# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/886285755
# Title: [Germaniae Historicorum Illustrium, Quorum pleriq; ab Henrico IIII Imperatore usque ad annum Christi, M. CCCC, Et ex ijs quidem Septem nunquam antea editi, gentis eius res gestas memoriae consecrarunt, Tomus unus, Christiani Urstisii Basiliensis fide et studio in lucem nunc editus. ... dabit ... Rerum & Verborum Indicem postremus cuiusque tomi ternio] Germaniae || Historicorvm || Illvstrivm,|| Quorum pleriq; ab Henrico IIII Imperatore || vsque ad annum CHRISTI,|| M. CCCC,|| Et ex ijs quidem Septem nunquam antea editi,|| gentis eius res gestas memoriae consecrarunt,|| Tomus vnus,|| Christiani Vrstisii Basiliensis || fide et studio in lucem nunc editus.|| ... dabit ... Rerum & Verborum || Indicem postremus cuiusque tomi ternio.|| (shelfmarks Leibn. Marg. 136, Stück 1; Leibn. Marg. 136)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=886285755
# Lines: 41,362 recognised on 668 of 669 pages, mean confidence 0.89
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 886285755:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
Iedtsptot stiti siti sti tossittet test it ttit sur tt ito tet sitot  itst t t   As 1 pol1 Holt tt ttot t) t s111. Ai i H 1. fott. Hlt. At. tet tt  ti s si es. s1t 1 tott tt tt t At Auto1(lar s todsd tottita
O 12 12 13 14 15 26 17 18 19 20 22 22 23 2A 25 

## Folio  -  — 886285755:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
iln. Mla
1360
Miecossiichsiscte
ondesbiblioton
HanOVI

## Folio  -  — 886285755:0003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
ibui
T. 2. D. 87

## Folio  -  — 886285755:0004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
11
11III
e1n
23  24

## Folio  -  — 886285755:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
renoroe nntieimn ervur
11
2032
36

## Folio  -  — 886285755:0006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
Chrcheranio Vehersine obyt 50 marty 1588 Caforrimo in syntagnia
vdtusratio ad hunc diem
intorit
oie

## Folio  -  — 886285755:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 16 lines, status machine
RNTANIA
ISTORICORVI
TLLNSTRINM
Duorum pleriq; ab ITenrico TIII Imperatore
vlque ad annU C ARISTB
MI. C C C C,
Fit exijs quidem SE P Z F _ nunquam antea editi,
centis ejus res cestas memorie consecrarunt.
LOmus vnus.
ERISTTANY VRSTISIE BASILIEN5IS
fide ex studio in lucem nunc editus.
Elenchum auctorum duo decima dabic pagina: Rerum _e V erborum
INDECem postremus cuiulque comi cernio.
FR ANCOEVRDI
Apudheredes Andrex Necheli,
ND LZXZV.

## Folio  -  — 886285755:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 8 lines, status machine
u
ANeCrnavovenan.
B3. 2 E, 2) ad oc
SINBICVEE
C AY +0OH 44
.. 
lddi t d cldd
L S. S. 8 Ci 

## Folio  -  — 886285755:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
L
STRISSTMC
AC GF NE ROSISSTMC
PRINCTPH ERTDERTOO TLLNSTRISSIMI
PRLHCTPIS AC DOMTHE, DN. LVDOVTCH COMETES
Palacini ad Rhenum, Bavariae ducis, ac Cacri Romaniimperii
Archidaxiteri e Electoris, Felicis memoria,
Eilio ee haeredi
HRTSZLAAYS VRSZISIYS MLAZHEMAZVM
professor, salurem precatur es incolumitatem.
A2r X A mortalium ingenia, qua non
prorsus abiecta sunt e acrestia; sic for-
aUIL (FRIDER YCF princeps generosissi-
me) ut sinculari quadam vetustatis ad-
miratione ex veneratione ducatur. FIinc
 quae a prisci seculi hominibus. claris prae
m illustribus profecta vel 2 surpa-
acnbstram 2sg, etatem perdurarunt,
qualia esse possunt tab  instrumenta publica, pocula statua
imarines, arma numismadi  similia, thesauri loco à nonnullis
auide conquiri es congeri solita, multo pluris facimus, quam qua
vel praesentis aui, vel proxime exacti industria protulit (s elabo-
ranit, etsthis illa arte pretiove cedant. Cum enimfuxa sit es Ca-
duca omnium sublunarium coditio, ac sub inde pereuntibus aliis
alia succedant: hinc fit, etres, qua temporum omnia consumen-
tiuminiquitate superata es quasi denicta, longo seculorum de-
cursu, infinitos fortuna fluctus evaserut, animos et iam nostrosiu-
cundo quodam sensu afficiant.
Enimuero quamuis hac ita se habeant, omnes tamen quibus
genero sa in pectore mens est, veterum librosingeniorumque mo-
numenta, cunctis aliis quantumuis pretiosis antiquitatis tesseris,
lonce semper antetulere: no solum ob id, quod vetustatis penitius
contemplande summalux in iis accensa fulseat, sed es omnige-

## Folio  -  — 886285755:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
F P IS FOL A
na eruditionis ac sapientia thesauros complectantur. O ua certe
resneesteriles sunt, nec ad orio sam admirationem es contem-
plationem tantum coparata, sed hominum bono pellendisque ieno-
rantia renebris seruiunt. Breuiter, laborio sa es calamito sa huic
vita subsidia praebent amplissima.
Interillosporro ingenioru faetus, TIISZORL AEneutiquam
postremum locum obtinent, quibus exactorum seculorumres ce-
samemorandaque centium mierationes, regnorum ac rerumpu-
blicarum ortus incrementa, couersiones, interitus, relicionis pro-
parata consernara aut labefactata momenta hominum mores,
incenia dicta, facta consiliorum secundi ex aduersieventus, for-
tuna vicisicudines, variaque vitahumana exempla describuntur.
O) na omnia cum iudicio lecta atque percepta, prateradmirabilem.
delectationem, ad contemplationem operum Dei, adremporum
lucem, ad perfecta vita rationem, ad virtutis imitatione, vitio-
rum fucam, moderandorum consiliorum prudentiam, prospicien
dosrerum enentus, osum habent incredibilem. Ad enitanda
namque detrimento sa, ex vtilia prosequenda, exempla plus verbis
hominum animos commonere solent. Denique ex tam multis va-
riisque praeteritorum temporum cuentis, ex amplissimo vita huma-
na theatro, plura queunt documenta sumi, quam breuis e exi-
euus rerum nobis praesentium osus suppeditare pessit. G) uonomi-
ne ITistoria, inter alia elocia, vita Masistra a Cicerone rite ap-
pellata est.
Caterum vtnatalis soli dulcedo omnibus est concenita, pra-
sertim in eodem educatis es enutritis: sic earum quoque Il istoria-
rulectione impensius delectamur, quibus de centis nostra primor-
diis, de maiorum, a quibus ortum traximus, aut in quorum ditio-
nes, domus, possessiones es munera succesimus, priscis institutis,
laboribus, pace es bello exantlatis, casibus denique cum prosperis
tum aduersis erudimur: quippe quod illorum seu laudis seu reno-
minia, felicitatis vel infortunii pars, innossuo quodam modore-
dundare videatur.
istoria ne rerum memoria succedentibus seculorum etatibus
obliteraretur de omniposteritate bene sunt meriti: sic es illi ope-
raprecium patriaque debitum officium praestitisse censentur, qui bo-
nis ejus eeneris libris étenebris inlucem proferendis, obstetrican-
tur neclectosque ex squalentes deter (o situ inhominum cospectum
atque consorcium adducunt. Vicissim oraui vituperatione dieni
sunt
uamobrem vt iis maenas debemus eratias, qui in scribenda

## Folio  -  — 886285755:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ADOE BSINF ZIKH.
sunt, nonminus quam Llaulnus senex, thesaurum humi defo-
diens, qui veterum labores, bonipublici caussa su sceptos atque
peractos, inciviliter, auare i à Porcsdetinent, celant, ac cacO
carcere premunt. Occulta sapientia, inquit Siracides, es the-
saurus abditus, quae vtilitas in verisque? MLusarum certe fores
inuidentia peste laborare non decet.
Duarum rerum consideratio mint os aie mefcatisno
tate, virtute (s eruditione proestantes Germania viros excitaut,
ut ad amplificandam eo illustrandam nostra sentis historiam,
amplioremque luce antiquitati inferenda, veteres raiun en sesduduou
Germania scriptores, in bibliothecis delitescentes, conquisterint,
eosque deinceps divino artis typoeraphica invento multiplicatos,
publici iuris effecerint. Fuitque hac in re quamplurium tanta a-
mulatio, et posteris non nisi peracta mesis spicilerium quoddam
reliquerint: arduum quidem es difficile, neutiquam tamen ne-
elicedum. F. tst enim ea duear opinione, plures ejus generis aucto-
res atinearum iniuria vindicatos, hac tempestate in literatorum
manibus versari, quam deinceps proferri queant, vel salte opti-
mosquosque nil tamen ambicendum, in lat ebris hinc inde aliquot
luce dignisimos, superesse: eiusmodi sunt, W ippo. Tlenricitertii sa-
cellanus, de vita Conradi secundi: Eberhardus de inferiore Al-
tach archidiaconus Ratisponensis, de ducibus Austria, Bauaria,
Suenia, qui ab anno salutis 2E5 2 annis cetum tricinta sequentib.
vixere: Wickardus Polheimins archiepise. S alisburcensis, de reb.
Austriacis, osque ad annu r312, e similes. Tacebo in praesens prin-
cipum seplorum ac sacrorum (ollerioru fastos. Spero aut nobilem
virum Gotridu Paminciu, in indacandis vetustis codicibus sa
cacisimum es dilicentissimu, aliquando hac in parte haud fore
aoiu 6o2 sed e prompruario suo aliquet orbi communicaturum.
Ftsi vero diffiterinemo queat, hos ez alios media atatis seri
ptores, ejusmodi sermone uri, qui delicatis es politis auribus
fastidiosus esse possit: ut ramen infantes laceris aut sordidis fa-
Sciisinvolutos non abijcimus, sic neque illos, quantumuis verbo-
rum cultu es ornatu destitutos, quisquam patria cloriae studiosus
aspernabitur. D) uodicitur Cicero Finium primo de Philosopho
dixit: Se eumstadferat eloquentiam non aspernari: si non adse-
rat hand admodum flacitare: idem nobis de historicis, qui maena
superiorum seculorum barbarie laborarunt, pronunciandum. In
cibis sic est, ut sordidius paratosreijciamus. Innumis autem ve-
teribus, et pondus es materia potius, quam sculptura elecantia

## Folio  -  — 886285755:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
F 15FOL5
sectatur sic in auctoribus illorum seculorum, bonis alioquin ex
castis, quorum virtus temporum iniquitate pressa fuit, reru mo-
mentamaris, qua dictionis v el purit as, vel lenociniu ponderada.
Porro quemadmodum milllares copia, si periculo ineruente
non (int locorum intervallis disuncta, sed in onum conducta, plus
habent ad depellendum hostem terroris es roboris: instrumenta
etiam certo loco dic esta artisicis osui commodius serviunt, quam
cum hinc inde dispersa prompta haberinéqueunt: itemque res exi-
les, nistaliis mole es quantitate magis conspicuisiuneantur, faci-
liusin terram desuunt atque pereunt: sic in librorum  sudocuit
experietia, ecrecia commoditatis rem esse, si vel ciusdem vel simi-
lisareumenti libri vtiles, quales historici sunt, variis ea locis ex
temporibus in publicuemissi, ac velutipalantes; uno opere clausi
haberiposint. Idenim in acquirendis ijs sumptus ex labores, in
tractandis taedium e molestiam minuit: multos quinetiam vel
arcumenti vel molis indicio non admodum notabiles, ab interitu
vindicat. O uodicitur Cicero alicubi dixit, non minus iucundos
acillustres esse dies quibus consernamur, quam illos quibus nasci-
mur:ita non minus liberalis cura esse indico, librosbonos, olim qui-
demeditos, sed exolescentes quodammodo es deficientes, aliorum
societati cumornatu restituere  ab interitu consernare, quam
nunquam foras emissos in apertum proferre.
Cumicitur superioribus annis laborio sa venatione earum re-
rum, qua ad condenda reipub. Basiliensis historiam pertinebant,
occuparer, expertus quarum difficultatis insit vet eru scriptorum
racemationies indarationi. tandem quosda eius generis codices
nactus, privato meo rsui eosassernare, indienu esse indicaii. Co-
citanti ereo de ratione eosaliorum oculis cum fructu exponendi,
quo auctores ipst debitum honore, resque ab illis scripta aternitatem
Cortirentur: vtriu (que via ansa occurrit, sc. editionem eorum qui
inmeos casses incidissent, haud esse premendam simulqe ererum
Germanicarum scriptoribus aliquor iampride editos, ex inrem-
publicam historicam admissos, verumrarius comparentes, iisdem
adiuncendos, ot tyrones illitriariorum manipulo stipati, plus di-
enitatis nanciscerentur, lectoribusque gratiores redderentur: non
secus quam obscura fortis homines. si quando illustrium ac claro-
rum familiaritate viuntur corundem fauore aliorum
quoque benenolentiam consequi, ex ad ampliorem fortunam
cradum sibi comparare solent.
Caterum cumin oaementationis illus aeone consubum
quidam

## Folio  -  — 886285755:0013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
HIPOZEANILLTRLL.
quidam clarissimi viri, ediris aliquot Tomis veterum ac rarius
occurrentium Cermania historicorum, adunctis quibusdam no-
unterrepertis, sua dilicentia conatus meos pravenissent: vtique
vela mihi corrahenda fuere, si ve nouitiis quos diximeii ac mi-
nusclasicis, non nisireliquos e vet eranoru cohorte, itineris comi-
tes attribuere licuerit. Atqe ideo praesenti volumine eam auctoru
classem, quantum fieri poruit, adornare studui, qui ab JLenr. quar-
tiauo, osq ad tempora, quo Rupertus Rom. rex, comes palatinus
Phenis ec. Sigismundi antecessor, imperii sceptra accepit, tre-
centorum annorum decursu, res nostra centis memorabiles lit era-
rummonumentis commendarunt. Cui quidem ordini et si plures
adscribi potuissent: cum tamen eossuis possessoribus cripere neu-
tiquam decuerit, contentus osq fui cateros ab aliis vel derelictos,
velnotam plene exhibitos, non eu losistis consociare: id spectans; 2t
secundum temporum successionem omnes illi solidum corpus con-
stituerent, eorumque ordo sinculorum arcumentis lueis quidpiam
conciliaret.
Quod antem in huius librisronte, illustrissime ac cenero sisime
PrinCCpS LVDOVLCE, t Celsitudinisnome, cametsinullius me-
riti aditu eidem notus, apparere volui, in caussa est, quod volu-
menistud, cuins non exigua pars à Germanici sancuinis Princi-
peprofecta est, ob auctorum celebritatem, rerumque in eo contenta-
rum pulchritudinem e varietatem, Principi quoque haudinera-
tum lectuque non indienum fore iudicarim. Et quoniam multorum
bonorum testimonio, ea in his partibus fama accensa sit, (el situ-
dinemtuam, quam Dens ab inclysis ex pietissimis Principibus,
in Septemuiralis dienitatis ssae dozlu, nasci voluit, sinculari qua-
dam ac heroica animi indole optimi quoque Principis expectatio-
nem de se concitare: arbitratus sum, cum in hoc pulcherrimo ata
tis flore, praestantisimorum hominum sermonibus ed consuetudi-
ne delecteris, fore, ut suo tempore ad lerendas e considerandas
summoru Germania heroum historias; priscaque aratis res coeno-
scendas animum esses applicaturus, vipote ad rem omniquidem
ordini maxime vero viris politicis atque Principibus; quibus or-
bis ex populorum cubernatio a superis credita fructuosisimam,
C5 ad eximiumillis decus conciliandum aptissimam. Illis enim
cum plurimarum rerum cura incumbat, eorumque cosultationes
id pene solum difficiles reddat, quod de rerum eventis sint incerti:
equidem ad (copum certius consicedum, in eo sese exercere prode-
rit, et qui nam euentus ex quibus caussis oriri soleant, recte dissi-
inis

## Folio  -  — 886285755:0014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
E PISFOL. A FPOZ P C2N.
cereposint.  uod cum historia accomodatisimis exemplorum
picturis commonstrent: nemini dubium esse potest, eas ad pruden-
tiam, humanarum actionum directricem, valere plurimum. ITo
loiam dicere, quatum es decoris es admirationis pariat, quan-
tum es mortalium animos inclinet atqe moueat, si quando in
arduorum necotiorum momentis pensitandis, de dua noyor consilio-
rum aut factorum successibus ex eventis, exemplae vetustate
Petita, exore Principis manare audiantur.
Duare et olim peractis ecclescasticis litureiis Euangeliorum
codex Principibus exosculandus proponebatur, et admoneren-
tur sui esse muneris, caelestem doctrinam ex arcano Deisinu pro-
latam, amplectis fovere, atquetueri, (s C hristu noui faederis con-
ciliatorem exosculari: sic et iam consido. Princeps generosissime
te pro eximia cua virturis indole, morumqe suauitate, isthac illu-
strium hominum monumenta, hacce palincenesia ad meliorem.
habitucultumque revocata, quantunis sacris libris 2 su dienitate-
venullatenus comparariqueant. Germanica tamen centis a-
more, inq ausustissimorum Caesarum; quorum acta vita resque prae-
clare cesta (et es inclycitui ceneris maiorum aliquot, hic me-
morantur honorem, es Reipublica literaria fauorem, haudqua
quam aspernaturum: qu’inpotius absme, qui erra illustriss. T. C.
domumgenearchicam, aliquod mea obseruantia documentum
dudum extare cupivi, nobiles auctores. lermannum. Ottonem
vtrunque, Radevicum, (ss c. tuo nominirelisiosamentis es ani-
mipietate sacratos aquamente, vultuque placido accepturum. Ld
que vt clement er facere dieneris, submisse roso.
Beatus ille (x solus princeps, in cuius femore scriptum est, R ex
resum ex dominus dominantium, generosissimam C elsitudinem tu-
am, ex inclytam Palatina stirpis domum, una cum illustrisimo
heroe, Duce f0. C ASIMTEO, Patruo, ac Flectoratus tutore e
adminisratore, diulsime saluos es incolumes, pace rerumque sue
cessibussrentes, capouat atque conseruet, ad sacrosanctino-
ssaetorum,  subditorum salurem. Basilea r 1nonas
Marcii anno filii Dei in carne patefacti, M. D. L XX X V.

## Folio  -  — 886285755:0015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
DEDEVOLO LBCIBRE CARESETANVS VRBEESENS S.
DET = sunt annis superioribus, lector amice, W echelianorum typis, ve-
etum Cermaniae historicorum ouvre Ca suducor Tomitres, C. L. virorum
eineri Reineccipolyhistoris, loannis Pistorii Medici ex Tusti Reube-
lurisconsulti, quoshonoris es obseruantiae caussanomino, studio es o-
eraadornati: quibus ipsitandem (nifallor) Wecheliani, quarium super-
derunt, non alio cerre quam patriae historia locupletandae ex illu-
estudio. Carerosenim scripiores, peculiaribus libris ipsorum sum
plueuuleatos, hic recen, etemalinet. Ex iiseditionibus facile patuit, elecantissimis illis Chal-
corraphisid fuisse consilis, S quadtum in ipsis, auctores vniuersos, qui Cermanorum res ab ob-
linionis incommodo vindicassent, certis voluminibus contextos, in publicum millerent. Duo-
rum proin laudabiliinstituto, ip, es praesertim quintum huncce Tomum historicorum, prioribus
quatuor sociali faederejungendum, per literas efstazitantibus, me quoque deesse non decuit.
Verumenimuero susceptae huicovnoneenium feliciorem optaut (aepius, ac Ut ea commu-
nicatis innicem consiliis, suscipi es adornari potuisset. Sic enim illius series aptior atque cocinnior–
corpusqe partibus omnibus inter serite coharentibus, formae dienitate commendabilius fieri
poruisset. Nunc vero quoniam suis rationibus singuli obsequuri sunt, atque illud nobis ornamen-
tum forcunainuidit, mihi quoque post insiones illos viros, via qualiscunqe ineunda fuit, quanec
alios suis defrandasse, nec crambem cum nausearecoxisse viderer. L amitaqe temporum ex Scri-
prorum seriem delezi, quae à Hlenrico quarto exordium sumens, ad finem v (que decimitercy se-
culi Christianae enozus protenditur, cujus rationes in praesensbreniter explicandas esse duxi.
Acprimum quoniam Fermanus planereculunam videbatur, tum quod manuscriptus
Codex edito mulio locupletior obtizerat, tum etiam propter C. ontinuatorem ejus nunquam fo-
ras emissum: visum fuit Ottonis Chrenice, quinquaeint a es amplius capitibus auctum, ei pra-
fizere. Duamuis enim hic illo sit iunior, quia tamen vierqe a mundiincunabulis Chronoloriam
pertexuit, quo nomine ad praecedentes Fomosre ferendi fuissent: convenientius duxi, hunc Ot-
ronislibrum una cum Samblasiano ejus continuatore Hermanno praemittere, quam eo deinceps
perpetuam C aesarum historiam, quae a Berroldo Termanni continuatore inchoanda erat, inter.
rumpere: vel omisso eo auctorem huncnobilem altero pede mutilum reddere.
Contracto subuicitur Bertoldus. Is quoniam pernu pobis disidio visente, quo Elenri-
cus quareus, a pontisicibus Romanis, nouorum e inaudito exemplo, furiis infernalibus devotus
es exauctoratus fur: Emperatori plus aequo infensior ex Pontificum partibus addictior fuisse,
videri potest: ideirco eiusdem C aesaris vitam, a quodam illius familiari, rerumque enaro deseri-
pram subiungere necesse fuit, ut ex veriusque compararione rectius axpareat, vter animipertur.
bationibus plusminusve indulserit, aut veritatem, historiari animam, melius expresserit. Huie
deinceps A nobarbicahistoria rive subiecta est, quod ab Fenrico Y, Lothario e Corado, quoru
suecinctam descriptionem libro primo complexus est, ad Friderici primi clorio sisimi Imper. res
restas prorrediatur: Radenico deincepsbinis libris derelicta prosequete. Fos Moruntiacu C hro-
nicon excipit, epm 0 annorum continens, inprimis vero caussas luctuosisimae vindictae
illius ecclestaes sub sequentibus aparions q ad Fridericu (ecundum, cursum tenuerint. Cuius
quidem victsEmp. Eests cam prosmas oas dtetut, e amen qul (qua antiguus seri-
piorofferretur. Contentus fuadhiatum illum complendum, monachi P aduani comentario, de
bona side  Mocaot tebia sosteru atque per abbum, obaronsaleren  A L. .
ac
ex cladis ei orbi a Friderico primo illatae ob praesuliscaedem cinium tumultu patratam: quenge
vita, morie rebusque cestis praepolem com ccum, qul Salosin C. aesaris, prorum commu-
nione admoti, side retineret ingenticum terrore per Furaneos es Insudrsurmu ircumtulit,
ex in Lonasicum asseclas adeo de Cauiit, vt non tam hominis quam mmentaet a astam opt-
ant, quae post diururnum interrernum, Rudolfo, adolfo Alberiom. ibus, avud alsatas
Cermahosque contirere: quibus cum Eenr. Lucelburz. suecesserit, ecerro quantums recent pro-
imusbcus assignandus fuit. Deniqe cum albertus arcentinensis a Rudolsiprimi aetate exor-
sus. insequentium temporum res cestas, v (g. ad C aroli quartiobitu, prolixe satis memoret: illus
etiq fuit socce scriptorum armen claudere, praniorar Encubontu frarmentonstorico, in
Deleribus codicibus ei praemitti soluto. Diploma saltem exauctorationis Wemeslar C aesaris, CH
id (quod sciam) extet nuspiam, e Concelshouri Chronico conversum, corollaru loco superadieci,
nioneque s conciliarit. Filibello C. Omatanu fasto5saoneu Guba fere nonmeacomine-
ut illius seculihistoria interre continuata atos. Lu t, bana bd, lavore hune

## Folio  -  — 886285755:0016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
CATALOCVS V
EYM ALTOVOI AML BARD
AVM, AVY ANCONSDETA BLCNTFTCATIONIS, OVTBVS
huius Lomiscriptores os sunt: adiecta caruncun
terpretatione.
Salmarium, armarium promptuarium.
Almucium, collare de villosispellibus.
AIodium fundus velpradium, cujusnomi-
ne nec merces nec opera à possessore cuiqua
debetur maxime si sit ex patrimonio.
Ama amphora 32 cantharorum. Inre vina
riamensurae genus.  in Qme.
Apocrilarius, à responsis, internuncius re-
sonsum ferensaut accipiens. Id est lecatus
vel procurator consiciendi nezocy caus
missus.
Acexdiari, caedlio affici.
Auriplrioix, simbria aurea.
SBaldicum, aulaum preciosum pazanicie-
peris.
Baudx papalia insignia.
Banerium sirnum militare. Daner.
Bannus, proscriptio. Dann.
Begina, mulier velata extra certum aliquem
Ordinem reliziosam vitam ducens.
Beneticium, profendo. Dua vocis acceptio
inter Fridericum Barbarossam es Ponti-
ficem magnae dissensionis caussam praebuit.
Bencheiacus, fendibeneficio affectus.
Birlare, selopetere aut conficere. Dirsen.
Bladum, spelta frumentispecies.
Blaucus, coloris cyanei. Dla.
Brira, tumultus, seditio non sine certamine.
Ceprog. Hinc lnbrigare, tumultui aut
litisemiscere.
Bruna fusca. Draun.
Bubones, lixae, calones, mediastini. aliquan.
donebulones ex furciferi. DuDen.
Bursenles, cives, Durger, quos alibi Ciui
catenles vocant.
FCatula, vestis sacerdotalis inferius rotudam
suctel.
Carnitex, lanius.
Charcularii seriba, velchartarum reciarum
seu publicarum custodes.
Communicare, sacram synaxin admini
strare.
Contraca, plarea compitum. Sulas.
Dextrarias, equus grandis e cataphractus.
Detenlario nomine iure desensionis es ad
nocatiae.
dictamen, carmenpoeticum. Dichtent
ExFestucare deuestre, honorem abrogare.
Fcica, inimiciria, Detio. Hinc Diltidare,
Fodrum, proprie abulum equorum, Suler.
Sumitur pro annona ex victu impera-
toris exercitui pendi solito: aut propecunia-
qua annona illa redimitur. Annonius
Fracruelis, filius fratris, quem vuleo neporem
Carciones, peaissequi, viliores éerezariis
Diftidare, vide F cidum.
Dictare, carmen condere. Dictator, poeta:
Dichreri Chediht.
Lormirorium, caulle, cubilium locus.
Dorlalia, aulaed atereo suspendi solita.
demenda, mulcta delictiemendatio.
Jl aucoria fauor.
Filiacter, gener.
inimicitiam denuntiare.
lib. 5. Cap. 3.
Forenles, exoterici, foris existentes.
exfratre vocant.
FCalia eroremis, Baleeu.
militibus.
ens, exercitus.
StTarnascha, loricaferrea. Darnisch.
inueltire, in possessionem dignitatis, feudi,
Laudamentum, conventiore bene delibe-
Liga faedus. Hinc Colligare, faedusinire.
Licenriatus, vel dimissus, vel licentiam faci-
1020dens, magister rationum. Discussorra-
tionum exhibitarum ab administratori-
Malcera, chaendi, mensura frumentaria.
Incastellare, castello aut vallomunire.
Intimare, edicere, annunciare.
aut similis rei mittere.
ratainita.
endi eradum adeptus.
Looam seopa, Caube.
dusrerum sscl.
Edtalter.
Nana, carapulta, qua pila aut grandia saa
raciuntur.
Mancus, pallium sine manicus a coudaescen
dens. Insiene quo Pontifex electus indui
tur. Sancel. Nim Umantare, pallio
a Missam celebraturis indui solita. C43
SDalaa astis salcraoratio, qua Dralo
super Alba, quam vocant, in duebantur.
huiusmodiinuestire.
Manus, larifundiu seu prauum, in quo quis
Minista-
manere ac familia alere polest. Vinc Man-
Luacu villucimanjosincolentes.
Meliores, nobiliores, opiimates, primores.

## Folio  -  — 886285755:0017
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
Minicterialis, ingenuus, liberali aliquomu- Proroveltiarius, vide Vestiarium.
nere apud principem aut dynasta fungens.
Milicare, militem facere, hoc est, equestricin.
culodonare.
Monacterium, sape probasilicae replo au-
custiore sumitur. Sunster.
Morganiticoiure, iure doni, quod maritus
oxori seusposa mane diem nupriarum in-
sequente constituit. TIeos e)esu rneca seut
oSoNor, Germanis ein SorgengaBI
unde isthaec vox enata.
Mucicacio frementium es indienancium
murmur.
Pasare persoluere. Ttalicum.
P’alxetiidus. ali Paratredus, equus magnus
vel cataphractus. Pox Ital. e Gallica, de-
ducta (Ut videtur) a reredis, id est publicis
ex cursualibus equis.
Partamencum, pro colloquio aliquando. su
mitur.
Pecia, assumentu, panniculus impexus. Dlet.
Dincrepeciare, assuere.
Primicerius, Eopcoronnetos, idem quod Copco-
Reralia feuda maiora arere concessa.
Ribaldus, homovanus ex neque furcifer. C alu.
Placitum, publicus conventus litium coeno-
scendarum caussa instiimus, vel ciusdem
conventus locus.
rosa rns scholae seu collezii officialium aulae
regia antecessor. Veprimicerius (acricubi-
culi, id est, inter cubicularios primulocum
Riline labinas hodie vocant. Sunt niues con-
glomeratae per montiu praecipitia labentes.
Saumarii, equi clitellarii Caumroo
obtinens. Primicerius notariorum, primus
Scultetus, praetor, Ochultheiß.
in matricula nocariorum scriptus, e ob id
Soldum, stipendium militare, Solo. Soli-
primas inter eos sibi vedicans, ex c. Sic con-
sequenter careri ejusdem ordinis viri, Se-
cudicerius, Tertiocerius, es c. appellatur: Vt
Cerius vocis sit e onuor Lg. XN nocoua.
Samirum sericum villosum.
darii, milites mercede conducti.
Sororius, aliquan dopro affine, cuins quis so-
rorem in matrimonio habet. Sic Rudolfus
Tlabspureius albertum TJohenburrensem,
cuius sororem uxorem habebat, affine vo-
cat. Aliquan do pro sororis filio, vt apud Ra.
denicum lib. 2. Cap. 12.
Scraca, via. Ttalicum.
Screpa, suber ephippiarius.
Scuba, hypocaustum, Otube.
Surgotum, pannizenus, ex vestis ex eomu
liebris 2sque ad pedes demissa, Curfat.
Palliare, mantat.
Tradicor, proditor.
SValuaCor, qui summacoercitionis, non eria
mundinarum es mercatusius habet. Ho-
tomannus.
alalilo, selat benestcio fruens, Cx obraa
mino seruitium debens.
Vestiarium, Bcsiâ ecor, ararium, seu WdcH I
que thesaurireconduntur. NInC PFOLOVE.
Aiarius resius hesaurarius.
Caetera vocabula, cuiusmodi sunt, exuagina-
re, induciare, inchronizare, repatriare,
cransalpinare, esc. faciliora sunt, quam 2t
interpretatione ezeant.

## Folio  -  — 886285755:0018
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
CATALOGVS ET OAODSCRIDTORNM
hocceree compeneoum.
C ao hanc cypis primum enule atos, asterisco
X notanimus.
 OTFONFSCMarchiomBus Austrix, exiscopi Frisingesis Chronicon.
apicipiomunc q ad tempora Friderici primi. 1146. pac.
ON LS DES. BL ASFOadlibrum septimum Chronici Frilin-
senlis, continuacae hultorix appendix. 1210.
79.
TIF X FIERNL A NHF COH FR ACFF, ecomitib. Veringensibus, maio-
as Ausix monaches Conicon, in quo veteri editioni alia quae dà
priote de locupletior e emedatior cregione responder. 1054. 231
IV. + BFRFOLDYSpFelbyter Constantiensis, paenitétiarius apostoli-
cus, derebus porctlemanni obicum geltis, ulqs ad eius seculi f-
nem. 11OO.
V. Fenrici quatu Via, Paulo postmorrem eius, à quodam Fammiliari con-
scripta, una cum epistolis. 1106.
361
Vr. Oxxo Frilingensis episcopus, de rebus gestis Friderici primi Barba-
FOIR. 1156.
40.
VTI. R ADEVZEYs, canonicus Frilinsenlis, Anobarbicae historia con
FIMIaTOF. L16O.
VTIT. Veculti cuiuldam auctoris Appendix ad Radeuicum. 1170.
550
IX. C OXR ADI, incerta sedis episcopi, rerum Moguntiacarum Chro-
nicOn. 1250.
567
X LMIONACArS S. TYSTLNA PaduanE, derebus subOEOnCTLLL
ex Friderico ILin Logobardia de vicina Marchia geltis. 1270. 58I
NSFCYHDO TONO.
XT AD OMFHFCA NOErHColmariensium Fasti, corinenteS, L. rerum
Allalicarum annales. 2. Farunde rberiore enarrationem. 1303. 5,37
ZII CONRAOVSV CCERErSde vita Henrici7, una cum epistolac
AIII  FTdSICHCu Mtoricum auctoris incogniti, AL. AIb. Arsentinen-
Sis Chronico in manicripris Codicibus praetigi lolicum.
XIV xMI. AL BE R Y FLISentinenlis Chronicon (cuius hactenus non
nilitragmentu Clabac) inceorum, à Rudolpho Calare, vsq; ad
X O
iuldem Calaris. 1314.
aAMaI 1378.
XV. + Fiuldem (ucridetur) M. L Comentarius, de Bercoldic Co-
micibus a Buchecke epilcop Argentinen (isrebus gectis. 1353. 167
XVI. FSCIM Cxauctorationis de privationis Wencellai Romano-
rumregis, laca annO 1400.
279.

## Folio  -  — 886285755:0019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 18 lines, status machine
MII
Driac
Chid
e LL
rum
2C.
63
2d C+
COPI FRISINO FNSIS.
L. DI PYI M ARCHTONIS AV-
STRLE F. CARONTCOM SIVE RERVM AB
ORBE CONDTTO AD SVA YSOVE TEMEORACE.
ctarum, Libri octonune denuorecogniti, e
locis aliquoremendati.
RCCESSEE EN HAC LDFTIOHE:
Appendix vetusti cuiusdam es Cermanici scriptoris, historiarum à fine libre
septimi Ononis, 2 sque ad annum salutis H. C C. X LY continua
tarum nuspiam antehac excusa.

## Folio  -  — 886285755:0020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 10 lines, status machine
14+ CIVC)
etCM  ∞1IOIq
1Y A 2161CF1I d N A SA 1 1 4
E A. YA V A H A 4 Y1S MO CMOA
AC O  an O il
Biictte
l iil edel
o, a C
11.
e

## Folio 3 — 886285755:0021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
eos
amaenis viris profecta (unt, mortalium animos in
lorem amplius convertere solear: lubet equidem de Oe
ostri cuius industriahiocto Chronicorum, es AEno
ahistoriae duo libri debentur, viri scilicet natalium
ndore, dienitate e eruditione maximis vica, quaedam
exbonis auctoribus repecica, proferre.
Proonatus is fuit ex veceri es illustrimarchionum Oriencalium stirpe-
ei Germaniae parci imperaci, quam Austriam hodie vocare consuenimus. Pa
tremhabuit Lupoldum, coenomento sanctum, matrem vero Aenerem, I Ten
rici quarei imperatoris filiam, Friderico Sueniae duci antea nupta, ex qua 
idem Oreo summos Christiani orbis reces sanguine altisit. Vam ex praedi-
Cti Caesaris quarci ex filia, quinti vero ex sorore nepos, Conradicerei. A
eustifrater veerinus, Friderici denique barbarossae paeruus fuit, vt ex dia-
erammate Anobarbica historiae praesixo, clarius pacebit.
Fssi vero isthac ceneris claricate eximium illi Nacura decus conciliasset,
e ad insionem aliquem honoris gradum viam aperuisset: eam tamen ortus
sui praerocariuam diuinae ac humanae sapientiae studiis ica illustranic, venon
minus ingenii quam sansuinis docibus inclaruerit: quae quidemres eum cur-
sum cenme. Susceperat marchio Lupoldus ex coninse liberos qu’aplures, e quo
rumnumero cum nonnulli ante pubercatis annos in vivis esse desiissent, éreli-
quis, filioseres nacu maiores, moderandis paterni imperii e politicae suberna
rionis habenis destinauerat: Octoné vero es Conradum, qui postea ex P atd
viensi Salisbursensis poncifex factus est, nempe duos e supersticibus nacumini
mos, ecclesiastico vicae desenda generi emaciparat. Atq. vt omissis caeteris de
praesencihistorioerapho solum verbafaciamus, is literata pietatis praeceptis
aceneris imbutus, cumaenam de sespem praebuisset, à Marchione parre, qui
Neoburei in Austria secularium C anonicoru collesium propriis opib. insticui
curarat, in cuius etiam claustro, ex quidem capiculari loco, una eum consorre
sua postea humari voluie. primus ejus Collerii praeposieus desienatus est. V’e-
rum eo ad oberiore ingenii culcum aspirante substauro sibi in eomunere .
poldo quodam aerarii parrii sumpcibus L.ucecia Parisiorum abijc, ad conceren
das eruditionis opes in illius urbis cymnasio annis aliquot commoratus. Vnde
tandem innisendi natalis soli desiderio domu reuersus, ecclesiae suae varias san
ctorum reliquias, quibus cum tepla e loca Deo sacraca aucustiorare ddi exi-
stimabantur, amplisimi xenii loco arculic: ibique diebus aliquot in paren-
cum ex amicorum coplexu trasactis, in pristinum studiorum emporium re.
cressus est. Deniqs pluribus annis ibide cofectis, cum iam patrios lares repeci-
rurus iter arripuisset, capeus amore Cisterciensis insticuri, quod eum temporis
nouum, illustrium ac nobilium hominum plurimi amplectebantur, ac diui
Bernhardi abbacis Claraenallensis heroicis vircuribus illustrabatur, in Mo-
rimontio Durcundiae monasterio pernoctans, cum 2s viris itineris sociis, sum-
peo illorum monachorum habicu, ordininomen dedic, es ex in abdicata prae
posicura, in ejus loci abbarem (quanquâ sic qui eum abbacem P aumearceber
gensem appellecdenectus est.
TFA OYFOHIS FRISINBENSIS EPISCOBE

## Folio 4 — 886285755:0022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
Atenim cumismaiore loco dienus videretur, anno salutis 1138, C ora
dus Caesar fratrem ex ombratili vica in lucem quasieuocatum, vacati episeo
patui Frisinsensi praefecit: qua ille dienitarem servaro suae professionis habitu
annis viginti comiter es fructuose sessit sic veno solum episcopatus suires la-
banses fulciverit C alienatas recuperarit, sed eria in publicis ecclesiae caussis
cora Resibus atq: Principibus elesater atq; virilicer perorarit. Sané praeter
eximia cum eloqueriae cum prudetiae laude, id quoq. Radenicus sacellanus s
familiaris ejus, lib. 2. Cap. 11. illius industriae tribuic, quod Aristorelic a philoso
Phiam in Cermania primus quodamodo excit aric: sacrarit deniq: liceraru C
mysteriorum caelestis doctrinae coenitione cum omnibus sui remporis Cerma-
niae pontificibus cercarit. Cranibus eu imperi consulcationibus at q. necoriis
a Conrado Cs Friderico Imp. prudentiae ejus mulcum cribuentibus adhibitum
fuisse costat. Inter eamemorabilis transactio fuit, anno 56, in couentu R aci-
sponensiinter Llericum Austriae marchione. Otronis germanuifratre, e L len
ricum Leone, Llenrici superbi Bavariae ducis filium super eode Banariae du
caruinita: in qua Barbaro ssae auspiciis, cranisimoru bellorumateria sublata
est, Flenrico marchione omni suo ivre in Bauaria cedente, ac vicissim in illius
cessionis copensarionem, Principu iudicio. Ducis ticulum dignicatemqe acci-
piente, Austriae marchionatu, cum accessione prouinciae Superanassianae (qua
Anstriaci à Banaris eousq: recognoscere soliti fuer at) in Ducatu comutato.
Biennio post cum Fridericus, Insubrum rebellione motus, exercitum in lca
liam secudo ducere decreuisset, es Ortonem expeditionis comitem expeteret,
vipoce qui ante ondecim annos Conradum eriam (Caesarem cum armatis in Sy
ria osq assectarus fuisset: derrectanit militia in praesens, interoraces porius
quam bellicerantes versarimales, acq. ita Imperatori, id eius aetati ac meritis
haud asrelargienti se facile exeusauit. Accidis interea Cistercienses Iori-
moneijsui ordinis conventuasere: quo cu ille (qui es anceaipsorum Capitulis,
ve vocant, accersicus interesse consueuerat) ipsa hyeme profectus fuissec:itine
ris logicudine, Es vergeris aecatis imbecillitate inmorbuincidit, cuius vi, post
dies aliquoc, ipsa videlicet bruma, anni Christi 1258 inter fracrumman, vita
cummorce murauit: 17 ano, a quo extra muros Frisingé ses, in Isara C Nosae
amnium costuxu. Praemostraten sib. caenobium. L. Voua cella dictum, codiderat.
Libroshoseius, Rerum horcatu coscripios, loan. C uspinianus Viennae in
monasterio Scocorumrepertos, anno isis, Schurerii Arcentinensis rypoera
phipraelo dedir: Austriaca eius historia, quam olim Wolpheaneum Lati
um habuisse ferunt, exiamnum in venebris lacente.
AROVMENEYM EE ORDOLTDRORrM
octo Chronici ortonis
Primus iber prorendirue ilqui adnibacem eo uiqs. Babptonicicanolationem factam ad Mecdor inijum q. Romanc
ominis
Secunallis, ad ciuite bellum Romanorum. lulio c om petoqi ductoribus, actum, necemq. Cx aris, ac inirium nariui.
atis Domini
Fertus, ad Constantinum cempora q. Christianiimperii ces  quoq. R omanitranslarionem sactam ad Crxcos.
Ouarrus, ad Odoaerum regniq: invationem à Ruois
Duincus, ad Carolum reoniq: murarionem ad Francos, d Ld aluittonem reeni ec imperii sub neporibus eiuss
Sencus, adHeuricum quamcum, schiomaci imerregnum et lacclabiuse. anichema promulparum in imperaco
rem, papam Gregorium ver Vrbe pulsum, ac Salerni morruum.
Seprimus, vsgi ad sedicionem Romanipopuli, annum q: rx Conradiregis.
Octauus, de Anrichristo, celurrectioneqi. mortuorum, de de tincttuq. cuucario.

## Folio 5 — 886285755:0023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
RTCO VICLORH INCLITBFRENN
DHTATORI ROMNHDEVM IMPERAIORE AC
EMPER LLtOtSTO, OTTODET CRATIA FRISTH.
sensis ccclelix exilcopus, id quod est, in COprO-
sperari qui dac lalurem
regibus.
E TLVEE vestra imperialis maiestas à nostra paruitate, quatenus liber
qui ante aliquot annos De mutatione rerum, a nobis ob nubilosa tempora
conscriptus est, vestra transmitteretur serenitati. Parui ergolibes vestro
imperiotanto denotius, quantoresia excellentia convenientius esse consi-
dero, obreipub. non solum armisturanda, sed es lesibus es iudicis infor-
mandaincrementum, antiquarecum seu imperutorum cesta vos velle
cornoscere. Sic magnus ille Persaru rex assuerus seu Artaxerxes, quam-
uis adaenitionem verae lucis per cultum onius Dei non pervenisset, ex nobilitate tamen animi,
regiae magnificentiae id expedire cogitans, Annalia quae sub ipso, vel antecessoribus sius scripta
erant, revoluiiussit: ita cloriam hanc, ne videlicet innocenstanquam reus puniretur, nocensg
vrinnoxius paenam effuxeret, adeptus est. Praeterea cum nulla inveniatur persona mundialis
quae mundi legibus non subiaceat, subiacendo coerceatur solirezes, vrpote constituti supraleges,
diuino examini re sernati, seculile zibus non cohibentur. Vnde est illud tamregis, quam prophet a
testimonium: Libi (oli peccaui. Decet ergo regem non solum animi magnanimitate nobilita- Psal. 51.
tum, sed es ad cognoscendum creatorem suum divina gratiailluminatum, rezem regum, domi-
num dominantium Deum praemente habere, es ne inmanus ejus incidat, quantum potest mo-
disomnibus praecauere. Cum enim iuxta Apostolum, omni mortali horrendum sit incidere in
manus Dei viventis: recibustamen, qui nullum praeteripsum supra se habent quem metuant, eo
erit horribilius, quo ipsi caeteris possunt peccare liberius: secundum illud viri Sapientis, vbiait:
Audicereges, _ incelligire, discite iudices Anium cerrae, praebere aures vectras, vos qui Sap. 6.
concinetis mulcicudines, de placeris robis in curbisnationum: quoniam data est aDO-
minopoceltas robis, de virtus ab altistimo, qui interrosabit opera vestra, de cogitatio-
nem serurabitur. Ouoniam cum eserisministri regmiillius, non recte iudicastis, neqi
custodictis legemiusticix, neq. sccundum voluncatem Deiambulaltis, horrende de
cico apparebicrobis: quoniam iudicium duristimum in his qui prae lune, her.
ros autem, princepsclarissime, quire es nomine Pacisicus iure appellamini, quia noctem
nebulosam ex pluviosam ad delectabilia maturinae serenitatis spectandam, cuique quo d suum est
conseruando, reduxistis, pacemque amabilem mundo reddidistis, Deo (qui ex principium) perse-
verantiam largiente: huiustam amarae sententiae, dina favente clementia, iudicium non in-
cidistis. Honesta ereo erit ex otilis excelletiae vestrae historiarum cognitio, qua ex virorum for-
rium cesta, Deiqe regnamutantis, ex cui voluerit dantis rerum mutationem pauetis, virtutem
ac potentiam cosiderando, sub ejus metu semper decatis, ac prospere procedendo per multatem-
porum curricula regnetis. Vnde nobilicas vestra cornoscat, noshanchistoriam nubilositempo-
ris, quod antenos fuit, turbulentia, inductos, ex amaritudine animi seripsisse, ac ob hoc non tam
rerum gestarum seriem, quam earundem miseriam inmodum trazae diae texuisse: ex sic vnam-
quamque librorum distinctionem, 2 (que ad Septimum es Octauum, per quos animarum quies,
resurrectionisque duplex stola significatur, in miseriaterminasse. Itaque si vestrae placuerit maie-
stati restorum vestrorum nobilissimam in posterum memoriam stylo commendare, per nota-
rios vestrae celsitudinis dicestis capitulis, mihique transmissis, Deo dante, vitage conite ea lata,
lato animoprosequi non pieritabor: nihil aliud promunere expectans, nisi quod ecclesia cui de-
servio, in opporcunitatibus suis vestra subuenire velit imperialis clementia. De expeditione qu’à
concra Mediolanensium superbiam ordinastis, obhonorem imperii, vestraque persona exaltatio-
nem libenter audiui praceptumque vestrum super hacre humilitati mea destinatum, reuerenter
suscepi. Misimus autem praesentium latores venerabilem Abbatem Rapatonem sancti Stepha-
ni, es capellanum nostrum Racauinum, quihanchistoriam ex ore nostro subnotauit, ut dehoc
verbo sub gratia vestra sufficienter respondeant.

## Folio 6 — 886285755:0024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
R.
NT FR ORBIS PRIN
CIPES PRINCIPIS, NOBILI CANCFLLARIO.
Renhaldo, Orto Dei gracia Prilinsenlis ceclesix exilcopus
alhec onescum
accanen stu sucapositum solamen existimetur: vestrae nobilita–
is personam eo familiarius ac hocundius amplector, quo ipsius studio vos
enus in saasse, in eaque apprime eruditum esse cornosco. F. apropte.
nvtru, st d psopho de libro quem domino imperatoritrans
miss, vestra industria considentius seribo: petens, ne in quibusdam ibidem
positis sinistrum, sed boam As interprerem experiar. Scitis enim quod
pote Barbarismos sousmospureano sufere docet. Sed ex Lorica, cuius ad syllorismorum
doctrinam principaliter spectatintentio, iudicium pureans e instruens, propositionum coniu-
rationesinutiles ad sylloriz andum pursan do furit: xtiles autem instruen do elirit. Duare cum
sedecim propositionum coniugationes inveniantur, in prima tantum, iuxta Aristorelem, f-
gurae quatuor veiles; deceminutiles reperiuntur. Ceometer quoqe partem falsioraphi ad imposi-
bile ducens, fuciendam suamque demonstrationem necessaris probansrationibus, elirendam o-
stendit. Sic Chronocraphorum facultas habet, quae pureanda furiat, quae inseruendo elicat: fu-
sit enim mendacia, elicit veritatem. Etaqe non indigratur vestra discretio, nec sinistre (2t dixi)
imperialibus auribus interpretetur. si in historia nostra, contra antecessores vel parentes suos,
ad obseruandam veritatem, aliqua dictafuerint: cum melius sit incidere in manus hominum,
quam tetra fucatum superin ducen do colorem faciei scriptoris amittere officium.
Praeterea quoque quo ordine currat haec historu cunet exportum, ut hoc cornito, qualt
tas Operis facilius pateat legenti. Quaruor principalia regna, qua inter caetera eminerent, ab
exordiomun difuisse in finemqe ejus, secundum lerem totius, successive permansura esse, ex vi-
sione quoque Danielis percipi potest. Forum ereoprincipes, secundum cur sum temporis enume-
ratos, primos Assyrios, post suppressis Chaldaeis (quosinter cateros historioeraphiponere dedi-
enantur) Medoses Persas, ad oltimum e Craecoses Romanos posui, eorumqe nomina 2)G
ad praesentem imperatorem subnoraii. Decaeteris regnis incidenterrantum, ex ad ostendedam
rerum mutationem disputans: de diuersis qudqui relizio sorum ordinibus, es C at alozorerum
in Laurento Latio, Alba,ante Vrbemconanan eMantibus, ex post rrbem conditam:item
decatalozo Imperatorum seu Pontisicum Romanorum, 2 sque au cum qui in praejehlarum est
disserui. Sicq, in oct auo de resurrectione mortuorum, fineq. verius que ciuitatis loquens, opuster-
minavi. Qualiter etiam reenum aregno supplantatum 2 que ad imperium Romanorum fue-
rit, ostendi: hoc (quo d de ipso dicitur, quod de lapide exciso de monte plenarie subuertendum sit)
o sque in sinem remporum, iurta Merhodium, expeltandum astimans. Palete.
rmiuxta Boetium, in omnibus Philosophiae disciplinis ediscendis atque
et
omnis doctrina in duobus consistit, in fuga e electione. Vtergo ab ea quae accedentibus ad Phi-
losophiam prima est Crammatica, ordiar, ipsa est quae secundum suam disciplinam docet eligere
ea quae condeniunt proposito, ex fucere qu propos. erbigratia, certaleze di
ctionem dictioni secundum consimilia accidentia construere iubens, ea quae non sunt talia, vi

## Folio 7 — 886285755:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
L L t 1
2d Sinorimum
 PE multumque voluendo mecum de rerum temporalium motu, anci-
pirq statu, vario ac imordinato prouentu, sicut eis inharendum à sapien-
ceminime considero, sic ab eis transeundum ac migrandum intuitu ra-
tionis invenior Sapientis enim est officium, non more volubilis rotarota-
in virturum constantia ad quadrati corporis modum firmari. Pro-
unatemporum mutabilitasstare non potest, ab eamierare (Vt dixi)
Cactentem adstantem ex permanetem aeternitatis ciuitatem debere, quis
Jamt capdis necabir: Haec est Cultas Dei, Hierusalem caelestis, ad quam suspirant in perecrinario-
nepositi filus Dei confusione lemporalium tanquam Babylonica captiuitate gravati. Cum enim
duae sint ciuitates, ona temporalis, alia aeterna: una mundialis, alia caelestis: una diaboli, alia
Christi: Babyloniam hanc, FLierusalem illam esse catholici prodidere (criptores. Sed quia pleri-
que centilium, ad commendanda posteris gestapriorum, de 2naearum plura scripserunt; multa
documenta virtutum, et ipserati sunt: prosecutiones veromiseriarum, nostrorum iudicionobis
reliquerunt. Fxtant super hoc Pompei Troci, Tustini, Cornelii Yarronis, Fusebii. Hieronymi,
Orosi, Tordanis, aliorumque quam plurium, tam nostrorum, quam illorum, quos loneum est enu-
merare, monimenta praeclara: in quibus non tam historias, quam arumnosas mortalium cala-
mitaturrazae dias, prudens lector inuenire poterit. Conerua (ane, ac prouida dispensatione crea.
toris id factum credimus, vt quoniam homines vani terrenis caducisque rebus inhaerere deside-
rant ipsa saltem vicissitudine sui deterreantur, Ut a creatura ad creatorem cornoscendum, per
transioria vitae miseriam mittantur. Nos autem tanquam in fine temporum constitutr, non
tam in codicibus eorum, orumnas mortalium legimus, quam ex ipsis nostritemporis experi-
mentis, eas in nobis invenimus. VF enim de alistaceam, regnum Pomanorum, quod in Danie-
le proptertorius orbis bello domirisincularem principatum, quem Gracimonarchiam vocant,
ferro comparatur, ex tot alternationibus, maxime diebus nostris, ex nobilissimo factum est pe-
nenouissimum. Vt de rrbe, Senatu, populoqe Romano iuxta Poetae dictum,
Vixmagnister nominis rmbra.
Ab orbe quippead Craecos, d Cracis ad Francos, a Francis ad Longobardos, d Longobar-
disrursum ad Theutonicos Francos derivarum, no solum antiquitate senuit, sedetiam ipsamo-
bilitate sui, veluri lenis elarea, hac illacqe aquis circumiecta sordes multiplices, ac defectus va-
rios contraxit. Ostendicuricitur in ipso capite mundi, mundimiseria, ipsiusque occasustori cor-
poriminatur interitum.
Sed quid mirum siconuerribilis est humana potentia, cum labilis sit etiam mortalium sa-
pientia: In A C yptoenim tantam fuisse sapientiam legimus, vt secudum Platonem, Graecorum
philo sophos pueros vocarent, es immaturos. Moyses quo que legistator, cum quo Deustaquam
vicinus cum vicino loquebatur, quemque divina sapientia repleuit, erudiriomni sapientia A. gy
prinon erubuit. Nonne magnusille patriarcha, pater gentium a Domino constitutus; Abra-
ham. Chaldaorum disciplinis institutus scientia praeditus, ad vocationem Dei mores deseruit,
prudentiam non dimisit? es tamen illa maena Babylon non solum sapientia praeclara, sed es
gloriosa in regnis, inclyta in superbia; iuxta Fsaiae vaticinium, sine se reparatio-
nis, Syrenarum facta est delubrum, domus draconum es struchionum, latibulum serpen-
rium. A ryptus quoque magna ex parte inhabitabilisnarratur, e inuia. Tinc transtatam esse
Scientiam ad Graecos, deinde ad Romanos, postremo ad Gallos es Fispanos, diligens inquisitor
rerum inuemet. L. t nocanaum, quod omnis humana potentia seu scientia ab Oriente incaepit, es
in occidente terminatur, ut per hocterum volubilitas ac defectus ostendatur. quod in sequen-
Luldereo propterhases hulmdat varietates mundus probatur contemnenaus, ne-
largiente Deo, arumnas ciuium Babyloniae gloriam etiam regni Christi post hanc vitam spe-
randam, in hac expect andam ac praecustandam Fierusalem ciuibus ostenderem. P roposin vero
prioris conftictationes es miserias, quantum Deus dederit, 2 (que ad tempus nostrum deducere.
Despe quoque sequentis, quantum ex scripturis collizere porvero, non tacere sed ex ciuium ejus
ribus, Deoantuente, plemius ostendemus.
cessarium ratus sum ad pelulonem am, stal et charisime singrime historia rexere, per quam

## Folio 8 — 886285755:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
in hacpereermantium memoriam facere. Sequor autem inhoc opere, practara, porissimun
Aurustinum e Orosium, ecclesia lumina: eorumque de fontibus ea quae adrem propositum ve
pertinent, haurire coeitaui. Duorum alter de glorio sae ciuitatis Dei exortu, siue progressu, debi-
sisque finibus, quomodo inter mundi ciues semper profecerit, quique ejusciues, vel principes, quibus
princixum, seu ciuium seculiremporibus extiterint acurisime, diserrisimeqe dispurauit. Alter
verocontraeos, qui Christianis temporibus priora praeferentes inaniter carriebant, dererum
humanarum variis ac miserrimis euentibus, bellis, bellorumque discriminibus regnorum muta-
tionibus, urilisimam ab orbe condito 2 sque ad tempus suum texuit historiam. Duorum vesti-
ria sequendo sic de viraque dicere proposuimus, vt tenorem historiae non omittamus, quatenue
ex religiosus auditor, qui d in mundanis rebus ob innumeras mutationum miserias, abhorren-
dum sit animaduertat, acstudiosus, seu curiosus indacator non confusam rerum praeteritarum
Serie inveniat. Nec iuste me repreheden dum arbitror, siposttantos, tantaque sapieria ac elequen
siae viros, imperitus scribere praesump serim: dum es ea quae ipsi copiose, profuseque dixerunt, com
pendio stringere, es ea quae postipsorum tempora ecclesiae Dei profutura, seu contraria, a cinibus
mundihuius acta sunt, quamvis inculso stylo executus fuerim, necillo me satyrici versu poeta
quo ait
Scribimus indocti, doctiq Pocmatapastim,
feriendum crediderim: dum non temeritatis, velleuitatis, sed charitaris, quae semper imperi-
tiam excusare nouit, eratia, tam arduum opus, quamnis indoctus acere di ausus sum. Neque di-
ene me quisquam in his, quae iuxta temporis huius consuerudinem incredibilia forte videbum
tur, arguere mendacisporerit: cum nil o sque ad recentem memoriam, prater illa quae in proba
torum virorum (criptis reperi, pauca de multis posuerim. Non enim propter hoc eos, si quidam
ex ipsis apostolicam in scriben do servauere simplicitatem, contenendos iudicauerim: dum sieut
nonnunquam erroris fomes arguta sit subtilitas, sic semper veritatis amica sancta sit rusticitas.
Dehuinsizitur arumnosa mutabilitate, de illius felicistabilitate locuturns, Deu qui huiustur-
bulentam confusionem patienter tolerat, illius iucundam rranquillitatem visione sui auget es
clorifcat inuocemus, quatenus eius auxilio ea quae sibi placent, dicere posimus.

## Folio 9 — 886285755:0027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
RERYM AB ORTGINE AVNDE AD IPSIVS
sque tempora cestarum, Liber primus.
C t
V T
Divisio orbis.
F. SxaRrm rerum ab Adam procoplasto, vsque ad
cepusnoltru, seriem execururus, primdiplum quem
habicat genus humanum orbem, sicuramaioribus ac
cepimus, breuicer distinguamus. Pres mudi parresel-
se lcripiores asserune, Aliam, AFrica, Furopam. Oua-
rum primam duabusposterioribus magnicudinc co-
aquane, quamuis quidam duastancum parres consti-
iuerine, Asiam videlicee, e Furopam, ica veafricam
propcer sui paruicacem adiunxerine FuropX. Oui A-
Fricam certiam mundipartem dixerune, non rationes
dimentionum, sed resuxiones marium securi (unE.
Ouarum provincias, us cegiones qui relic cognolcere, legar Orosium.
C A P V Y TI.
Qualiter Adam de paradiso ciectus, vero sque ciues genuerit, es quo tempore iuxta
sosephum, a paternis legibus declinare homines, ex gicantes generari caeperint.
AD Oriencemisitur, quancum ex (cripris Geneleos coniciporest, in terra Fden
cceata paradisus creditur. Vbidum primus homo policus, verbo Deifactus in-
obediens, in hanc peregrinatione iusto Deiindicio deiectus est, caepir maledictionis
cerram excolere primum in ACIa. Generauie aucem Elios veriulque ciuitaris, de qui-
bus agere propoluimus, primos ciues: quorum priorincidia e bonis operibus alce.
riusincitacus, Fracrem incertecis, primusq in hac ralle lachermarum ciuicarem con
Aruxic Occilo Abel, alius Ade Hlius, Sech scilicet, qui relurrectio inLCrpFCTAET, na(-
cicuria quo postmodu populus Dei propagatur. Abhoc lexcus magnusciuitaris Dei
Cinis Rnoch tuic, qui in cancum Deoplacuie, ve ab iplocranllacus, ad vlcima ecclesix
20 tempora, in loco cuctis morralibus incognico, riuus releruetur. Llominum vero ge-
nus crescere caepis, d mulciplicari, donec Alii Dei ad Eliashominum accedetes, sc-
nerauere gisances. Duod quidam minus gnavicer incelligentes, pre lerrim cum pro Locu Oen.
Ailiis Dei alia craslacio habeac anselos, malignosspiricus allumpris corporibus, qu05 cap. 6.
incubos rocane, mulieribus mixeos purane. Alii Alios Dei ex Sech Alioshominu ex
Cain nacos aucumanc: acillos ex harum coiunctione, licut de Salomonc habes, ad
oblivionem Deiprouoeatos, indeq; ira eius in omnes pariter exartisse aftirmant. PF
dehis quidem qui ex Sechgenerati, vsq; ad seprimam generationem iuste vixerue,
Posephus in primo Anciguicatu libro (ic aic: Disciplinam rerum caelestium, ex ornatum Zib. L. cap. L.
earii primitis invenerunt. Ft ne dilaberentur ab hominibus quae ab eis inventafuerant, aut

## Folio 10 — 886285755:0028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
OLLOHIS ERISINO. CHROH
antequam veniret ad coenitionem, deporirent: cum praedixisset Adam exterminationem
rerum omnium, onaienis virtute, alteram aquarum vi ac multitudine fore venturam: duas
quidem columnas facieres, aliam ex lateribus, aliam vero ex lapidibus, ambabus quae inuene
rant conscripserunt: Ut si constructa ex lateribus exterminaretur ab imbribus, lapidea per-
manens praeberet hominibus scripta cognoscere: quae tamen lapidea hactenuspermanet in Sy
ria. F. t ista quidem YTF generationibus permanserunt. IdC aliis verD (IC: Deinde animum
indicantes esse dominum, es ad virtutem semper respicientes, tempore procedente de pater-
nis solennitaribus ad malaprogresi sunt. E x intra: Nam mali angeli mulieribus coeuntes, in
iuriosos filios genuerunt: qui omne bonum despicientes propser considentiam forritudiris, si
miliabis, qui dicti sunt a Graecis gizantes, perpetrasse traduntur.
E A P V F II
Dedilunio inata Losephum, ex item de longitudine antiquoru patrum, centilium
aooreo aniot a  b iuieta diuersas translationes, capitaque samiliarum
TAOVEcum Deus creCaCa, genus humanum delere cogitasset, Noc
justo viro, decimo ab Adam, cum vxore ac Aliis, coridem q; VXoribus Corum, quae
sunc octoanima, in arca saluatis, caeteros aquis diluui perdidic. Fsuius diluuii de ar-
Cxquauis quidam exnostris ab Adam rique ad Ninucempora a scriptoribus gen- 20
cium praecermissa, velignorata fuisse purene, veicem losephus aic) memoriam Faciue
omnes, qui historias barbaricas conscriplerun: quorum vnus Berolus taliter est
EFFaEUS: Dicitur autem ex nauis eins, quae in armeniam venit, circamotem Chordicum, ad
huc aliqua pars esse, ex quosdam bitum en inde tollere, quo maxime homines ad expiationem
vrantur. Dleminic aucem ec horum (lieronrmus A oyprius, qui antiquitarem Phae
nicia noscitur de scriplisse. Sed _ Manaleas Damalcenus in exxrvr. Llistoriarum li-
bro, ita de his dicie: Fst ex super Miniada excelsus mons in Armenia, qui Paris appellatur.
in quo multos confucientes sermo est dilumitempore liberatos, es quenda simul in arca deue
Etuin montis ocilae summitatem, lirnorumqe reliquiasmulto tepore consernatas esse. Icem
lib. L. caP. 3 dc pacribus, quicam lonso ance diluuiu vixerum rempore, lolephusin primo Anci- 30
quitatu libro sic air: Nullus ad vitam modernam, es annorubreuitatem, quibus nunc vi-
nimus, vitam comparans antiquorum, put et falsa quae de illis sunt dicta. Illi enim cum essent
reliciosi, es abipso Deofacti, cum eis pabula opporcuniora ad maiustepus existerent praepa-
rata, santoru annorum circulis rite vivebant. Deinde propter virtutes, es sloriosas voilita
res, quasiuriter perserutabatur, id est astroloriam es Ceometriam, Deuseis amplius viuedi
spacium concessit, quae necanteediscere potuissent, nist D C. viverent annis. per tot enim anno
rum curricula magnus annus impletur. Testes auté mei dictisunt, omnes qui antiquitatem
apud Craecos es barbaros conseribere maluerunt. Xam es Manethon, qui descriptionem
fecit Acypriorum, ex Berosus, qui Chaldaica destorauit, es Mochus, ex Estius: adhaec ex ie
rongmus A. Zyprius, qui Phaenica disposuerunt, cum dictis meis concordant. Desiodus quoge 40
exxt F catheus, e Tellanicus, es Acusilaus, es inter hos Ephorus es Nicolaus in historiis suis
memoriam faciut antiquorum annis mille viventium. Ilxec Jolephus. Ouod aurem su-
perius dictum est, quoldam exnoctris a scripeoribus gentium, céporailla ignorata,
vel Aylo suppressa pucasse, sic incelligi porest, quod barbarosnon dignati fuerincin-
cer scriptores computare: rel quod tunc primo scripta aliqua auetoritate digna arbi
crarentur, cum per annorum digectionem in ordinem redacta Fuerine. Fuerant au-
remm ab A dam r sque ad diluinM IUIXFA (EDFITADINEA InLEEPFCTOS, AL. ML. C C F ZFF. iuK-
ea FTICFOHYIUMI, AE D L X V r: Capica tamiliarum dece; Adam, Sechi, Lnos, Cainam
Halalehel, Tarech, Fnoch, Maculalem, Lamech, NOC.
ab. Adam 2 sque ad 2dC
omodo post diluuium genus humanum à filiis Noc muliiplicari, quibus inter -vile
tis primo disperri caeperit. De turre quoque Dudi aone uncuarum. Au-
pemlinzuarum.
Coritaociam aetive dtopla. dupprtatio quoque auarsa anaersqrent consutio
Elacbon
LR A HS

## Folio 11 — 886285755:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
LIBER PRIM V 5.
R aNS a CFO dilunio, Noccum vineam plantarer, vinum bibens inebriatur, 
ex ebrietatenudacur. Ouodrnus fliorum videns, derisir, alter operuit. Fuerune
itaquehi duo tracres, primi post diluuium ciues ciuitatum, de quibus agimus. Ab his
_ certio, Semscilicet, Cham ex Lapher, distulis vbique Aliis, nepocibusqueillorum, v
niversum senus hominum propagatur. Vnde Losephus: Calathae olim sunt dicti Gomo- ant
rita, quos Comer instituit. Macoz. qui es Serthae Macoras a se instituros nominauit. Medi cap. 6.
aEiliotaphecMadeo. Lony, Lschaergele a filio Laphec lano. Thyras Thyrenses, qui-
busCrael Lracum nomen mutaueru. Cethim aurem Cechimam insulam habuit,
qux Hc Crprus dicitur, e ab coes insulae, e maricima loca Cethim Hlebrai-
so cenuneupacte. Vee de Gualla ciniras Crpri, Crthis a Crxcisnominatur. Omni- Cerhim.
busveroerar lingua vna, de labium vnum. Superbiaigitur instiganre, currim, (cu ci
nitarem in campo Sennaar, auctore Nemroch, qui de stirpe Cham descenderat, quae
caelos attingerer, cogicauerunt construere. Duod Moyles noster in Genelihocmo. Cen cat
AOpFOlequieur: Fili Cham, Chus, es Chanaan. Chusgenuit emroth. ipse caepit potens esse
in terra, ex erat robustus venator coram domino. Fuit autem princivium regni ejus Babylon-
es arach, es Archat, es Chalanne interra Sennaar. Sed Dominus inspector cordium,
iustusq iudex, hanc incenera mundi aecare emergentem concumaciam nonferens,
anima duertere roluie, linouasgs eorum confudic: proprer quod _ turris ab hac con-
Fusione Babelnomen accepic. Flinclrxii lingua perrocum orbem dilperla lunt. LlXec
20 estilla Babyion hgurans eam, cuius lunt ciues omnes, qui ordinationi Dei luperbere.
Sistere conantur, ac perhoc confutione digni ab aecerno indice repurantur. Iluiustur-
ris _contusionis (reicem in libro Antiguieatum aic Tosephus) meminie Sibulla, di-
CenS: Cum omnes homines onius vocis existerent, quidam turrim excelsam aedisieauerunt.
tanquam a(censuriper eam in caelum. Di veroimmitientes ventos, euerterunt turrim, ex vo-
cempropriam unicuique partitisunt, es propterea vocari contigit Babylonciuitatem. DC
campovero Sennaar inrerione Babylonismeminic Fctius, ita dicens: Qui verode
sacerdoribus sunt erepri Touis sacra sumentes, in sennaar Babylonis venerunt. LiUMEautem
secundum Sepruaginta a diluuio rque ad Nemroch, principacum q: Ileber, vnde
Frebrai, anni D. X X X 1. secundum suppurationem vero (Tieronrmi C. & vnus, quae
30 calis est: Sem genuie Aephaxat biennio post diluuium, Arphaxat verOxXXV. genuiE
Sale, Salexxx. genuir Fleber, Tleberrrxiiii. genuie Phalech, cuius diebus per confu-
sionem linonarum divisa estcerra. Septuaginca incer Sale _ Arphaxatmedium Chai-
nanponune, eiq; Cx X X v annos rribuunc. Praedictis etiam de postnominandis, lon-
Seplures quam Fieronrmus ante quam generarent, annos supputant. Ouare de in
annorum ratione discrepant. Duos Lucas cuans elista in genealosia lua secutuS, Dui LuC. 3.
fuit (in quic) sale, qui fuit Chainan, quifuit Arphaxat.
A P V T
Suppusario diuer sa a consu de lneuarum vsque ad Xinum es abrabam, es anna
40
liumincheatio.
Contusione vero linouarum vsque ad natinicarem AbratXe, iuxta PriOreSEUnE
D. X LI. juxta suppuratione reto poletlorum, anni C X L L. quae calis elt. Phalech
Nachorxexiiii genuie Phare, sub quo regna AAyriorum _ Sicroniorum, AAyriis BC.
lo Sicroniis Agialeo imperancibus, Orra Cunc. PharCL. X X anno genuic Abraham. Fi-
uncergo juxta alios ML. L X X F T. anni a diluuio v(que ad Abraham. Ouos Augustinus.
cum amplius quam mille annos a dilunio rsque ad Ninum Fuisse dicat, lequi vridetur.
50 Tuxca suppurationem vero aliorum, minus quam cC c, in quibus annorum suppura-
tio in duabus xcacibus sacis corurbatur. IIx c omnia iuxca nostros. Porro annales gen-
cilium ab imperio Nini incipiume. Duos sequentes, simulq; nostros cum illis auctores
conterentes, humanx mileria historiam a Nino incipiamus: quam per annosabipso
vquead rrbem conditam, ab rrbe rero condica vlgs ad Chriltum digectam, à Chri-
Aoad nosrsque, Deo adiumante, per annositem perducamus.
XX X. anno genuit Reu, sub quotempla primum construeta, hominesqs prodiis ado-
racituissecraduntur. Rcu Xxxi, velo senuie Saruch, Saruch xxx genuie Nachor,

## Folio 12 — 886285755:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
ONIS LKLOLAC CIIROY
PV Y i
De hoc quod Winusprimo arma extuler, e quod homines illo in tempore iuxta plu
rium auctoritates aerestes fuernt, es quo d X inus Niniue condiderit, es P oroa
Eeua
stremocciderit.
TaOV E anno post dilunium, secudum Septuaginta, MI. X X Z FP, vel FFL, BelOmOr.
tuo, qu Perlxxrannos regnutm APyriorum in pace renuerat, Ninus Aliuseiuspri-
mus(vecraditur, propas an dae dommationis libidine, semus hominUML CTLENEareNOM
metuens, Dellorum inquiccudines orbi induxic, corum q: pene Orientem imperio luo 10
subegic: quod canto liberiustacer potuir, quod homines adhucrudes e agreltes, nec
armis curat, dec bellis exercha necreru bellicaru Scienria praecliri Fuerat. Duippe qui
nullis achue levibus aut disciplinis in rnu coierat, _ (Veaic Fuseb.) Ferino maris, ac bc-
Iminomore oberrantes, non vrbes ad locietate, non mores adhonectate, non leges ad
vica iustitia renuere. Arciu vero disciplinaru; apud eos, d philolophix neiplum qui-
dénomen habebatur, led agrectes e vasiper delerta, nullis sedibus, ragabarur. Sed e
De inuent. Fullius in proloso Kherorice primX: Fuit quodda rempus, cum in aerishomines bestiarum
more pasim vacabantur, ex sibi victu ferino vit a propaz abant, nec ratione animi quic quam,
sed pleraque viribus corporis administrabant. Nondum divinarelisionis, non humani offici
ratio colebatur. Nemo nuntias viderat lexitimas, non certos qui (quam aspexerat liberos, non 20
ins aequabile quid vrilitatis haberet, acceperat. Ita propter errorem es inscitiam caeca ac teme-
raria dominatrix animi cupiditas, ad se explendam viribus corporis aburebatur pernicio (issi-
missatellitibus. Sic Tullius. Frat eriam tunc regnum Sicroniorum in Furopa, quod
quadragesimogninto anno Belicaeperat, led pacuum: a quo doctissimus Marcus V ar-
rolcribens, velur ab antiquo rempore Romanorum historiam ordiri ccepii, eo quod
ad Achenienles, ec inde ad Rom anostraductum, eorum qualitons ex oriso exticerie.
Vnde estirem illud Ciceronianum: Imperium Craeciae fuit penes Athenienses, Athenien-
pumpotirisunt Sparriatae, Spartiatas superauerunt Thebani, Thebanos Macedones vicerunt,
qui adimperium Craciae breni tempore adiunxerunt apam bello subactam. Sic ille. Actis a
Romanis imperium creptum, nemo qui hiltorias nouit, ambisere porest. Fuitecre- 30
gnum _ orpeiorum, quodcuc cum aliis Alix regnis A(yriis Subiacebat. Lotam enim
Aliam, excepea India, quam post morrem eius Semiramis haud contenta terminis,
quos a viro solo bellatore sisceperat mulier, regno adiccit, Nino subdicam legimus.
Dehisergo, qua regni einstanquam appendices fuere, necesse dicerenon eAt. A dif-
cauicerso Hinus ciuicacem maximam, quam exnomine luo inam, Ceu Niniuevo-
Canir: quae adhuc in Nclopocamia polica mucato nomine linoua eorum riuissa vo-
Catur. CuodMoylesnolterinlibro Creneleoslacenter innuit. Cum enim, ve luperius
Polui, de Nemroch dixillet, quod principium regni eius fuerie Babyloninterra Sen-
naar, adiunxic: Deterrailla erressus est assur, es aedisicanit Ninive. Sed ee lolephus, Assur
(aic) Ninum constituit cinicatem: Quod tam en quidam ad Voc neporem Alur interpic. 40
FanCuE. Vnde apparet Babylonem Fuille anre llinum, Semiramidemq; exorem Nini,
instauratricem eius porius dicendam, quam condicricem. Ninus L. oroastrem magi-
Cx artis repertorem intertecit. De quo Aristoreles (crip(E, quod ricies CenEUI Ver-
suum milia condiderir, cuius arrem lons e post Democricus ampliauit.
A P V Y VI
Denariuitate Abraham  exluerus de terra Chaldaorum, morteque Lini
do iH ChaldGaLTCML LHETMMCCIC Abram, qui multarum GenEIUm FUTIEUS PaErI. 50
archa a Domino vocatur; auctoq; nomine ab iplo dictus est Abraham: praecipitur g5
ei venon tolum affectu, led d loci mutatione ciues Babylonix Fugiat, ac terram (qua
huius de quaagimus, ciuicariserpus esse dignolcicur) magnus eius ciuisfuturus, inero-
eac. RReFert Philo cum a Chaldais, eo quodigne ricu iplorum adorarenollet, inignem
proiectum, sedmoxadinvocationem dominiliberacum: iunta illud, Eduxit eum do-
Neo ab imperio Winixlii, vel xliii reonante apud Sicyonios Europerese lecuN
minus
Ninicc.
Cen. 10.

## Folio 13 — 886285755:0031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
L IBF R P R IM V S.
minus de Vr Chaldaedrum. Ienim lingua eorum ignis vocatur. Sed _ Tolephus; Me- ant. lib. L.
minit (inquie) parris nostri Abraham Berosus, non quidem nominans eum, sed ita dicens: cap. 7.
Post dilunium decima generatione, apud Chaldaeos fuit quidam vir iustus ex maenus, in caele-
stibus rebus capetm. Lleolaus vero Damalcenus in quarto Flictoriarum lic air:
Abranam isregnauit in Damasco, veniens aduena cum exercitu de terra, quae super Babylo-
nem daut ehsulaorum. FBrro Ilinus cruentam victoriam, tanquam lupus laeuiens
inter ouesinermes exercens, quinguagelimo regnianno, in oppuonatione vrbis cu-
iuldam lagirra percullus inceriir: in iploque reridice implerum eA: Omnis qui acceperit Martbh. 26.
CA PV T VII
De imperio Semiramidis, saatione Babylonicae cruitatis: traditio quoque
gladium, Eladio peribit.
Treuerorum, de exordio ciuitatis suae: es de morte Semiramidis, ac exordio regni
Cerso Wino, Semiramis rxoreius, mulier viro immanior, Orientis imperium
rexie, Achiopiamque e Indiam Ferro domitas lubiccit. De cuius non solum
crudelicare, sed eriam execrabilis libidinis roluptate, quia muleimulta dixerur, super-
Sedemus. Ilaecpostmortem marici, x lis annisregnauie, ac medio imperii suicempo-
20re rrbem pocencillimam, nobilistimam, opulentissimam gi, ac corius Orientis caput,
ex turre Babel, coctolatere ac bicumine instaurauir Baoyloniam. Preuerenses cra-
dune, quodpriuignum suum Frebecam postnorrem Winiregno expulerit. Ouiclal-
SeFacta, ex Asia in Furopam profectus, id est permare in Rhenum, ac inde per Molel- Treveron
lam in valle pulcherrima Callix consedie, ibiq; Rorentissimam, opibusgs conterrisi-
mam, ac cocius cunc capur Callix rrbem Fundauie, quam Preuerim exnomine luo
appellaveric. Oux quanca qualisque fueric, ex ipsaruina sui liquido probari porerit.
Monstracur ibi palacium miri operis, quodinstar Babylonicimuri ex cocto latere Fa-
Etum, caneae adhuc firmitacis manet, venon solum hostem noncimcat, lederiam nul-
la operum arce fransi queac. Porra quoqe ibi ostenditur, quxe ex incredibililapidum
50 magnicudine terroiunctorum compacta, in superticie sui corpora beaci Symeonis, qC
venerabilis praelulis Popionis in ccclelia ab codem potitice Facta Fouere cernitur. Px.
canc etiam ibi anciquae nobilicacis (reip (i aiune) monimentorum insignia, e quibus no-
Arisibi cemporibusreperrum, de in lapide sculpeum infra poluimus epicaphium:
Nini Semiramis, quae tanto coniure felix
Plurima possedit, sed plura prioribus addit,
Non contenta suis, nec totis sinibus orbis,
Expulit a patrio priuienum Frebetaregno.
Insignem profurus nostram qui condidit orbem.
Treueris, eC.
e Semiramis dum slium Cuum Ninum, Scu Niniam de illicico ac incestuo lo solicitare
auder concubitu, ab eo (vecradicur) incerticitur, eiqs succestu in regnum Alius.
C A PV F 1X
Su sur lim.
De Babitatione Sorutsum Cu L. dB Consobrino suo in terra Chanaan, ex subuer-
siome docomorum.
NHo ab imperio Nini exii, anno DetO L lal MIX IXXV, ECBHaIC abed AAyrios
Maos abllaotesolosr LMclao Clladata Dhocelua, Loch quoque conto
brino, de cerra Chaldaorum coressus Abraham, habitare caepic interra Chanaan:
50 Loch vero ranquam Hierulalem ciuis, in Sodoma ciuicate peccatorum habitans,
mulcis modispromalis eorum operibus, canquam granum inter paleas, cribulaba-
cur. Volens ergo Dominus cam iultum acentatione cripere, quam Fcecida iniquorum
Ecelera, nouo e exquilico vitionis genere punire, igne ac sulphure quinque ciuitates
(quod GEEXCI ZErTÄTOXWVOCANE) deleuic: juctum q: ab angelo praemonicum mileri-
cordicerin moncem educens, liberauie, anno ab imperio Himi CX L. Lamcuncinerre.

## Folio 14 — 886285755:0032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
OFTONIS FRISTNG. CHRON.
HCLaLL FCIILCHa monstrabantur ciues Babylonix, mundiq; atmatores, intex
quosnumc premitur ac conculcatur ccclelia, in extremo iudicis examine cum au-
ctore suoisnepuniendos aterno, iustos  ab eis separatos, in caeleltis reoni habitacu-
lurm asimendos FOrC.
uod abraam sionum circumicisionis accexerit, ex quorum principium tempore ge-
minosciues genueru, cursumque quo d Isaac in rypum futurorum duos renverit.
 BR AAM rerogentiuFuturus patriarclia, primus circumcilionis signum, de lpem 10
repromissionis accepit, generauicq; duos filios, IImael _ IIaac: quorum rnus se-
cundum carnem, alcer per repromisionem, iuxta Apoltolum, natus est, im perante
Alyriis ACrio V, apud Sicronios adhue manente Phelzione, qui propter laeca e
mitiareoni luirempora mortums, a suis cultu DCihonOratuT. FuCruME aurem prxetati
duo fratres postdatam circumcisionem, veriulque ciniratis, unde agere caepimus, pri
miciues: posteriorq a priore per lecutionem in ixpum futurorum pastus elt. FEnOca,
quodincerharum erium xcacum primordia, ab rno patre editos hos ciues invenies,
vexerhoerna tide praedicos, rnofontegenitos, verosque rno limul linu populos,
lonse retroactis seculis contentura Fore monstretur Ecclesia. Cienuie aurem d Ilaac
geminos ex vno (ve Scripcura reterr) concubitu, Caepe dictarum cines cinitatu, E. (au 20
Ex Lacob Fratres. Ilic est lacob, qui dominum Facie ad Faciem vidie, ec vocatus est IIra.
et aquo secundum carnem carnalis, secundum spiritum spiritualis proxaracus est
IIracI. Tli lunerres patriarchx (ape nominatx ciues d principes ciuitatis, quorum de
meriri et sideipraerosatiua, dominus se appellari roluit Deum, dicens: F. Eo sum deus
abraam, deus Lsaac, es deus Lacob.
C A P V F
X3
Duorum principum tempore abraam morruus fuerit. ex ad silium, neporemque su.
um repromissio facta sit. De legibus Craeciae datis sub P horoneo. Dde Pheio, es 20
Lnachii filia.
FOR X VVS CC AbEAaM annOrum CEXXV, regnantibus apud APyrios Xerxe, qui
ee Baleus, ex apud Sieronios Furicho, Ceu Furimacho, seprimis resibus: octavis
quoque Armamichre apud AArios, apud Sieronios Leucippo, apud Argiuos (quo-
rum cum Abralix nepotibus orcum estregnum) Inachoprimo regnantibus, ad Llaac
oreinorum licue X ad parrem luum, Facta est repromissio. Imperantibus aurem A syriis Belocho
FX, Arginis Phoroneo Inachitilio, apud Sicronios adhue permanente L cucippo, Fa-
Eta estcadem repromissio Tacob. lisdem diebus sub Phoroneo legibus et iudiciis in-
Formata primum fuisse Craecia dicitur. Phegius quoque Fratet eius morruus, ab eis
adoratus est ve deus. Poeriam Inachi Eilia, Post Isis dicta, ec ab A. gypriis pro dea maxi 40
mapoltmodum culea, ii dem fuise invenitur temporibus. FIac (ve alii dicumE) ex A-
chiopia orta est, ciuldem sentisregina, iuste laceei imperanit, ac liceras AOyptinsin.
veni, rnde _ culcum diuinum ab cismeruit.
C A PV T
XTY
Oalat. 4.
Theleio.
n
Ocn. 25
Rnod. 3.
conum.
A P V T Z
Depranventet Thelseisces, Charachasos, Phoroneum, Pharphasios, C exordio habi-
rationis Libocchmsulae.
Lxc a idem tempus pericax tuillepraelium inter l’helleilces de Chacachralios,
aduersus Phoroneum Argiuorum regem, ee Pharphalios ancipici geltum victo- se
ria Fertur: tandem q a Phoroneo victos ac protugos Factos, in Rhodointula, quae
Ophiusa cunc dicebatur, quam omnes humanae habicarionis exorrem putabanE, Con-
Sedisse Thelscisces. F.X hinc eadem insula, in qua C olo us ciuitas polita est, latis op.
porcuna carinis, inhabitari capit.

## Folio 15 — 886285755:0033
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
L IBE R P R LM V 5.
C A PVY XLLI
Dedilunio oerei, es apparitione Minerua, es quorum principum tempore Isaae
mortuus sit.
Nxoabimperio Ninicclx, Caeuum in Achaia Ooreii Eleulina conditoris ac re
sistuierem poribus diluuium, quod ec ab iplius nomine Oorgii dilunium est ap.
Pellacum. Mineruarunc ad lacum Friconis in virginaliarate apparuille dicitur, unde
Friconia vocatur. Regnancibus AAyriorum x rege Balco, Sicroniorum LX Melapo.
20 Acgiuorum iis. Apimorruns est Hlaac, CL. X X X annorum, lacob e FlaW C X X aHIMOS
habenibus.
A P V Y XITT
uorum pipum tempore fames in A Erpeo sub Loseph fuverit, auctoritates q. Gen-
tilium de hoc losephtestimonium perhibentium.
Nro ab imperio Nini cexii regnancibus (quosiam nominaui, Baleo Api, Cub
Aorpriorum rese Diopolita, cui nomen Amalis erat, Fuisse in Aoypro maxi-
mamprimovbercacem, post incolerabilem tamem, cui Loseph rnus de xii lacobA-
20 liis, a Frarribus rendicus, (e d ex Dei dispenlatione coci Aoypro praepolitus divina pro-
nisione subuenerit. Pompeius quoque, ac Tustinus eius BreniAEOFHICFCFCFE: Minimus ufin. lib. 36
aetate inter fratres Tosephfuit, cuius exellens ingenium fratres veriti, interceptum pereerinis
mercatoribus vendiderunt. Aquibus deporcatusin A Eyptum, cum masicasibi artes solerti
ingenio percexisset in breuripstrecipercharus fuit. Namque ex prodiciorum sazacissimuserat,
es somniorum primus intellicentiam condidit, nihilqe diuini iuris hmmanique eiincornitum
videbatur, adeo et etiam arrorum sterilitatem futuram ante multos annos prospiciens, fruzes
concrecasset: tantaqe ejus experiment afuerunt, et non abhomine, sed à Deorespon sa videren-
tur. Sic luctinus. Oualirer vero populus deiin Agyprum descenderir, ibiqi percorina.
cusfueric, Morlesnocter, quem d ipl scientem, Capienrem q (vrpoltea monstrabi-
30 cur) restancur, seriprum reliquic.
C A PVF XV
Deidolo Serapis unde exordium sumpserit.
Fi A cempeltace magnum idolum A. gypriorum Serapis, quod Christianiscempo-
ribus sub Theodolio imperatore F. Cclesiastica destructum narrac historia, Argi
vocum regi Apiillonanibustranluecto, ac ibidem mortuo, ab Forpriis estfactum.
Cur aucem postmorrem ejusnon Apis, sc d Scrapis dictum lic, Varrohuiulmodicau-
Cam reddic: Duia enim arca, in quamorruus ponitur, quod omnes latcophasum vo-
canc, ocopos dicitur Cirxece, ex ibi venerari cum sepulcum caeperune, priusquam rem-Scraxis.
40 plum cius ester constructum, velursoros e Apis, Sorapisprimo, deinde via litera (ve
fieri a olet) commutata, Scrapis dictum est. Ferumecamen quidam, Loleph nostro,
coquod Aeyprios a tame liberaueris, hoc Factum Fuisse simulachrum.
et2L  t
De Argo, onde Argivi. Quibus diebus Tacobmorcuus sit. De seminibus primo al
lartsin Craeciam. Demorte Woseph, Matcutae Moys: ex quorum principum
tempore hoc factum fuerit. De Prometheo, es Atlante, Atlantisque nepote
Mercurio.
StEVOC o Cllo AIBaS, CkGao Arsum appellacilune, paeri luccelluin
reon. LusebusCale apca Sicromosfrato, apud Aurrios manen-
TCALIMC BAICO, LHOLLUS CH LACOD AMHOTUM CXL V LI. Tunc etiam delacis aliunde
Teminibus, primo caepichabere legeres Graecia. Er nora, quod Erxcia, qua Cxeteras
Dracellir sentes lapiencia, aliun de segeres: in se, e a (e (ur ex priori pacet historia) acce-

## Folio 16 — 886285755:0034
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
OTTONIS ERISING. CHRON
picleres. Priusintormatur iudiciis se legibus, quam redundet panibus. Imperanto
APyriIS ZEF Aminio, Sicroniis XL Clemineo, apud Argiuos manente adhuc ArgO.
TolephC e x annoshabens, in Aorpromioritur. Post cuius morrem populus Deiin
Aoypco caepit crelcere ac mulciplicari, morcuilqs eis qui nouerant loleph, ab A. gy-
peiis srauicer aMigi. Ieaque Moy les ciuldem populi Fucurus liberatOF, natuS est, re-
Sane apud AIyrios XILLL Sapre, apud Sicronios Orchopoli. Tildem temporibus
Prometheum, qui ob duapeiam de lucohomines Fecissetingitur, Aclantem
CCIUS, Qu ob scientiam astronomig calum porrare dicitur, Fuisse Ferunt.
Prometbe
Hermes Ter. LTuius Aclantis ex Maia hlia, nepos Mercurius (qui e FTermes A oyprius, Ceu Priline.
Sius magnus philoloptus tuit, qui mia protunditatis philolophicos libios 10
CaPV
Z V I
DeMlunio Deucalionis. P aestu Thiopia. De Baccho, qui ex Liber parer, ex ortu
Athenarum.
NNO aBImperio NintCCCCKC, regnante apud AFhenASA CCCEODCXZX Am-
xhirione, vel iuxta alios sub ipso Cecroxe, memorabile illud sub Deucalione di-
lunium fuit. Oui idcirco, quod renientes ad se circa monrem Pamalum ratibus edu-
Etostonic _ aluie, genushominum reparasle inFabulis legitur. Pa quoque tempesta- 20
ce dirismorbis, pestilentiaq; morrifera xsuasse Placo reterr AEthiopiam. Tisdem die-
busgentem simplicem, ac nulli unquam obnoxiam, suisqs cerminis concentam, Li.
ber pacer languine madetecit, libidinibus polluit indiam. Sed quia Achenarum feci-
musmentionem, qualiter, d a quo condica, vel curhocnomen sortita fuerit, dica-
mus. Cum ereo a Cccrope conderetur, vel instauraretur, apparuisse ibivno locooli.
ux arborem, alio crupisse aquam, Varro retert. Mocushisrexprodioiis, ad Delphi-
cum Apollinem scilcitandi gratia cummisisser, ille respondisse dicitur: oliuam Mi-
nervam, aquam Nepcunum signiticare, in porestare e civium esse, ex cuius porissi-
mumnomine ciuicarem vellent vocare. R ex convocatis veriulque lexus populis, (t2-
entisq; exrna parte maribus, ex alia Foeminis, cum rna personamasculos excederent 30
Faemina, Mlinerux dicandam hoc nomine ciuitatem indicauerumr. Ita ciuitas vocata
estfceminino genere pluralicer Achena, quod lingulari numero Mineruam in CirX-
colonat. Obea, dum exaectuanci mari non mulio post iplorum terra valtarentur,
Nepruno quali deomaris hoc ascribentes, perhaec, ne vlcerius sufteaoia mulierum
quaererene, cum placare statuerunt. Sices nobilissima illa liberalium arcium, philo-
lophorumq maximorum nurix turura, in prima condirione lui, luditicatione dx-
monum incliOatUE.
C le La
shent
Mosc
edidic.
LY
Luorum principum tempore b) S scos s at u LL. Eypso eduverit: t estimonium q.
dehoc Compeii, lustini Corneli, scriptorum zencium.
Sicronios Mararho, apud Argivos Priopha, Moyles vir dei, decem antea plagis
Perculla A: oypco, de scruiture eius liberatum eduxir ICcacl. quod Justinus, Ceu POm-
Peius, acque Cornelius, rrerque, le dvariom odorectantur. Ric ergo Pompeius, hiuc
restinu lib. LauS Ud: FMus Losexh Morsesfuit, quempraeter scientiae paterna hareditatem, etiam
forma pulchritudo commendabat. Sed A cyprii cum scabiem aique vitiliginem paterentur.
responso moniti, eum cum arris, ne pestis ad plures serperet terminis A Ciptipellunt. DuX
igitur exulum factus, sacra Aerptiorum furro absculit; quae armis repetentes xy Ptii, do- 50
mum redire tempestatibus compulsi sunt. Ac vero Cornelius de cademre (IC aic: Plu-
rimi auctores consentiunt, orta per  eyptum tabe, quae corpora faedaret, recem Bocho-
rim adito tlammonis oraculo, remedium petentem, purgare regnum, ex id genus hominum
rot inuisum diis alias in terras auchere inssum. Sic conquisirum collectumque vulgus, post quam
vastis locisrelictum sit, caeteris per lachrymastorpentibus Moysen unum exulum monuisse, ne
Neo abimperio NiniCCCCX CV, regnantibus apud AByrios Ascalchide, apud
Quam

## Folio 17 — 886285755:0035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
L IBE R P RIMt V 5.
quam deorum hominumqe expectarem pe, )ca pormet duci caelesti crederent, primo cuius
duxilio praesentes miserias propulissent. Ilague atribo ilti quamuis ab eo multa Arc-
nuc acta, maliciole celauerint: magnocamen illi duci Morli nostro cestimonium
praebuereinuiri. Ilac idcirco de hiltoriisponere roluigentium, ve ostenderem, ci
nes Babylonix ad damnationis sux cumulum vericaris astertores scisse quidem, sed
errorismendacianon descruisse. Potempore lole per denia oberrante feruor incole-
rabilis cerras exusir. Vnde ridiculolam Phaechoniis Fabulam rario errore delula fabula
7
X L 2
ectdo cbalu
FratrumHberosrnanocte commilateruntur. Danaus aurem canri Cceleris au-
ctor, ad Argos cedens, ee a Scenelaorege iplorum humane sulcepeus, postmodum reivi ea
it vocitam
cum infidelicer regno expulit, e ipse pro eo regnanit. A quo Danaum genuscractum e.
puro, ab eoe pertidix scclus adillos derivacum esse. Vnde _ illud Vergilianum:
Accipenunc Danaum insidias, ex criminte ab uno Disce omnes. Dui rurlum:
20 Tildemdiebus Letcus a Crxcia in Asam nauibus cransuectus, barbaras gentes do-
muic, calqs denomine suo Pertas vocauit. Pudet hic execrabiles Raoitiorum receltus
Pandere. Tunc enim Busyris hospices luos diis suis immolanis visuic immanicas.
Prognes e Philomela parricidium, appolucumq; marico ab exoretilium, quis non
remens audire pocerit: Omicto Tancali, Pelopiles Facta curpissima, Canymedemq
Froisregis flium, à P’antalo Phrygiorum rege Ragiciolillime sub nomine dei suito-
visraptum, maximum g bellum inde excicacum. Ouid de Ragiriis Lemniadum, de
OFdipo interfectore patris, macre, marico Aliorum fratre, virrico suo, de Mledeegno-
que reneliciis, ac crudeli amore dixerimus. Nonnetanta, camq; inaudica huiustem-
Poris Ceclera Fuere, vectiam Fugisse actra ab ipsis ciuibus mundi dicaneur: Ouidigitur
30 hic aliud, quam fugiendum esse de medio Babylonis, eiusq. Sceleratissimorum ciui-
um consorrio, acq: ad ciuesnoltros eran (cundum aNeruerim:
A PV T ZX.
ersa
10 De Danao, Perseo, es diuersis abominationibus gentium: rnde de Babylone fuzien-
dum, es ad crues nostrostrans cunclta sit.
A Nro ab imperio Nini DXX X Y, quinquaginca parricidia incer A eypri Danaiq
Lemeo Danaos, e donaferentes.
Ouot annos Moyses ductor populi Dei fuerit, ex quot annorum mortuus, lesu in for-
mam secundi ducarum populireliquit, es quod non sine causa nouis ex inaudiris
tuncmundus sceleribus inferbuit.
SeS ex AFoDe Co, Cheminmonce Synai dedir, per qua-
dragincaq annos rector eorum in delerro existens, annorum CX X, moritur, lc-
40 suq filio Nauc ducacum populireliquic. Ilic primus ofticio, nomineq: Formam gc. eosua
Tenssaluatoris, interram promissionis, quae huius, unde agimus, eypus est civicatis, po-
pulum deiinduceremeruic. Non Forruiris calibus, Sed Deiprouidentix, diuidentis
incerlucem e renebras, ascribendum reor, quod circa rempus coressionis Ailiorum
Iraelex Aoypco, velaca anes, asua promictionis, nouis d inaudicis, ve
modoreculimus, mundus interbuis (celeribus. Veenimrese caeli Christonato, rex
Populum q Cuum inde cducente, diabolus curbatus, ad aulus nepharios, Factaqe (cele-
racissima, permistam sibi ciuitatem incitauit. Vnde es adhuedomino de Aoypto
mundihuius seruos suos ad regnum suum rocante, mundum Frequenter concuriac
5o curbari videmus. Padem ratio eA, si circa inroirum populi Dei in cerram promissio-
nis, ex ciectionem sentium ibimorancium, calia Fuere.
orta sit.
P V Y
X X
Debello Cretensium, e Aenenscu, auro:ndeque fabula Centaurorum

## Folio 18 — 886285755:0036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
OTTOHIS FRISINC CHRON.
Nro abimperio Nini D CZL, Fuissebellum immane incer Crerenses et Ache.
nienses, victoriam g: magis Cretensibus cessisse Ferunt, victo (q; ex Acheniensibus
Mlinorauro, aut Fero homini, aut humanx beltix expolitos. Ouam historiam non (0-
lum exhoc bello, sed etiam ex artificiolis Factis Daedali, infabulisnocissimam, a pue-
rilq in scholis ericam, prolequinon opOrtet. La tempeltate Lapictxe cum Phessalis
decertantes, Pheltalol; discurrere in equis a lonse videntes, cquis mixtos putabant,
Concauri. ec exhinc Cencaurorum tabulatraducta est.
CAPY Y X XII.
Deresore rege AoyptI, C Serehis, dominatuque Scytharum in Asia.
A NNOab imperio Nini DCCCXX, Velores rex A orpri Sexchis bellum indixit.
Cui Seychae ridiculo se responderunt: Frustra dicilsimum regem COntra PaupCreS
bellum umpsisse. Adiiciunt etiam, se non oportere ad iplosvenire, cum ei vIErodc-
currere parati line. Dicta Factis segmintur. Pugna conserta est, Fusiente q Vclorc, ac
destituro exercicu, praeda magna capta: Seyclx quoque Forprum populacienent, si
Nili paludibus coerciri non Fuissent. Indercuerrentes Aliam peruagantur, cam q pe-
necoram rectisalem fecerunt. Icaqi dum per xr annosibimorarentur, mulieribus
denunciantibus, prolem se a Anicimis, ni redeant, recepturas, reuerti coguntur.
C A P YT XXIII.
Decxordio Amazonum, Ex principatuearum: qualiter Fphesum, es in ea tem.
plum Diana condiderint: es cur Aimazones dutaesint.
LDrOrempore duoregii iuvenes Plinius _ Scolopetius Seychia pulsi, cum in-
genci mulcicudine, in Ponti ee Cappadtocix oris iuxta Thermodoonrem a-
habel. a inem consedere. Vbi dum vicina quae que popularentur, in sidiis sinitimorumeruci
C5 orosimo. dancus. Llolaxores exilio limul ac riduitare permora, taeminex q Fragilicatis ob-
lira, maribus qui supertuerant occisis, arma sumplere: Peciriles a vicinis connubiis
amazones. alculos necabane, Faeminas seruabant. P. X his Amazonum genuseraductum est. 30
Oux intantum (iirabile dictu) invaluere mulieres, vepene tori A(IX aC FuroPXim-
PeraTeHE. FIa dicuntur illo tempore Fphelum condidisse, ac Dianx tanquam dex
belli, cemplum mulcis dehinc seculis Famolum Fabricalle. Porro ex eo quod dexteras,
neictum lagicrarum impediren, adurebanmmamillas, Amazones, qua li sinemamil-
listumtdictx.
E A PV F X X
uorumprincipum cempore sesus morsuus sit, es de iudicibus qui pes eum fuerun.
DeCadmo, es theologuS. De regno Muenarum, ac regno L. aurentim Lcalia, es
IuRinN
lor
ROntsca clus  ceita Proonis, reghaltbus aplid Alyrios
ZV =II Amincha, apud Achenien(es FCFL Frichchonio, apud SicronioszVr C0.
race, apud Arginos Dana0. Exhinc caeperunt esse iudices in populo Deivlque ad
Saulem, quorum primo indicante Ochoniel, Cadimus Crxecas literas invenit. P ex
idem rempusfuere Theologi, qui de diis Fallis canerent, Orpleus, Musxeus, Linus.
RConm etiam Enitum est Rrdinorum, ex translacum est ad Micenas, vndefuit A02-
Eauremum CMON. ExOrtum quoque est in Icalia regnum Laurentum, vbi pater F’auni, Picus
Sacurni filius, (qui _ Scerces, eo quod primus sercore agrosFaecundari fecit, diceba-
cur) postpacrem regnanic. Delbora Fcemina prudente, ac prophetissa iudicante IIracl, 50
Alyriis veroimperante XXIFFF Lamphere, Apollo cirharam condidic, ac arrem
medicina invenic. Nonmuliopoaiudicante lair in laet, Carmenisnympha lice.
Tas Lacinas reperit.
Carmenti nympha.
estu.
esnum
spollo.

## Folio 19 — 886285755:0037
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
BER PR TM
C A P Y Y X X V
Derapeu Helena ex subversione Lroiae, ex initio gentis Romanorum, ex Francorum
ammno Laraus. De susone, ex Hercule, es aureis seculis in Tralia.
Hroabimperio NiniD CCCEXZ, captam Fuisse FTelenam, coniurationem q; Fa-
Etam aduersus Froiam FeruME. FTinc decennalis obsidio, Famolum qs sequirur
Froix excidium. Duod qui scire deliderat, legac Flomerum, eiulq; iitatorem Ver-
silium. Flinc Romanorum gentem duxisse originem ab Anea protuso, e (vripse
20 adulacur) viro Forri, ve rero ab aliis craditur, parria proditore, ac necromantico, vipo-
te quietiam rxorem suam diis suisimmolaveric, Ceribie V ergilius. Perumc etiam Franr. Francorum
corumgenem ab eistraxisle principium. Dum enim Proianorum principes incer-orcus.
tis vasabatur sedibus, plurimi eoruin Sexchia consederunt, regem q; Sibi CreaUETUNE:
ac primo dicti Sicambri, postmodum clapso cempore sub Valenciniano imperato-
re cum ipli propolico sibi liberraris prxemio, vicinasimperio senres subiccissent, a prX
Facoprincipe Rerica lingua Franeilunt vocari, a feritare, vel Franci a nobilicare. L in-
suaenim corum Franconobilis dicitur. Praduneram en quidam, a quodam Franco-
ne Froianorum principe, qui iuxca Rhenum consedic, Francosesse appellatos: mon-
Arancq; in argumentum vibem adhuc, quam iplum construxisse, parrioqs nomine
20 Froiam, Aunium q; eius Lanchum vocalle alterur, quae postmodum a Sarracenis de-
Aructa, ac rurtum a Christianis rea diticaca, Xanchis viqu hodievocatur. Duomodo
vero in CFallias, quasmodoinhabitane, renerine, uo loco ac tempore, deo adiuuante,
dicemus. Ilxc de orisine Franeorum senris dicta hunccencane locum. Diftulislon-
Selace e per orbem Troianis, AnenOE quo qi Pacaui Cundacor excicis. Vnde Vergil. Aeneid. 1.
Antenorporuit mediis elapsus achiuis,
Illyricospenetrare sinus, atq intima tutus
Regna Liburnorum, es fontem superare Fimaui.
Hic ramen ille orbem Pataui sede sq locauit.
Ouarum quidam Callia orbem Pictauim, nonnulli Baioarix Pacauiam, alii vero Pacauium
Vehecia Paduam, Patauiu pelcane, quo d ee verilimilius cst, e sentui Vergilii aCcom- is codosum.
modacius. Factum est aurem hoc celeberrimum excidium, cum iam regnum L au-
rencum cestisset ad Lacium, regnarer q Elius Fauni L. arinus, iudicance LPebraeos lab.
don veliuxta alios, viro Corristimo Samlon, quem eriam ob incredibilem Forricudi-
nem Hlerculem pucabant. Verum aurem iplum vere putauerine Herculem, dicere
non clle. Lunle ace Conemporaneos, ex hoc quod cirea subuersionem
Llora extierunc innuiu. LaC Komanireoniprincipia, aureis seculis, id est sine lu-
Xumtelu, bellorum que cbulentia sub Sacurno inchoata Laurentifuere. Verrim ab
Patauique truces.
30
hinctericaluccealad.
C A PVF ZXZYI
Ecintra:
Lt LACAMUS:
Deperreis seculis, inchoaris si L  Turno. De erroribus Gypis, e fabulosis
Sests Odmedis, ex item lysis. Allexationes de his verisimiles secundum sancto-
Tum scriptae exempta.
E MEa Senim in Scaliam nauilhis CL LMeygia cranluectus, L. aciniregis Aliam acce.
=pIE SCa lcer iplum L Lurnum ob hocbellorum orco discrimine, humano
cruore aurea secula in ferrum commutari docuic. Ouod Vergilius verum vera-
cirer, reladulationis Fuco Fallacicer, pulcherrimo vertuum ordine prolequitur. FIxc
50 de Froianorum protugis dicta susiciane. Victores vero ejus canca leguuineur dileri-
ina, venon immerito qui incam milerrimo Fortuna rotatu, noxio magis luccubue.
rincfato dubicetur. Vcenim de his qui in congresu diurino occubuerant, quostamen
Dares Phrygius ex Argiuis DCCCLXXXFEE milia: ex Froianis DCLXVF milia
Fuisse MCMOTAE: TACCAMUS, QuaMIa TUCrC YIyNISPCTICUIA, IONSDEUM CIICUITUM IX. Nysses.
dia. Vnde cstillud PoetX:

## Folio 20 — 886285755:0038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
TONIS FRISTHO. CHAON
Duimores hominum multorum vidit es Urbes.
Pocum quippepene orbem nontam peragrando, quam oberrando pertranti-
ens, rniveristerra mariles mileriis participauit. Vnde id praecipuus Oracor inlibro
. lb. 1. de OHiciis: Quam multa passus est r Vysses in illo errore diuturno, cum es mulieribus (si Cir-
ce es Calypsomulieres appellandae sunt) inseruiret, ex in omni sermone omnibus asfabilem se
esse vellet? domi vero etiam contumelias seruorum, ancillarumque pertulit, ut ad id aliquando,
quod cupiebat, perveniret. At Aiax(quo animotraditur) millies oppeteremortem, quam illa
pyssibona. perpetiab alio maluisset. TTic in LTilpania ViyNibonam, qua anoctris nuper Sarracenis
ablaca est, de in Callia Proiam, de qua lupramentio Facta est, primus condidisse dici
Fur. Cuare X hoc quod de Franconeeraditur, fietirium videtur. Detabulolis autem
e pene tdem excedentibus xrumnis eorum, quid dicam: Deniqs non Colum Fabula
concrepant, verumetiam plenx lunthistorixe, locios Diom edis in auesmutatos, qua
ipso in Deum eranslaco, ciicatemplum eius in Intula Diomedia, haud procul a Mon
te Carsano licum volicent, aqualq ministrene. Ouod iuxta RUISICFINUM, IN FANEI
Varro probare videtur, ve ea(dem aues referat ex Crxcia venientes, tanquamt ciues
cognolcere, alienos diris à se morlibus repellere. Duod veprobabilius idem V arIOFa
ciac, deFamosissima Circc, quae socios Vly Nis mutauir in bestias, de de Arcadibus, qu
tranchacando stagnum, in lup OSCOnVEKFEbantUT; quI SI HLIIAHANON VOLCCTENEUIK CaF-
ne, quodpoltocto annos transmisso amne, rursum ReverFerentuE ad HuMAHAM FOFC- 20
MALI, COMMEIOTAE. Exprimit etiam ex nomine quendam Demenurum de sacriti.
eio Accadum onstasse, ex in luxum mutatum, decimo tandem anno in Dropriam A-
suram reuerlum Fuisse. Vnde d dicit deum eorum Lrcxum dictum, Craecienim lu-
Dum nexordicun: Romanorum quog lupereos ab eis originem duxistenarrat. Dux
omnia verum deorum luorum amore fingane, an ita ludificatione daemonum, 20
quibuldam alters aa es es p, cllere non est praelentis operis.
Auxustinustamen luiscemporibus Peastantium quendam nomine, de patre luore-
iulisse dicie, quod venenum in casco lumplerit, vnde in lecto qualidormiens multis
dicbusiacuerir, cuigilans aurem caballum se Factum, ac annonam se porcasseretule.
Fic. Narrar etiam idem parer, cum in Icalia esser, se de quibusdam mulieribus andiste, 3
qux in caleo dare lolerene riatoribus diabolica machinamenta, vnde iniumenta ver
EI VIdETEHEBE: GLIL ALM DEFACLIS ODCHIBAS ACLLCMITenE, mente Cerationabilem habu
ilserestarentur. De Machario quoqi cremica seriprum invenis, quodpuella ad cum
quam amiciinequam a malehcis muratam dixerune, ducta Fuit: quam ille intuens.
Duellam dixic se videre, non equam. Itaq; amicis equa vila fuit, led homini deipuella
apparuie. Vnde ad Dcum fulis precibus, cam puellam, quam amicos eius à praestigiis
naturam mutarenon posse, se doccupatis illis corporis partibus, per quasratio opCra
ri soler, mentem hominis obtulcare, cernentium q; oculos, ve haec purent, occuleis
machinamentis, ac abdicis naturae seminibus Falcinare. Vnde ad Calatas P aulus dicit: 4
Oinsen sari Calatae qui vos fascinanir: Daemones quippe multatam ex lubcilicate naCU
tur: Vicenon lolum mundi cls cCCIpIaII, LCda CIMTDAS CMTIIEI, I ab iplOnOn pTO-
cencabat: quod deincommurabili diuinx maiestaris essenria credere rel prxlumere
absurdum clal.
Crosa.
Dicmihi Musa virum, captae post tempora Troiae
hibetentur, noceant. Lix quo liquido probatiporet, quod baldam, qui vuqs gencilis
Xaltolustuic, cantam expraestigiis daemonce aal habuie, quod eriam populo
deiabiplo prohibitus non fuisser, maledicere potuisel. LNOH CMMIM, NGCCaM DU-
FanE Propter hoc quod de ip (o dicitur, L ognor ahO, AOTHIIMAM aL Deum verum CO-
lebal. ledcum damoni, quem ipse dominum vocaba, le loquiputaret, dominusve
Roc guodiple malicio se propoluerat im pediret, (apienFet IL HIILCLPOMMML, NHOLLIUALa
Voluaeuam populoluonocura, led iuxta nucim aomim protutura diceret. C ui SC
Cenlui _ hocfidem Facic, quod crebris cum Pacrificiis ex hoctiis a propolito inclinaro
L
 L 
Demorse nea, es regno Syluij. De defecturegni su sr s eldice: e
quai
Calat. 3

## Folio 21 — 886285755:0039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
LIB E R P R LM V S
qualiet Romani Craecimorum ex linguae affinitatem habere caeperint, aliasge
centes barbaros vocare consueuerint.
E CNA N ZE apud AAyrioSF Aucene, Sicroniis imperante Pelalgo, Sam Conei. al. ZauIA
dicanre Ileael, Latino morruo, cribus annis in Lacio regnaviE FnCaS. OUOMmOr-
cuo, quia non comparuie ab eis factus est deus. Imperanribus APyriiS XZFX OnCO,
AcheniensibusMenlato LLFI, Latinorese Anea Syluio, Ancanon de Creula, sed de
Lacini regis Ailia genico: iudice aurem Flebraorum Fleli, regnum Sieroniorum, quod rinisregn
PerDL annos, rel amplius duralle dicitur, defecit. Vnde est istud Cactoris chrono. Sieyon.
0 craphi: F.xpoxemus e Sicgoniorum rezes ab Azialeo 2 (g ad Z eusippum, qui omnes regnaue
runt annis DCCCC XL. V, es sacerdote scarnis vi, qui praefuerunt annis X Z Z L I: post quos Aliais deco
sacerdos constiturus est Cardidemus, quiimpensas non sustinens fugit: F. Xhinc Atheniensium is
respublica auctoritatem habere capit in Furopa. Anensilte, eo quod mater eius Alcani-
umcimens in syluis lacicando, cum dum achuc puer esser abscondic, a (y lua VOCatUS
CASyluius. Fxhinc Ciraeci ee L. acini, quali in vno semine coalelcentes, quandam de
morum ex lingux aftinicarem habere caperune, aliale sentes tanquam rationis acu-
mine, ex oris renultare minus rrences, barbaros vocare conlucuerune. Ouod enit
tam ingenio quam eloquio exreris Craeci praeteranur senribus, poeca oltendic, qui
Craiis ingenium, Graijs dedit orerotundo
Musa loqui.
Gracia facundum, sed male forte genus.
Ecalibi.
Vnde ecreslingux principales habentur, proprer culcum dei, ee antiquitatem; Hle.
braica: propter prudenciam et eloquis lepOrCMi CITXCA: PrOpter potentiam e item
prudenciam; Lacina.
C A PV Y X XV II I
De Samuele e Saule, Codroqe atheniensium rege: nomina etiam iudicum à Moyse
2sq ad Samuel.
DOsrmorrem Heli, Tlebrxorum iudex Factus est Samvel, a quo dum regem pe-
rerent, acceperunt Saulem, regnante apud APyrios Dereilo. Circa idem cempus
Codeus rex Achenientium Peloponensibus hoctibus, eo quod responsum accepis- Codrus.
Tenc, se non prius ab Acheniensibus superandos, niliregem eorum occidissent, muta-
cohabicu (c obiccic, ad propriam q. necem iursiis prouocauic. Vnde Vergilius:
Etiurcia Codri.
Kumpantur vt ilia Codri.
Ecalibi:
Ed. 5.
Ouem Achenienses ob hoc culcu diuino honorare decreuerumt: de exhiinc magistra-
cus, quiremp. administrarent, POltres eShaberCCAPCTME. Fchieraduneur inpopulo,sices
40 deipostpacriarchastuisse indices, Moyses, lesus, Orhoniel, Aiorh, Delbora, Ocdeon, istactivici.
Abimelech, Phola, Tair, Sephre, Abesan, Rhialon, Labdon, Sansom, LTeli, Samuel.
C A PV T X X IZ.
aII.
qualiter sub eo ex peccatis patris sui salomon rernum scissum fuerit, in breui deso-
landum. Devirtute Helia e Helisaei.
i Lhine lgeo, ce popeatempaa. Suoum pulsseptoba-
eoSaul Fuic Dauid, magnus civitatis Dei princeps: vepore cui post pacriarchas pri-Danid.
50 mofacta promissio est, quod de ciussemine Christus, huius (de qua agimus) ciuica-
eis auctOr, Foret nalcituris. Cuius silius Salomon, imperance AAyriis Pupale, tem- lomen
plumtam culcu dei, quam operis Cructura nobilisimum, corempore quo inlcalia AI.
baestcondica, construxit. Duietiam necam ob porentiam, quam ob praeclaram, qua
omnes mortales praecellebac, lapientiam, illud semen, quod Dauid promistum, dilpo.
Cicum per ans elOS, OmneSB CnICS pOReluTU etaC, pucatetu, a domino labi est per.
Detemporibusresum es prophetarum. De Dauid es Salomone, flioque eius Poboam,

## Folio 22 — 886285755:0040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
OFTOWIS ERLSING. CMRON
missus. Amacor enim cum eslet munetum ardentissimus, quas vique ad mille ac pe
neomnes alienigenas, habuisse Pechibetur, ab eis rique adidololatrix voraginem ele
tractus. Ex quo accidic, re duutipsi proprer merita Dauid patris sui dominus parce
ret, de manutilii eius Robo imperance Alyriis Perriade Ccinderet regnum, du-
reonoaCLL sestas _ Llelilaus Roruere, qui eximiis ricxe moricis calum claudere, ac
rurlum aperire, mortuos lulcltare, resibus imperare, ac innumera prodigiorum ac si-
alq citancum tribus, ludam ridelicer e Beniamin relinqueret. Ilinc criam illudno-
bilissimum regnum in scipsunt cu, iuxta reritaris rocem desolari debuirincan-
cum, ve nullum ex resibus lilaes Ca luda vero paucissimos ciuesinuenias (licrula
lem. Dc ve auetoricatis verbis rear, a Dahet que ad transmigrarionem Babylonis,
Praeter Lizcchiam ex Loliam, Mlespeccauerunt, nectamen omnes alii reprobi Fuc.
tarem ductus cst _ Tuda. Flabuiclamten verunque regnum, quipeccantis populi, ac
rurit. Proinde verius regnipeccatis exigentibus, primo Trael, postremo in captiui. se
Praeuaricatorum regnum excenus peenderent, regni Christi cives. MIMCK COSI
relias
eelise
3. Res. 19.
onorum miracula tacere a domino meruere. Ilorum priorigneo curruin aera viuus
transuectus, adhuc manere creditur lupeles. auc relomortuus, om ucital
Se invenitur. Frne quisparuam cunccemporis fuisse ciuitatem Dei arbirretur, audiat
deTsracleantum ad FTeliam a domino M: Lcuyumus extema ditorum: Gut
in Scriptura Frequenter numerus pro infinico poni solet. In luda vero Osec, Plaias,
alii q; quam plures, quossuolocoponemus, non lolum pradicaverume, (e d etiam ci 20
vieati Deiplurimum protutura monimenta librorum religuerunE. Sed iam ad ci-
ves mundi FCUCFEaMUE.
C 2L L 1 L X XZ
Succethe vero Syluio Latinus, _ illi AIba, cui rurlinm Aigyptus, ac deinde C a
pis, Post que Tyberinus, a qu Lyberis, quae prius AIbula dicebatur, nomen acce
Dic. Post Trberimum silius ciuls tegnauic Agrippa, deinde Aremulus, licq; conlequen-
cer Auencins. Oui omnusa Pnho Enea Syluio, Syluii, sicucposmodum Cxelares a
Calare lidicti. Ruentinus acemorruus, ee in monre exnomine luo Auentino
vocato sepultus, ab eis CoKCBCHF VE Dcus. Dicunc alii, ab aduentu auium humc mon-
cem Auentinum rocari. Roma enim construeta a duobus Frarribus, scilicet Romule
de Remo, hiltoria Romanaceltante, de impolitione rocabuli ciuicatis iler coldem
fratres lis otrebatur: _ quia neuleteorum alceri cedere voluit, velis illa perlorrem, vel
Per anguril. aterminaretur, verique Coplacuit. Romulus ergo, quia lenol, prior est
egresus, d il Auenrino monle le plent rulcures compexie: Remus aucem policum
corediens, auodecim int Coce Molendir. Ec quia ex lunc apud polterosusoleine
Procas e Amulius. Cum igitur regnum Romanorum (reica dixerim) parcuriretur,
regnumilludnobilistimum ac porencissimum Babyloniorum, lonso diucurniratis le
niomarcescere cu.
Deresibus Albanorum v (que ad Romulum, ex Luentinomonte
E B a a Syluio Anea Condita, reses Latinorum ibidem regni sedem locauerune.
vlus quaerendi angurium in eodem monte, Auencinus dictus est ab aduentu auium. 40
Velcumus ccicur quali cuentinus, ad Cucu cuutorum, que suiter inibi in
volatu auium guxrebatur. Incer hunc _ Romulum duotantim reges tuisse dicutur.
uein
harda
Derranstatione reeni Babylonici ad Meabs.
Nro icaq; ab imperio NVini ME. CCXXXVI, a regnO VeLO VaCII II BCHM. CCCV, 250
conditione velinstauratione Babylon, TAD SCMIALHICCM. C AL. IILL, LICLILMIUS
accorruptissimus apud Aos M regnalie Salelalta palcto, GWMMICLICOLLOEIIT
sreges colum habitu muliebri eractans, ab Arbato Medo praefecto luo invenitur.
Dumq: Medorum reonum aduus Cu Collcitatur, ip se ardenti pirx le inclll. 
Ac Forcistimum illud e A orercillimum ad Iedos detiuatur imperium.

## Folio 23 — 886285755:0041
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
L IBL K LX PM Y 5.
C A P V Y A X X TI.
Exclamatio contra Babplonem.
Li XacCERAREhoclocomutabilium rerummiseriasnon estnecesse. F ccc enim po-
centissimum illud regnum, quamnis nondum penicus destructum, mutarione
camen sui omnimodissibi minatur interitum. Ouid eroo dicemus, qui rebus erans-
toriis inharere cogitamus, dum eas mutari, mutatas labi, postremo omnino deleri
20 videmus: Ouod quidem in Babylonia, Deo adimance, ostendemus impletum, de in
rniversomundo proculdubio ex multis Scripcura locis, enidentissimilqs indiciis ex-
Pectamus implendum. Manlicaurem exhocregnum Babyloniorum (propter anti-
quam rebis dignicacem) solo nomine ibi, re apud Chaldaeos, auctoricare penessle.
d0s. Flabuerunt enim reges ex hinc Chaldaorum viribus Fortes, sed nontam claros.
veincataloso ponantur priorum. Vnde probatur Nabuchodonolor, aliolq; aSarda-
napalovque ad Crrum reges, de cacalogorerum non Fuisse illustrium. Ex quo con-
Sderari porest, quanea auetoricatis dx porentix lub prioribus regnum illud constire-
ric, cum tanei etiam iltorum remporenominis d dignitatis fuerit. PorroMedorum
reges, ad quos Babyloniciregni auctoricatem deriuatam diximus, ex hinc supputari
20 incipiune. Postrancam erso huiusmaximiregni, minorum q. regnorum factam mu-
cationem, e diminutionem, aliasq alternantium remporum calamitates, primo vo.
luminiterminum demus, vradeas quae Medorum, Perlarum, Craecorum, e maxi-
mekomanorum resnis Factae sunt ricissicudines, veniamus.
CA DY Y X X XIIB
Nominareeum AByriorum à Belo 2 sg. ad Sardanapalum.
Echisumcreses ACyriorum.
BeluS.
NinuIS.
30 Semiramis.
Zameis, qui d Ninias, hilius Nini a SC.
micamidis.
Arius.
Aralius, secundum Fulebium Analius.
Xerxes, qui e Balcus, secundum Fule-
biimm BalanenS.
Aemaieres, vel ArmaeriteS.
Belochus.
Baleus, vel Baleius.
40 Alcacta5.
Mamicus.
Mtanchaleus.
Spherus, secundum Fuleb. Sphereus.
Mammilus, secundum Fuleb. Mamy LaS
SparCCUS.
Achacades, secundum Fuseb. ACcades.
Amyncas, vel AMyHTCS.
Lamprides.
Sophares, secundum Fuseb. Solares.
Lampares, vel Lamprides.
Pamicas, secundum Fuseb. Pannias.
Solar, vel Sophar, sccundum Fuleb. S0.
TarUS.
Micheus, vel NlicreUS.
T’ACIEaneS.
Theuteus, vel PauteUS.
Thincus, vel Oncus.
Derciles, vel Dercilus.
FcpaleS.
Laosthenes.
Prririades, Vel Lriciades.
OAracieus, velsecultuu L.D. ipla-
Ophratanes.
Vactazenes, lecundum Fuleb. ACraCapeS.
BCHOCHUS.
Bellepares.
(FCUS.
Ludubiocolelu Qude ditdataDalud.
1

## Folio 24 — 886285755:0042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
 FL
EPISCOPLLHROMMLOTYM
 lbCL SLC YHDYS.
RO L OC V S.
YPERFORE Dro promisisse merecolo dererum mutatione ac mise-
rasscripturum. Luam quidem historiam v sque ad defectum primae se
gunuisque nilium, quam Romam dico Babyloniae. Deoopitulante, Vt-
cunque compleui. Has enim cermanas esse civirates, non solum exhisto- 1C
p
raphorum dictis, qui huius illiregnum quasi parri filium, mediis a
brenibus Medorum, seu Persarum. ac Macedonum regnis, tanquam par-
muli fili cutoribus, non iurehaereditatis, sed successione temporis interue-
mentibus, succesisse traciderum:) ed es ex principis apostolorum existola, qui a Roma scribens
eam Babyloniam vocat. Saluat voS (inguiens) ccclelia, qua est in Babylone, connici potest.
Denique dum praeteritorum temporum Calamitarum reminiscimur, instantis quodammodo
pressur ae quoquo modo obliviscimur. eodo nempe 2bique terrarum, e praecipue in prouincia
nostra, quam nuper  elso dir noous hostiliverinuasit, aeros vastanit, bona ecclesiarum dei
diripuit, clamor auditur; ex quoddius est, periculum vitae, diserimen animarum timetur.
Inter ipsum quippe es Henricum Noricum ducem, amboslectos, ac ferventis animositatisiu - 20
venes, cum de ducatu sit controuersia, quid aliud quam proficatio pauperum, devastatio eccle-
harum, iuxtaillua,
Duicenuea lesesplectuntur Achiui,
ab verisque expectari potest Tudicio erro dei, ac orationibus ecclesiae id relinquemes, S cae-
prum opus Deo adiuvante prosequamur. Nemo autem a nobis sententias, aut moralitates ex-
pectet. Historiam enim, in qua ciuium Babyloniae vicisicudines ac labores, ciuiumque Christr, 
ter eosproeressus e profectusrexantur, non disputantis more, sed disserentis ordine prosequi
intendimus. Nam a maioribus nostris impurnantibus hanc qua in nobis est fidem, satis re-
ponsum esse arbitror.
2OF
vlon
X. Pcl. 5.
SF C V N D V
olomeia
VC
Deregibus Medorum, qui quorum recum Judae es s ae lempore fuerint. De C hal-
dais, ex Crro. Nominarecum Medorum.
E550 ad Medos APyriorum reono, ArbatuIS, quihuiUSEFANSIA
Sauctor Fuerat, imperium arripuie, ac per xxviis annostenuit, re-
onanre in ludxea Ozia, in IErael Sella, vel Manalic. AFbatO LUCCCHILSO-
XV. Primma OlympiaS, quae quinto exhrinc anno, gttaLLOFHHMICMO exPlC.
tis, axud Flelidem CEracix rrbem aoone _ ludis exerceri lolebat, caepta csnomina
ri. Solarmus religuit Madidum, regnante in ludaa Achas, vel FZechia, in Ilracl Oscc,
vel Phaceaij. Polt quem Fuit Cardices, regnance in ludxea FZechia, in captiuitarem q
duetoTracl. Posthune surrexit Diocles, regnante in Judaa Manasse. Post hunc Phra-
Ortesx) annis imperauit, regnum q multis ac crebris bellis cruentauic, regnante in
lucxa pHoresC Tolia. Post Diocles, qui cum esecarmis expertissimus, regnum 50
Plurimum altalact. Cui successir ACty ages, qui inhumanus ac crudelis, LTarpalo cui-
dam vuicum tilium ac paruulum occidic, pacriq cpulandum appottut, Icctcllas
mus, rconante in ludaea Achas, in IIFael Phacca. Iluius regni anno
exercicui praepoluir. Dui iplum dum Cro craderer exereirum, AAtyases rurtum in
Medos
epulas octenlis cum capire manibus, parri improperauie. Fluius nepos Crrus Perla,
mox ve adoleuie, auo bellum monit. Astyages ergo sceleris lui immemor, Ilarpalum

## Folio 25 — 886285755:0043
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
L IB E R SE CV N D Y 5.
Medoscelit, exercicum q: congresauit. Ouibus denuo congresis, dum Per(xtuge.
rene, rxoribus seu matribus impudice inlultantibus, reuercuntur, victoriaqi, capto
ACtrasC, Pociuneur. Cyrus itags captum auum Ilircanis praefecic, regnumq; Medo-
rumtiniuie, quod per CC LVEFLannosmansisseinuenitur. Ilaeciuxta Orolium. Flic
CA Crrus, a quo postmodum destructa est Babylonia, cuius auunculus Fuie Darius
rex Medorum, qui in Daniele Balchalar percussisse legitur: vndeiuxta alios, regnum
Medorum non bello obrinuic, se diurc haeredicatis postmorrem aui sui Astyagis, ciulq;
filii Darii sulcepic, licur in Danicle habes: Rex Astraces appositus est ad patres suos, es re. Paniel. 1y
gnauit Crrus Perses proeo. Sedoccurrit, quod Darius ilte qui Balchalar percuIE, Tur-
tum in Daniclenon Astragis, Ced ANueri Elius vocatur. Pocuit vero esse quod bino- = ib. 10
10 mius fuerir. Vnde Posephus X libro Anciquitatum; Darius, aic, Astyagis filius, qui Baby - cap. 12.
loniorum principatum destruxit cum Crro coenato (uo, qui tamen alio nomine vocabatur à
Cracis. Medio tempore Chaldaei, vnde Nabuchodonolor, luiq: succeNOres crant,
irruperune Babrlonem, ac mulcis malis ciuitarem Dei atdixerunt. Ouicamen Medis
auctoricarem habentibus, de numero, re supra dictum est, rerum non fuere prio.
rum. Fuerunt aurem reges Medorum hi. Arbacus, Solarmus, Madicus, Caldices, Medorum
Vioco laorres, Diocles, Alty2gCs, Darius, Cyrus. Lxhinc reges Perlarum luppu- s
LANEUE.
V Y 1
etdetr eeit e tet tdi
EmerseHCarbicror, ve ad Romanorum regni principia sylum vertamus. Cum
enim Babylonia sub praefecto suo dehonoraca, adhuc regnum sub principatu
Nedorum Recisset incolume rsq: ad Cyrum, et ab eo prortus (vei in sequencibus pa-
tebit) esteuersum, iure ip so deticience, Romani imperii, quod illicanguam patritili-
um succestise dixi, ortum narrauerim. Foigicurcempore 2d Mledoscessie, cum Pro-
eas in Icalia regnauic: eo illud a Crro penicus subuersum fuit, quo a l’arquiniorum
iniulta damnacione illud liberatu, in propria auecoritare stare ceepic. Procx (uCceMIE
Amulius, cuius fracer Numicor, cum AiliainRheam restalem ab covirginem factam,
Supri ream exparcu cognouisset, geminos quos pepererat exponi, _C iI agua prO-
30 iiciiusic. Fi sune seminitracres Remus e Romulus, Vrbis orbis fururx capur, Funda-
tores e auctores. Duosiplius Vrbis scriptores, tanquam corius orbis Marte obtentu- R
ea principatum, Marcis quoq. Ailios aucumanr, in argumentum qs quod a lupa (vepo-
ce Martis Bestia) lactari ac nurrici contra naturam Fuerinc, narrane. Dui revera an iu-
Xta cos a lupa, an a mererrice qualibetiuxta alios, proprer viex curpicudinem, vnde
domosearum lupanaria dicimus, sic vocata, nurriri Fuerine, nihil mea incerest. Hoc
camen aftirmo, quodnon Marris, sed cuiullibet hominis, e secundum quoldam ve-
ridicos (eriptores, Cacerdoris flii Fuere.
C A P Y
alas.
1
Defundatione orbis Romae, es parricidio aui fratrisque a Romulo facto, ac raptu Sa-
binarum.
A Nroergoab imperio NiniMCCC, POCCverIOnEM LFOIXCCCCLLLL OHMM
Piaders cuoluris ab Adam quacuor millibuSCCCCEXXXLFFF annis regnace in
Iudea Achas, veliuxta Augustinum, Alio suo piillimo rege Fzechia in Ilraclosec, leu
Phacea secundo, geminis auctoribus Remo ee Romulo, auo adhuc superstiie Numi-
eore maxima de famolissima in monre Palarino condita estRom 2. Cuius MOX re-
onum iam parricidio, auo fracre gs interfectis, Romulusinfecie, quam rapru Sabina-
rum, maricis parencibusq occilis, improbis nupriis libi suiles, illiciie ac crudesiter con.
Faederatarum polluie.
DeD)e Lsatas et detetu ebsan.

## Folio 26 — 886285755:0044
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000044.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
Osea 2.
OTTONIS ERISINC. CHRON
TaCaidem cempusclarissimos (quos supra nominaui) Olce e Flaiam prophe.
caTes propheciam que (criptam reliquisse constar. Duorum alter non Colum di
Etis, sed _ Factis, meretrice in rxorem accepta, rocatione gentiu, (vnde BE aic, Voca-
bonon plebem meam plebem meam) praenuciasse cernitur: alter verd de adueneu Chri-
Ci pastione, relurrectione, regnoque eius, quod est ccclelia, in hac vica dilatando,
Polthanc impiorum aecernaliter damnara ciuicare sloriticando, acque cum auctore
Tuo Christo in xternum mansuro, tam cuidenti, tam luculento ac vrbano sermone
disseruit, venon propheciam, sed cuangelii historiam texere rideatur. Po quoqitem
Porenonnulli Siby llam FFITHEXAM VaTICINAEA FCTUNE: quam ex CcripturX sux resti-
moniis adcinitarem dei pertinuisse, sicut e lob, ex plures alios ex gentibus, Auousti- 10
nus relleridetur. Cuius rei gratia propheriam eius maniteltislimam de incarnatione
domini, pastione, ac lecundo aduentu Chrilti, idem parer in libro de Ciuitate deipo.
nic, quam intra annotauit:
Sibylla F
cychraan
Iudicy sonum dellus saaore madescet.
F caelorex adveniet, per secla fulutus,
Scilicet in carne praesens vtiudicet orbem
cact. lib  LH Gu TeLCPIuS elus Christus Deos ocorro, quod est Pelus Chrictus Alius
deiralab,  Ciacoce. Reterreciam L actantium aliud eius de Christo
Ponere laciciniu, quodcale est: In manusiniquas es infideliu postea veniet. Dabunt autem 2C
alapas deomanibus scelestis, es impurato ore expuent salivas venenosas. Dabit vero ad verbe-
ra simplex sanctumque dorsum, ex colaphos al copiens tacebit, ne quis arnoscat quo verbum, vel
onde vemat, St inferis loquatur, es coronaspinea coronetur. Ad sitim acetum, es ad cibum
fel dederunt inhospitalitatis hanc ministrabant domino mensam. Ipsa enim insipiens tuum
deum non intellexisti, ludentem mortalium sensibus, sed spinis coronasti, es horridum fel
miscuisti. Templi vero velum scindetur, es medio die noxerit tenebrosa nimis in tribus ho-
ris, exmortemorietur, somno suscepto. F. + tunc ab inferis recressus, ad lucem veniet primus,
resurrectionis principio reuocatis osten so. Non delunt tam en qui dicunt candem Sibyl
lam Froianibellicempore raticinatam tuisse.
Vnde deumcernent incredulus atque fidelis, ex c
V+
1p. 18
Siculoryranno.
D F CH a M F EKomulo, POst cheoloGOS, GUIOSIIPFA HIOTHAMAII, POCLAS AIIIIC, LMa
De Thalete ono de sexrem saxientibus, es capriuirate decem rribuum. De Phalat
Ictem Milel u ca epe lapehibs, Gllos o0Dos vocabane, Ferunt.
Tildem quogi diebus, decemtribus à Chaldxeis in Samaria debellatx, ac in capriuita-
rem ductx lune, policusq in Samaria est Chaldxorum populus, quiiuxca librum Re
sum, deum cimebat, ex idola non deserebat. Juare vero Dcumrimerene, caula tuit
quoddum primo in samariam renissene, dominus in eos leones immilerat. Ouod 40
eroo volebane, de lege recipiebant, ee quodnolebane, more alienigenarum reproba-
banr. Flinc in Fuangeliohabes, quod eis ludainon conrebantur. Circalixctempo-
ra Phalaris Siculus errannus, dum multis ac variis cormentis innocentes afAceret,
Perillus quidam Faber xrarius volens placere principi, aptum q Eibi crudelicaris suxe
munus ofterre, taurum aeneum fecit, cui ex lacere ianuam compoluit, vedum cruci-
andiper eam inromissi, ignibus appolitis corquerentur, non semitum hiominis, led
pecudismusicum emiutere riderentur. Duodlimulaerum cyranmusgratancer lulee
Dic iplume auctorem in eopolicum propria adinuention epuniuir.
A P V T V. I.
Qualiter, es à quibus orbs Romainchoata fuerit. Demorre Esaie, e Samid Soyu
De Tullo Kostilio, ex Anco Marrio, Romanuu.
Omulus contractis rndecunq; pastorum, praedonum ac lationum copiis, qui-
Miciavit. race cluenalis:
bus eriam alslum conctuusius crudeli octu reghum, cocius oibis tucucum capuc
ant
n.

## Folio 27 — 886285755:0045
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
CIBER SF
YN
Maiorum primus, quisquis fuit ille tuorum
Aut pastor fuit, aut illud quod dicerenolo.
Flic demilleiuvenes deplebe clectos, milices, de centum seniores, Senatores appella-
uic. _ exhine milicaris ordo, Senacoriag; dionitas exordiu lumplere. Romulo (uccesic
Numa, qui cultum, imo sacrilegium plurium deorum in Vrbeminduxic, e C’ api-
colium a fundamentis xdificauit. (Tuius diebus, regnance apud Flebraeos impiissimo
rere Manaste, a quoElaias occisus Fertur, Samin Sibylla Fuisse dicitur. SuccetrNu-
omx Fullus FTostilius, qui primus ex Romanis reribus purpura de Fascibusrsus fuit, et
Vrbem adiecto Celiomôreampliauit. Post quem Ancus Martius Aventinum mOn-
tem _ laniculum Vebi addidic, e supra mare decimo ab. Vebe miliario, IPostiam
condidit.
C A PV T VII.
Decaprivitate Tudae, sub Targuinio Prisco Romanorege es prophetia slieremia, e
residuis (ex sapientibus.
Q ECNAMXEdeinde Farquinio Prisco, qui Circum xdisicauic, de numerum Se-
nacorum auxic, cum Scdechiarese luo a Chaldais in caprivicarem ductus est 8
20 Luda. Flis diebus plurimifuere ciuesregni Chrilti, praecipue prophetx, qui populum
Dei de malis corum operibus redarsuerent, malagi ventura praedicerene: quorum
alii cum peccatore populo in captinicarem lunt ducti, alii etiam ab hoctibus proprix
roluncaci ac arbirrio luncrelicti. Prophetauit aurem iildem diebus, scriprum q; veile
valde ccclelix Dei Opus reliquie vir dei Flieremias: in quo _ praeuaricatoris populi
Deceata, captivicatem q; relaxandam post L. X X annospoluic, ac mulea de Racueccle-
six dc aduencu Christi peae dixic. Fuissecunc Pictacum Nicylincum rnum de seprem
Caxiencibus Feruncinam alios quing. id est Solonem Achenienlem, Chilonem L. acC.
damonium, Periandru Corinthium, Cleobolum Lrdium, Biam Priencum, co quo
captiumstenebatur populus fuisse tempore, reterr Eulebius. Ouorum nullus camen
librorum monimenca, excepro Thalere de Phytca, e Solone lesibus Atheniensibus
datis reliquic.
C A P V Y VTTL
Dephilosophis, pracipue Pythagora, Soerate, elacone, Aristorele.
DOscheolosos, e hos quos lapiences dixi, philoCophi surrexere, qui verecundo pholosophi.
magis philosophorum, id est amatorum Capientia, quam Capiencium appellari
maluerumenominc. Duorum primus Prchagoras exmalleorum ictibus diverle con-
crepantibus, Musica seprem discrimina rocum invenic, mulrilq; aliis veilis admo-
dum de clarus exricit. Polt quem Socrates, omnium philolophorum clarissim alumi.
na, tanco perspicaciores, quantoiuniores, ripore quiip losdocentes se intellectu eran-
Ccenderene, educauic Platonem ee Aristorelem. Duorum alcer de potentia, Capientia,
bonitare creatoris, ac genitura mundi, creationere hominis, cam luculenter, cam (2-
pienter, cam vicine veritaci, dispucat, re obhoc a quibuldam exnostris lieremiam in
Korpeo audisse, _ ab co dehdenostra imburus tuisse credatur: alcer vero Dialectica
libeosarris vel primus edidisse, vel in melius correxille, acutissimeque ac diserrissime
inde dispurasse invenitur. Sed Platonem (quipraetari Aristorelisnon solum apudSO- Ptaco.
crarem condiscipulus, se d e polt morrem Socratis prae cepror Fuic) longe postlie.
remiam fuisse ex hoc quod circa tempus captiuicatis oopou id est Capientes, qui Phi-
Iolophospexecessere, Fuerune, inmuitur. Vnde non inconvenienter arbierati sune, qui
cum cum caeteris philolophis, naturali ingenio per visibilia mundi invisibilia com-
r0 prchendisse dixerunt. Omnia enim quae de divinanatura, humana rationo investi-
saripollun invenerume: exceptishis, in quibus summa Calus consistic, guae per srati-
am Telu Christi a manlueris corde cognoscuntur. Vnde Augustinus: Inprincipio erat L0an. 1.
verbum, e omnia qua in protundistimo sermone Fuanselilta prolequitur, vlq; ad il-
lum locum, vbi de mysterio incarnacionis asereincipic, in Platone le invenisle dicie.
Et tamen vt lonze repetas, longeqe revoluas
Nomen, ab infami centem deducis asplo.

## Folio 28 — 886285755:0046
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
Encreria.
consule
romans.
OTTONIS FRISING. CHRC
A P VF IX
De Tarquinio suxerbo, es oppresione Lucretia.
Fi O quo in Babylonia capriuus cenebatur populus deitempore, Romanorum rel
publica Farquinii Superbi iniquae dominacionis premebatur porentia. Cuius
Post aliatacta crudelia, sccleraristimum illud in castilsima muliere Lucreria, a silio
Furpicer perpetratum, a patre nequiter dissimulatum opus, deiectionis ejus caula fuie
iustisima. Cuius calticacis argumentum non paruum fuic, quod dum erranni violen-
nium euaderenon pollet, propriam libimanum iniccic. Vndepulchre quidam:
Cum foderet ferro castum Lucretiapectus,
Sanguinis es torrens ezrederetur, ait:
Procedant restes, me non fauisse ryranno.
Sanguis apudmanes spiritus ante deos.
C A P V T Z
De tempore consulum, exre recum, es Zelo Prutiprimi consulis, liberatio-
neque Romanae orbis per Mutium Scauolam, es Cilaeliam virginem.
DVLSoregno Parquinio, Romaniresium nomen abiurantes, Consules quireipu.
blicx porius conluleren, quam imperarene, libi creauere. Anno igitur postVr
bem condicam C C X L LXLI, Brucus ab cis consul consticuitur primus, qui priorum re- 20
sum maliciam imicatus, Elios, rxorisq Tratresintertecir Vicellios. Pradunetamen alii
Zeloxquicaris hioc cum Fccisse, re videlicet nonrem Familiarem, se dpublicam dilige-
revideiceur. Vnde de populum Romanum pro tiliis adoptasse dicitur. Parquinius
vero Tlerulcorum regis Porsenx auxilio, Vibem pereriennium obledic, cepisserque
duc rurlus eam sux dicioni subegisset, nisi prae dictus rex Mucii manum adurentis pari-
encia, vel Clalix rirginis Tyberim cranlnatantis audacia permotus, oblidionem sol-
visec. Mucius enim cum aliis Romanisiurauerar le regem intertecturum: Seddum in
caltra venillet, amilicibusq; captus, vocum luum implerenon posset, manum lub pre
Centia resisinione combullic: En sciasfinguiens) quem virum effugeris. Idemtrecen-
cijuranimus. Claelia vero cum eser vna de obsidibus, clam de castris lapla, Fyberim 30
cransnatanit. Rex ergo, vedixi, cam viri paciencia, quam rirginis audaciamoius, ab
VebereceTIL. Ilaec prima xeras quali infancia populi Romanifuie.
C APV T XI
aonoddo Babylon à Cyro capta sit, es quis eius situs fuerit: de morre quoque
Ciraest.
NVTERlXC CrruS, quem supea memorani, dum Parquinius aurvi, ai an p
mere Vrbeh, Ocluslaleperlo peruasato, Babyloniam repore capuccius bel
lopetir. Sed dum unus milicum xquo feruentior animo, Gangem Ruuium, quem
vrium quacuor Auminum Paradili inutato nomine dicunt, cranlnatare actentallet,
impetus ciusnoterens, submerlus est. Rex in amnem amore iuvenis vlcisci Catuens.
in CCCC. LX venas derivacum, recularum etiam pedibus cransmcabilem Fccit. F0
quoq ingenio Fuplraten mediam Babyloniam interAuentem, ab aluco proprio de-
rivavic. Sicg. Mirabile dictu, rrbem maximam ac Aorentistimam cepirM CCCC, POA
dru disopta. Murorueus Dix credibuis relatu firmitas es magnitudo, id est latitudo L. cubito
ru altitudo quatuor tarum. Caeterum ambitus eins CCCCL X X X stadis circunenitur: murus co
ctolatere, atque inter suso bitumine copactus. fossa excrinsecus late patens, vice amnis circunsuvit.
Afronte
conditionem eius anno Decuiustam licu, quam euertione verba Oroli; intra pone-
re vOluI, AIECMMH. Cap edm, qua San petexalpolusse. det humana virtute
destrui posse, vtrunqe, pene incre dibile apud mortaleserat. PLintra: Duicquid est opere e ma- 5C
nufactu labi ex consumi vetustate, Baby lon capta consirmat. De licu quoq; ciussic ait: Haec
campiplanicie ondique conspicua: natura loci altisima castrorû facie maenibus paribus per qua-
Baby lon.

## Folio 29 — 886285755:0047
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
VL IB F ROS E C V ND Y Si
Afronte murorum centum portae area. Ipsa aurem latitudo in conjamalion plinatu
veroqe latere habitaculis defensorum aeque dispositis, media intercapedine vicenas quadrieas
capit. Domus intrin secus quater seminae habitationis, minaci proceritate mirabiles. CyruS
canca vrbe capta Cralum quoqueregem Lydixfamolum ex magnum, qui ad huius
auxilium cum renisses, cerricus autugerac, persequirur, rictum que vica ec regnopri
nauit.
st C IMI
C A P V T,XII
Deprodhena L Leche Daniel Abacute. sit
SOnmulloeHoc cempus propheraverune F. Zechiet ee Daniel in cerra Baby-
lon. Ouorum prior de spiricaliremplo, qua est ecclelia, de ritione quoquequa
mor animalium protundissimam ec obscurissimam Ccriplicpropheciami. Atter vero
eximixe Capiencix (vnde e delideriorum appellatus estvir) luculencistimam de re-
snorum mucatione, prophecieo lpiricu scriplic Apocalyplim. Ambo de temporibus
Ancichrilti, resurrectione que morruorum, exrremo quoque iudiceio, ac permanlu.
roinxecernum Chriltireono, mulca nobiscam veilia, quam spiricalia mystico aC DrO.
pherieo sensu proculere. Abacuk eriam eo cempore in ludxa, quo ilti in Babsione
propheravuerume, (crip sisse exhistoria Danielis cognoleicur. Llic ob hoc, quod popu.
lum Dei iniuste oppressum percorinari ac misere viuere, opprectores rero eiusre-
20SMarC _ prosperari vidic, in cantam etiam concra dominum prorupie audaciamm, ve
ipsum auc restrumanas negligere, aurnon ae qua lance perlare pene dixeric, vel pori-
useius superhispatientiam admiracus, non de gubernatione, seu xequitare dubicaue-
rici propter quod de luctator rocacus est. Canricum quoque pulchrum valde cdidies
in quoconsideratione incarnacionis, paltonis, se cundi aduentus domini reprobatio-
neque Tudaici populi, ac vocatione gencium, horrore se concussum inmuie, dicens,
Domine audiui audicum cuum, ae cimui.
dC APV Y ZTIL
Dequatuor principalibus reenis, quae Daniel in expositione (omnii X abuchodono-
ED quia Daniclem demuracione regnorum prophecicam historiam edidilse dixi-
mus, aliquidinde subterannotare operaeprecium duximus. Dum erso somnium
regis Babyloniorum exponeret, Tues, inquic, orex, caput aureum, quod vidisti. Post le Dan. .
surcet aliudregnum minusce, post hoc rursum aliud, post illud quarrum, quod quia forrissi-
mumerit, ferro omnia comminuenti comparatur. Vide quomodo Propheta quacuorre.
Enis nominatis, primum quidem proprer nobilicALEM (UIAUEO, GUALTUIM PEOPTOE PO
centiam, ac Marre prelsum orbem, duobus mediis incerveniencibus, ferrum nomi-
naverir. Primum es quarcum quae supramemoraui, regna lune porenciltima Babylo-
40niorum ac Romanorum: quorum vuo cadence in Orience, mediis Perlarum ee
Crxecorum incerueniencibus, alcerum (ve Caepeiam dixi) Currexic in Occidente, quati-
vis nonnulli pro Perlarum regno secundo loco Atricanum incer quatuor mundi
principalia regna poluerine regnum, re ee sic secundum quacuor mundi cardines,
mundiquoqu quacuorreona consticuan; Orienri scilicer Babylonicum, Austro Atri-
canum, Sepienrioni Macedonicum, Occidenci Romanum cribuences. Oudd au-
remidem prophera prolequitur de dicie regnum iltud quodterro comparauit, in pe.
dibus, qua pars, extremicas corporis humani, finem significare (olet, ex parte Perre.
um, ex parre tictile tuisse, donec à lapide exciso de monce line manibus, perculsum
Fundicus subrueretur, suo loco, adiuanre Deo, dicemus. Nlos enim circa tinem eius
policiic quod deiplo praedictum eAt, experimur, tumrum qe in proximo quod restat,
expectamus.
C A PY T XIIII.
sor vidit.
uanites Ldosoea csa veltaeoct. Ldltatatio ac lobe. b eoo  Extld Eno AC
laude Cyri.

## Folio 30 — 886285755:0048
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
TTONIS IFRISTHO. CHKON
napraldebas, cum exexciru ducericorum milium pecit. Cumgs Araxim Ruuium
trantiller, castra poluie, rbi callide ccacis Scychis, cerciam parcem exercitusreginx
Cyrictans. Cum hlio ciusinterteci. OD quam rem Cyrum in insidias alture vocatum, mulier
cum coro delcuit exerciuadco, vencelantx cladisremansisse Feraturnuncius. C api.
ec quoq eius in verem humano lanis uute plenum misso, sexus lui immemor, dixiste
Fercu, Saciace languine, quem sicisti. Resmiranda ac mileranda, nec Farali euentui,
Sed Dei occultisiudiciiscribuenda. Sutixc audiens non stupeac: cujus vel laxeum
pectustactum ram milerabile ad amorentes concemprumqi mundi non cmolliac:
in prophetiam LiL. cchielis) X L anmis, qula delolacionc lempliuicclimuscla.
Terspoltoeiriumphosin superbiam elacus, Seychiam, cuitunc Pomyris resi-
Eccc enim virrotius Oriencis, ac ip luscriumphator Babylonix, quempropter eximi. 10
am rirturem Plaias longe ante Chrictum vocaverat, cui iuxta eundem propheram
dominus pentes lubiecerat, dorsa regum rerterat, Porras areas, ac vectes Ferreos con-
Fregeratihie, inquam, non Colum terris, se d ec aquis Formidabilis, ab infrma traxilis q
conditionis muliere decipitur, ac cum eam intiniti exercicus mulcicudine fundicur de
dccranlicoriis, tanquam robuitis ac Petutaeus a emus: NVec duririx id, sed
bonicati ac milericordix omnipotencis Detalcaneum dixerim, qui, vead amorem
u permanenemq in caelocimcatis malees vocaret, hanc inesse miseriam
rebusmortalium voluic. Flic est Crrus, qui dum a flcais aaldin Llaix ridillet (hoc 20
deletur. Ouid ad haec dicemns, qui mundo inhraerere rolumus, ne dicam cernere.
palpare criam quam milera sicmorcalium condirio possumus, ex ipsis tamencaducis
Gutodpoluimus) celtimonium, captimicarem ex paruecous auscclaxaui,t-
nicis a prima capcimcate ludx lub lechona (utca upucallonem praetatit lieronsmi
De Cambyse filio Cyri, ex noua Babylonid ad ondita–
Veohliuseius Cambyles successie, quireligionem, im o lacrilesia Aorpriorum
cerimoniasq expiauit. Llunc quidam lecundum Nabuchodonolor dicunt, e ca
Hauralle, qua olm ab Argldocula rese Api condica, Nlemphis dicebatur.
qux in libro Judich leguntur, sub eofacta tuisse: praecipue cum Romanorum hiltoria 30
Habeat, Parquinii superbicemporibus à ludich castissima Hloloternem incertectum:
dicumq primum Cambylis regni, l’arguinii X v L L. Fuisse annum. Vndehxe dux ca-
Tolcere non pollunt, quihoc eradune, quomodo Mcccal CaMor, qui V EFE
Rtistimae ludich de Lucreria contemporanex inveniuntur. Sed occurrit guxstio, qua
tantum annisregnauie, cormenire queane, cum Z F F regni anno Habuchodonosor
haecexpediciomora, in libro ludich dicatur: Cuiscriammcoumipa
Xal, quem bello superatum a prxefatorege, idem liber aFFIrMAE. O LIbUS HMILHIIIC HCLM
accommodaremus, nili proprer lolephum, qui in sOGaC VICILCMHO, Ma
lecoum cum vocat: rbi criam retere cum Epistolam contra Flierulalem mitisse, in
qua eam inimicam regibus d sediriolam contestans, ne amplius xdificerur prohibet. 40
Sede Augultinusintibro de Cinicare dei, ca quae in libro luaulpatu, 
Crrocuenisse. Vbi quamuis numerus annorum non repuoner, de rictoriaq; Medo-
Tum, nutaronominerantum reris eorum, eluceat: verilimilius cam en est ca lub Alio
Io Cambrle, quiinimicus illius populi à Posepho dicitur, provenisse, quam sub iplo,
quicapcinicarem relaxando, non lolum immanicacu, ea pulurant cca populo
Dei exhribuichumanicacem. Prx dictus aurem scrupulus sic (oluiporelt, quod lles le-
quences, iuxta Loseptrum, Magorum anni, quos alix historix vi t cantum mensibus
imperasse dicune, ad Camby lem referantur, de ita circa initium XFr anni praefata ex-
Deditio sub ludich Facta Fuerit. Cam by lesnonam Babyloniam in A: oypro dicirurin-
2
DeMazis ex Dario, ex plenaria liberatione Romanorumm. D pr ophetia ACaI, L. a.
chariae, Malachiaes E. sdra. De inforrunio Dary in bello Acheniensium, morteque ejus.
Catbste

## Folio 31 — 886285755:0049
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
IBER SE CYNDV
AMBYSEmoruO, dum Masirconu esinuaderent, D arius vnus ex illis, qui
Plagorum audaciam compeleclir, consensu cunctorum rex ercatur. ILOS MLaGOS
inZrAntiguitacum libro, v+F dommosnuncupatos _x rribus annis regnasse dicir l0.
Ceptius: Fulebiuscribus, menlibus VFL. Darius aurem ed quod Deovero vocum pri-
uacus Fecerat, quarenus ad reonusplo opiculance promocus, populum suum adna
cale luum solum remicterer, capellicarem ludeorum ad plenum relaxauit, cemplum q
instaurari permilie. Punc quoque Romani l’arquiniorum dominatione iniusta ad
Plenum sunc liberati. Propherallelum nouistimiprophetarum Agexus, Lacharias
Nlalachias. Ouorum rnus cum dixisset de ccclelia: Frit gloria domus huiusposterior ma-
10 ior quam prior: ludxihoc deremplo maceriali dictum pucantes, Falla spe Frustrari (une
Fldras quoque scriba, quem vuum de nominatis propheris quidam esse volune, vrilis
ralde inrenouatione librorum L Cgs, Pfalmorum gs ciculis, eildem cemporibus fuiste
invenicur. Deniqi aremporeillo, le CH, à Z orobabel e lelu lacerdore magno, v(q; ad
Toannem, nec prophetas cecinule hecregnum Aoruisse, excepto Teluhilio Syrach, qui
Salomonis lectans opus, librum guem Sapiencix vocant, (crip(ic: _ Machabgis, quo-
rum aliipacientia, alu Forcirudine polere dei Forcirer Rererune: paucosinvenies, qui
dictis vel Factis inter probatos Chies Iierutalem meruerine compurari. FLabUCTUHE
camen ee postmodum reres, quos uo locoponemus, sed nontam claros, ve de cata-
logomeruerinc esepriorum. Darilisprimo Baby loniosiusu dominationis Perlarum
20 excucere rolentes, represTI: dehinc regi Sercharum Anyro, ed quodfiliam ejus sibi
in macrimonio copularenolle, vellum indixie, sepringentaq; milia armacorum vnius
etu) cCMilibus, carctos aretl. P’olthoc cum bellum rurlusinstauraree
Darius, in viamorenus est, succesirq ei Alius eius XerXeS.
amoremulierculae, in periculo polute. Veramislis L. X X x milibus, contra Achenienses.
(ed quod Serchis lonas in auxilium misissene) procinctum movit. Achenienles ergo
cum Z milibusincampis Macactoniis canco exercicui, qui Fulis in Serchiarancum
L X X X milibus, deD CC milibus supererat, occurrunt, incertectisq; ex eis (mirabile di-
A P V
X V
30d Kursum acritsorumoiaus Datus Rerxis, ptimo a L eonida, post ab Atheniensibus vi-
NO ab Vrbe condita CCLXX V, cum ob lpr  cOatCL VeITalIS
eti, ad vitimum ab Artabano praefecto suo occist.
virdot ollia, pacriin regnum ens Xerxes, Acheniensibus bellum parat.
Fxdechic inexcricabilem malorum rexere cracem: tamen ad ostendendas mortaliu
milerias, lua C  ClC FO. P’unc enim Xerxi cum innumerabili acinere.
dibili exereitu, repore qui ad mille milia armatori, d ad mille ducCntasnaueSFOIFA-
tas, d aderium milium oncratarum nauium fuisse perhibetur, a L conida Sparranorie
rege, cum paucistimis, id est quacuormilibus, in arctis locis Thermopylarum occurri Pralium.
dicerneret, dimissis sociis, cum suistantum qui sexcentifuere, memorabiliillo ani-
mans eoseloquio, Prandete, cum inferis caenaturi: caneum audens a5gredi exetciti, COta
nocterna, sequentisqs parre dicihostes cecidir, adeo veno eorum ictibus, vipore qui
innullo se detendentes, mucuis eriam (e cx debane rulneribus, sed propriis lastari la-
voribus, iphi qui victores exticerane, non percussi, Sed percutientes morerentur. F0
modo L conida cum luis occubuic. Zerxes bis victusnauale rurlus prelium parat: sed
Achenienlium ac Cirxcorum non minus altu quam vireure cerritus, relicto Mardo-
nio exeresu, n lcapham apud Abydum conscendens, rnotancum comitatus cliente
in Persas rediic. Mardonius commilso in Boeoria cum Crecis praelio, deleris copiis, re-
50 giisqs opibus reteris castris capris, cum paucis relurnudus de nautrasio fugere com-
intervallo audire potuie, audiroque, desperatione correprus, ee in fugam vertus est.
Sicq. sub hoc, duobusque pracedenibus resibus, de illiscancum regni visceribus de-
ciesnouies centenamiliarribus bellis rapraimuenies: Craciagi hane victoriam cum
lii
rmoxi
Pellitur. Frmirum dictu, Perlarum exercicus, qui eadem die sub Monimicale duce in
AGa dimicabas, cancum sociorum discrimen ipla die meridianis horis, canto locorum

## Folio 32 — 886285755:0050
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
OTTONIS FRISINO. CHRON.
morresuorum, ac dilerimine maximo est adepra. Xerrestor bellis infeliciter gectis,
suisqi concempruihabitus, ab Arrabano prafecto suo occiditur. Artabanoiemrege
pertuncto, luccestir Xerxes, se rurlum postillum Xerxes, e deinde Sosdianus, de lic
consequenrer Darius cognomento Lorhus.
ADVF XVII
Deprodigus in orbe Loma yto, Pestilentia, intestinisque malis inde secutis: e de Q.
A Nno pOIL VIDEM CondIaMCCL XX, suensisparuo incernallo bellis, pestilen. 10
ciamaxima noneamminores, quam conlulares ac milicares viri conlumpri lune
Chasmaan. in VrbC. Duam pestilentiam prodisium, ita vecalum ardere videretur, praecestisse
Fertur. Conlumpricune tuere duo consulares viri, Lbucius de Scruilius, quae luessupe.
riore quarto anno Vrbem similimodo depopulata est. Llocmalum lequentianno le
quicur aliud. Scruinamque contra dominosuos, civesqus exules, duce t Terbonio vi
roSabino csrenati, invadur, incenduncq Capicolium. Duoscum rir Fortissimus co-
excere vule Valerius consul, morce lua milerabilicer de seruis suistrium phauic. AnnO
sequeni cum Equis d Vollcismale pugnatum est. Nam Minurius contul cum eispu-
suans vincitr, oblidioneq; cum exercicu trigore ac Fame laborance, cingitur. Ouin-
cius erso Cincinnacus ab aratro alsumprus ad talces, presso hoste obsidionem (oluit, 20
iusum q boumequis imponens, actisance le victis, rulticorrerat habitu, victorVr
beminsresus elt. lam cunc incerillius, quae corius orbis obtentura Forec principacum,
Vrbismonstrabacur principia, qud dinurmamundielegir Deus, ri conitundaitorria.
APVF ZlA
Cincinnatirustici victoria.
Daricue X
epestem.
Ominei
ine
Debellis diversarum civitatum, es praecipue de oppressione Atheniensium a recibus
Persarum morteqe Socratis, ac obitu Daryresis Persarn aluo SionsG duut.
bellorum dilerimina: in Sicilia quidem inter Catinenses X SyraCuLAnOS, In CTYX- 30
ciarerointer Lacedaemonios e Thebanos, Sparranos, Achenienses, Zere, Dario
arhenaru Torho, e Artaxerxe, de quo postmodum dicetur, regibus, proprer Achenientium
destractoo. OCLLH, ICIEaNEIDUS COnEFa COS alias quasnominaui vrbes. Intantum verohoc ccepie
serperemalum, venobilissima illa ac Famosissima ciuitas Atheniensium, quae non mi
nus ex suorum lapientia, quam vircure Aoruerac, Fundicis peneita, vcetiam ledes mu-
care Cogicarent, de sructa tuerir. Quod Komana eloquentix maximus auctor Tulli-
Spc. ld. 3. Us, in libro de OHficiishoc modorestatur: Athenienses cum Persarum imperum nullo
t in orbemanctent, acahq cpet lapidibus obruerunt. GJLOrUM VirETeM rUE-
sum in exrremo discrimine polutorum, idem commendans, Themistocles, inquit, post 40
tamen nulla monimenta librorum dimilille invenitur. Vndeciuscale dictum adhuc
vulso ccadicur: Atalo in cordibustiominum, quam inpellibus moruori animalium
lexibe.
NNoaBrbecondita ccCxxxr, tam in Sicilin, guaIIIIII CLaCIA SLAcaTBCIC
modo possent sustinere, statuerentque vt vrberelicta, coninsibus e liberis Froezene deposiis.
naves conscenderent, libertatemqe Craeciae classe defenderent, Cyrsilum quendam. suadentem
victoriam etusbelli, quod cum Persis fuit, au notone se hadere constuum reivub. saluta-
re sed uscctrnon opus esse: postulauit, vt aliquem populus daret, qui cum Cominularet. Da
tus est Aristides. Duicille: classem Lacedaemonidrum, qua subdut a ess et aet stheu. Clam
incendiposse, quo facto fransi L acedaemoniorum vires helesse esje. Quda Aristides cum au
druisset In concionem marna expectatione venit, dixitque perale esse consclum. quod LBem
Socusasettet sedminime honestum. Itaque Athemenses quodone st aon esset lane veile
quidem pulauetalit totamque eam rem quam ne audier a Gulca auore stide repaca
verunt. Malis erso luis lapiemissimi omnium cdocti Achenienses, candem didicere, (i-
cucres patua Concordia crelcunt, lic maniras c BCd ctaBI. L. X quo apparet, (api - 50
entissimos quoq; interdum plusrerum experientiis, quam doctorum protcere insti-
cclts. Duam historiam protule ab aliis dictam, nos BCu aS Cala LICCHHKIIIS. 30-
craces praecipuus philo lophorum, hismalismotus, veneno se necasse perhibetur, qui

## Folio 33 — 886285755:0051
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
LLBER SECY ND Y S.
sis Perlarum, quam exilio DionI) Stculirannifuere. Sicilia enim primo Cyclopus
cutio
Polteannocum, vlq; in praleemenem Fuise nurixeraditur: Quorum priores car- Sicilia cs
nibus hominum, posteriores cruciaribns semper palcebantur. De hoc Dionyliore eancum
tere luntus, quod obnimia crucentarem in luos, nulli Edus, a nullo quoqe boniquip- nveria
piam tdens, culerosmetuens consorios, candeni carbone sibi adurebac capillum.
Y T X
omysim
scribere. Inlioniatxcrempora tam expugnatione Achenarum, quam morre Dariire
Qualiter duo fili Dariproregno comenderint, ex Artaxerxes, sub quo historia He-
per factacreditur regnum morud statre obsinuerit. De terramotu, ex incendio
Letnaemontis, de Atlantis ciuitate, es pestilentia Atheniensium.
DAnersmoriens duosreliquir hilios, Artaxerxem _ C rrum. Dui dum PrOregnO
concenderene, mulcis verinque protigatis, Arcaxerxes grauiter rulneratus, equi
velocitare liberatur: Cvrus vero ab exercitu fratris interfectus, Ainem certaminide-
dit. Ieaque Arcaxerxes victoriam adepcus, regnum parricidio frmauic. Ilic est Arta-
Xerxes, qui e Asuerus, (ub quo FPester d Mardochaeinarracur historia, quado omnis ercarervet
lem qu
populus Iscael morris periculo liberacus, expleris àprima capriuitate (ua, iuxra Flie.aerus
Fonymi suppuracionem in Pxechielis prophetiam C C. X c annis, pristina donacus est.
20 libercati. Parempestate cerramoru conculla Sicilia, Arnaq: exaestuance, agri villae .
vactatae (UNC. Punc eriam Rclaneis civicas ab arida Colura, in insulam redact a cst. AFhC-
niensium reliquix pestilentia miserabilicer consumpex sune. Vide cempora omni
plena mileria.
C A PVT XX
Duaemala Calli Romanisfecerint, e quomodo ab eis accepra pecuntarecesserine.
A NNOab VEbCCONdItA CCCLXLTEI, Senones C alli, duce Brennone, exercicum Brenno sed
movent contra Romam: contemprisq; legaris quos pro adipiscenda pace mile- nonensis.
30 ranc, Clulini oppidi, qua nunc Fuscia dicitur, obsidione relicta, ad Romanorum per-
viciem properant. Duibusdum Romanorum consul Fabius occurrisser, cum quanta
cladeluorum aufugerit, cestis est Allia Aunius. Nechic mileria finis Fuit. Vrbemenim
ingrelsi Calli, cam ip lam incendio Ragrare, quam senes eius in domibus sedentes, e in
modum simulaerorum rigentes, ruina domus sepelire non timuerunt. Luvenes eri-
am, qui mille cantum remanserane, in Capicolium Fugientes persequuntur: nec ante
ab eius impugnatione cellare roluerunt, donec accepra milleralentorum auripactio-
ne recederene. Ouibus malis attrici, Ce des mutare cogitaverune Rom ani.
AL YL X AII
Excidium Lacedamoniorum, ex reformatio acheniensium sub Cononeper Arca-
xerxemrecem. Deviltoria Romanstant, C. specu quem Mariius Curiius miles
mancito modo clausit. Petdria ae Bauto.
cialuscbet, aalelehs, olatorem pacis armisperendum. Ouodeo taciliustacere
Pocuie, quo omnes corbellorum variis euentibus detacigari, e cxdio aftecti, quieris
remedio respirare cupiebane. L accdaemonii enim repore homines, et Grxeciinquie-
cissimi ac cupiausim, L dc hoc quod Achemenles ance bello prellerane, in luperbiam
elaci, corum bello perturbarerencabane Orientem. Ouorum Arcaxerxesrex insolen-
50 tiam retrenare rolens, Cononi Achenienli, qui apudeum exulabac, committens ex-
ercicum, iplum corra Lacedaemonios, cu Perlarum copiis milic. Porro L acedaemonis
ab Flermione Aoypri rege pecico e accepio auxilio, locioruq vndecunqi concractis
copiis, bellum paranc, Agelilaumq: pede claudum, sed manutorcem, ducem libicre.
ant. Igitur Conon d Agelilaus probacae Forricudinis viri, congresti acerrime cum veri-
ulque exercitus sansuine, diurissime pugnarune, invictiei ab alcerurro ambotarigari
TIS dicbuIS AETAXEEXeSrEx Perlarum discedere ab armis, _c quiCSCCTCTOTAM GFX-

## Folio 34 — 886285755:0052
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
OTTOAIS TAESINO. CHRON
discesserune. Cononrursum Perralum instructus copiis, L acedaemoniorum agros
Villasq. Populabatur. Cine mulcis moler, rariis ac plurimis ancipiri rietoria rerobique
setis dellis, bellorumq discrimiibus ad hocrandem Aoreneiltima illa, glorixe q; aui-
dissima Calicta eAt L acedamonotum cinitas, ve toca deletainvencure, vix in cac in-
ueitencur lenes. Conon Achenas ledersus cum maximo saudio luorum, ip se prode-
ColationC Vbiscrictis sulcipitur. LcaG L acedamoniorum praedis a Lacedxmoniisvr.
bemexinanitam repleuie, e quae ante a Perlis Fucrat cocremata, a Perlis rurlum, ipso
roganc, estreformata. Nonmulco post claplorempore, Romani, qui a VOlIcis, Pha-
liccis, L.Guis, Sucrionibus per L. L Lalinos multis malis acerici fuerane, candem ciuicati
buseorum capcis, lub Camillo auce Ulem impoluere cerramini. Praeneltinos, qui vl. 10
que adportas Vrbis saeperenerane, Liro uincio duce, iuxca Aumen Alliam pugna
anno llgens prodigium sequitur. Impellelens quippe specus, cerraes dehscens inme
diotoro apparine, riuiq hominis enis consulcis praecipitium expectanit. Sacistecit
. Carm. monstrolo specui MI. Curtiusmiles, qui dum armatus illo se prxecipitasset, morre lira
horrendam voraginem clausir. Romx tunc scenici ludi ad placandos deos, siradenti
buspontisicibus, luncinstituri. P. a tempestate Callirurlum Romam delere cupientes.
cuminsenti exerciru ad quarcum ab Vrbe lapidem colederune. Duibus Picus Duin-
tius cum Romanorum exereitu occurrens, victos fugatolu; barbarosin parriamre
dirc copulit. Dui rursum instauraris copiisreuerrentes, a Romanis denud vincuNtuT. 20
A L VI Z Z ITI
Ouod Carchacinenses ex Roa huns dus firmarunt, ex saxeea grando veris
terram lapidibus percusserit. De Artaxerxe, qui éx Ochus, quomodo Tudaosin-
Neo2b Vrbe condita CC CCFH legati Carthaginensium, quae vrbs, corius AFri-
Cx capur, longe lateq imperauie, Romam reniume, Fcedulqs inter le ciuitates hae
dux Armauerunt. P’unc eriam nox debito longius prorractatiit, et laxea grando ve-
risterram Romx percussic lapidibus. Tisdem diebus Arraxerxes, qui _ Ochus, Sido-
He S Saesholubiectis, plurimos ex ludaeis in FTircania iuxta mare C aspi-30
ahhrabitare coesir, qui iam in mulcum populum creuisse dicuntur, ac inde diebus
Anrichristi crupturi credunE.
vicelunt. Circaidem cempus pelchelca carlus Romaconlumitur, quam sequenti
cluserit.
Capenie.
nitiumresni Craecorum: quomodo Philipoas enio ex virrute ciuitates Craciae sibi
ZX
subiecerit, es Alexandrum filuus nsorumerit, ipseqe ad oltimum quem finemha
etrilip
Nacea
buerit.
EMPYS CNCBUTO, VEAdGIERCOFLII FCIIPOLA VCHIAIHIIS. L.d Ct SOLempestate Phi
Constanem Cdie dHoeIo C ontanpos dicta, torius modo Orientis capur dinolcitur
Jem aMIpLuIE. POCthIXC AEHEMLMBS DeMM MaicIt. Sui pullaris per legatosrniuer-
tis CEracix eivicatibus, L accdaemonios eria ac Thebanos orane, re communibus riri-
bus comunem ommiuholtem propellerent. Sed tcustra corra imperum Ruminis co-
MANEUE.
lippus Ampuex silius, Alexandri magni pater, MLacedtOMUI LEGHUII PCF XXV
annos cenuir. Flic apud F paminondam Thebanorum resem srenuissimum, ac Cum- 40
a Phulolophix virum nurricus, intantum Forcicuclinis ac lapientix rirture profecit.
ve Cirxcorum ciuitates, quae dominandi libidine lingulxe imperare cogitauerane
omnes tuoadunaret ac lubuceret imperio. Intelloribus enim contra superiores lua
denscerramd, omnibus adinuicem callideincitatis, omnium ad vicimum efficitur
Princepse dominus. Ita Rorencissimum ac libertate propria vlum Ciraecix corpus
libertate plliane, Byzanciumq: rrbem reliltentem libi oblidione cinxit. Llac vibs a
Paulonia Spartanorum rese condita, a Constantino postmodum gloria opibulq au-
Exhraustis in oblidione copiis, Prraticam aggreditur, cencum q L X X nauium spolia
xapune, de milicibus luis dedic. Oblidione dimilla, ad Serchas cum Alexandro Alio luo 50
Praedan di caula properauic. ODuibus altu magis quam virture superacis, pluriosex
eis Captuuane, auro argentoqu non reperris, pecotum tancum praedam innumerabi-

## Folio 35 — 886285755:0053
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
IBER SE CY ND V S
cipati, lub coronaq vendici, capris dus, profligaris aliis, Fuere. Ilic etiam Alexandrun
filium Cuum, beneuolentiam Mlaceabhum largitione sectantem, in epistolaredar-
Suit, dicens: Duodtemalum rationis aistamspem induxit, ut eostibi sideles putares fore
quospecunia corruxisses? Antuidazis, d Macedones non te recemsuum, sed ministrum es
praebitorem putent? Is quamuis rebus seltis _ floria luperari a Eilio videretur, Facilica-
cecamen ec humanitare Alio Cuperiot Fuisse perhibetur a Fullio: vnde _2 air: Itaq alter
semper magnus, alter saepe turpissimus. Ve recte praecipere videantur, qui monent, vi
quanco luperiores umus, tanto nos lmissius geramus. Fertur de iplo, quod Fal(o-
rorum deorum maximus perle cor Fueric, aralq; eorum ac templa destruxerit. Dumq
a uis saepe requireretur, quis lapletter ac viro Forrikinis porissimum essecelisendus, di-
xisse Fertur: Is quipacatis sedacile onnibus erga se bellorum sedicionum qs moribus
cum praecipuxe auctoricaris de nominisesset, subico viram Ferro tniret. Ouodiph con-
tigisse (nec Fallos deos, quos pertecurus Fuerar, impedire pocuisse) aiunt. Dum enim
Alexandro rxoris Cux Olympracs Fracri Ailiam luam copularet, nupcia lq; magnitice
celebraret, incer duos Alexandros, generum scilicet ee Elium, à Paulania nobili Ma-
nantur. NNam abiplonon Colum victi, led e KMMturi cum aliis Grxcix civitatibIIS IIIa
cedonum imene doloneCatIF.
a
A1
V.
X Z V
mirabilia quae fecit ex vidi Mlexander. finis ipsius: e ex eur  ott a
Principatus. Mlexandrimagni sinis regni Persarum, innumerosorumqe regum, e
rotatum rerum.
Nro abVibe conditac CcCLXV Morcuo Philippo, inreonum luccessic AlC-
xalider. lic estmagnus Alckaler, a quo ccepit, e in quo dehit Crxcorum mo-
narchia. Oc quo cradicur, quolon Philippi, sed cuiuldam magi Roypriorum regis
Nectanabi Elius fueric. Alexander Sulcepto regno, vircurem animiintra senonterens,
let
terminilq: a pacre, quamuis viro bellico ac Forrissimo relictis, non contencus, imperiu Mas
dilatare cogicac. Icaq; compolitis ac ordinatis rebus in Graecia, altumpris secupaucis,
30 id est, X X X ex milibus pedicum, r rimilibus equicum ee quinsenris, nacibusCLXXX,
tam paruamanu verum audacius fuerie, quodtorum Orienre cMagoresus, an mira-
bilius, quod vincere potuie, incertu habeo. Dariuigiturregem Perlaru, Artani Aliu, qui
quarcusdecimus a Crrororius Orienrismonarchiarenebac, hac poristimu caula ag
Sredi voluic, quod a pacre suo Philipporriburu requilierat. Cui cu Darius, issa prius Darius Ma
legacione luxerba, in qua scregemregum, ac contansuincum deorum, Alexandeum cedo armis
verotamulum luum vocas, cum exereiru sexcentorumilium occurrisset, Alexandri
non minus arce, quam rirture luperatur. Darius rurlum instaurato exerciru bellu pa-
rat. In quapuona non solum vincitur, (ed e mater cius, _ loror, cademg; VXorcupaF-
unlis filiis capiurur. Ob quam rem Fractus animo Darius, Alexandro pro redimendis
40 captiuis mediam parrem regnitradere roluis, sednequaqua raluic obcinere. Alexan-
der Perlarum pocicus rietoria, P’armenion em adinuadendam classem corucum co-
piismictie. Ipsevero cum exercitu in Spriacendie, ibiqs reges vlero libi Occurretes, 2c
sux se ditioni subiicientes, quoldam in gratiam recepie, quoldam murauic, aliosvero
Perdidic. Trrum ecianobilistimam ee locuplerem, Educia C archaginentium libiresi-
Rencem cepicrebem. Inde Ciliciam, Rhodum ac Agypcum peragrans, omnesin di-
tionem accepit. Punc etiam Alexandelae Agy pio condidic. Inde Flicrulalem ve.
niens, a lus Cuas esp oore, epun; Isretus, holtias Deovero
cibulq ce sotoibebz aleh CMMelacerdorem, cuiusre-
so nclacione iplum cognolceret aseruir. Dariusrursum spepacisamista, pugnaminire
molicur. umuetorrae aolapea eto,  MMCaC, MOTIPAFaIO,
Alexalalo veloex peontoa alsplus de plz als aMmalo: Tandem cedere dum
cosu LCta. Dalo Oplal, dusBelo Ca. Se ellatum imperii ciah mt
nocrlcimo bellorires cecidisse Feruncur, re posthoc nobile illud ac porentistimum persurum
ctt
regnum paciener iusis servicurisporcaret. Fiscribus bellis quindecies cenenamilia
Ano.
obculis, ac lummum Cacerdorem Cumma reneratione (iuxra Losephum) coluir: miran-

## Folio 36 — 886285755:0054
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000054.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
OTTONIS FRISINO. CHRON.
rius, erxes, Arrabanus, Arraxerxes, qui _ Longimanus, Kerxes, Sogdianus, Darius
Nochus, Arcaxerxes, qui dMnemon, vel APucrus Darii _ Parilatidis AliuS, APTa
xerxes, qui d Ochus, Arles Alius eius, Darius Arlani Ailius: qui omnes cc x x vel am
plius annis Orienti imperaverunt. Fxhinc imperium suppuratur Cirxcorum, Ceu
Mlacedocta.
Alexander X X Z VrEY diebus Praclam percenluic, Per Sipolim  vebem capiE
Pelhciregni rictor inuadir. Darrmbellocorellum, prxelidiog; Fugx contidentem,
oboraliam Alexandri, Fraudulencet lul vinctum, mulcilu; contollum rulneribus, et
extreum lpirium erahentem ist alelinquunt. Duem Alexanderinuentum, in lc- r0
pulchru pacrum luorum interri milericordia motus iussu. Fertur eriam hoc me
morabile e splo. Dum enim (cire Vellet, qui dominilui craditores extirerine, sub Sa-
cramen pollicitus est, quod fe s e incerfectorem Darii protceretur, iple cum
excellumtaceret, acnocabilem. Apparuerunc ergo, ac prodiderunt se viri sceleraci,
quositeltaum in patibulo excello altigi prxecepit: licq iuxta quod pollicitus erat, ex-
cellostCerar cosin cruce, ac onn ao de pertidia lua nocabiles. InFCFHXC Alexan
der, Alexararimagni aminculus, Epiotarum rex, dum Alexandrum amularicupie.
a Brucs, Lucatulqi incerticicur. Ls asexander masnus postmortem Darii, Flirca-
nose Mandros imperio adiccie, Aularbnumquereginam Alestram procaciter re-
nienem aese cum muneribus, ob lucipiendam prolem excepit. Longum est enu- 20
MerareChresacrcona: rotum enim Ollentem a Serchia vique ad finemterrae, lux
Cibinge poreltati. Probathoc Indin Ckerior, qua quamuis in Occano, vltimoque
Orience Polica, orbem claudar, homminibusque imperuia, tolis bestiis ac serpencibus
videaturaoabilis: Alexandro camren Facta est subdica e penetrabilis. Ibilarum mi-
ra alcicemus e asperitatis, vbi ment populi confluxerane, ITerculiinexpuonabile, ve
iplum etiam virture superoredi videretur, cepic ec expugnauit. Ibi Porum regem In-
dorum opulentillimum, ac mira magnicudinis de Forcicudinis virum, lingulari con-
Srellu ricie, e in lignum rictorix regno resticuie, iplumque ad videndum cerrae vici-
Ma loca, ducem habuit. De cuius domo aurea, vinea guoque argentea _ aUrCa, PaCC
milque exsemmis preciolis, qui scire vulc, legac epistolam Alexandri ad Aristorelem 30
PhiloCophum prxeceptorem suum: in qua pericula eius quae passis cst, de limulacrilq
Solis e Lunx, gux eimorrem praedixerant, e multa quae tam mirabilia lune, vecriam
increailia vidcantur, diligens euilicorrerum inveniet.
Alexander corius Orientis poritus victoria, dum Romam quoque cum vniuer-
(0 Occidente libi lubiugare parac, ab India revertitur in Babylonem, vbi exterarum
sentium extotopene orbe, ac vleimo Occidente, id est, ab Flispanis, Callis, Germa-
nia, Atrica, ac Ferme omniicalia legati sibi occurrune, re inde venisse cerneres lcea-
tionem, quo rixtam paruo rempore crederes etiam rumorem pervenisse. Frmirum
dictu, Laneustimortorum inuasexat OrDem, VE Cum per XCF. tantuim imperasset annOS.
in summo Oriente consticuto, vltimi Occidentis populi rimore conterriti, le5atos 40
Mitterent, pacemes reguirerent. Alexander ergo in Babrlone policus, dic, tempore ac
locobia limulacris Solis R Cuae in India praefixis, ministri insidiis veneno interiit.
Omortalium conditio, omclles mileras e cxecas. Nonneiste est Alexander.
AEFEHOIMIUS, qui mundum aIgMuS, GuIPICAHGHas Xlernx rei ac permanenciin-
harere volumus. Cadimus cum cace, labimur cum labente, voluimUrCUMMFO- 5C
TancC, PBStrOmO PerimUS Cum PCTCMIICC. CIIEds aurem ChristiFundata Cupra krmam
Peclau, malis accempecta su non concuritur, immobilisq acq inconculla
manelIS, ALEL HAIIEKLCSHAIC,XLCIMAlITET COTOHALIM CTCTT.
Perlarum cccidisse FeruntIT. FFhi sunt reges Perlarum: C yrus, Camby les, Nagi, Da-
Res CracO
Alexan
ena
quifestatum nobile ac siperbum impestus destruxic, ee ad Macedonestranstulit:
Nunguid non ipse est, quemcorus orbis tremens, etiam non risum expectare non
Ari insidiis extinonicur, rnius morce totus mundus concutitur. ReoniMacedonum
ausus, vlero se seruituri dedic: dx tamen calis cancusq; rnius pocus poculo, unius mini
monarchia, quae ab ip(o caepic, iplomortuo cum ip(o finitur. PIos verohociplumnon

## Folio 37 — 886285755:0055
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
BL K SbCYHD
CAPYT ZXV
Desociis Alexandri, quomodoorom diviserint, ex Olympiam matrem Alexandri
cn filio (uo Fercule occiderint, ipsique mutuis vulneribus corruerint: es de Machabaeis
GEFTVR Alexandeo mortuo, qui per ZrF annos orbé sibiferro subiusauerae, prin-
cipes eius condunacum ab iplo imperii corpus, linguli singulas Corciri provincias, re-
luci praedam nobilem a magno libi LeonCpES PArATAM, MCMBFaLIII DCFXLLFFAnNOS
auidi dilcerplere catuli, Orientisq imperium diu post hoc in lua ditione tenverunt.
10 Finc Prolemcus Aorprum, Ancipater Greciam, Selcucus, à quo Seleucia, Antiochi- Res Gracoi
am paricer e Spriam _ Babyloniam, Caltander Lreiam de P’amphiliam, AntisOnuS ru discerpsa
maiorem Phrygiam, alii que singulas occupauere prouincias: ac iuxta librum Macha-
baeorum, diademata libiimpoluerunt. Dumq: prouincias e regna dividerec, cantum
adinuicem contraxerun odium, re ad vlcimum omnes mutuis caderene vulneribus.
Veenim liberius debaccharipolsene, maerem Alexandri Olympiam una cum Alio
Suo HTercule, XLIII annos habente, Cassander d Antigonus inceremerunt. Luerune
aliquanto post cépore Forcissimi, quos supra nominaui, cives Christi Machabxi, quo-
rum alii procestamento dei, primi anciquae legis marerres, ab Antiocho reremartr-
rio colummantur, inde _ loli ex anciquis patribus ab ecclesia incer marerres colucur:
20 alii vero Tudas ex Frarres eius, virilicer pugnado, ac armis pacriam defendando, postin-
numerabilem inimicorum stragem, ipsi quoqu bello ceciderune.
C A PV Y ZXVII
Duod Romapost alexandrum, tanquam amisso paedaeozo, crescere caeperit.
C E Diam ad Romanum imperium AyluM vertamuS, nempe (ve Cape iam dixi) re. NB.
Enum Romanorum regno Babyloniorum eanquam parri luccesic AliuS. DUIM eF-
50 in primeua, relurin intantia, maneret conditione, duo qua modo nominauimus
regna, Perlarum videlicet de Ciraecorum, qualicutores de pactagogi huius fuerunt. Isis
30 icaq cadencibus,  velurmorieribus, regnum Romanorum, quod iam ad robustam
Perueneracatarem, repote magisterii iuso excusso liberum, per le caepitregnare, do-
minium q: suum iurc haereditatisrecognolcere.
C A PV Y XZVIII
Reciprocurio, id est, quamet aoma sub Alexandro, es viciniscentibus dehonorata,
fadus non servaueri. sd sub P aprrio C. 05. bellum instaurauerit.
A NrO ab ribe condita ccc CXX V Y, eo scilicet quo Philippo successic Alexan-
der qualiadhue vivere paedasogo, Roma admodum est debionorata. Nam cum pomani a
40 Samnices bello presissene, pluresque ex eis, id est, Xx milia cecidissene, Samnites da- samniribus
mnoluorum correpti, cuocatos in angultias locorum Romanos intantum oppresse- Eucto.
rune, ve in poreltate haberent, an occiderene, an porius captos in scruicurem redige.
renc. V(que adid enim cempusoccidipocerans, capinon poterant Romani. P urpirer
ergo capti, ee reltibus armisesi nudari, oblides quoqu dare coacti, ignominiose domu
Cunereuer (. FT, Veaic Orolius, hodie Romani auc omnino non essene, aut Samnio do-
minance Cervirene, sifidem Fcederis, quam sibi seruari à subiectis volune, ipsi subiecti
Samnicibus seruasent. Sequenti anno Romani Fcedus rumpune, rursumq cum Sam-
nicibus, Paprrio consule duce, bellum instaurane. Ouemcanex virturis ac strenuitaris
Fuisse terum, vecum eriam Alexandio magno, l renisset, opponere cogica ACnE.
CAPVF XZIX
in seiplo diuilo, ac perhoc desolato, regnum Romanorum, iumtanquam paeda.
Duod Romaxost mortem Alexan dri, tan quam in propria auctoritate stans, ingenio
es arte vsa hostes denicerit. scasouem pestilentia afsticta fuerit.
A NNo ab vrbC condita CCCCL, cum Alexandromortuo, regnoq; suo à lociis suis

## Folio 38 — 886285755:0056
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
OTTONIS FRISING, CHRON.
r0so detuncto in propria auctoritate ac liberrare stare coepisset, Ouinto Decio, N
Fabio Nlaximo quater consulibus, quatuor Forrissimae gentes, (Terrulci, Vmbri, Sam-
nites, Calli oduersus ipsum conspirauerunt, Romani, vepore quilve supra dixi) ad ro-
bustam xcacem pervenerane, consilio arreq; vli, hoctem diuidere conantur. Icag FLe-
cruseos de Vmbros, dum incendio agrorum suorum reuerti faciune, ips cum samni-
tibus ex Callis pugnam incunc, grauissimeq: verobiuis pugnantes, Decius cum VFF
milibus legionis sux occubuie. Fabius vero occilis L milibus aduerlarix partis, victor
extitic. R euertetibus autè de victoria Romanis, pestilentia magna vrbem inua(II, (Ic G.
in luctum versum est saudium.
C A D V Y Z ZX.
Devariis eventibus Romanorum, es diversis calamitaribus eorum.
Ne olequenti denuo a Samnicibus vincuntur Romani, sed Papyrius cosulcon-
traeosmissus, victor excirit. Proxime de hinc anno Fabius Curges cum eis pu-
nansncicur, in Vrbem q. lagatur. Duem cum Senacus ob hancisnominiam sub
movere d Consulatu decernelet, pater cius F’abius Maximus rlero le obculic, ac con-
Cerro cum Hostibus prxelio, capro duce corum Pontio, multisq; exesismilibus, crium.
Phans bellum Samniciculu, Glod per LIx annos cum multo veriulquerrbis langui- 20
ne procractum tuerat, tininic. Rurlum tam en rediuiuum bellum excitare cogitantes,
cum Lucanis, Bruciis, ITerrulcis, CFallis, Samnites corra Romanos coueniunt: rbicum
veriulque partis trage Forrissime pugnatum cst, Callis more luo ririliter pugnando,
crudeliter Romanos cxdentibus.
Inuoluimultorum dilcrimina bellorum, rerum q: mutationes tam milerasterui,
quam mulciplices. Verum quiatranscurlis Babyloniorum, Medorum, Perlarii, Ciex-
corum gectis, ad Romanorum candem hiltoriam renimus: ca qua ab iplis velForri-
ter, vel aliter relta sune, quia a multis large diserre q; sunc edita, nos breuicaris caula
compendio srinsamus. Lloccantum lectorem nocare rolo. Romampenenunquam
fuisse lincbellis externis, vel sine clandestinis malis, scupeltilenciis internis. Vnde O- 30
rolius acrocitarem pestilentix, quae quadam rice apud Romam conAlagrauie, signi-
ticans quanta cset: Census, inquic, indictus est, qui non quantum hominum deperisset, sed
quantum superfuisset inquireret. Idem paulo polt: Fcce continuatim quae es quanta nume-
ranimus accidisse annis sinculis. Plurimi anni sunt, inter quoscerte raro aut pene nullo nihil
non triste restum. F. F hoc cum iidem scriptores, proposito sibi magis laudandinerocio, cauerent,
numerositatem miseriarum, ne eo(dem, quibus haec, es de quibus scribebantur, offenderent, au-
ditoresque suos exemplis praeteritorum terrere potius, quam instruere viderentur. Porro autem
nos in oltimotemporum positi, mala Romanorum scire non possumus, nisiper eos qui laudave-
re Romanos. F.X quo incellisi datur, quanca illa tuerine, quae studio propter honorem
repressa sunc, cum canta inveniuntur, quae tenuiter inter laudes emanare potuerunt. 40
ondum Samnitico bello ad plenum expleto, maximumillud extam olissimum Pyr-
rhi sequicur bellu, qui exgenere magni Achillis originem ducens, Exirotaruregnum
renebat. Occasio autem huius belli L’arentinifuere.
A PV T ZXZ1
De Farentinis, de bellointer Pyrrbu ex Romanos gestum, testimonium que ipsorum R-
manorum: de nobilitate Pyrrtii, es quoi   s morremeluo Carthazini-
grrtmo.
ensium auxilium quarebant.
Bella
NIr0ab Vibe conditaC CCC LXHIHI, LAtCC CTaIeMM KOMaHOTUI Platet. 50
Pyr. alioscepere, alioSinFETFCCELC. (QUOA LLOMIAMI PFIUS LEDATIONC MIHA GUCFeTCNEUE, aC
non prohcerent, Anes coricum Amilio duceione terog; vastantes, hostilicer inua-
dunE. Farentin, MPOTCCA LaCCOnSSCluci, Pyertium Epirotarum regem le-
facione pullanc, ciusq. auxilium impetrane. Dui dum ad bellum corra Romanospro.
ticilcirur,
cuntem ex spectaculo chearri hostiliter inuadentes, quibusdam perturam laplis,

## Folio 39 — 886285755:0057
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
LLBF R SE CV NDVS
hesetcur, consulco mendacillano ac ranissimo Delphico Apolline, dubii ab eo, mor.
reluo, accepicresponsum: aic enim:
Aiote deacida Romanos vincere posse.
gitur PyrrhusRomaniq L euino colule, dum non proremporalisrei commodo, lcd
prosloria libertare q cuenda puonam apud Feracleam Campanie vrbem, Runium q;
Lrrim colerune, acerrime diurissimeq; per quinquaginta(vr aiunt) dies mori verobiqi
tragis quam cedere optantes, dimicauere. Romani candem maxime elephancu, quos
cuncprimum vacla certernternati, in fugam versi dicuneur. CX (a FCrUINEUE
exeis pedicum xrxermilia Oecur eri Septuaginta: Capti deciesmille. P. X equitibus ve
OrocxHCCLM CapEiD CCCCamissa LIOnaXXFI. Ouancu etiam decrimeium luorum
vincendo acceperir Pyerhus, ipiehter postnodum manifestauie. Dum enim Paren-
Duiimuictiante fuere viripater optime Olympi
Hlosecoiam purna vici, victusque ab eis sum.
Dumg: increparetur a suis, cur se victum diceret, qui ricisser, respondir: Nx cg0 Cite-
rum hocmodo vicero, line vllomilice Epirum reuertar. Romanis Fugiencibus aliud
dilerimen oritur. Nam pabiilatores eorum a grandine percussi, alii mortui, alii semivi-
uiinueniuntur. Secundo in Apulie fnibusbellum in staurane, diuq pugnancibus Pyr-
rhusvincirur, ex Romanisr milia, de exerciru Prrrhi x x milia ceciderunt: iple quoq5
Pyechus gravicer inbrachio Cauciacus tuit. Pertio incer eosbello apud Lucaniam se
Ao, cum mulco veiulq; exercitus decrimento, Pyrrhuscandem vincitur, sicgs quinto
demum anno ab lcalia tugere compellitur. Panta aurem vireure ac nobilicate bellum
hocgestisse Fertur, ve plurimum etiam ab iplis commendetur Romanis. Poresthoc
perpendiim praeclara ciuldem sencencia de reddendis capriuis: aic enim:
Necmiaurum poseo, el miprecium dederitis,
Nec Eauponantes bellum, sed belligerantes
Ferro: non aurovitam cernamus virigue.
rosne velit, an meregnare hera qu’idue ferat sors,
rirtute experiamur, es hoc simul accipe dictum:
Dudim dirtt de fortuna pepercit,
Horundem me libertati parcere cerrum est.
Dono ducite, doqe volentibus cum maenis dijs.
Flxcab antiquo scriprore edita, Luius etiam ad aroumentum virturis sux in libro de
Mneis ponit Rurlum idem de codem: Cum enim rex Pyrrhus populo Rom. bellum vltro Off c. lib. 1
intulisset cumqe de imperio certamen esset cum rece generoso ac potente, perfura venit ab eo in
castra Fabricii, eique est pollicitus, sipramium sibi proposuisset, se ceuclam in castra Rom. venisset,
sic clam in Pyrrhicastrarediturum, es eum veneno necaturum. Huc Fabricius reducedum cu- Pyrehii ina
ravit ad Pyrrhum idqe eius factum laudatum a Senatu est. Ppertrus mulcis postmodu gso. erocu.
riole geltis bellis in Cracia, candem apud Argos Achaix vrbem, Caxoictus occubuie.
Ouomortuo Facencini C archaginensium auxilium Aagicane, ex accipiunE.
LVL LX XIL
tuM FeMCTEiEE, LBIg: Lometurum Rgit, dixissCFCrEUT:
De Carihasinesbus, es qualiter saeduos cum Romanis inicum, proprer L averinosrumpie
ducimus. (Ixc vrbs ab Flissa condita anre Romam per sepruaginta duos annos, à
C FD quia Carchaginismentionem Cccimus, de ipsa dicere aliquanon inconsruum
S0 labi caeperii, paucis aperiam. Ric Pompetus, seusurtinus hocmodo: Carthabinenses iustinne lib.
vernaculum arque intestinum malum, empet inter se habuere discordiam. Dua infeliciter
carer, aris immolabas. Ilaque aver sis dijs, er ipsidicut, ve vero nos dicerepolsumus, deorero
LHoduxisseorioinem invenitur. L’orius velCa Capu, leges porencissimostra- Carshaco:
Buic, qui vsque adeo imperium dilacauerane, veeciam incer quacuor principaliareona
agibuldam poncrecur. ualicer aurem osacsotlaurconis, opulencissimaq:
exaeitante, nulla onquam tempora vel fors prospera decomguuera duxerunt. Sedcumin-
ter caetera mala, etiam pestilentia laborarent, homulaiss proremediis 2si sunt.  ippehomi-
nes, ut victimas immolabant, atatemque impuberem, quae etiam hostium misericordia provo-

## Folio 40 — 886285755:0058
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
OFTONIS FRISINC. CHRON.
huiumodi Cacrilegii soHenso, tam in Sicilia, quam in sardinia infeliciter pagnauere: mut-
tisq; aliis cueribus mileris CYri, Darii, Philippi, Alexandri temporibus vlqueadtem-
Dus, vndenuncagimus, luncaueriti Lgicur dum Parentinos adiuvare parant, a R om a A
deitrmatie. Faderis monentur: quod ruprum in super periurio cumulare nontimene.
Elac occaliomalorum bellig: maximi Fuit. Pxhinc Atricanum, quo nunquam maius
Romani perpessisune bellum, cam Famolum, quam magnicudine ac diucurnicate sui
insione, tam mulcis ac variis malorum euentibus eAt perperratum, ve Colum ad mor-
ralium aerumnarum mutabilicares sufficere raleat comprobandas. Ouod quia alii sa-
tisluculenter per ordinem exccurilune, nos breuicatis caula, prxlertim cum non cu- 10
riolicatis gratia, (edad octedendas caducarum reri calamitares seribamus, historiam
Pringere volumus. No enim, re exemplo illorum qui Forricer le cgisse arbicratisune,
alios ad bella accendamus, (e d vrin bellis variisq. alternancium rerum casibusmuta-
biliummiserias ostendamus, bellorum, ac rerum nucancium seriem ceximus.
C A P V Y X X X ITI.
Exordium belli xunici: deoccisione Corneli consulis fraude Pannibalis, es. victoria
Aomanorum.
GIEVRannO Ab VEC CONdITACCCCLXXXFFI, Romani per Appiu Claudium, 20
ipsoe Ouinco Fabio consulibus, Atricanum bellum adorti. Isieronem Syracula-
norum regem Poenis Familiaritare coniunctum, primo debellare parant. (uem dum
sine grauinesocio luperassent, pacem perenrem cum pecunix pactione (ulCeperune.
Post Aerigencum Sicilie rrbem, ubi Pcenorum copix _ prxe lidia vna cum Flanniba-
arieecum leimperatore eorum erant, obsidione claulerunt. Ad summam vero paupertatemre
dactoimperacore, cinitas tandem capicur, paucisq; cum rege per Fugam clap(Is, reli-
quisubcoronavenduntur. Deinde Paenis, Cneo Cornelio Alina, Caio Duillio con-
Sulibus, nauale praeliu parantibus, a praetaris consulibus cum classe Romanorum ob
viacur: vocacoq; ab Flannibale Cornelio Alina ad colloquium pacis, sed Fraude Pu-
nicanecato, Duilliusnauale cum eis praelium commisie, ac pluribus occilis, (cu capris 30
milibus, vietor exticit. Dui rurlus bellum instaurames, a Scipione. L. Cornelioiplo, de
C. Aquilo Floro consulibus, sub Flannonerese luo mulcis deleris, in tugam vertutur.
L L2 L L L LI.
sit, aredenshecalus sil. LGmou Lully de virtute eius ex patientia: e
de fine primi belli Caltat, de Satotla Romanorum, lanoque clauso.
JFaOrEpoRhocregulus bellum Pucum Forricus, iuxia Rum en Bragada castra-
metatus est: vbi _ serpensmira magnicudinis, vepore cuius coriu c xx pedum tuit
Muicos ac exetcitu delloratis, Honminus arte quam vircure Regulinecatur, corium :
eius promiraculo Romam acretcu. Regulus cum eribus imperatoribus, id est cum
duobus Aldrubalibus ex Africa, _ certio Flamileare acciro ex Sicilia, manum conse-
ruir, caelisq; ex eis x r Ermilibus, capris r milibus, cum xv zi elephancibus, reliquosin
Fusam vertie, oppidaque L Z X X rI in deditionem accepie. Dua dere C arthaginenses
cotintortuniis fracti, ac re familiari exinaniri, pacem perumr: le d cum duras conditio.
nespacis audissent, malences in libertare mori, quam seruiruri ad dicti male ac milere
vivere, accico libi lociorum auxilio, id est, FTispariorum ac Callorum, Lanrippogi L. a
cedaemoniorum reseprecio conducto, rursus bellum innovane. Atrocissime cunC ge
verobique pugnances, Romanivincuntur, licg. decimo demum anno victorianobili
Carchaginenles poriuntur. Cela Cuntibi Romanorum z X X milia, captus cum D viris
Regulus, ac in cacenis politusina in prioribus lonse plures ac innumerabiles ex C ar-
thaginenlibus corruere. Kancippus victoria adepca, rerum mucationescimes, in CTrC
ciamccucecicue. Romanictade corum comperta, sub Amilio Paul e. Lucioqu. leret.
Jocon
ocoloa
DeAcemconau eentequem occran: de victoriaeius, ex ad oltimu quomodo
occisismultis vietus es captus factu. qualter Poma missus capriuos reddi dissua-
ReglI RO.
ant con
vorrus.
eoman
ladt

## Folio 41 — 886285755:0059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
LIBER SPCY ND
to conumous, ciu L benis bellum indicur. lcaq. nemultis morer, cam navali, quam
cerreltripraelio, innumeris verobique prokisacis submerlisqi, C. acchaginen lesrurtum
PACEI PETETCCOdUNIIE. Ad quoddum Regulum capriuum inter aliosmitterent, nec
imperrarent, relectis palbebris, vigilando cum necauerur. Duam historiam ad exem-
plum concemmendae morris pro vircure d aequirate, Tullius in libro de Oficiis ponie offiilib
hocmodo: Marcus Reguluscum consuliterum in africa ex insidijs captus esset, duce Xan-
tippo L acedamonio, imperatore autem patre Fannibalis Tamilcare, iuratusmissus est ad Se-
natum, ut nisiessent redditi Paenis captiuinobiles quidam, rediret ipse C arthaginem. I5. cum
Romam venisset, vrilitatis speciem videbat, sed eam (vt res declarat) falsam iudicanit, quae erat
20 talis: Manere inpatria, esse domisua cum vxore, cum liberis, quam calamitatem accepisset in
bello communem fortunae bellicae iudicare, tenere consularis dignitatis gradum, quis haec necet
esse vtilia. Dui censes, magnitudo animi es forticudonezat. Num locupletiores quaris auto-
res. Farum enim est virturum nil extimescere, omniahumana despicere. P. LinEra:. In Senatum
venit mandata exposuit: sententiam ne diceret, recusauil: quam diu iureiuran dohostiumtene-
retur, non (e esse (enatorem. Reddi captiuos necauit esse vtile: illos enim adolescentes esse, ex bo-
nos duces, seiam confectum senectute. Cuus cum valuisset auctoricas, captiui rerenei sunt. Ip se
Carthacinem redijt.: neque eum charitas patriaretinuit, nec suorum. Neque vero tunc ienora
batse ad crudelisimum hostem, es ad exquisita supplicia proficisci se diuscurandum conseruan-
dum putabat. Itaque tum cum ibi vigilando necabatur, er at in meliori causa, quam si domisenex
20 captiuus, periurius, es consularis remansisset. Irem alibi: Nec veroego M. Regulum arumno-
sum, necinfelicem, nec miserum onquam esse putaui. Non enim magnitudo animi eius cruci-
abatur a Paenis non zrauitas, non sides, non constantia, non vlla virtus, non denique animus i
pse, qui tot virturum praesidio munitus, tantoque conatu, comitatuqe virtutis sextus, cum corpus
eius caperetur, capicerte ipsenon potuit.
Vides quodin omnibushisrerbis, ad exemplupatiencie contemptumvemor-
tisac doloris incicamur. Ouidest enim aliud dicere Forcicudinis elle, nil extimelcere,
omnia despicere Regulum, nec charitarem parrix, nec suorum, nec propris corporis
supplicia reuocare a promilto: quam contemprus prx lencium, abrenuntiatio paren-
cum possectionum, ac postremo suiplius abnesacio. Duam erinam abrenuciationem
30 in Ccripcura Cacra trequencer invenimus. Proinde simorseciam iuxta sences, qui De-
umisnoraban, concemmenda cognolcitur: nos quiiam ad agnicionem veritatis vo-
cari sumus, quomodo deignocantia exculabimur. Acdicer aliquis, mortem iuxtaphi-
Josophosprovirture contemnendam, mundum vero cum concupilcentiis eius (iux-
ea Fuangelium) pro amore caelectis patriae aspernandum non tore: Duid hoc Bul-
cius. quidineptius: quid demencius: Dualinon omnismudialis roluptas morre clau-
datur, Aniatur, extinguacur. Vnde cstillud Sapientis: Muscae morientes perdunt suarita Eccles. In
tem onguenti. Rectarisitur, venos quiin ecclesia ese cernimur, exemplogentium, se-
cundum quod Propheca ait: Frubesce Sidon, airmare: de malis operibus crubelca. Lesa. 23
mus, ac de amore peasencium ad xeternorum deliderium conversi rapiamur. Sed
40 haechacleHus.
chaoenus, ecum dem pace prepeaibi a Romanis, condicionem acciperet.
Concilio auremralistuie, ve per x x alitos celum milium caleneorum lingulis annis xinis prius
Doncuspro expensis dale SieMas de Satdinia, quas cunc occupauerane, decede. ell Punin
rene. Facta cshxcpactio Xxrir, ex quo bellum Punicu caepir, anno. Vbiquorregum,
consulum, senacorumre ordines perierine, quanex veriusque populi strages fuerint
CnumerarEnemOPONTCE. TanicunC porta, secundo à Numa, claula cst.
Regulo Accilio. Luctatioq contulibus. Romanipostheetormalis actrivere Car-
cundoinchoato.
AP Y Y AL X V
Nvo ab ribe condlica Drer victorix huius laciciam insens pexveniemaeror.
50. Deinundatione Tyberis, e incendio orbis: de Gallis tran salxinis, es bello Punico se
c hominum misera Arase valtacur. Sildem dicbus cum iransaspinis C allis R0.
Vrbsenim cam inundatione Tyberis, quam incendio consumicur, domorumcq

## Folio 42 — 886285755:0060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
TTONIS FRISINO CHRON
Mlanipusnantes, primo victi, secundo vicerume. Tune etiam C arthaginenles pacem
violanc. Llinc iam bellum suppuracur Punicum sccundum.
C A P V Y X Z X V I.
Demorre Llamilearis, es quomodo filius ejus annibal diuersis praelis Romanes de
uncit, intatum vr etiam sedes mutare cogitauerint: quomodo eriam ab rrbetem
pestatibus pulsus est. Demorce duorum Scixionum, es captione C apu.
FCrZrEnobilem Carchaginensum vrbem vroebat, quod qux ancea im perate rer.
pis insulisq cributa exigere consucuerac, iam Romanorum imperio subiacere, iam je
iphscributa dare cogeretur. Pa propcer (lamilcar dux Carchaginensium, dum Roma.
cannobalu nis bellum machinatur, ab Filpanis vica privacur. LTannibal vero, qui llamilcaripa-
eri adaras Contra Romanos iuraverar; vlcionem omni nilu intentat. Occalione eroo
nacta, Llispanix ribem, ac Komanis amicam Saguncum oblidione cinsic, spretisqi
aciniuriolissime aftectis Romanorum legatis, iplam ciuiatem octauo mense cexir
 expuenauit. Inde ad ipsorum excidium per Gallias profectus, viam per Pyreneas
Alpes primus igne ac Ferro apcruic, Gallose Alpinos relistentes vicit. Pranscensis
Alpibus, P. Cornelio Scipione de P. SempronioL onso conlulibus, apud Picinum
Dellum commicticur. Icaqi Scipione vulnerato, ac per Scipionem filium, quipostmo.
dum AEricanus dictus est, morre exempro, omnis pene Komanorum deletur exerci- 20
EuS. RurlumG; congredi parane, ac vincutur. Perrio dum icem bellum in(taurAnE, RO-
maniintusam vercuntur. Sauciacus ibi FTannibal, post in FTetruriam primo Vere
transiens, exnimietate trigoris oculuin Apennino perdidic. Ouid mulca. Flis, aliises
lades _0. tam virture quam arte Flannibalis bellis, e pexecipue cum apud Cannas pugnassee
ecaelis captisq; pene onibus, ac maxime conlularibus viris(rndetres modii annu-
lorum a manibus nobilium interfectorurracti, in signum rictorie C archaginem missi
dicuncur) Elis, inquam, cancum acriri malis Romanituere, ve in vlcima desperatione
capci, rrbem quoqu deserere ac prouinciam mutare cogicalsene. Nec dubium, iuxta
Orolui, quin vel omnes seruicuri subiccti, vel ad internecionem exli Fuissene, li Hlan-
nibal poltror rictorias ad Vrbem capiendam procesiset. Llannibal vero improuide 30
Circa Tareci fines in Apulia moratus, mulcos ex calore ac Feetoreterre perdidit. Poitur
Sempronio Craceo, uintotabio Maximo consulibus, Claudius Cx prXFORC PTOCON-
Sul Factus, Flannibalis exercitii plus nacura loeorum quam riribus Romanoru (aucia-
cum, primus vicie, ac exceris spem vincendi (lannibalem dedir. Incer haec Scipiones
Rldrubalem Paenorum imperatorem exercicum in icalia parantem, granibelloprel
Scrumt. Cneo Fuluio, de Sulpicio consulibus, Flannibal de C ampania castra movens,
Vrbemagoredi rentat. Vbi dum crepidi tam viri, quam mulieres ad moenia confu-
Perenc, Vebemq detensarc pararent. Llannibal bis grandine, rempeltatibusq; ab im-
pugnatione Vrbis arcetuE. Dixissc tunc ex religione Ferrur Flannibalem, poriundae
sibi Romx quandoq: roluntarem, quandoquenon esse tacultatem. Duod quidem 40
Romani diis luis, Vrbem detensancibus, alcribebanc:nos verd occultis ac protundis
audiciis Dei, sine cuius numunec tolium in terram cadit, accribuere possumus, quiharie
urbem inter tot pericula _ dilcrimina scruare, ac paularim proficere, incoriuse; orbis
dominium crelcere voluit. Cujus rei rarionem, quancum humana Fragilicas meriri
Pocelt, in sequentibus, cum ad Rugulti C xelaris principacum vencum Fueric, Deolar-
gience, reddemus. Hoc decimonnno, ex quo in lcaliam verie FTannibal, Factu est. In-
terea duo Scipiones a Frarre A(drubalis in FTispania necatur. Parempestare à Ouinto
Fuluio consule C apua ribe Campanix capta, principes eiusreneno seintertecerunt.
A PV L L X XV1L.
consules occiderit: es ad vlimum amisso sratre asdrubale ad Brutios cesserit.
Dualiter Scipioprocon sul factus Panos devicerit: Fannibal Marcellu ex Crissinum
ocipio fri TZA OVE OCCIlIS SCPOIVI, CMH CUIICLHSHCLHCOMHEICKMALCICUE, CHCLQ: MMOPIa La
ximaxrari, Seip ahodum adolescens, M. C laudio ex Valerio Liuiano consuli-
t
ees

## Folio 43 — 886285755:0061
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
LIBER SECVND
bus, pacrem paeruum q. vicurus se obtulic. Proconsulare ergo Corcitus officiu, XX Y L LL
habens annos, Pyrenxum cum exercirucran scendis, captaq; ibidem noua C arthagi
ne, tipendia lars c ex praeca rrbis ampliauic. Magonem Llannibalis Fratrem, cum aliis
capcinis Romam milic: ACdrubalem Paenorum resem vicir, oetoginta q; ciuitates auE
deltruxir, aur in dedicionem accepir. Considerari hoc loco porest, cum guantanon
Toluum Forcicudine, se d es prudentia Romani orbem terrae suum Fecerine. Dumenim
Flannibali Afrorum viribus in Tcalia moranti, decertare non valerene, reonum ejus
tanquam exhaustum milice, e intrmum hostilicer invadune ac deuastane, veper id
hoctem ad propria salcem redire compellane. Fx quo liquido apparer, iuxta viri pru-
20 dentis sentenciam, ingenio bellu plurimum ralere. Incer haec Hlannibal in Icalia MLar-
cellum consulem cum exerciru deleuir, Crispinum in insidias callide cuocatum, pari
modonecauir. Claudio Nerone, _. MI. Liuio Salinacore consulibus, AsdrubalFlanni-
balisfrater, a Poenis in auxilium Fracrimissus, Romanorum praevenitur insidiis. Pran-
Scento quippe Pyrenxo, Romanum milicem obuium habuic, cum quibus manum
colerens, cum toro pene exereimminteremprus elt. C aptiui Romanorum, qui ad qua-
cuoemilia ibierane, selaxanur. Cccideruncin eo praelio de Romanis vrirmilia, Cx
AEris VerO L VFETmilia, capea vero quinque milia quadringenti _ quatuOr. C apuE
ACdrubalis Fracri (Tannibali anee caltra proiectu est. Ouo vilo straseqi luorum com-
Perta, Llannibal decimotertio in lcaliam venerat anno, cestic ad Brurios, de sic sequens
20 annusincer ipsum de Romanos verisqi Facisacis, linc inquietudine belloru ductus est.
C A PV F ZXXVIIL
Devictoria Scipionis, ilemqe de victoria Tannibalis, rediuque ejus in patriam. De
Ultima puona Romanorum e P aenorum. quomodo Scipiorediens in comitatu Te-
rentium habens, triumpho susceptus sit, bellumque Punicum secundum termina.
NCLREA ScipiotOta FTispania peruasata, à Prrenao vsque ad Oceanum Romano-
rum prountetat ec. Llannibal vero (mirabile dictu) non Colum belli, scd C mOr.
30 borum malistoro penc exhaucto exereicu, Sempronium colulem cum Romanorum
exercimpugnancem secum vicie, acque ad vibem fugere compulie. Igitur iam pene
cota AFrica, Ferro isne q a Scipione consumpra, (Tannibalreuocatur à luis. (ICG. incer. lamribat
Prret
Fectis omnibus qui cum sequinoller, lcalicis milicibus Rensreliquic Traliam. Dui dum redicar.
d atricanum propinquarer licus, speculatorem malum alcendere praecepic, a quo
Sibicesponsum Ferune, sepulchrum se dirucum videre. Flannibal C archaginem veni-
ens, Scipionis colloquium peciuic. Vbi dum (e duo claristimi bellatores muruo collo-
quenres miratur, pacisinfecto negorio ab inuicem dilceserune, cursusq. bellum con-
Cercum est, quod cum magno veriulq; principisingenio, virturequ confectum, Roma
niscandem plenam victoriam dedic. C ae la sunc ibi C archaginentium X X milia, ele-
40 phanci L X Xx incertecti rel capri Llannibal C archagine sibus suadens reliduam spem
inpaceponendam, cum quatuormilicibus Adrumentum clam claplus contugit. Fr.
SoCarchasinenlibuspax per Scipionem consenlusenatus conceditur, C. Cornelio
Lenculo, P. Flio Paco consulibus. Naues Carchaginenlium plusquam D in alcum
ducte in conspectu vebis cremantur. Scipio vero ex devicta Atrica, Atricanus dictus,
cumeriumphoinsrediens Vebem sulcipitur. Ouem Ferentius Comicus ob lignum
concelsae libercatis, pilentuseriumphancem comicatur. FHIC Punicum bellum lecun-
dum xvexr annotinitur, anno ab vibe condita, DX LYI.
C APV F
X X XIX
Tum.
Deprodiciis quae haec mala pr alesset u. ac Cactao Larehti: de Victotia Iacedonuum
50
e Laccuamoniorum
DR RCESSEErNFhocbellum dira prodigiaii Solminor parmae visus in caelo. So-
lem pugiae cum lunailunas diasur orcas; duo scura languineludalle, cruen-
casspicasin corbescecidiste, retert OrotuS. Lacentum quoque, vndetam Fycrlii, zarouri ta
Aructio.

## Folio 44 — 886285755:0062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
LIOHIS FRISINO. CHROH.
quam Carchasinenlium capirbellum, nobilis ac opulenta Campanrix vrbs ijidem
diebus deitrueta est. P.X hinc kMani ciuitatum quas nominaui, prxda, auro, semis
argento, rebusq preciolis ditarr Cleperune. Nam in prioribus bellis pecora tantum,
aliases CASIaSrESrapueranE. Polt altricarium, bellum Macedonicum sequitur, quo
cum u a imenco, tande victis holtibusterminato, Flaminius
consul, pacem Philippo dedir, Lacedamonios pugnando vicir, ab eises nobilistimos
Ondes Demetrium Philippi Elium, e Armenem Nabidis Elium aCCepEOS, ante Cur-
rum duxic. Romanorum captiui, qui lub Llannibale rendiri fuerant, abralis capicibus
oblionum abolicx leruituTiS, LCVEETuNEUT.
X
C A P V Y
Debarbaris victis a Romanis, ex suba Philipporeze, qualiter Anriochus, ad quem Hlac-
nibal confugerat, victus; pacem petierit. Demorre Hannibalis es Scixionis, lau
e
 ATempeae LMCHIS FMS lrlubres, BoioS, _ Cenomannos, qui vique Cre-
monam procellerane, camg Cimul cum Placentia vastabanc, orauissimo Bellosu-
perauit. Flaminius proconsul Philippum regem cum Phracis, Macedonibus, Illyricis
contra le venientem, mulcis ex Macedonibus caelis milibus, subegit. Ilannibal ad An-
ciochum resem Syrix reniens, cum cum apud Ephesum invenisset, Contra Roma- 20
nosincitanic. Sed Erultra: iam enim intantum Ctatusrcipublica protecerat, ve nectan
cireois aduersum Romanos valerer, vel prohcerenilus. Clalli quippe Antiochiprae-
Polcus (Tannibal, a Scipione nauali praelio superatur, de lic pax ab Antiocho postula-
FuT, d impetratT. Porro Flannibal non mulio post ad Prusiam resem Bichynixtir-
Siens, dum a Romanis repolcitur, veneno sumpio vitam tiniuir. Sic g: Romani MacC.
donibus, (eu Craecis, quitori pene Alix ab Alexandro, de dcinceps principabantur,
imperium paulatim cripere centarur, donec tunditus sub Oetauiano Celaie in luam
illud deditionem eransfuderunt. Oux cum adidrem pus vencum fuerie, plenius Deo
Morsscipio largiente, dicentur. Lildem diebus Scipio Atricanus, vir inter luos omni laude dignus,
abinoratis cinibus Vrbe pullus, apud Lincernum oppidum morbo consumprus, diem 30
obiic, e sepulchro luo inscribi Fecic, Ingrata patria nec ossa mea habebis. De quo TuI-
liusincertii Oficiorum libri prologolicaic: Scipionem, Marce fili, eum qui primus africa-
nus appellatus est, dicere solitum scripsit C ato (qui fuit fere eius aequalis) nun qua se minus ocio-
sum esse, quam cum ociosus. nec minus solum, quam cum solus esset. Magnisica vero vox e ma-
no viro ac sapiente digna: quae declarat, illum ex in ocio denezocyscogitare, e insolirudine
secum loqui solitum: Vt ne que cessaret unquam, ex interdum colloquio alterius non egeret. Ia
que duaeres quae languorem afferunt cateris, illum acuebant, Ocium es Solitudo. Cuiusitem
virturem ee adinicabilem pacientiam L. Seneca non tam philosophrus, quam Chri-
Ctianus dicendus; in epistolis ad Lucilium commendans, ait. In ipsa Scipionis africani
villa iacens haectibi scribo, ad oratis manibus ejus, es ara, quam sepulchrum esse tanti virifu: 40
sicor. animum quippe ejus in caelum, ex quo erat, redisse persuadeo mihi: non quia magnos ex-
ercitus duxit, hosenim ex C’ambyses furiosus, ac furore feliciter v sus habuit: se d ob ecreeiam e-
iusmoderationem, pietatemque, quam mazis in illo admirabilem iudico, cum reliquit parriam.
quam cum defendit. Aut Scipio Roma de esse debebat, aut Romalibertati. Nihil, inquic, volo de-
rocare lesibus, nihilinstitutis, aequum inter omnes ciues ius sit, vtere sineme beneficio meopa-
eria: causa tibi libertaris fui. Tuus semperero, es argumentum ex eo siplus quam tibi expedit,
creui. Duidnieco admirer hanc magnicudinem animi, qua in exilium voluntarium secessit.
ex cinitatem exoneranir F operducta reserat, ut aut libertas Scipioni, aut Scipio libertatifa-
ceret iniuriam. Neutrum fas erat: it aque locum dedit lezibus, es se Linternum recepit tam
suum exilium reipublica imputaturus, quam Flannibali.
P Y X
XL
aldque Lauusdenecart scixionem.
Desun Carchaginis rercioq unico bele. euersione quoqueissuae quomodo Scipiore.
Bnum auidita partietio set.
nanniba

## Folio 45 — 886285755:0063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
l
L + B L B SF CV ND V 3.
TCxxVR Romanivictistam CacIs, quam Spriis, Llispanis eriam ac Atrieanis, C ar-
chaginem tanquam Konaca rebis xmulam, vlcima Corre delere decreuerune. C u.
ius sicus (ve aic Orolius) calis ese dicicur. Priginca milibus paltuum, muri amplexu, c0.
copenemari cingebatur, ab (que Faucibus, qua cribus milibus paltuum aperiebantur.
Islocusmurum X X X pedeslarum habuic laxo quadraco, in alcicudine cubitorum X L Sicus Cara
Arx cui Byra nomen, pauloamplius quam duo milia pastuum cenebac. P. X vna parre hasinis
murus communiseracrebis d Byrla, imminens mari, quod mare stagnum vocabar:
quoniam obiectu prorentx lingux cranquillatur. Fline bellum Africanum caepircer-
tium, L. Centorino, eMI. Mlantio consulibus, quinguarelimo vel amplius, post lecun-
20 dum bellum anno. Scipio ersominor, qui cuciribunus milicum Fuerat, Vna CUM CON-
SulibusoManum exerccum in Africa ducens, iuxta Vricam castrametatus est, cuo-
cariss Carchasinehsous de lC, arma simul de naves dare praecepic. Duod dum sine
moratacerentac ve ab Vioc per milia palluum a mari recederene, iuss eNene, reveE-
 paicentia ducti, chmcaleM eten lare parane, e duos A(drubales duCeS CrCatOS, Ar-
matrultra reparare rentabanc, aerisqs inopiam, auri argenties metallo supplebanE. RO-
MAI C AICHASINCI ACFITELMMIPISHATC CAPErINE. Dui ad vicimam sorcem deducti, postrem
prilhum Aldrubalem sulpicionss occalionenecauerune, e ad vltimum Romanis o- bellum eun
innessdediionem renecunt. Ieaque Carchago Fundicus a Romanis, lapidibusmu- nicum.
Faliousm Beerem Commes, diruicur: ip laq; cremata milecum humanarum re-
20 rum spectaculum relingilehs: decem e seprem diebus conrinuis aclisse pethibetur, o-
aisque mulcicudo capetu, exceptis paucis principibus, vendicur. Regina, AF
Scubalisrxoc, malorum incuicul, ccemineo turore cum duobus fliisigni se dedit. Sic qi
via reginae ac plita, Maonis scilicet, Cors _x exicus similis fuie. F’actum est aurem
heluspocencillime rebis excidium; anno ab condicione eius plu (quam D C C, anno
vero ab orbe condica BCMF, Cn. Cornelio Lenculo, L. Mummio consulibus. Fcica
bellum Punicum certuims quac, Cx GuIO CaPCraE, anno, cerminatur. Cuius occasIO-
nem penicus seisnocale selacur. Icer haec Scipio, MalinistaMOTEUO, intex
tilios suosresnum umiaia PaleCur.
 A P Y X
X L1
Suppuratio diuersa, quo tempore Machabaei fuerint.
Taca idem rempus tuiste Simonem vlrimum ex Machabaeistlebeaorum du-
cem cam ex supputacioneregni Grecorum, quam ex consulacu praeFari Lueii, co
iici dace. Cum enim C L. LLII annoreoni Crxcorum, clypeus aureus Romam à Si.
monemillus invuenitur, reseripeum qu fuilse a Lucio consule Prolemxoresi Aoyptio
rum, idem liberrestatur, ante destructam C archaginem, qua CLXZVIF CracOrum
regnianno tacta est, quarto anno amicirix Fcedus incer Simonem magnu lacerdote,
ac Romanosinicum, prudenslectorinveniet. PE ve apertiora quae diximus fane, anno
q0CccCxxrIs ab ribe condica, Alexander, qui primus in Machabaoru historiare-
Stasse dicicur in Graecia, PhilipPOInREGHUI SUICCCNTIE. ANO verD Ab WEBCDCFFE
Carchaginem deletam invenies. Suppurantur erso aprimoresno Cirxcorum, id est,
ex quo Alexander regnare capic, rsqi ad destructam C archaginem anNi C L Z X VTI:
legacum vero, a Lucio Pcolemaorese Roypriorum proludxeismistum, CL. ZXILI E
annoreperies, ance destructam C archaginem anno 4. Verum h a sextoreoni Alexan-
drianno, id est, ex quo occilo Dario Medos e Perlas subegit, Crecorum regnu, quod
cunc auctoricarem habere capic, suppucareincipis, biennio post destructam C aerha.
ginem, cerciumq. Punicum bellum Ainicum, hanc legacionem, vel poriusprxceptum
adpocencissimos Orientis reges Pcolemaum de Anciochum dacum invenies. Neo
f0 mirum, licanea vebis, vepore qua non solum AFricam, sed d Sardiniam, Siciliam, a0
Dene Fispanias sibisubiccerac, porici victoria, iam etiam Oriencis Romani didicerane
imperare resibus. Si aurem non ab Alexandro, led a succectore suo in Syria Scleuco.
regni Cracorum supputatio inchoatur, anno 20 post deleram Carchavinem, pro Si-
mone, e populo ludeorum hxclegatio Romanisfacta cognolcitur: Ludasesi de lona-
phas arre delauclami Cachoginem tulte crecumu. dice nonincongrue oprimilem

## Folio 46 — 886285755:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
DTIOMIS FRISTHO CMRON.
is Dei Zclatores Machabai, d iCte Romanx vrbis, ac pavernarum lesum deten-
supputatio iuxta MachabXos incipiar, Ilieronymus in Daniele velle videtur, vbiait.
Machabat
Scip.
nem
onet
Cores Scipiones, contemporaneiinueniutur. Ouod enim a Scleuco regni GrXCOru
Post morrem Faddi sacerdotis, qui sub alexandro templo praefuit, suscepit pontificatum onias,
quo tempore Seleuens subiugat d Baogione, diadematotius asiae capiti suo imposuit, anno L. IL
mortis Alexandri. F. X qua aetate scriptura Machabaoru rernum Cracorum enutut.
poncergo priori luppuratio Lle alteri annos, quibus poltmorrem Darii tori
Auximperanie, ex hos XrI Seleuct, _ reperies Z vFFL: quibussibiennium (quo prior
suppuratio excidium C archass C. LCCMC) addatur, X Z annorum (ve dictum est) nu-
merum supplebis. Verum verolc, tellic fueric, post victoriam Pyrrhi, e criumphum re
Atricanibellisecundi, Romanos primo claros apparuisse, primo in exteras regiones
CA P V F
ZL. 1I.
Subuet po Co aidium Lamantiae, ex excursus breuis.
Ei VExSa Carchagine, iplae quos numeraui consulibus. Corinchus veluriomni.
um opiticum officina, llter omnes Macedonix Achaixe qs urbes opulentistima,
Ferrosoncqs a Romanis deletul, e lic duarum nobilisimarum vrbium crilteacmi-
Scrabie Moanno orbrium incendium. Flinc mixris exincendio diverlorum me-,
tallorulgeneribus. Cormicuum xes, (eu Corinchia rala nom en ee exordium lulcepe.
FUNE. Fantam rictona ablequens clades obnubilauit. In LTilpania liquidem non
vamarino. Tullo PolCcu LNumaicinis, Mlancino consulemale pugnatum est, Faedusq; turpius
Ploredimendo milite, a  prius à Pompeio inicum cA. Senatu ergo decernetetae
dusritmpitur, Mancinus i alictor Fcederis NNumantinis vinctus miltitur. Scipio vero
RfricanuS Consensu omum Con sul creatus, ad expugnandam Numantiam exerci-
cum duclc. Traque tam vireure, quam prudentia ducis, Pumancini dum le superarivi.
dereHE, MORI BOtinS, quals LetMIFC parati, barbara prius porione inebriati, in CasEr2RO.
manorumruunt: Fusalencq proculdubiohostes, si scipionon aftuisset. Vlrima de-
mum delperatione tracti, Ceipios cum ruiverla suxpellectile, ne quem ibi in homine,
Scu qualibe Posesion lumphum Roma videret, igni dare, quam Romanis seruire 3
aluerume. Sufficiunt ad comprobandu mortalium mutabilicarem mala quae polui-
mus, multisq; de cinibus mundi dictis, ad cives Christi, ac Christiana cempora Festi-
nandum arbicramur. Meminisse enim lectorem rolumus, nos ad ostendedas rerum
mutabilium milerias, confictationes seculi ponere ex promisso debere, quatenus ea-
rum consideratione, ad regni Christi quierem, permanentem q. line tine Felicirarem
cranseundum racionisincuitu ducamur.
A P V 1
imperium dilacase immuieuI.
Corint
in
uminte
XL I
De Fuzurtinobello, ex variis eventibus Romanorum cum Cimbris, Gallis, Germanis De
intestinismalis sub Sylla es Carilina, Macedonicoqe. De Asea minore Pomanistradita.
imminutam, sedpene amillans, Celtis elt Fullius sic in lib. OAiciorum 2. Veruntamen
quamdiu imperiu E. P. benesiciis remebatur pon iniuriis bella, aur pro socis, aut de imperio sere
Onr anEquanis iam penetorius orbis porirencur dominio, camen nondum ad
plenum subiugatis gentibus bella habuere exterius, inceltinis vero malis abun.
dabancincerius. FTine ligurtinum bellum sub Nlecello Plarioq; terminatum. FTine
Cimbricum ac Feuthonicum, CTallorum, CTermanorum bellum acerrimum cammi-
Cerabilicer acimmanicer est actum, ve in vno a praedictis gentibus bello L X X X milia
Romanorum, X X L milia calonum de lixarum, C. Manlio consule, et Ouinto Cepio.
 procontule, cum duobus tiliis consulis tula invenies. Culu Gualoretoeue.
tocorum quinto contulatu Marii devicti tuerint, diCeTC HCCCHCHOM CtC, CMI HCtO-
TUM FanEa damna PExCellerinE. SequituT HOC MALLIMTLTAKIIMA CX MILCILMODCHO LO. 50
Manorum clades, Sylla, Caio, Mlariogs autoribus: quo pet X antios pioltalio, CL. H0.
bantur:
manorum milia exla fuisse inveniuneur. Ex hinc Romanorum rempubl. non Colum

## Folio 47 — 886285755:0065
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
LLBER SECYNDV S.
bantur, exitus erant bellorum aut hles, aut haelessat. Recum, poxulorum, nationum, porrus
erat es refurium Senatus. Nostri autem magistratus, imperatoresque ex una hacremaximam
laudem capere studebant, si prouincius, si socios aequitate es fide defendissent. Itaque illud parro-
ciniunt ot dis terra verius quam imetium poterat nominari. Sensim hanc consuetudinem e
discipunam iam antea minuebamus. Post Syllae vero victoriam penitus amisimus. Desitum est
enim videri quicquam in sociosiniquum, cum extitisset etiam in ciues tanta crudelitas. F. rgD
in illo secuta est honestam causam non honesta victoria. Fst enim ausus dicere hastaposita, cum
bonainforo venderet, es bonorum virorum, es locupletum, ex certe ciuium praedam (uam se
vendere. P. Ci Erd: Ad exemplum amissiimperi, reportari in triumpho Massiliam vidimus, es
_ exea orbetrium phari, sine qua nun quam nostri imperatores ex transalpinis bellis triumpha-
runt. FFp OCPauCa: Nec vero onquam bellorum ciuilium semen es causa deerit, dum homi-
nesperditi hastam illam cruentam ex meminerint, ex sperabunt. P. X quO apPATCE, ROma-
nosquidem creuisse in dinitiis es porentia, se d decreuisse, ex quo auaritiam se quica-
Perunt, in vericare es iusticia. Vnde estrurlum illud Tullii: Prinam inquie C. Pontius,
Samnis ad illa temporame fortuna servasset, es tunc essem natus, quando Romani dona acci-
pere caexissent, non essem passus diutius eosimperare. ailli quidem multa secula expectan-
dafuerunt: modo enim hocmalum hanc rempublicam inua sit. Syllaiste tabulas proscriptionis
instituit, occisisque pluribus consularibus viris, C. etiam Marium effosis oculis, membrisque trun-
catis vita privauit. De quo Fullius in Paradoxis: C. Marium vidimus, qui mihi secundis
in rebus onus ex fortunatis hominibus, in aduersis onus ex summis viris videbatur, quo bea-
O2 rius esse moriali nihil potest. C. vero Marius ob hanc causam viso capite socii, desperatione
captus, seruo ingulum praebuit. Deinceps C acilinarium ciuile sequitur bellum, quod Sal-
lustius prudenter ac luculenter lacis, sicut eriam lugurcinum, execurus est. Macedo-
nicum quoque iildem diebus grauissimum Fuisscinvenitur. Punc etiam ActalUSTEX Rc
La Moes, ceonum cumceltamento Romanisreliquit.
EAPVF XLV.
Dsicile bellum habitum cum Maistadate, es tandem victo illo terminatum: quo-
noaopactustca, tam obhocmalum, quam ob filium eum deponere molien-
NFFK_XCqux diximus mala, Mlichrtcacici belli clades, omnibus prioribus(exce-
Pro Atricano) maior, Per ZL, veliuxta alios, Per X X X annos extendicur, anno ab vr-
bccondica DCLX, quo etiam ciuilebellum caeperat, inardescere caepir, Cicerone e
Anconio consulibus terminata. EEVE aiTL UCAHUIS:
Barbaricorandem vix consummata veneno est.
Hichridares enim Ponci, Armeniae q rex, dum Bichrnix regem Nicomedem,
anicum Romani populi, regno priuare conatur, a Senatu ne Faciat monetur: minis Michrid
ctiam, linotaceret, appoluis. Proinde motus Michridates non solum regno Nicome. iis res sesta
incerom
40 dem expulit, verum etiam C appadociam alio rege, Ariobarzane scilicet inde ciecto, i- ruo.
one Ferroqi valtauir. Praererea Fphelum veniens, omnes ciues Romanos dato cdicto
necari pexcepit Inde Archelaum duce luum in Craecia mictens, cam Athenas, quam
coram Crxciam in deditioné accepit. Corraquem Sylla cum exercimm missus, Arche.
JeoCmilia intertecit, vrbem q; Acheniensium diu obsellam ad vlcimum recepir. Vi-
chridates Arase luorum comperca, exereitum L. X x X rLr milium milicum electorum
Archelaoin exilium micric, ex quibus L milia cala Feruntur Fuissc. Pertio rurlus AF-
chelaus cu Syllaconerectus, vincicur, ibiq rniuerse copic eius Funducur. Ilis aliisq; in-
numerabilibus, quxe lonsu est enumerare, malis, ad hoctandem pocetistimusille, qui
penecocu Orienrem sibi subiusauerat, peruenirrex, re qui antea non lolum sentibus,
r0 lede resibus imperando, renenum tancumtimeret, non gladium, ac nacuram luam
mulcistrm asser ancidoris: adhoc, inquam, cam bellorum inforcuniis, quam tilii suire-
onocum deponere molientis, molestia deductus est, ve veneno se nécare veller: ed
medicinis antea frmatanaturanon posset. Occilisitaqs exoribus ac filiabus siis, dum
nullo reneni genere ipse (redixi) perire ponet, militi ingulu praebuit, (ICGi L. XX TI et 2-
ris annoshrabens, vica decestic, nobisq. milerae morcaliu condicionis exemplareliquic.
tem, terminum vita fecerit.
sin aa koma

## Folio 48 — 886285755:0066
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
DETONIS FRISINO. CHRON
Fertur deipso, quodasitio suo dum resi pelleretur, ipse ex alrissimo muroprospici.
hestis patrii precor, re quandoq. ipsc hanc rocem, à liberis suis audiat. Sicq; dii li cctis
patris dicens, eos veros esse deos dubicauit.
ens, exorabat htium, se d non est auditus. Duoniam, inquie, Pharnacesmoriiubet, dii
A P V F
Z L. V
Quod Romani Compeium in orientem miserunt, qui deuictororo orienie, templum
qubqs dominipolluit, captoque  vincto Aristobolo fratrieius sacerdoruutradidit.
CFTV K Mechridatico reralo vello, malisq: tam locialibus quam ciuilibus (o- rB
Dicis, Cactione q; Cacilinx ad plenum abolita, Romani le intra se cohiberenon valen.
ces, neccerminissuis, quosiam habere caeperant contenti, totum orbem in provinci-
amredisere cupiune. Cuius rei gratia Pompeius clarissimus eorum dux, exercitum
subernandum in Alam lulcepic, corumq Orienrem penc Romanorum imperio in
breui subiccie, regibus aliis mutatis, aliis subactis. Inter alia Orietis regna, Flicrulalem
veniens, capta ciuitate, templum quo soli populo Deiimmolarelicuie, oblarishoctiis
Polluir, resemque corum Rrictobolum rinctum Romammilir, ee Llircano trarri luo
Cummum Cacerdotium exadidic. Duoniam autem ludxorum mentionem fecimus, in
quibuscunctantum (iuxta prophetam) exceptis paucis, qualistiit Tob, nocusfuisse
Deustraditur, qualicer polt propheras de relaxatam capriuitarem vsque ad idrempus 20
ciuitas Dei fueric, paucis aperiam.
 1 L L
Z L VI
compe
Qualiter, e sub quibus princixibus seculi ssraet acransmigratione Babytonis esqe ad
cessic Pcolemxus Philadelphus, qui non solum religionis incuicu capriuos relaxauie,
verum de temploresalibus muneribus donato, libros legis ab Flcazaro lacerdote po. 30
Polcir. Duos dum accepisset, ac in bibliocheca nobili depoluisser, interpretescorum,
qui eosde tTebrao in Cirxcum eransferrent sermonem, requiliuit. Fluic de Sinoulis
ExX. iner. tribubus dati sunt presbrreri vsq; ad L X X, quiin veraqi linguaperici, spirieu lancto di-
reres Bi. Cance, lingulifinoulis cellis, vnitormem, cinitati Dei veilem valde cdideruncinter-
Pretationem. Llieronmustamen in rnadomo Alexandrix reterteos conterendosi-
mulinterprecatos Fuisse. Posthoc a Prolemxo, qui e Exiphanius, Alexandrix rege
Capti, deinde ab Anciocho multismalis sunt actrici, ac ad idololatriam coacti. C ui For-
tistimus ludas rir, cum Frarribus luis fortilme resticit. Succossit Tudae Tonathas, cui si-
seaeus umonac poltiplum hilii eius. Suia erso omnes canonicx in Mlachabxisterminantur
historix, qualicer posthoc genis FTebraeorum regnum, vsque ad Chrictum Acterit, cx 40
machabao. hictoriistantum eorum cocto(ci datur. Non enim, ve ipsi pertide arguetantuE, Vn-
etio in capriuitare Babyloied defecie, sed secundum corum historiorraptios, poru-
Ius ille poltiludcempus ontonn lummossacerdores, sed etiam reges trabuit. Juo
rum primus post Simonem, eiusq Alius Aristobolusfuit. Cui Alexander de ipsetex,
_lacerdos uccesic. Cui ob nimiam quam in suos exercuit crudelitatem, dum qua-
dicer eis conciliariposser requisuie, responsum est: sI mOreretUY. Post hunc vxor eius
regnauit Alexandra, cuius flii Fuerur FTircanus _e AristobOIuS. F.X quibus du RCgNa-
ret Aristobolus, Pompeius Romanorum princeps ab FTirCanONOCatIE, Captogue ab
ip(o(resupra dixi) Rristobolo. _ in rinculis polito, ITircanus Fratri subrogatur. SicGs
velinenoline, ex propriis ludai connincuntur restimoniis, LTerode primd alienisena s0
reonante, nacogs Christo, illam impletam Fuisse propheriam, qua dicitur: Non aufere-
tur scepirum de Luda, es dux defemore ejus, aonee Demut quimittendus est, eipse erit expe-
ctatiosentiu. Oui vero his diebus cines Christifuerinc, non Facile perpendiporest. Jam
enim propherx liluerant, eratq (iuxta quod scriprum est) medium lilentium, ac PrO.
Cundillimanom: verurues in protimo à res alibus se dibus omnixorencis sermonem:
hoc
idtempus se sehabuerit. u touealtemeena.
DOSx morcem Alexandri, cum principes ejus diverlas sorrirentur pronincias, Pco.
lemaeo Lagitilio lorre devenit Eorpeus. Is ultos ex ludaeis captivanit. Cui sue
Eliorum
empor
laorame

## Folio 49 — 886285755:0067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
161
e
ioi
t
racrilu
15, P10
iluC.
NTCF.
dol
rege
iFor.
II
ic, ex 4
LB L R S F C V N D V S.
bet te, ac excilds Hoetis praelagiebat. Sicur enim appropinquanteluce
claricaris, noxamplius denlacur, cunetisq; Copore depressis, (ilenCiO OMHIA FEMENEUE:
sic apparicuro in carne Dei Verbo, cunctumq suo mundum orcuirradiaeuro, non
Colum malorum curbines ciuitatum munidi obnubilando regebane, verium ipsam ci
vicatem dei cenebrae operiebane, ilentium cenebac, verenientem in carne lucemtan-
cd ardentius homines conspicerene, quanto cam cenebris anre depressi, malis Festi, a-
vidius praestolaci Fuissenc. Fxcicislecamen _ runc ciues Christi, quamuis proprec silen-
tium scriptorum quidam taceantur, ex hoc praecipud incelligi datur, quod v er milia
virorum, quae sub FTelia Fuerune, r(que ad tinem mundinon defucura cinirati deiere
(0 dimus. AC FTircanus Ferodem Ancipaeris filium alienigenam, ad regni negocia ad-
ministranda allumplc. Oui iniqui d perhdierronis ofticium exequens, Ilircano vica
ecregno exempro, regnuminialie, ac permissione Romanorum tandem obcinuit.
Hlicetiam veregno liberius pociretur, non Colum regiam, se d de Cacerdotalem vuctio-
nem aboleuit, rectemq; Cacram solis lacerdocibus seltare liciram, ad vus luOSprO.
Phaneac lacriles eredegir, remeriro rnctionecam regali quam lacerdocali cestante,
Canctus lanctorum inuilibilioleo in verum regem de lacerdorem ongendus, in breui
vencurus cognolceretur. De cuius adhue nequicia, de mulcitaria qua ersa Romanum
imperium vlus est verluria, qui scire rule, legac loleptium.
C A P V F COXL V 1I
De victoria Tulis Casuris, e qud modo aciuibus non sisceprsus, in ipsosarmaconuerte.
A NNDabVibecondita DCLCFT reverlo ab Oriente Pompeio, ac proptermul.
eas victorias cum insenceriumpho sulcepto, ip(o X L. Bibulo consulibus;, C. Iuli-
us Cxlar, ae Occidentem Callias cilalpinam de cranlalpinam, ac Illvricum domitu-
ruS, a Senacumiccitur. Is itaque Forcissimas orbis gences cum mulco Romanorum Can-
suineinprouinciam re desir, eranlitoq: Rheno Germanos omnium Ferocistimos ac
vellicolissimos, acriac periculolonon solum bello, sed _ muneribus, multaq; pru-
dencia deuicie. Ouorum rirtures ac Forcicudinem qui scire deliderat, ip liushiltoriam
a Suctonio scriptam legac. Mleminic etiam horum Forcitudinis, ex cancum imperterri-
ce, remorem quoque rixcimeat, losephus seu Fgelippusin oracione Agrippae, exho-
rum comparatione Tudxosad subiectionem Romani imperis horranris. P’orro cum
in domandis huiusmodi sencibus vlera ctacurum certminum, id est, quinquennium,
moram Faceret, Tulio Romam revercenti, a Senatu, contilio Pompeii, e auctoricate
Maccelli Consulis, debitus ei eriumphus, ac denuo consutatus nesatur. Oux resbelli
maximi, ex non solum ciuilis, sed ec inceltinimalicaula Fuit. C ae Car enim hae c audiens.
Rauennam se conrulit, ac inde Ariminum proheilcens, d lacheymabiliter Cociisin-
iurias luas exponens, ad Vibem cum exereicu properauie: diffugiencibusq primo in
e Brundulium, postin Drerachium Crxcix vrbem, crepidis cum P’ompeio ciuibus, vi-
ctor rrbem ingreltus est, Fractises Foribus ex arario vex milia, CLX X X V auripon-
dus arsenti vero prope DCCCCM proculit. Inde reversus ad legiones, quas in Rrimi-
noreliquerat, Alpescranlieibiq; tam Callis, quam Ciermanis, quospaulo ante subie-
cerac, magniticedonacis, concumelias libi à ciuibusirrogatas deplorat, auxilium qu
Polcit, de impetrat. Soli ex CFallis Mastilienles, qui de Phocenles, co quod de Graiisin
Gallias venerine, auxitium CaePariferre nesabane. Vnde de graui delaboriolo consi-
Au denicti (uME. Poquoque tempore Pecreius _ L. AFranius acerba sici ad dedirio.
nem CaelalI COgUNEUT.
7 +
XL 1I=
rit, es ararium confregerit.
Caesaris, ex morte eius.
A NNOabVEDE CONdITA D CLXX XXV LL, CIAHIUSMICOMIIACUI COIleZ a Lompe Cnass eral
Deoccisione Crass, es incendio rrbis de intestinapugna Romanorum, victoria quogue
 la ClaluS, auaFIEIX LacibuS Xltuans, Lhierololy mam procempIcluIcIIS, mors.
e

## Folio 50 — 886285755:0068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
FZONIS FRISENC. CHR ON.
quas Pompeius intactas reliquerat, aduc, Cas q diripuit. Inde per Meloporamiam icee
agcs, dum rurlum male caltis al d duiditate, auro Parchico nimium intriac, ab eisi
enommole cum multo exercitus detrimento occiditur. Anno abhinc PFT, inulicato
incend, poce xTEr vicis, cum vicolugario conlumpris, Vebs contlaxrauit. Sc-
quiti lixc mala maximis dillentionos ac molitionibus paratum cimile Bellu. Namm
CalaceCm Callorum e CTermdilorum vicibus reniente, Pompeius parriam deten-
lare volens, gentes R reges, quosin iente lubeserat, in auxilium per hilium alcileir.
Prinespes Komanorum, Senacuses cam Lenculocontule, Pompeium maonum, in
CraeClammorantem, circarempus, quo consulesmutari Colebane, adeune; lemotoq; d
conteatu Lenculo, omnium tauore magnum ducem exereicus CreaHE. C X (aFVerS LC
hyberni lempestacibus nonterricus, huito milire, periculole mari le comittens, pro
Sicilesturn Lpirum, ibigs hallatorC d Magno castrametatus est. Vbi dum a paupere
Amycla (ad hocre Anconio occurrelet) intdisprocellis, impatiensmora, le credic:
venils oboreis nauteagiu pene passus, dd luos redire compellitur. Igitur ex omni parto
mundi rires contracte, muleoq; Romanorum Canguinegentes deuictae, iplorum mo-
rius oH Poller. Lccum exerinsecus colrumpi non ralerer siuxra Poccam) in sciplant
ruerCBIC. LEaG L. X X Z V L FL Cohollibus ex veragi Partecriplici ordine compolicis
in campis Pharlalicisrrer que convenir exercirus. Videres lachrymabilem ac mmilera-
bilent pugha, cestonus orbis dohinos in se divilos, cum corius orbis viribus ad. 02
cniscerar. Dum ergo dubia diu TorrelChrergs Cxderet exercitus, LOpeiustatidem
rauim onerariam conscendit, ac per Crprum in LL.∞ PcnanE alIS, IHOX VEHIEUS AC-
cerum occilismultis clallis direpra elt. C. x li lune l’ompeius Bichinius ibi, apud Pelu-
cium vero Lenculus vir consularis.
do rocatione congredi coguntu. lam enim intantum Rcip. protecerat Cacus, vevlce
a27
harsalio
innicem pugnare, e (veita dixerim) oniusmacrisfilios, propriis manibus le volences
atrocitac lulianimilicis cu luisfugere costl, c  Calatt vietoria celhc. Caela lune
incopralio XV MI. Pompeianorum, Z X X LIL centuriones. Pompeiustuga cl ap(us,
cixic, iuctu Prolomai obgraciam Cclarts, Me. P’ompes aet Cmms liI. C8
Duomodo Caesarin _eyptios armaconuerterit, Cleopalr aq n dederit, S de-
hinc Romam veniens, rur sum fautores Pompe persecutus fuerit. De Morte C ato-
nis. Duod C aesar Monarchiam obrinuerit, Fulliumg. a pet cus eteu. M.
Marcellum in oratiam susceperit ipseque ad mmum conseio senatuoccisus sit.
AESa R composcis omnibus Alexandriam venie, ibiq; oblatO HDTCMLH ALIMIIIa
Duibus cummutro sudore deelio, ad riberestellus, quarto ex quoid ciuiteDct
Pompeii capice Acuic: dumgi inlidias pexesenlisset, in oyptios arma converrit.
Ouibus victis, Cleopatrae regnum Alexandrinum eradidic. Nam Prolomaeus navali
Pealio cum rictustuistet, _ in (capham contcchet, senus Muentibus merlus, et
dlirus actus, indicio loricx aurex cognicus Fuerat. Post haec Cx (ar Romam veniens, 4C
acuubusc Victator e Conlulvocatus, in Atricam Delum cranctulie, et apud lha-
Plum cum luba _ Scipione manum conlerens, plurimam Romanorum R Barbaro-
rum AraBem Fecit. Lubamiliciingulum praebe. Scipio lemeriplum incerEecit. C acori-
Sidus venenohausto, Vciex se occidir. Ca Car adhuc Pompeii nepoces, Pompeiam q
Aliam eiusnecariiusIE. Dehinc Vrbem cum quacuor erium phisingreditur, ac postin
Flispaniam contra Pompeianosmilites proticilcens, ibi cum iplis atroxbellum gesir.
attuo.
riam NI. Pullius Cicero, per eiusqse incernencum MI. Marcellus, proguo dilertam ec 50
Casarkoma IUI CCPCrALannO, cotam Vrbem potentertenuie, ac racancibus omnibus qua in Ve
Lobiitate, ingenio, vircureprastantem non modo extollereiacentem, sed eriâ amplisicare eius
as
becrant dignitatibus, Cxlar tuic omnia lolus in Vrbc. Receptus es tunc ab coinoea-
poribus 2sus. In qua luper omnes vireures Cxelaris, quibus dinerlasacten s,
Fuisse dicir: quod domito animo MI. Marcellum, artea inimicum, ingrariam lulcepe-
rit. Ric CIAm: Animum vincere iracunalam costoere, Dutoriam temperare, aduer sarium

## Folio 51 — 886285755:0069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
4
L LB L R SE CVNDYS.
pristinam dienuatem: Hac qui) ach, so eZo eum cum summis viris comparo, sed similimum
Deoindico. In lummo creoctacu Cxlar politus, dum contra maiorum exempla Rem-
Dub. instaurare cogirar, conseio Senatu, Bruro _ Castio auCtoribus in curianCCatUT.
Duam quidem historiam, a nobis compendio strictam, pulchro ac luculento versu-
um ordine Lucanus prolequitur.
a
Fxclamatio contrarerum mutabilitates.
10 Fi ZCLAMAMEhic concramurabilium rerum mileriaS COBiMUE. LCCC enIm RO.
manx Reipub. Ctacus, cum quantonon Colum hostium, se d _c ciuium decrimento
profecerit, videmus. Alterna quippe muratione adinctar maris, quod nunc lucciduis
actollicur incrementis, nunc nacurali damno ac defectu subducitur, Romanorum rel-
vub. nuncsentes, ex regna bello premendo, lubiiciendo, ad caelos actolli videbatur:
nuncrursum ab eis prella, vel peltilentiis ac morbis delolata, ad abyum vlquemer-
Sipurabatur: quodque hismaius est, omnibus bene ordinatis ac compolitis, intestino
ac ciuilimalo in sciplam ruens, milerabilicer euiscerabatur. IlaeC omnia nutantium
rerum mala (veita dixerim) quoridianae morraliu MOETeS, ad verAI AC PErAMCN-
cem aeternicatis vicamnos miccere deberent. Verum, ve lupra diximus, huiulmodiali-
eo isqs civicare mundi actrita malis, quali post den (xe noctistenebras, luCis VCrR OrFUS ap-
propinguabat. Icaqs decurlistam Medorum, quam Perlarum, &e GIraecorum, ac Ro-
manorum alcernancium malorum calibus, quiaiam ad eiusortum, qui vere pacif-
cus, omnia quxe in caelo, _ quae in cerra suncpaciticauie Chrictus Telus, appropingua.
mus, huic secundo Operitinem demus, quatenus ad eam qua sub Augulto ex naciui-
racis Christia duencuscorimundored dica elt, pacem dicendam tcstinemus.
CYNDE FLNLS

## Folio 52 — 886285755:0070
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
5
PISCOPT OTTLDHAOOEVM
LBLL L. L R L LV S.
R OL OGY.
LONSFOMIS meanonimmemor, dilecte frater N. de duabus ciuita
tibus osq ad Octaniani C aesaris tempora, qualicunque deductam histori-.
am eloquio praesertim cum ad Christiana temporaiam venerimus, do- 10
nante Deorantolibentius, quanto de ciuitate Dei ob nascituram fidem
vberius dicere potero, complere non dubitauerim. Prioribus enim de
Cnibus Christipauca, multa vero de mundi ciuibus dicendi materiam
habui: quia a primo homine ad Christum totus pene orbis, excepris de
Yracidco populo paucis, errore u extus, vanis superstitionibus dedicus, damonum ludieris ca-
ptus, mundllecebris irretaus.  ptincipe mun di diabolo militasse inuenitur. At vbi venit
plenitudo temporis, misit deus filium slum interras, qui ut homines perinuia ac deviamore
pecudum oberrantes, ad viam reduceret, viam se hominem assumendo, hominibus praebuit: es
et a falsitatiserrore exorbitantes ad rationis lumen revocaret, veritarem se ostendit: Vt vero
desicientes reficeret, vitam se veram exhibuit. F e0 sum (inquiens) via, veritas es vita. Ac si 20
diceret: Frratis, ad me venite, qui sum via. quam viam et intrepide ambuleris, audite quod
sum vericas. Si vero viaticum non habetis, sentue quod sum vita. Mullienim viam quarunt,
sed dum nominueniunt veram, errant potius, quam rectotramit eincedant. Multirur sumri
am, quae veravidetur, incedunt, sed viram non consequuntur. De quibus arbitror dutumi
prouer. 24. Sunc vix qua videntur hominibus rectae, nouillima vero carum ducunt ad inceri-
oan. 10. EUII. Saluator autem in mundum veniens dicit: F∞0 lum via, veritas d vita: id est, perme
tantum salubriteritur, ad me veraciter peruenitur, in me vit aliter permanetur. Sed in prima
cal. 4. Frontenon inconvenienter quari potest, cur in fine temporum, quem plenitudinem P’aulus vo-
cat, saluator omnium naser voluerir cur oniuer sitatem centium tamdiu, tot retroactis seculis
onamobré inerrore persidiae perire permiserit? Cuius rei rationem, profundissimis ac iustissimis iudicio. 30
Deus Eram rum der Thesauris reposlam, quis cortaplibilimortalium carne circundatus investieare aude
alalis ec
at? cum Apostolus dicat: Oalticudo diviriarum Capientix dx scientix Dei, quamin-
comprehenlibilia lunriudicia eius, d inveltigabiles vixeius: dc. Quid ergo faciemusE
Si comprehendere non possumus, nunquid Lacebimus: F. t quis obloquentibus respondebit, im-
20 ald. 1a.
eobusnop
refecerit
Rom. LI.
dus ac dilis endus. Nec imiuste facere dici potest. Si eraciam ex iustitianen largitur sicur miseri
cordiser
pugnantesque arcebit? Postremio destruere eam quae in nobis est fidem volentes, ratione ac virtute
Derborum confurabit. Comprehendere itaque occulta consilia Deinon possumus, es lamen
plurimam de husrationem reddere corimur. Duid? rationem reddemus dehis, quae compre-
henderenon possaus. Rationes reddere possumus, sedhumahas, cum tamen rationes compre-
hendere non possumus diuinas. Sicq. fit, ut cum de divinis causis loguimnt, cognaris de his ser-
monibuscarentes, verbis noseris, quihomines sumus, viamur: lantoqe. de Deoloquendo huma- 40
nis vermur verbis considentius, quo ipsum frmentum nostrum cognoscerenon auoidumus.
Quis enim melius cognoscit, quam qui creauit? inde est, quoa cum deus uscatur ineffabilis. Fa-
rinostamen multa in sua laude velit. Cum erxo dicatur ineffabilis, secundum quendam mo-
dum videtur esse effabilis. Duae (xt ait Auzustinus) pugna verborum silendo melius, ac cre-
dendo, quam disputando soluitur: vel silentio cauenda porius, quam voce pacanda est. E.t
alus. Luahesaest; ratione taciturnitatis adoretur. Teitut s Das, uxta Aposto.
lum, in multa patientia sustinuit vasa irae apta in interitum: si divitias bonitatis suae V0-
lens ostendere ecclesiae suae diurisime in propriae libertatis arbitrio, ciuitatem mundi permi-
sit remporaliter forere: culpandus non est., tam quod eam propriae voluntari deservit, quam
quod electis suis, istins comparatione castigatis, diuitias bonitatis suae ostendit. X On 50
enim si homines permittit facere, quo d ipsi tamen facere volunt, ab eis juste est arguen.
dus: sieut e contra ab eis quibus gratuitam gratiam offerens, à talibus quae contrasalue u
am facere volunt arcendo ac prohibendo, ne quae proponunt perficiant, plurimum est lauda-
Fom. 3.

## Folio 53 — 886285755:0071
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
corditer rantum facere credendus est, cum eam gratuite quibus vult impertit. Plaque si tot re-
troacta secula non adpeccata impellendo; se d quod suum erat non larciendo, ad hoc vi superue-
nientibus seculis exemplopriorum, qui d fuerendum esset, un de gratias saluatori suo referrent.
ostenderet: si inquam, eos ad hoc voluntati suta deservit, ut ex ipsi, quid sine eo possent, cornosce-
rent, es redempri, quid ex gratia saluatoris haberent, ad discerent: sicut ab illis iuste non poruit
hoc potissimum tempore, sexta videlicet atale, ac vnito ad Romanorum imperium mundo, cur sexta
tis, qui paradisi delicias postponens, ex propry arbitrii voluntate, hanc terram maledictionis e Cbristui
10 inhabitare maluit, Clob d adbatd athat voluit, sexta id aetate porissimum fieri conveniensr
20 aerterent? Itaque data est primou, quae infirmis auditoribus conveniret, es que teneram
mundi aetatem non solido cibo, sed lacte aleret. Deinde paulatim crescente ac proficiente, tam ex
Socletate simul commanentium hominum, quam ex collatione eorundem ad leces condendas
Sapientia, philo sophorumque mediante doctina, cum (ve dixi) iam totus mundus tam virtule
30 modis unitis, vnrtas commendaretur sidei, quatenus unius rrbisterrore, ad unum hominem
et bolue
his domina
culpari, sic his maximam materiam dedit, on deiure debeat amari. Fst praeterearatio, quare
universoq sub Ancusto Caesare descripto, Christus nasci voluit. Cum enim proprimiparen- mundi ata
fuit, quia esipsum sexta die creauit. Nec in primaua hominum aetate id facere debuit. Tomi.
nes enim ex transcressoribus nati parentibus, viriataque per inobedientiam natura, pronio.
res e accliviores ad malum facti, nec dum ratione vtentes, ferino maxis ac beluino more (ob-
literato in eis naturalibono) oberrantes. non socialiter vivere, non lecibus informari, non vir-
tutibus adornari, non rationis vi, ad cognoscendam veritatem illuminari didicerant. F. Xtant
hinc fabulae curpissimae facta curpiora historiae immanisimae, operaimmaniora, de quibuso-
mnibus in superioribus satis me dixisse arbitror. Cum ereo hoc modo homines rationis im-
munes, veritatis non capaces, iustiriae ac lecum inexpertes essent, lezem lerum, ac altissima a
Christo vitae praecepta danda, quomodo caperent, quomodo intelligerent, quomodo animad-
Romanorum inclinatus, quam sapientia philosophorum informatus esset, fuissentque hominum
nouasque mundolezes condere decuit.
Et ad maiora intellizen da promptiores ac capactores essent mentes hominum. Secundo, et his
ingenia ad altiora vit ae praecepta capessenda babilia, Saluatorem omnium in carne apparere,
Hoc iam quod supra distuli, soluendum puro: quare vnius Vrbisimperio rotum orbem koma Dei
subiici, onius Vrbislezibustocum orbem informari Dominus orbis voluerit. Primo, ut dixi
colendum, homines universi constricti, unam quoque sidem tenendam, caelestemque in ea non
torimund in eius aduentu cen susindicitur, ut ille videlicet venisse doceretur, qui omnes ad
hominemtantum, sed auctorem omnium colendum ac adorandum Deum addiscerent. Finc
se venientes, in aeterna patria cives ascriberet. Dinc in ejus ortu, per totum orbiscirculum
mundus attricusmalis, ipsisque suis sedirionibus fatisalus, sponte quiescere, ac Romanorum prin-
Episeruire potius, quam rebellare voluit: Ut ipsum in carne venisse daretur intelliei, qui sub
fl 10 01
terrenorum mole onerum depressis ac fatizatis, elementer diceret:; Venice ad me omnes qui Macch. 1I.
vinouireeis ministri liberius orbem terrae perazrare saluriferaque vicae praecepta seminare pos-
laboraris, e oneratiectis, _ Cgo retciam vos. Pax idcircorunc mundonoua reddita fuit,
Sent. Non ergo forruitis casibus, nec falsorum deorum cultui, sed Deo vero formanti lucem, e
40 creantitenebras, ascribendum reor, quod ad rancum fastigium principatusque monarchiam, ex
humii ac pauperestatu, Romanorum respublicacreuit. Quare autemillipopulo, vel illi Yrbi
hancpotrus, quam aliis cratiam contulerit, discutere non possumus, nest forte cn pilaliis apo
stolorum meritis, quemibi sessurum praeuidit, super quem eccleliam fuam citam se fundaturum
promiset factum dicam: vt videlic et locus, qui propterprincipis apostolorum calseut ant, fapet
uniuer sam principaturus foret ecclesiam, centium quoque, unde fideles concrezandierant,
ante persiceret monarchiam. Pulchre iritur eadem Vros antea fuit caput mundi, quae postmo-
dum futura fuit caput ecclesiae. Si quis vero contentiosus est, audiat in potestate figuli esse, aliud
vasinhonorem, aliud facere in contumeliam. Audiat in potestate iudicis esse, quem velit bu-
Se miliare, es quem velit cautur S. Denoac onum, dipore tudex, discretorq rerum, calt
Etit, nutoqua at ett a sabtnt a fads alt poterit ? Sub potenti it aque manu Domini regna mu-
cem in manu habens, primo Babylonem inebriando a Medishumiliauit, Medisque a Persis,
Persisrursum a Cracis, Craecis postremum a Romanis humiliatis, Romam quoque humilian-
dam ad tempus exaltare voluit. Si hal aqua cance pensans, Omnia oralium varietatene-

## Folio 54 — 886285755:0072
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
rantis, ac pro voluntate sua cui voluerit miserentis, humiliemur: ipsusque misericordia, si quid
sumus, qui per nos nihil sumus ipsius gratiae quicquid dicimus, qui per nos nihil scimus, aseri-
bentes, caeprum opusprosequamur.
lecle
r
R TF R T IV S.
A
V C
Qualiter Octanianus primo dolorem dc auunculimorie dissimulans, postmodum e-
tra sortiti sint.
iusinterfectores tractaverit. Deiudiciis eius Romae factis. De plurimis victoriis
ejus contra Antonium ex Cleopatram, es quem finem Antomns ua
NNo ab Vrbe condica DCCZ, interfecto C. Tulio Cxlare, Octavianus.
quiceltamentonomen Lhxreditarem auunculi acceperat, primo do-
lorem demorre eius diltimulans, cum Antonio, qui Brutum _ C assi-
aE um ob rindictam Calaris apud Murinam oblidione cinxic, a Senatu
hostepromunciaco, certarehiniit, cum gs fugauir. Ouo postmodum 20
hocvemorrem libuplisinterrent, coegit. Inde post multos criumphos Romam ve.
TiCAS, XX M. MilIEUM eXAUCEOTAUIE, ZX X M. Seruorum dominis reCLIEiF, VF M. que-
rum domininon extabane, patibulo aftixir. Antonius vero repudiata lorore Cxlaris
Octauia, in Forpcum secranstulit, ibigi copulata libiin uxorem A oypriregina C leo-
Patra Caelarirebellare actentauic. Cx lar domitis subieetisq; libi omnibus, Contra AN-
eonium quoquenauale bellum parans, a Brundulio in Epirum prokicilcitur. Con-
sreltiiraque acerrime, diug, id est, a quinta hora dicirsque ad septimam, cum veriul-
quc exercicus derrimento, ancipiri puonarunt rictoria. Sequens pars dicicu lequen. 30
rinocte in victoriam Cxlaris cesir. Prior ex bello cum luisfuoic Cleopatra, quam fu-
sientem in sequitur Anconius. Cx la Fuiscibi de exercitu Antonii Z PEmilia FCTUNEUE.
vulnerata v.M. Cxelarrunc imperator dictus, FFer cum MI. Licinio ConsulFuIE. ANFO-
nius nauali pexelio victus, cerreltre parans, congrelli habito, denuo vincitur. Dumq;
ruesum Kalendis Sexrilibus ad sruendam classem descendic, omnibus ad C xlarem
contusientibus, in rrbem Alexandriam suis desticurus, se recepic. Vbi dum imminere
sibi cerneret Caelarem, gladio se incertecit. C le opatra aurem appolicis ad mammillas
serpentibus, morrua Fuisse perhibet.
in gratiam recepto, limul cum iplo cinile bellum parat: mulcilq; commissis praeliis,
Pompeiumtandem Cn. Pompeii flium incerfecie, Brutum quoque _ Cassium, ad
Fxscursus, quomodo Craeci ab Alexandro usq ad id tempus Srient mperauerint,
es onde patriarchales sedes esse caeperint. Nameras Graecorumrerum, copiaque RO-
ma ex alexandriae subactione accrescens.
AESAR ergo opulentissima omnium porieus vioc Alekanaria, regnum tniuie
recorum rum vlqueadidrempusreonalse e. ien u. Gucasi monarchiam Cra-
onarchea
q ad c
larem.
GrxeCorum. In hac eni VEOL aD LLIC RaLETO II BPCO COnaIa, LCdeS CtacO-
ones cius Aliam ab co subiectam partirentur, in quatuor mundi partibus, quatuor se
emerlerunt regna. Inter qua duo fuere principalia: ad Austrum, Aoypri, cuius me-
eropolis tuit Alexandria: ad Orientem seu Aquilonem, Syrix _ Melopotamix, cuius
caputerat Antiochia: quam Selcucus magnus (de quo supra dictum est) a nomine pa-
eris sui Anciochi dicicur inctauraAc, sedemq regniloco Baby lonisibi colloca se. Nam
arcCa
corurlqi ad Cclarem excendumc. Nlam poktmorrem Alexandrimagni, dum commi-

## Folio 55 — 886285755:0073
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
L IBER T E R TIVS
ancea Reblata (ve volune quidam) rocabatur, cratgs tunc iuxta prophetam, capur
Syrix Damalcus. Inhis eroo ciuicatibusreres porentissimi Peolemaei e Antiochiha-
bicabane, dominandiq; libidinc in alteruerum (xevientes, Orientis imperium vicistim
rapiebane: auctoricascamen maior ad vlcimum Peolemaeis cesic. Ouxe omnia non
Colum gencium hiltoriis, (e d e ex vitione Danielis, vbi deregnis Auctri ee Aquiloais
loquitur, e expolitione (lieronvimi in eundem prophetam, melius cognoleuntur.
Vnde dux hxecinicaces, cum processu remporis ecclesia a primiciuis parribus se cun-
dum distriburionem gencium ordinaretur, canquam post Romanam rebem dignil-Sedes parri-
sima, ad iplusinstar vrbis, Colx pacriarchales sedes habere meruere. Constancino. archates.
10 policana liquidem d Flierololymicana postmodum crescente ecclesia, altera ob im-
Periisedem, alcera ob lanctum sepulchrum, e antiguum illud ac tori orbivenerabile
dominicemplum, pacriarchales sedes permissione patrum Corriex lunc. Vndedellic-
rololrmicanaccelelia in Nicaena synodo legimus: Fpiscopus Felia ab omnibushonore-
tur, saluoiure sui metropolitani. Duodquidam ad C x laream PAlCltinX InCCFPFCFANLLE,
coquodtlicrulalem à Pico e Vespaliano deltructa, metropolis P’alestina Factatue
rat Caelarca: licqs consequenturiure ccclehialtico ciuldem prouincix merropolisre-
mansir. Vbienim subprincipibus gencium Aamines erane, ibi postmodum a noctris cencilium
locarilunc episcopi. Vbi illi archistamines, nos archiepilcopos: vbiilliprocottamines,
nosprimaces seu pacriarchas habere ccepimus, omnes quidem vnius ordinis, (e d pro cessere.
20 disterencia civitacum diver (x dignitacis. Alii peaetacum capiculum, (aluO iurC CETO-
Policanilegune, de sic interprerancur: Postquam dictum Fuie, exiscopus Helia, id est.
lierulalem, ab omnibushonoretur, ne videretur ab omnibuscanquam Cummus, id est,
Romanus poncit ex honorandus, adiunctum est, saluoiure metropolitani: hioc est, sic
dicimus cum honorandum, non sicue summu pontificem, se d sicue merropolita-
num. Verum velolicrel sic sic, constar cum tamen nondum fuisepatriarcham. Sed
su
MttBC
MaC Bactenus.
Diximus secundum quolda CTaCorum monarchiam vsque ad CXsarem ex-
cendi, verilimilius camen videtur Crxcos monarchiam quidem postmorrem Alex-
andriperdidisse, reges vero praeclaros Orienciimperances habuisse. Vnde e Daniel Dan. 11.
30 deregno Alexandei loquens air: Diuidetur in quatuor ventoscaeli, sed non inposteroseius,
neque secundum potentiam illius, qua damnatus est. Fxrurlum de Antiocholegitur, quod
in obsidione Alexandrix legarum Romanorum acceperie: quicum dum ambulan-
cem in harenainenislet, de ab impugnationerrbisreuocasset, Frustratus, baculum,
quem Force screbac, cerram in circuicu eius grrabat, dicens: Ilaec dicie SCnatus, Po-
Dulusq Romanus, veanrequam deilto circulo exeas, ab Viberecedas. Duo audito
percullus rex, mox oblidionem Coluit. Ex his ex aliis intelligimus, Romanos, etiam
ancequam regeshraberene, summorum camen regum habuisse imperium. Ouare er-
∞0Cracismonarchiam accribuimus: Nisi quod ee Romanondum ad vnam perso-
nam imperium concraxerat, ex quodcinicasnostra in ludaeamanens, vsque ad C x la-
40riscempora, sub illorum imperio desebat. Nam de Nabuchodonolorregemregum
Propheca vocac, quicamen illoin rem porerconi auetoritarem Medishabentibus, rex
resum non erac: nili quod cum eam ex dignicare vrbis, quam inuaserat, quam ex sup-
Plicatione populi Dei, quem captiuum cenebat, hoc nomine dignum iudicabat. Fuc.
runc aurem ab Alexandio viqi ad Cleopacram reges omnes Peolemai dicti XI. Pan-
cam vero copiam pecuniarum C x Car apud Alexandriam invenic, ur ex hoc duplicia
Roma venalium Cacuerentur pretia.
A P V F ITI
Qualiter finito regno Cracorum, demictaque Alexandria cum tota Asta Casar Au
sustus dictus fuit.
caq. subinsaca Alia, cumus etiam aa plenum ledacis malis, iplo a L. Apuleio
quinguies contulibus, virF Idustanua. ab Orience victor rediens, Vrbem eriplici
eriumphoinsredicur, laniqi porcas claudens, Augultinomine ab omnibus conlalura. Augustino.
tur. Duodnomen cunctis vique ad id cempus inaudicum seculis, apicem declarans meu.
NNOab VrbC condita DCCXXXV CxLai, Alexandrinorum porius victoria, co.

## Folio 56 — 886285755:0074
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000074.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
OTTONIS ERISINO. CHKOH
Imperii, WHS HLOmAIO DCLMEregibuS. FHic certio ab Vrbe condita, primo sub
Numa, (ccundo post Carthaginensc primum bellum, lanum clausum invenies. AU-
suctus, qui per XEr annos cum his quos nominaui consulibus rempub. FCXCFAL, CX
hac dic, ex deinceps (olus imperabat. Sicqi plurium porestaces in rnius cellere princi-
Pacum: quem Ciraecimonarchiam vocant. Ex hoc Romani polt contules, regeshabe.
re caeperune, qui obhoc, quodrocius orbistenvere monarchiam, imperatores de Au-
Suctisume dicti.
C A PV T ITT)
Dero etas in Hispania, Tanoque causo, quomodo per Claudium Drusum diver-
sas prouncias subeserit. De amissis lezionibus in Germania à raro.
AESAR posthoc apertis laniporcis, Cancabris ex Acturibus Forcissimis ITispanix
Sencibus, bellum indixie, ac per quinquennium graui d laboriolo contictu sub.
actis, victor ad Vrbem rediens, sccundo lanum claulic. Dehinc per Claudium Deu-
Cum Calliam e Rheciam in provinciam rederit: Noricos, IIIrricos, Pannonios, Dal-
imacas, Mlaelios, Dacos,. Phraces, per duces luos vel subegit, vel maximorum Aunio-
Mosancia. rum Rheni e Danubii obiectu seclulit. Flic Drulus Morunciam in GTallia, e AVou-
Stam in Rhetia, quae antea Vindelica dicebatur, ex nomine Angusti rocatam, Fundas
Ce relinstaurasse dicitur. Monstratur adhuc monumentum ejus Mogunix inmo-
dum prrx. Fa rempeltare cum cribus legionibus Varus Romano more luperbe et 20
auare ersa lubdicos le gerens, a Cermanis deletur. Ouam mmiliris R omani clademin-
canrum agreculisse Fertur Augultus, ve Exepissime capur parieti collideret, ac per vim
doloris diceret: Onintili Vare redde legiones. Grauissimum ex atrocissimum hoc
Romanorum e CTermanorum bellum, e post Africanum maximum, cribus annis
cum er lesionibus gectum scribit Suetonius. Vnde notari porest, quanci roboris prae-
dictasens Germanorum Fuerit, quae in lumma auctoricare Romaniimperii, cantam
Aragem Romanimilicis dederir. Pradume Augusten ses hanc exdem ibifactam, osten
duncq; in aroumentum collem ex ossibus mortuorum compactum, quem in vuleari
Perleich, ed quod legioibiperieric, vlqi hodierocan, vicumq ex nomine Vari appel
lacum monstrane.
C A P V F. V
Qualiter Augusto in Hispaniamonante, totus Oriens subjectionem viro obtulerit.
Partbusque pacem postulans, signa quae Crasso ablata erant, remiserit, totoque orbe de
Scripio lanus clansus sit. Dehumuiare Augusti.
NTERlXC Augulto apud Parraconem citerioris FTispanix vrbem morante, lega-
ei Indorum e Scrcharum cum muneribus pacem poltulantes veniune. Et sicur
quondam alexandro in Babylone polito, Cummi Occidentis nationes: lic _ nuInC
Caelari a summo Oriente gentes ad vlcimum Occidentem supplices, subiectionem qi
PrOmitenLeS, VIEFO OCCUTFUNE: Parchi ctiam eranmillis lignis, qua occilo CralIO RO- 40
manis abstulerant, obsidibusg daris pacem postulane. EF hic eoco orbe Romanis (ub-
jecto delcripio, cerrio ab Auoucto lanus claudituE, aC Per Z F F annos claulUS Man-
sic. Ipserero Augultus, quamuis iam torius orbis esset dominus, nunquam tamen le-
rio, relioco dominum pallus est se rocari. Vbi profecto superbix noltrae obuiatur, qui
hoc summopere Christiani ex lacerdores expolcimus, quod rationis incuiru eriam
gentes declinarune.
du d e et L
de indicitur, Tudas GalilXus, qui in Actibus apostolorum memoratur, tuille inve-.
nitur. Dequoinhiltoria ludaici belli secunda Polephus (ic air: Duo tempore vir Calila-
us, Tudas nomine ad discesionem corebat, pessimum fore ers persuadens, si acquiescerent solvere
tributa Romanis, ex post deum mortalem suscipere dominatum. DC C yrino vero lic aic:
Cgrinus vir vnus ex consensu curiaxer singalos mazistratus d sque ad gradum consulatus
Duod ladais sieut cant entius sa . no analctus sit,  de Luda C alilaeo.
i Oremporedum ludaeis, sicur exceris sencibus, census ab Augusto, Cprino prxe si-
augusta
delsc
eunetus
Cariclac

## Folio 57 — 886285755:0075
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000075.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
LIBER TE R ILVS.
ascendens, caterum quoque honorabilis cum paucis in Syriam venit, à Caesare us dute e
tibus missus.
Deincarnatiove Domini. Guomodo ea quae sub. Augusto facta sunt, regno Christi
conveniant. Inchoatio annalium ab incarnatione domini.
TTaoreiam Cedaris omnium seditionum moribus, pace inaudica seculis reddica,
coroq mundo ad Romanorum censum descripto, anno imperii Cxelaris Auousti
XEF L anino vero ab Vrbe condita DCCEIT, Olympiade CX CTIF, revoluris ab Adam
20 rmilibus quingeris annis, regnance in ludaea Hlerode, Elio Ancipatris, alienigena, iux-
cahebdomadas Danielis LX X Lelus Christus Elius Dei, secundum carnem Alius
Dauid, ex Maria virgine in Bechlehem Luda nascitur. Dui ve lux mundi paxgi vera
monstraretur, eadem qua nacus estnocte pastoribus cum magna luce angelus gau-
dium naci pexdicans apparec. Cui mulricudo caelestis exerciens consonans, Gloriam
in excelsis deo decancac, pacemqs incerra hominibus bonae roluncaris venisse denun-
ciac. FF nOca, quod, sicuclupra dixi, Romanorum ac Babyloniorum regna limilem Or- cam
cum proerellum q: in pluribus habuerune. Regnance enim apud illos primorese Wi-rio rien
e
HO XLFT reonicius anno, Abraam, ad quem primo de Christo Facta promissio nacys Chaldares
Cst. Reonane rursum primo apud Romanos Cxlare AugustO, X L 1L item regni eius  oman
e anno, promiltus Abraa, cunctisq desideratus senribus, naleitur Christus. Norandum
Praeterea, quod Augultiregnum, regni Christi, qui eiuscemporibus elenacus, in pluri.
busfuie pexnuncium. Ille enim VeEC Idus lancar. ab Orience rediens, regibusq; libi
Cubiugatis, ac ciuilibus sedatis mocibus, cum criplici eriumpho in Vrbe suscipitmr, Au-
sultusq vocacuriltenacus, humilicerq; in carnelacens, similicer eadem die, id est, vru
Idus Lanuar. quam nos Epiphaniam dicius, sella duce, ab Oriente erinis adoratue
muneribus, apparens q qui ance lacuerac Augultus, ac rex regum declaratur. Ouod
quidem cunc peahsurabatur, sediam complecum esse, Christum scilicet non solum
in calisregnare, (ed e in cerris resibus omnibusimperare, luce clarius cernieur. Vn-
depulchre ea quahocpraehiouratum esse diximus die, in laudem ejus canie ecelesia.
30 Ecce aduenit dominator dominus, es regnum inmanu eius, es potestas, es imperium. Fein
OFerrorio: Et adorabunt eum omnes recesterrae, omnes centes servient ei. Pex hoc enim
quoddominator dominus rocatur, Augulticinom en aucribuitur: per hoc vero quod
imperium dereonum in manu eius dicitur, imperacoria ci dignicas ascribitur: per hoc
aurem quod reges cum adorare, omnes q sences servire asserunt, monarchix apex, id
CA, lingularis superrorum mundum principacus, eius esse decernitur. Illis dicbuslar-
ousolciriuulus incranserberina Vrbisregione Auxisse invenitur, ve nasciturus in car-
ne, qui super omnesreges oleo laericix d exultationis spiricu lancto rngendusForet.
OnStraTCTIIE. Depace vero e deleriptione orbisrationem me inprolosoreddidisse
recolo, rbi e hocadiiciendum puro, quod Deitilius in carneveniens, Romanxe ci-
40 vicaris ciuis aleribi roluic. Cum enim civicas illa in pertidia posica, proculdubio ciui-
eastueriemudi, quare ei ciuitacis dei princeps ee auctornatus alcribivoluic: Niliquod
pechocostendebas, (e adhuc renisse, ve de ciuicate mundimiro ec inestabilimodo ta-
cereceiuicarem (uam. Vcaperrius loquar: inter ludxos nacus, seneibus aseribitur, ve
per hoc cransterendam gratiam exillo populo adgences, manitette darer incellisi.
Tsicur nouohomine, qui recerem cuacuauienato, annalibus quoqi a Nino ad Vibem
condicam, ac inde vsq ad idcem pus productis, cerminum demus, ab eiusq; oru an-
nalesnoAros ordiaMUI.
Luam Et udele praculum Detodes in Coanos CMsexercnerit, es quem vit a ob hoc
extuma oseum sortans sactit:  de Archelao.
Hnoabincarnatione dominii Hlerodestek, a Mlagis Chriltumna.
cum audiens, immanisimum scelus perpetrauie. Fimens enim, cum eNer alieni- Herodisim
Sena de semine Dauidnatum esepuerum, qui iure lxredicaris regnum requireret manicas
morsque.

## Folio 58 — 886285755:0076
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000076.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
OLOAISFRISINC CAIRON.
Patris, callidè locoacrempore pelterutato, cirea Bethlcem a bimatu de intra pueros
Occidipikcepi, nuricllanre per anselum praemonito, pueroque in Aorpcum
cranllaro. Ouod scclus dominus aduerrens, diristima ex indecora cum morborum
Con u Clade in excremis Aasellauic. Vnde losephusin XV LF Aniquitarum libro de iplo sic
aic: Herodem porro amarior indies morbus urcebat, suxplicia deo commissi sceleris expetente.
Lentonamqe igne extrin secus in superficie vrebatur, intrinsecus vero vastum condebatur in-
cendium. Auiditas quoqe inexplebilis semper inerat cibi, nec tamen Catietas onquam rabidis in-
citata faucibus, valebat implere inzluviem. Intestinainterius vlceribus tabida purrescebant.
FE POstpAUCa: Sed ex verendaipsa putredine corrupta (catebant vermibus, spiritus quoque in-
credibilis, erectatentieo. FE inEra: Dicebaturicitur ab his, quibus inerat divinandiperitia, di- 10
minitus has panas ob impieatem ejus, es multa crudeliter resta deposci. R etere etiam, quod
vbi delperare lalurem capic, ex lingulis ricis acque caltellis nobiles ac primarios vi
rosad lerocatos in vincula poluerit. Accerlicaes ad le lorore lua Saleme, acque ejus
viro Alexandeo. Nouiinguit, ludaeos de meoinceritu sauituros, led porero habere
lusentes, de exequins honorabiles ex plansentium mulcicudine, livolueriiis vosmeis
Parereprxceptis. Scacim ergorrexhalauero spiricum, omnes quos in custodiahabeo
interlcice, ve omnis ludxea, e omnis domus defleat obicum meum. Ec non mmulto
Post cum vitx exicum adese lentiret, ad incidendum malum periuie culerum, quo
accexto, in sciplum ictum vibranic. Prolequitur eriam idem (criptor, quod antequam
moreretur, post duos quosantenecauerar, cercium quoq: filium incertecir. Lcilaram 2
maximis doloribus corporis, quam Aagiciolissimis parricidii piaculis, infelicissime
vicam Ainiuic. Duodilliproculdubio ob lacrilesium in Chrilcum, eiusgs CoxuosCru.
dele commissum, piaculum evenisse creditur. Morcuo FTerode, Archelaus Aliuscius
Succelsicin regnum.
C A L VI IZ.
Neoabincarnatione dominirr maxima Fames in vrbe RomaFuie, quae intan-
cum inualuissevicitur, ve Lanictarum Familias, e percorinos, seruos quosq; absq
medicis e praeceptoribus ab Vebe expelli Augultus praceperic. Pacempestate Augu. 30
Aoiam (enC, LaBI POTTA, GUX CXIONGOOCIOTUBIgINCM CONILAXCTANE, PrOpter Acheni
enlium d Dacorum seditionem aperiuntur, nec ance Vespalianum claulX FUICTUNE.
Nullaram en, quamuis in procinctumiles cset, post lonsa tempora bella Converun.
Ouodprotecto obnouiregisnouum orrum cuenisse credenduin est, veranea leditio.
nes sine bellorum cladibus cerminarenur. Lluculq; Cornelius LaciruS.
1. 17. Cap.
Defame in orbe Roma, es aperto Lano, pro Dacorum es Atheniensium seditione.
 l L L
Demorre Augusti, ex regno Tyberii, ex iriumpho de Cermanis per Germanicum
Drusi filium: de adulterio e a quodam perpetrato, es à C aesare quomodo vin-
Esaria
dicatum sit.
Lnemtecir, eiq Pyberius priuionus estium (uccelr. Flic moderatissimerem
pub. oubernans, nec ciues incusa, hec toris bellorum cempestates monir
NTInDUSLIOMINC, CAMICHIIMLHC GNALCALLLTACOHAMI CalCaM L ausinam deCePIE. C um
enim (xpe de adulterio cam actentarer, nec proticerer, lacerdores cempliprecio con-
duxic, vr quempiam deorum cum illa commilceri velle denunciarent. Retertmarico
mulier, maricus laudac. Sicq in cemplum nocte reniensmulier, deum illum praecto-
labatur. Veniesergo Mundus, voco pocitur sub nomine dei Posthocimproperarmu-
lieri, quod fecerat. Ilarurlum marito retert. Ouod (cclus dum Cae Car a mariro com-
perilset, debica animaduersioneremplu quidem subvertis, Cacerdoresin crucem epies
iuven
Nx oabincarnatione dominiXr AuouLEuS L VEETimperii sui anno, vivendiA-
Ouarto verdimperii anno, id elt, ab incarnatione dominizix GTermanicus DrulIH-
lius, Calisula Pacer, de Ciermanis erium prac. LICaum aueM tunc temporis hiu-
manustuiseterrur Tyberius, ve dum augendatribuca pexlides luaderent, responde-
ric: Boni pastoris esse pecustondere, non acstWDCtC. FIIS aebus lceleratus quidam

## Folio 59 — 886285755:0077
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000077.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
LLB L R TF R LLV
invenivero canquam amoris magniulee decexto, inani ductus milericordia peper.
MC, dc Vrbecedere perlualic. Ilac Mcelreo ponere rolui, ve ostenderem, Tyberium
quidem mansueleeme,  Icilesleis contra peccantes remistum: quod pene
omnium manluecorum indicum est vicium.
V F. X
Nuoabincaenacione domini XX Zalino vero Fyberii Cxlatis XV, cum iam in
Iudaa quacuor principes, quos Gexei Fecrarchas vocant, ArchelaO MOTTHOprE
10 siderenc, loannes in deserco baprilmum poenicentix prae dicare ccepic. : ad cuius b a - 2oannes
peilmum dominus quoqe aquas Canctiticacurus, baptizandus venic: X exhinc praedi-baxessta.
care, e miracula Facere caepic. Flegic ergo principes ciuicaris luxe X LI, quosvocauie
Apostolos, inter quos pro bono civicaris, vnum constieuie principem Pecrum. Post
quos secundi ordinis viros L X X x, poluic discipulos. Breuipolthacinceriectorempo-
remaximus ille ciuitatis dei cinis loannes, vepore cui ipla veritas restimonium dans.
Inter natos (inquie) mulierum non surrexit maior soanne Baprista. LTerodem de incestu- March. 21.
olo arguit connubio: ob quam caulam ab eo in carcerem ponicur, dicq; natalissui
quod in Euanselio plenius habes, cductus, Aagiciole incer exulas necatur Ldiplum lo-
sephus retere, bellumque maximum inde orcum incer Llerodem de Arecham regem
20 Acabia, ignominiam tilix rindicancis, in quo Flerodis exercicum exrinctum memo-
Fac. Ric erso Tolephus hocmodo: Duibusdam autem Tudaorum videbatur ideo perisse He- anc. lib. 18.
rodis exercitum, quod in eum satis iuste oltio divina commota sit, pro vindicta Zoannis, qui vo- cap. 7.
cabatur Baprista. (unc enim Ferodes occidit, virum valde bonum, qui praecipiebat Tudaeis vir-
tutioperam dare, iusticiam colere, in Deum servare pietatem, ex per baptismum in onucoire:
rum demum enim baptismu acceptabilem fore, si non solum ad abluenda peccata, verum etiam
ad castimoniam corporis sumatur, atque ad animae justiciam, purificationemque servetur, omni-
umqe pariter vircuium velut sienaculum, es custodia quaedam fidelis habeatur. Duae cum ab
copraceptahuiuscemodi docerentur, atque ad audiendum eum perplurima multitudo concurre-
ret, veritus Ferodes, ne forte doctrinae ejus persuasione populi à suo regno discederent (Videbat
30 enim quod praecepiis ejus ac monitis obedire in omnibus parata esset plebs, melius credidit pri-
usquam noui aliquidferet, praevenire hominem nece, quam posemodum rurbatis rebus seram
paenitudinem gerere. Fx sola hac suspicione Herodis vinctus in castellum Macherunta ab du-1o sephi de
Chris
citur Loannes, ibique obtruncatur. LIxC de loanne. DC Caluatore vero (ic ait: Fuit iy(dem  p, mo
temporibus Tesus sapiens vir, sitamen virum eum nominare fas est: erat enim mirabilium lib eodem
operum effector, es doctor omnium corumhominum, qui libenter quae vera sunt audiunt, es cap. 4.
multos quidem Tudaorum, multosetiam ex centibus sibi adiunxit. Christus hic erat. Iunc
accusatione primorum nostraecentis virorum, cum Pilatus in crucem acendum decreuisset,
non tamen de serverunt hi, qui abinitio eum dilexerant. Apparuit enim eis tertia die iterum
vivus, secundum quo d divinitus in spirati prophetae, vel haec, vel alia de eo innumera miracula
fucura esse praedixerant. Sed es in hodiernum diem Christianorum, qui ab ipso sunt nuncupa-
ti e nomen perseuerat, es genus. Llocideireo de religione noltra doctistimiriri, sed lu-
dxicestimonium ponere volui, vc oltenderem ludxos de adueneu Christinon isno
rare, sed ad damnationis ausmenum inuidia ex excatos, crederenolle.
CLL2LL.
Depraedicatione ex baprismo toannis, ex post ipsius domini. De morte toannis, re-
stimonium de hoc Losephi, es item testimonium ejus de domino.
Depasione domini, quod Frberius audiris miraculis domini, de eo Romae decreuerit,
ex quomodo Senatum reclamanté sibitract auerit, ex quae mala Judais fecerit. De
passione Stephani, es malis Tudaorum.
Nroabincarnatione lua x x  ae dalille Lyberio, in Lhierololymis
veroprxsidente Poncio Pilato, cinus ad pastionem venire dignacus Fuic, ac in
loco C aluarix exrra porram in Paratce a ludaeis genribuseraditus, lexta hora cruci-
figi. Tenebra ab cadem hora vlqi ad loram qua expirauirnonam, non (olum in lu-
dxa, sed d pertorum mundum Factx lunc. Pr licur scriprum est:

## Folio 60 — 886285755:0078
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000078.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
et LOINISFRTSTNG. CHRON
Empiaque aeternam timuerunt secula noctem.
Ouastenebrasnon ex ecliplilolis, (ed ex miraculo accidisse, Z T LT Z luna, quX tune
fuic, etiam ipsis intidelibus probauic. PCrrxmocus quoqe tunc Factus, qualdam ciuica-
tes Alix diruit, qux propter hoc eriam arriburo libertari darx à Pyberio Fuerune. Di
xissecunc ferunernum exphilolophis, quem Dionplium AFCOPASICaM pUTAHE: DC.
usnacurx pacirur. Postrelurrectionem ergo, _ ascentionem Domini Pilacus de con-
verlacionemiraculisq; eius, pastione quoqu ac resurrectione Lyberio Caelari seriplic.
Ouo audico Fyberius colendum cum inter deos esle decernens, ad Senatum rerulit.
Senatus aurem, eo quod prius ad coscaula delatanon fuisser, edictum Cxlaris reci-
Derc reculauit, quinimo exterminandos ab Vrbe huius nominis lectatores cenluit. 10
Ob quam caulam Augultus ex manlueristimo principe Factus est Cxuissima beltia,
plucimosq lenatorum ac nobilium perdiprxecepic. Sicq. Factum cst, ve dum regem
Christum reciperenollene, resem Cxelarem vicorem sultinerene. Nucucamen deiid
Factum credicur, ne tides Chrilti ab homine intidelitestimonium, e acerreno princi-
Deauctoricarem accepisse rideretur. Fodem anno magnus princeps civiraris dei Sce-
phanus, ab his qui ee dominum occiderune, lapidatur. Pyberius ludxosperlecutores
Chricti, in prouincias grauioris caeli religauir, in vrbeqs manentes lubmouic, de perpe.
ruae seruituri addixit. Iuiria dolorum lxc. Dualibus enim malis, secundum propheci.
am domini, co quod non cognouissent cempus vilicacionis sux, poltmodum àRO.
manisaurici lune, cum adidcempus vercum fveric, dicemus.
C A PV F ZI1L
Demorte Trberii es subrocatione C. C. aligulae: quomodo C aius Tudaos perseculus
fuerit lerationemqe eorum per Phulonem factam spernens, templum prophanaue-
rit. Defire Lhlari: de Victorid C aesaris, ex de pluribus abominationibus ejus, mor-
NNBabincarnatione dOMH L L A IX LNOCHIUS X XTTF imperii sui annO venC-
L. Caligula. noperiie. Cui C. Caligulacercius ab Augusto in regnum succesir, vir omnium an
te se sccleratissimus, e qui vere Romanis bla sphemantibus, ac ludxis perlequenti.
busvlcor adhibicus videretur. (Tuius diebus cum in Alexandria plurimis malis opori-2
Philo luda. merencur Lucxi, Philo ludausprimusincer primos philo lophorum, ab eis ad depro-
mendam querimoniam ad Cxelarem micricur. Flic est Philo, qui inter multa praecla-
ra opera, librum in quo plurimum Christianos commendat, compoluit. Librum
quoqe Sapientix, qui licincipic: Diligite insticiam, quia Crae cam redolet eloquentiam,
a quibuldam edidisse credicur. In cuius rei argumentum quae dam ibi polica de Chri-
Ao, non prophetarum, sedhistoriographorum more, non furura prophecantium, sed
Praecerica narrancium invenies, ve est illud: Dixerunt impii, Opprimamus virum iustum
iniuste. FFinEra. Prominit sescientiam dei habere. filium Dei se nominat. Ecicem: Norretur-
pissima condemnemus eum. LTunc Philonem intancum fuisse sectatum Platonem refert
Elieronymus, vein proverbio apud Cirxcos deiplo diceretur, i X.) è rcor P1 ncvi (d in 81- 40
Ncer 7N arcori C): id est, aue Philo est Platonis, aur Placo Philonis. Cum ergo ad CX-
larem legatione Fungeretur ludaeorum, non solum spernitur ab eo ob illius populio-
dium, (e d _ veremplum prophanetur, ip le g ibi vedeus colatur, ab Augulto precipi-
Filariince. EUIE. Pilatus quoqs cantis a Cxlare malis acteritur, ve suo se gladio intertecisse dicaLUF.
Videiustissima ac occulcissima Deiiudicia de inimicis suis: per Ragiciolissimum ho-
minem Ce vlciscitur, ipseg immobilis manens, cum labore ac turore ciuium mundi
dehostibuseriumphaE. Sunceciam nonnulli, qui cum apud Viennam vibem Callix
in exilium trusum, ac post in Rhodanu mersum dicanr. Vnde hodie navesibipericli-
cari abincolisattirmantur. Iildem dicbus Cx lar Germaniam, GTa lliam G; percurrens,
in Bricanniam cendic: vbi dum Bellinum Bricannorum regis Ailium in deditionem se
accepisset, Romam reuercitur. Sednon minoreius in luos crudelicas, quam in hroctes
Fuic. Sorores enim lias, quas primo supro polluie, postmodum exilio damnauir. FTis
ec aliis multis cam Ragiciole, quam crudelicer commilsis (celeribuis, a protectoribus
luis quarco imperii sui anno incer ticitur. Inuenci suncpost morrem eius duo libellis
quorum
enuan
ap. 2
teque ip EiS.

## Folio 61 — 886285755:0079
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000079.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
eHC
IDLN LER TIVS
quorumrnus Pusio, alius Ghladius dicebatur, in quibus lectillimorum Romanorum rulis casaris
nomina morti destinatorum, (eripra FuillelIcuntur. Arca quoqe variisreces pu mors.
apudcum inventa est, quae in mare ita plurimos etiam pilcium incelteceraHL. LLala
dUBIUI, GLIn PEODECF ZCTIIHAHEIA C hrIICLALOLAIIL LCIHIPOTA, LAHI LIHILHAHEIM esTaH-
hum abhac luce dominus lubatetll. Gu  re, lahlati populiltrasem tactu.
Lestactat, Ca ea pcu elligidatur.
k2 VL X1I
De Tyberio Claudio, quod fames sub ipso in Tudaa fuerit: quod lacobus occisus, Perrus
inuinculatas codemlempors. d morte Flerodisiunioris, es Theoda.
LTHO ab inCaratiONC AOLHMIEXLTTI, Occilo Caio, Claudius TFTF ab Ruguste
imperium su scepic. Iluius diebustamem fuisse in LudXa, quam ABabUSANEC DEX. Actor. 12.
dixerat, Lucas retere, addens Fracribus ibidem manentibus elcemolynas ex Antio
chia, per Paulum ee Barnabam missas. Losephus quoque ITelenam revinam Adiabe-
norum, necellicacibus pauperum iiidem diebus plurima largicam memorat. Adiun-
siceciam Lucas, quod in illocempore, quod sine dubio sub Claudio Fuisse Fusebius
contirmac, Flerodes lacobum occiderie, Perrum in vinculis ab angelo liberatum po-
(ueric. Floc scelus regis perperracum vicio divina anim aduertic. quod Lucas hoc mo-
doprolequitur: Cum (inquic) in Caesaream descendisset Herodes, es in die solenni praeclara  idem r.
20 veste e recia indutus, pro tribunali consedisset, ac de sublimi concionaretur ad populum: cum-
que populus acclamaret ei, roces dei, es non hominis, statim percussit eum angelus domini, ed
quod non dederit gloriam Deo, ex scatens vermibus expirauit. A Lolepho quoque idem,
Sed prolixius dictum inuenies, iildem diebus fuiste Theodam, de quo Lucas Cama. Ator. 5.
liclem inducie loquentem, hoc modo: Surrexit Theodas quidam, dicens se esse magnum
quendam, qui destructus est, es omnes qui sequebantur eum dissoluti sunt, Lolephussimili-
Ter aHITIaE.
AL  C XV
30
Dediuisione apostolorum in omnes centes. De Petro ex Simone mazo. De Marcoeu.
Populi. Deexpulsioue corundem, a rbe, ex seditione Romani poxull, occistone se-
Leacem eius Fuie, dilarandum in omnes genres Forec, apostoli, repore principes et
acchicectihruiuscinicacis, in omnem cerram verbum riex praedicaturi exeune, in A
nesqs orbiscerra disperguntur. Ilinc Perrus aliorum princeps, corius orbis dominam
Corcitur Romam. Paulus, qui alios Capiencia praecellebac, omnium prudencissimam.
 cociusqe philo lophix Foncem adiic Craeciam. Loannes Aliam, Andreas Achaiam, NIgF-
Chaens Achiopiam Thomas _ Barcholomaeus verasqs Indias, Simon ex Thaddaeus
Aorpcum _ Meloporamiam: ac ad vicimum Perlidem dc Sexchiam, PhilixpustTie
capolim. lacobus in ludxa permanens, Flierololymorum rexir eccleliam. Nam alter
lacobus ab Flerode decollacus erac, quitamen prius (ve dicicur) Ilispanis praedicaue-
rac, ubi e adhuc sepulchrum ejus clarum habetur. Flinon armis, sed lonse efcacius simoni
deiverboorbem ageresi, non alieno, led proprio Canouine, inulto quam Romani cla- mags iM
rius, derniverlomundo criumpliarune. Peccusitaq; Romam veniens, Simonem ha. probucat.
reharcham omnium inmagica arre pericissimumu, ac spurcissim, rebem (ubuerten-
remimmenit. Ise dudum a Philippo in Samaria baprizacus, dum orariam miraculo.
rum ab apostolis oblaca pecunia pereret, d non impetraret, converlus retro postSa-
chanam, apostatauie, seg: ex mulcis daemonum praesioiis miracula Faciendo, deum aC.
Fererenon erubuir. Pecrus vero in rrbe Roma saluritera virx verbadocerecaepic, de
quodore docuir, signorum efficacia contirmauic. Pxhine RomX caperunt ese Chrr yanet
stiani. Isis diebus Marcus, qui primusAlexandrinam rexir ecclelam, ex ore Perri FW um Marci
anselium in tcalia L.acino lcriplic cloquio. Nam Macchaus luum antea in ludxatC.
anzelista, ex discipulis Petri ab eo ip. De dictoria Claudy ac seditione Ludaret
natorum es militum. Demorte Claudi.
V misicur ciuicas Chrilti, de imperium, quod pene in Tudxa tancum antenaciui-

## Folio 62 — 886285755:0080
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000080.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
LLOHIS FRISINCE. CHROH
braico sermone scriplerat. Religur co, Lucas, Ccilicet, et Loannes, sua postmodur
Craecalingua cdiderune. Perrus exc cathedram Romxe Culcipiens, cinicatem que
dei vics ex lapidibus verbo ex exehplo construere studens, nobilistimas orbis vrbes
ciusus Chrilti, ac lacerdoco Murau. Nempe beatam Apollinarem Rauennam
Meciim Clemencem, ad lorenenlimam vero Callix rrbem Preuerim, cres sumut
froteres  alerium, Lucharium ac Mlaternum detinanic. Dui dum Alpestransissent.
Macelius in ria moritur: quo Facto ecelocii Romam reuertuneur. Beacus itague
Perrus Apostoluspastoralem virgam, vecraditur, per eos ad suscicandum eum misit.
Dui venientes ad locum sepulchri, XX X LIF dies invenerunc eum in monumento
iaceme: actamen viri dei tide L Opcldus bonis pleni, sub obedientia magistri, ad- 10
mota virga Socium a Orre SulCIAVCTAME. OnI (VEFertuE) postFucharium ex Valeri.
um pertotannos Trcuerenlem e Ascippinenlem rexit ccclelam, quor dies antea
in se pinchro iacuerat. Ostenaltull alem adhuc eadem virga in arsumentum rei
quam diximus. Lreueriac AscipPla, ita quod luperiorem ciusparrem Treueren-
les, imcetiorem Colonienses habla. Farempestate Claudius Brirannos, eo quod
transtus as honreddidissene, exellicupetir, ac sine lansuine relpraelio, mirum dictus
orcadesix. FerocMam sencem in dedicionem accepic. Orcadas etiam in vicimo politas Ocea-
noillilas imperio aciecie, (extoc mense, ex quo prolicilci caeperac, in Vibem rediie.
AnmB imperis cius ri calta I Festiuitate Palchae Llicrololymis orra est, ve de
hisqulconstipatione populi in Foriblscempli opprimerentur, X X X M. Tudxorum 20
invened linc. Annoimperii cills LL, Ladaos Vrberrudi praecepit, quodnon lolum lo-
sephus, ledes Sueconinstelell. Omu (inquie) Tudaeos impulsore Christo, assidue tu-
multuantes Roma expulit. Sequec anotanca Fames in VrbeFuic, ve Imperatorinme
plebisturorem cualerit. Non mulco POltclaplotempore, ZXZ Y (enatOTES, _CCC
equires paruis de caulis incertecit, iple vero XLL L Limperis lui anno venenointeriit.
A PVI X Y 1.
Mater
dio roisnominiole frass Pauut proiectis, in palatium Fugiens, concicata
Destaziriosa vita Veronis, es persecutne in nostros. De A cyptio falso propheta.
Demorte Lacobi apostoli, scrixiioq aposedlorum.
nequiciatranscenderer. Panex quippe peculancix fuic, ve allumpro varii velticus de
voro casar. A Nro abincarnatione Domini LV L2, Nero quincus ab Augulto, imperium su-
necmatre, cCIoroe abetis, Contra hacuram quogi peccarenon abhorruit. Duid
colcelerarius, qui magistro luo Senccx a mortenon pepercic: Llic enim vica de scien-
scexic, vir omnium Aagiciolissimus, vepote qui C. Caligulam auuneulum luum
decore, tam Crrxcix, quam lcalix vibes, es cheatra perlustraret, iplosq histrionesin-
epriis luis vinceret. Luxurix veroram eftrenatx, verecibus aureis piscacus Fuisse, in co-
Wicacu quogi nunquam minus quam mille carrucashabuisse dicatur. Flic etiam ex
nimia lalcinia Vebem incendiprae cepic. Oux dum (ex dies septemqi noctes iugiter
arderet, iplcin alcissima Mecenaciana curre lans, pulchricudine Aammae delectatus,
Thadam erasteB decant abal Labu. Dublenhibus eius dicere abhorreo, quippe qui 40
tia clacus, philo Cophia cudium coluic, Frequenesgi ad Paulum apoltolum liceras
micrens, _ ab eorcleripea sulcipiens, Christianis religionis amicum se oltendit. Vnde
el allerourmoin libro illultrium riroru, et cius os Po. Stalelea
Prucods occilislenatoribus, in macrem, intratres, lororis al rolespallica a ice-
Ctuolus excicir. Auaririx verotam inexplebilis crat, vepostinnum erabilem pecunix
chelaurum, quem nesociatoribus vi capuerat, cenriescemeaa ec I
deifactum credimus, vevidelicet chmas illatalem hostem primo haberet, quem ob
Aagiciorum suorum (eclera, ciuitas etata mundi abhorrerer, cuinihil praterhonesta.
Anianus lacerdorium Cumplic L LalariX. Peridem cempus grauicer ludxos acflixie
A6. Plito fethatu lalalto pebpticta, qui in brenimasica aere tidem prophelae lececaei
2de0
Seneca.
primape
gulis annis a senacu sibi dari instituerie. Lss asloissimis Factis impietarem in deum
adiccit. Primus enim perlecutionem in Christianos mouir: quod non line consilio 5o
ceminhoneltum videbatur. Anno imperii ciusprimo poualccaiscutam

## Folio 63 — 886285755:0081
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000081.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
lc
IBE R LF R FIY5.
adeo vecollectis sibi Xx milibus virorum, monem Oliveri occupasset, paratusinde
vibem irruere, e crannidi sux subiugare. Felix aurem congressione cum iplofacta,
cum in fugam rerric, aliises perempris, sine captis, caepta facile restinxit. Vnde in
Actibus apostolorum Lelix ad Paulum dicic: Nonnetues Agypto, qut aseBSdies Act. 21.
dum Pauli causa ventilatur. Judxeis inhrahribus, Paulus Cxelarem appellaNS, VE ACtUS Act. BIs
concitaueraspopulum ? POst Felicem Feltus ludaeis à NVerone praeponicur, apud quem
apeltolorum referune, Romam vinctusmittitur, ac eo veniens, verbum vitx Mcet-
Cancelprae dicauic. Lluculq; Luc aslioru actuum apoltolorum perduxie. Judxi post. lacobifra
rio Consummatur. Locasca Laea a etenra te a0 iptis quoque ludaeis crede-
bacur, vrob eiusnecem Posephus ciuitatem a Romanis postmodum destructam esse
velic. Flic ciuicatem deinon lolum factis informanie, sed _ vnam de vrr epistolis, quae
2 Canoniex dicuncur, veilem valde, e Cale lapienriae condicam seriplc epistolam. Alio-
rum enim apoctolorum seripea, praeter Perri d Pauli, loannis e ludx epistolas, lo-
annis quoque _ Matthai cuangelia, in Canone non habentur. Lacobo luccelsir C le-
optae Eilius, qui in cuanseliomemoratur Simon, quem conlobrinum domini iuXta
gront
quam Frustratas insidias, quas Paulo intenderane, rident, in lacobum tracrem domi
20 ni, qui dicebacur Tuctus, Flierololymorum epileopum, immanitarem nequirixe suz
vercune, cumq hdem Christi abnegare expetunt. Scacuumtiraqe cum scribxe d ph2-
rilxi luper pinnam templi, de vocemagna clamantes ad cum dicune, Virorum iustil
Time, cui omnes obremperare debemus, quoniam populus errat postlelum, qui cru-
cilixus est, enuncianobis quod sicoctium Pelu. Acille dum libera voce, intrepidaq.
domt
templi praecipitatur, illa susq manens, Fullonis recte (aut perrica) percustus, Iarty
menre Christum contiretur sedere in caelo a dexeris summae virtutis Dei, depinna
carnem Fuisse EgC(IPPUSMCIOTAE.
Gicur dum Neco Chrictianusperlequendo, civitatem dei destruere molitur, bea- perri C
cissimos apoltolorum principes Perum e Paulum, Perrum in cruce pedibus (ur- Paullapo-
lorum
S sum versis, Paulum gladio plecti praecipiens, vero lque beato coronauic mariyrio. marcyrium
Ouod lequenci anno Vrbs milera senlic: nam in tancum pestilencia cam invaliE, vt
X X x milia Funerum supputareneur. Sub eadem persecutione occiduntur Procesus.
_Martinianus, alii g plurimi. Perro Romx luccessir Linus, Antiochix Fuodius. Tis-
dem diebus cum maxima ciuium ac lociorum clade, duo oppida in Bricannia capi-
uneur. Fodem cempore Romanimilires, pluribus in Oriente amistis provinciis, sub
iusum Parchorum ignominiole VenCFUNE. Pres ciuitares in ACia, id est, L aodicia, Hlie Terramo.
raxolis, Colosaterramoru conciderume. Frnora, quod apostolis in Vrbemarerrio cus ascari-
coronaris, secularis illius vrbis dignitas minvicaepit.
Nerore audiuir in FTispania Calbam ab exercim Imperatorem Factum, animo
concidens, cum perturbare remp. molitur, a Senatu hoctispronunciatur. Vidensita-
que maliciam luam ad effectum se perducerenon posse, fugiens ad quartum ab V r-
belapidem, ZV exr imperii suo anno se intertecir, in iplog Familia Cxelarum detecit.
Non detuerunecaen, qui dicerethoc quodin Apoltolo legitur: Ft nunc quid detine -2. Thefs. 2.
at scitis, et reveletur in suo rempore: ecillud, Duitenet nunc, teneat, donec de medio frat: de
Nerone (sub quo Paulus serip HE) dictum Fuisle: arbicranturq; Neronem non ONtU.
um, scdhumanisrebus riuum suberactum, vigs ad vlcimum cempus, in ca quatunc
Fuiextare appariturum, ipsumgs Fore Anrichristum. Sed iam ad historix seriemre
VETTaMUT.
PVT X V II.
Depassione Petri es Pauli, e imminutione Romani imperii, ex morte Neronis.
X V I
Deciuilibusmalis in vrbe, ex capriuitave Losexhi, imperioque vestascani.
AIba sextus ab Augusto, morre NVeronis comperta, Romam venit: vbi dumno-
Ccucaait Mllula dcopcaleliabcoe rllibaclaa
peryliumentenccatur. Ilaq; dutm Coma ito vlurpar Imperium. Vicelliusin Cier-
mania idem arcipere conacur. Vespalianus in Syria, qui coriraludaeos a Neroriemil-

## Folio 64 — 886285755:0082
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000082.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
DFTOHES FRISTNC. CHRON.
sus, muttis eosmalis attriverat, Tolephumgs Forrissimum ac prudentisimum Lacer.
docem corum in vinculis cenebat, ad exercicu Neronis auditamorre, Imperatorerea
cur. Duoctimirum mali ciuile, ee nebilissimi imperii distractionem, ob piaculum in
apoltolorum principes commu lomameruit. Tosephusiste Macachix Alius, can-
exno Inter ludaeos, verumetiam apud Romanos postmodum auetoritaris
fuie, veccaca ei in Vrbe donata, libet quogs ejus bibliorhecx eraderentur. F. xrant eius
opera M XX libris Anciguac, oria de ludaorum cum Romanis bello, libri
VLL. Liber quoqi Machabaeorum le cundus ab eodem esse composicus a quibuldam
dicitur. Alia vero eius etiam opera praeclara Fulebius ponir. Ouocontra Virellium
bellum parat. Vbidum primo citc Alpes, secundo iuxra Placentiam, certid iuxta lo- 10
cum, qut altoris dicitur, victor extumter, quarto cum luos apud Bebryacum vinei
videleu certio ex quo imperare caepelar mense, seiplum incertecit. Virellius Romam
venicts, lconum vlurpat: mllisqecrudelicer ac nequicer actis, ve audivit de Ve
spaliane, pmo quidem imperium aCpOnCrO COGITAE, Led POST Q IOCIIS CONFOTTALIIS, Sa
binum Velpaliam tracrem in Capolium cum luis Fusauic, ibiqs omnes Aamma aC.
ruina in rnum cumulum dedic. Velpaanus ergo, qui postmorrem Neronis HOEEaE
princpe, L praecipue Tolepl (euum in vincutis poneretur, constantissime se ab
Codc scampetatore, Coluendumcxerac) imperium sulcepit, relictoq; ad obsidio.
nem Iletololmorum tilio luo Tito, per Alexandriam Romamtendit. Porrointer
haec ViCCsus a suis capitur, MPIetes Cam per viam lacram, quam per Forum ductus, 20
VICOETAMCAF, d in Pyberim nCHCS, CoMmuni quoq; caruie sepuIcura. AduertuS SC-
nacum etiam incerea amilicibus eius mulea crudelirer peracta tuerant. Cognitamor-
ee Vicellis. Vespalianus Alexandrix substiric.
= A P V T X l X
De excidio Hierosolymorum, ex captimitade Judaici populi, auctoritates de hoc Zose-
phi: quod Titus es respasianus ob hoc imperatores dicti, Roma cum triumpho
suscepii sint. De lano clauso. es aemho omaniimperii. Deterramotu, es
Descilentia. Demorre verorumque, es dsitBeatro.
Ci12V_ dum ludxipost xr a passione eas, Guosm pac PcenteH- 30
nicis aulemauloccpoocaous Ct, re de rrbe Cacrilesa, populoq; impii
mo, canquam Lochde Sodomis, crans Torcanem in oppidum Pellanomine, cransi
renr, vrbsinfidelis a Fico oblidione in ipla palchali Feltinicate, cunctis vndecunque
populis ad Celtum confluentibus, cingicur, tandemq; cum muleo Romanorum lan-
suinc expugnatur. Verum a cemplo, quod lacerdotum ac principum mulcitudorue.
BatUT, LituS arCetUT. Ouod dum magno labore luorum caperec, canquam ccclelia
Deigerminaeabolitum, cum ipla vibe t ous descuit, ac iuxta prophetiam do- 40
mini, lapidem super lapidemibinon reliquie, cransactis a prima condicione lui MI. C.
atnis. Sexcentatunc milia ludxorum interfecta fuisle, referunt Cornelius _E Sueto
erosoly: -mus. Verum quimilerrimum omnium Iudaeorum exitium ad plenum scire delide.
rac, iplorum lultoriosraphum Losephum legat, qui in ipla palchali Feltiuitate, tan-
cix acceperant, de commilto in Saluatorem scclere poenitere nollene, imo in Ste-
phand, Lin duobus lacobis occilis, Deccarum peccato appoluissene, vleio divina, guxe
adomindes padictatuerat, iam in pep ealdelcere debuir. Praemo-
idium
quam vno carcere conclulos, cricies centena milia hominum in vrbe fuisse comme.
MOraF. Fx quibustam tame, guam Ferro Rigne, vndecies centona milia, exceptisil.
lis qui in vebibus, auc castellis aliis perierane, in hactaneum periisse, idem (criptor
natLAL. LICCrOOIntET CXtCCa: Arbitrorenim, quod etiam si adnet jus impos lines nomano.
rum paulisper arma cessassent, aut hiatuterrae, aut aquae dilunio, aut Sodomitanis etoth, alt
fumnibus caelitus tortis, supplicium civitas deprehendisset, quae mulions austorenus que
haecperpessisunt, es nequiorem virorum praesentem hanc pertulisset atatem, pro quibus ex o-
mnis gens pariter mereretur extingui. Keliqui suc , Ge riep de eCCC. M. Iu
Ticolilio Vrbem inscedicur, rbi cum aximocuipudio, inaudicoq’ iriumpho, vno
CuTEII
dICUNEUE, PeTTOTuM OrDCMI VIGS II PLA ICMTOIM AIEM AIIDCTNIAML. LACAS BOLCLAMMIa
gnisicumeriumphum, Imperator ab exercitu appellatur. Vespalianus dehiie cum

## Folio 65 — 886285755:0083
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000083.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
L IBER TER FIV S.
curtucu Alio sedens, actis ante se Capus, d bibliocheca ludaorum, sulcipitur. Iusto
idiudicio deifactum crechtum, Ve qui in patrem ee silium peccauerunt deum, ab ho-
minibus patre ex Ailio plecterentur. Iragi Imperatores omnibus bellorum motibusse
datis, sexto lani ab Vrbe condira portas clauserunt.
Fiis diebus Romanorum respub. plurimum est aucta. Achaiaenim, Lycia,
Phodus, Byrancium, Samochracia, Cilicia, Comagena in prouinciasredactae, Rom a
nisleoibus ac iudiciis paruere. Pono imperii eorum anno ciuitates Cypriterraotu Cypriusser
corruerun, vrbses pestilentia consumitur. Fodem, vel iuxta alios z anno, Vespalia-
morus.
nusprosunio reneris in villa propria iuxea Sabinos moritur: Cuius Alius Pitus, (C- Zuusimp.
2o gregatis a numero principum Octone d Vicellio, octanus ab Rugusto succodic, vir
omnium ante se principum moderacissimus, in cancum ve Delicia hominum voca-
retur. Diem enim in quanil bonifecisset, perdidisse se dicere lolebat. Iluius dicbus
bellanonfuere, Romavero in pluribus sii partibus per se contaoranicincendio. IS
amphichcacrum Romx xditicans, quinque milibus Ferarum dedicauit. Anno imperis
TI, cumomnium planctu in eadem qua al parer villamoritur. Podem anno Linum.
XEl annis in lacerdorio eraa, oss Roma epilcoparum tradidisse AnaclCtO, rO-
Tert LuBS.
CA PYT XX
A NNO abincarnacione domini LXXXFTI, Domirianus Lito Tratri, nonus ab Au- Domician
sulto, successie, qui non lolum crudeliter in suos, quosdam interticiendo, quol-
dam in exilium miccendo, (xeuire caepie: se d etiam plurimum ei reip. damnum, exer-
cicum incaure GTermanis e Dacis exponendo, intulit. Ilic etiam intantam prorupie
velaniam, vele deum ex dominum appellari ac coli fecerit. Sccundus quog; post C- Secunda
ronem persecutionem in Christianosmonit. Anno imperii ejus quarro Annianus, Chrestiane
imperse.
qui XZFF annis Alexandrix ecclesiam Dei rexCTAE, moritr, cui suCCeNTIE ABiliuS. quario.
Anacletus quogs, qui juxta Fulebium in rrbe Roma x ex annis lacerdocio Functus
30 crac, rica decedic, ledemq Clementireliquit. Alii verohunc Cletum dicunt, ee Ana-
clecum postClementem ponue. Flic est Clemens, cuius eanquam coadiuroris sui clemens
Paulusineminie, voiait: Cum Clemente, es careris adiutoribusmeis. Ilic esmmagnus ci- Foman. ex
vicaris deiprinceps, Capientia praedirus, intancum ve a Tudaeis de genribus dilioeretur.
tractabilis, non lolum verbis _ Factiseccleliam dei informauie, verumeriam moni-
menta librorum ciuitati dei profutura reliquit. Fxtant eiusinter Cxtera opera, quam
experlona Romanx cclelix dictauir, ad Corinchios existola, qua intantum ci, quam
ad Flebraos Paulus conseripsit, consimilis esse cernitur, veproprer hocilla, quam no-
minaui, epistola, non Pauli, se d sua a pluribus pucetur. Fluic Clementi Petrussibi a
dominorraditam ligandiac (oluendi pocestarem eradidic, cumqs lacerdorio libi (ub-
40 rosanit. Ouare vero inter cum de Perrum duo medii inveniantur, ab aliis latis dictu
manifectum ese putamus. Domitianus dum ciuiratem dei persequiintentat, Ioan-
nem apoltolum, Caereris marrio coronatis, solum ex apostolis supersticem, in P’ath-
mosinsulam relesari praecepic, rbi Apocalyplim divinareuelatione composuit. F.X
Dauid quog. Sirpe genitos exquiri prXCepit. Duos dum alcitos pauperes cognouil-
Cec, reguisicosgs dereono Christi, dum illud caeleste, non terrenum audissee, liberos
abire permilit. Sed d perlecutioneht, quam aduerlus ccclelias agitariiusterat, datis
as.
Fose sepelitur. Cui inregnum successit Veria, anno ab incarnatione Domini XCLX. NeruA.
Tlicreuocari exules praecepic, vnde de loannes a Pachimo ad Fiphelum redire per.
30 a5 est.
De persecurione Domitiani in suos exnostros. De Clemente successore Perri, quod
tunc Domirianus Toannem apostolum in exilium miserit.
curlum compelcic edictis. Iple vero X v imperii lui anno in palationecatus, dedeco.
A DV F ZX
DeFraiano, victoriisque ejus, ac per secut nopbs. De domo aurea leronis, es
seditione Romanorum. De sacerdotibus CHgu; qui eo temporeerant. De obitut
Toannis apostoli, es haeresibus qua ata pudulabant.

## Folio 66 — 886285755:0084
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000084.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
DTEONIS ERISTNC. CHRON
xraiar
uicgs proeo Fraianus, X r ab Augulto, quem ipse viuens in Alium ee haredem ie
ori adopiauerat. Flic apudrrbem Caltia Aprippinam, regni gubernacula lulcepir:
cranlcocs LCheno. Germanians u priltinum Ctacum reduxit, ac mulcastrans Danu-
bium senres subesic. In Oriente quoque regionestrans Fuphracem ac Babylonem
lubius . LAnc estillud exemplum. Fraiano bellance victi lunt Parchi. Isterrius a
Lerone Chriltianos perlecurus, relatu ac monitu Plinii iudicismicior cstFactus. Ilu-
ius diebusdomus aurea Veronstemine concrematur. Iudxi criam cunc multis le
dicionibustur bauerune Oricte. Loumpore apudanciochuam polttinodium tel-
tius polt Perum, regebat cccleliam Ignatius: Romx Fuariltus, qui Clementi LX an- 10
nisregentieccleliam, succeserat: Flicrololrmis postSimconem, lultus, Smyrnco
rum cachedram Polrcarpus, llicrapolim P’apias, ambo loannis discipuli, ruberna-
banc. Ouorum Papias quinq libros, qui appellantur verborum dominicorum, lcri
PliCe dcicur. Toannes poltmulca rirturum luarum inlignia, apud Ephelum (olusex
apoltolis linc ettulione lansuinis, in pacemisraui ad Dcum. Larempeltate Menan-
der polt Simeonem lurrexichareticus. Cherinci harelis, quicerrenum Futurum esse
Christireonum, e corum qux sub venere luncincitamenta, cibis, pocibus, nupriis
Pexdicabar explenda, pullulabat. Fuerunt etiam FPebiones, id Cs, paUpereS, pro pau-
percace incelligentix vocaci, Chrictum solum hominem putantes. Sed et Nicolaica-
rum HaTCHSCK MELDuH, eu i HIla revuerentia e pudore, promilcuos d illici. 
apoltolis, quod nimis tenereillam c Cret. Sic Clemens X 1I Praiani anno, polt30
rictum Alexander gubernamr ccclelals. Lolt sgnatim Fleros Anciochena praeli.
debucecclera.
Nnoabincarnatione dominic Z vrI r, Fraianus ZI X imperii sui anno, proAu
uiov
risapud Selcuciam Ilaurix, vr dicitur, vrbem moriiur, cigs conlobrina
Tux Alius, XFF ab Rugusto, in regnum luCCeNSiE A drianuS A liuS. FTic a GuadrATO apO.
colorum dilcipulo, et Arictide Achenienli, viro e Ede de lapiencia pleno, commoni- 40
Fus, pexcepie, ne sine obiectu criminis Chriltiani punirentur. Is etiam rempub. iustis-
sime gubernans, pater patriae appellatus est, de rxoreius, Aususta. Idem Sauromatas
Bello prelsie, ludxeostumultuantes, ac in Palastinam redire conantes, coercuic, pex-
cipiens, eeacenram introcundi flierulalem non haberene, Chrictianos veroibi
habicare permilic. Anno imperii eius rrII, Alexander Romanx vebisponcitex dece
dic, eig; Sixeus succellie. Alexandrix quog: Primo mortuo, (ubrogatur Luctus. Sane
Flicrololvmorum ciuitas, expullis ab AE lio Adriano ludxeis, plurimum ab imperatore
REDPATATa, CXHOINC CIAS A Md aCta, a sentibus inhabitaBaFIF. POCC Z V ersolacerdo.
les, Glos ciutas dei ex circumcilionis patiete à lacobo apostolo, vique adidcempus
habuie, iam ex alio pariere credentium pontitices habere caepic, quorum primus 50
Marcus Fuit, Sixtoiam morruo, ac Phelesphoro Romanam cccleliam gubernante,
Postlultum quoq Fumene Alexandrinam cccte(IaM LEGCNEC.
Nno ab incarnatione Domini CX, imperii suiprimo, NTerua mOritIE, rOBHA-
Terria Cht
cano
pensegunm
tos concubicuslicere affirmabane Ilti Nicolaum ruum de ver illis, quicum Sceplia-
modiaconilunt consticuri, auctorem se huiusreihabere iactant, eo quodrxorem lu-
am, quam pulchram ralde habuie, in medium produxerie. Exculat rerohunc Cle
mens Alexandrinus, dicensinter Cxetera: Mihi compertum est, Nicoluum nullam pror-
sus agnouisse mulierem, praeter eam, quam in matrimonium acceperat, ejusque liberi casta vir-
sinitate, es sanctitate incorrupti corporis, 2 sq ad oltimam senectutem durarunt. Dux cum
irca schabeane constatillud, quod in medium apostolorum prozelorrpix suspicione
Produxerierxorem, ex concempeu vicii, vellibidinis gectum, quod perhoccontinen
cem le oltenderet eiusrei, quam nimie putabatur expetere. Increpatu Custdo
Cerdonem Primus, quarcus ab apoltolis, Alexandeinam, Romanam veropost Fu2
E A PV T X XTI
Demansuerudine es operibus  u LG sactaotionq. qui lunc clarihabebantur.
A PV F XZFI
Christianis
Deharesibus, es cinibus Christiillis resistentibus, es exemplar existola adrianipro
Corine
Ebion
Necolam
arecic
ari
GIEUIL

## Folio 67 — 886285755:0085
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000085.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
BER TE R FTV S.
TCITra dumciviras dei, quxe eR ecclesia, lonselate q; per orbemterra diftundere
20 marene, praeclarostrabuic, (cd _ lumma Capiencia pex dicis ririsillustribus, qui cam
asilo
cur, aneiguushoctis subcilius eam persequimolitur: ex quiprius eam exterius perse-
curionibus oppugnaverac, nunc intestino bello, hoc est haereticorum reneno, calsidé
inficere attentat. POst Mlenadrum erso duo Aagiciolissimi, Saturminus Antiochenus.
Balilides Alexandrinus, lurrexerunchaereriei. Morum Basilides sectatores suoS ad harerres.
morem Prchagoricum, quinquennio silere, Adem qs Chricti persecutionis tempore
negasssaleluit. C arpocrarem quoqueharellcum cunc tuisse lrenxus scribir. POr
rociuicas Chricti supra trmam perram Fundata, nec Foris rempestatibus, nec incus le
dirionibus guallari valens, non tolum lacerdores, qui cam verbo e exemplo infor-
non lolulreetis, led leripris a prauorum impustlationibus defenderene, non caruic.
Incer quos Fgelippus clarissimus habebatur, qui apostolicx praedicationis tradicio. Es esipp
nem, limpleermone quinque libris conlcriplu. Sell _hiltoriam ludaici belli a M a- B. storrcus.
chabeis, vleue ad excidium Llicrosolymorum, liculenrer ac prudenter contexuit. lu-
Rinus etra, cam noltra quam philolopliorun selentia plenus, ad Antonium apolo-
geticum pronoltra relisionelcribens, horum hneminit. Scribit ctiam de Adriano
20 ter prouinciales huic peri ass Satent, aduersum Christianos, ut pro tribunali eosin
Calare, quodpro Chriltianishiuiulmodi licerasmilerit: Accepi literas ad me scriptas
ne noxiperturbentur, es calumniatorins lardeanalribnatur occasio. Traque si euiden-
a decessoretuo Sereno Cranioclari ssimo viro: es non placet mihirelationem silentio praeterire
aliquo areuant, hoc ers exequi non prohibeo: precibus autem in hoc solis es acclamationibus
vireis non permitto. Etenim mulio aquius est, si quis volet accusare te cognoscere de obectis
Si quisereo accusat es probat aduer sus lezes quicquamazere memoratos homines, pro merito
peccatorum etiam supplicia scatues Illua meherele magnopere curabis, ut si quiscalumniae
gracia quenquam horum postulaverit reum, in hunc pro sui nequiria suppliciis savioribus
vindices.
C A PY X
Z X IIII
De principatu Amonini cognomento Pi, Datesibusque sub eooriis. Desacerdoribus
ex doctoribus Christicomturat eses. sotam Emperatoris pronostris.
NVNo abincarnatione domini CXXX LX, AdrianuS Z Z F principacus sui anno,
diem obiic Cui Anconinus cognomento PiuS, X L IT ab Rugusto, inregnum (UC- anconinus
celir, qui adcorranquille rempub. gubernanie, ve pater patrix ex hoc appellarus (ic. Pius.
Hluius diebus (lermes librum pastoris conserip (c. Anno imperii eiusprimo, Theles
Phorusxi annis sacerdocio Funetus, vita decedit: cui Fliginus lubCtituitur. Iluius die
bus Valeminus e Cerdon, quem postea Marrion lecutus est, haereliarchX FIICrC. C Cr- Cerdo haren
donisdoom atuit: quodis qui in lege e inprophetis praedicatus est Deus, non essexticus.
iplepater domininostri lelu Chrilti: quia ille quidem nocus eset, hic auremignOtUS:
40 illeiuctus, hic aure bonus. Forempore lustinus philosophus, cuius suprâ mentionem rustinas
Fecimus, de Neapoli Palaestina nobiliprolapia oriundus, inter extera preclara opera, pholosophus.
Apolorericum Imperatori de fidenoltra scripsic, cumqs benignum Christianis Fccit. pro chri.
Vndeprohis, quiin Alia paciebantur iniuriam, tale scriprum promulgauit:
Imperator Caesar Marcus Aurelius antominus aurustus armenicus, pontifex
maximus, tribunitiae potestatis quindecies, consul tertio, uni-
versis simul plebibus Asiae salutem.
sianis ca
tum
reale.
Cum MSISsCenit ire cos, qui libiimmolare nolune, quam nobis. Ec post
Pauca: Vosaurem cereros quidem deosnegligicis, culcum veroimmorralis dei, quem
50 Chriltiani columc, expellicis: sedpaternam ego securus sencentiam, parimoderatione
Atacuo, quod si quis pertictie huiulcemodi hominibus ablque vilo crimine mouere
negocia, ille quidem qui delatus prohocnominetuerie, ab Coluatur, cciam li perhibe-
cur idesse, quod ei obiicitur Chriltianus. Is autem qui crimé obcendic, reus poena ipsi-
us quam obiecit existat. Fligino successic Pius. Post Neumenem AlexandrIR MLATCUS
Cedic. Pius Anicero ledem reliquic. Marcus Celadionem sibi substicuic. Aniceri dicbus
Fgoquidem non ambigo eriam ipsis diis curx esse, ne quis noxius latear: mulro

## Folio 68 — 886285755:0086
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000086.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
DTTONIS ERISING. CHRON
Lelele Ls, Guaalii Romam venisse, ex vique ad E lcurhers
tempora ibi fuisse.
C A PV T ZXV
Aris, erauique persecurione, e qu per Christianos Emperator Cermartos al-
NTONENVS ad LIL ab rc lapldem, X XF F imperii sui anno, diem vlrimum
=clau(IE. POStquem Z FTEF ab Augusto, M. Anconinus V erus, cum Aurelio C om-
modofratre, regts oubernacula sulcepit, anno DominiC L. XFF. III Vologelum PAr- 10
thorum regem, Armeniam, C appadocia, Srriamq: raltantem, srauibellopresserut.
Forudiebus cumulei ciues Chriltirbigs terrarum pro hide Forrirer dimicarent, Poly-
eolycarpus. Carpus Smyrneorum epilcopus, et apoltoloru discipulus, sloriolistimopro domino
MaFEYTIO COTONatUT. P’extur de ipso, quod ad exemplum magistri lui loannis, qui apud
Fphelum, cubalneas lauadi gratia intrasset, eE vidissetibi Cherintu, exiliit, Fugiamus,
inquiens, ne balnea ip (2 corruant, in quibus Cherintus lavat, reritatisinimicus: lic, in-
quam, Polrcarpus Martioni occurrens, interrogatusq ab iplo si cum aonolceret, re-
spondic: Renolco primogenitum lacanx. Cum POlrcarpo pluribus martyrio corona-
tis, Metrodorus quidam, de Marcionishaerclipresbyrer, ionibus clttradicus.
Fis diebus Anicero Romx successir Socher, Alexandrix vero C cladion Agrip. 20
pinus substicurus crat. Antiochix post Flieronem Cornelio substituto, codemgs de-
functo, extus ab apostolis Lheophilus sedebar. Flic ciuitatem dei non lolum Factis,
Ccde (eriptis informans, reilia librorum monimenta reliquir. P’er idem tempuspra-
clari cinicaris dei principes fuere, Dionrlius Corinthiorum, Melito Sardensium, A-
Pollinaris Flieropolicanorum episcopi. P.X quibus Dionyliusmultis ceclelix scriptu
risrcilibusrelictis, de Dionrlo quoque Arcopagitaretert, quod Achenienlium exi-
Scopus a Paulo fueric ordinats. Reliqui vero duo imex alia seripturarum suarum insi-
eniaapologericum defidenostra Imperatori serip lerune librum. Antonini (qui quar-
rus a Perone perlecutionem in Christianos mouis) XY ET anNO Sochere MortuO
Flcucherius (uCceNIE.
LACCHIPCICaLC SFaMIMIa apud GTallias persecutio, Christi civitatE VrDCBAE. F er-
vebathocmalum porissimum apudnobilissimas Cralliarum vibes, Lusdunue Vien
nam. Verum multis hactempeltate mareyrio coronatis, Photinus quoqi Lugdumen-
Tium epilcopus, senio ac moribus grauis, gloriolapro domino pastione consumma-
Tronans c. TUP. Cui Cuccesit lrenaus Poly carpi discipulus, quorum supramentionem feci, reilis
admodum cinitati Dei non solum praedicatione, (e d _x scripturarum executione. FX-
tant de his cemporibus epistolae a Cralliarum mareyribus Christianis in Aliam milta,
quasin historia Fulebii, quam Eccleliasticam vocane, invenire poreris. Potempore
apudcastrum Dinionenle Benionus Poly carpi dilcipulus, in Ccallias missus, marirrio
Coronatur. Crauisimae peltilentix in plurimis Romanorum cunc fuere prouinciis. 40
Tildem etiam diebus dum Imperacor contra CermanoruForristimam gentem,
manum conserere parat, exercitu plurimum siri Fatigato, ac tam ex hostium multitu
dine, quam Fortitudine pauore perculso, Christianorum qui in procinctu erantpre-
cibus, _Romanis ad lubldium, lubito larous imber protundicur, e barbari, quiiam
exitialicer imminebane, crebris fulminibus deterrentur. SicG Panctorum precibus
hostibus Fusaris, Komaninon siris, Sed Dei virturibus, victOria POtiUNEE. PCrINEE
Imperatorislicerx ad plerolq milsa, cestances victoriam libi Christianorum precibus
collacam fuisse.
H. Anec
ererco
Deimperio Amonini reri, cum Aurelio Commodo, bellisqe eorum. De ciuibus no-
vicerit.
A P V Y
Z Z V
Ouarcaper.
unt
Christran
oscopus.
MI. Anon
one Roma facto.
Deprincipatu Commodi, obscaenitateq ejus, e haresibus. De incendio, fulmine, e
NINO ab incarnatione DOLMIIMCLL L LL, RATONIUS ZFZ imperii lui anno, in
PANMONIAMIOLMML, CICMMASIUUS MI. A. Commodus, Z V ab Augucto, suCCCNIE.
Hicluxurix e oblelacali dedirus, plurimos ex senatoribusint ertecit. Commodus
iste

## Folio 69 — 886285755:0087
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000087.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
LLBER TF R TIV 5.
ilte per omma reipub. IHCoMoaNStI, nisi quod contra Germanos bellum felici.
ter geMIE.
Per idem cempusinnumerx hareles pullulabane, inter quas Fncratitarum, Ja- Encrarica-
cianum quendam auctorem habens, magis peltitera Fuie. Isi ab anim alibus abstinen- ruhareses.
dum praedicabane, inprati existentes deo, quihx chumanis rlibus procreauit. Sed d
nuprias refutances, acculabant illum, qui ab initio malculum e Fceminam ad rectau-
rationem humanigeneris fecic. Sane Clemens, cuius supramentionem feci, scribens
aduersum eos, inter exrera dicir: An es apostolosimprobant Perrus etenim ex Philippus
es uxores habuerunt, ex filias virgines etiam nuptui dederunt. Sed es Paulum apostolum non
20 tadet in quadam existola suamentionem, vel salutationem facere comparis (uae, quam se ideo
Facempestae Capicolium Roma Lalmine percuritur, ac bibliotheca, magna
ade reltxe, ac palatium, plurimasqe Vebispartes conlumplic. ITis diebus Elcurheri-
necat circunducere, ut ad praedicationem F. uanzely expeditior fiat.
maiorum cura compolira, concrematur. Aliud quoque incendium Romae exortum.
us diem obiir, Viccorp ICde reliquIE.
L
XX V
Demotre Commoni es substidutions Aelis, qui es Pertinau, rur sumqu de morteillius.
20 COmmoors post multa vica sux Aagicia, in domo restiliani, X 1Xr imperii sui
alholtrangulatus esse dicitur: regnanitq posteum Alius (enex, X V L 2b AUgu- Alius Peri
Ito, ex loc quodadregnum electus, perrinaciterrelticir, Pertinax dictus: quem quin- unau.
EO gnamrCSMaTC CCeperaEenle, LMlianusiurispericus in palatio occidir. Oui dum re-
gnuminadee , ca peem Miluium septimo ex quo imperium vsurpa-
vcrarmense, a Seuero vica PriUatUIT.
EVtZXVI
Deprincipatu Seueri, ex persecutione ejus in nostros, belloque contra gentes. Depatri-
bus ex sacerdotibus, qui illo tempore prodomo deistabant, ex de controuersia qua
inter Romanum pontificem, e orientales episcopos de die Paschaefuit. De Juda, ex
t
Origene. Derictoria Severr.
Etac, Perrinax est dictus, X V rr ab Aeslicto, rerum summam obcinuit. LTic NatUIIa ecreman
Ferox, quintam post Heronem perleconem in Christianos mouit, ludaos quoque omncaper-
Spriaannidem affectatitem, Mellce. LLIS diebus cum persecutio vbiqse terrarum
des martyris paunam ac copit, OHSCC allhuc puero, maxtrrium camen plurimu affc-
40 ctance. Llocincempore tuerumnon lolummareyres, qui eiues Christi exemplo luo
ad pacta alimaren, le d e doctores  lcriptores dilerrissimi riri, qui eos docen-
doacletbe autapea ateM. Lx quibus pos Tulianum apud Alexan.
driant Seecus cus: apud ochiam octauus ab apoltolis scrapion opi-
CcopusOetals. apetet Calatea ala a Lheophilus: in Flierololrinis Narcistus,
de solen.
50 lam couencus episcoporu, _ concilia, eam per lingulas prouincias, quam in vrbe Ro- charis.
mana, cui Victorpeaetuit, conocantur: comuniq decrero contrmatur, neliceat ali-
quandonistin die dominica Palchae celebrare mysterium. Sed epilcopiregionis AlIE
contuctuae a veutous er caeea Contrmabane, in quibus Polycrares, quiam2-
iorem ridebatur habere auctoriratem, Victori Romane rebis episcopo (cribens, inter
ExCeTA aiC: Nosistur intemeratu Paschae colimus diem, neque addentes, neque auferentes aliquid.
Nno domini CZCV, Scucrusnatione AFer, qui ex eo quod Imperatorem vicus
e Samaritas, Parthos, Arabas, Adiabenos bello preltic, Pelcenninum q ex ASy pEO 2C soquusio.
Feruerer in Chricti ciues, apud Alexandriam postmultos alios pater Origenis Lconi-
ecclelias procurabanc. Mulri quogi in alissscoregii lacerdores Fuere, Victore ad.
hecKomanx ccclelix cachedram suoCMantc.
Onibus praesidentibus in ecclelia, in provinciis ACix quaestio oritur de die Pa-
Scha, Conrmancibus quibulda quacurtes ete le Penta LlIa Vehler, lolin de- Mrouer-
bercienmu, cum calis consuecudo non ta  ecclelia obseruaretur. Ob quam CauI. nicace Pas

## Folio 70 — 886285755:0088
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000088.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
DTTONIS FRISINO. CHRON.
Erenm ita cha quaedam luminaria apud Asiam dormierunt, summi ex electi viri, in quibus
est Philippus enancelista, es duae filia eins, nec non es Toannes, qui supra pectus Domini recu-
buit, Polycarpus quoque, aliiqe sancti, qui expectant aduentum domini de caelis, vt resureant à
morruis: istierzo omnes diem easchae in X FL L = die mensis observarunt, secundum F. uancelium.
Sede ezo omnium vestrum minimus Polycrates, secundum traditionem eorum patrum, qui
VE fuerunt ante meper ordinem exiscopi obsernohunc diem, ut conveniret cumillo, quo fer-
mentum Ludaorum populus aufert. Vnde frates charisimi, L. X V annos atatis gerensinnomi-
ne Domini multorum quoque exiscoporum per orbem terra notitiam habens, ex sanctis scriptu-
ris intendens, non perturbabor ex his quae ad terrorem proferuntur: quia es maiores mei dixe-
runt: Oportet magis obtemperare Deo, quam hominibus, certi quod noninaniter canos artuli. 10
mus, sed in disciplina Christi semper conversati sumus. Scd ad hoc Victor constantius ages,
torius Asix ccclehas cum vicinis prouinciis a comuione abscindere nicitur. Sednon
omnibus hoc placebat epilcopis, quin porius e contrario scribenres ei iubebat, vema-
sis qua pacis luntageret, et concordix Ctuderet. Fxranc etiam iplorum licera, quibus
asperius obiurgant Victorem, relucinucilicer ccclesix commodis consulenrem.
Eodem tempore ludas de leprimanis Daniclis prudenter dilseruit. Origenes
Orisenes. Quoque apud Clemencem doctissimmum Alexandrix presbycerum, qui ex iplevriles
Compoluiclibros, cunc crudiebatur. Leaque postquam Origenes ad iuvenilem perue-
niexcarem, non lolum Alexandrix docendi officium a Demetrio epilcopo altum-
Plc, Ced erbiqe verbum deipraedicare ccepit. Dumqi indifferenterram mulieribus, 20
quam viris praedicat, lubricae aetaris incentiua metuens, zelum dei sed non secundum
(cientiam habens, manum sibi imiciens, semet castrar, illud cuagelicum, quia lune cu-
nucti, qui sciplos castraverun proprerregnum dei, etiam ad lireram complenduere.
dens. Flicost Origenes, qui a Seueri diebus, vlgs ad Calsi secudirem pora durans, mul-
ta de diuinis scripturis reilia compoliie, sed nimium humanis riribus contidendo, ac
undanisracionibus incaure innirendo, labori e religioni sux omnim odx helitatio-
nem induxie bene dicta erroribus (ve quidam alferunc) permilcens. Vnde deiploha-
bes quodrbibene, nemomelius: vbimale, nemo deterius.
Scuerus Tuliano Pescenioq; interfectis, aduertus Albinum luliani locium, in
Calliis bellum machinantem, exercitum parat: quod cum mulio veriusqi partis lan. 30
duine occilo, demum apud Lusdunum AIbinorerminatur. Posthoc Brirannisbellu
indicit: quoscum magna difticulrare cum Cubiusaller, partem insulae rallo cinxit.
TX
X Z I, X
Demorse Seueri substicurioneq. Caracallae, e item de morte ilius.
F V F RVS Antoninus apud Eboracum oppidum, X v imperii sui anno, diem vlri-
mumclausiE. Cui RureliuS AnconinuS BassIanUS, qui d C aracalla, ZV F F F ab AV
oulto successit. Anno abincarnatione domini C CX Y FY, Victore mortuo, L epherinus
successic. Caracalla verd parre asperior, libidine q; incemperancissimus Fuic, vipote qui 40
nouercam luam in rxorem duxit. Is dum concra Parchosbellum molitur, inter Ldel
lam ee Carras abhostibus incerticicur. Ouomortuo, Macer Opilius, scu Macrinus
prxefectus praecorii x IX ab Augultoreonum inuasic, primoq; imperii sui anno, milica-
ricumuleu vica prinatur.
acor. 5
C A PVT X Z X
Derm petio dei Aurelis, oltaque eius, es de Romanis poncisicibus, morteque aurelij.
LNo abincarnatione dominie cxZI, Marcus Aurelius Pacerdos ITeliorabali
templi, X X ab Augulto, imperium Corcitur. Flic Ragitiolam vicam duxisle Fer- 50
tur. Fluius diebus Zepherino mortuo, Calixtus Romanam ecclesiam guber.
nandam luscepit. Aurelius FELr imperii lui anno, acumulcu milicari cum matrene,
CaTUE.
a
s

## Folio 71 — 886285755:0089
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000089.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
20X lE k L1V5.
EAPVT XXXL
Deprincipati Aureli Mlexandri, ex victoria eius. Demareyribus qui sub eopasa
NHO abincarnatione domini cC X ZV, Aurelius Alexander Z Z L ab AugusO, casar Aure
C voluntate omnium Impelator ereacur. Llic ex Christiana muliere Mammeana- lu Aevanu
tus, iuste lempub gubernaule, Zerxem quogs regem Perlarum maximobello degi er
cic. Vipianictiam consiliolespco. moderaristimum se exhribuir. Palticamen lune lub
20 coGordianus ee Lpimachus, Palmatius quoq; consul cum rxore e filiis, aliies pro-
milcuilexus Z LrI decollaci. Simplicius etiam senator, quem C alixtus P’apa bapriz a-
verat, cum ulris aliis paltus est. Iluius dicbus C alixto Romae luccessic Vrbanus. Ve.
banomodicum duratce, Pontianus cccleliam Romanam subernandam sulcepit.
Alexander x LL c imperis sui anno, cumulcu milicari apud Mosunciam occiditur.
C APYY XXXII.
De imperio Maximi, persecutioneque ejus in nostros, morteque etiamipsius.
A DoOabincarnatione domini CCZ X ZVFFF, Tulius Maximus, Ccu MaximinUS, Maniminu
28=natione Trax, xxir ab aligusto, line Senacus voluntate ab exereitu, eoquod be). Casar.
lum in Germania prolpere sellerat, rex creatur. Ilic proprer odium praedecesoris syi
Alexanri, ex Christiasa Mare nari, (extuS a Nerone ciuitatem dei perlequitur. FTis
diebus feluence cribulatione persecurionis, Origenes neceslarium de esresium de Serraperse
urio fide–
marereio librum conseriplic. Maximus vero cerrio imperii sui anno à Pupieno Aqui. lum Chron
lcix incerticicur. Pupienus aurem ee trarer eius Albinus, dum regnum vlurpare con. A.
cendune, in palacio vica priuantur.
CA PV T ZXZTI
Deprincipatu Cordiani, domanisque pontificibus, e scripioribus ecclestasticis, fite
Eoabincarnatione domitL CX L F, C ordianus post MaximuI, XXIII 2b AUI- Gorasanm
gulIo, HIMPCTALOF CrCAEIP. Pomliano quoque detuncto Ancherus Succesir. Duo Casar.
morcuo, Fabianus (Vetrau) per columbam ccelitus elaplam, de super capur eius
manentem, epilcopatu dis ussuldicatur: quod tamen alii super Z epherinum rectum
eradune. Luncetiam apud AHelochiam episcopo Z ebenno detuncto, Babylas eccle-
six sulcepi principatum. LAlexandriam vero Demerrio succelsic FLeraclas. F0
cempore excirerunt mule, ge Cinicatem dei seriprurarum Cuarum documentis illu-
ArarCHC, C quibus AEICacas ir incer Scripeores ecclesialticos nobilis, multamoni-
MCNTA HOTOCIIILCHGMC. Mordianus admodum puer Parthis bellum indicir. O105
40 dum diuerlispexlus lxpeprolpere seltis oppressisser, ipse luorum traude, rrimperii
Cui anno, super Futrarem interticitur.
sunt, e Romanis pontificibus, morteqe Aureliy.
quoque Cordian.
A PY F
L L A LLLI
Deimperio Philippi Chriscran Shumilitate ipsius.
Neroabincarnatione Dominic C =X L V FE, Tulius Philippus, ZXTPFF ab RugU- Casar Pbi
Ao, cum Elio suo Philippo regisen Corricur. Elic primus Imperator Christianus . Pe.
Fuit. Anno imperii eius FEr, milleMas ab Vrbe condica impletuF aNNUIS, CUILOMHI-
um saudio magniticis ludis ab pClatore celebratur. De hoc fertur, quod dum in
 VSia Palcna Ccclenaets Velletincerese lacramentis, ab episcopo locinon prius est
admilsus, quam inter paenicentes, culpas quae de eo terebantur, ablueret. Duod iplumm
cum magna humilicare luscepisse dicunt.
C A PV T Z Z Z V.
mdrsatsorbi itq. Pet slnodneque eius inmestros.

## Folio 72 — 886285755:0090
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000090.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
LLOHLSLRISING CHRON
Nno imperii eius rZ, cMMCaLac Decii Frande cum silio (uo ML LaluI, Le
LLonauice proeo Decius, Ra ab Augusto, anno ab incarnarione Domini CCL T ZI.
Flic ob odium Philippi, immanissimam in ciuicatem dei septimam à Nerone perle-
curionem monir: qua L’ablano Romano ponciticemarerrio coronato, Cornelius ca
chedram lulcepit. Flicrololymis quoque maonus civicatis Dei princeps Alexattact
Occim
ais
marcurio coronatur. Fleracta quoque apud Alexandriam paulo lupra lucceslerar
C A PV T XX X V I.
Dedlg Decii, es imperio Galli E. Volusiani, ac morte origenis.
DEcErs imperii luiannor er cum hlio suo inter Barbaros incerficitur. Cui C allus
cum hlso rotuliano, x X VL ab Augulto, inregnu luccedic. Fluius diebus sextur-
gelimo aeraris sux anno Orig enesmoritur.
C A PVT XZ Z V II
Dequastioneinter Cornelium ex Erprianum. De Romanis potificibus, aliisque sacer-
doribus. Depassione Laurentii ex pestilentia in urbe Romana.
VvC etiam incer Eyprianum Carchaginensem epilcopum, de Cornelium R0. 20
manum ponikicem, ambos eximix sanctiracis ac Capientix riros, scrupulola ori-
tur quaeltio: CYpriano cum Africanis epilcopis allerente, lxreticos, qui ad ecclelix
unionem redeunt, rebaprizandosFore. C orneliorero cum lacerdoritus per lcaliam
constituis contirmante, sola eos manus impolitione purgandos, sacramentum qs ba-
pilini nullarationc iterandum. Scriplic aurem Crprianus eximixe lapientix, ac a u-
enissimae eloquentix de Adenostra libros. Romx Cornelio marrrio coronato, se-
dem suscepie Lucius. Duo vrrcantum mensibus sedente, successic Scephanus. FTuius
diebusnobilissimus inter epilcopos, Alexandrinorum eccleliam rerebat Dionyhus:
quiinter exrera eximix virturis lux documenta, de abiecta Nouaci praesumprione,
Paceq ecclelia deireddica, Scephano Rom ano ponritici scriphc, dicensinter CxTera: 3
Scito autem frater omnes ecclesias in Oriente, quae prius conturbabantur, nunc redisse in con-
cordiam, es omnes sibi vnanimiter coharere, saudentes es exultantes de pace, quae vlraspem
ecclessae reddita est.
Flcus diebus, velplioris Deciicempore, dum vbigi cerrarum ciues Christiad
Caurenims exquilica tormentorum genera exguiruntur, beatus L. aurentius iuxta quoldam R0-
ma in craricula martrrio coronatur. Sed sub Cralieno e Valeriano proximis post
hunc resibus, Sixtus, cuins diaconus L aurencius Fuie, mareyrio consummacus inue-
nicur. Pocestaurem heri, quod omneshireges Decii linerocari, vel ordopontiticum
vicio (criptorum eran sinutarus. Llaccempestate in vniverlis Romanorum prouinciis
peltilentia excendieur.
CAPV Y XX XVI
Dionyliusin epilcopatu.
im e
solsiat
9r
Demorte Calli e ocasunt Cacer aoro stat.
RLEYS ex Volusianus dum Contra Amilianum ciuile bellum parane, secundo
impets lui anno incermcintur. Amilianus verotertio, ex quo invalerac imperiu,
mense vica priuatur. Scephamo eriam morruo, Sixcus Romx lacer dorium sumplit.
V F XXX IZ
Deprinciparu Faleriami Ex Calieni, persecurioneque in nostros, es pasione SixII. Decd-
priuitate raleriani ex inundatione diversarum rentiut comia Nomanum im-
perium, es intestinis malis. Demora  alet abtoetio  tor str, Marreque
LXN
haretico, onde Manichat.

## Folio 73 — 886285755:0091
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000091.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
BLX LL A+1VS
A Nro abincarnatione dominicC L. LX, post Auoustum IOCO Z ZVFY, Valeriamus valeriann
altena
Cares.
perlecutionem in ciuicatem dei mouerunt. Llis dicbusgloriolomanso pra ca-2 pesse.
in Rhecia, Cralienus a Senatu Romx Cxlares creantur. Ili octauam a NeronCE
10
ra cinitatis deilumina, SixtuS ROMX, C arthaginCC yPFIAMIIS CONCIUNEUT. Sixro quuto.
Tuccessir Dionylus. Valerianus aute à Perlarum rege Sapore captus, e luminibus
Orbatus, ignominiose in Perlarum Cethiture consenuir. Floc enim apud cum lorritrs
rer. Calienustam milero locii perm ans exemplo, Christianis mitior estFactus, _ da LVercasre.
Fruius diebus Alpibuscran(censis, Rhecia, staliags rastatis, Ravennam Ysq. Per-
veniune Alemani, qui per CTallaS CMes, Tcaliam populaneur. GothiCrx ciam, Mace
doniam, Pontum, Aliam peruac alttur. Juadi _ Sarmata P’annonias armari ingredi-
antT. Vceriorum CTeranOT MMIdatione FTispania deletur. Parthi MIeLOFOL-
mia Syriaq Pociuncur. Supertal aladum gravipestilentia, e plaga cerribili EOTIS
Orbispremeretur, Romanorum espelb. non Tolum Foris abholtibus acteritur, le d de
intus civilimalo laceratur. Nempe Crenuus dum Imperium inuadere molitur, apud
Sivenam occiditur. Posthumisectam, qui in Galliis cum mulro came reipub. Com-
modoimperium rurpauerat, decno anno a milicaricum uleu vita priuatur. Se milia-
nus prolimilicausa Mogunrix necatT. PCarius, qui in Galliis post Posthumium re
20 omuminualerac, inICMLHuI. CuCum rurlum Victorinus succedereparat, rica eximi-
FuT. Cumhaecaruntur in CFallus, is Orienre Odenacus agrelticollectamanu, Perlas
repressir, Meloporamiamq recepu, e vlgs ad Cceliphontem cum ructicis syrix vi-
Ecorvenic. Calienus delerearepub. ac Mediolanimanens, volupeatiqs deditus, inter-
Fectus est. Dionylio successit Felix Anciochia, post Dionylium Thimeus, post Thi-
Facempestate Manes quidam Genere Perles, moribus _ vita barbatUS, CxCCTA- Manes has
bilem haereln docuir. Laneetum Chrictum sele credi volebar, nunc ipsum lc ese recicus.
Paracletum praedicabat: c Clalus siactam, ad Cimilicudinem Christi xer discipulos
chdens, ad praedicadum mile vac impia dogmata, a prioribus haeretieis mutuata. (Tu-
30 ius sectatores Manichaei vsq; hodie rocantI.
E A P V Y
Deprincipatu Claudii, triumphog. ejus, ac morte.
AHoabincarnatione dominic L L. L X PFXI, ClaudiuSZ ZV FPF ab AIIGIItO, VO- Clandon
luntare Genatus Imperator creatur. Htic Cochos, qui per Zr annos Ilyricum _ Casar.
Macedoniam peruasatifuerane, bello pressic, ac incredibili strase deleuic. Ob quam
causam clypeus ei aureus in curia, _ Cacua equeltris aurea a Senatu decernitur. AMnO
autem imperii lui LI, morbo correprus, apud Syrmium diem obiit. C ui DuincillusFra.
40 cer luus ab exereicu sub sticurus, X Y LL imperii sui die vicam tiniuit.
 A2LL A L 1
estosticium, rriplocquum ascendente, incuruatus regem, non manu, sed dorlolcua-
ris decretis, instiemit, ve quo quisgs putermore, exoret quod dininum est.
meum Crrillus: Crrillo successir Dororheus, huic Anatholius.
Z
Deimperio Aureliani plurimisque trium picuus, de de Droe Roma, quam amplianit,
db clathi qua ed aone sub in Cauta Condtat. Depersecutione innostros. mor
teque ipsius.
a
multis ac orauibus praeliis pressie, Romaniqs imperii cerminos restauranir. Inde adO.
so rientem digresus, Lenobiam, qua occilo mariio luo Odenato Spriam vsurpabat, in
Porestarem redesit. In Callia quoque Petricum se ditiones proprii exorcitus compe-
Scerenon ralencem, linegrauilabore superauie: Licq tam Orientis, quam Aguilonis
victor cpas ribemiliorea: Ollam etiam polemodum tirmioni murorum
ambitu decorauit. In Callia quoque super Auuium Ligerim, pulcherrimam vrbem surelia
condidic, quam exnomine suo Aurelianim rocauit. Isnonus à leroneciuicarem dei, Callia. Erbs.
NNo ab incarnatione domini CC LXXVF, XXI X ab Ruonstoresnanic Aurelia- Aurolianns
nus.tlic dum ellervir bellicolus, procm a aluuMo, BIg; Crochos

## Folio 74 — 886285755:0092
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000092.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
OTTONIS ERTSINC. CHKON.
erga quam tamen in principre venignior extiterat, aixit: ante cuius oculostulmen,
1Z perse
110
cum masimo omtlcum pallore corruic, de iple non mulco poltrempore, annoimperis
A PV F
dui sexto occidirur.
Deimperio Lacul morlegicins.
innim T.
proboo.
XL
NNO ab incaCHaIODe DOmInI CCLXZZI, LaCItUSXXX ab Rugusto, Impera-
corFactus, Loen(e in Pontonecatur. Post quem dum Florianus partem re.
eniinundere certiomense, ex quo id vturpaverat, apud LHAELUM VICa PTIUIAEUI.
C A PVT ZLIII.
Deimperio Probi, victoria eins, ac morte.
A Nro ab incarnatione Domini CCL X X Z C, X X X L ab Augulto Probusrcgni
adexrus, barbaros qui GTallias occup aucrane, per ulta e Forria bella denicit: de-
inde ciuilibus bellis Sacurminum in Orience, Proculum e Bonolum apud Aorippi.
nam presit: ipse vero apud Syrmium in curre ferraca a milicibus interticitur, anno
imperii sui YLL.
C A PYY ZLIIIB
Deprincipatu Cari bellisque ejus quae in orience cessit, ex de morteipsius.
ees. Carm. R NNO ab INCArHaLIONC DOIHI CCL ZXZVFFF, Carus NarbonenIS, XXXLI
ab Auoucto. Imperium Corcitur. Cui assumpris sibi in regnum duobus Eiliis Cari-
no_ Numeriano, bellum cum Parthis gestic, duasqi ibi nobilistimas ribes Chocen
e Creliphoncem oppuonauit. Ipse vero luper Pyorim Fulmine percustus, imperis lui
anno rdiem rlcimum clausiE. Numerianus quoque hlius eius a locero luo Aprovi.
EA PPIUAEIE.
C A P V F. Z L V
Deprincipatu Mocletiani ex victoriis ejus, qualdet Maximianum socium imperii
lerit es Christianos super nnes qula a facti, asslxt. Detrium pho C. On-
stantini, es quomodo Dioclerianus ex Maximianus imperium reliquerint.
Socteria. R Nvoabincarnarione Domini CCXC, Diocletianus, XXXVXK ab Augusto, Im-
Perator ab exercitu creatur. Llic in principio dignitatis lux, Aprum interfectorem
Numeriani, propria manu intertecit. Charinum vero Aagiciose riventem, quem pa-
ter Cxlarem in Dalmatiam milerat, oraui ac laboriolo bello denicit. Posthioccum
Amandus ee Flelianus rustica manu sedirio lostumulcis in Callias mOvCrenE, Maxi- 40
mianum FTerculeum Cxlarem consticuie, ac in CFallias ilic, qui impericorum homi.
numasreltem manum Facile virture ac ordine militari devicit. C araulius quidam,
ionobilissenere, manuvero ac consilio non ionobilis, dum Maximiano suspectus
haberetur, Britanniam inuadens, purpuram allum p(II.
Lacempeltate in oypro Achilleus rebellat, AErica Duingentiani impugnan
Ptarseus Perlarum rex Orientem deuastat. FTis ergo malis morus Dioclerianus, Ma-
imp. Mani. ximianum Hlerculeum ex Celare promouicin Augultum, Constantium vero e Ma-
ximinum Cralerium Cxlaresfecir. Ilic est Constantius, qui ex Theodorapriuisna
ETerculei Maximianir eElios, Constantinum g ex Flelena concubina habuic. Ilanc
elena an. LLCICam ex Paso Preuerorum oriundam dicunt: vnde eandem cccleliam pluri- 50
mum cam decoralletradunt. C arauliuIS vero r Er, quo purpuram vsurpauerat, anno
ab Alecto locio suo Fraudulenter occiditur. Ipse etiam tertio dehinc anno ab AIcle.
Decimaver. LPlaletonecatur. Imperatores ergo decimam à Nerone in ccclelia dei per-
sccationem monent, quae omnibus superioribus ex anciquihrostis verlucia, modicum
cimsiano ram ces tabemis. de propiethoc amplius incandelcemis, cam eraciltimra, quam
nouisti.
exsta.
oraurio

## Folio 75 — 886285755:0093
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000093.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
IBF R FF R FLVS.
nOnISSIIIA InUENIMIE. P EL AICCCH CLAM AnNOS PLOILACIA, CTOIL LIPCIOTEOIS ACLMCCE
dibus marerrum, incendiis cccleliarum in delimenter agebatur. Vnde quormilia lan-
etorum his dicbus cinitas Dei, non se cundum illorum opinionem perdiderir, led iu-
Xtarei vericarem aternaliter ricturosin linuluo collererie, nemo enumerare pollet.
Cinicas enim CMctihuiulmodicunsionibus dx prestionibus expolicur, de tanquam
aurum intortace pau,  quomodo riuis exlapidibus constac, monnisiprobatos
ae Polucosrecipiat.
Etis diebus dum Augultus COnra lupratatos exrannos amandum de Elianum
bellum paral, rauticius Cum es ou Catuliana Romam ad Marcellum Papam, qui N auriceus
10 Caio succe Perat, venic, accepcaqi ab eo benedictione, cum Imperatore contrainimi- marcyr.
cosimperii concendic. Dui dum eranscensis alpibus, apud Octodorum conscdissent,
Comperto quod Chriltiani eslent, Mauricius canquam primicerius, e coductor alio-
rum, ad idololatriam vocatur. Sed Forrislimus achleta Christi ac signiter, quiregiim-
Pioaclacrileso, ad debellandosholtes regniiulte paruerat, contraria resi coelorum
Deaecipienti, obedire reculat. In quomonemur regibus quidem de iulticia subditos NB.
nosele debero: liqua vero contra Deum, ec lalurem animixe praecipiunt, re cum Pe-
rolciamus dicere: Obedire oporret Deomagis quam hominibus. Mauriciuserso cum (o- Actor. 5.
ciis suis, qui sexM. D CL X V FEuisSe dicunuE, apud Agaunum super Rhodanum licum
Oppidum, macerrio coronancur. Elapli tunt de collegio illo plures, quos insequentes
20 Romani, rX in oppido Callix Bunna occiderune: Cereonem vero cum lociis luis Gereon.
CCCXxX, in suburbio Colonix Asrippinx vrois incertecerun. Victorem etiam
Cum CC CL.X in ribe Proia, quae nunc Lancis dicitur, interemerunt. Nec ofendide-
beclector, si quis lanctos tugisse mareyrium audic, cum Perro dictum tuerir: Mus te tan. 22
cinset, es ducet quo non vis. Sancti enim dum carnem suam odio haberenon pollunt
ricam diligune, Cedei calectem ricam e amorem praeponunt. Nec inconueniens pu-
cocredendum, G dixerimus dominum ad hoc marerres suos fugere roluisse, ne vni
loco, velrni patrix cantus relinquer erurchelaurus, quin porius per diverla loc2 ex
PSuincias diuideretur.
Lodem cemporebeacus Vicus xrae puei, reporelepes, euur, ledmaru S. rim.
30 rismoribus, a pacre (uo flila, qui ex ordine pacriciorum fuissememoratur, primoAa-
invius, led comparisamore Fraca, pertum deponeret, privacumq; habitum _
Plebenda Dioclerianus in Mcohedia, Maximianus Mediolani, X X imperii Diocle
sellatur, ex post a Diocletiano diverlistormentorum generibus MarEYTIO CORONaLIE.
AArd oGeCmatre lua Fillatia, ac Pemo, OSIla, _ Funomia, _ Purropia, ali- 5. afra.
isq compluribus, a Caioindiceignibuscradica, apudVindelicam Augustam palmam
marerrii accepic. Llacprimopeccatrix, postmodum à Narcisso epilcopo converlaex
bapcizata, perignem examinata, e perennss glorix corona donata, fiduciam impe-
tranda srarix peccatoribus a dominoa3ILaIM decIE.
Sediam ad cines mundireuertamur. CoMcalus Alemanis bellum indicit, à
quibus primo victus, poltea cum incredibilibarbarorum ltrage, LLXous OCCIS,
victor exticie. Porro Maximianus Ruoustus Omingentianos in AFrica BellOpreNE.
40 Diocletianus aurem Achilleum in Alexandria obsidione cinxir: captaGs POstVLFT
Menles, ac diruca rrbe, e Aorptocora prolcripla, spie incerfecic. Maximianuns au-
tem dum Parleum regem Perlarum agerediparat, inter Galienicum sL C ArFAS CON-
SlenuFactorincitur, victusq ad Dioclerianu cusic. Ob Gua Cachatee alio-
Remocus Augultus, Mlaximianum ance vehiculsunr pet aliquormilia pastium purpu.
Lacum currerecurpiter permilit. Dua de re inclammatus Mananus, coscls vi
decungs copiis, in hostem ruic: victogs ac tugato Narleo, rxoribus eriam ac lorori-
ous, ac liberis captis, cum maona praeda ad Auouctum in Poaa rees,
cum maximolonore lulcipitur. Lgice oecas e Maalus cum mulris
Ialis Cccleliam Dei atrrinislene, e crudeli animaduertione ltacum civicaris Chrilti
5o perrurbalsent, vlerix dei dexrera, qux castigari paucis ciues suos permilerat, in tantam
eosamentiam e permutationem eradidic, verterqi eorum, Maximianus camen vel
Clalllaluto, alculct

## Folio 76 — 886285755:0094
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000094.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
STTONIS FRISINC. CHRON LTB. HI
76
Flis diebus Marcellino substituitur Marcellus, cui luccessie Culebius, polt quem
Melchiades Romanam eccleliam gubernandam lulcepit.
APV T ZL V I.
Qualicer Calerius es Constanrius regnum diviserin, Constantiusqe moriens Con.
stantinum imperatorem in G alliareliquerit.
sulerimes D F. LX CxO Imperio ab Augustis, C alerius e Constancius, qui ab ipliselecti C xla-
peserane Imperium diuidunt. Galerius Maximianus IIIrricum, Aham, Orien-
sCasare. rem obtinuir. Constantio lcalia, AFrica, Crallia Porre devenic. Sed Constantius vie (ua- 10
viTimus, Callia ac Flispania contentus, Cralerio carerasterras religuie. Ilic Constan-
tius multa clementia ergahiomines, ersa Deum vero religione maxima vrebatur,
culcoresqs dei venerationi habuit e honori. Cralerius eroo duos Cxlarestecie, Plaxi-
miaumm in Oriente, Seuerum in Stalia, ipse vero IIlyricum rerinuir. Constancius au-
em in Bricannia moriens, Constantinum Llclenae ilium Imperatorem in Cralliare.
diguie.
E A PV F X L V TI.
Terminustertu libri, ex recapitulatio persecutionum.
TCxEV quia nmi Peltecucionibus, quali post noctis renebras lux desiderabilis 20
Ecclelix Dei, sib Constantino principe pax illuxic: iam cor maloruturbinibus FeM
certioiam Operi finem demus, ur ad ea quibus Dominus ciuirarem suam depressam
Exhumiliatam exaltare voluie, tempora veniamus. Decem enim perlecuciones a Ne-
rone vq; ad idcempusinvenies. Decem etiam plagis ciuicarem mundi, lub principi-
bus, quieas quas diximus perlecuriones mouerune, percullam maiores nostri cradi-
derune, de scriptum reliquerumr: quae omnia diligens inquisitorrerum invenire pore-
rir. Sicutergo Z plagis percusla A. gypcus, populum Dei liberum abire concesir: sic ci.
uitas mundi in x perlecutionibus z plagis percusta, populum Dei, id est, Eccleliam
quielcere permilit. Sicut eciam Pharao inseguendo populum Dei admarerubrum.
(qua Xiper lecutio tuit) cum exer cicu luo Funditus est deletus: sic ciuitas mundi, guIXe 30
modomultismodis diuina vlcione percumta est, e percuritur, cum capire suo Anci-
Christoridecimam, id est, nouillimam ac omnium periculolissimam perlecurio-
nem moucbit: ibigi percusso Antichricto Fundinis delebitur. Ciuitas aurem Christi
cxalcaca ex alcabicu, ac in aernum cum iptorcenacuca lesicicer contummabicur.
constanco

## Folio 77 — 886285755:0095
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000095.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
EPISCOPA OTTKOTMCOEVM
LLBE.K CV AR+Y5.
 AOLObV 5.
TLLVm iam esse sasnum puro, qui Detacta nononsantet constae
rata non stupeat, ac per visibilia ad inuisibilia non mittatur. Dominus
enim qui ciuitatem suam ante constitutionem mundi praeordinatam, act
tempus latere voluit, tempore quo decuit exaltare disposuir. Vnde ipsam
temporehumiliationis suae, tempus ei exaltationis per prophetam praedi-
cendo, blan consolatur: Dilaca, inguit, centoriatua, _ pclleStaber- Esa. 5+.
naculorum cllorum extende: lonsosFac Funiculostuos. Et rursum:
Procoquod tuistiabiecta, ponam le in superbiam leculorum. Cum ergo dominus mul- =fa. 60.
ris tentationibus ac persecutionibus altrium vellet exaltare ecclesiam, personam potissimum
20 tem suam multis honoribus exaltaret, multis faculcatibus ac possessionibus locupletaret, de-
dit. Ft vi coenoscamus non forruitis casions) ed Der profundisimis ac iustissimisiudiciis id fa-
auctoritatis sari, vtrezibus imperet, ae re tous iudicet. Yide tantae a seculo venerationis habe-
Sed Frantshic oritur quaescio, magnaque ac resnt al sacerdorii iustiria dissensio. Duidam Num ecclo-
Ricis ce.
intuituham cloriam honoremque temporalem ac et cds stu qudscusst  or dominate
personae a Deo in ecclesia sunt constitutae. sacerdotalis, ex regalis. Duarum una Christiiractare N.
30 debet sacramenta, ac ecclestasticaspiritali gladio exercere iudicia: altera eladium materialem
contrahostes eccleste, pauperes, eccle siasque Dei ab uro mura seuu secaraos pa
40 ac sanctorum exempla, vt illua F. vangelicum: Reddire qua lunt Cxlaris C aelari, _ QuX Euc. 2B
s0 muncrali aienitate quae rezalia dicuntur, domimus ecclesam uam honorare voluit: ex Det
probatae samlatis viriinuemum at, qui haechabuisse, qui cum his regnum dei acquisisse cre-
dunsur. Eisereo alisque modis, quoslongum est exsequi probatur, Es C onstantinum ecclesiaiusto
per quam id habilius facere posset, elegit. Promu Romanorum imperatorem, ad quemtunc
universus respiciebat orbis, ad id faciendum ordinauit: eique non solum fidem, qua ab errorum te-
nebris discedendo, ad veram lucem cornoscendam veniret: sed es dilectionem, qua civita-
ctum vide pridie latitantem, ac quemlibet insima conditionis virum fuxienem, breui tanta
ri, vt veniant curui, vesticiaque pedum ejus in solio sedentis adorent orbis domini.
enimreuionis obtentu, alii vero secularis dignitatis, qua regni auctoritas imminuta cernitur, poralilet
promititur, non licere autumant, multaque huius et a samenta monstrant. Dua inquiunt lccar.
niendo, d secularia indicia exercenda portat. Hi sunt duo glady, qui in pasione dominilesun. CAC. 2. Ld
tur sed onotantum Petrus 2 susinuenitur. Sicul ered ad spiruualem ladcun rtas quo-
que possepiones pertinent, id est, decimae primitiae oblationes sidelium, ex alia huiusmodi: su
materaliomnes terrena dienitates, Ducatus, Comitatus, es erusmodi subracent. Haec dero
Densoranate ex non confuse, id est, non in vnaper sonasimul, se d separatim in duabus, quas
nominaui, in ecclesia sua esse voluit. Proinde sicut illi persona, qua gladium materialem por-
tat, attinrere ea quae spiritualia sunt non licet: sic ex isti v surpare ea quae hujus sunt, non conne-
nit. Inaucum etiam ad hoc confirmandum multa testimonia scripturarum, ipsiusque domini
dei deo. Idqe sicut dominus praedicaunt verbis. ita factis declaraur, quanad caitributum.
tributum recoenoscens, pro se ex Petrorributum dedit. Paulus etiam cuihonorem, honorem
actribuenau intellicens, omnemque potestatem à Deo esse considerans, in causa positus, non L
trum, qui Roma tunc cathedrae praefuit, sed hominem placitio sisimum ex imprisimum ex D et
voluntate super orbem terrae rerem constitutum. Neronem appellauit. Haec de honore
regum. Duod veroomnis possesio eorum gratia sit, ex Augustino probant, quiait: Du0 iU. Psal. 2. 3
repolides rillas: divino, an humano: divino: Dominiele cerra, de plenicudo ciuls.
Fluntan eloca resibus. Flinc dicimus: Flxcrerramea, hic fundusmeus. lcem l a-
cis, Caihuderegi. Dicgalibde . Zmonormonores ponm, Guoit
enim oraactone id factum, ratio quam suprareddidimus, declarat. Denique credendum non
est, Christum ecclesiam uam sponsam suam, corpus suum, cutim artham spltitum juum dedisje
creditur. spiritu erroris decipipermisisse, cui (vt dixi spiritum veritatis contulerat. Praeterea

## Folio 78 — 886285755:0096
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000096.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
recalia contulisse es ecclesam licite suscepisse. Dum enim abeis quarimus, quoivre idreres
habeans respondere solent, ex electione populi, es ordinatione Dei. Siereo Deus ordinando, quod
recibus praedictus honor impenderetur iniuste non fecit, quaniomazis ex id ordinando, vt ab
illa persona ad ecclesiasticam traduceretur, iniustus dicendus non est ? Denique si au hoc quod
ipse ordinauerat, tam huc, quam ibi voluntari sua electionem populi, e insuper hic traditionem
re officii habe hec decet, nec expedit: ad hoc, fateor, aliud refuxiumnescio, nist quod (anctos
Gorhardum, aliosqe complures ea coenoscimus habuisse. Fgo enim, 2t demoo sensu lequar, 10
vtrum Deomaris placeat haec ecclesiae suae, quae nunccernitur, exaltatio, quam priorhumilia-
rio prorsusignorare meproficeor. ridetur quidem scatus ille fuisse melior, iste felicior. As
sentiorramen Romanae sanctae ecclesiae, quam supra firmam perram aedisicatam non dubito:
credendaq quae credit, liciré possidenda quae possidet, credo. Duod enim nullo errore decipi
Post, ex hoc probari potest: Fx porrx interi non praualebunt aduertus cam. Quod au-
temsides in aeternum maneat, ex hocintelligi datur, quod Perro dictum est: L SOPFOLCTOPA
UIPEErC, VEnOn deHCIaC HCC Ca. d vero omnis controuersiae ipsius auctoritate ex
exemplo soluatur scrupulus in hocrur sum latenter innuitur, quda Letro dicitur: Duc in 2-
ant. Caterum si quis subtilius ac prosaumde alidertare vilr, a nobis mivime praiudici 20
principis concordare volui: nec ipsum iniuste disposuisse, nec principem male tradidisse, nec
Ecclessam illicite suscepisse credendum est. Si dicis priori personaelicuisse quodistam ex sanctira-
apostolica sider ac meritiviros, Syluestrum, Crezorium, Vricum, Bonifacium, Lampertum,
nai
ENC. 2.
Eum, d laxace reria vesera in CapTTAM. Haec de sacerdori regnique iustitia dicta suffici
um patietur.
lo CMLABMCOEYM
BF R OV A R T
Y X
Ddeoceisione Mavimiani, ex morre Galeris s audu cu Maximini, Licinj, ex praeci
pue Maxentii Maximiani filii. Duomodo Constantinus iuxta visionem sibimon-
stratam, Maventiomerso, urbemingress. C podoo ponfece
rit ipseque a Syluestrobaptizatus altit
GFX VR anno ab incarnatione dominiCCCK L, C OILAHININISL LXILFL
ab Auoulto, parri succellicinreonum, religioli parris haeres religiolior.
neex laec Praecoriani ilices Maxenrium (Terculei Elium Ruoustum
CFCaHCrunE. Contra quem Scuerus Cxlar a Cralerio Auoulto miltus Ra-
vennam, fusatur, ibiqs interticitur. Ferculeus aurem Plaximianus, ve 40
audinir Constancinum in Galliis creatum Imperatorem, privarum habicu dexonens,
Eicinius. Cralerius Seuero occilo, Licimum Imperarorem Fecir. Dum ergo perlecutionem in
rem venic, ve vermes cructaret. Cumq; desperatus a medicis, diuinam id vlcioné elle
cognouisser, a persecutione celTauic. Ipse verorim doloris non lultinens, diem obiie.
COnCFANTINO LUIEEMI, VELLIPEA aIXI, a PALECI (TAILIS LI DCFATOTE CONLEIEUTO, MLaXIII-
nus exLicinius crudelitatis in nostros, e libidinisnullum habences modum, ad im -50
perium alpirabane. Maxenius quoque Romx mulcis malis ciues premebac. Deniq;
incer excera eins facinora hoc de iplo dicitur: quod senatorum, ex maxime nobilium
marronas publice abstratii, e ad libidinem tuam, ipsis pacribus metu opprestis tacen-
uibus de pemencibus. declicipeaciperet. Semaores etiam, velqui in curis cluciores
Constantinum dolo circumuenire cooitar. Verum dum ad haec in CFallias venisset, a
filia sua Constantini exore prodicus, e in furam versus, in Massilia occidituT. POKEO
Christicinicarem per decem annos crudelicer monisler, Calerius a domino vindicta
percullus caelesti, poenas soluit. Intantum enim, dislolutis introrlum vicalibus, horro.
este

## Folio 79 — 886285755:0097
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000097.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
OTTONIS ERLSINC. CHROH. EIB. MITI.
eevidebantur, Falla cic oectione, prolcribifecir. Addebat hismalismagi-
ex arris nextranda praestigia, ve videlicer mulieribus praegnantibus occilis, vilcera
Perlerutareneur, ac praecantationibus damoniaca arre compoliris, Futura praedice.
Fen. Leaq; dum contra (celeratissimum errarnum Constantinus imperatorrelioio-
Cus, Faurorq Christianae Adei, bellum parac, muleisq; modis anxius, ad coelos (x pius
oculos actollic, noete sopore depresus, ad Orientis parrem lignum crucisigneo Ful-
sorcin caelocoruleare ridet. Perquirens autem quid esser, angelos libi dicentes au-
dic: Constancine et rerco vensets: quod est, Inhoc vinces. Manc expersetactus, mi-Constanins
lires Christianos ad se vocat: cognitoqs dehoc. quod Christianx tidei lignaculum
20 ester laecus ac securus de visione, Froncem ligno crucis munie, Christianum q; (C FuEU-
rum, siprolpera succellerine, promictit. Prat autem mulca Cerenistimo principiarxie-
cas, quodrannum non line maona efutione languinis ciuium, superaro poset. Do.
minus erso ram denorioni principis lacisfacere, quam afflictioni Ecclesix lubuenire
volens, ipsum crrannum miro modo, line periculotam Auousti quam Romanipo
Duliperdidic. Plaues enim iuxta poncem Miluium in modum mulcipulx colligaue.
Fac, reperhocignarum huius rei milirem venientem deciperer. Tam RuoustuIS aPPTO-
pinquabac, iam signa cominus volabane: _ cccetrannus nucu dei daemoniacora-
prus lpiricu, in machinamenta quae hoctibus parauerat (iuxca quod scriprum est: Et 5fal. 7
incidit in foueam, quam fecis) nullo comicatus locio, Colus iuxta deliderium principis
20 absq reriusq exercitus discrimine, periic. Tgiurdum Constantinus delideraca victo-
riaporicus, Vrbem ingrestus Fuissec, cum magnorripudio à ciuibus sulcipitur. Cum q
ciadmorem eriumpluis pararetur, ipse non libi, sed Christorictori al dus
Praedicauic. Crucem etiam, cuius vircure holtis deuictus erac, in criumphalilocopo.
Lce, d adOTaI.
Melchiade mortuo, Syluester successerar. Ab hoc iuxra cradirionem R oma-
norum, in ccclesia quae sancti loannis dicitur, baptizatur. Flaec aurem convertionis
eius causa fuic. Proinde quae in beari Syluestri vica de lepra e convertione lesuInEuF,
Scrypha videnur. Retere lamen Priparcica historia, cum in Nicomedia circa A-
 100
nem vicae sux baprizacum esse.
C a P V L
aus Doierit. Define Licinii sororii Constantini, Crispietiam Ss Liciny
Ouomodo ipse ex Zicinius pro Eeclesia scripserint, Maximinus quoque idem falio
fecerit: sed postmodum in certamne Duus tursum pro Christianis scribens
nedorum, decius morte.
Rum, glurempub. acyranno liberduerac, Deum colendum stacuumr: inicoqs consi.
40 lio Mlaximino de hoc, qui imperium Orientis renebac, seribune. Ouo Comperto.
Maximinusne amplius Christiani persecurionem pro kde parianeur, Scripeo prace-
Dic. Reddic etiam caulam, quia quanco magis intriberi videantur, canco magis cre
Teane: idcirco nullum ad deorum cultum, nili propria ad id roluneate ducatur, co-
Gendum aHFIEAT. LIXCMLAKIIIHUS CUMI PEXFIIOTE AVGHSLOLIM FACCTCE, ex PrO-
Priaid auctoricare le Facere finsebac: ipsc vero omnium intemperantistimus, mode.
Facilsimis principibus non Colum aeguari voluie, sed _ praeterri, breuiguogueinter-
iectole pretaedererupco, Licinio belluee Palat. LHOtis CaMm vebibus
quam proninciis protiraris, damonum Frecus auxilio e rsus instinctu, candem ad
bellum prooreditur, pugnam g asoredicur. Vbi dum fundi cernic exercicum, derra-
50 ctis Imperii insignibus, calonum q ecurbis immilcens, ignominiole (ve dignuS erat)
epraliotuoic. Inde reuersus ad propria, primo quidem lacerdoces suos tan quam de-
ceproresincerfecie, post cum dirissimis morbis se a Deopercullum videret, pravissi-
mamgi morcem imminete cerreret, scrapaenicemia ductus, deum Chriltianorum
contellus, proiplis (cripsichocmodo:
ONSZANETNVS Christianus Factus, pacem eccleliis reddidit, cui eriam ad
hoc Licinius consensum praebuic. Hiooage Imperacores datis leribus, Chri-

## Folio 80 — 886285755:0098
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000098.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
OTTONIS ERISINO. CHROM
Imperator Casar, Calerius, Maximinus, Germanicus, Sar-
maticus, pius felix, inmitus, Aveustus:
Indelinchet Cdulam prouincialium nostrorum gerentes, rrilicaribus corum consu-
lenres, quae ad commune e publicum bonum spectane, nunquam desinimus provi-
derc. Vnde cognitum esse omnibus hominibusnon dubico, manitesteq compertum
exeotomire, quodiussum fuerat 2 diuis principibus Diocleriano e Maximiano pa-
rentibus nostris, inhibere convencus Chriltianorum, plurimas direptiones _ pEx-
das abofficialibus Factas. Ft insra: Lgitur rein posterum omnismetus, vel ambigui-
tas auteratur, huius cdicti nostri lege sancimus, ve cunctis innoceseat, licere his qui
Chriltianorum sectam, religionem g: venerantur, hac nostrx indulgenrixe largitate, 10
vernusquisque quemadmodum rulc, e prout animmo liber, religionihruic, Polennica
eigs deseruiat. Sed e orationum domus, id est, dominica (Ua, vE inStAUTeNE PTO Vo-
luneare permittimus. Sane quo in omnibus cumularior habeatur txec nostra largitio,
eriam illud hac lese lancimus, veli qua domus, agri, vel quae liberpraeda ex Christia-
norum bonis, anre hac parencum nostrorum praeceptis ad Rlci iusfuerant (ociata, sI
qua etiam ab aliquo expetita lune, vel liqua diltracta, aut dono in aliquem collata,
haec omnia in antiquum ius Christianorum praecipimus reuocari, dominisg; pro-
priisvniuerla restiri.
Fanc mutarionem dexterx excelli, quis non miretur: quodhomoimpiissi-
mus, quicabulis xeneis veluc in xeternum manluris, nostros proseripserat, cam subito 23
anudei ractus, proiplis (cribererinuicus. Posthaec Maximinus orauissimis morbo-
rum malis consumpeus, amillis prim o luminibus, rivenditinem Fecir. Licinius vero,
quianrea Constantino ergsa cinicarem dei benignum praebuerat auxilium, instinctu
damonum inFurorem verlus, a palatio crusos Christianos persequiintentat. Con-
tra quem Constantinus procinctum monet, rictumq; in Pannoniaprimo, ac post
apud Cibalas, postremo crebriscerra maries bellis asturgentem, ad deditionem coc-
sic. Sed Flerculei Maximiani vericus Factum, priuatum occidic. Constancinum ve-
ro _ Crispum filios, Constancium _ Licinium lororis sux ex prxetaco Licinio R-
lios, Cxlaresfecir. Fx quibus postmodum, quo zelo nelcio, Crispum de Licini-
uminceret.
L+
Demonarchia Constantini, ex pace ecclesiis reddita imperioque iuxta Romanos ecclesta
tradito, ex sedererni By Zantium i anslaba aas o.
Marimoni
actum
prese
cenereemonarchiam, pax deliderara diu, tribularx ad plenum reddicur ccclelix: d
juxta quod dicieur: Zidimpium superex altarum ex elenatum, es transiui, es eccenonerat,
viris impiis, e persecuroribus a cerra lublaris, iultisq; de angustia liberatis, velurnube
deterta, laetus dies rbig; terrarum civitari dei corulcare ccepie. Videres tunc vbigi, de 10
endecunqu lacentes populos adpopulos concurrere, d tanquam vnius capitismem
bra, in rnum corpusadunatos lociari. Cerneres eriam luctuverloin saudium, Festi-
vitaces ac dedicationes cccleliarum inlinoulis rrbibus, castellis, vicis, cum maximo
nostrorum cripudio celebrari. Chrictianus enim Imperarorhoc ex deuorione hdci,
cum lumma alacritaretieri rolebat. Tunc prima cdicta dabantur, re ccclelix ae difi-
carentur: tunc prim o cacholicistrominibus permictebatur, re ecclelix corum prx-
Rom. eccle. _IB AtarentuE: _E, veKoaorum haber hiltoria, non Colum hisserenissimus Impe-
im mre. ratorassenum prabebat, (ed L aliis exempladans, capuc omnium intantum Roma-
nam exaltauic cecleliam, ve beato Syluestro ciuldem vrbis pontitiei, insignibusregni
tradicis, ipse (e Byzantiumeransterret, ibiq. ledem regni constitueret. P. Xhinc Rom a- 50
Haecclelia occidentaliarerna, tanquam uiiuris a Constantino libi cradica aftrmac,
in argumentum q, criburum (exceptis duobus Francorum regnis) vlqi hodie exise.
re non dubitac. Verum Imperii Faucores, Constantinum non regnum Romanispon-
cificibushocmodorradidisse, sedip sostanguam summi dei lacerdores, ob Domini
reverenriam in parresassumplisse, ab eisq; le  succellores suosbenedicendos, de p2-
croci
TaOrE cum iam lociis regno pertunctis, Constantinus Colusregnatet, regnie
efal. 36.
a Occ
tema
B

## Folio 81 — 886285755:0099
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000099.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
LIBER IER TIYS
crocimo orationum fulckScoendun: atque ad hoc probandum, quo d ipte
Constamtinus, regno intertilios diuilo, alii Occidentem, alii Orientem eradiderie, et
Sic per successiones Theodolio quoq,e _ aliis non solum haerericis, sed religiolis prin-
cipibus cum Occidente Roma Porre devenerie, inducunr. Aiunc enim nunquam
tam religiolum principem, quod prius ccclelix cradiderae, hliis reliquisse: vel tam
Cacholicum Impetatorem, vepore Theodolium, quod luum non erat, ledeser eccle.
six, vlurpasc. Oux omnia diftinire, prx sentisnesociinon cst.
LVLTIII
NTVERFrandem libet, quam miro einettabili modo ciuiras Christiinter ciues
mundipeoscella, Pallalm Ctelceoadrancum Factisium protecerie. Vcenim al-
tinsreperam, primo homine creato, a deliciis paradisi laplo, in hac valle lachruma-
rum veltisium cosnolcenda vericatis milericors deusreliquic. Abhoc dum homi-
num genuscraduceretur, quibuldam in coenirione reritatis manentibus, plurimis
aucem exorbicancibus, reseruaris ciuibussuis, reliquos aquis diluuii perdidic. Dum
ergorurlum ab his genus hominum propasatur, oblicerata paularim in eis cognirio.
neveritaris, error crescere capicincantum, ve circatem pora decimi a Noc Abralix,
20 exceptoiplo rxoreq; lua, paucos invenias ciues Hlierulalem. Ab iploquoq:e veriulq;
ciuiratis ciues, a Eilio eriam luo Iaac duos, quos dixi, populos orrosinuenies. Acertio
vero lacob, qui d Ilrael, natosinuenies XrI, principes populi dei, qui ab ip lo vocatus
Cst rael. Flicin A: orptum descendens, cum inter cives mundi din peregrinaretur, ac
iniplapereorinatione sua in mulcum ereuisser populum, prodigiis e lignis adterram
Parrum luorum, accepta in itinere tanquam viatico lesc, inducicur: mulrisqi bonis
ibiremporalibus accepris, quamuis procestu temporum reses porencilsimos habe-
rec, nunguam tamen monarchiam regni obrinuie. Cum vero Dominus ciuirarem
suam dilacare vellet, d ab illo populo in omnesgences diftundi, peccaris luiserigen.
tibus, cegnum debilicari, ac iplum captiuari populum permilic: ipse vero in gentibus,
30 QuaSad HdeM LIAM VOCALULIS CrAE, regnumI Romanorum, quod exreris dominare.
tur, consticuie. Ouoddum ad opcimum stacum, summume: Imperii apicem profecil-
sec, Chrictum Elium suuum carnem suscipere voluic: qui cum iuxta Fuangelium, in loan. L
propria venisset, e a suisnon receptus, quinimo ab eis contumeliose rractaturs, e Cru-
cicciam aftixusfuisser, iusto indicio altumpris de illo populoclectis, caereri excacan-
cur, ac dacis induciis, cum non resipiscerene, milerabilicer captiuati, in omnesgentes
dispergunur. Dominus ergo ciuitarem suam abillo populo ndgentes transterens,
Primo humiliari, concemni, mulcis malis aeteri (iurta quod scripium cs: Flacellat
omnem filium quem recixit) voluic. Sed quia Aasella dum modum excedUIE, tanquam Feb. 12.
vedicina vlera modum Cumpea, animum pocius frangunt, quam emendene, delola-
40tam xhumiliaram, ve supra dixi, tempore quo decuic, exalcauircccleliam. Vccriam
securior de regni calestis promiltione herer, regnum ciremporalereonorum omni-
um maximum cradidic: CicG;, Ve dixi, paulatim ciuitas deicrescens, ad lummum api-
cem acqi monarchiam profecie. Fenocandum, quod ance incarnacionem (uam, ciui-
tas dei ad plenum honoratanon Fuic: postmodum veco cum astumpram carnem ad
caelos actolleret, d quali accepto regno iuxta parabolam, regnum luum, id est F cele-
siam, ad summum Factisium, quo alcius nihil in terra, provexic: ve perhoc ciuibus
Necmonere debet, quod lupraacnes a Mileriasrerum, nunc veropto-
Freuis exiloeus ab Adam eosq, adidtemporis. de exallatione ciuicaris dei.
mundi (CnOMMIS SCMICaH, Kda AoMTorbis ostenderer, Ciuesq; (UOSP2-
trix dulcedinem experegrinationis prosperitate, doceret appetendam.
tam calamiraribus quam prospericatibus mortalium inductis, de verilq; conciona-
si, re veriulque conliderationecacus ad contemprum mundi, amoremgsi patrix le
50 spericates carum, viam nobis ad patriam esse diximus. Sicurenimtam varietas cius,
quam prolpericas ctulcum amplius prouocant ad amorem luum: lic veraque lapien.
rem ca contemplatione, qua diximus, a se abstractum, ad amorem parrixe inslam.
at. Vide puro Capienrem in hr ur LCcetatues, etM, Concionatot Vocalu,

## Folio 82 — 886285755:0100
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000100.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
ODTTONIS FRTSTNG. CHRON
allici luce clarius ostenderer. Vnde cum de veraqe lacis, abundeqs Concionaretr
Parce, illo ad quem omniarendune tnc, licem decidir. Finem, inquie, loquendi pariter
omnes audiamus. Deum, inquie, time, es mandata ejus observa: hoc est omnis homo. FE VE
cognolcas, quod vna, cademe res stulcum ad voraginem vitiorum erahie, Capien-
tem ad caeleltis riex deliderium mittit, audi prophetiam: Duia delectastime, ait, do-
mine in facturatua, es in operibus manuum tuarum exultabo. Subiungice: Vir insipiens
non coenoscet, e stultus non intellicet haec. AcCdiceret: L’actura tua, quae cur, vel ad
quidtactca lic, a Sculto non cognita, illum ad verniciolum lui amorem inordinateera-
hic, meadce cognoscendum, qui illam pulchram ex delectabilem ip se pulcherrimus
e luauissimus Fecilti, accendit. Ciuieasigitur Christi, pene omnia sibi, exceptaim - 10
mortalitate, promicta, in praesenciiam accepisse cernitur. Denigs veperea guaeiam
impleca vides, caetera quoq quae promictuntur, line dubio cosnolcas, ride crucem
Chricti, ignominiam eius, supplicium eius, corie orbiante lolonomine horribilem,
iam intantam profecissesloriam, ve a regibus adoretur, omnibusque pene hominibus
Factum sic renerabile, ac amabile. Cerne quod iam reres inde intionia lua decorari
slorianeur, unde ante lceleratis ex Aagiciolis supplicia impendebantur. Si ergo deus
Sichonoraie supplicium suum, quomodo honorabic corpus luum, Canctos lios, im 2-
sinem luam: Argumencum igicur Fucurx beacicudinis lapientis animo, prosperitates
Cuncpraelentis eran quillicatis. Sediam adhistorix seriem reuertamur.
C A P V F V
Deexaltatione orbis Constantinopolitanae, de ArrianabaereB, ex Nicanoconcilio.
DePaulo e antonio primisque eremitis, esinventione sanctae crucis. Deconuer-
sione Endorum es Hyberorum, C morre Constantini.
ONSFaVETrS, Vca Cedemregni ByZancium eranctulic, eamqi omnium
pelle olm diviciislocuplecatam, ex nomineluo Constancinopolim vocanic:
qua extrinc, e obhocregiarrbs, vel Neoroma vocata, patriarchalem es sedem (or-
cira, secundum locum post Romanam cccleliam, quem prius Alexandrina habue.
tat, obrinuir. Ex hoc regnum Romanorum ad Cirx Costranslacum inuenitur, Man - 30
SicG Propter antiquam Vebis dignitatem Colonomine ibi, rehic, licut Babyloniorum.
Vide regno Chrilti crelcente, regno mundi paulatim imminui. Igicur dum ciuiras
Christimulcis modis prokiceret, pacemqs exterius ab hostibus haberer, hoctishuma-
nigeneris diabolus, intus cam lacesere actentar. Dum icags P’erro persecurionistem
poremaxerrio coronato, Achilles Alexandrinam sedem subernandam sulcepisset
hoc inpacc ecclelix detuncto, eandem Alexan der resebac cccleliam. Iluius dicbus
omnium spurcistimus presbycer Arrius, nephandissimam hxerelim de inx qualitace
Trinicacis condidic. Contra quem celeberrimum illud Nicanum congresaturcon.
cilium, damnato q ibi cum taucoribus suis Arrio, tides cacholica in praelenia prin-
cipis roboratur.
Fuetuchis diebus clarissimireoni Christiprincipes, Paulus ex Antonius primi
clemicx, quorum prior perlecutionem Dccii fugiens, ac in delertis latitare cupiens,
necessitatem vertit in roluntarem, ibigs continentissime viuens, plenus dicrummo-
ritur, animaqi eius inter choros prophetarum e apostolorum deducta cernit ir ab
Anconio. Alcer vero dipse lanctissimae e arctissima vicx, multis ad arct: oris riiX ZC.
lum prouocatis, in pace quieuie.
Circaiccespeslelena Constantini mater, crucem dominilierololrmis
Intenic, mediaq; Parce cius ibirelicta, alceram ad urbem regiam eransporrauit. Vnum
quogs lacrorum clauorum tabricari fecie, ac inde Ailio luo Ruoustotrenum compe-
Sic. Propheriam ibi impletam esse volune, qua dicitur: Ft erit quod infreno est, (an- 50
ctum domino.
Eccles. 12.
esalm. 3.
Constanii.
ropolis 
sedes.
arrius ha
rerieus
pau
anton
rem
inuenei
crucis.
Each.
5
Fdisius, alter Frumenticius vocabatur, verbi dei lemina accepit: vbi de postmodum
Ecclessa Lrumene Cpucopus ordinatus, multis virturibus claruit. Ciens quoqi FIybero-
propasario. rum, quae sub axe Ponricoincer, mulieris capriux occalione, (idem recepic. Ouxe qui
plenius
Fodemtempore rlrerior India occasione duorum puerorum, quorum vnus

## Folio 83 — 886285755:0101
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000101.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
IB L lC OV A LF YS
tradica, X X x imperi) leianno moritur.
plenius scire desiderat, in ECClesastica FLILLOHBIML AIILOLIa BNCIEL. C OIHLaMCinuIS
Ferocissimam gentem Grochorum in Sarmatarum regione deleuir. Dalmatium vero
Fracruelem suum, Calli ex luliani Fracremt, Ca laleMsCCH. IPI ACMCHF CMHHIIL CLIaS
irc proxonie, in via publica iuxta Lcocala, seplib. Berie Otalu, de I) Slus
Deprincipatu filiorum Constantim, qualit er Constantius in Arrtunan Bat es
Arro ab incarracione domimi CCCXLF, Constantino succelsic cum duobuS conslansius
Fratribus Constance ac C onscamcino Constantius Elius uus, X X X V ab August0. Imp.
Flic a quodam presbycero, Aeris discipulo deceptus, in Arrianam haerelim incidic.
Causa acem errorislixe Fuit. Sororpaeris sui Augusti moriens, praedictum presby-
cerum Cacri cum Cumma diligenlia commendauerat. Cum ergo d ipse in luburbana
villa Mcomedix moriens, ituehlios regnum partitur, Constantius, cui regnum
OrieiS Porre devenie, Forre aBetac: cuirestamentum pater per Arrianum illum mi-
Sic, obteltans cum ne aliieraderel. Presbycer cum teltameneo regnum eradens C On-
Rancio, incancum Familiaris Meicur principi, ve Facile veneno perniciosissimi do-
20 omacisic Clu aeam sectam rraherer. Fusebius Nicom edix epilCopus, eo-
denrq; veneno infectus, Arrium, qui ob perhidia lua virus ab Alexandro episcopo
venerabili, Alexandria pullus erar, reuocari, concilium q congresari suadet: de lie
iustu principis cam Alexander quam Arrius ad audienciam Constancinopolim vo-
Cantur. Lcagi coranoete rir dei Alexanderin orationeiacens, caulam ecelesix domi-
nocommendabat. Mane Facto Fulebius Arrium ad ecclehiam rocat: qui dum inici- srryinson
nere humana necesicatis caula, ad seceltum declinaret, iulto deiiudicio, blasphe runi.
mix, ac Faecida mentis poenas soluens, in Fcetido ac turpi loco cuilceracus moritur.
Faucores suipudore ac contutione pleni, diffugiunt. Imperatorem verorem gestam
celando, per cunuchos concra cacholica hidei doctores amplius accendune. Non
30 mulris post diebus Alexandro morruo, Achanalius substiruitur. Fsic Fervenrisinge. Arbanaso-
nii, ex in ecclehalticisnegocijs rigilantisimus, non solum contra hxreticorum ver- u
surins Colerrissimus fuic, se d _ conra Imperatorum porentiam Forrisimus extiticogo-
nicta. Cuiusvirruces, agones et labores qui leire rule, legae Triparritam historiam,
siuc Fcctelialicam, abcaco Flieronsmo leripcam.
inciderit: de morce Arri, es sacerdorio Athanasis.
PV Y
Demorre Constancimi, ac laboribus Achanati.
40 ( ONSTANETArS dum Constantem tracem suum bello insectatur, non lonse
res, netorre, a Achanalius auen ueeom haberer, cacholica cum imbue-
rechde, circeo P Hsco, Achanalium lccleracum de Hagiciolum menri- arriano-
untur: oltenduncq; in argumencum curildam Arlenii brachium, quod abiploma-
sicae actis gracia, pexecilum dicebant. uod idcirco fecerune, quia praetatus AeseniuS
ab Achanalio cerris de caulis de Fcelelia pullus, vbi esserignorabatur. Lcag; iuctu Im-
peratoris apud Lrrum congregatur concilium, policoq; in caula Achanalio, produ-
50 cicur Arlenius. Dui dum veralqs manus haberet, calumniatorum apparuiemenda-
cium Ineodem a Concilio meretrix, que le ab eocorrupram taceretur, inducitur.
Sacerdos Christi Fimocheum presbrcerum liummonet, vepro le loquatur. IIle vero
Jum guareret ab ca, Eiple (cclushoc perpecrauerie, l’ucun inquie, in illoloconocte
cilti. Tum omnesridiculosus pudor habere ceepic, nec propterea perlecurio princi
um impron
gehanc
pis in Achanalium celtauic: quinimo post mulca pericula, ad Cracris Imperium int emidum.
ab Aquileia iuxta ANam Auuium, a ducibus eus ocoditur. Constantius occiio
Constancino, solus Orientem, Constance Occidencem habenre, cennie. Nlam Dal-
matius Calac, Patruelis corum, armeos aa ocM FCCTaL. SBMML HXLCMCIMTeN
as

## Folio 84 — 886285755:0102
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000102.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
OTTONIS ERISTNO. CHTRON.
Occidenrem cum fugere compulit. A quo humanè lusceptus, honoriticehabitus, ae
postmodum in cachedram suam porenter remistus est. Ibidem manensinccclelia
Creuerorum lub Maximino ciuldem ccclesix cpilcopo, Quicunque vult, a quibuldam
dicicur edidiste.
C A P V F VTII
De expulsione Fiberii Romanipontisucis, de rictorino E Donato, de aliis praeclaris
Sacerdoribus, ex persecutionis immanitate.
GOrempore Liberius Romanus pontilex, habica prius cum Imperatore dilc epta- 10
tione, in qua Constancius cum canquam lux ciuitatis epilcopum, primo commo.
nendum, post obiurgandum putauie, in exilium eruditur, Felixq; diaconus suus, ab
haerericis ei lubrogarur. Intex hunc Liberiu dx Syluestrum medius sedic Julius. Lis-
demdiebus Victorinus rhetor, ex Donatus grammaticus Romx clari habentur. Flo-
ruerumtmc cinicatis Deiprincipes, Paulinus Preverenlis, qui Mlaximino successe.
rat, Dionylius Mediolanensis, Fulebius V ercellensis, FTilarius Pictanensis, epilcopi.
Dui omnes ob Aidei cacholica celtimonium, in exilium misi FEPUNEUE. P. X quibuS
Flilariusnon Colum verbo e exemplo cccleliam Dei informanit, sed etiam muIta
Seripturarum monimenta, Gallicanam subtilitatem de eloguentiam redolentia, reli-
quic. Pulso de sedepropria Achanalio, Cacorgius procaciter epilcoparum sibivendi. 20
cabac. Anciochena _ Flierololymicana ecclelia his malis plurimum laborabane.
Non Colum auremille, sed rbique cerrarum dictula ciuicas Christi, his intestinis ma-
His anyebacUE.
C A P V T IZ.
Demorte Constantis, Ex altione super hoc frairis sui Constantii. De Tuliani apostasia,
NOHSF A NS autem adverlus Saporem P’erlarum regem, qui Melopotamiam in-
nalerac, vario eventu nonem ressie praelia. Nouissime dum indilerete pugnam
adoriri cosirat, nocte victus antusic, ac postmodum in oppido FTelena, iuxra LTi lpa- 30
niamm, dolo Maonentii occilus est. Magnentius apud Rurultodunum imperium in-
ualit. In IIIyrico Veceranionem quendam lenem Imperatorem milices creant. Nepo-
tianus Constantini lororisfilius, Imperium rurpans, a Magnentianis milicibus op.
Primitur. Igitur dum Constancius fracrem vlciscistatuic, Vereranionem quidem pri.
no purpuram deponere compellic, e post Magnentio Bellum indicir. Pugnahorri.
bilis cum maximo Romanorum derrimenro commicritr. Maonentius tamen vi
aus, non mulco post apud Lugdunum seipsum interfecit. Decentius etiam Frater
ejus, quemipse in CFalliis Calarem fecetat, laqueo sc apud Senonas suspendit. Con.
Ctantius vero CTallum parruelem Cuum Cxelarem Factum, crrannice agentem, occi-
dic. Posthoc Julianum tratrem Calli, Cxelarem legit, ac in Gallias milit. Ilic primo 10
clericus ab Augistis Factus, ac lector ordinatus, a perverlis hominibus deceptus, mi-
lirix cingulum sumplerat. Tulianus oppressas ab hoste CFallias, Fulis Alemannis, ac
Germanis Rheno Auimine seiunctis, in priorem sacum restituie. Dumqi his clatus
successibus, in templum quoddam veniret, corona lubito luper caput eius cecidit.
Ouovilo milices Imperium sibi a diistroc omine aftirmant auguratum. Dua velania,
prioriq prosperirare decepcus Tulianus, Augultinomen vuepat, sideme; Christi ab
dicat. Incerhac Constantius aduerlus Parthos procinctum moverar: Sed Luliani Eraur
de comperta, dum ad ciuile bellum reuertitur, anno imperii sui xxurr in via moritur.
E A P V F X
ulrimum, quomodo, es vbipercussus fuerit Tulianus.
ex morte Constantus.
Depersecutione astuta Tuliani, ex cinibus Christi, qui ei viriliter restiterunt: ex ad
AO ab incarnacione domimi cccexim, lulianus Conllancio moruo, La
ab Augusto imperium altumplic. Hhic prim d relur anecessoris suifacta arguens,
exisco.
Clari huc
ario.
60p1.
ralianu.

## Folio 85 — 886285755:0103
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000103.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
Co
Dcct
LIBE. R OY ARTV S
exiscopos ab exilio reuocariiuber, post vero eccleliam Dei arre porius, quam vi pet
Sequiintendat. Deniqs tanquam religionis considerationerem ouedoseos à ludis, e
a lacramento militie arcendos, postremo ab omnipossesione terrena, vrpore quibus.
lexpropria dicar. Nisi quis renunciauerit omnibus quae posidet, non potest meus esse discipu-
lus, cohibendos decreuit. Pempla vero paganorum apeririiustic: Fastigiaimperialia,
vipote cocos, cunuchos, consores, publicum curlum caballorum de mularum, tan-
quam philo(ophus amputauic, lectioniq noete rigilans ex scribens, dic scripea in Se.
naturecitans, operam dedic. Vnde X philolophos super omnes amplexatus Fuit, (o-
lusqe Imperator post Tulium Caelarem philolophix studium coluir. Scripris vero suis
20non lolum ancecellores luos Imperatores, ledetiam Christianos lacerauit. Vnde de
iplo Socratesin Fripartita hictoria (Ic diE: V cocosatq. consores expelleret, opus philosophi
non tamen imperatoris egir: Vt autem detraheret atq. laceraret, nege philosophi neque impe-
ratoris fuit.
Facempeltate praeclari ciuitatis dei ciues fuere, Miletus Anciochenus, MarinuS
Calcedonenlis, Balilius Cxlarien(is, Cregorius Iazanz enus epilcopi: quorum vnus
Mlarinus provectus atare _ moribus, oculisq; imbecillis, Luliano in vrbe regia F’Or-
tunxe lacriticanti, in Caciem resticis, cumq; impium, dx sine deo, apoltacam 4, vt (1020.
menus in Priparrita retere historia, vocare non meruie. Cui dum Tulianus tanguam
Philo(ophicae Pacientixe, nihil aliud quam cxcitarem imperasset, dicens: NNeqs Cralilae
20 usDcuscuusre curare porest, respondisseterrur. Lso Deomeoprocxcitare gratiasa.
S0, quia hocideo est sectum, neterideam pietate nudatum. Basilius vero e CTresO-
rius ex phulosophica d cremetica vita ad culmen lacerdorii allumpri, non lolumhuie
trranno, _ Valentiharerico, auctoricare pontiticalirestirere, (e d e scripturarum sua-
rummonimenta veilia admodum de protucura ecclelix deireliquere. LulianIIS ex
Subcilciace ingenii philolophos sectare rolens, in tancam super se leuatur velaniam, ve
iuxta Pychagoram, spiricum in Cc Alexandri requieuisse dicerer, ipseq adinctareius,
corum orbem sibi Subiusare pararet. Fluius rei sracia, dum aduersus Pertas procin julant
cum moveret, a quodam in insidias vocatur. Vbi dum ex Atcrilicare locorummiles scruu.
deticeret, ip se relo in incercum misso, poltannu _ mensesr LTL ex quoimPerarCCA
3O DerAE, Cx quO verO Cx sar Ordinacus FueraE, anno V LT, aetatiS X X ZI, ictusinteriit. F er-
cur de iplo, quod cum inculum contra le renire rideres, ex divinaid animaduertione
heri cognolcens, non ad poenitentiam mocus, led ad obstinarionem deuolutus, Ore
blasphemodiceret: Vicilti Calilxee. Hloc enim nomine Christum vocare (olicus crat.
Sic erso dominus ciuicarem luam ab impii Cimoryranno, qui Christianorum langui-
nem diis suis rouerat, ad plenum liberayit. Legitur in rica beati Balilii, exprecibuse.
iusdem sancti viri, eo quod Cxelaream C appadocix, cuipraesidebat, inreditu fundi-
tis delere decreuerar, hoc celum a bearo Nercurio martyre caelicus milsum: in argu-
mentum q huiusreiferru, quodiuxra ejuldem mareyris cum bam iacebaE, Cruentum
mane dicicur fuisse inventum. Ouia vero Porphyrius ex C alixtus, de caereri Fautores
40 eius sapientia pietatem g: Tuliani praedicane, qualia post morrem eius simulacramaoi
ex artis gratia insticuta, inventa Fuerint, breuirer aperiam. Ait ergo Socrates in Tripar-
cira hocmodo: Cumqe morruus fuisset, e impio pius suc cessisset in imperium ingredientes in
templum, viderunt mulierem a capillis appensam, exten sas habentem manus, cuius verum a-
peruerat, ut Persarum victoriam in iecore eius inspiceret. FIoc scelus in C arris inuetum est. V e-
rum in antiochia plurimas arcas in palatio aiunt fuisse repertas, humanis capitibus plenas, es
innumera in puteis demersa corpora mortuorum. In qua ciuitate compertanece cius, nOn
solum in cccleliis nostros, sed d in theatris paganos exultares relultasse praetatus seri-
PEOT COMMMLCIOTaE, d Clamasse: Maxime Facue, rbi lune nunc tua raciciniae vicit De.
in
A P V Y
ZI
us, d ChriltusCIUS.
Deprincipatu Touiniani Chricani simi es orthodoxiaillius, es ad Dt Gu-
do, vel vbiobrerit.
Lioabincarnacione dommC CC C L L Vl, Cunanooccao deucmoaMCC contoa
minepolcomilice, Touinianusnatione Pannonius, vir Christianissimus, rotis o.

## Folio 86 — 886285755:0104
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000104.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
DTTONIS FRISING CARON
nium peticur. Oui dum lC Gencilibus, ed quod Christianus eNser, imperare non pot
Seaiceret, _ iphi le Cilclanos altirmabane, Toninianus ergo z X x v ir ab Augulto
Imperator creatur. Flicpro exercicus periculo cum Saporerege Perlarum Fcedus R0
manis quidem inslorium, se drempori consruu iniens, cradito quodam oppido curs
superiori parte Melopocamix, milicem redemit. Cumqs esser catholicus, epilcoDos a
Constancio in exilum llluos, alproprias sedes reuocauie, cempla deorum claudite.
cir, ac lacerdores corum tus aute chanaliu vero cacholicax Adei detenlorem, vecum
dedehbllere, Ccriptorosame. Cui ille assumprisprobacioribus epilcopis, relcripsIE
Pisimo at que clementissimo Actori Augusso Toniniano, Athanasius ex reliqui
exiscopi conneniees ex persona omnium exiscoporum A Zyptio-
rum Thebaidis, ex Libyae
Decet Dcodmabilem principem, discendi habere voluncatem desiderium qs
Ccelestium. Sic enim vere de corhabes inmanu dei, de imperium in pace mulris anno-
tum curriculis gubernabis. Volenteigicur à nobistua dilcere pictate catholica cccle.
Sx Adem, gratias ob hoc domino referentes, curauimus ve prolatam ab omnibus pa-
cribus in Nicxa cux piccari insinuaremus Adem. ITanc enim quidam repudianc.nobis
equidem Frequenter insidiari (umE, ed quod Arrianx non consentiremus inlania. AF-
riusenim quidam, eiuses sectatoresirrupere, _ impictarem aduertus cam introduce-
recentaverune, dicentes, ex non extaniibus, _ creacuram acque facturam, converti- 20
bilemg esse Alivm dei: plurimosq pertalia seduxerune, ita re eriam qui aliquid esse
videbantur, bla sphemiahuiulmodi ErahCrenEUT. P. t post pauca: PSecellario consideran-
res laesione, quae liumocticausa contra populum generatur, ofterre tux pietari con-
Fettionem concilii Nicaeni curanimus. Fs autem Ilac Picaeniconcilii hdes: Credi-
musinrnum deupatrem omniporentem, _cc. Fos autem quidicune, Frac quando
non crat: e antequam nalceretur, non erat: ex quia ex non exrancibus Factus est, aut ex
altera lublistentia, vel substantia, dicences esse aut creatu, aut convercibilem, aurmu-
cabilem Ailium dei, hos anathematiz at lancta, cacholica e apoltolica ccclelia.
Ounslireras Imperator legens, sxatanter sulcepie, fidem gs Catholicam datis xo-
borauie edictis. Legem etiam qua lacrarum virg inum non Colum raptores ee violato. 30
es, (ed ex impudici inspectores capire plecterentur, promulsauit. Verum Achanali
us ad imperatorem Anriochix morarem venic, cumq; Familiari vlus colloquio, de si-
de cacholica informauit. Ipse aurem Christianissimus. princeps ab Anciochia Thar-
Cum Cilicix venit, ibiq; anceccssoris lui Tuliani corpushionoritice sepelies, Consul vo-
cacus est. Inde ad Illyricum digrediens, ac per Cralatiam irer agens, in domo quadam
nuper calceillica, dum prunx ponerentur, ex calore prunarum, ex nidore parietum
CuHocacus, immaturamorre, X X X FEP aetaris lux anno, Imperii rerorrI menc,re.
onolimule rica pertunctus obiit.
A P Y 7
X1
inhuncmodum:
De Imperio Valentiniani, ejusq industria sub tuliano, fratre suo ralemte.
palemin
Ar oabincarnatione domini CCC EXVTT, Valentinianusité P annonius, ac me
Mocpeou, caal Colpolis maonicudine vales, de vrbanus, XXXVTIY
Sultomillenarius, ac circa palatiu consticurus cser, iplo, quodam dic L’ortumae tem-
plum ingrediente, ministrisq; templiinrocunces sencili rieu puritieare volentibus,
dum Imperatorem praecederet, gurcam Force aspertionis in chlamy de habuic. Ouod
xoreFerenstanquam ciulmodi non purgatus, le d pollutus expiarionibus, ministrum
templivere Fortis _ Srennimilicis ofticium geres, pugno percusir. Ob quam caulam 50
a Tuliano a militia crusus; custodixq; mancipacus, post eius mortem iuxta promilsum
domini, cecuplum recipiens, pro milicia Imperium est adeptus. Ilic Valecemtratrem
Cnum Imperii lociu legit. Procopium eriam grannum cum complicibus uis occi
dir. Fsis diebuscerramorus maximus pelagus quoque excustic, quodplurimas inculas
e rrbesinuoluit.
ab Augusto, cosensu milicum in Nicxa assumplic Imperium. Is dum sub Tuliano Au-

## Folio 87 — 886285755:0105
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000105.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
elBCL l Ak
A PV Z
Z
Defilioeius Gratiano, ambrosio, siynodoque lyrica.
NnomperiisuiFFEL Crarianum Alium sium lrperatorem secie. P’unc apud crarianns.
Acrebaces vera lana, pluuiis mixta descendisse dicitur. Valentinianus Ruxentio
Mediolanenlium episcopo detuncto, concilium connocat exiscoporum, habito q
exhorcationis verbo, eospontiticem eligere luadet. Cum q clamore oborro, aliihue,
alii illum pecerent, Ambroliuscandem praeses d catechumenus ab omnibus exposci- S. 2mbro
o cur. Videns ergo princeps roca omnium in eum concurrere, baptismi oratiam pri-
mum consecurum, Cacerdorem cum ordinari precepit. Sic Ambrolius, quinon solum
Factis, (ed _ dictis _ seripris plurimum ccclesiam dei postmodum foecundauie, bapri-
Imisimul e sacerdotii dona sulcepit. Verum Imperator in IIlyrico Gynodum congre-
sauic, ibiq. Plicano cocilio cotrmato, ipse cu lociisregni Augultis, Ccriplithocmodo:
Imperatores maximi pii, victores, augusti, ralentinianus, r alens, es Gratianus,
exiscopis diaeceseos ascae Phryzia C arophryciae, Pacatiana,
indomino salutem:
Fanco concilio in IIlyrico celebrato, ee subtiliter habica quaestione de salutari
verbo, ostenderunerer beariponritices, trinicarem consubstancialem pacris, _ Filii d,
20 spiricus lancti, quam nequaqua declinances, iustamy steria religionis magnireses ex-
ercent. Llancergo pexdicari decreuirnostra quoque porentia, ita tamé venon dicane
aligui, Sequimur religionem Imperatoris, hanc pacriam gubernantis, ee non illi pori-
us obediences, quinobis salucis mandata corradidic. Fuanselium nam que Christino.
Ari sic aic: Reddire quae sunt Casaris, C asari, es quae sunt dei, ded.
CA PV Y XTFTI
Demorre Achanasi, parribusqe A Eypri, e exiscoparu Moysi, ex errore Valemris, vi-
ctoriaque ralentiniani, es morte eius.
30 T TIsdiebus Damalopost Liberium in vrbe Romaledente, Achanatus poAmul.
rosasones, X L. Vrlui pontisicatus anno beaco tnc quicuit, Pecrum; tentatio-
nusuarulibi locium substieuir. Ouem Lucius Arrianus sedeinuadens, Roma tuganit.
Peridem cempus Aorebat Aioyptus multis sanctorum milibus ex Anconii di-
Scipulis in cremo philolophacibus. Ex quibus duo Macarii, ISidorus, Pambos, Moy-
ses, Beniamin, Scaron, Hlelias, e Paulus, Filarion, Pachomius, Toannes, e alii quam
plures, signis de prodigiis apostolicis ceteris mortalibus eminebanE. Ouorum virtures,
vicamg; continentissimam, ac humanam Feagilitarem, transcendentesqs labores qui-
Seire cupit, legat FLieronymum, _ e a guxe Pripartita vocatur. Fx quibus Mloyles dum
ad epileopatum traheretur, Lucio; tanquam Alexandrinorum prae suli contecran-
40 dus ofterretur, publice haereticum cum nominans, pollutas ex cruentas manus, qui-
bussanctos _ orthodoxos pro tide catholica in exilium milerat, sibi imponi abmiit,
e abepilcopis qui exulabane, lacerdorium lulcepit.
Interea Valens imperator, quiprimo catholieus Fuerae, amore rxoris tanquam valens
aus. Harest
Fux sux illectus, traude q. Fudloxii Constantinopolitani exileopi Arriani circumuen. arrian
cus, ab eo bapcizacus, in Arrianam haerelim incidie, atque ad infelicitatis sux cumu- polluirur.
lum, miserrimo iurciurando ad seruandum impieratis dogma se obliganic. AF V alen-
tinianus Forrissimam gentem Saxonum, Francorum cerminum inuadentem, bello
pressir. Burgundiones eriam qui quodam à Drulo Tyberio subacta interiori Germa- Burgundion
nia, inde prosreli Crallias occupauere, graui praelio deuicit. Ipse vero dum CorraSar- nes.
5o matas, qui P’annonias occupaueran, bellum parat, anno imperii lui xr, apud Brictio-
nem oppidum moritur.
X
Y 7
Itam.
Deprincipata r alemis cum filis r alentiniani, persecuvioneque eius, es victoria Cra.

## Folio 88 — 886285755:0106
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000106.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
FPONIS ERISTHO. CHRON
Avoabincarnatione domini CCCLL LXHL V alenS X X X IX ab Augucto, OrienI
imperium rexit, Craciano _ Valcminiano, Valentiniani Ailiis regnum Occiden-
risgidernancibus. Ilic Arrianorum Ne supra dixi) errore deceptus, lesem dedic, ve
monachi ad militiam coserentur. Vnde mulei in A: eyptomilices Christi, dumterre
noresimilitarereculane, maxtyrio coronantur. Incer hiccnecromantie arte, quis post
hraslireras in capite nominuhabere comperir, necari fecit. FX quo Factum est, ve Lhe-
odolium comirem, Pheodolii, qui post imperiopraetuit, patrem, quamuisabcocon-
era Sirmium missus, cam iplum sirmiu, quam ab iplo Mlaurorum sences in leditione
conciratas delesser, occidipra ceperit. Dui prius apud C arthaginem baprismi conse. 10
curus graciam, percusori sponce ingulum praebuir. Interea Gratianus Chrilti FretuIS
auxilio, apud Argentariam Callix oppidum, cum paruo Komanimiliris derrimento,
plusguam XXX Alemanorum miliatudic.
= A D Y 7
Z V
De Cochis, es Nunis: qualiter Cost a r alente arriani effecti ipsum postmodum cre-
R Caidemtempus Conroverhamregno Ciochorum, iner Fridexernum e A-
chalaricum orca, Fridegernu cebilioris caulx gratia, Romanorum auxilium 20
postulare compulic. Oui dum det Valentem venisser, accepto ab eomilire, Achalari
Cum intusam verric. Volens aute beneticia recompenlari principi, eiusperniciosum
dogma amplexatus est. Erhinc Cochi Arriani efecti (unc. Culfilas Corhorum exilco-
mplectum Dus licerastumc Cochicas invenit, in quas cum divinas Ccripeuras verrisset, ac in FegNO
Achalaricipradicare capiller, Achalaricus, cd p pasanus esset, multos ex eis suppli-
eijs affecie, quos Arriani promarerrib. venerantur. Non mulco post Crothis iaminter
Sepacatis, Llunorum genshorribilis, canquam ex incubis de meretricib. ve lordanisre
fert, originemerabens, ducatu ceruxe de Mxoridis paludibus esresa, Forrissimam oen-
tem Gorhoru, curegC uO FTCrIAMaICO, INLANtUI FerrUIE, VEPEXFatuIS rex, qui mulcas
antenationes domuerat, cam huius sentishorrore, quam inficto sibi a quode luomi- 30
lice vulnere traudulenter, C e z annorum mortuus lic. Ostrogothorum huncregem
Fuisse deseribit Tordanis. Duo enim regna Crochos habuisse, quori aliud W ilisorho-
rum, aliud Oltrogochorum, praetatus scriptor, qui dx ipse Cothus crat, Commemorat.
Postmorrem Termanarici, fracti animo Crochi, rurus ad Valecem mictumr, lo-
cum habicationis petune. Ouibus Valens in Thraciis habitare conceltir. Porro dum
ex odio a inuidia vicinorum incredibili Fame laboraret, rocati a quodam duce dolo
ad conninium, insidias primo prXCaVenteS, ip (OS qui COSiMUIFALEFANE, RETHUME: pOA
valens cre. roraterraione d Ferro depopulaca, vbiq distunduneur. C oncra quos Valens ab Anci
ochiaprocinetum monens, serapaenitentia ductus, Cacholicos ab exilioreuocariiu-
bec exicopos, ipletamen à pertidia lua propter iuliurandum non recesTIE. Pugna in 40
Thracia consericur, rbi dum Romanus Fugatur exercitus, imperator lagita Cauciatus.
in cuiuldam villula casa Fugiens, laticare roluit. Ouem insequentes CFochi, annoim-
perii lui x V, Postmorrem vero tratris lui rEF 1, cum cala pariter incen dune. lucto dei
iudicio idtactum credicur, vequi cosveram fdem petentes, igne pertidix accederar:
ipse ab cisignemaceriali accenus, communi quoqi careret lepultura.
CuFEDNALIEIS FOrCI, PerCcrutatur: monstratisq; Sibi gnatuor literis ). C. O. S. Omnes quos
Mauerunt.
A P V Y
A
De Imperio Cratiani es ralentiniani postmoriepairam  Thedaosus a Cratianoin
regnum assumpri. De secunda synodo habita sub Damaso. De morre Athalarici
Neoabincarnatione dominiCCCLX X X L LL, CL AIIAHUIS X L ab Ruoulto impe-
occisione ralentis es ciectione ralentiniani.
Cioitii A
rium quocCu alee ante habuerac, cum Valentiniano Frarre obrimuie, Oui
Thoodosu. reip. subuenire volens, Phecallatione Fispanum, Forrem ac religiolum militem,
apud Syrmium purpuraindurum, imperatorem Orieris Fecic Ltuius diebus synocus
sccunda

## Folio 89 — 886285755:0107
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000107.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
LIBE R OV AR TV S.
secuda ex exiscoporum, sub Damaso Papa, adversus Macedonium de Sabelliu, quo
rum prior spiricum lanctum per tilium Factum dicebar, alcer vero sine perlonarum di
scretione, cudem parre quem ee silium ese aserebat, in rrberegia congregatur: dam-
natisq e anachematiz atis simul cum Arriana here li haerelibus, tides contirmaturca-
cholica. Pheodolius veroram virture, quam prudecia, Crothorum genres devicir, fae-
dereq cum Achalarico rege eoruinico, iplum ad se Constantinopolim vocauic. Duo
cum renisset Achalaricus, diem rlcimum claulic. Cothorum vero gentes virturem de
manluecudinem principis ridences, Romanorum se lubdidere imperio. Fheodolius
Aechadium Alium Cuum Cocium imperii legic. Inter hxec Maximus arrepto pererran-
20 nidem in Britannia imperio, Cratianum lexto postmortem Valencisimperii luni an-
noin Callis incertecir, tracremq. suum Valecinianum Icalia expulic. Ouiad Thcodo-
hum fugiens, ab eopaterne excipitur.
C A P V T
X V III.
Deimperio Theodosii, paceque ecclesta, ac sacerdoribus Christi. Derriumphis es humi-
litate, ac demorte.
NnOabincarnatione dominiCCCLXZXVFTT, Gratiano interfecto, Theodon
Lsius ZL Fab Auoulto, Romanuimperium Colus obtinuir FTis diebus ciuitas Chri-
20 ci, Copicistam Forelibus, quam ciuilibus malis, plenum saudium, pacem q; pertectam
habere caepit. Floruerunt aure runcillustresriri moribus, vica, ac sciencia rraues, Mar-
tinus Furoriorum epilcopus, Ambrolius Mediolanenlium ancictes, Scuerinus Colo-
nienlispraesul, (lieronrmus presbrcer: Augustinus quoq; cacechiumenus ab Ambro-
Tiorue baprizatusinmenitur. Icagi Christianissimus Imperacor Augultum vIcurus Oc
cilum, relticurus vero exulanem, aduerlum Maximum, in deomagis quam in homi-
necontidens, procinctumover. Onem in Aguileientium sinibus acresus, inceremit.
Duo viso Andrasachius comes, qui eius Fauror erat, lemet mergendonecauie. Pera-
eta victoria, Pheodolius cum Flonorio tilio luo paruulo Romam venic, ibiqs ordiria-
ta benerep. dx Valentinano Occideris Imperio relicto, Constancin opolim rediic. POr-
30 ro Valemtinianus dum ad Callias reverticur, traude Arbogacti, ac Fugenii laqueon
ve a quibuldam dicitur, suspendicur, Fuseniusque ab Arbos aCtO IIMPCTATOT CFCAEUT.
Ouidam cam en dicunt, cu propriis manibus, ex dolore hoc genus libimorrisinculisse.
Elic est Valencinianus, qui ab Ambrolio catechumenus Factus, antequam gra-
tiam baprilmi perciperer, morre huiusmodi prxeuentus est. Oua dere praedictus e.
piscopus epictolam lusubrem dictanic, quae sic incipir: rentrem meum doleo. In qua ab
codeminuenitur dictum: Duiaquem in Christo regneraturus era, amisi:ipse verocratiam
quam poposcit, non amisit. P.X qua auctoritate quida nostrirem poris Theologi divinant,
Poltpromuleacam sententia Fuangelii, qua dicitur: Nisi quis renatus fuerit, _C. aliquOS Loann. 3.
line lacramemto baprilini, vel eftusione Cansuinis ob celtimonium pastionis Chricti,
40 vel accestatione dominica (aluari posse. sic ratiocinances, quod non allisavit Deus (a-
cramentis porentiam luam: non bene considerantes quid, secundum quid loquantur
auctores, quid opinando, quid alserendo, quid exmagnicudine doloris lemet conso:
lando. Ouodcametli verum lic, deipocentiam regulis cccleliasticis, vel lacramentis
non cohiberi: mihi tamen qui Christiana regula strinsor, necelarium eric credere,
Praeter hoc neminem pose Caluari. Ouare quamuis deo canquam omnipotenti, Tu-
daeum, vel gentilem, vel non baptizatum, sine efusione sanguinis, ve dictum est, vel
accestatione propria, posibile sic laluari: mihicamen hoc credere erie impossibile, de
ita diuina poreneia incalibus, non sibi, sed mihi alligatur. Fit mirum, si hoc pietate ducti
dicune, quare non cadem pictate hoc de paruulis sentiane. Duod siobijeiunt, quodisti
50 tanquam adulci credere postine, quod non illi: audiant quodilli solo originali delicto
obligatirenentur, quodnonisti. Restac ergorenos cum illis, ac illinobilcum divinam
admiremur incalibus, non discuriamus porentiam: exclamantes cum Apostolo: O al Rom. 12.
titudo: d cum Propheta: Judicia tua abyssus multa. Sedhaec hactenus.
Psal. 36.
Morre Valenciniani comperta, Lhcodolius dum corratrrannos exercitum pa-
rac, ad loanme Asypcimonachii turopium cumuchum milic, euemum qu rei dvito

## Folio 90 — 886285755:0108
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000108.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
SELOHIS ERISIHO. CHROH
requllunt. Cuiille propherico (rcetacs plenus spiritu, plenam de erannis promilievi-
Aoriam. Tgitur religiolus Imperator, tide porius quam milite armatus, exereitum con
Cratyrannosmouet: praemissisq Gochis, quorum x milia ab Arbogastotula dicuntur,
iplecum aliisiter peragit. Dum ergo in Alpibus convenissent, rrannies meliorem
Pugnandi Facultarem in eminentiori locohaberent: Augultus toram noctem lacher-
Sericur, victisq cyrannis, Lugenius caprusincerticicur, Arbogactes vero propriamanu
sibiiniecca llenditinem feciC. lam rictoriam meritis piissimi Imperatoris, ac ora
tionibusccelelie a dommon peccalam, imber caelicusmillus, vecoq;in oraholtium
impulsus probauie. uod etiam quidam expasanis poeta, ex vircure dei Factum COn 10
siderans, in laudem principistuiulmodiprolecurus est.
Onimium dilecte Deo, cuifundit ab astris
Aolus armatashremes, tibimilitat atber:
Ft comiurari veniunt ad clasica venti.
Theodoliusitaque omnibus bene compoliris ac ordinatis, Z xpos morrem Valentis
Imperii sui anno, apud Mediolanum beaco fnc quienit. Fluculque LTieronymus cc-
clelialticam perduxit historiam. Llic est Phcodolius, qui dum exhumana tragilitare
Thessalonicenses efrenare, e sine sententia puniuissec, ab Ambrolio ecclesix limini-
busarcetur. Cuodiplehumilicer Feres, tamdiu a communione le abstinuie, doncc la-
Cheymis, ac bonis opcribus poenitentia per acta, a praetato poritice reconciliaretur. Ob 20
tam praeclarum Factum, Cacerdosiste in prae dicta civicare inter omnes Latinorucon-
Felsores vigs hodiemaximae habetur venerationi.
L Vl XL2
is dorationibus peruisilem ducens; Deo sc committebat. Mane Facto puona con-
Deprincipatu Honorii ex Archadi. De Dirimachiomonacho, Loanneeriam Chryso-
Romo, ac Theophilo es Exiphanio transneum adrm es Ambrosu.
10
A Nrodomini cCCX CIX, Flonorius Occidenris, Archadius Orientis, XEXF 2b
cunstacibus lapicious obrurs de necatus est. Guo comperto, Fonorius eum quidéin-
Caamputaist. Non multo post ectario mortuo, Fheophilus Alexondrinorum pon-
titex, Cum aIS CBIICOPIS ADAPCtacorC ac Oumandum resix vrbis episcopum cuo-
cacur. Oui dum Ildorum prestyterum suum praetare se di preponere cogitasser, Ioan-
nes Antiochenus ab omnibus pecitur, ac contra volucarem Theophili electus, ab ipso
tandem ordinatur: Vnde Pheophilus ad depolitionem ejus semper laborabat. IAc lo-
10. Chryso- es, qui d Chryloctomustanqua aurei oris, proprer eloquentiam rocatus, primo à
Romm E e. Miletio AnTIOChCMHdPTXIIC, in eade ccclelia diaconS OrdinatuS, POst eiuIS MOrteM 40
ad cremum letransterens, ibiq; percrienniu deo vacans, ab Fuaorio presbyter ordi
natus Fuerac. Fuit auce pores in opere ex sermone, ad corricedos mores reilis, nimium
vero seueritare _ Zelo deiimprouidus, nimiaq; libertace oris incantu ve anelciecib. ac-
Forans putaretur, e. protulus. Vnde postqua ad epilcopatu venic, clericis luis, quorum
orescorrigerenicebatur, intacum odiolus cstfactus, ve cospiratione inica, plurimis
Corracuderosarionibus rli, Furiolum cu diceret BE procace, ac tangua line cettimonio
desente. Cuireitacere hdem ridebatur, quod nullu secu comedere pariebatur, quod
came obnimia abstinentia, qua (xpe capur ex Romachui dolebac, Fecisse Tradlicur. POr-
guerenon dubitauir. Vndefactum est, ve Furropium quedam cunuchum de Consu-
lem, Principigi Familiarem, cuius consilio lex dara, re ad ccclesiam confugientes inde
ErahereNEE, FuCraE, Cum SE ipse non multo postiram principis fugiens, sub alcariiace
rec, publice inamboneredarsveret, ac contraeum in crepatoriam cderet homiliam.
tsicul
Auoultoloco, postmorte patris, Imperu sorriuntur, Damaloadhuc Romx The
voli ledentibus. Flis diebus Dirimachius quidam monachus, ab Orience Rom d veni 30
ophilo Alexadrix, Llierololrmis loane, Flauiano Antiochix, Nectario Constarino
usseuer
ens, cumoladiacorum ludum, vel pocusimania religionis intuicu ledare veller, a cir-
Termactrres numerandum censuie, nephrandu vero (pectaculum huiusimodi de cau-
roapopulo proprerlermones quos taciebae prursu aravacu. S Gualesteetu.
exlibris cius, qui rigs hodie maner in ccclelia, coijci porest. AccesiEad invidix (uX cu. 50
mulu, quodnon solu clericis alper tuit, sed etiam iplos primores aeguitatis zeloredar-

## Folio 91 — 886285755:0109
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000109.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
LIBER OV AR T V S.
Toitur occasionenacta, Cheophilus Toannemtanquam à suis destimrum omnimoce
deponeremoliebatur. Vnde non (oluproprias aduersus eum oues armanic, le detiam
cpilcopos, ricinos quidem colloquiis, remotosaurem leriptis conra cum incicauit.
Ex quo corigir, re Fxiphaniu Salamine Crpri episcopu, rirum quidem lanctissimum,
Sed tanquam in eremo cducatum, simpliciorem conveniret, ex occalionelibrorum
Origenis, cu ad depoluione Loannissibi adscilceret. Icaque praetatus sacerdos damna-
tione Origenisportans, adrrberegiam renic, lomnnemque caula Lhcophilideclinans,
in propria habitauimasione. Cume; ad cum Toannes mitteret, rogaretq vead se re-
niens, secuincer alios episcoposmanerer, Epiphanius respondir, necle cum eomane-
20re, nec lecu orare relle, nisiin libros Origenis damnatione subscriberet. Duod ditte
receloanne, inimici cins Epiphanio luadene, rein apocoloru ccclelium altera dic col.
lectionefacta reniat, Origenis libros damnet, loannemtanquam Origenis detenlo-
uit: Concra regulas multa egisti o Epiphaniiprimum quidem, quia ordinationem te-
ciltins Ccclelia lubmeointonstitura: deinde quiame non iubence, in eis auctoritare
propria aetd celebralti. Lelus eua inviracus exculalti, ex nunc denuo inteiple contr-
Suscipias. Duo audico, Epiphanius recelsic, Loannique (requidam aiune) remandauie:
Speroquodnon morieris epilcopus. Ad quod illerespodisse Ferrur: Sperore ad Luat
20 Patriano redire. Verunquimpletum ect. PNam ee Fpiphanius in via mortuus fuic, ee lo.
annes postpaululum depolitus. Post hoc Toannes adcorrectionem Ludorix RIgu-
Ax, eo quod Epiphanium corra cu armalter, more suo sermone ad porulum cunsta-
quelta tuir. Lgitur Pheophilus qualiiam Toannénon lolusuis, led et principibus odibin
lemfactum, deponere cositans, epilcopos in suburbio Calcedoneli conuocat, accu-
tiam vocar. Verum Toanes virivertale synodum ad hoctieri proclamabac. Ac illodum
icerum acq icerum cum ceteris epilcopis cum cuocarer, ip se vero in lua sencencia per-
durares, velucinobediencem episcopatu cum deponendum decernum: populus vero
30 seditionem movens, reclamabac. Porro principe eorum sentenriam contirmante, lo-
annes depolirus, in exilium deporcatur. Ouodmulri eriam ex his, qui cum odiohabu chrysosto.
crane, videntes, milericordia mori, loannem calumnia pari dicebane, praelerrim cum;
ricioe Anactalio lacerdorio pertunctis, in vrbe Roma (Cdebat. LOanNeS PFOPTCKEer-
40 cencius audiens improbauie, ac clerone alium cligerene, leripto demandauie. Verum
incer lxc Toannesmoriens, snc controuerlix impoluir. Scd e Theophilusnonmul.
eopost vica decedens, Crrillo sedem reliquit. Pheophilusiste quamuis in caula lodu-
nisreprehelibilis fuerac, camen contra Arrianos ex Anchropom orphitanos, quorum
chleta exticir. Llachaeresis intancum simpliciores monachoses cremitas gypriin
Fecerat, ve Alexandriam venientes, pro alertione verx hdei, seditionem conera L he-
Ophilum excitarent: es nisi macurato praetatus pontitex consilio dixillet: Video vosli
cur vulcum dei, concitacx plebis turorem non cualisiet. Circa idem rempus Hlonorio
et Archadio regnatibus, beacissimus praesul Marcinus ex Ambrolius ciuicari deireilil-
solimi lacerdores, migraverunt ad dominum. Sediam ad historixe seriem rCUerTatUE.
A P V T
X X.
Deredeum Sorhorum, es persidia Rufini es Cildonis, eventuque Mazazel, ex mor-
tet C
um actus
rem coram populointamet. Ouo comperto, loannes Epiphaniohaecverbamanda-
dis. Ouapropter oblerua, necurbacio nalcacur in populo, d huiius rei periculum iple
rum mulieru ricuperacione plenum edidit. Duodilla grauiter ferens, marito luo con-
TatOreS PEOAMCIC, CumG: Tangua LeIPOMMCACA Ga LO OOSCLBaISCCI au aldien.
cunctisiam clarescerer eum inuidia Fheophilidamnatum esse. Innocentius cunc, Si.
ramocum, gums eponcone Mntaus clullati accia, Poltmodum a PLMICIDO
epopulo reuocatus, rursum Augustam lacencer mordebac. Dumq; illarurtum insi-
nit, rurjasqe curbatur, denuo saltat, denuo caput Toannis in menut pa apete. C.  LCHC
diaspalaret, tamolictima illam cdidic hoalis, Gua  cpIl. Autjusq Teromas vesa-
magis exardesces Fudoxia, denuo cum deponi, e in exilium erudi fecit. Duoit Inno-
haerelis nuper exorca dcum lineamentis corporeis circum leriptum dicebac, Forris a-
te Archactu.
eulvailaolal eladuts lallsotMatltetaoa
consilio Rutini patricis cesem sibi creates, à curia recedune. Rutinus vero postmo.

## Folio 92 — 886285755:0110
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000110.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
OTTONIS ERISTNO. CHRON
dum detectus, ante portas vrbis Constantinopolitanx decollatur, caputqs ejus cum
manu dextera ad ludibrium in vrbe circuntertur. Cildo etiam Africxe comes, coexit
nonis anlibus a Romanoru prouincia AFricam decidere. Contra quem Mazazel fra-
rer eius, cuiipse duos Ailios occiderat, cum exercitu mictitur. Mazaz cl ergo plus dei,
quammiliris vircure holtem deuicic, tulisque cum parua manu, id est, cum vmilibus,
EX X milibus, crrannum Fugauir: qui etiam hon multis post diebus strangulatus inter-
ijt. Porro MazaZ CL rerum prosperitate (vr allolet) clatus, ecclelias deiperlequi coepir.
Vndeiusto deiiudicio, qui ancea ipsum contitendo exaltatus exat, muncipsum conre-
mnedohumiliari debuie. Non multo enim postmortuus est. Archadius etia Impera-
For vir mitis _ quietus, P FFL imperii post morrem parris anno, vicam Aniuii, Orien- 10
tisque imperium Ailio suo Theodolio octennireliquic, Anthemio prafecto (quimuro
maximorrbem resiam circundederat) omnia dilponente.
CA PV F XXI
De Emperio Ronori, Crursum de seditione Cochorum, es irruptione Romana orbis
A NNoabincarnatione comini C C CCXFF, detuncto Archadio, FTOnOriuS XLFFI
ab Augulto, OcCllentis imperium renuic. Verum Gochi Rutino ac Sciliconcin-
citati, cum Alarico rege luo, quilingua corum ex genere Balchorum, sccundxe polt 10
Amalos nobilicaris, Balclsd, setelt, audax rocabatur, per Dalmariam ex Venetiam di
Sressi, in Amilix tnibus castrametantur: missa q; legatione ad Imperatorem, qui R a-
venna cunc Forre morabatur, terram habicacionis superbe depolcune: addentes, quod
Corhorum Goratis acciperenon possene, vlero eamm arriperet. Colilio ergo accepto, princepster-
mratio. tam eis vextus (ispaniam, quae ei rebellis erat, tradidie. Ad quam dum possidecta per-
serent Cochi, Scilico patricius, e locer Fonorii, eostraudulenter insequitur, comilso.
xoma a co. que praelio, amisso milire, ip se in tus a vercicur. Dua de caula commoribarbari, ad -
milia, vnde digrelsi Fuerat, revCrLItuE, coraq igne, FerroGs rastataprouincia, ad Vrbem
prosrediuntur: quam etiam crepidam irrum pune, datisq; praeceptisne lanctoru loca.
violarentur, concrematis aliquibus Vrbisregionibus, praedam innumerabilem diri- 30
piunt. Innocentius Papatanqua iuctus Lorh, De paenaspeccatricis Vrbis videret, R2
uennae morabatur.
sesioneque ipsorum in Callia-
ranoriu
olusime
Call.
his capta
anno 42
Clades Cr-
Itisdicbus cum PasaCcaaemautatene, alcerencqi HCoMaM a cis
in summohonore conseruatam, Christianis temporibus dehonoratam, Augustinus
librum de Cinitare dei lcriplic, Oroliushistoriam suam cexuie, Llieronymus L celelia-
licam lbriam ab Fulebio lcripCa anctulit, duo busq; libris appolicis, v(q; ad mor
tem Pheodolii deduxic. L’acta ell aurem haectam tamolissima, quam insolentissima
aom CCCexr. Fclcur supra dixi, Romanorum reonum, quod Babyloniorumre-
sno inmultis limilem ortum ac progrellum habuir, iuxca maiorum noctrorum (up. 40
putationem, eodem à conditione lua ab Alarico, quo de illud ab ortu suo ab Arbato
Prxfecto, anno, dehonoratum Fuit. In cadem irruptione loror Llonorii Placidia, inter
aliam predam capitur, quam poltmodum Achaultus in matrimonium Corcitur.
Incerlixc Conttanmus Crallas occcpatis, Coaneim es monacho
Caelarem fecir: Scd non mulio poltrempore, pater apud Arelatum, Ailius apud Vien-
nam, vica paricer ex reono priuantur. Ciothi vero Romana rrbispotici rictoria, per
Apuliam e Campaniam in Siciliam ex Africam irc proponunc. Dumqi in continio
Brutionum incaute mari se commitrunt, multos de lociis perdiderunt. Alaricus quo-
que rlcimum diem clausic, quem intantum barbari dilexerune, ve amnem Barentum
juxta Consentinam ciuitatem de alueo luo deriuarene, iploque ibi cum multis copiis 50
sepulto, Occilis omnibus captiuis, qui huius Facti conscii erant, amnem adproprium
alucum reduxerunt. Duo morcuo, tam hoc quam priori intortunio perculsi Crochis
Achaultum sibi resem creantes, reverti Ctatuerunt. Sic G: per Romaredeuntes, ca quae
antea religuerant, depopulantur. Sed Achaultus amore rxoris sux Placidix, a sinibus
Romanorum ce dic, ac in C alliis iuxca provinciam Natbonesem, quam polmodum
v
eis imput.
irruptio vebis per Alaricum, anno  Coratione eius MI CLXIIMI: ab incarnationevero
Roma B
olonosi

## Folio 93 — 886285755:0111
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000111.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
LIII
LIBF R OV AR TVS.
Dix dei Foidiusinhabicans. Merropoli exnomine suo, ve villa sancti Exidii dicatur, de-
dic, in loco, qui v(que hodic palacium Corhorum rocatur, consedir se d postmodum à
Constanrio comire pullus, in Fispania rele dic cum Gothis. Post quem rertius ab c0
Vallia, qui Segerico luccessir, vicinas gentes, _ praecipue WV andalos, qui R ipsitune
novirer in tlispanias venerant, belloprestic.
C A P V Y
X X I
Decestis Monory in Asa, ex inuetione Srephani. Demorte Flieronymi. De Roma-
nispontisicibus, es pace auxusticum cochis morreque ipscus.
TOroners Eractidem comitem Atricx, Conra Romam venientem, per Mari
num comitem vicir, e Carthaginem, vbi e postmodum occilus est, Fugauir: p2-
cemeriam adiuvance Constantio, qui Conscancinum ex C onstantem in Cralliis op.
prelerat, intesram ecclesie dei reddidirin AFrica.
Flisdiebus sub Innocentio Papa, corpora lanctorum Scephani protomartytis,
Xaliorum, Luciano lacerdorirenelata, sub loanne (Tierololrmorum epilcopotuere.
Nonmultis post diebus, sub Bonitacio, qui Z ozimo succellori Innocentii substitutus
erat, (TierOnUS preSByteF, AE C L xtatis six anno, in Bechlehem ad dominum miora.
uic. Detuncto Bonitacio, Caelestinus sedicin Vrbe. Vallia cum Augusto Fcedus iniic, ei- Finis Chro-
corun
20 que Placidiam Cororem suam re ddidic. Huculque Orolius Chronica sua perduxit. Orosu.
Flonorius x X x rimperii lui annosquorum duos subpatre, x rr cum trarre, reliquos
cum AliOFratriSFCGHAUETAE)R OMX MOTITUIT.
C A P V F X X FI L.
Degestio Lheodosus aioris, vircuribus que eius, es synodo terria. Debellis, quae per du
ANn oab incarnatione dominiCCCCXXVTE, PheodoCnSiniOR XEITEI, ab RUOU. Theod. i_-
=Ao pacruo mortuo solus regnauic. Fuius vircures in Priparrica historia, omnibus nior
30 ancCcCRoribuS SIISPEXFCxUnEE: intex quas _ hoc Commemoratur, quo d ad instar A-
lexandrimagni, dum inprocinctueset, ac ex feruore (olis, de squalore pulueris Fariea-
tus, Cicilaboraret, poculum libi iocundissimum allatum, ne solusprx aliis LeACereTUI,
renuir. Floruerunt diebus eius Loannes Caltianus monachus e cremita, qui colla-
tionespatrum descripsic, _ Crermanus Antiliodoren(is epilcopus. Synocus ctiamter- Syned
cia sub C elestino Papa, veleius successore Sixto, mediante C prillo Alexadrino, de Ap. ~
chadio eri(copo ab lralia destinato, cemporibus luvenalis Regix rrbis epilcopi, duce-
torum episcoporum, contra Nectorium, qui duas in Christo perlonas alterebat, E phc.
Siconoregatur: ostenloqs in duabus nacuris Christirnam personam ese, cum FaUEO-
ribus suis Nestorius iucto damnatur anathemate. Theodolius contra Toannem, qui
40 Fresperixe regnuminvalerat, Valentinianum amiex suxe Placidix ex Constantio Aliu,
adiunctis sibi Aspare _ Aedabure lociis, cum macre in lcaliam destinauic. AF Poannes
iuxta quoldam Asparis e Ardaburis dolo, iuxra alios vero ducatu Angeli, Rauerina
necatur. Sicq; respublica relioiosi principis meritis a yrano liberatur. FTucusq. Theo-
doritus episcopus, de Socrares, _ Sozomenus viri diserrissimi, historias suas perduxe-
rune, quae poltmodum in ruum volumen redacta, e a C astiodoro lenatore per Rpi-
5E
esima.
phanium (cholasticum a Crxcoin L. acinum ver(x, a cribus auctoribus Priparritx hi- Niftoria
SOTIR NOM EH ACCCPCrC.
Trapariira
ces saos Zesdit.
A PV Y XL1III
Fuerat, remuneratione assus su ait. Imperii locium legit, e Ausuctum Aa- nes aliqua
cnit appellari. Flis diebus Wilis ochiin Calliistrabitabane. Ostros orhi, et C epida, ex Lencium.
quibus Auares e L onsobardi descendume, Danubium transcunces, Ciepidxe qui-
Deralentiniano Augusto, Wiseeothis, es Ostrocochis. Defactione Rerii ex Bonifa-
cyirruptione Wandalorum in africam, morreque aucustini.
C etSoerranno, Pheoaons ralematu, cuius opecimle malum ledatum moraio

## Folio 94 — 886285755:0112
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000112.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
OTTONIS FRISINO. CHTRON
dem circa Scisedonem e Syrmium: OAtros octi vero, quiprius in Pannonia m Orat
Fuerant, exhinc in Phracia habitauerune: vbi peF Z L. VFEL annos morances, ad Occi-
denteicer Aectunt. Wandali aucem Cociatis sibi Cermanis, cum Modigisilo duceIsi.
Spanias occupauerane. Pa cempeltate fuere duo inlignes Praetores, Retius, e Bonita-
cius, quorum Bonitacius comitatui Atrica ab Imperatore accepit. Sed dum fraude e
delatione Rerii Bonitacius apud Placidiam Augusti marrem, iniuste acculatur, missi
Tunt contra cum duces Mauorrius _ CTalBio. Ouibus a Bonitacio occisiS, Sivisbaldus
comescontracum destinatur. At Bonitacius in LTispaniam eransiens, alciris W anda-
lis, coram eis Africam eradit. Onimoxterro, ignegs cerram ractaces, rbiqe diftundun-
tur, acinter extera mala (lipponensem rebem, cuibeatus Augustinus prelidebat, ob. r0
Cidione cingunt. Beatus aurem praesul, ne excidium rrbis sux videret, iFrmense obsi-
dionis eius, L X X r Fatatis sux anno, migrauit ad dominum. Non multo post clapso
tempore, Placidix apparuit Falso sibi Bonitacium delatum tuisse, vocauica; cum ad (c,
demagiltrum milicum Fecit. W’adalis aucem eradica parce Atrica, Romanipacem de.
derumt. Ilis dicbus Ccilericus Wandalorum rex Arrianus, Christianos affligens, exi-
scoposin exilium milir: C archaginem inadens, mulcis diuiciis ac ec clesiacticisorria-
mentis (poliac.
E A P V Y
ZXV.
Deterramotu Constantinopolitano. e Romano. Deinitio ryrannidis Atila, morreqe
eam cgulam anoso 5, a nos igypos, anos à Para ros, Nenoernuas, Iloc Cst: Sanctus
sescaslicum deus, lanctus Forris, Panctus e immortalis milerere nobis, dum a populo cum Procu
locpilcopo luocaelesti commonitione caneretur, cerramotus cellaiit. Vndeab Im-
PEraTOLC, eiuSq POrOrC PuIChCriA, VEPErEOTU OrDE CaNLCUI HOC CANTAFCTHIE, PPX
cepcum est. Roma quogitunc ex rerramocu in multis luisregionibus corruie. Flis die
bus Acila Flunorum rex, occilo traere Buda, crannidem exercendo. Thraciam ec II.
lyricu ractare caepic. Cui Theodolius daris sex milibus libris, promissis quoqs lingulis 30
annis Mlibris, a finibus luis exire persuasir. Ipse rerono multis post diebus X L rimpe-
rii suianno, postmortem vero patruiluix Xre, apud Constancinopolim diem obist.
C A DVT XXVYI
an
Arica
coosim
EPssaZIOVeC
+Bleda
Theodosii.
Ne oimperii Theodoli Z X X, cerramorus horribilis Conslanrinopoli fuit. Ob
Deprincipatu Marriani, ex Valentiniani, synodoque quarta. Detyrannide Atilae, pu-
enaq interipsum, es Romanos, es C othos.
marii
val
anus
Synode
Chalcet
en (s.
Ner oabincarnatione domini c CCCLLCL, Malianus consilio PulcheriX, X XVY
ab Augusto, Oriendpe uepl, Valetituianio x L. rin Occidentereonan
te. tluus aiebustub Lconet apa, Mehale LLietolos mitatio, Anatolio Constancino. 40
Pcallo pileopis, quarca lynoco CleLLlacesdotum conrra Futicen regix
rerbi dei e carnisrnam nali du culceribus, apud Chalcedonam congregatur, dam-
quas sebeatus Ciregorius rrbis Roma epilcopus, relur quaruor Luanselia vencrari
Teltatur. Lsitur regnanciblis Marllano es Valenciniano, Acila Llunorum rex lubiuga-
Macedoniam, Maliam, Achaiam, Lhraciam peruagatur. Dum ergo Romanos quo
que e Wilisochas, quorum priores ob antiquam sux rrbis dignitatem, aliosrerdob se
Cingularis Forcicuoinis rircurem xmulabatur, subiusare cosicar, cimesne dux lxe gen-
cesaduertus eum sociarentur, dolo (rr erat rer sutissimus) sciunoere eas abinvicem in-
cendebac. Proinde mista lesatione tam ad Valencinianum Romanorum Augultum,
quam ad Theodoricum resem Crochorum, verisqi specialicer verbapacis madando:
Romanis quidem, senom adver(us eos, ledconera Gochosbellum pacare: Cortisve
YOCA
rebis abbarem, eiusq detensorem Alexandrinum quondam exiscopum Diolcorum,
natisq; simulcum NVestorianahishaerelibus, hdes cacholica diuinam in Christo e hu-
manam naturam, sedrnam personam predicans, roboratur. Flx lunt quatuor ynodi
arila
rumr
tso ocllimis Oltrogochorr, epuatums Dopulis, aliisq. plurimis gentibus,

## Folio 95 — 886285755:0113
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000113.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
LIBEK OVAL.
Zoeadem de Romenis denumaus, virosqs in alcerurum incitare voluit. Sed Aerius.
quicue Romanorum parricius craulaudem Acila pertenlic, (criprisq ex pertona V a
lentinia dd Tlcocoricum regem CTochorum liceris, ve contra immanissimum cy-
rannum, dC Fotius orbIs MCaCambo convenirent, cum quam intime monuit. lgi-
cur Acilac hoc modo procedere no posser, bellum Crochis aperre indicir. O ui pul-
lacis per segatosRomanis, Reclum pacricium in auxilium accipiune. ITinc alciris sibi
FxancB, Salltatis, Armacians, Burgundionibus, Saxonibus, Riparioliis, Brisonibus, Prionib
multisq Celticae ac Germanicae nactonibus, Gothis succurric. Acila verocum Atha
larico Cepidlarum d Walamire Ostrosochorum regibus, innumeris curbis regum
10 acnationum, Plocetum Mouet. In campis ergo C acalaunicisrrerqi coledir exerci
cus. Acila euentum rerum in extis pecorum perquiric, seq: vincendum, ledin altera quile
parce omnium poceciorem calurum, in Fcediltimis invenit pra lagiis. Oua deretur ba- des.
cur, led dehoc quod ex alia parte rirum pocentissimum, quem ipse Aerium purabat,
Occidendum intellexic, animacus suos alloquitur: eose; prioribus vircuris sux Forrunis
consolandos denuncians, pugnam aggreditur. Romani eminentiore locum habe-
banc. Icaqi a nona hora dici Forcistimis secibus acerrime vlas ad noetem pugnantibus
bellum procenditur. Pheodoricus autè Crorhorum rex, iuxta quod Acilxe praedictum
erac, hacillacq; ad exhorcationem suorum discurrens, occubuit. A eila in fugam vertus
viccum se prodidic, sed noctis beneticio poruicidoccultari. Mane Facto, Crothiregem
20 sumn requirune, sed mmortuo invenco, cum Thurismundo Elio regis in hostemirrue-
revOluME. Porro Reriusrimens, ne deleris LFunis, Crochi in superbiam elati, Romam
Premeren, vocaco ad se Thurilmundo. Frarres (inquit) cui, qui domi remanserunt, p2-
Eris MOTEe COperta, tegnum inuadunE. PuergO reuertere, ne Forte iplire preueniant.
Sic Aculseheta alule CiculeMeits, Cd Gua dixi caula bello declinare, e ad pro-
priaredire edocuir. Fertur de Acila, q de sublelliis prram fecisset, cui se sihoctesirruis-
sent, iniicere cogitauerat. C cciderunt in hoc Famolissimo prelio, ve Tordanis retere, ex
vecagi parte, CL. Xr M. excepris X VM. em in congressu Francorum ex Crepidarum
PEIOTINOctC COTTUCTANE. Lhustismundus à luisrex creatus, consilio Aetii in pacriare.
verlus, Fhololam ingreditur.
A
V I
Z X VI
Decuersione aquileia, e process ipsius esq ad Zicinum, donecmonitu L. eonis P a
paerediret.
E_Im Acila Giochis recedems, aCus Factus, conra Romanositer dehectie, Arilefa-
Aguileiam q: Veneciarum merropolim, quae in Adriatico sinuposita eA, obsidio-
ne cingit. Ouam dum mulco tempore obsidens, caperenon raleret, cume; IaMI CXCF
citus recedere pararet, Atila iuxta muros digrediens, ac secum quid AGCTCLMenEC Per-
tractans, ciconias ex rrbe Faetus luostrahere videt. Duo vilo, luos ad euertionem vr
40 bis amplius accendens: Floc (inquit) omnium prognolticumnobis est. IIx, inquam,
aues, Fucurx cladis praesagx, rebem ruiruram deserunt. Dixit, e instructis machinis,
omniumq; cormetorum generibus adhibitis, agoredicur vebem, captam qi Fundicus,
ita verix vestigiamaneane, deleuit. Ferumt quidam, quod vacuam habiratore rrbem
invenerit. Elapsi enim per mare iploignorante, in inlula, qua Venctia exhinc ex Vc
necorum inhrabicatione dicitur, cranslatis secum cum patriarchali sede beari LTerma-
Forx, primi illius vebis episcopi, religuiis, habitare caeperune. Vnde vlqi hodieinter
Cradenles e Aquileienses de parriarchali dignicare lis esse cognoscitur. P’anta aurem
in obsidione huius rebis d mora _ mulcitudo Fuic, ve mirx magnicudinis montem
per Isa
m.
Vrinum dictu, quem ipleridi, in modum aggeris ab exercitu comporratum, incolae viinus mos
50 vgs hodicassirmene. A lii tamen a Tulio Caelare cundé montem Factum eradunt. Ati- suvea 
lahisclacus succestibus, careras Venerix vibes peruag ado, e ad solum vlqi prolter. Zuileiam.
nendo, Mediolanum quoque Ligurix capur, ac Licimum, quae P’apia, crudeli animad-
vertione depopulatur. Posthoc dum Romam ire incentat, occurrente sibi L eoncPa.
Pa,cam auctorirate ac precibus pontificis fractus, quam exemplo Alarici, quipoltea
pcam vebemnon diu vixic, cerricus ad propria reuertit.

## Folio 96 — 886285755:0114
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000114.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
TONIS ERISINO. CHKON
CAPVF XXVII
Demorte Aetii ex Valentiniani Augusti, irruptione W andalorum in Romanam
urbem. DePaulino exiscopo morteqe Atilae, ex Marriani Imperatoris.
NVFER lxC Valemtinianus Actii virturem xmulans, cum cum Bocrio senatorene
cariiubet. Duapropternon mulco posrempore ab amicis eius, x xximperii sui an
no,e quibus cum Theodolio Locero luoXX V, cum Martiano reliquosimperauerat
vica priuatur. Duomortuo, Maximus accepra rxore cius Fudoxia, Theodoli hlia
imperium vlurpat. Ac Fudoxia Censericum Wandalorum regem ob hancmolesti-
a rocat. Duem dum rencurum Romani cognolcerent, Maximum quidem tan- 10
quam huiusmaliincentorem, certio ex quo imperium invaleraemense, menbrarim
dilcerpir, _ iphancique nobilicaris _ rirruris immemores rbiqs diffugiunt. P’osthoc
Censericorrbem taquam habicatore racuam irrumpere volente, L co Papaoccurrie
in porca, cuq: ab occilione cinium ex incendio Vrbis abstinere precatur. Igitur bar-
barus Vrbem quidem irrupit, spoliarapuit, ac per Xrrrpercensuit dies, Fudoxiam
cum Aliabus duabusinter alios captiuos abduxir, ab incendio verorantum e cxede
cinium, iuxta lacerdoris monitum, ab stinuir. F’aet a estaurem lxc secunda ab Alarico
Vrbisirrupeio a W andalis, MICCFFFL a conditione lua anno. W andali capta Vrbe
per Campaniam dittunduneur, eaq; toraigne ac terro vastata, nobilissimas ciuldem z
prouincix vrbes NNcapolim ee Nolam expuonac. Fluius vebis episcopus lanctissimus
Paulinus, proredimendis capriuis, quod in dialogo Cireoorii pleniishrabes, barbaris
Secradidic. Porro Censericus opibus Icalix dicatus, Pralimundo tilio suo Valentiniani
principis filiam copulauie. Cuius tilius Fildericus, macris sequensmonita, catholieus
Fuic. Carerum Acila ab Tralia digredies, Flonoria Valentinianiprincipis lororem sibi
daricum rogasser nec imperrasser, in terram luam cuindignationercuersus, puellam
Cibispeciolillimam copulauit. Ob cuiusamorem, dum luxuriola celebrat coiniiia, in
cbriatur, nocteq; proximaiuxta puellam relupinus iacens, languine proprio esuen-
nilamors re de naribus, uFFocatur, mane qi Facto à luismorruus invenitur. Justo Deiiudicioid
factum arbitror, ve qui sempertiumanum languine liciuerat, proprio quoq. Tanguinc 30
suctocatus interiret. Fadem nocte Martiano in lomnis apparuir arcus Arila tractus.
Elic est Acila, qui (ve quidam air) in concussionem sencium nacus in mundo, terrarum
omnium metus, superbusincessu, oculoscircunferens, bellorum amator, ipse manu
cemperans, consilio ralidissimus, supplicantibus exorabilis, propirius semelinAdere-
ceptis, Formabreuis, laco pectore, capire gradiore, minuris oculis, rarus barba, canis a-
sperlus, limusnalo, ceter colore tuir. In exercicu eius Fuisse quingenca millia lordanis
Scribic. Flic etiam dum vbiqueterrarum discurreret, Xr m. virginum apud C oloniam
Agrippinam martrrio coronauic: Beacum quoqi Nicalium epilcopu Remis prodo-
mino occidens, marturem fecir. Nonmulco postrempore Marcianus, r ir imperii lui
anno, Fraude luorum Constancin opolincCatuT.
C A PV T XXI X
Deprincipatu L. eonis in Mente, confusioneqe Romani imperij in occidente morreg
panda
pint
autinu
poscopu
Lco Im P
Leonis.
Aroabincarnatione domini cC c CLX, Leo Bissa ortus, ex tribunomilicum ab
Anatholio patriarcha coronatas, L L. V LL ab HISMIIo Chentis reonum accepit,
vennam MaionnianuS aCCepCEaL. Ouo quarro regni lui anno iuxta Dertonam ciui-
tatem occilo, Scucrusrurlum Rauenna ab (q; iussu Augulti, Imperium inuadit, quod s0
Per quatuor annos vurpans, Romx diem obiir. uo mortuo, Auguctus Anthemium
expatricio Cxelarem factum Romammilic. Llic Scruadum praefectum, in Cralliisim-
perium rlurpare volentem, in exilium erulie, patricium Romanorum cadem molien-
tem occidipraecepit. Verum L. eo Z enonem generum suum Orieri, Bahilicum quoqu
Verinx exoris sux tracrem Atrica praetecit. Cum OAtros orhis eriam pacem Faciens,
Theo.
anumque iun Lcone lesuocmesil. Foocentisperium apudka

## Folio 97 — 886285755:0115
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000115.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
ELDLR OV ARTYS.
Theodericum, Pheodemiri W alamMresis fracris filium, ve Fcaninoshabencem, ob-
lidem accepit: quem postramen pactcum honoreremilit. Inter haec Ridice parrici
us Anchemium quarco annoreom lui occidir, ipse vero post cerriumenlem diem vt.
rimum claulit. Porro L. eo, viuo dehuc Anthemio, Olibrium ad Vrbemmilerat, qui
regium nomen simul cum Placidia, Valentiniani principis Aliain rxoreaccepta, (u-
mens, post vermenses vitam simutuniuit ex regnum. Polt cuius morrem R aVENAX
Licerius Imperium astumic. Duo sequeni anno expulso, ac in Salona ciuitate Dal- Clccttud.
marixe epilcopo ordinato, Nepospatricius eporiani hlius, Occidentis Imperium re-
Xic. Leoergo Leonem Zenonis exhlia lua Elium, Imperatorem fecit. Iplc vero XV
20 imperii lui anno, diem vicimum Clausic. Llic paucis mensibus imperans, paerem suum
Zenonem Imperatorem crcaut, ipse vero diem obiir. Porro Babilicus maxister AEri-
cxe, xorem suam Z enobiam Aucstam Fecic. loitur dum Z enon ad rrbem regiam
perveniens, a Genatuac populo Gratancer sulcipicur, Balilicus depolicisinsignibus, ad
20
APY F XXX
Deimperio Zenonis in Oriente. De Augustulo Romano, es irruxtione in vrbem
Nuo abincatnaione domini CCCCLXXVI Z enogenere tBaurIS, X L VTIZ ab 2eno Lomp
=Alousto. Orientis imperium lorritur. Porro Occidentale, id est Komanum, Ne-
Peslenuic. Iloc areono pulso, Orectes parricinsfilium non iam Ruouctum, sed Au-
sustulu Imperatorem Occidencis ereauit. Iragi cum Romanum imperium, quod
caeterismundiregnis obtulcatis, totum regnare videbatur, cum d iplipeceatis exi
genibus, iulto Dei iudicio ea, qua smensum exat sentibusmensura, remeciedum
Fiic. Odoacernatione Rhuous, ex Vcimis Pannoniae tnibus, cu Sciris, Phurcelignis.
Terulis, adinualionem eius prochccum monet. Cui dum Orestes patricius in termi-
nis Ligutix occurrerer, visa manu es, cerritus autuoir, ac in Picinu se corulir. Onem
Odoacclinlequens, capta rrbe dcclale, ac inde per roca lcaliam distulomilite, regium
nomen lurpar. Elic acerra lua cgrettus, dum per interiores Noricaspartes, vel lupe-
zoriorem Pannoniam eranliret, vicum dei Seuerinum Rauennacelium exiscopum, qui
verbum deipredicans, iuxcaradices Comogenis cellam construxerat, adiic, cume; de Roma ob
evencurei consuluic. Ouiprophetico rr erar plenus spiricu, omnia quae postmodum Dacacroin.
exicus declarauie, veracicer ei prxedixic. Augultulus patrem occilum, capeam q; ab ho-
Stibuscernens pacriam, mente consternatus, sponte purpuram x r regni luimése cumm
reonopariter depoluic. Odoncer erso nullosibirelistente, victor Vrbem ingreditur
rchoctis, subiectam q sibi verex disponit. Postremo cum cora lcalia seruicio luo man-
Cipaca, DCEX LLL F aMHOSVEBS GrauIlETITUIEPTCIICUE.
asa.
eccletiam FugII.
Romam sub Odoacro.
LL V L L A X
Llatalio. drcni Emperus recapiolobatio.
iZCLAMARE contrarerum mucabilium miseriaStemPOTCN lOCO exigentC, Co.
simur. Fcce enimreonum illud maximum, ac porencissimum, ac quod Colono.
Me Sentesterrebar ance, orbem concuriebat, iam paulat deceo, a ex pit-
mairruxtione, quae sub Alarico facta est, dehonorarum, postmodum in conculeatio.
LCDatBatIS PalluT. CrVc aperriora quae diximus fat, ctet a ribs pluno ab Alatico,
secundo à Censerico captarancum, ac populata, nunc vero ab Odoncro non solum
Capea, lediure principis in porestarem ac imperium pel lFaos lachermabiet
Cubacta invenitur. Erinde (licur luperius dixi) non solum ortus eius, se d d finis Baby- Roma Ba
 Wled lu attateltcta. Maololald alitioo cocioo la Eeritedece biloni simti
Pir lubiicere. Flac limilicer, cum ad robustam venitxetatem, paulacim crescendo, ac 
primoricinas rebestubuertendo, orcadt Meholdie clendenco, aucorius orbispe-
aclclua acclaeluCalcanemocepencetulumuo. Velplcclpllallet detum.
moinsimus: ita prxe dicta Vebs cum in summo (ve dixi) quo alcuis in cerra non potuit
Falcisio fuic, humiliari deberec, caepic pauilarim vires perdere, de qualtiam in serili

## Folio 98 — 886285755:0116
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000116.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
OTTOHIS ERLSIHC: CHRON.
xcate polica, detectum honoris, queminrobusta contraxerat xtare, pati. Accessir eti.
am ad mileriarum cumulum, qux semper caducarum rerum interitus cst, sedis mu-
catio sub Constantino facta. F.Fhcur ibiregno ad Mcdostranclaro, Solonomine man-
Ecimperium: Sc e ilto ad CErxcos, Ceu Francos derivato, Vrbis cantum antiguae di-
onicatis ac nominismanet restigium. Illa primum ab Arbaco praefecto suo dehono-
rata est, posta Cyro etiam subacta. IIaec similirer ab Alarico primo dehoncltata, post.
modum ab Odoacro iure principis possea est. Sed quia de rerum mutationibus, re
onorumq imminurionibus, ad ostendendos mortalium casus, mundies instabiles
rotatus, Ccribere provolui, sicur supra dixisseme memini, cum Roma parturiretur, Ba-
brlonia finem accepir: (C _ modo dum reonum Francorum seminaretur, Rom a (ub cc
Auonstulo suo, in vlrima senectute, a conditione (ua ML. CCZ X V rY anno, barbaris
cadtica, occalum minat.
A P VI XZXII
Qualiter, unde, vel quomodo Franciin Gallias venerint, ibique ciectis Romanis, re
Coarecaperino.
TIC quod luxca promili, dicendum puto, qualicer Franci, quorum menrionemte.
cimus, in Callias renerine, e quomodo à Romanorum principatu sciuncti, in
propria auctoritate manere caeperint. Fli (vr dixi) à Proia dioresi, cum in Serchia (c. 20
des poluistent, dicti sunt Sicambri. Dumerooroco Orbein pronineia Romanorum
redacto, X iphincer alios subacti fuillent, claplorempore, causa quam suprareddidi-
mus, a Valentiniano dicti sunt Franci, ac per X annos proprix liberrati relicti. Ouibus
expletis, dum Romani solicum cributum repeterent, Frauci, vealsoler, libertace estre-
nes Facti, cribut darCrENUCFUE. Ilabuerum aurem inter se antiquinominis e vir-
curis principes Priamum ex Antenorem. Dua de re dum contra eosa Romanis pu-
snatur, occilo cum multis aliis Priamorese eorum, reliqui claplin parribus Germa-
Bix, circa Lhuringiam consederume, cum principibus Priami _ Ancenoris Eliis, VaE-
comcde e Sunnone. Porro detuncto Sunnone, communicato consilio, Marcome
dis Elium Pharamundum sibiresem ereauere. Leges quoque Wiligactaldo e Sal2- 30
salco auetoribus extrinc habere caepere. Ab hoc Salasalto legem, quxe ex nomine
eius Salica rsque hodie vocatur, inventam dicunt. Flac nobilistimiFrancorum, qui
Salici dicuncur, adhuc reuncur. Pharamundo morcuo, Clodius Elius eius crinitus, a
quo Francorumreses crinitisunt dicti, Succeltir. FTis diebus (ve supra dixi) Francia
quali seminata. Roma paulatim caepieminui. Lam gentes quxe Romanorum prouin-
Cias, MO regnahabicabane, reges creare, iam exillorum poreltate subduci, ac in proprii
arbitrii auetoritare stare discune. Ilinc Cochi dum iplam quoque Vebem depopulari
Cenc, in Crallicaprouincia, ve dixi, rlera Ligerim consederume. Bursundiones quoque
iuxta Rhodanum habitauerune, qui d illinon multo post regeshrabere caeperunt. Sic
_ Franci Rhenorransmiso, Romarios quiibihabicabant, primotusane, posteapris 10
Fornacoe Cameraco Callix vrbibus, ac inde paulatim progrediences Remis, Suel-
lonam, Aurelianum, Aorippinam, Freverim, ac peneroram Galliam, atque Germa-
niam, ab Aguitania r (gue in Baioariam Sibi subiusane. Clodio morruo, Meroueus A-
liuseius, a quo FranciMerouinoi dicti suME, SucCCNIE. Post quem FTilderieusrognum
adextus, dum suxuriose viverer, a suis pulsus est, Fgidiusqe Romanus in locum eius
subltitutus. Porro Flildericus post octo annosreuocatus, Agrippinam inuadens, cic
Etis inde Foidii Fauroribus Romanis, policise suis, ex Francorum incolam, Coloniam
eam rocauit. Norcuo aurem F. gidio, Alius cius Siaprins in cinitace Suestona reona
Fraci Chra CIL. LMaCHICUS CllaM Vd dccedens, Clodoveo suo hlio reonum dimisir. Flie est C10-
doucus, qui a beaco Remigio baptizacus, primus Francorum regum Christianus Fuit. 50
Verum Siporius cum Clodoneo decertare non valens, ad Alaricum, qui +X ab Alari-
comaono Gothorum regnum cunc gubernabat, contugiens, a Clodoncoreposcitmr,
Linguacal l. CMCam qui in CFalliis habicabane, ita venec reliquix ibi in-
TENITENEUE, excerminati LUnE. Videtur mitri inde FraHCOS, qui in CTalliiS MOTANTUIE, a
Romanislinguam eorum, quarsq hodierruncur, accommodaste. am alii quicir-
Sicamb.
osteat
rageodat
Franciin
illia
1ca

## Folio 99 — 886285755:0117
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000117.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 21 lines, status machine
IBF R OV A R T V S.
Cd LHCH, aC m Germatiareman (eTNE, LCuTONICA LInGUA VUINTIT. OUX AUFeM
linona eis ante nacuralis Fuerie, ionoratur. Itaq; Clodoneus subingatis Rlemanis, (10-
chis quoque _ Aquicanicis, iam Christianus Factusbellum indicic. Dud dum perse-
rer beaco Marrinororum rouit. Cumes victis Cochis, _ occilo Alaricoreuerritur,
ditata beari Marrini ccclesia a cubiculariis equum suum eis cradicum, dum redimere
CColidorum precio rule, ille immobilis mantir. Ouem dum lupperaddiris aliis c Coli-
dissoluisser, dixisse tercur: Marrinusbonus in aunilio, carsinnesocio.
APVF XXXTTI
Conclusio Libri quarii.
RANSCVRSFSigitur a Constantinov sque ad imminutionem huiusmaximire.
sni, Gochorum quoqi Forrissimae senris actenuationem, praecipue cum ad FFan.
corum, quibus poltea monarchia cellit, principia deuenerimus, cum iam Romaca-
denre, Franeia ad accipiendam coronam lurrexerit, ac maxima caducarum rerum
nouicate ac rolubilicare, a praelentis vicx illecebris abstracti, ee ad superna patrix la-
bilicarem apperendam, ex praesentium calamitatum consideratione, etiam nolentes
autracti: huic quarco Operi terminum demus, re ea qux sequuntur expedirius exe
2O QUaMUT.
Y+
F+ F
3

## Folio 100 — 886285755:0118
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000118.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
EPISCOPT LMLKOMMLDDEVM
LLBCR CVIALY3
R OF O6Y S.
I XFK prima elementorum rudimanta, ac Crammaticae artisprace-
pra, audire solent pueri, quod quantoinniores, tanto sint perspicaciores.
Duodnon inconvenienter ditum puto, dum e priorum, qui ante nos
apientiae studuerunt, scripris e instituris informamur, ac processatem. 10
porum es experientiis rerum tantomaturius, quanto in provectioris or-
bis auoposis eacemur, per nos quoque his quae ante nos inuenta sunt
compreheniis, eodem quo ex illispiritu, noua nuenire possumus. Hlanc
inseniomundi ex his quas dixi causis, paptentiam fore multiplicandam prophetapraeuidit, qui
ais: Petcranlibunt plurimi, a uleipCRerit Scienia. Finc est quod mullae antecessores no-
Atros, praeclarae sapientiae ac excellentium inveniorum viros, latuerunt causa, quae nobis processit
temporum, ac euenturerum, patere caepeta. Proinde Romanum imperium, que d pro sui ex-
cellentia a pacanis aternum, a noptis pene auinum putabatur, iam ad quid devenerit, ab o-
mnibus videtur. F+ sicut supra dix, omnis humana sapientia, vel potentia ab Oriente ordiens,
in Occidente terminari caepit. L. l de potem ia quidemhumana, qualiter a Babyloniis ad M c. 20
dos és Persas, ac inde ad Macedones,  Post ad Romanos, rursumque sub Romano nomine ad
inhabitabant, transtatum fuerit, in hoc Opere dicendum restat. Sapientiam primo in oriente,
id est in Babyloniainuentam, ac inde in Aeyptum, eo quod Abrabam tempore famis illue de
scendit, transtaram fuisse. Losexhus in primo Antiquitatum libro ostendit, it a dicens de
os. nig. Abraham: Arichimericam eis contulie, _ guae AArologiX quoquC SuInE, ipsC CONTTA-
lob. 2. caB. 8
didic. nam ante aduentum Abraham, hoc A Erpriy penitus ignorabant. Dehine derivatum
ad Graecosi philosophorum tempore; idem auctormnuit his verbis: A Chaldxis enim hxec
Planeata in sSypEO nolcuntur. Vnde ctiam peruenisse dicuntur ad Gracos. Sic 1ose-
phus. Deinde eam ad Romanos, sub Scipionibus, Catone ac Tullio, ex praecipue circa C aesarum 3
tempora, Poetarum grece diuersa carmina concinente, ac post ad oltimum in Occidentem, id
est, ad Gallias e Hispanias nuxerrime diebus illustrium doctorum, Maniroldi ex Ansbet
mitranstatam apparet. Duarumrerum praeuidere, ex quasi sommare divinicus insbiratibo-
mines, causas potuere. Nosveronon solum credere, se des videre quae praemissa sunt possumus
dum mundum, quem promutatione sui contemnendum praedixerunt, nosiam deficientem, es
tanquam oltimi senii extremum spiritum trahentem cernimus. Porro de duabus cinitatibus,
qualiter vna in alia latendo 2 sque ad aduentum Christi, ac inde ad Constantinum paulatim
progressa profecerit supra satis dictum puto. A Constantino vero exterioribus malis ad ple-
num soxitis, caepit incestinis malis, inscigante diabolo, auctore Arrio, cooperantibus rerum
dominis Auzustis, eraniter angi, vsque ad Theodosium seniorem. Ac deinceps, quia omnis 40
non solum populus, sed e principes catholicifuerunt, exceptis paucis, videor mihino de duabus
cinitaribus, sed pene de vnarantum, quam ecclesiam dico, historiam texuisse. Non enim,
quamuis electi es reprobiin ona sint domo, hascinitates, ve supra, dixerim duas: sed proprie
nam, sedpermixtam eanquam erana cum paleis. Vnde in sequentibus libellis non solum RO-
manorum dueustis, sed es aliis nobilium regnorum regibus Christianis factis, cum in omnem
terram, e infines orbisterrae exierit sonus verbi dei, tanquam sopit a civitate mundi, e adt
altimum plene exterminanda decinitate Christi, sed quamdiu perecrinatur, 2ipote sazena
missainmare, bonos es malos continente caeptam historiam prosequamur. Manet tamen ad
hucpersidiam sidelium Tudaeorum ex Centilium ciuitas, sed regnis nobilioribus a nostris posses
sis, illis iam non solum ad deum, sed es ad seculum ignobilioribus, vix aliqua ab eis gestastylo di 50
ena, vel posteris commendan dainveniuntur.
Craecosdermarum pet, satis dictum arbut. Dualiter vero iam ad Francos, qui Occidentem
Dan. 1.
adduum
liae
. Beren
earii.

## Folio 101 — 886285755:0119
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000119.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
EBER
OV IN TYS.
NIS CTTRONICORV
L LB L k EHLYS.
C A P V T
Duomodo Theodericus Gothorumrex, a Z enone in Italiam missus, Odoacrum occi.
dit, ipseque tyrannice vivens, Boerium in carcere posuit, regnumque cum vicinis rezi
ee CCrPa ZO a Barbaris Romanorum imperio, Z eno Ruonctus Theo-
derico, x Il ab Flormanarico Ostrogorhorum Regi, Occidentisimpe
rium permisic, senacum, populumq: Romanum lummopere libicom-
TetaS. Tgicur dum Theodericus Ciochorum viribusFulcus, in Icaliam
tenderer, aciuxca Soncium Aunium in Aquileienlium finibus caltrame-
catus filsler, Saoacctelch maono exercitu occurrens, in tugam cum vertit. Indo
cum estC Veronam contethller, rurtum inito certamine. Odoacer terza vertere
compellitur. Fractus his malis Odoacer, ad rrbem iter AeCtir. Sed dum porris claulis,
Ciinxoitus nesaretur, cunctis in circuicigne Ferrogs rastatis, ad Ravennam digredi.
tur. Ouem Theodericus subleguens, per criennium obsidione cinxie, candem q; inter.
20 Dolicatide, ad dedicionem lusccpcum, inhdeliter occidic. Verum Rhugi Odoacri so-
cii, Ficinum, cui beacus Fpiphanius praesidebas, cum adiacenri resione rastabanT. D. Epipha
Flic exiscopus canex lancciraris Fuit, vr dum a Pheoderico proredimendis capriuis act nuu.
Cundebandum Burgumdix FeTCMLMIITELETUE, V LM. captiuorum pro sola relioionis
lux reuerentia, sibi a rege reddica dicantur. Pheodericus occilo Odoacro, ad vrbem
diverrens, cum magno cinium gaudio sulcipitur. Viderempub. milerabilicer labeta-
Ctatam, cerne populum illum lapientia ac riribus quondam orbis dominum, ad Fan-
cum venisse defectum, ve a barbarica crrannide conculcatus, grauiq: dominio man-
cipatus, non nili a barbaro liberari queac, errannum subiecté ac gratanter sulcipiat, ve
alcerius crranni dominationem estugiac. leaque Theodericus Romanorum poritus
30 imperio, haud memor ab Augusto sulcepri mandari, Fasgi, hetasq; barbarice commi-
Scens, ac ciues diversis iniuriis concumeliole afficies, imperium verririnyrannidem.
Cernenshioc claristimus rir, consularis ordinis Anicius Manlius Boetius, ac rationis Bocchim
incuicu animactuertens, dum eyrannidi eius obuiare molitur, ab eo in exilium trulus, e’oqe scri
Papixe in carcere ponitur, rbi de Contempeumundi philosophicum veile valde seri-
Plic opus. Excanepraeter haec, alia seripeurarum suarum monimenta prxclara, inter
qua concra Sabellium ex Arrium de fdei S. crinitatis regulis, ac contra Nestorianam
Furicianam q: harelim, ecclesix dei tam veile, qnam subrile reliquic opus. Libros eri-
am Rristorelis de CEraco in Larinum vertit eloquium, e ad eorum lucubrationem
plurima commenca vel edidic, veleranstulic. Ad incroductionem quoque l’opicorum
40 Aristorelis librum de Popicis sencenciis. Theodericus vecunque aequilicm regnum,
tanquam alienigens tirmare volens, Clodouei Francorum regis Aliam in matrimo-
nium accepit, Amaltredam germanam suam W andalorum resi copulauit. Duas
quogi Eilias, unam Sigismundo Burgundionum regi, aliam Alarico Wiligochorum
regi dedir. Ilic est Alaricus, qui poltmodum à Clodoueo (quod nos inpriori Libro
per anticipationem diximus) victis Crochis incertectus est.
C A P V Y II.
Demorte Zenonis, ex substitutione usasti, ex schismate LoMata ecesia C) ex-
livexiscoporum Arica, morteque anastasii, e Clodovei.
bus confirmanit.
al
A Aroabincarnarione domm CcceLC rcsante LCTOBOICLMLAIMHMGUI
CIOdIOHCOreDEFTAHCOLMIM, LenOXV LLimperii Cui annomoritur. Cui dum Fr2
ter lius Longinus succedere parat, ab Adriasne repellitur, ec Anacta lius iplius cosilio,
consensuq omnium X L. F X ab Aususto Imperium adeprus, Adriasnem in coingium anascasi
Concitr. Frgo regnace in Oriemre Anactalio Luriciano. Theoderico vero Airiano R2O. Impuraor.

## Folio 102 — 886285755:0120
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000120.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
102
LIOAIS FRISINO. CHRON
mam premente, maona dilcordia in ec CkHa dei oritur, Simmacho e L aurerio prole.
concenrio depontiticaliin V CS. Cui controuerlix cum multo clericorum ac
se Papari. licorum Canguine, les nos Conrinueprorractx, synodo conuocata, Lhcode
ricus finem impoluic. LNam Sac elaniori electum consilio, in cachedra temauit
Laurcum; aepol Cuca Clencale epilcopum fecir, quem tamen postea
preradmonitionem Llormildae l’apx non recedens, led perrinaciter in ca anens,
XXV EI imperii Cui anno, Fulmine (vea quibuldam dicirur) iccus interiit. C lodoueus 20
quoqe XXXanno, d vica e regnopertunctus. Locharium Aalium cumcribus aliis Fra-
iribus reliquie, quiregnum inter le diniserunE.
 A P V T
cumultuantem, exilio in Dalmaciam relesauit. In hoc schismare P’alcalius dinconus
zelum dei, non scienciam habens. L gurentio adhaerens, poltmorrem (litamm, Ve bCatuIs
Gregorius in dialogo scribit, quamuis tanex Coneticaris fuerie, quod mortuo eoper
dalmacicam ip husfcretro impolitam, Cxecusilluminacus lic, poenas loluir. Llis dicbus
Tralimundus Cenlcricifilius, W andalorum rex, ob catholicam sidem c C X X epilco- 1
Posad Sardiniam insulam in cxile mibir. Lacempeltace Fulgentius epilcopus rita de
D. Fulsent
Scientia clarus, in lignis habebatur. Per idem cempus arrianus quidam Olempiusno-
mine, dum in Atrica indigna ac blasphema verba de deo diceret: isuco gladio cali-
tuspercuritur in balneo. (uidam eriam dum ab eiuldem haerelis epilcopo baprizari
vulc haerecico dicente: Bapcizo tc in dehninc patris, per tilium, in lpiricu lancto, lubito
aquanon comparuie. Ouorilo, qui baptizanduserat. ad eccloliam contusit, ac iuxta
cacholica tideioam, baptilmum sect. Porro Analtalius Clodoneoresi Fran-
corum per epistolas dignitarem Contulatus obculic, ex ipse ab Furiciana haereli, pro-
Deimperio zustini ex revocatione exiscoporum, de exilio. De persecutione Theoderi-
Thranni covisione indemonstrata, Custig oblli.
ci, in qua Toannes Papa, Simmachus e Boetius extincti sunt. Demorte eiusdem
NNO abInCarnatione dOmHMD L LL, LeGnance in Francia cum Fracribus L ocha
rio tustinus senexnatione IIIyricus, L. ab Augusto, Senatus voluneare Imperium 30
accepit. Iluius diebus Flildericus ex Fudoxia Prasimundi filius, regrum adepes,
cum eslec cacholicus, rniverlos episcopos a parre exilio releratos revocauic. Tustinus
etiam Augultus ZClo fideihaererieos perlequebatur. Ad quem Pheodericus ArrianUS
Toannem P’apammilie, denuncians ve ab Arrianorum persecutione ceslaret, aue le
Christianos aElicturum. Ouod dum princepsmiseracus, ob lacerdoris Dreces annue.
ret, ac iplum cum honore sulceprum, honoritice dimicteret, reuertum adse Thcode
ricus in vinculis poluie, Tameq afflictum Cacrilesc extinxic. Simmachum vero patrici-
ut, ac Boccium lenacorem nobilissimum, cuius lupra mentionem feci, anre cindeli-
ter necauerat. Ob cn non multis post diebus, X X X imperii sii anno, subitane2morre
capitur, ac iuxca beaci Crregorii dialogum, a loanne e Simmacho in Ernam praecipi- 40
tatus,  quodam homine deicernitur. Ilinc puco tabulam illam rraductam, qua vul-
godicitur, Theodericus rinus cquo sedens adinteros descendir. Duod aurem rur-
Tum narranr cum LTermanarico, Acilae q concemporancum Fuisse, omnino Ctarenon
pocelt, dum Acilam longe post Flermanaricum constat exercuisserrannide, ictum q;
postmorrem Acilae octennem à parre obsidem L coni Augultorradicum. Detuncto
Theodorico, Achalaricus, Elix Cux. Amalluildae Elius, decem annos habens, regnigu
bernacula luscepit. Ilunc cum adhuc riueret pater, principibus Crothorum comme
daverat, exhorrans eos, ve Senatum ac populum Romanum diligerene, principem es
Orientis propicium habere Auderent. Juctinus vero lultiniano sororissux slio Impe.
ratore post se destinato, vrur imperii sui anno tinem viex fecit.
TI
A P Y +
Deprincipatu Tustiniani, multisque pietatis ejus insionibus, triumphisque plurimis. De
morieque ejus.
claris viris, qui sub eo fuerunt. en bardorum, exaltatione mperi,
AN
iner
pe

## Folio 103 — 886285755:0121
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000121.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
103
 AD incarnatione domini D LXVFF, lustinianus L. F ab Augulto, Imperi- sustonia
um luscepie, legnancibus adhuem PTacicia Clodoueifiliis. Iicram Srenuissi nui
us, quam Christianistimus, Imperium quasi morruum relulcitanie, remp. labeta
Ctacam plurimum reparauie, ac inter cxreras geltorum Forrium vircutes, per Belilari
um parricium de Perlis, qui Romanos Anesinuaserane, maonitice rriumphanic. L C
sesance iplum editas, protule de inordinare compactas compendiauit, et ad ordi- Corpou sut
nemreuocatas in vnum volumen compilauic, quxe hractenus exeius nomine lustini rio ciuolio
anex rocantur. Mulcis quoqs per lacitudinem imperii sui decoris basilicis cccleliam
deiadornans, inter alias omnium maceria _ opere praestantissumam in vrbereria, in
0 honorem dininx Sapiencia, quam Craeci Sophiam rocane, construxir. Llcrulorum
regem nomine Ciracem, Constantinopolim ad se veniencem, in Fpiphania domini
baprizari fecit. Punccciam rex Flunorum Carda, ex mulier quxe dam vidua ex LTu-
nis, cum C. milibus gencis sua fidem e baprisinigratiam ac cepisleFeruntuE. POrrO
Acalaricus adolesceniam suram, ac matris viduirarem, juxta patrismonicum, Augu
Piocommendans, inuitionem a piictimoprincipe suscipitur. Iploreronon mulco
Postaliris occilo. mater eius Theodarum in segnum alciuir. Ouine dicam ingrati, sed
intidimmiliris officium gerens, eam in balneo strangulanie. Tgicur lustinianus Belilari
em patricium primo in Atricam destinauir, Wandalisqs deletis, prouinciam a barba
risliberatam. Romano Imperio restituit. POst cum eundem contra Pheodatum, tcan
20 quam eradicorem, resuiq inualoremicterec, Tractus anim oryrannus, Agapicum Pa-
Pa 2dcum proinpecranda pace direxit. Duiimperatorem cum Luriceris errore de
cextum, ad cacholicam tidem renocasser, principem ac Anthemium regix ribis exi
Scopum, eandem herelm deFendencem, excommunicasser, ipleibidem vica tunctus.
migranit ad dominum. Llic poncilex tancx Caneticaris Fuic, quod in porta ribisregix
iniplo ad Emperacorem isoreltu, excum illuminauit. Interhac Belilarius Theoda- Finisreet
cum persidix sux peenam toluere compellens, incertecir. Wicrisem post mortem Cochorum
Theodari regnum inuadencem, captiuum Constamtinopolim misic, regnumque
Gothorum, quod per duo milia, vel amplius annorum lordanis Cerisle comme
morat, siniuie: ex lic tam ex Atrica Wandalis, quam ex lealia Cochis excirpatis.
30 veralque in pristim.m cacum reduxir prouincias. Flucusque Tordanis epilcopus, na- Finischro:
tione (vciplemet celtatur) Gochus, Grochorum historiam, necnon ee Chronica lud
Perduxit.
Belilarius adhuc cum Theudeberco Francorum rege Locharii fratre, quicum
Cc milibus sraliam invalerac, pusnam commilic, regnancibusg; Francispacem con-
celtir, ac lcalix sinibus eos, sinc Lomanimilitis damno, cedere pertua (ir. Inter HXeC
Parchicum exercicu Syriam, eocaelaream q; valtantes, Anciochiam cendun. Oui-
busdum Germanus pacricius cum Lustino Ailio contule, decertarenon sufticeret, reli-
eta vrbe, ad parces Cilicix se corrrulic. Perla canquam vacuam vrbemirrumpune.
praedam diripiune, rebes vicinas propulaneur, de corius Celelirix bona vnius annispa
40 eio demoliuneur. Duos Belilarius Cochiex ac W’andalicae rictor, collecto militeco-
ereuie, d Komanorum Anibus crredi compulie: sed recrudelcentibus acrumulcu.
cordanio
antibus Cochis, cum rege luo Pocila, mora locum ibinon habens, in Icaliam iter
reAexic.
Flis diebus Longobardorum gentes, qui d Scanzia insula, vnde ee Cothis cores
(i Fuerane, cum AIboino rege luo in Panmonia habicabant. Ilinon multo polt lta- Longobard
liam, quam hactenus incolune, ve post dicetur, occupauerune. Belilarius in ltalia n Haliam
manens, praecepto Theodorx Augustx, Syluerium Papam, eo quod Anchemium ast
haereticum ab Acapito ancecectore luo excommunicatum absoluere nollet, Fallo-
rum teltium acculatione criminatum, invitus in exilium milit. Vigilio succestori
50 eius, sub quo quinca synodus generalis Constancinopoli consresaca fuic, simili-
tex Fecul.
TBE R OYIN F YS
Suoocponue Alalotlubalacons. Actus apoltotorum verlibus dellora-
uir. Per idem tempus Aoruere Caltiodorus Senator, ac Dionylius abbas, quorum
prior librum Plalimorum luculenter expoluit: alter crelos Palchales subciliter
comvoluit. Priscianus Cxlariensis grammatisx libros ad lulianum consulem

## Folio 104 — 886285755:0122
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000122.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
104
DFFONIS FRISTNO. CHTRON
parricium protulos, led necessartos, officioso opere edidir. Flis etiam diebus, Signis d
prodisiis, vicae continentissima primo cremica, post abbas clarus habebatur beatus
Benedictus, quimultos verbo _ exemploxditicans, ex ad arctioris ritx riam accen-
dens, monachorum regulam (ve Cregorius aix) sermone luculentam, discretione
pracipuam, qua hactenus in ccclesia Aorere cognolcitur, descriplic. Ouiveroalii
cunc principes, aur cines ciuitaris Chricti, vica X scientia insignestuerine, li quisscire
vule, legac Dialorum Grerorii. Corpus lancti Antonii repertum, Alexandrix re-
conditur. Iustinianus princeps esresius, remp. iuxta tempus luum latis exalcatam,
Porco Chro. X L X LL CPels  ao Meth obiic. Fluculqi Victor Turonum episcopus Chronica
. Benedi
ecorum
Toris.
e sua perduxie.
A P V Y 2
ryspes Carsetem factis, es introitu Conodatdorum in Traliam, morteque Aucustt.
DSEIO AB HIICALHLACIOHC ADMLMEM D LXV FE, regnance in Francia Tilperico C 10.
FTILAFII HHO, CMMCLOIS FCACIBUS, Lustimusiunior lustiniani nepos, narione LHTEX,
LFx ab Augulco. Imperium ab Furicio patriarcha coronatus sulcepit. Ilic cum csee
Caltrolicus, ccclesaS dei, quaS AMECCCKOF LuuS xditicaueraE, preciolis Fhesauis e LAE.
sis poseltionibus dicauit. IIuius dicbus pax inter Romanos ec Perlasrumpitur. Imr- 20
Peracor vero ad Arecham Indorum regem lulianum milic: qui vepostodum eeru-
lic, cum penenudum, circa lum bostantum cincturam, ix linea veltimenta aurocon-
texta, _ circa venrem indumenta (cilla, margaricis preciolis conserta, in brachis
guinos circulos, e armillas aureas, in capire pannum semmis ornacumm, in collotor-
quem aureuin habentem, supex quocuor elephantes, roris quatuor curru excello in-
nicence, Rantem, scurum paruissimum deauratum, cum duabus lanceolis aureis ce-
nemrem, invenit: quem cum contra regem Perlarum armasser, reuertieur. Misso
enim Narsece auxilio Longobardorum, Porilam rerem Crothorum intertecic, can-
deme sentem de lcalia radicitus excirpauic. Bucellinum a rege Francorum ad deua-
Ctandum lcaliam missium occidit. Sindoaldum Brendorum regem, qui de conicibus 30
Odoacriin Tralia adhuc supertuir, luspendio peremic. Prag; cum Narles parricius de
lecis barbaris, Icaliam in prictinum Ctacum reduxisser, Komani (vta Tolet) Drospericari
ciusinuidentes, ad Imperacoreni eiusq; exorem Sophiam legationemista, in pluri-
bus cum accusabant. Ona deremotus princeps, L. onginum ad occupandum locum
ciusmili in Traliam. Sophria quoq: Rusulta mulicbricer Concrepitans, Nlarletem ve.
Pore cunuchum, inter Faeminas in grnxceo luo se poluturam demunciat. Dux omnia
asreterens Narles, Ncapolim se conculic, millags legatione, Longobardos de Pan-
nomam lcaliam vocanir. Ouorum prodisia maxima aduentum (ita reionex aciesin
colocum lansuine, qui poltmoduin Fundendus erat, Beaco CErerorio relte, vi(a LinE)
Praecelerunt. Fxhrinc Roma non Colum eranCalpinasregiones, se diplam etiam Ica- 40
liam, que excunc a barbarorum intrabitatione riq; in hodiernum diem Lonsobardia
vocatur, perdidic. Porro lultinus Tyberium comitem in Elium adoptauit, ac C xe la-
rem lesir. Cum vero pedibus xser iaceret in lecto, ac se moriturum connolceret, vo-
cato ad (e Furicio pontitice, ac Senatu, Trberium ex Cx lare Fecic Augultum. Iple au.
cem x Imperii sui anno diem obiit.
rastinas
consoba
no
Deimperio Fustini, ejusque bonis operibus. De cultu regis Indorum. Deplurimis victo-
= A P V F V
Deimperio Constantin, eleemosynis elus. Dpuma quaminuenit, P er sisg, quos per
Mauritium devicit. De Crecorio tune Archidiacono, ac morte imperatoris.
constant
NVNO ab incarnatione aOMMIHL D L L L VL, LVBCHUS COnSFantinUS, natOM
hrax, ab Furicio pacriatena COacus, L. IL L2b Augulto imperauit. Llic dur
vrorem suam Anactaliant LISMCam Vocaret, Soplia praedecelloris luiconiunx, co
Quodipliungi cositabat, gravicer indionaca, Jultiniano ad Imverium alpirare per-
sualic. Sed dum ad efectumres procedere non posset, Jultinianum quidem accepta
ab c0

## Folio 105 — 886285755:0123
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000123.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
ELBER OYINF VS
105
ab copeca, pceps in grariam recepic, Sophiam rero omnibus ei regni deliciis
ablacis, privatam rivere Fecis. Pecunias eriam quas lustinianus male congresando
repolitastrabebac, large pauperibus croganit. Fertur de co, quod dum in palario luo
deambularet, vidererqe in panimento crucem sculpram, iubens cam auterrircueren.
cer, Crucem, aic, Dominiin Eronce sestare, non pedibus calcare debemus. Oua abla-
ca, dum alia apparuisser, ac illarurlum sublata, dum certia inventa fuisset, insinicam
Decuniam auri reperissecradicur. Narlere quoqu pacricio mortuo, plurimum auri e
arsenti in pureo invenisse memoratuE, qua omnia more suo pauperibus exogauit.
Complenum in co cernitur, quod dominus aic: Omnihabenti dabitur, dum larDEreS ENC. 29.
20 luaspro Christo distribuens, largas ab eo impenlas accepic. Idem raltaca lralia à LOn.
sobardis sub Benedicto Papa, dum Roma plurimum Fame laboraret, missis ab A-
SPconauibus, mulca Frumenti modiorum milia cinibus donauit. Perlas fines Impe-
Derijirruentes, per Mauricium ducem gloriole denicic, eiqs Postmodum hiliam luam
inmatrimonio coniunxie, _ Cx larianam dignicacem contulit. ITilperico Franeorum
regimagnitica dona milic. Flis diebus beatus Cregorius Romanx ecclesix Archi-
diaconus, a Pelagio Papa Constantinopolim missus, Moralia Iob Leandro scrip(it, e
Futicium eiuldem rrbis Epilcopum, lub praelentia principis in hde relurrectionis er-
rase connicic. Verum Pyberius Imperacor Christianissimus, substicuro sibi in Impe-
rio consilio Sophix, genero luo Mauritio, Y EE Imperii luianno in pace quieuit.
CA PY X YI
Deprincipatu caurity, persecatione ejus inbeatum Crecorium tunc Papam. Deviro
dei Columbano, discrpulisqe suis. De visione es euentibus Mauritii, sineque eins.
NNO domini D LXXXFEE, Mauririus C appadOCUS, PriMUS CXGCHETCCITXCO. Maurisino
LruM, FETEF ab AuguCo, Imperium es adeptus. Iluius diebus beacus Creoorius Cas
cinicacis dei verus ciuis. Roma consensu Imperatoris a clero ac populoelectus, pon-
citex ordinatur. Ouemcamen princeps, cum cNerin explebilis auaricix, quaectus or2-
tia plurimum perlequebatur. Patempestare vir dei Columbanus, natione SCOTUS, S. Gregorim
opcribus luis, ac maleticiis zelo dei arguerer, canquam instus (Pelias a lezabel orauem
perlecutionem palsus, monalterium mutare, ac in traliam ad locum, qui Bobium di-
citur, transire, ibiq; viqu ad diem obitus suimanere compellicur. Fluius discipulicla-
apa co
umbanus
rilsimiregni Christiciues fuere: Leodegarius, qui postmodum Antiliodorenlemre- Zcodecari
senseccleliam, MarEpTIO COrONALIE: Romaricus, qui in monte, qui exnomine lu  Romar
mons Romaricidicitur, Canecimonialium nobile Fundauir coenobium: Callus, qui luo
in Sueuia incerricorio Constantienlirelidens, cgregiam ex nomine luo, qua multis
honoribus ac diviciis modo locupletata cernicur, cener eccleliam. ex alii quam plures.
Ferturenim quoderecentorum praedictus vir dei parer extirerie monachorum, qui
40 omnespatris lecurimonita, excepro Fberuino, incer ciues Chrilti a leripri creduntur.
Flic enim Colus ex illis cadueis honoribus à Brunchildeillectus, retro abiie, e miliria
cingulum sumplic, maiorq domus effectus, multis malis praetatos dei leruos alixit,
acbeatum Leodesarium mareyrem Fecit. Verum Brunchildis scelerum luorum pae-
nasluens, poltmodum à Clochario rese caudis indomitorum equorum alligata, fi-
nem vica milerabilem fecic, nobisq; exemplum abhorrendae immanitatis eiusreli-
quic. AcMauricius cum a perlecutione beacissimi Papxe Cregorii non cclaret, XLX
imperii sui anno vider in Comnis virum monachico habitu, gladium in manu ha-
bentem, ad secerribiliter venire, ac cum moriturum palam pronunciare. Ouovilo
percullus, culpam q luam recognoscens, tam summo pontitiei Gregorio, quam aliis
50 exilcopis, abbacibus, Colicariis seripsic humilicer, ve deo prO COCxOratO, quo d in prX-
Senti, _ non in futuro paenas peccatorum luorum Polueret, precibus impetrarent.
Iple quoquemultis lachermisidem deo commendabat. C’um ergo Deus ad petirio-
nem ecclesix Imperatorem exaudire rellet, vidic in somnis, se coram crucifixo apud
xeneam palacii portam care, rocemqs terribilem audire: Date Mauricium: d ile-
rum, rbi vis reddam tibi mala quae fecistid hic, aninsuliiro. Cumcu ille ictpondero,
3. 6at

## Folio 106 — 886285755:0124
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000124.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
OTLONIS FRISINC. CHRON
omnsuturo, instucum cum rxote, liberis, ac cognatione Locx tradi. Mane Facto,
Philippico genero luo ad se Vocalo, Idrracoq Comnio, si Focam cognoleat, requirie.
Tum ille paulisper secum deliberans, Tuvenis estinguit, ee temerarius. Nuneii quoqu
quosad riros deimilerat, reversi, limilia vilionirexortabantrespon(a. Porro exerci
Eus a Nauritiomissus, cum ob ejus auariciam laborarene Fame, in leditionem ver(i,
Focam Imperatorem creant. Duod audiens Mauricius, ac ex vilione sibi monstrata
Fucura pralagiens, Fugit. Ouem L’ocasinlecutus, iuxta C alcedonam cum rxore ac fi-
liis culpam luam hummilicer cognolcentem, secundum quod ei in vilu monstratum
crac, anno imperii sui X Xr decollauic. Ferrur quod decollato eo, lac, quod indul-
sencix ddomino inuenex lignum esC ominantur, cum languine etAuxerie.
E A P V T VITI
Deimperio Foca, transicuqe beadi Crecori. De duobus, qui post eum erant, Bonifacio
A NNO domini DCTFF, FOCaS LV ab Augusto, Imperium Corritur habenS VXO-
rem Leonciam nomine. Fsic primo patricii cuiusdam Rraror, postmiles, ad vici-
muss Imperator fuie. Anno imperii eius rF beacissimus Papa Gregorius, qui verbo
e exemmplo civicacem dei plurimum illustrauerar, migrauir ad dominum, Ccriptura-
rumicarum dulcissima temquens monimenta. A quo LCL Bonitacius impetravic a 20
Foca, ve ipsius auctoritare, Romana ccclelia capur omnium dicerecur eceleharum.
Natm Constantin opolicana le primam, puco propter regni ledem illuctranslatam,
Scribebat. Posthunc alius Sohitacius LrI F a beaco Cregorio, precibus ab eodem AU.
susto obcinuit, reremplum a Domitiano imperatore constructum, quod Pancheon
vocabatur ccclesix des dacam, in honore omnium Panctorum dedicarecur. FTis die-
bus Colatoas Perlarum rek Orientem peruasacus, mulcas Romanis pronincias ab-
Aulic, ac viuea cruct vexillum ab FlieroColrmis alportans, in solio luo, vbileve
Deum adorarifecerat, poluir. Focas aurem cum multa scelera e homicidia perpe-
crasec, ab Feractio, Feraclii parricii praetoris Atricae silio, vocar Prilcipatricii gene.
riluis v ELL imperii suiannointet AcituE.
E A P V F I
30
20C
Manri
 a
es Cosdroa rege Persarum, interituque Eoca.
Phoca
NB
Rom
cclesta
ua
Deprincipasu Heracli, mazmsloqe ejustriumpbo, Ex reporratione S. crucis. De
Anascasio monacho e Mahumet, regnoque Dagoberti, es victoriaeius. Deri
Heracta
mendo fine Heractis.
A Nrro domini DCXFY, Hleraclius occilo FOca, a Sergio patriarcha COrONatUIS,
EVL ad Rugucto Impellum Corritur regnance in Francia Lochario ITilperici A-
Ao, Riino imperii sui LB aB Fudoria hlium FTeraclium, seu Constancinum habuit.
Morrua vero LuaoxIa, Marcinam Pororis sux Eiliam inceste sibi copulauie, ac L Pera. 40
clonam ex ea suscepit. Lluculq; Ilidorus episcopus hictoriam luam perduxit.
Annoimperii ui r exZ, dum pacem a Cosdroa Perlarum rege peteret, nec im-
petraret, LFIF Polthoc, idest, Xcr regniluianno, procinctum in Perlidem mouet,
Occiloq lingulari congrestu super pontem Danubii Coldrox filio, ractata Perlide,
Coldioam quogi, ablato de prophana manu eius ligno lanctxe crucis, intertecie, ac
VEr demum ex quo exierat anno, ad regiam rrbem victor rediens, non multo post
lignum saluriterum LTierololyIa reportauie. F. xhinc exaltacio lanetae crucis in cc.
clesia dei celebrari caepit.
Finis hist.
Esidor
Eestut
lari
rueuo
Flis diebus Anastasius Perla, primontabus, pon Haclummpea monachustactus,
nobilepro Chricto marerrie Cum al)S L XZ, a Perlis, Marzabona iudice, peregit: 50
Cuinscunicam ox damoniacus indutus curatur. FTuius corpus FTeraclius cum capri
al. aguas iS de Perhdereportale, ac Monalterio beati Pauli, quod ad Aquas salsas dicitur
rbi nunc religiolorum monacliorum caenobium ex nomine luo rocatum esse co-
aahometes gnoleicur, honoritice CMeldit. Circaidem tempus Mahiumet, quem Sarraceniliac-
veta. Clus colune, ex cirpe tlismaelis, patre gencili, et matre ludaea fuisse dicicur.
aliuas
endo

## Folio 107 — 886285755:0125
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000125.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
LIBE R OYIN FY S.
107
Arnultomaiore domus, qui postniocum Mecensium exilcopus tuiE, in Francia, ex
20 vulneracustume o u pacteunelo, de Ceptoq; alsilio, rurlum cerramen 28
Cuolumliter Facie. Non mulco poitrempore, Ararenigens circuncila lmperium va- Sarraens
Sanc. Duos dum Fleracliusiillo exercitu cohibere vellet, centum L. M. perdidie.
20 Oua decausadum apertis porris Calpiis, gentem (xuissimaim, quam Alexander ma-
gnus obimmanitatem sui sempermare C alpium inclulerat, educeret, bellumq; in-
Rauraret, nocte ab angelo quinguaginta duo millia de exercimm eius percusta Ferun-
tur. Vnde Fractus animoprinceps, e ex dolore incumorem verlus, ac hydropicus ta-
Aus, X X V er imperii sui anno vivendifinem fecir. Vide iustissima deiiudicia. Prin-
cepsiste, quiprimo per vircirem crucis de porencisimorese Perlarumcrium phauie,
voltinodum a Sarracenis, amisso milice, ex dolore relut rarionis expers, ciule; per
quodance vicerat, signiimmemortactus, crudelissimam genrem, quam etiam gen
tilishomoincluserat, impraemeditate educens, a Domino iulte Aagellatur, vr Xc ip (I
peenicentix locus, et polteris exemplum correptionis relinqueretur. FIxc omnia ad
5 concemprum mundi, amorem q; dei, qui ee lperanresin se remunerat, aC contem
nemes condemnat, nosprouoeare ceben.
C A P V F X
Demperio Heraclii, ejusque nece: es de vltione illorum qui hoc fecerant. Denoua
l
Tansu
NNO ab incarnatione domii DCXZXIX, regnante in Francia DaSOBCrIO, constan
Contancinus (Teraclius, Fleraclii Alius, LV L F ab Augusto, regnum est adepeus, Heractiu
TITI imperii Cuimense, Fraude ouerex sux Marrina, Pyrrhiq Patriarchx veneno Casar
40 necatur: ipla cum hilio luotTeracleonaregnum rurpans, per duos annos renie.
Mucilatis ergonaribus flii macrisq lingua ableila, Constans Constancini FTeraclij A-
lis filius, a Senatu Imperator creatur. Prrrhus quoqi Patriarcha, sceleris auctor, in exi-
lium eruditur, e in locum cius Paulus lubrosatur. Hlic eA Prrrhus, qui cum C vro eyrrhuoha-
RlexaHaILIOCCSOMarelim, quae duas in Christo roluntates negabat, condidir. rotacus.
C A P Y T X L
Eris dicbus Loctario monuo, Dasobentus admodum puer, educarus a Beato
cepto quod Fracrisuo Fleriberro circa Ligerim quasdam rrbes ac pagos dimilerat, lo-
lusreonanic. A Clodoueoenim vgs adid temporis, reono Francorum inter Alios, i
liorumqs Eilios mulcitarie divilo, contule regnatum clt. Lrac aurem trancorumiam
cerminus ab Fispania vlgi in l’altnoniam, duos nobilistimos ducatus Aquicaniam
e Baioariam, Aguicaniam quidem ad Occidentem, Baioariam ad Orientem ha-
bens. Dagobertus ergo rorius regni principatum cenens, Baioariis legem dedir. LHIC
dum adhuc vivente patre Lochario, cum Saxonibus puonam iniller, ac grauiter
gredicur, victisq; ac Facigatis Saxoluus, canlem prouinciam lux ditioni lubiiciens.
cunctos ciuldem sentismalculos, qu sladii lui, quem tunc Forre serebat, mensuratm
excederent, necallerradicur. Beacus Cihbertus Colonienlem cunc regebat cccleli-
am. Tgicur Fleraclius a Sergio Palllarcha deceptus, Furicianus haereticus ethcitur.
Machematicus etiam a astrologustaltus, prxuidens in stellis circuncilosinspem
suum ractaturos, arbirranshos ludxosesse, missis ad Dagobercum rerem Franco-
rum nunciis, omnes regni sui ludabsbaptizari postulat _ impecrat, ipleq; in reono
haeresi Pyrrhi es CYr.
Deimperio Constantis, e Marimo eapa. De victoris eius, es irinere ad Vrbem.
Defilys Dacobertu, morseque Constantis.
co A NNO ab incarnatione domila QLL L. LI, PULIO CIHIM WAITE LICFACIEOMa, C OH- c
ans
stans Constantini AliUS, LVZLF abLNASIIIO FEGHALIE. FLIC Cum II CAMACM ML
quam auussius leraclius, haerelim tuillet sapus, Malumam l’apatir, c09u0a l au-
lum parriarcham, Prerhum e Crrum habica synodo excommunicalset, apud
Cerlonam in exilium miluc: rbi multis miraculorum signis retulgens, migrauic ad
dominum. Porro Constans congres ata lub Vicelliano Papa lynodo, haeresum

## Folio 108 — 886285755:0126
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000126.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
Lldv
DLLONIS FKISLNC. CHRON
abdicane, ac beato Petro mira masdinis euangelia aurOCOOPerTa, Temmis Or
nacamiluI. Ipereronon mulcis pubus Icaliam à L ons obardorum porestate eri-
pererolens, et a uota auls ando Larencum applicuit. P’olt Bencuencum veniens,
omnespene ciuicates, quas Lonsobardiinhabicaban, cepit, ac Luceriam rlqu ad(0.
lum prostrauir. Deinde accepta obside lorore Romaldi, Crimaldiregis Ailia, IIcapo-
limincer Acccu, ad Vrbem iterrendens, Vicellianum Papam in rex miliario ob.
uium cumCicto a populohabu. al icahonoritice Romam ingresus, beato Petro
Pallium auro cexrum obculic. Cogicabat aurem Imperium ad Vibemcransterre, eo
quod Constancinopolicanos, qui et de lacrilegio in Marrinum Papam commisso
consiliu dederanc, canquamt lixreticorum Faurores exoloshraberer. FTuiusdiebus 10
beata Creluluehs rirso, Lipiitulia, beacotine quieuit. Dagoberto quoquemortuo,
Cloous tilius eius succellit. Lralet alis Ailio, Sigiberio scilicet, dum adhucriveret,
Rustraltam reliquerat, cum qi Cuniberro Coloniensium praluli, ex Pipino com-
mendaterat. Constans ab Vrercus, Siciliam ingredicur, vbiper vr annosmo-
ratus. Fraude luorum X x v FLL Imperii sui anno, in balneo perimitur. Ouo Mortuo,
Nlirium quendam Armenii Imperatorem milites creant. FIOC COmPCKTO, C On
Stancinus Conccares us, Siciliam intrauic, Miciumq cum incerfectoribus patris
occidit, ac compoliisrebusin Flesperia, ad rrbem regiam rediic.
C A PV F XII
Deprincipatu Constantini, ex synoad conerezata, damnataque haerest Cyri ex Pyrrhi-
De Angisomaiore domus Frantla Lamperto exiscopo, morteque Constantini.
A NNo ab incanatione domini DCEXX, Constaminus Constantis silius, cum
duobus trarribus FTeracho d Tyberio, LP X ab Augulto, Imperium Cortitur, re
gnanciblis in Francia Dagoberithliis. Fluius diebus missis ab Agatone Papalegatis
Constantinopolim, sexca (yodus CL. vel iurta alios CCLXxxIX epilcoporum,
praelidente Credtsio ciuldem rrbis parriarcha, e Machario Antiocheno, quiiuxta
Sergium. Crrum. Prrrhum, ex aliosanrecessoresluos, unam voluncarem, de vnam
opcrationem allerebanc esse in Christo, in praelentia principis congresatur. RLCuoca- 20
cog; per apostolicx ledis legatos ad cacholicam Aidem Ccorgio, Macharius cum sc.
quacibus luis anachematizatur, ac Phcophanus abbas de Sicilia in locum eiustubro-
satur. Ineadem (rnodo damnata haerelis canexe aranearum telxe in conspectu omni
um ceciderunt, vein hoc facto omnes errorum lordes expullas cuneti animaduerte.
rent. FIis diebus bento ArnuIFo, qui maior domus fuerac, se culo abrenuncianti, post-
modum inccclesia Merensi pontitice facto, Angisus hlius suus principacum maioris
S. Camper. domuscenul. Deaus Lamperrus Praiectensem, quae post Leodiumcranstata est, gu
bernauiceccleliam. Constancinus Xr er imperis sui anno diem rlimum claulII.
C APVF XII.
1. Gereru
consta
dalim
ica
Deimperio Tustiniani Constantini, Kiliano, Pipino maiore domus. De Tyberio ex
rustinian
harbati
esar
Leontio,  VEF synodo.
Nroabincarnationc dominiVC LL L LVLI, CICIHALUS C OLICAHLMIIKIIUS, L. A.
b Augusto imperanit. L Ca Saltacenis pacem fecie, ac Atricam ab ejus libe
racam, Lomano Imperio lubicci. Llic criam Sergium Papam, quihareticx Cynodo
uum ad se duciprxecepii, sedmilicia Rauennatenlium crepro de manu cius pontitice.
LdCHattaM VFDC exPUHIE. LOTempore lanctus Rilianus cum lociis suismarerrio co-
Fonatur. Sanctus Remaclus Lraiectensium exiscopusbeatotine quieuir. PipinusA. 50
echonorenudati, (olToe LesaB, maiores rero domus curam regni habe-
banr. Tustinianus a Lcontio parricio, quem ipse pertriennium in vinculistenuerat, X
imperii suianno, praecilo primumnalo, in exilium crudicur, de L. c0, qui ex Lcontius,
PeTITCS
Iua H HDC LCSId CCKCOLaCa MDICIDCIC HOTO, milso Z acharia ProcoIpaTarIO CapEI
Eilianus
Remactu
lius Angisi, maior domus effectus, regnum Francorum administrauic, cuius anniin
Cataloro reoum deinceps annotantur: reges enim exhinc omnibusregninegociis.

## Folio 109 — 886285755:0127
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000127.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
IBF R OVINFVS.
pertresannos imperium occupatu. Ouibus expleris, Tyberius, qui de Absimarus,
ablcilo nalo Lcontii, cum in monasterium erulic, regnumq vurpatum, vII amnis
109
cenuic. Llis diebus lub beato Sersio P’apa r ir lynodus Aguilera Costehalut.
APV T XIIII.
Dereditu Tustiniani, quem muribatis naribus Fyberius ex Lcontius expulerant, t
tioneque eius. Qualiter Conscantinum Papam vocans, honeste tractavit, Philippi-
20 ANro abincarnatione domini D CXCVFF, Justinianus qui 2 L conepulSISFu-
etat, adiucorio Lrebellis Bhloarorum regis, regia vrbe capta, Imperium recepit
aC pollhodum per sex annostenuit. Ilic Tyberium d Lcontium captos, ac in ca-
chenis poltos, per placeascrai, _ postrniverlo populo acclamante, super aspidem es Psalm. 97.
basiliscum ambulabis, exc. pecibus colla eorum calcans, ad vltimum decollanit. Ros
vero quifactionis erga cum perperratae rei fuerant, diverlis poenis cruciari fecie, ac
Denc quocienscunq; de murilaris naribus gurtam reumatis decersic, aliquem illorumm
necari praecepir. Callicinum pacriarcham eruris oculis, Romam in exilium mitic, 25
Crrum abbarem Ponri, qui ei exulinecessaria ministrauerat, in locum eius substimie,
Tyberium q silium suum regni conlortem Eccit. Constantino etiam Papa accertito
20 achonoritice sulcepto, culpas ei luashrumiliter contiretur, ac postmodum omnibus
Sanctx Romana ccclelix privileriisrenonatis, cum cum honore remilic. P’orrocol-
lectomilice, Philippicum quem in Ponto relesauerat, comprehendere voluit. Oui
ab exerciru imperator erearus, sexco ab vrbe regia miliario pugna commilla, lultiri
anum occidie: Ailium G; ejus Adeles PhilippicinCCAUCTUNE.
C A P Y Y XV
Dephiccivarts Chilipoici, haresique eius, es morte.
Nno ab incarnarione domini D CCXFET, Philippicus remoris a Catalogo re- Philippicus
sum Leoncio ee Tyberio, qui rivence Tustiniano regnum inua(erAHE, L. ZF L F ab
Augustorconauic, in Francia solonomine regname Dagobertoiuniore, Pipinorero
maiore domus, omnem regni honorem habente. Flic amore cuiuldam monachi
incluli a haererici, qui cum regnaturum praedixerae, Gynodum pleudoepilcoporum
convocat, ac lanctam derniuertalem ri synodum reprobat. C Vro quoque depolito,
acinmonalterium erulo, Toannem erroris lui locium, patriarcham in rrberegia Or-
dinat. Misit quoq: Constancino Papx de side sua lireras, quasille respuit. Praeterea
Populus RomanusCtacuit, ne eius charcx, vel fgurx reciperentur, vel nomen, vepote
haererici, inter millarum Colennia recitaretur. Plic dum (abbato lancto Pentecostes
corellus à balneo circa meridiem in lecto cubaret, à Rufino ac Pheodoropatricio
40 perauream portam esresus, comprehensus, postannum, ee vrmenses, exquore.
SILAUIEFAE, CXCKCAEUT.
danes.
A PV F ZVI
cumque persequens ab eo occisus est.
Deimperio anastasi, aurmentoque, ac victoriis rei Francorum sib C arolo seniore
maiore domus, ac defectu imperi Romanorum, anastasioque clerico facto.
VN abincarnatione domini DCCKLTCI, AIetIUS, Qui iuEatO nOmIne dI- nastascus
AtuSest Anactalius, in dic laneto LCes, LXITTI ab AIISuItO, Imperator secundus
CreatUE. Fic iuxta quoldam tribus annis regnauit. Alii vero scribune, vno anno s
50 cribusmensibus, Philippicum rero duobus annis ac rx mensibusregnasse. Duam
controuerliam seriptores viderint. Analtalius erxo reonum adepcus milsis Romam
liceris, cacholica hdei desenlorem ac sexti concilii alserrorem se pronunciauic. Lluius
dicbus Dasobertusmoritur rex Francorum: Pipino quo q; maiore dOMLIS MOITO,
Carolus filius eius regnum Prancorum per X X V FL annos, resibus adhuc, led line
honore ac reilicate manentibus, administrauit. Llic Magni C aroliauus, Regintridum

## Folio 110 — 886285755:0128
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000128.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
DrTONISFRISIAC CHRON
Carolir
esta
Cibicancum ad habicandum Ance Gadensium ciien LCGHCMLHCM. ISCLLAIII NCIIS
regnum inuadere volentem, mulris ac slambus bellis prellic, ac ad vlcimum relicta
rancia res Baioariis, Alemaniam quo , quala Sueuiam dicune, cum L. anttrido ducc eorum
subiusauic. Calchoniam cum L. lone Aquitaniorum duce devicit. In Saxonia ac
Frilia Fortia bella sessit. Sarracelturum, qui cum rxoribus ae ubes uaa iles
Analtaltus in Nicd ante Concul: quem Lheodolius conlerropralio vicic, ac cleri-
cum factum, poltmodum in presbyrerum ordinarifecit.
C A P V Y XYI
Duid es heodoseus successorillius, clerieus factus, L.eomi imperium dimiseris: C
Nero ab incarnatione domini D CCXVFE, TheodoluS LZ V ab Auousto, Im.
PETIU COETIFIS, VNO FanES anno imperanir. L eo enim OrientaliLI PFXLOL, Ci
uile bellum parans, Alium eius Pheodolium in Nicomedia comprehendic. Obca
Fractis imo Theodolius, contlio Gerimani parriarcha aC SCHAEUS, SPONTC PUEPUTA
depolica, clericus efticitur. Llis diebus Pyberisinundans mulca x diticia Romae lub-
ruic, duransque rex dies, ciuibus licaniam agencibus, oetauo demum dic cellauit. 30
C A PV T XVITY
ingreNTI FUEFANE, C C C L X X X V milia Fudie, ex Francis rantum mille quingentis (Fu-
aone Aquicanix duce, mCplicora Guat aro Cregorio P apa secundo (criplicteste)
amissis. Ilic turlum Z X impet cen aento alchoniam ingrellus, Cudonem occidie,
ac sequenti anno contra AlioSCIUS DEHum inStaUFAVIE. SAEFACenOS dOnHO CAMIdS IM-
crare volentes, iuxca Plarbonam delellle. Cui dumirerum proninciam capta Arelato re
vastane, a Lcuprando Longobardorum rege, qui hilium eius Pipinum, conla cxlaric,
adoptauerar in tilium, perito ex accepeo acen cnsesz CCo . 1e
tur dum reonum Francorum muleis illodis lub bellicolistimo principe Calooal
mentaretur, regnum Romahotuu, futadrrbemregiam ranllatu utal, bt
Toluim abhoctibus, amillis provinciis imminuebatur, sed ex incestinis malis intra se
collidebatur. Frenim circa principia principacus Caroli, coniuratione Facta, milites
aduertus Anactalium, Lheodom ClCane Imperatorem inuitum. WoCopetto
Tbeodosit
de imundatione Tyberis.
Deimperio Leonis Syri, eiusqe impieratibus. De Bonifacio, Cirmenio, Beda, Cx obst
dione recia orbis, Mtorteqe Leonis
n
AHro abincarnatione domini DCCLL, Leohatione Syrus, LXVI ab Av.
dulto, imperauie manente adu i FTancia Caroloseniore. Hlicimaginesdo
mini ac alctorum incendi, de mulcos impierari lux relictentes decollari iWNIr. Inter
Caceros passa Fuic rirgo Christi Theodolia, cuius vqs hodie maxima in vrbe regia
manet memoria d reneratio. In ecclelia enim Canctimonialium intesro corpore 4
humata seruatur, omnibusqe aduenientibuscanquam coelectis medica, inter manus
virginum deportata adhibetur, ac tanquam pro bono omine quolcunq; culcando
srauem se praebueric, habetur. Ouod ee nuper dum Fsicrololymicana expedirio sub
Conrado Romanorum, Ludonico Francorum resibus aoeretur, nos cum multis
aliis experrituimus. L.eo Cermanum etiam parriarcham (ede sua pellens, Anactali-
um inlocum cius substituir. Oua de causa Gresorius Paxa commonito (xpeper lite-
ras Imperatore, ac incorrigibili invento, Traliam ab ejus Imperio recedere persiaHr.
Peridem cempus abeodem pontitice Bonitacius in CTermaniam misus, bcatus quo-
que Pirmenius, qui multorum monalteriorum parer exticie, clarihrabebantur. Reli-
quix lancti Augultini a Sardinia in Picinum a Leoprando deporrantur. Bedactiam50
venerabilis Anglorum presbrrer, multa scripcurarum luarum monimenta relin-
quens, in pace quieuit. Ilis diebus Sarraceni rrbem regiam pertriennium obsidione
cinxerune, candemq clamancibus ad dominum ciuibus, fame, Frieore, pestilentia
correpri discellerunt. In rrbe quo q; CC C milia pestilentia perie Feruntur. Verum
LCO Iperator im pIUS XXLL EL imperii sui anHOMOTiCUE.
Capli
si lacone
6. Pirm

## Folio 111 — 886285755:0129
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000129.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
EL Y ANFY
YY XI
Deimperio Constancini L eonis fili, eiusque pesimis operibus, morteque Caroli, ae succes-
roabincarnatione domini DCCX L FI, Constaminus Lconis Elius, L X VEY Constanct
ab Augusto, parri inregnum luccelsic. Flic per omnia patrem malicia superore(.n
lusmalehieiis, ac cruentis lacriticijs, e invocationibus daemonum, luxurix quoque
acimmundirix inseruiens, cecleliamq dei more anciquorum crannorum perse-
1b quens, carm crudelis ac impiustui, veiusto iudicio Dei, tam ob cius, quam ob patris
maliciam, regnum illud nobilissiman imminucum videacur. Anno Imperii eius pri-
mo, Carotus Pipini hiliusmoriens, crestilios Carolomannum, Pipinum, es Critonem
reliquie. Florum Crito, quiminornacu erat, consiliorxoris sux Schuanchildxe, Vdu-
lionis Baioariorum ducis conlansuinex, occupata L auduno, Fratribus bellum indi-
Cic. Duicollecto milire, Laudunum obsidione cingune, frarrem qu in deditionem ac-
ceprum, in castello iuxta Aluernam custodix aMCIBALUNE.
C A PV T X Z
Debellis filiorum Caroli, fundationeque Fuldensis monasterii. qualiter vnus monachus
A NNO ab incarnatione domini DCCXLFTI, Pipinus X C arolomannus primo
in Aguania contra ITunaldum eiuldem provincix ducem, procinctum mo-
venE, CapC CacceM, Guoe LuCas dicitur, in loco qui vetus Pictauis vocatur regnum
diuidune: Carolomanno Aultriam, Alemaniam, Phuringiam, Pipino vero Burgun-
diam, Neustriam prouinciam Corcico. Deinde mulcis praeliis commilsis, anno ab in-
carnatione domini DCCxLri, cum iam Fuldense monalterium tundari caeperat,
Carolomannus aperie trarri suo se seculo abrenunciare relle. Ouod lequeti anno ad caroloman
efectum perducens, es ad Z achariam Romanum Ponriticem veniens, ab eo cleri- nus ficmon
30 custactus, primoinmonalterio S. Syluestri, quod in monte Soractelicum est, mo- rachus.
nachicum habicum allumplit. Sedcum mulris ex Francia ad se venientibus optata
quiece pertruinon posset, ad monalterium S. Benedicti in monte Caltino policum,
seconculic, ibies reliquo virx sux cempore Felicirer converlatus fuir. Verum Crito
Fracrirebellans, Baioariam ciecto inde Paltilone ducc, occupat. Ac Pipinus Palsilo-
nem in ducacum resticuie, tracriq; Xes comiracus concesir: quibus ilIENON CONtEN-
cus, ad Waitarium ducem Aquiranix Fugic.
C A PV T X XI.
Duoa Dipinuspro nomine rezio consulium ad Romanum pontificemmisit, regnante
Lno abincarnatione domini DCCLI, cum (ve Exepeiam dixi) regibus Franco-
rum lolo nomine restralilibus, maiores domus omnem regni curam admini-
Srarent, Lipinus qui hanc dighllatem per succellorem acceverat, Burchardum Hler-
bipoleitem epilcopum, d Leeadum capellarum suum, ad Z achariam scilcirandi
gratiamilic. Pontitex ergo, melius esse, veille qui curam omnium haberet, rexdicere.
cur, quam qui lolumnomen regis sererer, remandauit. Lo rempore Flildericus ex
antiquorum Francorum regum, qui à Merouco, Clodii tilio, Merouinsi dicebantur,
Cansuine descenderat, inane (ur supra dixi) resium nomenrencbat.
sione filiorum eius.
factus, alter Pipino fratri rebellans, in pacem sit vocatus.
Fulderico Merouiizo.
CA1V1Caa+1.
Quodreuersis muncisaustorirate Papa eipinus adreenum eligiur, es quod stepha.
nus successor Lacharca pro peticatione adregem venit.

## Folio 112 — 886285755:0130
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000130.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
OYFONIS ERLSINC. CMRON.
Coronacal
ia Mer
popea.
GTFZVR annoab incarnatione aOMMIHL D CCL FL, reversis a Romanunciis, aucto
ritate Zacharix Papx, Pipinus a beaco Bonitacio Mosuncino archiepilcopo, aliise
reomiprincipibus in Suetiona ciuicare ad regnum eligitur. Anno lequenri L acharia
detuncto; Scephanus Papa succeslit. Is cum mulca ab Ristulto Longobardorumrere
pateretur, Pipino ab expeditione Saxonum reuertenti, vbi ex nuncium de Frarrisivi
elelix sux Romanx luccurreret, FogalIl.
C A P V F X XT
morre Criphonistabuit, in villa qux Carisius dicitur, occurric, cum q. Velanetx ec
Duod eipinus cum cateris Francorum primoribus à sacramento absoluitur; e inre-
e ongitur, es de ciuibus Christi, qui hoctemporeerant.
NNO abincarnatione domm DCCLI FEE, Dipinus à Sceptano Papa primo L
Edelitatis lacramenco, quod Hilderico promilerac, cum aliisregni Francorum
primoribus abloluicur: ac deronso Flilderico, e in monalterium derrulo, posto-
dum inregem rngicur. Flic Merouins orum regnotinico, Carolingorum, per quod
etiam Constantinopolicanum minuendum erac, cepit. Fx hoc Romani pontitices
reonamucandi auetoritarem trahune. Pipinusigiturre prius, exliinenomine, limul
acre reonum Francorum gubernauic. Fluius dicbus Aoruerun claristimireoni Chri
Riprincipes, Bonitacius prxdictus Mosumrinus archiepiscopus, Virgilius luvaniet. 20
Ciumpraesut, C orbinianus Frilinsensis ccclela ancilteS, de alii quam pluICs.
C A PV F X X TII
Debeato Corbiniano.
CEd quia beaci Corbiniani mentionem fecimus, CMIuIS ILUIM InCASIMLCHCMUS, can.
ei viri gelta ommino lilencio praecerire, inconveniens arbirramur. Ilic W aldegilo
Patre, acmatre Corbiniana, claris ad seculum parentibus generatus, in ipsa etiam
puericia diuinam sraciam, quasbstm odum plenc accepturus erat, pexelibauit. Pre
nim undinon dereneus illecebris, ee cuncta parentum substantia lolo victu _ re. 32
Ricu contentus, in cellula quam HotConstruxerac, habicauir. Vindemiarum aurem
cembore, dum quidam vini primas ei obculissee, musti Fervelcenris impetus, spi-
nam vatis excussic. Sed vir dei regulale hlentium nolens violare, tamulis gaem hoc
indicare diltulic, orationibustamen vinum, neinuriliter eAueret, Conibuir. Cum ve.
roAde de vircure qui altiiis proucherete, dignus esset, a beato CHegorio rivis Komae
epilcopo, praelul ordinatus, ad gentes deltinatur. Loirur per vallem Pridentinamre-
xrisincensis Mens, 2C Baioariam ingreus, à l’actilone duce, eiusq; Alio Pheodone, benigne lu-
(Cepcus, monte Frilingen accepst: rbi primo eccleliam, qua vique hodie cernitur, in
honorem beatibenedicti conlttuic, ac monachorum ibi CacFIT COHCICMEHLACII-
nauit. FC aurem mons idem in pulchetmo e amcenissimo loco pomus, simpidil- 40
simarum aguarum, ac praecipue llara rapidissimi Ruvii cursu conspicuus, cotam il-
lius regionis faciem, et ex Ruer al plaga lacissimam campiplaniciem, cargname
speculalonoe, lacegs concemplans. THC Mlis diebus luis CirCUM (CDES, QHAIIMLBa
cuman
es
corbinia
rifingot
im prasculi
exrapha
Timislionoribus ac possestionibus locuplecauie, ac Panetissimae vicxe documentis in-
aciracula tormanir. F’ertur de eo, quor quactas ec dum pro ceclelix necesicate R omam
corbinani. pers tulo lasmarium suum occiderie, cui vir dei capro laginam impoluie.
eorum specula Fuisscrraditur. MLanenE_L ACHIC MICaFCM IM plano Incer harundineta
veltisia, Ccilicet antigui trunci, ceruotu quoque vique hodic; ac capreolarum
mulcicudo coxiola. Ex septentrionali vero plaga, adhue splua non medioeris, qua
Forestus vuloo dicieur, xdibus ac ioni plurimum ciuicaci veilis, (uperstes cernitII.
Contigua quoque monti terra ex Austro Plara, ex Aquilone Ambra Auviis inclu-
Ca, in linum quendam terrilissimum, aet quaLO LCltonIca nuMaria prOcenditIT.
In sinc cuius, vbi praedicti amnes consuune, locus, qui Molenburga dicitur, pul. 50
cherralde _ delectabilis, in beari CauumeClea Conoresationeclericorum ha-
bens, policus cognoscitur. Bearus etsDCoranus Frunsenlem cccleliam plu-
DE VE

## Folio 113 — 886285755:0131
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000131.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
LBER OVINTYS.
d vecam deferret praecepie, ac verbum dei omni gladio penerrabilius eftectum, in-
domicam beltiam mandatis viri dei obtemperare cocgir. Lodemirinere lociis in loco
deserto Fame laborantibuis, aquila subito pilcem deculic, cuius elu cuncti qui aderant,
cum Supole d admilatione refecti e exhilarati lunt. Alio tempore adregem Dipi-
numitellaciens, lacronem impendio adiudicacum, dum precibus à iudice liberare
non valere, Honocrucis Mhuic, profectusq ad rerem, reum illum iam luspenlum,
live riuum, linc mortuum sibi donari postulat, e imperrat: celericerqi revexlusillum
criduanum inparibulo vinum repertum, illae lum depoluie, de correctum abire per-
milit. FTis, aliise, quae longum est exequi, virtucibus, rirtutumq miraculis, ilte vir
10 deipraetatam eccletiam primus irradiauir antistes.
C A PV F XXV
Duod Pipinus rozatu Stephand in Ttaliam ingressus sit. Demorre Bonifaci, rursumg
ineressu Pixini in Etaliam. Deleratione Constantini ad Pipinum. Debellis varis
NVnB ab incarnatione dontini DCCLV, PipinuS rex rogatu Scephani PapX
Conra HIatum Lonsobardorum regem procinctum monens, ltaliam ingre-
didisponic. Cuidum Lors obardiin arctis locis montium obsisterent, exsis mulris, pipinus
20 magno labore claustra penetrans, in plano re ledit. Porro Aictultus Papiam (C COntII-. Longobar
lic, quem Dipinustam diu circundedic, donec recepris X L obsidibus, ac iureiurande aos domati
interposito, ne amplius Romanam ecclesiam infestaret, obsidione solueret, Scepha-
nog pontitice cum militia Francorum honoritice ad ledem propriam remisso, ipse
ad propriaremearet. Hloc anno beatus Bonitacius archiepilcopus, qui (VE aiuME) FCF= S. Bonifa-
minos episcopatuum Baioarix, Scuchodie manene, distinxie, Fuldenseg; coenobium cins.
Fundaverat, ac multa cccle six dei protucura opera, tam in Callia quam in Ciermania
Pacrauerat, verbum vicx prxedicans, a Frelonibus marrrrio coronatur. Anno lequen-
ri cum Ailtultus ea quae laudaverat, irrica Faceret, Pipinus cum denuo P’apix obsel-
Cum, promica implere compulic. Inluper etiam Ravennam cum aliis plurimis tralix navenna
30 rebibus, beaco Perro designauie, ipse q reversusest in Crallias.
 Rom
nam cccle
Anno dehinc proximo cum iam (Ve Exepe dixi) Franeorum regno crelcente, sam
Romanum decrelceret, Constancini Augusti nuneii Dipinomunera deferences, ad N P.
cum apud Compendium veniunt. Passilo quoqs Baioariorum dux, illo cum maiori-
bus sux gentis veniens, reri, Alijsqs Cuis Adelicarem Pacramenro promisir. Seguenti
anno rex graui ac laboriolo bello Saxones devicit, egsq cributariosfecit. Nonmulto
Post claplorempore, contra Waitarium Aquiranix ducem, co quodecclesas siriiu-
risinfestare, milirem instaurat, acceptisq; ab eo oblidibus, reuercitur. Ilis diebusbea.
cus Ochmarus in insulam Renistein relesacus, migranic ad dominum. Pipinus W ai- 5. Ochman
Farium adhuc rebellancem, multis ac grauibus bellis pressit. Passilo etiam Baioario. ruo.
40 rum dux, poltpolica ide, amunculo suo Dipinorebellare acrencat. Difficilia de perieu-
lolahaecrempora, duobus Forriltimis ducibus, Aquicanix ac Baioarix regirebellan-
cibus fuere. Parempestare Lurci a C alpiis porris cgressi, cum Auaribus mulris verobi-
queprokisacis, conslixere. Lsicur Pixinusmulcis ac rariisbellisparraris, ad vlrimum
Waitarium incertecir, ac non mulco postin redicu Furonis infirmatus, et inde Par.
rhilios deporratus, anno ex quo inregem ructus est XTTIF, ex quo vero principari
Postmorrem patrisCeperat, X XY I, diem obiic, duosrelinquens lios, C arolum e
2
Pipini, morieque eius.
Carolomannum.
E A P Y X XXY
Derecho Caroli, variisque bellis eius conra Aquitanicos es Saxones, ingressugue ejus
50
in Taliam, morteque Constantini Aneusti.
NNO ab InCAENaTIONEAOMINI DCCL ZTZ, HHIDELAIIE ACIHIBIC LDLIICALILILIO, C. d.
rolus dinilocum Fratrelestlo, regnare ccepit. Llic primo Flunaldum, qui occilo
Waitaro bellum in Aquicania renouabac, ad Lupum Craschonum ducem Fusauie.
Poct quem cam ipsum, quam Luxum in dedicionem accepic, ee lequerci aninoin

## Folio 114 — 886285755:0132
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000132.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
DTLOHIS FRISINC CMRON
Vormacia seneralem curiam cele CAns, orationis caula limina apostolorum vilitale
disponic. Lerrio regni lui anno, CAlcomanno tratre luo mortuo, rxoreq; illius cum
consobaras filiis ad Deliderium Longobardorum regem Fugiente, Carolus Colus regnans, cum
exerciu satoniam ingreditur, omnibusq Terro acigne valtatis, acceptis oblidibus,
KCvCETIEuT. Ochume rosatu driani l’apx lcaliam ingreditur, ex deliderium Longo-
Bacuoum regem Picim obuchoneelulic, ibiqs dimisso exercitu, Romam orationis
sracia pel. Inde reuersus, vrbeacigatam ad deditionem compulit, regemG Ca-
priitm abduxic. Incer hoc Saxores abtehcia regis clati, Ade posthabica, contigua ter-
rae lux locapopulantur. Porro rex lubacta lcalia, reuerlus in Lranciam, tripertito or-
dinemilicum Saxoniam ingre dicur, incendiisq. valtataterra, prae dam immensam di. 10
ripuit, de non multo postreoresus, denuo ab eis obsides accepit. FTis diebus C onstan-
tinuISPCFSCCUTOT, X Z Z r imperii sui anno mortuus est, ciq; tlius suus L. co successit.
CA PV Y Z Z V II.
A Nro ab incanatione doni DCCLXXVE, LeO LXVF ab Augusto Imperi
um accepir. Flicprimo vilus eltmicior, unde e principes Elium eius Imperato.
rem POLLABE. Per ute Cupus Saxones more luo non lemel, sed Expepactum
encientes, C arolus diverS praeliis prelti, ac plurimis ex eis Eidem Christianam ac, 20
cipere perlua(. POrIOL COLIPOTAIOE Y impCriy (IIAMMIOMOTIUI.
CAPVF XXVFLI
Deprincipatu Constantini, ex patriciatu Caroli–
Nno abincamatione domini DCCKKXI Constancinus silius LConIS, L X V1
ab Rusullo, Patriinreonum succeNuE. Fuic Carolitilia desponlata, a matre lua
aliicopulatur. Anno imperii ciusprimo, Carolus rex Romam reniens, ab Adriano
Papalionoritice luscipitur: ibique lancto Palchare celebraro, Pipinus tilius ciusinre.
dem lcalix, _ alius, Ludouicus scilicet, in resem Aquirania ab eodem pontifice vn- 30
suntur: ipse vero acclamante populo vninerlo. P’acricius Romanorum axpelsatur.
Atilic eriam Achrianus Papanuricios ad Faltilorem, qui cum de Eidelitace rexismo.
RELCHE.
na
Eco +. UaP
Deimperio Leonis, morteqe eius, es item de victoris C aroli contra Saxones.
L
X X 1 X
De Tasilone duce, qualiter monachusfactus sit, es de excaecatione Constantini, im-
casa
perioq matris suae Lyrene.
TRCA ideM TEMPUS reGC PA(CHA _IOLHHIL CCICBLAHCC LMenhherm, LalIO Cum
maioribus sentis lux venit: rbi dum accusacus a Baioariis fuisset, quod reginon +0
Serualtecfidem, quinimo Auares, id elt, P’annonios ad valtandum regnum induris-
Ter, cum de his ex aliis huiusmodi conrerus fuisser, maiestaris reus, ac capicalisenten-
(i, quodiple Conttrareral, Cam monachicum habicum allumere, ac de peccaris pae-
NenCim PE HIICHEIAI ASCTC PCLMIII. Comicaltinus vero consilio maris (uX Hlyrenc, veaiunE,
CxCatuS, non muo PO, L LFLL imperii sii anno, diem obiic: regnauitq; post eum
mater sua r annis, disna cuius diebus Orbisimperium, quod in manus Fceminx non
digne devEMOTAE, ad FTAHCOSCTAHSTEHTCTI.
ciaplectendus iudicatur. R exramen milericordia motus, in monasterio L. aureacen-
LPV Y XZ X
obiectis se pureaverit.
NVoo abincarnatione domini DCCX CIX, L eo Papa, qu KaLao MCCcletat,
Quod L eo Papamale à Pomanis tractatus, Carolum ad Prbem vocauerit, ipseq de
ut licatiia maiore, a Rla ue, ild M oculi cuS etue videren.
uE,

## Folio 115 — 886285755:0133
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000133.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
LIBF A OV II1V
iis
EE, cractatur: qui adrerem Cacolum reniens, euentum rerum deplorat. Iginir C aro-
lusvictotolistimus, quiiam ltnisatis libi Baioariis, Aquicanis, Saxonibus, Danis,
Norciarhis, Bricarn, Laous, utsq aluis prouncusreonum Lrancorum plu
rimum dilacauerar, dignus qui altius proucheretur, P’apam vlcurus ad Vrbemtende.
bac. Cuipridie quam Vrbem Ch L. Coddduodecimum lapidem occurrir, cum q
honorifice sulcepit. Manefacto Vrbemingrellus, à pontitice, ac cuncto populosulce
ptus, in Cccleliam beaci Pocssucenur. P’olt leprem dicbustranlactis, rexconcione
Facta, caulam aduentus sui exponir. L eo quoque, cui xmuli sui magnum crimenim-
poluerane, me ce, C L bodCChlcietilia de obiecto crimine coram omni-
20 bus supra Cacrolancta euangelia se purgauir.
Y +
XXX
Qualiter Carolus assumpro pontisice totq poo Sagustus vocatus, imperium a
Cralis ad Francostranu adsteme. Demaicus ejus quae fecit, es leratione
Fyrene. Itemqe de lezatione meratoris, muneribusque regis Persarumm.
 Nno ab incarnatione domini DC CCI, ab VrbC COndiCA M. DLET, C arOIUSTEX, CarolusMa
XZ X FIF regnilui anno, à summopontitice, ablato Patricii nomminc, coronatus, enus orbis
Ecidui tm
omnipopulocunc acclaante: C arolo Augusto, a deo coronato, manno es pacifico Roma- perator.
20 norum imperatori, vita ex victoria, L. X 1 X ab Augusto, Imperator e Auguctus Voca-
cur. Fxhincregnum Romanorum, quod a Conltancino rlque ad idrempusin vrbc
regia, (cilicer Constantinopoli, Fuic, ad Francosderinatum est. Augustus ergo convo.
catis ciuibus, habita ratione luperhis, qui in ponciticem lacrilegii reifuerane, capitali
senrencia damnacos, interuenru praedicti P’apae ad poenitentiam conseruatos, tancum
mexilium crulIE. Porro Flyrene Constancinopolicana Imperatrix, missis legaris ad
Carolum, pacem inter Crxeos _ Francos trmari rogauit. Cum quibus Imperator
millisnunciis, Flrrenem in rxorem poltulauic. Ouod dum illa annuisser, Aerius pa-
tricius rocum regina impediens, manentibus adhuc in vrbe regia legaris Caroli, Ni-
cephorum Eracrem luum Imperatorem Fecic, camq in monalterium erulit. Ilice- Wicephoru
30 Phorus ergorex Factus, cum legatis Imperatoris Apocriliarios luos misic, Fuedusque Drincis
liceris ac munciismutuo sirmavere. Rex quoque Perlarum muneribus Imperaco. nperacot
E
rem honOLaUIL.
A PY T XX X II
Demorte Ticephori substilutioneque Michaelis, ac renonatione faederis inter duo M-
peratores:itemque depositione Mlchaelis, morreqe C atoi. Br Cts epaozus de sestiseius.
NNo abincarnatione domini DCCCXFF, Nicephorus imperator, a Bulgaris
40nuncios Cacoliad anrecellorem suum mistos, honoritice dimisir: suosq; cum eis ad
nachuselteitur, luccodente lbi Lconc, tho Barci parricy. Lertur Carolusregno ko-
manoru dualehalalo, aln Mulla Foltiter ac telicier bella gereret, regnumqu
mulcipliciter dilacaret, X L V Fregni lui anno, CubaCta vero ltalix X L LLI, ImPCTii XTLII, Caroli M.
inpalacio Agunolal Volpieccclelaminiti operis intionorem S. Marixe lemver vir. obius e
sinis construxeras, sedemq regni consticuerat, L X X L I acacis lux anno, diem obiit, aC phia.
in cadem ecclelia humatur. Caererum actus eius, ex bella qux gestic, de ponte quoque
quem vlera Khenum tecerat Moguntix, de palacisetiam qua Nouiomagi, lngel-
50 heim, aliisq regnilocis opereregio construxerat, qui scire rule, legachiltoriam eius,
de gellaa s aelepia. tal ale (M gulda deiplo ait) corpore ammplo aCr0-
bustos tatura emmence, apice capicisrocundo, oculis praegrandibus ac vegetis, nalo
paululum in mediocricatem excedenti, canicic pulchra, Facie laeta ex hilari, cloguen-
tia copiolus _ exuberans, in cibo _ poruremperans, se d in porutemperantior. ITu-
ius vircure reonum Franerorum plurimum augmentatum est, omniumq regnoruim
Dublico congresir nCCatUE, eiq in regno sener suus Mlichael substimirur. Hsic
Auoultum deltinans, taedus pacemq Creena.Ca dum contra Bul92.
rosexeleium ducu, non prolpers hslces, Celetitur, depolicoq reono, mo-

## Folio 116 — 886285755:0134
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000134.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
OTTONIS FRISINO. CHRON
mosns maximum, Romanum scilicer, ab Grienre ad Occidentem cranslatum. R coni velo
mecri ca cerminus à Bulsaris, Ccu Illyrico rs ad Etispanios, a Danisvsc ad C alabros, exce
prisadiacentibus regionibus, rpote Bohemia, Polonia, Dalmatia Llistria, Venetia,
Bricannia, aliisq; provinciis, quta modo duo regna Romanorum _ Francorum, ex-
ceplalannomia, cllenolcuneur, Fuit.
7
X X X II
Deprinciparus Ludonici, S. Leone Papa. Demgu. de Stephano, qui Imperatorem cot
Vno ab incarnatione domini Dcc CXV, Ludonicus Caroli Elius, quem ipse
huc vivens successorem ordinauerat, Augultum q; vocauerAE, morte patris
comperta, ab Aquicania ad palacum Aquisorani veniens, colenlu omnium rexcrea-
tus L. X Lab Augulto imperauic. Hlinorconi eius primo, delacione quorundam com-
peric, pinnares regni aduerlus Leonem Papam conspirantes, iussupontiticis interte
ctostuisse. Ad quod perlerutalidum rocarum ad se neporem luum Bernardum Ita-
lix regem, Lomammilit. Duiil Vrbeintormatus, rei euentum per Hleroldum comi-
tem Auoultomandanic. L co quognemissis ad Imperatorem nunciis, de his quae si-
Diimpolaterane, (e expurgahc. Non multo post cempore defuncto L eonc, Sce.
phanus substicuitur. ILic ItaLII POTTCONL(CCTATIONEML SLaM, MINISAd IIPCTATOTENUIM- 20
ciis, quieius amnum lenirene, cumq ad se vencurum praedicerene, icer eorum in Cal.
lias subsegetur. Cui Imperator Remis occurrens, cum honorifice lulcepic. Papa ergo
celebratis exmoremislarum tolenniis, diademare coronacum, Romanorum Impe.
racorem pronunciauie Ludonicum. Ilunc annum quo à Romano pontitice corona-
tus est, regnisui alii secundum, alii septimum dicumr. Imperacor post hoc generalem
curiam Agnilorani celebrans, primogenitum suum Locharium Imperii sociumle-
Sir. nam alios duos Carolum de Ludonicum reges rocatos, rnum Aquiranix, alium
Baioariae praefecerat. Non mulco post Bernardum Icaliae rerem, cum regniluiciuita-
tibus aduerlum se coniurasse comperic. Contra quem dum procinctum mouet, Fra-
etus animo Bernardus, apud Cabilonem Imperatori secradidit. POrro ImperatOE A- 30
quisorani ad palacium veniens, ibig lanctum Palcha celebrans, habita de his qui con-
rurationis rei fueFane, quaectione, iudicio curix capirali sentencia damnatos, una cum
rege suo luminibustancum orbarifecir. Non delunttamen, qui dicunt Imperatorem
Bernardum dolo captum, primo oculis, ac postrica priuase.
ADV F XXXTTI
NNo abincarnatiOnEdOLHMADCCCXX FI, Imperacor Elium suum L orharium
in Traliam deltinauic, ip rero dum in oppido Francoture curiam celebraret, in. 40
ter exceros barbarorum legaEos, alo Fratres proreono Willorum contendentes ve-
niune, quos uguctus libi lubiectos, et Adelitare altrictos, decila lite ad propriaremi-
Sic. Verum Lochartus oramatisrebus in Tralia, dum ad patrem redire parac, a Palchali
Papaad Vrbeminuitatur: vbihonoritice sulcepeus, ac in dic S. Pasclxe ab iplocoro-
nacus, Imperatoris ex Augultinomen Corritur. Lildem diebus Imperatore Aquilorani
connentum celebrante, nuncii Bulsarorum pro costirmendis terminis venerunt. lgi-
tur Ludonicus Imperator propter mala opera uxoris sux Ludich, regno (ve dicitur)
pullus, ac poltmodum restictus, xXrr imperii sui anno diem obiic exeremum.
LVI ZXX
nauit. Defiliis Emperatoris, factioneque Bernardi, ac exitu.
nani
Depromotione Locharii a Paschali, nunciisque Bulzarorum, ac morre L. udouici.
Forhar.
orperat
Deintestina xurnarium fratrum, divisionequ regni Francorum.
NNd abincarnatione domini DCCCZLI, dum Lothariusreuerlus ab lcaliare
SMATCINLENEAE, MOrTIIOPAErC, Fratres eius Carolus _ Ludonicus grauiter FereH
res, l regno paernoprinari debecenc, trarri bellum indicume. Isicur cumregnum
Franco.

## Folio 117 — 886285755:0135
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000135.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
et
L. LB F R OY IN FV S.
Franeorum, ad quod postinmnmeras (quas supra dixi) murationes regnum Rom a
norum devenerat, cum d ipsum ad ostendendas morralium milerias, ac instabiles
mundirotatus, auctor omnium Deus, in illo ad quem protecerat statu, manere nol-
lec, in seipsum miserabiliter dividi, ac per hoc delolari e imminui permilit. Proinde
Conractisrndecunqu regni riribus, Frarres prae dicti apud Fontoniacum conveniunt,
acerrime qs pugnantes, ita in hoc bello ex veraque partererni vires imminurae ferun-
cur, veexhinc Forriltimi omnium Franci, non lolumterminossuos non dilatare, sed
e parca vix conleruare poruissent. Lachermabili ergo puona inter Fratres acta, cruen.
tatandem victoria Carolo _ LudouicoceTir, ac ob hoc conventione Facta, diuidune
20 imperium. Flac dinitione Carolo Occidentalia regna, id est, a Brirannico marivsque
ad Molam, Ludouico Orientalia, id est, omnis Cermania vique ad Rhenum cesse.
runt. Lochario veromedia pars, id est, Belgica Callia (quxe ex eiusnomine Locharin Regnum
incorur
Sia vsque hodievocatur,) cum Romano Imperio soree devenic. Pxhinc diviloreono, in duo seis-
regnamodo duo, Orientaleac Occidentale, quorum alcerum partem Ludouiciac sum.
Locharii, sedemq regni Francorum, palacium Aquilerani, ac imperium vrbis ROmX
habet: aliudvero Occidencale, quod adhuc Francorum, eo quodiscud Romanorum
vocacur, appellarum, paecem CacoliceneT, inVIENiUICUI.
C APVF XX XVI
ONSIDERARE dei iveH mundiqi volubilicatem, etiam nolences compelli-
MIE. EccCenim, vesupra dixi, in modum caeli, quod ab Oriente in Occidentem
verticur, Cinul cum temporeresmundanas, rerum qs porestates volui cernimus. Pc
re puraremus mortales resin aligua mundi parte statum invenisse, ibi etiam defectu
caspati, ac more Febricitantis (sicur in Lobhabes: Noctem verterunt in diem: _ rurlum,
Post tenebras sperolucem.) quocunque le verrerine, nihil stabilicaris habentes, dolores vob. 17.
ac labores reverisse conspicimus. Nonne viderur cibi more (ve dixi) Febricitancis,
mundialis dionicas volui ac reuolui: Febricitances enim spem quieris in alceratione
30 sirus ponune, ideoq; crebris revuolutionibus quando corquentur, se iactane huc e il-
luc. ltanimicum porestas cemporalis a Babylone denolura ad Medos, inde ad Perlas,
Poltad Crxcos, ad vcimum ad Romanos, ex sub Romanonomine ad Francostrans.
lataest. Ybidum, canquam trmam sedem Erisset, mansura videretur, cormalis (resu-
Perius paret) Cubiacere cepic, vemeriro cum lob dicere Posi: Cum ad diem venero, no-
eturnis cruciatibus fatieatus noctem praestolor: quam dum tenuero, maioribus doloribus affe-
Ctusrursum diem venire exopto. Deniq; armis experientistimi Franci, cumregnicermi-
nosplurimum dilacassene, mundiq capur Romam ad luam dicionem eransfudissene,
cum iam omnibus gentibus horribiles Facti essene, ex inexpugnabiles viderentur, in
Sciplos non solum ciuilicer, (Cd d incestine, tracribus auctoribus, diuisi, regnum quod
40 ab Orience in Occidente, canquam Fugiens cacum de requiem invenisse putabatur,
delolandum Foreiuxta Fuangelium, bene praelagiebane. Ex his ergo liguer, nullam
caducisrebus fidem habendam, nec in se labentem alium quemlibet sibi inniti vo-
lencem, sultentare pose. Vnde apte propheca ait: Maledietus quispem suam ponit in ho- Ierem. 17.
mine, ex qui ponit carnem brachium suum. Duom odo enimte sustentabie, qui starenOn
Porest. Vel qualicerte contirmabis, qui in le intirmus est. Cum ergomundusiranleat,
e concupilcentiacius, ab ipla migeandum ad Deum riuum, qui immobilis e in-
commutabilismanee, ad eiusg; beatam _ xecernam ciuicarem quis dubitauerir: Pgitur
omnibus regnismundiimminuris, cum es Francorum, qui rlcimi Romam habere
meruerume, ex quo diuilum est, minoratum apparer regnum, nos qui ad ostendendas
50 rerum mutariones res geltas (eribimus, hac resnimuratione tanquam Cufficienti ar-
Sumenro adregni caeleltisimmurabilicarem missi, huic quinco Operi sinem impo.
naMUS.
Exclamatio, es excursus contra volubilitatem rerum.

## Folio 118 — 886285755:0136
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000136.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
fal. 103
S I
STN
E PISCOPH CHROHAODEVM
BE R S E Z T V S.
L R OFO6Y S.
E A ZVS prophera mundi instabiles ac miserabiliter Rluctuantes circui-
as contempians. Muriquse eosporisimum comparandos astimans; Floc
Enquit) masnem e spaciolum, illic repcilia, quorumnon est nu-
MCEUS. Nonneribi videtur mundus in modum maris inharentibus sibi 10
procellosis temporibus, tanquam tempestarum fluctibus, interitum mi-
Bari. Et qui daliud homines pro caducishonoribus decertantes, quam re-
ptiliamaris dixerimus? rbi minores a maioribus, inferiores apotentio-
ribus sorberi, at ad duimum seipsos, cum materiam non inuenerint, discerpere conspicimus.
rnde talid:
aC omniaprudens lector huchre poerit in huiushistoriae serie. Cines e  L 
morereptilium salo mergi; vel infidis ejus procellis improuidé se credere, sed naut, id est, ligno
crucisfide nauizare manusque per dilectionem operan do exercere in praesenti oportet, ve perhu-
ins vita viam, adportum parriae securi valeant pervenire. Qualiter vero rernum Franco - 20
rum tam miserabiliter diuisum, non solum Romanum imperium, sed es partem Franciae ac
Gallia cum palatio aquis per diderit, in hoc dicendum opererestat.
Li SC magna ruUNI.
sioneque regniinter silios.
TAO WOAFALOHTCOFVM
LB L l, 0L L l V 5.
A P V Y
Deimperio Lothary ex Michaclis, oq Caroli, ac monachatu imperatoris, diut.
Toshrarius
mperat
TVFSO Francorum reono, Lorharius cui (rr dixi) cum L ocharingia RO-
manorum Imperium ccuenerat, L Z Z r ab Aupusto imperanic. Theo-
philo mortuo, hihoc eus Michacle apud Ciraecos in reberegia impe
cante, Norrmannt Pelnare, Ligerimintrantes, cinicarem Nannerisir-
rumpun, ac in lancto abbato Palctxe epilcopum ex more generaliba-
Pelmuls Celebrancem, cum clericis incerticiunt, ac in de circum quaque diftuli, cun-
ctam ferro Aammaqs rastances proninctam, Andegauensem quoque ac Furonen-
Cem occupantes ciuitates, beati Marrini ecClClIAI CFEMATCNON VCTENTUIT. LOrempO- +0
re Carolus, cui (resupea dixi) Occidentalia reona in divisione cesserane, Pixinum A-
quiranie regem cepit, ac exilcoporum consilioronsum, monachum Suessioneinmo-
nacterio S. Medardi Fecir. Porro Locharius Imperator tribus tiliis luis regnum, quod
cum concigerat, parritur, Ludonico Traliam cum nomine Imporacoris, L otharioLo-
charingiam, Carolo Provinciam tradens: ipse vero ordinaris ommbus in Prumensi
monasterio, ZVrimperii sui anno, post mortem parris lui, monachus eficitur. Vidc ad
quantum defectum Romanum linperium devenic, ve in cresparces Francorumre-
onodiuilo, certix partis certia parsfuerit.
Norama
am
sationes
o
Deimperio Ludouici ex Basilii. e coniuzio Lotharii, ac controuerscaproreg C. ar
Britonum, e Het Gelo.
li. Devictoria Ludouiei ex puzna Caroli cum Britonibus. De Noemeticio reec
ANNO

## Folio 119 — 886285755:0137
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000137.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
SL a L Y 5.
11
lm, privacum q; habicum alluimere, Ludouicus Elius suus sereniiuS, L. X X 1 F , IE imp.
ab Augulto, imperium lulcepi. Balilio, qui Michaelem iam occiderat in vrberegia.
Ternance, Locharius cui regnu Locharingix devenerat, Phiebirgam Pororem ab- X al. Thior.
baris FTucbertr LiBIlociaII. LNon ultis post diebus Carolus, qui Provinciam in diui- beream.
TiOnereoni aCCCDCFAE, MOrituT. Vhdeincer L ocharium Fratrem, patruum g Cuum C a-
rolum conroversia oricur. Lotharius (Tucberto abbati fracrireginx, ducacum incer
Turam emontem Touis commilir. Porro Ludouicus lenior Orientalis Francix rex
adversus Sclauosmulta Forricer bella seltic, captum q principem eorum Ractum lu-
20 minibus priuauie.
Hlisdiebus in regno Caroli principibus suismutis incer se vulneribus cadenti-
bus, Briconescanquam desticuram cerram irrumvunc, ac cranlmisso Ligeri, Pictauis oriionum
vqs Ferro Hammag cuncta racanres proxrediuntur: ex sic Francorum (poliis dicari, cos lacrocn
adpropria reuertuntur. leaq; Carolus conductis precio Saxonibus, Brirones belloDe-na.
eic. Tecmora, comisso praelio, Saxonesin prima aciepolici, cerrici spiculishoctium,
EeTOR VerEHE. Deinde discurtantibus hacillacgs Briconibus, Franeisq; ob antiquae
Forricudinis genuinam rircurem virilicer dimicantibus, mulcis ex veraque parce ea lis ac
vulneratis, noctis prasidio bellum dirimitur. Mane Facto, dum rursus pugna conseri-
tur, Cacolus fugiens, uis etiam fugiendipraebuic exemplum. Duo rilo, Brironesca-
20Ara Francorum cum clamore ieruunc, captise; e occilisplurimis, ac papilionibus
eorum cum aliis spoliis ablaris, revercuncur. AF C arolus RobertoviroForri, obhanc
moleltiam incer Ligerim ec Seguanam ducarum, ad domandos Britones dedir.
Flis diebus Hoemeticius rex Brironum, dum multis modis cccleliam dei perle-
quicur, viderin risione beacum Maurelionem, Anderauensem epilcopum libioc-
currencem, dicentemq, ve ab opprecsione cellaret cccleliarum, baculo le percutere.
NecFrustratur vilu:nam continuo corruens a suis domum reporeatur, manitectisq
deiiudiciis ricam simul cum errannide finiuie, eigs Elius suuS FTerispeus in regnum
Succestic. Carolus rursum aduerlus Britones bellum instaurarat, parum a Prokciens,
hoctancum obtimnie, re datis ex veraqe parre obsidibus, pacem muruo trmarent. DC-
30 hinctamen Flerilpeus rex eorum, sponre ad iplum veniens, sux porestari se subiecii,
quem mulcis donacum muneribus, rex ad propria remiliE.
u et t
+
C IBF R
A NNO ab incarnatione domini DCCCL V, L ortario deponence militix cinou. Eudonien
fuerit, exiscopique ejus fautorescumnati, es incressu Ludonici in Occidentaliare
Decausa Forharii, quomodo prorepudio legirime a Nicolao Papa e communicans
ena ecresioqe Horimannorum.
40 drada Coclona luae, occalionem repudiandireginam Phiebirgam quaeric. Ieaque
Cuntharium Colonienlem archiepilcopum, quicune in reono praecipux fuic aucto.
ritatis, ad id quod animo conceperar perticiendum, Falla spe, promictens ei, quod siab
ilta liberaretur, neprem (uam acciperet, pellexie. Guncharius alciro sibi Preuerorum
archipexlule Phiegando, Mecis concilium congresar: vocaram q reginam inmedio
Cacuune, Fallisq productistestibus, inter alia nepharia, de incestuillam conmincunE.
Proinde ad roluncarem regis sententia diuortii dacur, reginx q procommilto scelere
poenicentia iniungitur. Igitur rex deliderata pocitus occatione, conventu Aquista-
bico damnationem Thiebirsae Ccripeoproculic, seq continere non pollepronuncia. Locharius
rudiat.
uir. Consilio Cuncharii omnibus acclaimancibus, Melius est nubere quam vri, W ald a- coniuseco
daproducitur, ac regio cultu decorata, comitatuq Famulorum stipata, resinx nomen cabonam
50 Cortitur. Sic q rex dum ea que mente conceperat, ad efectum produxie, Cuncharium rorem du
quem sux nequicix locium Fallis promistionibus fecerac, verlute decepir. T Laec dum L. Cor. 7.
ad noriciam domini Papae Nicolai venissent, religiolus ac dei 2elo plenus lacerdos,
missis legatis, regem de commisso scclere redareuie, & ad condignam paenitenciam
inuitanic. Aclegativeonnia corruoci, mesociumminime ad estectuperducences, mul.
 Acempeltate cum iam regno Francorum mulciplicier diuiso, ecclesia prokceret
Nicolaolummum Cacerdocium serente, Locharius multis modis amore W al

## Folio 120 — 886285755:0138
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000138.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
ut
120
DTTONIS FRISING. CHRON.
tis ditatimuneribus reuertuntur, dicentes se pene nullum in prefatoregno qui Cano-
nes sciret, invenisse. Duos Preuerorum ee Colonienlium pralules sublecuri, dum a
summo pontitice de Facto iudicio rarionem reddere coguntur, rei inventi deponun.
cur: dumm g; multis modis ad resticurionem sui laborarene, exules in lcalia permissa sibi
cantum laicali communione, moriuntur. Verum Locharius post crebeas admonicio.
nes, postviolatum sacramentum, quod sub praelentia Arsenii epilcopi, tanctxe Roma-
nx ccclelix apocrisiarii fecerat, a ummo pontitice communione priuatur, ex qua
caulatam ipsi, quam corireono grauissimum dilcrimen oritur. Pxrant de hoc epistole
guamplurima verobiqe millae. Videiam regno decrelcente, cccleliam tanex auctori.
tatisfactam, rectiam regesiudicet.
Per idem tempus Ludonicus Orientalium rex Occidentalia regna quorun-
dam vocatuprincipum ingreditur, regniqs terminos occupans, Senonas vlque pro-
orestus est: Ced dum ibirelicto exercitu ad propria redistee, et principes qui cum inui-
caueranr, a C arolo in gratiam recepti fuisene, quiremanserant, tinesillos coredicom-
Pelluntur. Flis diebus Flucbertus abbas, Frarer Phiebirsae, Lochario diurebellans, ad
ulcimum a Conrado comitenecatur. Podem teniporet Torrmanniper Ligerim Nan-
recenlem, Furonenlem, Andegauenlem prouinciam raltances, Robercum ducem
occurrentem sibi, occidunE.
e V I
Ouem finem Lotharius fratri succurrere volens, in Italia habuerit, ex quomodo post
moriem eins patrui regnum diuiserint. De fraude Sist. Caenoneg
Imporatoris, ac victoriis eius quas in CampaaLulanta. Seolust.
TlsdcSaaceme ares, ceaeesoeM, qua OMII
Samnium vocabatur, devastant. Contra quos dum Ludonicus Augultus vires
vndecunque comparar, Locharium traerem Cuum in auxilium inuitat. Dui collecto
ilice, Icaliam ingrelsus, prauorum operum luorum poenas mulcipliciter Coluens, cam
exinlueto calore, quam arancaru morlibus, mulros de exercitu luo perdidit. Posthoc
Romam veniens, ab Adriano poncitice, qui Nicolaoiam succeslerat, honoritice sulci. 30
Ditur, ac ab ipso simonitis pradecelloris lui Nicolai obremperauerit, subciliter exqui-
ricur. Ille dum cum omnibus qui se cum renerane principibus, se bene iniuncta serua(
Te Falsoafrmarer, corpus dominicum sub acrestatione coscientix sibi, sinsgs tradidit.
Fereur quodixsoredeunte, omnes qui ficto corde et pollura conscientia ad menlam
cormarqte. dominiaccellerane, intra spatium anni morrui fuerint. L. ocharius eriam in viamorbo
Correptus, llacenux diem obur. C arolus audiens Fratruelem morcuum, regnum eius
inuadie. Ouod Ludonicus Frarer eius dum impedire conatur, conventione facta, pre-
dictum reonum apud Marlanam ex aequo dividune, Ludonico palarium Aquislor-
tiente. Non multo polt claplotempore, Adelgilus Bencuentorum dux, Aducia Cirxe-
corii, Ludouico Imperatori, alcitis libi Samnicibus, Lucanis, Campanis, rebellare p2. 40
rac. Augultus contractis rndecunqs copiis, Beneuencum perir bello. Cui Adeloilus
Occurrens, traude circumueneum, muneribus cociliacum, tinibus luis cgredi pertua.
dec. Porro Imperator Campaniam ac Lucaniam peragrans, omnes ciuitates earu, ex-
cepta C apua, abg; sraui nesocio cepic, guae ex quadro lapide extructa, dum nonta-
cilepoller expuonari, oblidione cingitur, cunctis in circuitu vastatis. C apuani despe-
ratis omnibus, aperris vrbis poreis, cum epilcopo, corpus beati Cermaniportanre, la-
Chrrinabilirer ad pedes Imperatoris veniune, veniamq; poscentes, milcricordix lux
se committune. Imperator ve erar piissimus, ciues ingrariam recepie, expul(Isq. CIrX-
cis, omnes Lucanix ac Campanix vrbes Romano Imperio restituit. Incer lxec Adel-
insidia im. Mus dolis iteru regem circumvenireretat, occurrens qs ipsi, Cuader vemiliem dimir. 50
cac reslom parcac, adiiciens, necelarium non ese regem lubiectum libiinaniter con-
sumere populum. R exad monicum Ducis, omnibus peaeter paucos ad propria remil
Sis, Beneventum ingreditur, nihiles perperam sperans, dum circa meridiem Arato cu-
bac, lubico a Beneuentanis irruentibus, arima arripere cogitur. Cives aurem cum du-
ce luo Adeisilo palacium incendererolentes, principem pacem pecere, ac incerpoli.
Foi.
eis obeeia
erarot
tructa

## Folio 121 — 886285755:0139
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000139.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
EtDE R SF Z FV 5.
coinreiurado, ne ampliuis sine voluneate ipsorum Enesilloruminorederetur, promit-
cerecomnme. Imperacorhacionominiolapactione Facta, Komam renic, ibiq; coram
nic. Proinac Adaloilus a SenartOCtIS AC EYFAMNUS PEONUNCIATUE, Auoultusq; a POH-
titice auctoritate dei, ac beati Petri, à Cacramento, quod nolens _ proconseruanda vi-
ta Fecerat, absoluitur. Verim princeps quamuis a lacrameto liberatus iucte videretur.
tamen ad remonendum (candalum, per se ad compelcendum errannum ire recular.
Collectorame milice, reginam eo destinat. Audiens hoc Adaloilus, acrimorepereul
Tus, in Corlicam insulam fugic, _x sic iram principis declinauir. Non mulco postelapso
s tempore, loculta innumerabilis cereris locultismaior ac lenas alas habes, ab Oriente
reniens, Crallias operir, depaltis q rbiq: segeribus, candem in mari Britannicore sedit:
rbiavelorapex acin Caloca Posa aea lante, ad ltusmimmentum
cumulum acta, ViCIHASLCBIOHESLCCTOTECOTPCTC.
C A PY T
AD0
lummo pontitice loanne, qui Adriano luccellerat, torogs Senal uaaCApO.
Qualiter Carolus rex Occidentalis Lorrmannos obsidione clausos, deceptus abire
Per a mala posomodum ab eis pertulerit.
i A tempestare Carolus Occidentalis Francix rex, Norrmannos, qui occilo Ro
20 berco, excerisq regniprimoribus, vbique bacchabantur, cum Briconum auxilio
obsidione in Ancesauenlium, quam occupauerane, claulic vrbc. At Bricones viden-
testocam spemholtium in amnetore, ab aluco cum deriuare conantur. Duo vilo,
Norcnanni dextras perune, promiltags pecunia, rerem curpicer obsidionem loluere
persuadent. Ipsi vero more luo, licur sune inquictistimi, minime promista sCFIANteS,
per Ligerim Franciam intrabane, multaq graviora quam prius regi faciebane mala.
Omnca aurem praedicta sensreono Francorum Feceric, ab aliis lacis dictum inveni-
TuC. Fstenim leuissima _ instabilis, nec propriis contenta terminis, graciola tamen
quocunque veneric, d actabilis. HIaec, vrdixi, Occidencaleregnum, (icur_ SaXOHES,
qui exinltabiles, Cedferoces sunt, Orientale semper infestabanE.
E A PY F V
lisrecis: ex quomodo Carolns renum fratris suiinuadere restiens, à filiis ejus vi-
ctussit, ipsiq regnum paternum diviserint. item de incressu Caroli in Traliam,
morieque ipsius. De Pudouuo Dalbo filiisque ejus, ex pugnaeorum cum Bosone.
HHo domini DcCCLKAICCI Ludonicus Cuauissimus Imperacor diem vlri-
mureraulie, anno imperii (u XXX. Anno eodem parruus eius Carolus lenior. Caroluo
Occidentalis Francix rex, Romam veniens, a summoponcitice loanne, ciuibusqi peracor.
40 Imperium pecunia (ve dicitur) obcinuic: regnanicq; L. X X Z CI F ab Angusto. Nonmul-
copost Ludonieus lenior, Orientalis rex apud Franconeturr diem obiic, tres Aliosre-
linguens, Carolomannum, Ludouicum, Carolum. Porro Carolus ImpCFAEOK, IOrtO
Fracris audica, reonum Locharingix invaderenicitur, collectoq: milice primo palati-
um Aquiserani occupans, Coloniam v(que progredicur. Incer haec Carolomannus
primogenicus Ludonici, Icaliam ingressus, Imperium arripere acrentarat. Verum Lu-
donicus quipatris exequiis intertuerat, Orientalium rex a principibus creatus, regna-
re iam inceperat. Audiens erso patruum suum Carolum finesregniinerasse, mista le-
Sacione, regno cum cederemonet. Duo non acquielcente, ad pugnam progredicur.
Necmorain paso Megineni,non lonse ab Andernaco iuxta Rhenum puona con-
50 sericur, Fulisq; ex veraque parte mulcis, candem Caroluscersa verrere compellicur. Lu-
donici vero tilii conventionefacta, regnum paternum diuidune, de Carolomannus
Baidariam, Pannoniam, Carentanum, Boemiam, Morauiam: Ludouicus Orienta-
lem Franciam, Thuringiam, Saxoniam, Freliam, Locharingiam: Carolus Alemani-
am, e qualdam civitates L ocharingix propter vini copiam accepit. C arolus secun-
dus Imperator Romam secundo periir, in de qi reversus, ac per Lonsobacdiamiter Fa-
Demorte Ludonici Imperatoris imperaq patrui sui Caroli, item Ludonici Orienta

## Folio 122 — 886285755:0140
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000140.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
OTTONIS ERISING. CMRON.
ciens, Papiam se conclit. Vbidum audiret Carolomannum L udouicifeaeris siri Rili-
um, cum magno exercitu taliam intrasse, in Franciam redire rolens, in via reneno,
ve dicitur, anno imperii LP rinteriic. Anno sequenri Ludouicus Caroli iunioris Alius,
qui vocabatur Balbus, diem vlcimum clausie, duos relinguensfilios, Ludouicum de
Carolomannum: nam tertiu, qui postmodum Cacolus dictus est, matex tuncinrte.
roportabar. Cuiusreoni Proninciam, quam pacer eius Carolus L ocharii Imperatoris
filius in divitione Cortitus fuerat, Bolo, cui Carolus Imperator illam eradiderat, inua
dere seltiens, Lus dunum reniribiqi à pontitice ciuldem rebis in resem Burgundix
rnoirur, sed a praedictis adolescentibus Ludonico eE CarOlOMANHOALCCTUIE.
C A PV Y VII.
Demorre Carolomanni flioque ejus Arnolfo: qualiter frater eius L.udouicus regnum
sibi subiecerit, Snoiso ducarum Carentana tribuerit.
Nro abinearnatione dominiDCCCLXXZ Carolomannus Ludonicifilius, cui
Baioaria Corte deuenerat, post multostrium phos, quos lub parre, et post patrem
percserac, reoniq cerminos plurimum dilacauerat, paraly (i dislolutusmoritur, ac in
loco Baioariae, Odinsas dicto, lepelitur, relinquens hilium exnobili faemina, sed non
legicima, quem de beaci Arnoltinomine, tanqua Carolorum origine, Arnoltum ro-
caverac. Flic eA Arnoltus, cui poltmodum monarchia cesic. AF Ludonicus Orienta. 20
lisFrancix rez, morce fracris comperta, Ratisponam Boioarix etropotim adiic, o
mnesqs terra illins optimates dicioni sux lubiecir. AenOIEO quoqs ducatum CArENEA-
nicum caltro Moleburkeradidic.
C A P V T
y
De imperio Carolitertu irruptione Norimannorum, morreque Eudeuici, ex reditu
Carbupet atotto  Ballias, qualiser omnibus de seminerezio morcuis, ipsemo-
NNO Ab InCAFHAHIOHE dOMINI DCCCLXZ =EL, Carolus, qui in dinisione AIC- 30
aliam acceperat, in lraliam procinecum movet, torag; Lonsobardia in dedi-
tionem accepta, ad Vrbem vque progredicur, vbi a loanne P’apa, omnigs populolm
Peratoris d Augultinomen Corricus, L. X X V ab Augulto impetauie.
Facempeltare NVorrmanni Ludouicirconum per Wal AuuiuminoreNi, Nouio.
magenlepalatium cremant, ac inde per circumguaque diffusi, Colonia, BUIMNaM, A-
allamra. quis cum adiacentibus rexionibus, vieis e castellis denastane. Inter haec rex Ludovi
Cus Franconcturt diem obiic, _ in monasteriO L AUTCACOnSI INXL2 parrem BUI AEUE.
Noremannimorre resis comperta, securi facti, nobilissimam rrbem Galliarum Prc-
verim, à lulio Cxlare quondam subuexlam, in ipsa coena dominiirrumpunt, ac ibivE
que ad Paschamorantes, tam ipsam, quam adiacemem regionem ionC CONLIMUME. 40
Ouibus dum praetatae rebis anrictes cum Bertholto conice occurric, Delloconserto
vica priuatur, exteriq; in Fusam verruncur. Proremanni praeda Francorum ditati, ad
ClaLTEM FCHCELUNEUE.
cipesergocam Crallix, quam Ctermania omnes cum precibus pullane, quarenus ad
Sulcipiendum parernum regnu, Fracre morruo redeac, pacriam q; ab hostium incur,
Tioneliberet. Ominihil moratus reuerritur, asumpeisq; Longobardis, Baioariis. Saxo-
nibus, Frelonibus, Alemanis, Thuringis, aliisq compluribus, contra NVorrmannos,
qui adhucinregione morabantur, procinctum movet. Ttague Cortridum Norrman.
aotumregem, data sibifilia Locharii Crilila, cum Fresia provincia Christianum fe. 50
cir, delacroq Fonte luscepic, e sic cum reoni finibus cum luis cedere persualit. Anno
Seguonti Ludonieus Caroli Occidentalis reoisnariElius moriens, ac in monalcerio
S. Dionrlihumacus, Eracrem Cuum Carolomannum lxeredem regnireliquit. Flic in-
cer cacera vircutis sux opexa, hoc quoqs memorabile fecir, quod in bello quoda vTIr
M. Nonmannorum Fudic. Non mulco post Cacolomannus in renacu ab aproper-
Custus
narchiam obtinverit.
Carolu
rassios
verator
Norrman
porum per
Hlacdlin Calliis geruntur, Carolus rrr Imperator in lcalia motabaut. LLIII-
Norem an
pussidem
chrestr
copit.

## Folio 123 — 886285755:0141
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000141.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
11
EIBFR SF X T V3.
calsus, diem obiit. Occidentales orso Franeiprincipibus amissis, Carolum Impera
Colei Gulcunse Colheliue Cdcolorum luperelle videbatur, vleroinuitant, ciq ve
mene lubuciuntur: rn de multa ac varia cum Norimannis sessipeaelia.
C A P Y F 1X
Dedepositione Caroli subrocationeqe Arnols morce Caroli, ex confusione Romani
ANNOdoini DCCCLXZXVEI, CaroluS ImpCrAtOTCM Corpore R animOX.
orotare Cpillel, principes reoni apud Priburias, ciecatransicum S. Marcini, AP arnoipbu
noltum Carolomanni silium, ad regnum erahiume. Femirum dictu, Imperatorem, qui .
PoltCarolum magnum inter omnes reges Francorum maximae fuie porestatis, in
Oreui ad cantam cenuitarem renisse cerneres, repanis quoque esens, ab Arnoltoiam
rege Facto stipendiamilerabilicer exigeret, ac ab iplopaucos Alcos in Alemania sra-
canter (usciperet. Vide humanarum rerum miserrimum statum. R ex ilte qui in divi-
sone Orientalis regni acceperacincer fracres minimam portionem, ad tancum primo
venictasioium, recam Orientalia, quam Occidentalia regna cum Romano hiscipe-
retImperio, ad cantam postremo deiectionem renit, vepanis quogueescret. Dicere
hic pocerat cum Iob: Elenastime saper nubem, ex allisisti valide. PF cum PLalmicta: F. lc. 10b. 30.
20 vansallisistime. Duid enim prosperitacem mundi, quam nubem dixerim: quXe inni - 2fal. 102
centem sibieran scundo cico decipie, lenirare lui acclinantem luscentarenequir. Duan-
coerroguis altius suver nubem leuatur, ed ralidius terra allisus qualatur. Ilic tam
miserrimus, _ iuxta philo(ophos, Forrunae in modu FOEX, nunC lumma, nuncima
vertentis ludus, secundum vero rei vericatem, regna mutantis Dei nutu, ancepsreru
Cacus, ad declinandam mundimiseriam, veram q. vitam appecendam nos provocare
Posset. Ferunt dehoc Carolo, quod Christianissimus fuerit. Vnde hac eicirca Rnem
cencacio ad probationem euenisse creditur. Sequenti enim, ex quo regno pullus est
anno, diem obiit, ac in monasterio Augen (ihUMacuS est. P. XhINC CONFLISC RLOMXKC- ImB. Occsd.
issum
onatum, v(que ad Occonem inuenitur. Carolo enim morcuo, qui per lex annosImpe confasum
30 raverat, ac seprimum priuace rixerac, Imperium multis modis seindicur: lingulis pro
e
vinciis lingulos res es ereare cupientibus, Armoltorancum parsmarima cellic.
C A P Y Y
X
Duem Itali, quem Franci Ocidentales regem fecerint. Derngaris, es irruptione
TCFFV R Icali super se duos reges Berengarium, Foriiulienlem, et Cuidonem Spo- ali restt
letanum ducemreses statuunc. P. quibus Berengarius à Cuidonc parria puIuS, ad sibr erans.
Arnoltum profugus renit. Occidentales quoqe Franci Odonem Roberri tilium viru
40 Forem, consensu Arnolhresem creant. Llic mulca pexlia contra Norrmannos virili-
ter gessic. Ilis dicbusgens Vngarorum ex Serchia corella, ac a Pecenaris pulla, Auari vngari in
busciectis, Pannoniam inhabitare caepic. Llac eocemporeram immanis, e cam be Pannoma.
Imina tuisse dicitur, ve crudis carnibus reens, humano quoqe Languine pOTaretur. Ouod
necuiincredibile rideatur, audiac quod Pecenati, de hi qui l’alones dicuntur, crudis
e immundis carnibus, vipore equinis ee catinis, vlqu hodie relcuntur. Valent autem
in lagictarum ictibus plurimum, quibus eriam dorla verrentes nocere (olenc. Ditte.
runevero à Briconibus, (cu Frelonibus in hoc, quodillimistilibus, isti Cagitris nOCCnE.
Peridem cempus Hormanni Callias circa Senonas, ParrilIOS, LrCCAS PCTUASAHEUI.
C APV F
L2 L
simul es Gallici Emperii.
Nortmannorum.
trouersia in Occidentaliregno Fruncorum.
rbi Arnolfusregnauerit opera quae ressit, victoriaqu ejus contra Norimannos. C on-
Ndn2ohinoluo cola iclatelutLalclat (qua oao Ccloceutehac
rocacus) id el Baioacia, ducuiam, sationiam; L hurinsiam, tciliam, L Ochacin.

## Folio 124 — 886285755:0142
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000142.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
DTTONIS FRISING. CHRON.
Siamrexit: Occidentale vero Odo ex eius auctoritate habuit. ConceNIE auteM L Ven.
cebaldo Marahentium resi ducacum Boemix, Eiliumq luum ex lacro Fonte abiplo
enatum, ejus nomine Z vencebaldum rocanic. Dilexic veroprae exceris reonisuilo.
impliaca. cis metropolim Baioarix Racisponam. Vnde ee muros eius ampliauic, monalteri
umq; Cancti Emmeranni, plurimis ornamentis adornauic, ac largis possestionibus lo-
cupletanie. Fraduntibi, Ccripcumqu monstrant, quod praedictus rex lanctum Dionysi.
um a Calliis ad prxetacum monalterium eranstulerit. Ouod verum ita sic, ipsi viderine.
Non mulco post Arnolio in Baioaria ad compelcendos SctavOSInOraNte, NVOrEmAn-
nirconum eius Locharingiam ingressi, principes quicis occurrerant, caelis multis fu-
Sanc. uod audiens Arnoltus, collectomilite, hostem petir, pugnag; conserta, tanta 10
eos rireure srauit, repaucissimi fuga clapsi, ad classem repedantes, Colam viram serua-
rent. Arnoltus vero victor in Baioariam reuertitur. Parempestateinregno Occiden-
caliinter Carolum Ludonicifilium, ex Odonem grauis de regno controvertia orta,
Caroium interioris caulx gratia, ad Arnoltum supplicem venire, ab coeque auxilium
Polcere compellit.
C A PV Y
ZI
Quae Tcaliam ingressus Arnolfus forria cesserit, quodque Fudonico Bosonis silio con-
rulerit. Demorre Ouidonis in italia, flisque suo L amperto, es Zuentebaldo filio re.
sis, Ottoneq rese Francorum.
Nno abincarnatione domini DCCCZCFFFI, Arnoltusrex benein Germania
omnibus compolis, Lonsobardiam cum exercicu inereditur: capraqs ForrissI 2
civitate Bergamo, comitem Ambrolium in pacibulo suspendir. Ouo Facto, omnes
Tcaliae rrbescimore perculsa, amplius rebellare non audentes, vlero le sux dirionitub.
didere. Rex quoque llacentiam rqueprogresus, permontem Touis in CalliaMre.
diens, Vormacia conventum celebrar, ac in ricino ciuldem rrbis Laurcacentimo-
nasterio, Ludonico Bolonis Alio qualdam ciuitates es paoos iuxta montana concel-
lic. Facempeltate Cruido, qui Icalicum regnu vlurpauerat, moritur: cuius tilius L am-
Percus Romam veniens, Imperatorem se vocariFecit. R ex rurlum conventum P Or-
nacix celebrans, Lcendebaldo filio suo, cum voluntare principum, regnum Lotha- 30
riyeraclidic. Orco quoquerex Francia, cum mulcis muneribus cum adiit, d honoritice
suscepcus, omnibuspro quibus renerac, imperratis, reverticI.
C A P V Z
X III.
Qualiter arnolsus imperium Romanum obtinverit, quomodoitem Ludonieus Bo-
sonis filius illud habuerit, es quo d diuersi de hoc sentiant. Demorte Ottonis, subro-
cationeqe Caroli, icemque demorte arnolfi.
ATNO ABIHCAFHALIOHE AOTIHI DCCCXCY E, AHHOVCTOFEBNL LLII VFF, APOItIS
TEX ViCtOriOLICLUS, VOCAEI Formoh PapX, qui oranem a cinibus persecurionem 40
Patiebatur, ltaliam secundo insressus, ad Vrbem vlgi prosreditur. Oua armis capta,
ApraTatO POnIHCCCOrONatuIS, iuxta quosdam, Imperatoris e RusustinOmen sori-
xur. Fic eos qui aduertus pontiticem leditionem mouerane, decollari praecepit. Rc-
verlo ab V rbC ArnOIFO. Lampertus qui Imperium invalerat, moritur. Ludonicus BO-
Conissilius a Longobardis ad Imperium inuitatur. Reperi ego in quibulda gectis Ro-
manorum, post Carolum certium, tanguam Imperio a Francis ad L ongobardosera(
laco, Arnoltum in cacaloso Imperatorumtaceri, _ L udonicu, excerosq; polt iplum
in numero Auoustoru poni. Alii Arnoltum in catalogo ponune, d eos qui postiplum
V(GS ad OEEONeM CONFISC regnaverunE non ImperatOTeS _L AuouSOS, Sed inualores
Ex anGUSOS APPCIIAEOCOHLHCHELIHE. NVOM MUIEO POSEOEEONE FTAMCOTIIMFeSCMOF. 50
tuo, _inmonalterio S. Dionrli humato, Carolus voluntare omnium rex creatuI.
arnolsus Frnoltus XEEregnitui anno. Imperii vero (iuxta quod dictum est) r, diem obiie, ec in
imp. Orinca oCoas as, Chesoretere, iuxta parrem sepelitur. Monstracur camen sepul.
umatus. Chrum eiusinmonasterio S. Emmerani Racisponc. Pocerat enim esse, reibi humacus,
huc postmo dum cransferret.
124
A V
Rarispon

## Folio 125 — 886285755:0143
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000143.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
L LD LK 1d  X LY S.
CAPVI XIII
Nno ab incarnatione domini BCCC CZ Ludonicus Arnolh Elius, in loco qui Eudoniem
Forchaim dicirur, rex creatur, ac a principibus Locharirisix, eo quod Zuentebal- 4. imp.
dooftensiessent, in regnum Belgicx inuitatur. Duo comperto Luencebalduscum
muleamala committeret, regnumq: plurimum, prxeda, Cade, _ incendiis cruentaret,
tandem a Scephano, Cethardo, Machtrido comiribus, bello publico necatur: licq
Ludonicus regno eiuslibere poricur. Llis dicbus Vugari L onsobardiam peruasantes,
incolascerrae occurrenes libi, lasicris perimune, crudelicerque depopulaca prouinciam
Ad PEOPCIa TCHCLCLIMNE.
Deregno Ludonici in Orietali Francia, morteque Zuentebaldi, ex discursione rnearori.
L
Oualiter Perenearius à Tudouico primo expulsus, postmodum cacato Ludouico im-
perauerit: quomodo Ludouicus orientalis Franciarex, albertum comitem frau-
zarorum, morreque Ludouici.
de Hatronis decollari fecerit, ejusque terramin fisecum redezerit. Deexcursione Yn
20 F
NNO ABMHCAtHaLIOHe domM BCCC CV, Ludonicus Bolonis Alius Imperium
adeprus, Berensarium expulit. Dumqs toto lcalicoregno pro arbirrii suimotupo-
ciretur, dimisso milice, cum paucis se Veronam contulit, rbi a cinibustraditus, reuo-
caco Berengatio, qui in Baioaria exulabat, caprus elt, ee luminibus orbatus. Berensa-
riusexhincregnum lcalixe Simulcum Romano Imperiorenuir.
Circaidem cempus Albereus nobilistimus Francorum comes, Ouonis Saxo-
num ducis ex Elia nepos, Conradum, qui 2 guibuldam Judonicireois frarer tuisse
credicur, occidir. Ob ca rex praedictum heroam in castro Babenbers, rbi nunc nobi- albercus
disexilcopatus Fundacus cernitur, bello pertic. Cum qs viribus se prokcere possenon vi Bambereea
comes
deret, Flacconis Mocuneini archiepileopiconsilio, ad dolum se conculit. IEag3 Ve non prodiemca
Colum in resum seltis inuenicur, sed etiam in vule aricradicione in compitis _ curiis pue Recti
30 tactenus auditur, prxetatus Flacto Alberrum in castro luo Babenbersadiic, cum qs dei 
Pictatis obrentu c Saca C aupm CAenic. IIle denore moniris cius obrem-
perans, humilicer conductum de persona proprix incolumitare periit. Ac nemulris
morec, interpolita sacerdoris praelari hde, iter Carpunt: rix castro exierac, iam proximi
vico, qui Pcurstac dicicur, appropinquabane, ee exilcopus graue sinquic) erir nobis ic.
iunium sactinere: Si placet, antequam regi praesentemur, ad prandium diuerramus.
40 econraille se bene in hoc quod sanum exincolumem eum in castrum reduxerat, ser-
bello, ducem eorum Leopoldum, Arnolhi ducis patrem occidune, ac indeper totum
50 regnum diftuli, Alemaniam, Franciam, Saxoniam, Phuringiam percurrunt. Ludoui-
cus Orientalis Francix rex, XFTregnisui anno, Cine haerede dilceltu, ac in iplo, Eratreq
suo Suendebaldo, iuxta quorda Caoorum genealooia in Orientali regno defecie
adcempus. Vnde quidam modermus: V las (aic) Augustorum Augustulus, rIcimus
Cacolorum Suendebaldusfuir. Defuncto Ludonico, Occo Saxonum dux, ab omni-
buspecicur. Princeps erso claristimuscanquam lenio erauis, cex tierire culabat.
Tum ille simplices auresmore anriquorum primoruhabens, dolum g. minime per-
lenciehs, sacaeCim ad prandendum in Calcto, ec enseueaHC, LCalRC. AF
Doltquam refectilunt, ad curiam reniume: in caula princepsponitur, aC FanGUam reUS
maicllalis, capio plectendus adindicaeur. Monccpilopne edala: Ollata
ua serespondic. Sic praFatus AIberrus capite plectitur, polsestiones q: eius, e quibus
postmodum Babenbergenlis ccclelia locuplerata dicitur, in tilcum redactae sunt. FX
lunius AlbetaratSCCLNCICuS, Gu POOum Marchiam Orientalem, id est, Pan-
nonasperiorem Vngaris crepta, Roano peri acl, em auxuletra-
ditur. Ludicent de hoc lacerdotis Facto alii quod reline, ee canquam proresti veilitate
COTIHIMMEI LLICANCUE: CGO OIHINONUIMMLIS CIHOHLMMCHELSCAIIA LBIITOMM GUeMHIDCE
Christianum Fraude circumuenire, led etia in corde, e corde in caula capicaliloqui
nolulbuille arbiror epilcopum. lon muno pont riss au Como Cutu Baloaens
No.

## Folio 126 — 886285755:0144
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000144.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
DTFONIS ERISTNC. CHRON.
CAP V F X V I.
Dereeno Conradi in Orientali Francia, ex occisione Vnxarorum: fuea Arnoisi du
cis morteque regis, e subrocatione Denrici Saxonis.
Nuo ab incatmacione domini DCCCCXLEL Conradus, Conraci (quem AI.
C= Berrus occiderat) silius, consilio praetati ducis Orconis, consenlu omnium, Ori-
entalis Francix rex exeacur. Flunc quidam Ludouici tratris silium tuisse dicunt, et ob
hocnouisimum cum Carolorum ponunc. Auno regniluiprimo. Vngari ad depo-
pulandam cerram rurlum effuli, à Baioariis e Sueuis, iuxta Fnum Auuium Sternun. 20
TuT. PorrO ArnolFus Baioariorum dux, regirebellans, cum rxore ac Aliis ad Vngaros
Fusaclapsus est. R ex vero r FF reoni lui anno, rita paricer _ regno pertunctus, diem
obiic, eiusq consilio Fenricus Orronis ducis Alius, in regrum lubrogatur, anno abin.
Cartatione dominiDCCCCXZ.
X V I
XHFNC quidam pOSL FPARCOHIIM LEBIIL suppurane Teuronicorum: vndefL. 20
lium cius Ortonem in dectcus poncilicum, Leone Papam primum regem Pcu-
FONICOLU VOCALIC MICMML. L VaH HEC dC quo agimus, FTenricus, oblatam sibi a summo
Poncitice dignitarem renuisse perhibetur. Mihi aurem videtur regnum Feuronico.
rum, quod modo Romam habere cernitur, parcem esse regni Francorum. Deniq; ve
in superiorib. pacet, cempore Caroli, regni Francorum rota Gallia, id est, Celrica, Bel.
vica Luodunensis, omnisq Ctermania a Rheno seilicet vsq: ad Illyricuterminus fuic.
Dehinc diuiso inter Eliorum Aliosregno, aliud Orientale, aliud Occidentale, virunqs
camen Francorum dicebaturresnum. In Orientali erso, quod Peutonicorum dici-
tur, deficiente Carolistirpe, primus, manence adhuc in Occidentali Francia ex suc-
celloribus Caroli Carolo, ex gente Saxonum successic Flericus. Cuius Elius Orto, qui 30
etiam Iiperium à L onrobardis rurpacum deduxir ad Peuronicos Orientales Fran.
Cos, Torlan dictus estprimus rex Fcuronicorum: non quod primus apud Lcuronicos
xeonauerir, sed quod primus posteos qui a Carolo Carolingi, licur a MerovcOMCrO-
uingi dicti sunt, ex alio, id est, Saxonu sanguinenatus, Imperiu ad P’curonicosFracos
reuocauerir. Sicut autem Merouingis deticientibus, ac Carolus suc cedentibus regnu
tamen mansic Francorui: lic _ Carolis decedencibus, ex alia Familia seu lingua, in vno
tamen regno Orrones subintroiere. Duxe varietas, hummanarum rerum defectumm pro-
dens, abinitio mundirsq; in praesenrem diem alcernatur. Sic in regno Aoypriorum
Pharaonibus successere Prolemaei: in Romano quog; post Familias C x Cacum, mulcas
Ce actiduas regum succestionesmiserabilicer muratas, curiolus incasacorinueniet. L L 40
nic vcexlibro Reoum habes, tam exresum quam ex populi peccais post quartam
vel quincam generationem decedentibus aliis, alii successere, qui non Colum Alios
priorum non exalcarene, se d e plurimum attligerene, e delere cogicarene: vixq ali-
cuius regis semen diu stetisse in gloria suainvenis, excepto Dauid, cui promistus est
Christus. Dux omnia, ve lapeiam dixi, humanam mileriam, variumq; rocacum octe
dune, ac ad xecernx beacicudinis ctacum nos miccum. Sedhxchactenus.
Deexordioreeni Zentonicorum; diversaque allecatriones, verum regnum Teuronico.
rum, vel potrus adhucreenum rancorum dici debeat.
t eet
Dererno Henriciin Orientali Francia, Carolique in Occidentali. Decisiolitis duorum
resam P. L biBateta. N stannum Satos Barvariorum ducis, victoriaque
Hlenrici super Ynearos. Delanccasalt an hbite elhtte.
Henriem
Auceps
orato
TCIVe Fenricus ducis Ocomsius. IOIencali Francia resMaIE, OccideMC-
lem Carolotenente. Omca CCIes UMiptOreS AICrEE, cum primo ducem tantum
Saxom, Cal lublcum Fuisle: poltq concilio generi lui Cililberti Belgicae du-
eis, cum Oriencalibus princixibus areeno ejus discestiste, ac resiunomen assum plllc.
A

## Folio 127 — 886285755:0145
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000145.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
LBL ISLXTV S.
cipum, in regnum subrogatum Fuisse, nec onquam aliquid de manu Caroli lulcexis
sc. Concordant tamen in hoc, quod regnum GTermanixe poconterhabuerit, e pro
Belgica Callia cum Carolo concrouerhiam. Duam (criptorum varietatem ex hoc ac-
cidisse arbieror, vedum eranslato ad Francos Imperio, cum imperialisloria crelcere
simul caepissenc s ingenia, diuiloq; regno, diuili Fuissent animihominum, Cancam
quiqi Cuam rempub. pertecerune, quantam cam praeclaris ingeniis extollere porue.
FUnE. Nosrero medium in hislimicem seruantes, in quancum q posumus, aC ex e
orum dictis coniicere valemus, vericatis leriem cenetes, nec ad dexceram, nec ad sini-
20 Ctram declinare, Deolargiente, sudebimus. Tragi dum, secundum quod vrolqi leri-
Peores concordare diximus, Flenricus cis Rhenum regnaret, de de Belgica cum C a-
rolodilceptaret, ex voluncare amborum, ad huiuslicis scrupulum decidendum, die
in oxpido Bunnae consticura, Belgica Hlenrico cestic, ac Carolo Coltica tancum d Pelsicum
Aquitania, parse; Lugdumenlis, Burgundia regem per se habence, remanlir: a licre-
enum, quod Francorum dicitur, ex paterna haredirate Belgicam Calliam, cum p2.
latio Aquis, d maiori parre Francia perdidie.
Circaidem cempus Arnoltus Baioariorum dux, morre C onradiregis comper-
ta, ex Vnsaria in pacriam reuerritur, regnareq seltiens, tandem a regerelictis sibi
cerrx sux ecclesiis, in pacem vocatur. Fic est Arnoltus, qui ccclelias e monasteria
20 Baioaria crudelicer destruxie, ac posseltiones carum milicibus distribuit. Isdum pri-
moregnare moliretur, bearo Vdalrico Augusten siepiscopo duogladii, quorum alter
Copulocorebar, in vilumonscrari sunt, dudiuicg gladium cum capuloresem ITenri-
cum, Arnoltum aurem gladium line caputo, canqua sine capire a iusticia esse. POst
BOC FLenrICUS Vnaros more luo irrumpere volentes, in Saxonia incredibili exde
Strauic, ticulumq; victorix in palatio Nersburgk, quae e Marrinopolis, pingifecie.
Lanrceam quoquelacram, quam reses noltrihactenus habene, ab Arnolto Luedu-
nenlis Gallix, seu Burgundionum rege minis exroxtic. Ipse vero post mulca vircuris
suxe opera, dum ad obrinendum imperium Romam cenderer, morbo correprus,
nperi–
Aly achtir cum postmorrem Contall, ab MIclanous Francis per electionem prin-
_VEE cegnilui anno, diem obijc.
Derono Ottonis, criumphisq ejus, tam de Sclauis, quam de Belgis. Deciectione L.u-
donici, ac per Ortonem restitutione, synodique in amborum praesentia celebratione.
reconciliatione.
Dualiter Osto Italiam ingressus Berencarium debellauerit, ipsumqe. postmodum
cum. Alberro silio in deditionem accepit. De rebellione fily eius Letalsi, it emg
A Nro abincarnatione domini DCCCCXXXVF, Ouo FTenrici filius, Patrino- onoprimu
bilishraeres inregno succedens, in palatio escus aMoguncino archiepilc opo lTil- qui C5 Ma
4c deberro coronatu, Llic Sclauos, qui de Boemi, rehistentes sibi, compelcuie, Bcl85 Snuo
consilio Cisilberti ducis, cranlicum Rheni prohibere nitentes, in Fugam vertic, ac tora
50 toramque deditionem aCCCp. C exhinc provincia illa a resibus PCutonicorum mperis.
ab CaCe pollidetur. P’orro Lucouicusrex lororem Ocronisreois, Ci-
lilberto duce morcuo viduacam, in lalllhomn lulcepil. Iple veco non mulio
regnum recepit. Post haec Inemetm iynodus praelence Marino sedis apostolica
legato; in praelencia amborum resum celebratur. Verum Duo polt multos
Terra terro hammaqu valcata, caltrum in monte C apri licuatum oblidione cinxit. lgi-
tur Ludonicus Cacolihlius Belgicam, quam pater (vesupra dixi) perdiderat, hac oc-
calione recipere geltiens, Allatiam ingreditur. Ouo audito, rex obsidionem Capri
montis soluie, pullog; Allacia Ludonico, Brelacum obsedit. Inrer haec GisIbertus
dux, decoris iniuriam vicilci volens, collecto milice Andernacum vlg: progreditur,
vbioccurrentibus sibi Germanis, acerrimo pralio commisso, Cillbertus dux fugere
volens, Rheno submergitu, caeceriq in fusam, exsis plurimis, vertuntur. DUO COM- Velsicapro-
Perto, Brelacenles regi castrum dederumt. R ex verorurlum Belgicam ingreditur, minciaturis
Pollalsregnopullus, ad Oronem luppie reme, cuisq; auxilio devictisholtibus,

## Folio 128 — 886285755:0146
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000146.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
Talia a
subacta.
OtLOHISLALSINC. CHRON.
t
criumphos tcaliam quoque, quae per plures iam annos Francis, seu germanis alienara
Fucraleono adiicere patal. LLa CCorempore a Berengario eyranno mulcipliciter pre
mebatur, a quoetiam Adolheida Locharii Imperatoris anteceloris sui vidua, in capri-
vitate tenCBAET. Rexergo Icaliam ingressuS, reginam a capriuitare liberatam, VXO.
rem accepic: Pulsoq. Berensario, natale domini P’apix celobrauit: e lic vernotem.
pore in patriam rediens, Conradum ducem ad persequendum Berengarium ibidem
reliquie. Fuius consilio Berensarius in Saxoniam ad regem venit, sratiam eiustam
ducis, quam Lecaltiregis Alii imperraturus auxilio. Sed cum perrriduum conspectui
regisnon admicteretur, intercellionetandem praetaci ducis, ac regix prolis obtimut,
quod ci in rrbeRhecix Ausucta dies praesisatur. Ibi ex omnibus regni visceribus, 10
inulcis in rnum adunatis, Berengarius humilicer reniens, cum Alio luo AIbertoregi
se dedidit, ab coq regnum calia, excepra Marchia Veromenlium e Aquilciensium,
Suscepit. Reuerlus in lcaliam Berensarius, multa licut _ ancea principibusterra ma-
lataciens, in se odia omnium excitauir. Porempore Letaltus tlius regis, conlilio quo
rundtam noua conra parrem molitur, se d in breui à caepro deliltens, paterne ab eoin
Gratiam recipitur.
C A P N T X X.
Eriumphus Orconis de rngaris, iracllioque sciren sis comiris. Tremis iriumphrus O1to-
LINo ab incarnatione domi DCCcCLV, Vngarorum gens lxuilsima, cum
innumera mulcicudine crupit, ac toram cerram more locultarum operiens, ad
Licum vlg; contra rrbem Augensem; cuicunc renerabilis, ac deo dignussacer-
dos VliIcusprxlidebat, Peruenic. Duibus gloriosissimus rex tidemagis quam armis,
praetati viri dei horratu cutatus, Bccurrir: tantagi praedictos barbaros virture Arauit,
ve extrine sens omnium intusacllima, non solum regnum inuadere non auderet,
SCd e luums, desperatione correpra, rallibus ec sudibus in locis palustribus concrano.
Arosmunire cogitarer. Cccsdir in eo praelio duxillustris W armaciensIS, _ generre.
onsarorum eis Conradus. Barbari vet, quod etiam incredibile dictu videtur, vsg ad internecio- 30
nem, rescancum reliduis, Omnes deleri dicuntur. Fluius maxima concustionisau-
Etor me ex Baioaria quidars Scirensis comes memoratur, qui tamen pertidix sux
Poenastoluens, dum Vngarossieaute eductos, morti expoluisset, ab cistanguamera-
dicorneCatus est. =POFrOTCrEdCmS in Escum redacta partim arege inter ccclesas di-
vila, parum Hatedibus Cl C castro Scirensi relicta, xeterno anathemati ab epilco-
pis addicata fuisse eraditur. L. X Mnus origine cum mulei hactenus erramni surrexerine,
Otto Palalmus comes pertidi e iniqui parris haud dissimilis haeres, omnes prio-
res malitia superorediens, cccleliam dei rique in praelentem diem persequi non
deliltir. Sic enim mirabile dictu, quo dimino indicio nelcio, pene cora illa polteritas
inreprobum sen sumradira cA, verelnulli, vel pauci rrriulq; sexus, cuiuscunque pro. 40
Fessionis, Ceu ordinis ex eainveniatur, quin vel aperta trrannide delxuiant, vel omni-
nointacuaci, ad omnem tam ccclehialticum; quam secularem honoremindioni, Fur-
tis e lacrociniis in seruientes, mileram ricam mendicandotransisant. =R ex indedi-
Grediens, Sclauos relistentes sibi bello periic, ac ram deiplis, quam de Vngaris victor
existens, pater paerix appellatus cAt.
Petrus Pithaens 7. C. emanu scripio exemplari diversam huius capiris lectionem annotanit,
maiot Palarinus comes dictus, pae oo ares luccedens, rix armis experientissunus, lapi-
entiapeacilo, consilio rallallo, actsat lallo, lacdis avictts sideticase ec omniriecurum probica.
FecON.
am
dauia
d
nis de Sclauis.
um hic non omittere visum est
POrrOterra ipliusin Alcum redacta, parrim a rege inter eccletras divila, pAFHIMI HXTCSIBUS
eius cum castro Sciren (IreliCta, VHNLH CAMLMMSCLIOUO CLLHOOTMIL MIIOT LHONACHOTMIM MMIEIEBLUI
Tore conspicieur. Exhuius orioine cum plures hactenus eas PoccMcesque virilurrexerine, modo
Verorempolibusnostris praclara e ulleisla obbs Otor alaltuus comes Mltrissimus de VI. Je
celulpach, infausti parris, sed nobilis, Feliciorhaeres, vir corporis ec animiroborc praaus, piuri-
tns opibus ehonoribuspollens, filiorumg; generola propaoine excellenter dilatarus, emiciit.
Duorum rnus Conradus nomine, ecclelateo ocdut delenatus, ac poltmodum ccctet M
SuMnae praesul eFFeCtus, magnae auctoritariS In FEGNO RR OIAnOPTiNCEPSCLALMIL. AIECFVeTOOEO

## Folio 129 — 886285755:0147
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000147.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
LIBER SE XT Y S.
comicibus: quitres sermani omnes cert a Noltra primaces ec Baronesnobilicare, diviriis, Forricu-
dine, prudentia d xquitare prxcellere dignolcuneur. Hluic Oronimaiori Palatino comitiob
mulca vircurum luarum insignia, qua in cunctis regni nesoriis ex periculis octendit e perrulie
quibus semper Imperio hdelissimusagonista, _ assiduus propugnator exricie, postmodum ab lm-
Pexacore Eriderico, cum Hlenricum ducem opulencissimum ex porentistimum ob crimen laelae
maiestacis de Baivaria expulisset, ducacus idem Noricus concestus est: quem dum rixic, summa
Prudencia paceq rexie, Eiliog; luo paruulo Ludorrico, quimodo luperttes est, regendum mori
ens dereliquie. Oux quamnisper anticipationem brcuicer assienanimus: tamen lequenri Opct
locoluo exprestius dectarabimus. Rexisicur Orco in de digrediens, Sclauos, ec.
C A P V F Z XT
re conspicuus, cum aliis duobus tracribus suis, Priderico ridelicet de Orconeiuniore, praeclarissimis
Querimonia Romanorum superiyranm de Berencari: res sublimato prius adresmum
A LHO ab incarnatione dOnM DCCCCLX, dum rex rursum contra SclavOS
procinctum moveret, lodnmesdiaconus, et Azo scriniarius, ab Apostolica lede
milti, ad resem remunt, cam decrrannide Berensarii querimoniam Facientes, quam
ipsum ad detentionem lancta Romana ccclelia, ac torius Italix invicantes. W alber-
cusquoqi Mediolanensis, es W aldo Cumanus epilcopi, cum aliisregnilcalix prin-
cipibus, eadem petences, ad regem supplices reniunt. R ex ergo natali domini Raci
20 sponx celebraco, in Belgas prolicilcitur, ibiq filio suo Ouone in palario Aquis adre Oconis in
taliam et
num sublimato, in Saxoniam rediie, collectoq milite, per Baioariam, ac Pridenei peduoo.
nam vallem lcaliam aratus inerauie: toraq cerra subacta, natale domini Papix ce.
30
lebrans, palatium à Berensario destructum rexditicariiusit.
C A PV Y XXTL
Orro Romam veniens a Toanne Papa, ac toco populo Augustinomensortitur, sicq
imperium Romanum au LCmlonicos, veliuxta alios, ad Orientales Francosderi
A NNDAbINCAEaTIONE AOMINI DCCCCLXTLIT, Ouo gloriolusrex, a Papia vI.
que dd Vrbemprogrediens, lonoritice a summo pontitice loanne, aC tOrOpO-
pulo suscepeus, applaudenibus eunctis, Imperatoris e Augustinomen Porritur. Ilic
iuxta eos qui Arnoltum in cacalooo ponunc, e eosqui interea in lraliareonabant, se-
cludune, L. X XVFT: Secundum Romanos aurem, qui lemoro ArnolEo, Ludonicum,
Berengarios duos, Vronem, Berengarium, Locharium, iremqe Berengarium cum
filio luo AIberto, quamuis obscurd regnances in numero prioru CLaLIUnE, LZ ZXITFF
invenitur. Fxhinc regnum Romanorum, quod post Francos d Longobardos ad
Feuconicos, vel (realiis ridetur) rurtum ad Franeos, vnde quodammodoclaplum
Fuerac, translarum est. Cui seilicet opinioniaccommodarum videtur, quod rernum Romano-
40 Romanorum iuxramaiores nostros, Babyloniorum imperio limilem ortum _C pro. rumreena
hylonico
crelsum habere dicitur. Sicut ergo illud duabus Famosis mutationibus, Medorum smole.
scilicet _ Perlarum, luccubuile constat: sic _ iltuditem duabustantum Grxecorum
e Francorum lubiacere debere rolunt. Nam caeterostruius, licur e illius a diversis
gentibusincurlus, celiplim pocius eorum, quam mucationem Fuisse dixerunt. Impe-
racor ab Vrberediens, Papixe Palcha domini celebrauic. AcBerengarius inmonce,
qui lancti Leonis dicitur, Imperatorem Fugiens, lacitauit.
filio, Traliam incressus, palatium Papiae reaedisicat.
uatur. Imperator Papiam venit, Berencarius fuzis.
aLV L XaII
Teonem substituit.
Nro sequenti dum rursum Imperator Palcha domini Papix celebraret, ac in-
Imperator Toannem Papam, ed qubd lbertum susceperat, pontiscatu deponit, es et
depioslcaeus Belet dlluma iM monce Lconis oblidhione clauderci, Llbercus
filius cius prito Corlicam, turorem principis declinans, intrauic: post loantetm

## Folio 130 — 886285755:0148
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000148.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
OTTONIS FRISINC CHRON
Romanum pontiticem adiens, cum ad sui partem inclinauie. P a pEOpFeF IIPCratOF
oblidione castri relicta, contra Vibem aciem dirigit. Ouidam rero ex ciuibus meru
Onone loco perculli, una cum ponritice Fugiune: alii dacis oblidibus, Aususto subdureur. OHo
missalegatione, Papam reuocat: Led eo venire nolente, collecta Gynodo epilcovo.
rum, Leonem ei in pontiticatu substituic. Ouod videns AIbertus denuo Corsicam
Fugic. Oux omnia verum licite, aut secus actalint, dicere praelentisnon est Operis: res
enim seltas scribere, non geltarum rerum rationem reddere, propoluimus. Inueni
tamen in quibuldam Chronicis, led Pcutonicorum, praetatum loannem reprehen-
Sibilicer vixisse, _ Frequenter super hoc ab epilcopis, aliisq: subdicis luis conventum
Fuisse. Cuirei durum videtur fidem accommodare, quia Romana cccleliahoc(pe- 10
ciale prinilesium lacerdoribus suis alcribere solet, quod mericis Perri super tirmam
Pecram fundtari, nulla eos porra interorum, vel curbo rempectarum ad exicialem
ruinam inuoluat.
CAPVT XZIILI
dit, coronatoque prius a summopontisice filio in saxoniamoritur.
TMIPERATOR natale domini Romx celebrans, Berengarium in monte L conis
oblessum, cum castello in deditionem accepie, ac in Baioaria cultodix mancipa-
tum, exilio releranie. Videreonum FentoniCOrIm CUI FCDHO FranCOrUM afine, eE
quodammodo cognatum principium habere. Ibiprimum Carolus linerexis nomi-
nehonorem regisgerebat. Ilicmaonus Orto Saxonum dux, regibusadhuc exstirpe
Carolimanentibus, regni summam administrabat. IIlius Elius Pipinusnon Columre,
Sed _nominerex caepit esse, ex dici: huius similimodo Elius FTenricus regisnomine
meruichonorari. Illius filius Carolus magnus non Columregnum, sed e Imperium
manorum Capro Deliderio primus obtinuit ex Francis. iltius filius Octo magnus, post multoseri-
umphosprimus ex Pcuronicis polt Carolos, capto Berengario, Romanis imperauic. 30
Manence in VrbeImperatore, ciues communicato cum ricinis castellanis con-
silio, cum occidereLenEAHE. FIXC Augustinus persentiens, inlidias praecauic primo,
Poltintinicam ex eis multicudinem srauit. Sequenti vero dicinterpolico iurciuran.
do, C ab cis oblides accepic. Iple autem seprem apud eos dehinc dies manens, ad Spo.
secum divertie, rogatuq; Leonis PapX Rom anis eorum oblides relaxanit. Ouorece.
dente, Romani Toannem recipiunt, L cone expul(o. Is nil moratus, Augustuin duca-
tu Camerinomorante adiic, sc cumq; Panctum Palcha celebrauic. Inter lixc Toannes
moritur, e in locum cius Benedictus a Romanis subrogatur. Augultus itaq; cam pro
expulsione Leonis, quam subrosacione Benedictiinttammacus, lpreris Romanorum
legatis, quos ad conciliandum animum cius milerane, exercitum conra Vibem mo. 40
vec. Duam oblidione claulam, ee incredibilitame Facigacam, candem ad dedirionem
coegit. Llac erso conditione luntin gratiam recepti, veporcis aperris iplum honoriti.
ce lulciperene, de Benedictum cirraderent. Duo Facto, Imperator Lconemresticuir:
celebratacsi ibi S. Loannis naciuitate, ac apostolorum Perri de P’aulifeltinitare, ab Vibe
diorellus, in via multos exinae qualitate aeris perdidic. Deindenacale domini l apix
asens, ad Cilalpinam reuerricur, Benedictum iam depolitum secum ducens.
minicelebrans Romae, X 1IF ex maioribus Vrbis postpraefectum, quifactionis erra
Leonem Papam rei fuerant, patibulo suspendic. Dehrine rocato ad setilio luoOrtone,
cum a lummopoCBaus ccum vocarifecir, eiq; Constancinopolita. 50
Mimperacoris Pheophanii Ailiam in marrimonium coniunxic. Omnibus icaq; bene
compolicis, revertus ex Icalia, Palcha domini Onicelinbure celebrauic: ac inde Mar-
clauopoli Ascentionem ex moreferians, morbocertia anre Penrccolten teria corre-
PEuS, XX XV FPregnisuianno, imperii X 1FF, diem vlcimum claulit. Ilic csOcco, qui
poct mulcas quas noui victorius, Crxcos quo q; in apulia e C alabria superauic, ac
imperium
Emperator Berenearium capit, Romanos seditionem moventes sternit, ex sic ad Spo-
Maniposuerant, captiuum abducit: dero rediens quosdam ex Romanis suspen-
letum divertit, rursumque rediens rrbem obsidione claudit, ac P apam quem RO-
10
10cus.
compara
ent Cer
Franco
Orconis I.
Accessus.

## Folio 131 — 886285755:0149
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000149.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
L IBE R S E Z TV S.
LIBCrIUM ROmAnOTMIH MICaLC ICa ad Franeos Orientales reduxic, primusq; VenaS
argenti e eeris, iuxta eiuitarem Collariam in Saxonia invenit. Mecropolim eriam Oostarien
Mlasdebursensem, rbi adhuc culcu regio humatus cernitur, pluribus ornamentis feaina.
decorauie. Berengarius vero, _rxor eius Willa erules Babenbero moriuneur: co.
demes anno beacus Vdalricus Augustensis exilcopus miorauit ad dominum.
C A P V F Z Z V.
Dermperio ono scci, cuctruque erus in Calabria, ac morce ipsius. Tradirio seo-
manorum: de beato Bartholomaeo.
ANro abincanatione domini DCCCCLXEV, Ouo secundus, magni Oonis OrD2. Imp.
Alius, qui vivente patre a Romano pontihce Coronatus fcerat, patri inreonum
succedens, L. X X X V ab Augulto imperauic. Ilic dum Ciracosincaure in Calabria
perlequeretur, amisso milice de naui exiliens, natando cualut. Ipsevero, 1Z imperii
SuiannO, RLOIa orituF, ac ante beati Petri cecleliam in concha marmorea hono-
ritice humatur. Pradune de iplo Romani, quod Bencuento capta, beari Apoltoli
Barcholomai osta inde alportauic, ac Roma in Lycaonia incula, in cumba porphy-
retica ca collocaueric, incerram q. suam per Tyberim, d mare in praetato larcopha-
20 30 deporcare cogicaveric: se d eo in breui vica exempro, preciolum chelaurum ibi-
demremanisic.
C A P V Y X ZV I
Deimpetio Ortonisterly. Mariyrio beati Adalberei, ac morte imperatoris.
A Nnoabincarnatione dominiDCCCCLXXXEEEL Ouocenius patriinregnum Ouo3. Imp.
succedens admodum puer, L X X X V Y ab Augusto Imperium est adeprus. Huius
diebus beatus AdalBertus Prasenlis epilcopus prxedicans Prutenismartyrio corona. S. Adalbera
Tur. Orto vero X V FL imperii lui anno diem obijc, _ in ccclelia S. Marix Aquissepe- ius.
20 litur. Fsi duo posteriores Ouones, quamuis breuicaris caula pauca de eis dixerimus,
cam Feroces, cam mirabiles fuerC, vEvuIS Pallida mors Sarracenorum, leu languinari
US, alter Mirabilia mundi diceretur.
A.
XXY IL
Der perioa triumphiseius, fundationeqe Babenbers, conuersione r nearo-
Ner Oadlcarnatione donthi DI primo, mormo sinehaeredeOttone, LTenri- Penricus 2
cuspatre FTezilone, natione Noricus, eiuldemq senris dux, ab omnibusregni imp. qui c
ac primoribus electus, L. XXX V EI ab Augusto rex creatur. Ilic multis in Crermaniu, sanctus.
Boemia, Italia, Apulia Forcirer ac prospere bellis geltis, postremo daca sibi a domino
requie, cum esset Christianillimus, nobilistimum exilcopatum Babenberg Fundauit,
ac possestionibus ex honoribus, Sicuchodie cernicur, locupletavic. Sorore q. lua Cil- Vneari fider
la Scephano Vngarorum resiinxorem data, tam iplum quamtorum eiusresnum Chrostiana
ad sidem vocauit. Hlunc Scephanum Vngarihactenus sidem Christianam serrances,
velurprincipium hdeilux, inter sanctoscolendum dignum ducunt. AcHlenricus
Imperatorpiilimus, XX i2 IZ regni sui, imperii aurem xr anno, rebus humanis ex-
emprus, in ccclelia Babenbers humatur, et (vr illa restatur ecclelia) sepulctrum
ciusrique hodic crebrismiraculis celebre habecur.
ans dac
B.
rum morregqupus.
A+YL AXV
23C
Deregno Regis Conradi, ejusque Dxore Gisila. De virrutibus ejus, victoriaque super
Polonos. De rebellione dulam Cdut aut e L ols, recbrdeilationeque ti rnuser, ac.
expeditione rezis in Traliam.

## Folio 132 — 886285755:0150
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000150.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
OTTONIS FRISING. CHRON
Neo abMCaciatione domini MIXX V, detuncto linchliis Ftenrico, Conradus
natione Francus, consilio ancecessoris lui, cuiustamen dum adhuc viueret, gra-
Saliquas. cta carebat, ab omnibus electus, L Z XX VEKF ab Augucto regnum Corritur. LLic ex
Parte patris a Conrado Varmatientium ducc, qui in praelio cum Vngaris lubOrtone
habito, occubuerat, prolapiam ducens, ex parrematris, ex probatillimorum Callia-
rum principum, qui ex antiqua Proianorum sirpe delcenderane, ex a beatoRemi-
eeraria. Siobaprizacitueran, originemerahens, rxorem Cililam nomine, de anciquo e glo-
riolo Carolorum lansuinc oriundam habuic, sicur quidam his verlibus accestatur:
conradu
Coselai
Duando post decimam numeratur linea quarta,
De Carolomarno procesit Oisilaprudens.
Tlaec primum Ernulto duci Sucuorum, tracri Alberri superioris Pannonix
Marchionis nupra fuic, geminosq; ex ca tilios Frnuctum d ITermannum lulcepit.
Ouomortuo Conradum hunc, de quoagimus, accepit. Fcac aurem idem rex armis
Arenuus, consilio prouidus, Capientia ram Forensi, quam ciniliprae ditus, in religione
Chriltiana laris deuorus, humilitate quae resem decebat, adtornatus.
Laq; in primordioresnieius Bolellaus Polonorum dux, qui ab antecessore luo
Fenriconouiter subactus tuerac, a regno diuidi, rexq; per le vocarimolitur. Ouinon
mulcopostmoriens, Miliconem Eilium Cuum succellorem reliquit. Is dum patrem
imitari cooitarer, insupergs Frarrem luum Octonem expulissee, textam profuoumin
Parriam reduccurus, quam de contumaceregniiniuriam vindicaturus, in Poloniam 20
procinctum mouer. Milicoregis impetum Ferrenon ralens, Fractisquibuldamreoni
inlignibus, ad Vlricum Boemienlium ducem, qui ec iplerunecemporisliostisregni
fuerac, Fuoic. Ouem cum Vlricusregidare, _ sic ad gratiam ciusredire vellet, iple, ve
Erdclerenistimus, cum hoc modo à pertido duce reciperenoluir. Oro vero libere
ducaruporitus, diadema, quod pater eius adignominiam regni illicice Fecerat, regi
milic. (eq per omnia dicioni eius subiceit. Ip se vero nonmulco posttraude armigeri
sui, vica privacus est. At Milico a rege exul Factus, ad Imperatorem supplex venic, in-
terventuq reginx diuilaineres partes prouincia, certiam partem iple obtinuie. FX-
lunc prouincia illa regibusnostris subeributo seruire cognoleitur.
Circaidem cempus, contansuincus regis C onradus Vangionum, ee Frnustus 30
priuionus eius Sucuorum (cu Alemanorum duces, regi cum mulris aliisrebellare at-
renane. Rex vero hlioluolenrico adhuc infantulo resepost se delignato, Icaliam
ingreditur: ad quem Ernuctus dux, consilio matris sux reginx venic, gratiam q: siram
eius auxilio promitrens, se cum rege in lcaliam profecturum obtinuie. Rexveroca-
Pra movens, lanctum Pascha Vercellis celebranit. Ibi Reinherum Marchionem
cum ciuibus Lucensibus obuium habuic, susceprisq ad dedicionem omnibus, ad
Vibemicercenc.
+
V F XXIX.
Depromotione Conradiin Imperatorem, seditioneq orta in poxulo. Dereditucius,
rebellioneque item Frnusti, morteqe ejus.
Poloniam
roo rrib
Conradm 3. A Nn O ab incarnatione domini MIX L VET, Conradus Romam veniens, in ipla
die Palchalis Solenniracis Mcer acos Citonem Anolorum, t reoina Gililx
aunnculum, Rudolphum Burgundix reges, honoritice procedens, a lummoDont-
fice Toanne coronatus, ab omni populo Romano Imperatoris se Augusti nomen
TOrrituE. In ipsa vero Paschali hecacta, camuleu oreo incer milites Imperato.
ris eciues, orauispuona committitur: Cxlisgs multis, Romanis fcoientibus, Impe-
rator victoria poritur. Posthoc Facta c ciuibus pacc, ab Vrbereoreditur, captum-
quelatronem quendam Famolissimum Thalelsare nomine, suspendio peremic. In- 50
de per Pyrenxum in Franciam rediens, denuo sibi ducem Finuctum priuignum
suum, consilio comitis Werenharii rebellare nicentem audiuir. Ouem cenluraiu-
Aicix ac viribus regalis excellentix cerra marique pullum, in spluis lacitare coegit,
ubipolmodum ahidelibusresis occisus elt, ciusesi ducauum Fermannus traces ejus
aCCCpiT.
CapuE

## Folio 133 — 886285755:0151
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000151.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
D L AC SL LL L Y S.
A P V I X X X.
Galliarum.
Demorte sudolohiresis purgundiae, Purcundiaque data filio mperatoris. Descriprio
  aempestare Rudolphus Bursundix, seu Gallix Lugdunensis rex moriens,
Elenrico hlioregis, nepoti luoregnum cum diademate, aliisqs insignibus subce-
Stamento reliquic. P. Ne enim Callias cilalpinam e eranlalpinam scriptores re CtanEII. Purgundia
Duarum cilalpinam scurogatam in lcalia inter Padum e Aspes dixerume: eran (alpi- resnum ac
perrum
0 nam vero seu Comatam, intres, id est, Belgicam, Lusdunenlem, Celricam, Aquica Callia di-
niam Celricae parrem Faciences, divilere. Alii aequetres constituentes, Celcicam in uisio.
Beloicam ponuine, e Aguitaniam certiam per se constitmunt. Vnderribus his Calliis
tresprimates praesle rolunr, Beloica Preuerensem, Aquicanix Bicuricenlem, terrix
Lusdunenlem. Ouod enim in Belgica contineatur Celtica, Oroliusrelle videtur,
quiin diuisione orbisterrarum, eam in Bricanniam seu prouinciam Narbonenlem,
cumiuxca priorem diuitionem ad Fontem Nolx, Ceu (yluam  Argonam à Rheno ardennam.
Protendatur, exrendic: Callia, inquiens, Beleica habet ab Oriente limitem Rluminis Pheni
Germaniam, ab Furo Alpes Appenninas, a Meridie prouinciam Narbonensem, à Circio
Oceanum Britannicum, a Septentrione Britannicam insulam. Item de Lucdunensi Callia-
Luedumensis ductaper loncum, es angustum inflexa, Aquitanicam prouincia semicinsit. I ac
ab Oriente habet Beleicam, a Meridie partem prouincia Narbonensis, qua Arelatum ciuitas
sita est, ex vbimari Gallico Rhodani stumen accipitur. Porro de Aquicania, non licut de
tertia parte Calliarum, sed eius pronincia loquens sic ait: Aquitania prouincia obliguo
cursu Liceris fuminis, qui ex plurima parce terminus ejus est, in orbemacitur. Iaec e Circio
Oceanum, qui Aquiraniens dicitur sinus, ab Occasu Fispanias habet, e à Septentrione e
Oriente Luedunensem, ab Furo es Meridie Xarbonensem prouinciam contingit. Vndo
iuxta hanc diuisionem, dux tantum comatxe Callix parres esse videntur, L us dumen-
sis videlicet, ee Belgica: ita ve Aquitania non parstertia sedrna earum (ve dictum cst)
prouincia (c: Lices Callix item erina diuilio cum Pogatainvenitur. Secundum prio-
30 remenim Comerx line Pogatatres, iuxta alceram cum Pogata eres itidem inveni-
uncur dinisiones Crallix. Oux omnes, ve lupra dixi, dum reeno Francorum primitus
Subiacerene, post diuila, Cingula singulosreges habere caepere: illici, quod Franco.
rum hactenus vocaur, juxca priorem divisionem, C eltica, iuxta lequentem vero,
Agnitania e pars Belgicaecantum remanlic.
C A PY Y XXXI.
libus imperatoris, captiuitas pont dum excidium Parmae, processus imperato.
risin Apuliam, victoriaeque iou destilentia re deuntium, obitusque augusti.
Rebellio odonis in Gallia, expeditioque Emperatoris superipsum, 2bicoritur ad dedi-
tionem. Expedirio Imperatoris in ltauum, victoriaque eius. Occisio Odonis a fide-
excomes, eo quod sororius eius esset, praefacum regnum iure lixreditaris ad le per= Bellum Bur.
tinere calumnians, armata manu insreditur. Iloc eo tempore dum Imperacor in sundrcum.
subiusandis Polonis (quodnos per proleplim supra diximus) imoraretur, contigit. AU.
gultus ergo contumacia Odonis audita, in Burgundiam icurus circanatale domini
milicem instaurar: Ced dum propter nimium Frigus proticilci non pollee, proxima
xltate curlum Cralliasingrellus elt: Valtataq; per eres continuas hebdomadasterro ac
Aamma Odonisterra, ille supplex renire compellitur, interpolicoqe iureiurando, ne
50 amplius praetatum regpum quoquo modo lacesat, Imperator reuercitur. Annole
quencirex denuo Burgundiam ingrellus, omnescerex illius principes cum Lugdu-
nensprimace in deditionem accexir, ducensgs secum oblidesterra, in pace repeda-
uic. Non multo post ad ledandam ignobilis rulsi concumaciam, qui penc principi-
Dus praevaluerane, Tcaliam inoreditur: nataleq; domini celebrans, per Bririam de
Cremonam Mediolanum remic, eiuldemqi rebis exilcopum, co quod coniuracionis
TCxZrX dum Rudolphus Calliam Lusdunensem FTenricorraderer, Odo Celri-

## Folio 134 — 886285755:0152
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000152.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
OTTONIS FRISIHC CHROH.
erae facta reus diceretur, cep, ac Pupioni Aquileiensium pacriaretx custodi-
endum commilic. Epilcopus vero clam claplus autugic. FapFOPFCF IIPCTAtOE Pa-
Schace domini Rauenna celebrato; verno tempore praetaca ciunratis terricoria va
Sans, multa Castra parcim vi capta descruxit, partim in dedirionem accepit. Inde Cre-
monam reniens, Romanum pontiticem obuium habuic: quem cum multohonore
Cuscepcum ex habicum dimitu, ex ip se declinando calorem montana loca Cubiie.
Dum haecaguncur in Icalia, Odo comes lacramento rupto, denuo Imperatori
in Galliarebellat. Cumq adignominiam eius castrum quoddam Barrum nomine
oblidione cinxisset, à Gozilone Belgarum duce, aliisq regnitidelibus occidicu, ac
rexillum eius in lignum rictorix Augulto in lealiam inietitur. Lacempeltace Placen. 
tinus, Vercellensis, Cremonenlis epilcopi, dubium veum licire an secus, maieltaris
reiindicati, in exilium deportantur. Proximo dehinc Imperatore natale dominiPat:
mx celebrante, tumultu orto, dapiter regisnecatur. Dua de re commotus princeps,
omnium nilu rebem impugnar. Cinibus autem Forticer se detendentibus, sed ta
men impecum regis diurius Ferrenon ralenribus, Fulis muleis, tandem mileraciui-
TaSCTCIAEUE.
lildem diebus Romanus pontitex Mediolanensium acchiepileopum, ed quod
Imperatori luo dominoininsterebellaret, excommunicauic. Itag; Conradus rex (ub.
acta ad plenum Tcalia cireriori, Appenninum eranlies, regina Romam orationisgra-
tiacunte, ac post ad ipsumrcuerrente, ip se Apuliam ingresus, ac terrae illius vrbes, 20
Capuam, Beneuencum, aliasq quamplures peruagatus, per Adriarici maris ora1ri do-
mum remeare dispoluit: Sed cum per lethitera locaiteraseret, ex corruptione aeris
plurimos de exereicu, de de claris principibus perdidic. Morcui luntibi inter aliosFPer-
mannus dux, reginx filius, Runigunda Filii regis sponla, Cona Francorum dux, ec alii
quamplures. Vnde quidam ex nostrishuncrerum humanarum calum deplorans,
Thychnum in modum erasce dix simplici sty lo compoluie, qui lic incipic:
Dui habet vocem serenam,
Proferat hanccantilenam.
Nonmulco postreueo ab Tcalia Imperatore, lanctamq. Penrecoltenininterio. 3
i Praiecto Frelix ribe celebrance, in ipla Colennitare intrmatus, Z V FP regni, impe.
rii verd XTFEL anno, diem vicimum claulic: Lepultisq; ibidem inceltinis cius, reli-
quum corpus in Spicenlem rebem deporratur, ibiq; in ecclesia S. Marix hUIMAtUI.
C A PY T X X XII.
in Pannonia. Denuptiis eius ex de morte Feovaldi Marchionis. Deschismate
Romanae ecclesta. Dedepositione Cratiani, ac subrocatione Clementis: es quid
Hiltebrandus inde senserit.
sconricuo 3. R LV NOABIMCAEEatiOHE doMu M X L, Fenriclis tercus tupra dicta Crlila tiluIs,
QuI PALLEVIIEHLETEGHATE CAPeTaE, ip(CMOEEUO, L X X Z IX ab Augusto, Colusie
srauit, in ip log dignitas imperialis, quae per longum iam cempus à semine Caroli
exulauerat, ad generolum ec antiquum germem C arolireducta cst. Ilic per omnia
Patrem in vircutibus non Colum aequassc, sed _ cranscendisse perhibetur, regnum
moderarissime gubernans. Verum in principio regni sui, dum Bocmosresistentes
sibi incaute bello pereret, plurimos de exercicu in abdiris syluarum claustris perdi-
dic. Contra quos cum debita indignationis aculeosexerceret, sentemas praetatam
multismalis acrereree, tandem ducem eius in deditionem accepir. Vngaros quoqi
variis ac diversis praeliis premens, Petrum regem eorum ab Ouonercgno Fraudulen. 50
ter pullum, intercectione Alberti Marchionis, cuius leuir erat, exulem lulcepic, ac
cum exerciru Pannoninsinorellus, congressu habico, cum paucisincredibilem mul.
ticudinem Vnsarorum fudic, Pecrumq: regnorestituic. Vnde rurlum est ille rhiych.
musttermanni Concracti depraetaro eriumpho, qui sicincipic:
Vor
ain
Deimperio Fenrici, virturibusque eius. Decuentuip sous in Boemia, eriumphoq eius
Mors Con

## Folio 135 — 886285755:0153
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000153.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
2 +BLR S F X TV S.
Voxhaec melospanzat.
Accepic autem nobililtimi CTalacum principis, Pictanix ac Aquitanixe ducls sn
Cororem Cinilhelmi AgneteM in rXOrem. Cumqs ex more regionuprias inglinheim ss
celebraret, omnebalatronum ex lucctionum collegium, quod (veallolet) ed consu-
Cimus Alberei Marchionis Alius Leopaldus adolelcens, immatura morce omnium
Planctis capitur. d a patruo suo Popione Treuerorum archiepilcopo, in vrbe Lreuc.
rensi (CpEHTuE. ITic est L. Cop aldus, glu cum parre luo Alberro Marchiam Orientalem
O Vngariscl, aInter caerera rirturis sux opera, exercitu Ouonisinnumerabilem.
fines luos eximprouilo rastancem, lubico correptis armis (quodtamen in omnicon.
Circaidem cempus pudenda contutio ecclelix deiin vrbe Romatuir. Privus scnyma
ibiinualoribus, quorum inus benedletus dicebatur, sedem illam limul occupanti-
bus, acq; ad maioris milerix Clmcu cuilis simul cum reddiribuspatriarchis, vno
ad lanctum Perrum, altero ad lancta Mlariam maiorem, certio, id est, Benedicto, in
Palatio Lateranensi sedente, Aagitiolam _ curpem vitam, re coomet in vrbe Roma-
nistrddentibus audiui, duxere. Pluncmerrimum Ctacum ecclelia, teligiolus quidam
presbcer Ciratianus nomine videns, eloc; pietatis macri lux compatiendo, animad-
20 verrens, praetatos riros dasl, elss à le de lancta cedere pecunia perluasie, Benedicto
reddinus Anglix, quia maioris vicebatur auctoritaris esse, relictis. Ob ea ciuesprae
Pontiticatu pro noca simonix cedere perlualic, eics Suidegerum Babenbergenlem
episcobum, qui de Clemens, contetnu Romanx ccclelix lubstituit. Ilunc Ctraria
num Alpescranscendentem, securum Fuisse eradune FTildebrandum, qui postmo-
30 dum sumus Poumca Laclus, Wents amorem, quia de cacaloso ponciticum semo.
ostin
xerat, racuuabire permisit, paupertousq; ea qux membris diaboli lubtrarerat, large
distribuit. In ipla vero nupriarum lolennitare, cristia laris admixta (LIHI. LVAHL HIIMTEIM
dictu eciam Forcibus incaucum est) pene Fundicus cum paucis deleuit.
Fatum presbrterum tanquam ecclelix dei liberatorem, in summum pontihcem ele-
gerunt, cumq; mutato nomine Cregorium seprimum rocauerunt. Ouod audiens
rex, procinctum mouet in lcaliam. Porro GTratianus regi apud Surrium occurrens, ad
leniendum iplius animum, diadema preciosum obtlisse dicitur. Ouom rexprimo
vedecuie, honoritice luscepie, postmodum aurem collecto epilcoporum concientu, à
iustuerae, le Cregorium vi+ vocari voluir: _ licurin Lucanohabes,
Victrix causa dis placuit, sed vict a C atoni:
ita _hiic LTildebrandO, qUII LLMAIPLLMICLCTCHALCICOTIBOTC COHITLAMCHHIIMOS FOIE, CAH-
quodiste quacuorqi sequentes ad mperatore ibi polici in catalogo inveniantur.
Oualiter aurem industria d Opeta PexFaci Plildebrandi sub Leonc iuniore liberra-
rem suam ex parce, lub Alexandro verd plenerchabuerit licur probatorum virorum
Pailta in qua sententia principis de episcoporum praevaluir, semper displicuir. Fxhrine
Romana ccclelia in electione canonica pontihcum, incancum infirmacainvenitur,
relatu cognonimus, intra dicemus.
LLYY XXXI
Hlenrieus Romae à Clemente coronatur, ac per apuliamtransiens in parriam venit:
es qui postmodum ab ipso Romanae sedi praepositi sint, e qualiter Pruno, qui e
Leo, ad exiscopatum venerit. De deditione Gorfridi es Balduini ducum, e.  oti
celebrata, expeditione Vnzarica. De irruptione Noremannorum in Apuliam,
transituqe Ceonis, subrocatione = euronicorumnsan, bbe ept abri.
Nrro ab incarnatione domini NIX F. VFY, FTenriCUIS FCX ViCTOriOMMIMLIIIIS, II dC
natalis domini a Clemente coronatus, Imperatoris e Augusti, XC ab Augusto,
50 nomen sulcepit. Indeper Apuliam exercitum ducens, cum honore ad patriamre
verticur. Fodem anno Suidegero mortuo, Popio Aquileienlium pacriarcha, inlo-
cumeius subrogatur. Nonmulco post Petrus Vnsatorum rex, a quodam elientesuo
NP.
Bculio, Gula CCo. Lullehuum epileopus, Komanam cccleliam gubernandam lu Frishem
ECCpIt. LhC CKMobul LLalleorum prolapia oeundus, auctoricace resalis excellemise, po.
Andrea nomine, oculisac regnopiuac. Lopio Guo. Guta amatus, orcuo,

## Folio 136 — 886285755:0154
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000154.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
DtLONIS ERISINC. CHRON
ad ledem beati Perri destinacus Fueral. Cumgs assumpra purpurapontihcali, per Cal-
linsicer aderec, contigiccum Clumaeim venire, rbiForre cuncpraetatus FTildebran-
duspristacus, re dicitur, obcaeat administrabac. Is L eonem adiens, xmulatione
deiplelus, Constancer cum demcepio redars uic, illicicum esse inquiens, permanum
laicam lutuum poriciticem, ad subernationem torius ceclelix violencerintroire.
Vecthluisic credere veliColiis, verumqi, _ quod maiectas imperialis in ipso
non exacerbetur, quodqi libertasecceliae in clectione canonicarenouetur, le polli-
cerur enCcurum. InclinarusMe aumonicum eius, purpuram deponic, peregriniqs
habielallumens, allcens secum Llicebrandum, icer carpit. Igicur ad Vrbem vsq;
situr, e HCuq; ROmana eCCICH aulaciendam eleCtIOnEM InFOrMAEIT. Im PCFZ-
hoclhodus Moguncia Ccioac,  prasencia lummi pontiheis Lconis, _ Impera-
toris. RCLerum ad CompIIIMCMda Andrexe, qui ciecto Petro Vngarorum regnum
invaseras, contumaciam, Pannonias ingredicur: Se d latirancibus rndiqi incolisterra,
e victui neceslariis vel recondicis, vel concaminatis, militem ibi sultentaronon ra-
lens, cunctistamen vastaris reuerritur. Anno sequemi denuo P’annoniashostiliter
Pecens, summum ponciticem Leonem lecum duxit.
Farempestate Noremannorum gensinquierissima, Roberto Cuiscardo duce,
humilis conditionis viro, (e d Perenuistimo, Apuliam irrupit, multisque malis, fraude et 20
viincolasterrae atlixie. Duos dum L eo Papa cum milicia ad Vrbemrediens, ecclesixe
e Imperii Anibuscoercere vule, commillo praelio, caelis mulris furere Beneuencum
compellicur. Panca vero strages verorum qu ibifactatuit, quod accruus ex ossibus
moriuorum compactus, hactenus ab indigenis illic monstratur. Anno dehinc proxi-
moLco Papamoritur, _ in ccclelia beati Perri Roma humatus, miraculis claris h2-
Betur. Cui Crebehardus Fisteren (is, qui _ Victor, succesic, de illi Scephanusicem nari-
one Feuconicus. Imperacorrurum Tcaliam insresus, Beacricem Mlachiluae matrem,
conlanguincam luam, mariro luo Bonitacio Marchione defuncto, secum reduxit.
Ipse vero non mulcopostin cermino saxonix e Thurinoix, in loco qui dicicur BOL-
Feld, infirmatus, publice culpaS suasrecognOICenS, XV L F regnisui, imperii ver d X1 30
anno diem vicimum claulic, ac iuxta pacrem humacus est. Caterum tam eius quam
Parris lui actus ex virtures Flermannus Contractus in libello quodam, quemipsi de
Stinauic, luculenter Paris CMICLIL..
venientes, contilio lTildebrandi à clero s populo Brunoin summum pontificem eli. 10
cor Beleicam inerelus, Cortridum ee Balduinum duces ad deditionem coegit. Post
22 2dY l l a
Deimperio Eenrici, marisqe ejus Menetis. Deliberatione Nomanae ecclesta, ac re-
bellione saxonum. Demorte Alexandri, subrdeaoneq Crezory vy. ex schi
smate inter regnum es. sacerdorium orto. De virtutibus erusdem sacerdoris, insti-
Nonr
pemriem 1.
Tutisque salubribus. Depuena danoium esrecis.
 Nro abincarnacione domini VLL VLIS LICIICIS GUALLIIS LHCMTICIMNUS ACIIMO
dum puer, pacriinregnum luccedens, X Cr ab Augulto regnare caepic. Hlicpri
denter ac srenue Imperium rexit, poltodum consilio quorundam matri alienacus.
per leregnauic: quod seminarium maximx dissensionis Fuic. Porro nohilissimaimpe
ratrix, mucationis rerum intuitu, ad monalterium Fruceriam reliviole vivens le con-
culit, ac inde Romam veniens, de per aliquodcempusibidem manens, rica decestit, de
inecclesia beatae Petronellx honoritice incumbamarmorea sepulta est.
Flisdiebus Alexander primo Lucensis epilcopus, post communiroto e ele.
CLICIICMIMICIM BOMEMCem PFomotus, cccletiam iam diu ancillatam in pristinam 50
FeduXitsbertatem, Carolumq. Parmensem episeopum, armatamanu, sedem RO.
atidu occupare volentem, constantissime repressic. Vndedciploin palatio Lare-
molub custodia matris sux Agnec pCaB, iplaq; per aliquodrempuspru-
ii ca
Lalpe
Regnat Mlexander, Carolus cadit, ex superatur.
ledqi cum (ve laepe dixis cradema resmi a lacer dorali gladio feriendum torer, in se
iplum

## Folio 137 — 886285755:0155
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000155.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
IBE R SE X T V S
pmcdiditur, Saxonibus q rebellionem machinantibus, conspirationes tune, de
cractionesitprincipem diclaur, multags inhronesta de iplo ad aures summiponci-
Acisreteruntur. Deindemistisarese Annone Colonienli, Llermanno Babenber-
senli proiulciaregni Rom antepilcopis, peracta legationoreuercentes, liceras Cum-
miponciticisreportant, regem ad latistactionem pro limonia, aliisis multis, quae ei
Obiectatuerant, inuicances. Parempeltare Saxones conceptam diu cordemaliciam
amplius celarenon ralentes, manifeste regirebellane, castellaqs ac munitiones quas
ibidem fecerat, dissipane.
Anno lequenti Alexander rita ex lacerdotio pertunctus decelir, ledemq: ILilc-Crecorin
Oprandoarchidiacono suo, qui Cregorius rLF dictus est, religuie. F.xhinc (chilm 2 org- 7. Pons.
vissimum, co quod absqs consentu regis per electionem consticuus Fuerac, oricur.
Iple autem qui permulcum cemporis ad libertatem ecclesix obtinendam priuatus la-
vorauerat, iam ad sacerdoralem dignitarem provectus, a caepro delictereindignum
ducens, tam obhoc, quam pro simonia extirpanda, ac incontinencia clericorumre-
primenda, plurimum deludabat. Deniqi non tolum regem prociulmodi ad synoda-
lia responla crebro vocauir, sed d datis decretis, clericorum à subdiaconatu e lupra,
connubia intoco orbe Romano cohibuit, Formag gregisfactus, quod verbodocuit,
exemplo demonlerauit: ac Fortis per omnia achleta, murum le prodomodominipo-
nerenon cimuir. R ex vero ex omnibus regnivilceribus contractis copiis, Saxones
20 bellopetie commissoes iuxca Auuium Vnstrot praelio, caelsqs ex veraqe parce mulris,
eruentatandem victoria regi cessir. Ccciderunt in hoc condictu Ciebehardus patce
Locharii, qui postmodum rex Fuie, Ernultus Marchio, AIberri (cuius supramentio
habita Cs) Eilius, de alijinnumerabiles.
C A L VL A A L V.
NO ab incarnatione domini MIL. X VI, Cella qua cometes dicitur vila, effectu
LnorCaruir. Fodem enim anno Cllilhelmus Noremanniae comes, Bricanniam
maiorem, eux nunc Anglia diciu, acilo rese eius Hleraldo, expugnauie, toraqs in
Teruieurem redacta prouincia, ac Norrmannis ibipolitis, illoremporeregnauic. AN- Nuprie
nolequenei rex Bertam Orronis Icalici Marchionisfiliam exorem accipiens, nypeius Henroci 4.
apud Triburias celebrauic. Ac Romanus pontitex regem laepe vocatum excommu-
nicauic, eiusg, re dicitur, consilio e auctoricare Rudoltus Alemanorum dux, à qui-
buldam principibus rex creatur. Duonon mulco post, in publicobello occilo, acque Honricur +
Hermanno Locharingix principe libi substicuro, de ipse non mulco polt a Adelibus neer casam
pu
resis occidimr. Lego Xreleso Romanorum regum es imperatorum selta, e nulporum con
quam invenio quenquam eorum ante hunc a Romano pontihce excommunica- munione
4c rum, vel regnopriuatum: nili Forre quis pro anathemare habendum ducac, quod submocur
Philippus ad Breve TempIS a ROmano epi(copo, inter poenirences colIOCACUS, e NB.
Theodolius a beato Ambrolio proprer cruentam exdem, a liminibus ecclelix se
quoltrarus lII.
3C
Deviso cometa ex expurnatione Anglia. Denupiis regis, sententiaque in eum a sum-
mopontisice data, depositis super eum recibus, es in breui occisis.
EA P V T Z XXVI
Excursus, qualiser invellizi possit quo din Daniele lezitur, lapidem es cisum de monie
sinemanibus, statuam in pedibus, qui ex parte ferret, en parle ss et at, per C
sisse. Malatemporis illius, obiusque Gregorii, et terminus libri.
50 C Guop M, Lolelaum Pato, quod Komartum Imperium terron dan. L.
Daniele comparatum, pedes ex pacue tcos, ex parte fictiles hrabuie, doncc a
elioris sententix praeiudicio) lapidem sine manibus excilum, quam ecclesam ca-
Diris lui corpus, line carnali commixtione ex lpiricu lancto conceptum, de virgine
nacum, iplam quoque sinc hum ana OperatIOHC, et Ex (piricU et AqUA TCS CH CTAtam
Lapiae placno de laorte ine Malhous, CkClcnut iutoruecat. CMia enim aliud (line

## Folio 138 — 886285755:0156
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000156.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
138.
OTFONIS ERISTNG CFROM LIB VII
dixerim: Dux virgo speciosa, quia sinemacula, in nouum hominem eanquam iu-
vencula regenerata, ideoc; sine ruga, sic quotidie virgo manens, nouum ac spe.
ciolum parie populum. Sicur mater capicis eius virgo manens, conra legem na-
turx nouum ac speciolum edidie partum: Sic de virginicare saudens, vetamen Aeri-
lis non mancat. Floc nimirum reonum circatinem suum, quem pedes ligniticant,
Ferreum propcer Marrem, Actile proprer condirionem, in ea parre quae intirmiorfuie,
percussic: dum resem orbis non canquam orbis dominum vereri, sedcanquam de
limoperhumanam conditionem Factum Aictilem, gladio anachematis ferire decuie.
Ipsa verogua ancea parua Fuit _c humilis, in quantum montem excreuerie, ab omni-
bus iam videri porest. Ouanca autem mala, quocbella, bellorum es dilcrimina inde 10
sublecuca sint, quoriesmilera Roma obselta, capra, valtata, quod Papa luper Papam,
licucrex superresem politus fueric, txder memorare. Denique tor mala, toc schi-
sinaca, cortam animarum, quam corporum pericula, hiustempeltatisturboinuol.
nic, velolus ex persecurionis immanicate, ac remporis diucurnicare, ad hiumanxmile.
rix infelicicarem lutticerer comprobandam. Vnde a quodam cccleliastico scriptore,
densissimis orpricenebris comparatur. Praedictus enim ponrilex Gregorius, a rege.
vrbe pellicur, Cribercus q. Rauonnatensis epilcopus in locum eius luberuditur. POrio
Cregorius Salernimanens, appropinquance rocarionis sux cempore, dixisse fertur:
Dilexiiusticiam, e odiiniquicarem, propterea morior in exilio. Duia ergo inprinci
Deluoreonum ab ccclesia praecilum gravirer percustum fuir, ccclesia quoque FantO 20
paltore, quiincer omnes lacerdores, de Romanos pontitices pracipuizeli ac auctori-
Fatis erat, orbata, dolorem non modicum habuit. Panta mutatione, tanquam à per-
fectione ad defectum vergente rempore, sexto Operi tinem imponamus, ve ad
seprenarium, requiemq animarum, qux mileriam praelemtis viex sub sequicur, Deo
duCtORE PFOPETEMUS.
X F 1

## Folio 139 — 886285755:0157
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000157.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
1
ISCOPI CTTRONTCOE
LK SFF L L MV
O. L OGY d.
MNES homo ad hoc ractonis capax est, vt aultorem suum deum l
at, factaque sua caeco cor de non transeat, sur dis auribus non audiat. De-
g ad hoc homisum creatum esse, forma quoque corporis non inmodum
Caeterorum anmtantium accliuis, sed caelum respiciendo sublimis, pro-
bat. Interior etiam homo adimaginem creatoris suifactus, materiam
nuestanda veritaris non solum in creaturis aliis pulchris ex magnis
oris alcipu sea n seipso, eo quod lumen vultus domini suxer sesigna.
rum habeat, intus inuenit. Proinde nomuxta quosdam Deumneclicere mundum, sed poten-
tisimamaiestate, quae non erant, creasse, sapentisima prouidentia creata cubernare, benignis
sima Gratia gubernata conseruare: ex hoc aquido datur intellisi, quo d quilibet sapiens e bonus
propria benefacta diligit ex ampleclitur. Luod sihomoid mutabilicati subiacens, parricipa
tione, imo denominatione sapientiae saxiens, participatione, imo denominatione bonitatis bo-
2C nus, facere nouit: quanto maris Deus solus immurabilis, solus sua sapientia sapiens, solus bonus
suabonitate, es idsireo solus bonus facere credendus est? Inde est illud Augustini: Duo
SUIMEPEOPTEF QUIX DCuS aacCreaturam Cuam, velIE, d remanear. Vcesser quodma-
nerer Spiricus Domini Ferebatur luper aquas. Veauremmaneret, Vidir Deuscuncta
quxe Fecerat, _ eranc ralde bona. Si ergo Deus quae fecit dilixit, nihilque eorum quae fuunt, si
neciusnutufieripossunt, si potestates omnes ordinat: multomagisreena, per qua aliaminora
disponit, eorumq mutationes feripermittit. Quod sine odio, sine inuidia provenire, non solum
ex hoc quod ab oprimo, juxta Platonem, lonzeinuidiarelezatur, sed ex per hoc, quod auctor es
creator omnium, nihil eorum quae fecit odisse potest, innuitur. Vnde in libro Sapientiae pul-
chredeipso dicitur: Misereris omnium domine, de nihil odistieorum quae tecisti. Et Sap. 21. 5
30 rursum: Ju aurem domine cum eranquillitate iudicas omnia. Quodigitur mundus 12.
transit, quodtam mmserabiliter variatur, cum sine nutueius (et dixi) fierinon possit: non cru-
deliter, quiamiseretur omnium: non ex odio, quia nihil eorum odit quae fecit: non extrâ, quia
cum tranquillitare indicat: sed iustoeiusiudicio causaque, quae et si nos lateat, vtilissima tamen
creditur, contingit. Nullum enim malum auctorbonitatis, e Conspietatis feri permittere cre-
dendus est, praeter id quod quamuis in seipso noceat, uniuer sit ati prodest. Duodin malo Tudai-
caegentis considerari potest: quia illo excaecato populo, uniuersitas gentium lumen veritatis
accepit. Sic e regnorum mutationes, es ad vlrimu imminutiones, quis fructus sequatur, quia
non sine grani scan re Possana Seo doud quem nihilinuriliter efftuere potest; relin-
quamus. Xon desunt tamen qui dicant, Deum adhocregnum imminui voluisse, ut ecclesiam Ecclessa 
40 exaltaret. Rerni quippe viribus ac beneficentiaresum exaltatam ex ditaiam nemo ambizit resibuo de
ecclesiam: costatque non prius eam intantum regnum humiliare potuisse, quam ipso ob amorem
Sacerdorij eniscerato, ac viribus exhausto, non ejustantum, id est spiritali, sed suo proprio ma-
teriali scilicet elaco percussum destruetur. quod cudicare, vel discutere supranostras vires est.
XB.
Videntur tamen culpandi sacerdotes per omnia, quireenum suo eladio, quemipsi ex regum ha improott
bent gratia, ferire conantur, nisi forte Danidimitari coritent, qui Phulistheum primo virtute ces per quo-
erssto
deistranit, posemodum proprio gladio ingulanit. rerum quiaregno decrescente, ecclesia (et depre.
dixi) branium aeternae parriae, ac post vita praesentis laborem, requiem adeptura, in praesenti
quoque in marnum montem crescens, in magna auctoritate stare caepit, ea quae sequuntur prae-
serrim cum ad nostra tempora, recentemque memoriam ventum sit, tam defecturerum tem-
50 poralium, quam profectu spirirualium, mundi contemptum prodentia, in hoc Opere dicen-
darestant.
atempore Theodosiisenioris, usque ad tempus nostrum, noniam de duabus civitatibus, imo de
mapene id est, ecclesia, sed perminca historiatexuisse. Quodremperamenuproprer harericos,
Nemo autem propter haec verbanos Christianum imperium adccles a sepatase putet, ct
duae persohae in ecclesia dei sacerdotdus resaus esfe noscanut. Memineriique nos supra dixisse,

## Folio 140 — 886285755:0158
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000158.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
1. +0
vel ex communicatos ex regibus, posuimus. Alios enim Christiana fide, et si oper a quae credunt
non sequuntur, in ecclesia secundum praesentem statum computandos esse, nemo qui sagenam
dominimalos ex bonos continere scit, dubitat. Non enim discernipossunt in praesenti, ecclesia
tantum qua manifesta sunt iudicante: Deo solo, qui nouit qui sint eius, cuius ventilabrum in
manucus Metasmoru psante. Porro ecclesiam, ec clesiasticas personas, id est, sacerdotes
Christi, eorumque sectatores. lam la oj lochlanis, quam consideratione potioris partis dixi
mus: nonignorantes, quod es ipsiser eprobam visam duxerini, ad civicarem dei in aeternum
on Periinebunt.
S CTIRONICOEV
LC 522 L + ut 15.
C A P V T
Deculom utoris, consecrationeque ejus, es morte.
FFYHCFO Salernibeacae memorix summopontitce Cregorio, cecle
) haq; in Cummo dilcrimine polica, eo quod Cibertus auctoricate Impera-
toris Romanam ledem e Vrbem occupasser, abbacem Cassineniem, 20
Scardinalem Deliderium, qui d Victor, invicum pauci de Romanis ad
culmen Cacerdoris ummi erahune, corruprises pecunia L. coninx rebis
cultodibus, obmetum schilmacis, nocte conscerandum in ecclesiam beari Perriindu-
CUInE. VOIPrONuIO VeMMS COILECS, moxG Vibem egressus, rebus humanisinbre.
ui excestic, ac Ouoni Flostiensi epilcopo, qui de Vrbanus, ceclelixresimen reliquie.
C A P V F IV
Decmpedicione Elierosolymitana sud tnno, exitu, progressuque psorum. Decaptione
Antiochiae.
Lpestare, regnante, adhuc (Tenricoquarto Romg. Constantinopoli Alexio.
clelagrauem à l’asas Pecccoe Pand Fuit. Cinicaseriam lanct a a gencibus
conculcabatur, sepulchrum tantum Domini ab eis, quaescus duncaxat gratia, inma-
ena reneratione habebatur. Ieaque Christicolx qui milerabilicer illic sub tributo
vivebane, Cinulcum Alexio Constantinopolitano Imperatore, missis ad Vrbanum
Papam epistolis, auxilium Aagitabant. Dui super attlictione populi dei morus, la-
boriola via in Calliam profectus est, habitoq; ibi concilio, verbo lanctae praedica-
rionis circicer cencum M. hominum ex diuerlis nationibus in iliciam Christico.
adunanie, praefectis sibi ducibus Grortrido Locharingiensi, Roherro Flandrenli, q0
Regimundo comire de Pancto Fgidio, Hugone Fracre Philippi reois Gallix, aliil.
que nobilibus, _ viris bellatoribus; quorum omnium curam venerabili Podi
ensi epilcopo commilit. Ilxc tama commonit diverlos populos, d ignoros, (ci
licer, ex Aguitania, acque Norimannia, Anolia, Scoria, FIybernia, Bricannia
Calitia, Calchonia, Callia, Flandria, Locharingia, Buroundia, Cxtero lque popu
los non Colum terram, sed de insulas maris, ac vicimum oceanum intrabitantes.
E quibus tam ignorx de lingua, de moribus,  opcribus vilx sunE gentes, ve alii
tancum panc ex aqua, alii pro omnibus rrensilibus argento vri dicerentur. Fi o-
mnes e diversis nationibus ee linguis in rnum corpus adunaci, crucem in vestibus
Portantes, crucis CH R LSFF discipulos verbo e opere le Fore prxedicabant: ac Crir. 10
eis virture contili, contra inimicos crucis in domino dimicaturi, iter, Croctrido
duce, in Oriencem aggrediuneur. Verum Oriencales Francos, Saxones, Thurin-
505, Baivarios, d Alemanos proprer Schilima, quod eO FeMPOTE InTEF reGHU _
lacerdorium fuic, haec expedicio minus permonic. Fuere quidam tamen ex cis,
qui talla specie relixionis, eandem miliciam axercderencur: inter quos Fmictio
Quidam
rbiqs cerrarum iuxca Fuangelium, gens conera gentem lurrexie, Orientalisq; cc.
uisa

## Folio 141 — 886285755:0159
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000159.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
L. IBE R SEP F TM V S. LIB. VII.
quidam comes de parcibus Rheni, vsurpans sibidueatum Fere X rr milium, Tudx o3
rbicunqe reperit, vel delere, vel ccctelix incorporare lacagebat. In Pannoniaitaq; in
constransicum in arctis locis protribentibus, ad propria redire cogutur. At CTortridus
e cxleri praenominati duces, deo propitio Bulgaria, quamuis ditticulter, permeata
Conlcahtinopolim peruenere, vos ulca dolis Alexii Imperatoris perpesi, dum ledi-
tione orta, morris periculum eualinene, ponte rrbis regix expuonaco, suburbia eils
destrakerumr. Inde recensiris absq paruulis de mulieribus C CC MI. puonatorum, Ni
exam eatholiea hdei quondam turrem, devenere, camgs Fugato prircipe Paganoru
Solomtanno, cepere, captam qs Imperatoritradidere. Deinde progredienres, mariri-
makearenorum actingune, vbi CaMCa Vh Cuncrerum humanarum abundantia, re aries
nummo, bos siclo, telte Roberto cotmite, venundaretur. Principes quoqi scureses
SarraCCOruOccurrentes libI, Opirulante deo oppreserunE. FTis elati succesibus, An-
riochiam Syrix merropolim oblidione cingume. Vbi per LX mensesmorantes, deh-
ciente exercitu, ac exhraustis copiis, plurimum humiliantur. Dominusergo aflictio.
nem populi sui aspiciens, rrbem cum copiis Fureorum, in manus eorum cendidie.
E A PV F PI
Lexario Sarracenorum ad Colsridum ducem, de scriprio que ansique ac nouae Babyslonis.
IxCa idem tempus Chriltiacns in obsidione Antiochix morancibus, cunctis .
rientalibus populis terrore pelclillis, Aoypriorum regis, qui vulso Babylonio-
rum pecabacur, legati ad Goctridum ducem veniune, eiqu auxilium contra Purcos
quitunc Flierololymam cum toca l’alaestina Sarracenis ablata renebant, in dolo pro-
iETunE. CHF enim ancigux Baby lotis (ve a probacistransmarinorum viris cosnoui. Baldach
mus) parsdahuchabitabilis, Balclach dicta: pars, vein prophieria habes, delerta _ in- hibsad Fio
via, per Lmiliaria rsq ad currin Babel excen(2. Ipla aucem qux intrabicatur, e Bal- Srin.
dach vocatu, Maxima cll, c populola: ex cum de imperio debear ese Perlarum,
summo lacerddluo, quem ip C aliph dicunt, a regibus Perlarum concella: ve se in
hoc guxe dam habiludo, sicur la Deiam dictum elt, incer Babxloniam ex Romam elu-
30 ceat: quia quod hc a Chriltiano Imperatore, summonostro pontitici in vrbe Roma
cradicum est: hocibi a Paganis Perlarum resibus, quibus ex lonsorempore Babylo-
nia lubiacuit, corum summo lacerdori indulcum est. Ipsi vero Perlarum reses, sicut de
noltri rebem resiam, velur Aquilorani, Fobatani, quam Arphararin libro ludichtun.
dalelesicur lingua eorum (lanidictam, C velamplius, verolune, pugnatorum milia
habencem, sedem reoni consticuerune, nihil sibi de Babylone, praeter nomenimperii
N B.
FC(CEIANEES. PorrO ea quae nunc vulso, redixi, Babylonia rocatur, non Cuper Cutra- Babylom
ten, veilliputane, sed luper Nilum circicer sex dixcas ab Alexandria polia est, ip (a G nona.
e Nemplis, a Cambyle Alio Crri olim Babylonia rocata. ex ibi rex orprio.
rum, Guamus capltes  A Lullctalir, proprer horcum balsamimorari dicitur.
Duodetiam ex hoc perpendi Porest, quia cum in viraque Christiani, sed subeributo,
maneant be, Mempnocum epilcopus, Alexandrinorum parriarcha iureccclelia-
stico lubdicus est. Ouemnon Altyriis scu Babyloniis, sed Horpriis e Atricanis ex
prima insticurione, de llicxei concilii auctoritate praelacum Fuile invenimus.
APV F 11Y
2C
Ttem lecatio Gotfridi adrecem Babylonicum, fraus Sarraceni, afftuctioque populi dei-
victoriaque sub sequens, es post fames: ex pugnario vrbis Hlierusalem.
Colu (uCChim omnes Occidertales populos, ob antiquam gentis illius dignieare,
veputo, e rircurem, Orientales appellare (olene) Babyloniam destinantur. Barbari er-
deosele, oomes atturmabant. Proinde habito concilio, Babyloniorum rex du-
etis secum Francorum legatis, Flicrulalem obledie: praefaroses heroas in mediu pro-
duccris, (e cum cistaederacum dicit: et sic corum pocius quim Morerroie ciuicaiein
TAOVEPEXtati regis legaris duci Cortrido praesentatis, lectissimi prOCCreSFran
Slocicudinem, proceritarem, habuu, Ccu, ClC8 aliciam virorum mirates, cos

## Folio 142 — 886285755:0160
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000160.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
OT1011S LAISINC. CTIROH
dedirionem accepta, Furcis expulls, Sarracenosibi collocauir. Intexhxec Christiani
capca Anciochia, re diximus, deum non digne gloriticantes, tanta Sarracenorum
mulcicudine cinguntur, ve priorem rbertarem cam intolerabilis sequeretur tames,
quod eabhumanis carnibus rix abstinerene. Itaque concririonem populi suimileri.
cors dominus clementer animaduertens, ac incuieu grarix lux considerans, lanccam
Sacram, qua Chricti filii sui lacus in passione pertoratum lesitur, vlci adidrempusin-
cognitam, superna reuclatione Adelibus suis monstrauie. Cuius Aducia Christiani,
quamnistame actenuati, cgressi, Sarracenos non lua, led virture Christi Fuderunt. In-
de in Syriam profecti, Barram ex Marram rrbes ceperunt. Vbimoram Facientes, can-
carursus Famisinopia narrantur actrici, ve humana quoqs corpora iam Foecentia co- 10
mederent. Postconera cinitatem Sanctam iam a Sarracenis inhabitatam, aciem di-
rigune. Ouam obsidione clausam, cum caperenon possene, habito consilio, humili.
caris magistrum imitantes, nudis cam pedibus circuire disponunt. Pgitur octaua, id
elt, ea qua dinilio apoltolorum celebratur, die, ciuitas capitur, ac hoctes quiibidem
repertilune, tanta strage caeduntur, ve in porricu Salomonis lanouis interfectorum
nostris ad genua vigs actingeret equorum. Et nota, quod pulchre posthuiliacum
Populum dei, preces ad dominum tulas, octaua dic ciuicas Sancta a gentibus con-
culcata, anostris obtinetur. Sicur enim Flicricho sub obseruatione labbati, a priore
populo septimo dic, lic _ hic à Christiano populo, octaua tanquam abolita lege ac
(abbato, resurrectionis dic sequente, Flierulalem girata expugnatur. F.xhinc L Lieri- 20
salem, ec sepulchrum domini a nostris possidetur.
A P V F
142
vicrosoli
anis ca
Dolusitem Babylonicireris, victorianoprorum, reditus primatum, ducatusq.e C0t-
DOKKOMEmpheorum seu Alexainorum rex, qui Babyloniorum Admiral.
dus apereorinis vocatur, apud Ascalonem manens, ducens secum Francorum le-
Satos Antiochiam, eo quo d rrbem Sanctam dolo caprurus, icer Rectie. Chrictiani
vero relictis in vrbe Carcinis e infirmis, contra Sarracenos procinctum monene.
Cumqe infinicam mulcicudinem holtium conspexisene, tulis ad dominum precibus; 30
audacter eos cum paucissimis aggrediuntur. Fcmirum dictu, dei qui porest omnia,
vircure, cum quinq: milibus equicum, ee x r milibus pedicum, C milia equitum, de
C Ce milia pedicum cerra verrere copellune, ac spolin mulca diripiume. Ceciderune
inhrocpraelio ex Sarracenis plus quam C MI. gladio, duog. MI. suttocata circa poream
vebisnaerantur: innumeri etiam submerli, Ccuspinis obruti feruntur. Peracta vero vi-
Etoria, reversis ad propria primoribus, GTorfridus ducatum eorum qui reman (eranE,
Arenuissime rexic. Flic eriam incer Francos, Komanios, e Peuronicos, qui quibuldam
amaris ex inuidiohisiocis rixari Colene, tanquam in termino veriulqe seneis nutritus,
viriusque linsua (cius, mcdium se inceipolue, ac ad commanendum mulcismodis
informauit.
EPV 
Fridi super eos quiremanserant.
querit.
Fletololymitanum inter accenderat, Ciberrum ab Vibe, excepto castio Cre-
Ecentii ciecit, ledemq: propriam recepit. Inde per Apuliam _ Calabriam, Siciliam,
quastune orrmanni inhabicabane inoressus, pecuniam marnam collesic: licq: ad
Vrbemreorediens, corruptis eis qui castrum Crelcentii seruabane, muneribus, Ci-
berrocam Vrbe quam castro expullo, liberetora poritur Vrbc. Iple verononmultosoi
postrebus excedens humanis, Paschali cachedram reliquie.
A PY F Y
Duomodo Vrbanus eiecto Siberio, sedemrecexerit, ipseq moriens easchalicam reli
YEerm Vebanus a concilio Claremontensi regressus, auxilio eorum quos ad
Demorre Corsridi, ex regno fracris sui Palduini. De morre Ciberci schismarici, Con-
oyrio T hiemonis exiscopi.
radiuse imperatoris filis. De secunda trares car ia expecitione, exituque erus, ac mar-
Ldto

## Folio 143 — 886285755:0161
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000161.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
ETBER SEP FTM V S.
rucalem terrestrem, caelestis erpute serentem, Adeles orationis caula conAue.
renc, liltis ex corruprione aerismortuts, Crortridus quoqisloriolisimus dux, intau-
Samorre, posernum ducacus sui annum captus, in ecclesa iuxta sepulchrum domini
humatur, eigs Fracer eius Balduinus, duet oritare lummi pontiticis, regionomine sub-
limatuslubrosatur. Signa veroac proligia, coelocerraq circalxctempora vila, tam
Cchilmaregri, quam icer Lliero (olrhitanum porrendentia, ab aliis polira sutticiant.
nebes, tinem impoluit. Anno sequenti Coradus (lenrici Imperaroris silius Christia
0 nissimus, cui pater Icaliam commilerat, 1X ex quo à parre dilcesseratanno, imma-
tura Morre praenentus, diem obyc, ac Meluitate Llorentia l’ulciae, honoritice sepulcus
niensis drchiepilcopus, Cruclto Nolkorum dux, qui inouerra cum Imperatore Fri-
nis Orientalis mater, Cuilhelinus, Scephanus scalicibarones, cum mutris ex Aquica-
nia, CTermania, lcalia, Flierolol) atem per Vngariam ee Graeciam perguint, quos Ale-Inauspicain
rius Imperator in arctis locis fraudilenter expoliros, pene omnes crudeliter extinxier
clesammoribus ex eis capeis, et Mem preorum resi leu Admiraldo prxesencaris. Duam
expedicio.
historram niserabiliter ac luculenter in modum eragce dix quidam exhis, qui le ci-
20 dem expedirioniincertuis(erestatur, execucus est. Comprehensus inter aliosrenera-
bilis praesul Thiemo, ad idololatriam, vecradune, a res eangariatur. Ileinducias pe-
cens, phanum insrellus, animi ec corporis viribusrobultissimus, idola quae adorare
debuit, non deos, led operamanuu olcendens, in fructa comminuit. Ob capro-
ductus, ac exquilicis suppliciis ee tormentorum generibus affectus, slorioso marryrio
Syriam
Coronarusest. Ouddobtidem Christipassussic, Edclinimarradiciohabet. Ouod au-
remidola commineie, ex hoc crodere ditticile elt, quia constat rniuerlicatem Sacra-Sarraceno
cenorum rnins dei cultricem esse, librosqs legis, necnon e circumcisionem recipe rumretlo.
re Christum etiam e apostolos, es apostolicosvirosnon improbare. In hoctancum
a lalute lonseesse, quod lelum Chriltum humano generi lalurem afterentem, deum
30 vel dei hilium estenerat, Mahometq; Seduetorem (de quo supra dictum eA) tanquam
prophetam magnum lummi dei veneratur _ colic. Cuius seductionis, reipse menti-
cur, peaedicationiscale apudeostradirur esse exordium: Tnitium enancelii Mahumet fi-
ly dei propheta altisimi: L auamini, mundi estote. Duod praeceprum praedictagens stoli.
de seruans, secreriores corporis partes quoridie abluere (olet.
=A P V Y V FII.
ANro abincainatione domini MIC, cum ex omnibus mundipareibus ad Fic
Forempore Cribertus moriens, horribili schilmaticanquam dentissimis Aiorpeire-
Cst. Fodem anno Chuilhelmus comes Pictanienlis, ec dux Aquiranix, Themotuua-
singenem ex dugustentem deltruxit Mibes, Icha Marchionissa L eopoldiMarchio-
Debiitone secar di, investinisque malis inter eem Denricum, es flium etas.
la abincarnacie MCrI, Imporator Lenricusnatale domini Mo.
slncix celebrans, ibies lrico tlio luo rese post le delionato, sepulchrum do-
muli le vilurum publice denunelans, multos ex diuersis partibus reoni adidem ac-
cendic. Alino dehinc pronimacale domini Ratisponx agens, orta leditione, Sige
hardus comes a Familia principuu, quiministeriales dicuntur, ed quod iusticiam co-
rum intimsere diceretur, occilus est. Anno dehinciterum lequencenatale domini
Mogunix Imperatol Cane, Cenricus tilius eius rebellionem contra patrem in Henrico 
Noricis parcibus, consilio Theobaldi Marchionis, de Berengarii comieis, sub speciere. 
livionis, eo quod pater eius a Romanis pontisicibus excommunicatus esser, molitur.
alcitisq; Cibi quibuldam ex Orientali Francia, Alemania, Baioaria principibus, Saxo-
niam, cerram e sonrem concra resem Facile animandam ingredieur. Vbihonoritice
50 sulceptus, ac Palcha domini Ouincelinburs manens, vniverlos sentisilliusprimates
ad voluncacem luam inclinauic: habiroqu in villaresia Norchulen epilcoporum con-
ventu, praelidente Rocardo Mosuncino archiepilcopo, qui a sede propriaiam per
mulcum cemporis Z rese pullus fuerat, simoniam, aliaq; Romana ecclelix contraria
condemnauic: ac polt Penrecosten Marcinopoli Ferians, Flcnricum Masdeburs
electum; sed à parris sui sidelibusrepulsum conseerari fccit. Inde collectomilite,
esari flio
bellis.

## Folio 144 — 886285755:0162
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000162.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
StIOHES ERISINC. CAROH.
Moguntiam archiepilcopu Clucuturus, icer Aectit: (ed parre cum multis aduentum
eius aemata manuintra muros prxetolante, rotum ad effectum producere non po-
cuic. Dchinctlerbipolim perens, Erlongociecto, loberrum cidem pratecir ecclesix.
Ouopacto dimissis Saxonibus, cum Baivariis castrum Ploricum obsidione cingit,
ip(oq: per duos vel ampliusmenses expugnato, Ratisponam Norici ducatusmetro-
volim adiic. Duem pater cuestigio sublequens, Roberto fugato, Frlongum restituit.
Inde prooressus, Racilponensium auxilio, Ailio rrbeturato, ipse pontiticem ibi VIri-
cum quendam constiruis, ac Fheobaldi Marchiam per Boemosraltauit.
= A PY T IX
uatiret Pos Mmidit a talu, au. Do En rixa Ruminis Regini armati conuenerint, paterque
ad vltimum cedere compulsus sit.
FCLZV X regno in sciplo milerabiliter diuilo, ex omnibus eius riribus condunato
milice, Ferro Aammag; crudelicer rastacaterra, in ripa Regini Ruminis, veerqu, scili-
cetpater e Alius, consedit. Tam castra disponuntur, iam acies ordinantur, iam ad par-
ricidiale scelus pater in filium, Elius in paerem a luisinflammatur. Sed Auminis alueo
nepharii conatus impediebantur. Videres lachrrmabiles ac miserabiles apparatIIS:
cerneres mundum contemprum lui, lucc clarius effectibus suisprodentem: quod vi-
delicer conra lesem naturxe filius in patrem alturgeret, contra normamiultirix mi- 20
lesreSCM, (CTIUS dOMINUM II PUIGMAEC PATAFCT: FraTeF COntra FCarrem, ConLanguInCUS
conra conlanguineum Caret, ac proprii languinis consorris Canguinem Fundere co-
gitaret.
Nonnetam inauditum, tam inhumanum hoc mundi factum, ad concemprum
eculimori. Sui Colum nos prouocare poller: Nunquidnon iple mundus, vel porius (iuxta Augusti-
num) immuridus, sic amatores luos Fallis delectarionibus pellectos decipit, huiulmo-
dicommercia inhaerentibus sibieribuie, ac ad vlcimum tran (cundo, ad intericum era-
hic: Flac lune iuxta Paulum, temporanouilsima, e ideo periculosa, in quibushomi-
nesquae lua, non qua lelu Chrilti quaerentes, e idco sciplos amantes, sceleraci, line af-
fectione, parencibus inobediences effecti, ad aulus nepharios, Factaqi nephandissim a 30
per diuerla voluntatum luarum Aagicia volutari capiuntur. Penota, quod hacnostra
tempora, qua veigs nouilsimacreduntur, tanquam prioribus sccleribus finem impo-
Sicura, ac velur mundi terminum ex Aagiriorum immanicate minantia, ee ex oppolito
regnum Christi approxinquaturum proderia, licur quoldam sccleratistimos, ac mu-
diamacores auidissimos, sic aliosz0lo dei Fernentissimos, ac caelesti de siderio plenissi.
noshabent: re sicuthosnequirix spiricusiam modicum tempus habens, ex ob hoc
ampliusinardelcens, amplius ad vitia in Aammat, lic iltos dulcedo regni caelectis, qua
iaminianuis posita, ad amorem suum magis alliciat. Vnde circa hxec rempora, dum
resnum Romanorum no lolum ciuilicer, Ce d dx parricidialiter libidine dominandi di-
uiditur, alii concempris suis pro Christo, ac milirix cingulum se non linc caula gestare 40
considerantes, Flierulalem tendunt: ibiq; nouum militix genus exori, (iC arma COtra
inimicoserucis Christigestane, vecrucis Christi mortiticationem iugiter in (UO COr-
Pore portantes, vita ex converlatione non milites, Ced in onachi videantur. Rigoreri
amtam inmonalterio, quam in clericali ordine exhrinc rlgs in praesentem diem am-
plius caepic crelcere, veiusto deiiudicio cinibus mundi in Cordibus magis Cordescenti-
bus, cives lui ad summam vircucum per eius gratiam magis ac magis proticiant. Sed
iam ad historiam FCLCFFAMUE.
Tgitur dum in ripa Ruminis praedicti reergs consedisser exercitus, ac quibuldam
inipso Humine sibiinuicem occurrentibus occis, FTenricus innior omnesvires pa-
eris in duce Boemix Beroe ac Marchione L copaldo, cuius Cororem pratatus dux ha-
buic, fore considerans, ip losmuliis modis promilta lorOresIa, quxe TnCNuPer A Fri. 50
derico Sucuorum duce viduata fuerat, in rxorem Marchioni, inductos, ambobusve
Patrem relinquerent perluasit. Ouibus recedentibus, Imperator cedere compellitur
_ exhinc rires eiusimminui, iuniorisGs CFeICeKC CAPCrUME. R otardus tunc Mogunci.
nus archiepiscopus, sedi sux per iuniorem Flenricum, YLL L ex quo pullus est anno
recticmitur.
APVT
44
Ouerela au
oris de
2. Lobtd. 3

## Folio 145 — 886285755:0163
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000163.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
6L L. SCF LLMV S.
a PV 1
Decuria quae ad decisionem ut cu a est. De victoria Balduini recis, ac persidia A
lerus imperatoris.
TOrmulcopost tilius pacrem in oppido Rheni Binsen alloquens, ad obedienti-
am Romanae sedi de anathemalis vinculo exhiben dam horratur. Paterrero con.
vencum peohacre principum coduunarirogac, sicq ad petitionem luam curia Mo-
suntix i proximonacali dommCelebranda, cunctis regni primoribus indicieur.
10
Circaidem rempus Balamus rex Ascalonem oblidione cinctam, tributariam
Fecit. Commilso etiam cum Sarracehis praelio, cum paucis, id est, quacuormilibus, di-
uina magis, quam hiumana ce, vnoprincipe coru capio, altero occilo, L miliatu-
dic. Ac Alexius Imperacor perhdissimus, iamdiu concepta corde malicia celaream
pliusnon valens, cu Furcis, quiiam pene desperati erare, curpissim étaderatur, eises
Aliccam mulco nostroru (ansuine acquisicam impisstimeeradidic. Viderempora peri
culola, duobus Imperatoribus, Orientis ridelicer et Occidenris, Deocontrariis.
EA PV F Z I.
20 Qualicet curmlcaorata, pabet rezaliaremi seris fliuque inreerum sublimatus sos.
A NvOab incarnatione domini ML C rr, in nacali Domini maxiUS CONVEnTIS
principum Nlogunix Factus est: vbi superuenientes apostolicae le dis legati, ana-
chema a Romanis ponciticibus in imperarorem Factum, manifeste omnibus qui ad.
erant, promulsabanc. Papropter dum ipse in quodam castro politus, ac cultodix
mancipatus, audientiam pecerer, principes sedicionem vulgirimentes, ei apud lnolin-
heim occurrum, ibi q: multis modis comimonitum, reliuxta alioS CIrCUIVENEUI, aC Nonrieui a
conctum insigniaresnirelirnare, ac Aliomitrere, X L r er regni luipoltmorrem parris, à fiio im
Imperii ranno, (ad quodtamé porentermagis quam iuste à Cuiberro capra vrbe lub percali ds
nicate pria
limatus Fuerar) perluadene. Dux omnia rerum licire, an secus acta lint nosnon dilcer- natur.
50 nimus. Sumetanen qui credanc ei ad probationem, non ad damnationem hancten-
cationem cirea finem suum concigisse: attirmaneq iplum eleemolynis, ac multismi-
Scricordix opcrib. a dominomeruisse, ve excelsus eius, lasciuaqs ex Faltigioregnicon.
verlatio, hoc modo in praesenri puniretur. Rcuerli ad tilium optimates, imperialia de.
Ferune, cumqs primo a parreelectum, per impolicionem manus Apoltoliea ledis lC- Henricuss
satorus, cunetorum q electione, x cr ab Augulto, resem creant, Anno(ve dixi) domi- Rcx.
Fluculqi cam ex Orolis gllas Culebis, ex eorum qui post iplosrsqs adnos seri
Plerum, libris lecta poluintus. Cautum qua sequuntur, quiarecentis memorix lunt, N 8.
2 probabilibus ririscradica, vel a nobis iplis vila e audita POHCMIIS.
 L
22 2
ica Calalons Cr1.
Qualiter pater adhucin Beleas transiens, a quibusdam receptus, querelas fecit, ex
Post purnam commissan bdy mortuus sit.
DESFONaTIS ab Imperatore regalibus, ip leiam ex rese opulentisTimIO acDOICn Hentieut a
Callix ac Germanix vrbibus, ex quo Preveris labi capic, cam divitiis quam xditiciis, Colonia.
0 magnicudine ac decore lui praeterenda cornolcitur. Inde L eodium digrellus ab e15
fastigio regali sulceptus, omnibus se traude circumueneum, le ad reddendaresaliari
coactum, quibus poruic in reono suo, scu aliis reonis policis, declamanit. Fxeat de hoc
inter caereras eius epistolas adregem Celrica, qui Franeorum dicitur, scu Aquicanix
ducem epistola milla, qua mileriarum eiuserascediam continens, laxeas quoque
mences ad murabiliurerum xrummas conremplandas ac deplorandas emollirepol-
cilsimomilerabile mortalibus relingue Cempum, genstactus, La intetiores exul.
Parces Rheniin Belsas se conculitibiq: a Colonienlibus, non vrexul, sed verexregio
apparacu lulceptus est. Flaec ciuicas in Belgica Crallia luper Rhenum polica, omnibus

## Folio 146 — 886285755:0164
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000164.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
146
OTTONIS FRISINC. CHRON.
Cec, quae Sicincipir: Princeps charissime es omnium in quibus post Deum speramus, anicorum
nostrorum fidissime, primum ex praecipuum inter omnes vos excepi, cui conqueri es deplorare
calamitates, es omnesmiserias meas necessarium duxi, ex etiam cenubus vestris aduolui sili-
ceret saluamaiestate imperij: F. ilius itaq. iam rex factus collectomilice patre lublequens,
circa Mosam consedit: rbi ab FTerico duce Belgarum, aliisq parris sui Adelibus, suxer
ponrem Mola, in loco qui Cuegesar dicitur, Bello teratus, cedere compellitur. Non
nulto post. ip (o ad Superiores Rheni partes redeunte, ac rursum militem restaurante,
Pacet Leodiimoritur: Sic q inrestino hoc malo terminato, pacisnesociatractantur.
C A P V T~ XIII.
Deobsidione Colonia resticurione episcoporum, ac expeditione contra rncaros.
TE NRFErS quincuspatre mortuo, libereregnans, Coloniam Agrippinam obsi-
dionecingir, eamq candem mulex pecunix pactione accepta, ad dedirionem
coesit: omnibusque in Gallia, Ceu Germania rice compolitis, epilcopos, eriam quiin
Schismate propriis sedibus puls Fuerane, restitmie. Inrer quos venerabilis Tumanien(is
ccclesix archiepilcopus Conradus, qui hactenus in ccclesia dei Aorere fructuo (ola-
Bercalfus. borenolcitur, ad sede, qua postmorrem Felicis memorie mareyris Phemonis Berch-
toldus quidam concessione senioris invaserat, mmillis est. Fotempore Colomannus
Vugarorum rex, Cracrem suum Almum de consorrioregniluspectum habens, perle 20
quicur. Oui protusus ad regemm Hlericum veniens, iniuriamq: luam deplorans, auxi-
lium eius impetrac. Stag; condicta rex expeditione, Vngaros bello perir: led castro,
quod Polonium dicicur, inconsulce le occupans, parum proticere poruir, sicq; infecto
negocio, ad propria rediie.
A P V T,OXII
Demagna e peditione Lalica, captrone sut  orostto, de Cacl adanor uot.
mamiturus, per montem Touis Pyrenxum eransiE, ac in plano Icalix relidens, iuX- 30
ta Padum milice recensuit. In comitacu eius x x x millia equirum electorum, excepris
his qui ex Icalia ad cum consuxerant: tacum q; caltrorum ambicum, qui adhuc super-
Rires lune, Fuisse cradume, ve rilu rix penetrari poruiller. In planoeroo Icalix castrame-
tances, rnulquilqs milicum anre paxilionem suum lumennoctu accendit. Cuod ad
humanae ostentationem glorix factum, quantum spectaculum indigenis in tam am-
Ploambitu prabueric, dicere no oportet. Inde castramonens, Apenminum cranscen-
dic oppidumg, quod Pons Premulus rocatur, natura locorum, ac altissimis turribus
municissimum eran licum prohibes, expugnauic e cepir. Posthocper Tulciamiter 2.
sens, Ariciam inroboremceniorum, ac alcicudinecurrium considencem, eo quod ci
nesciusrebis, cccleliam S. Donati extramuros, ne se des epilcopalis ibihaberetur, dc. 40
Cruxissent, ad Colursgs prostrauit. Verum Nouaria Ligurix civicarem, dum per L on-
Eobardiam perseret, ceperat, ac igne cremauerat. Mulris ergo tam in vlteriore, quam
in ciceriore lcalia, quae modo Losobardia e Pulcia vocatur, Forcicer gestis, ad Vrbem
prosreditur. Ibi a Paschali Papa, cum clero _ populo Romano in vrbe L eonina, an-
tefores beari Petri, cum crucibus ex churibulis, aliis qs occlelasticis seuForensibusOr-
Ponrisex a namentis stance, ex aduentum ejus praestolante, cum maxim orripudio suscipitur. Ip se
autem praetatum pontiticem consilio quorundam scelerarorum, cum magna tamen
reverentia captiuauie, ac Vlrico Aguileien liupatriarche custodiendum comilit: liC 95
cumultu orto, ac omnibus preciolis rebus ad decore _ resale Faltigium expolicis, im
manicer distractis, in luctum verlum cA gaudium.
de Papam couentio facta, ab obsidibus tirmata marratur, re scilicet rex investicuras e-
Dcinuesti. Pilcoporumremitteret, L P’apaipilesalla eorum relignaret. Icaq dum Romam ve-
nisset, ac a polnice promilsa libi perlolui exegisset, Papa, co quodrcclamantibus epi.
copis, ea quae perebamur adimplerenon posset, canquanocens, cum per omnia eller
AmO
Suescsat.
enrict
alicaes
Pedsero.
 ANOABIMILTErtIO, EX OINIBUSICSIILVLCHDLS MMMHIBCONHALOCKCICHI HO-
Caesare ca
eo
Occalio autulccleris hruiushiactuu, quonlese olau cellaehle incecsplui:
eris epesc
borum lis.

## Folio 147 — 886285755:0165
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000165.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
LIBER SEPTIM V 3.
innocens, custodix mancipatur. Vaens hoc renerabilis Tuvaniensis ccclesix archie.
hocimprobauic. Cui dum quidam ex ministrisregis, Llenricus cognomento C aput
cuaginato sladio morrem incerminaretur, tanquam pro iulticia mori optans, iugu
lum prebuic, malens siminasille ad effectum perducere roluisser, temporalem vitam
finire, quam canti piaculi scelus dissimulare. P’opulus etiam Romanus cum infinita c.
rumpens multitudine, Pyberimmeranlcunt, ac regem pene ex improuilo, multis de ex-
excituinrebe, sinc in aeromanentibus, ante gradus ccolelix S. Petri invadunE. R ex
ergo, vecratarmis experientissimus, cum paucis quosibi habebat, in hostemruir, diu.
20 ristime q ac acerrime luis iam aduentantibus puonans, occilismultis, caecerosinfu-
sam vercir. Romani fusa in ponteiuxca caltrum Crelcentii coartari, Lyberi se com-
mitcune, plureses aquis, quam gladiisperisse narrantur. R ex tam crudeli facto perpe
traco, angultias porrarum luspectas habens, muros rrbisrupit, coressusq P’apam ca-
Priuum sccum duxic. Luiusmaximi sceleris aurortuisse dicicur Albertus, natione L.0.
Tharingus, qui postmodum Factus est Moguntie archiepilcopus, tunc vero regis C An-
cellarius, _ primus incer prim os eiusprxe cordialis consiliarius. Ouem tamen postre.
dicum rex captiuatum, es in carcere politum, diuerlis cormentis ez incredilitamis in-
cdia acixic, iplum que de amicissimoinimicillimum, acregnisuipestiterum hoctem,
dimino llcncio vlq; ad vica cermitum sen (ir. Sedhaechactenus.
20. Pgicurper aliquodtemporis Cacrileso ausu rento lummoponcitice, conventio.
netacta, cex a ciuibus reuocatur, e per conditionem dimillolummopontitice, ac ex-
corto ab eoper vim de inueltitura epilcoporum priuilegio, in Vrbe ingreditur. P’unc
qualipeenicentia ductus, ciues ac pontiticem muneribus cociliat, ab cogi corOnatus,
Fauore omniu imperatoris d Ausulcinomen Cortitur, Anno ab incarnatione domi. Coronarie
niMICXT, ano verorconicius, polt relionata a patre ejus imperialia, quineo. LlOCDri Imperialis.
uilesium, quodaRomanoponcitice minis excorlu, poltmodum synodo congresata,
epilcoporum auctoritas tanquam prauilegium reprobauit.
LVL AV
pilcopus Conradus, qui cum rege renerat, zeloae quicaris ricem Dei dolens, Factum
strorum.
TMEERa ZOR ab VibC regressus aderan(alpina reuerricu: ergo nontanuim siniti-
mislocis, ed e caereris gentibus ob eiusmetum trepidanribus, cunecis ad imperium
Eroluncarem luam inclinacis, Belgas ingrelsus, Reginaldum comitem hostem iudi-
30
Decaptione Reginaldi, nupiys Imperatoris, schismate regni, anathemate contra tm-
peratorem dato. De Buo, es terramoru egresione rngarorum, eltioneq. no-
cans, belloperiic. Menmao Bactamcermino reoni lico, oblidione ClaMCes, aa
vlcimum cumsespsato caltro in dedicione accepit, _ captiuum abduxit. P’olt hoc
Mogumia regio apparatu coniucta libi filia LTenrici regis Anglorum Machilda, ma-
40onitice nupriss celebrauit. In ip la nupriarum Colenitate L ocharius dux SaZOnum, nV. imperacorii
dispedibus laco indutus coram omnibus ad pedes eius renic, seG. Sibitradidit. l’an-
tus enim vqueadid cemporis cimor principesinvalerat, venullusrebellat alie
1p21 a.
velcebellans cumaximo dano lui, releriam vicx decrimento, in gratium eiusrediret.
eiones: ac exhincnon lolum occultaconil put Caea-
anos, Ccinditur, ac cam in eralalpinis quam in cilalvims regionibus intra le colsaitur.
Flincetiam publica bella cum magna Canguinis etlutione, tam praelente Impecacte,
quam in Tcaliam migrance, rerum q; Eimma Torori) SHN C OMITaco a FHaCHCOCOM-
50 mittente, Peraguneur. Sentencia quoq excommunicationis à C alixto, qui Paschali ex Henricur 5
Crelasio luccelur, luadere Alberto ue Coacioula reponiihe.
niensi, in cum datur, uerum q lchulmate renouato, torum imperimm perturbatur. lple itus.
aucem procinecum conra Vrbemouens, Burdinum Flispanum epilcopa
na ledi riolenter impoluie, qui non mulco polcapud Sucrium recedenre Imperaioles
aRomanis capcus, apud C lauam cutto dia mancipalul.
Voriiminhraccuria, quia pene omnesprincipesregni conuxerant. conspira-
mencadilponuntur. Flinc icerumilerum Imperium, quod perpaucos vix quieuerae

## Folio 148 — 886285755:0166
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000166.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
StLOHIS FRISINO CHRON.
Circaidem tempusterremorus horribilis, oppida, cempla, villas, monres q plu-
rimos, scuersg; hodie in ralle Fridentina apparec, subuerrit. F a quoque rempestace
Sephanus Vngarorum rex, Colomanni filius, cum magna multicudine finesreoni
clanculum inuasit, ac vastaris terminis, manubias abduxic. Onem illustris rir L copal-
dus Marchio, adiuncto sibi duce Boemoru, subsecutus, vsqu ad claustra terra progre.
ditur: Caprog ac succen(o castro, quod Ferreum vocatur, e cuncta in circuituferro
ieneqi valtataterra, line damno ad propriareuertitur.
C A P V T X V I.
Depacereformara sub Calixtd, es victoria imperatoris. De razionibus. Detributo
TCFTVEHCOaLlcismodis in se actrico, lmPeratOrpFOpECF atactema
deficere a se regnum videns, patrisqs mecuens exemplum, conoresato iuxta V or-
exiscoporu maciam maximo principum convencu, investicuram epilcoporum legato apostoli.
Cx ledis Lamperto, qui postmodum Cummusponcit exfactus, lonorius est dictus, re
signauic, per cumque ab anathematis vinculo ablolurus ect. Priuilegium ergo dehoc
ccclelia seribitur, ac iplirursum ve clecticam cilalpini, quam cranlalpininon priusor-
NB. dinetur exiscopi, quam regalia de manu eius, per lceptrum suscipiane, scripro consir-
matur. Iloc probono pacis libi Coli, e no succesoribus dacu dicunc Komani. Fxhinc. 20
ccclelia libertati ad plenum recticuta, paceqi adintesrum retormata, in magnu mon-
temereuisse sub C alixto Papa secundoinuenitur. Vnde de ipso Rome lcriprum est:
Ecce Calixtushonor patriae, decus imperiale,
Burdinum nequam damnat, pacemque reformat.
Loltlmperatot  Ccc cum exercicu profecturus, Metis rque progreditur:ibi
dum Vangiones a se detecisse, ac palacium suum exrra murospolitum comperit de-
sruxisse, icer reRexic, rrbemq; obsidione cinxit. Dum aurem ciues quad â dic incau-
Lecrumperent, _ cum Augusto pugnare cosicarent, a muris callide provocati, pluri-
misoccilis, ac per Fugam paucis elaplis, caeteri capiuntur: qui ad retrenanda aliorum
insolenciam, alii naribus mucilati, alii luminibus orbaci dimincruneur, de tic demum 30
intiniex pactione pecunix in gratiâ Imperatoris redierune. Omnib. itaque Dene com-
politis, contilio generi luiregis Anglorum, cotum regnum rectigale Facere volens,
mulcum in se optimacum odium contraxic. Fluius rei graria, dum inferiores Rheni
parres circuire parac, in Praieeto Frilix rrbemorbo correptus, X1 Xregni anno, impe.
ri veroXLL, diem vlcimum claulic, ac per Coloniam Agrippinam deporcatus, in ci-
uicate Callie Spira, iuxca pacrem, auum, proauum Imperatores culcu regio sepelitur.
A P V T XV II
indicto morteque imperatoris.
De Emperioreeis Cotharii, rebellioneque ducum Friderici ex Conradi, qualiter Con-
radus a Mediolanen sibus susceprus, in recem sit unctus.
mestiur
a
essan
Eocharim
A Nnoabincarnatione domini M CX X V, detuncto ab (que herede tPerico quin-
copcesoa Conenrume, ibiq habuo de luccellore contilio, Guactior
an Ca
reom oplnates, Locharius dux Saxonum, lricetus cua Seuor LeoBatcs
IanS, adreonuM CraCUIS, IUD PraCHCa CMIS aPOIIOHICK IETALI, XCFFF 20 AvouItO
regnanir. Flic per omnia progeniem imperatoris Llenricihumiliauie, replane Deiiu-
dicioinsto, sicut in libro Regum habes, ex peccacis ac praevaricatione parrum, semen
iplorum afligi videretur. Vnde grauis dissen sioregni in multos annos procracta, plu. 50
rimos in anima e corpore periclitari fecit. Prae dicti enim Fridericus d Conradus
invenes, Cororii (Tenriciimperatoris, dum se viderent opprimi, inguanEUM pOterant,
reniti conabantur. Ob qua caulam a lummopontitice Llonorio, qui C alixto luccesse
Tat, exeomunicatur. Porro Coradus a fratre ac quibu sd a aliisrCX CFCAtUS, Pyrengum
peringum Sexrimi monris, qua Rlenus e Anus Duuii oriumur ranscen die: vbid
Medio.
Marchio Orientalis, Carolus comes Flandrix, ad regnum desionantur. Pandem
3. FCP. 11.
Lochanus natione Saxo, paue Cebellaluo. volou, cemesvalde, acrecla-
Seprime

## Folio 149 — 886285755:0167
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000167.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
L IBE R SF P T TMV S.
Mediolanenlibus, qui cunc Cumanm bellum per X annos pro adictione porule
veriulq; ciuitatis milerrime plocacm Capta ac deleta rrbe, prolpere consumarune,
ni, inresel Vhsicur. Prohis alyses prxfacus archiepiscopus a summopocitice depo-
nitur, _ alcer in locum eius lubrosatur.
C A PVT XVIII
De schismate Romanae ecclesiae, qualiter Innocemius Gallias ingressus, conciliis cele-
bratis, recem ad defensionem Lomanae ecclesia inuit averit. De expeditione ejus in
TOrmulio posFTonorio moreuo, oraniltimum (chilma in ecclehia dei orieur. In-
nocentio canonice electo, (ed Perro Perrileonis hlio, violenria amicorum luo-
ht
rum, qui Forristimi in Vrbe erane Fauence libi Roserio Siculo intrulo. Cui dum Inno pousccrum
centius relisterenon valerer, Vrbe cedie, transcensisq Apibus Galliasingreditur: vbi
in ceono Cralliciregis in ciuitace, apud Clarummontem concilium celebrans, nunci.
OS Locharii, Conradum Tuvaniensem, Fribercum Monalteriensem episcopos, obui-
Ostabuit. Indeqi profectus apud Leodium Beloiex rrbem, synodum episcoporum
connocas, cerem Lochariu ad defentionem sanctxe Romanx ecclelix inuitauir. Dui
20 nil cunctacus, expolitotamen priusmodeste, inquacum regnum amore cccleliarum
attenuacum, investituram eorum quanto sibi dispendio remilerit, auxilium Romana l. sui
ccclelx promirtit. Reuerloq in Ttaliam lummoponcitice, le quenti anno, milicem in-
Raurat, exerCicumqs sed proprer dilcordiam regniparuum, per vallem Fridentinam
in Icaliam duxie, in muleis locistam amore Conradi quam respectu paucitatis sux ab
incoliscerrx lubsannacus ec despectus. Verum paulo ance Corradus, qui a Mediola- Locharius
nensibus rex constitutus fuerac, pene omnibus luis amistis, periculose ad paeriam re- in scaliam
Dedtaverat. R ex autem plusmente quam milire considentiam gerens, ad Vrbemrsg.
Progredicur: ibi qualibus pocuir, cum paucis strenue peractis, in ceclelia S. Saluato-
ris, quae Constanciniana dicicur, a summo pontitice Innocentio coronatus, Iimperato.
3orise Augulti adeptus csnomen. Nempe eccleliam beaci Perri, vbimoscoronarie-
eat Imperatoribus, PetTUIS COLEMPOTE OCCuPAVETaI.
C A PV F XIX.
Qualiter duo fratres in gratiam reet venerint. De duce Polonorum, rege Dacia. De
TMLPERAZOR ab Vrberediens, Cermaniam ingreditur: non multo post genera-
lem curiam Babenbers circamediam Ouadragesimam celebrans, Conradum ex
Fridericu duces, incerventu Claranallenlis abbatis Bernardi, in gratiam recepir: ac ita
40renouacapace, omnibusq; in Crallia ex Cermania compolitis, expedirionem rurlum
cet.
in Tcaliam edixir. Inde in Saxoniam diverrens, Polonorum ducem cumultis uneri- polonia (
busobuiithabuit: quem tam enon ance dignatus est luo conspectui prxe sentari, quam vancarm.
tributum Z ET annorum, hoc CAt. D libras ad lingulos annos persolueret, ee de P’ome. perisfasces
ranis ec Rugistomagium SibiFaceret, subiectionem qs perpetuam LaCFAMCHTOCOn- noscund.
firmaret. Regees Dacix in sienum subiectionis, ad decoreimperialis reuerentix, 9la-
diu libi subcna deterre len, al ab Vngarorum reseterrore perculso, mulca e ma.
Cellis, cum quodam capitaneo, qui ei aditum rix claudere moliebatur, in plano
Tralix iuxt a Carda castra poluir. Ouo in dedirionem accepeo, ad Padum r(que pro-
sredies, Caristalliu cepic. Ibi Mediolanenses e Cremoneles diuturnuinter se bellum cocharim
haberes, obuiostrabuit, discussaq: veriulgs rrbis caula, Cremoneles a principib. IcaliE icaliam por
holtes iudicamur, prolcriprie discedumt. Ouos Imperacor subsecuruscerricoria co- domac.
honoritice Culcipitur, ac ab eorum archiepilcoxo Anstelmo, Mlodoyci, lede Tralicire.
Traliam, ac sublimatione eius imperatoria.
secunda expeditione imperatoris, gestisque fortibus.
gniticamunera luscepit.
Posthoc exercitum non veprius paruum, sed copiosum ex electum, pervallem
Fridentinam secundo in lialiam duxie, hrabens lecum C onradum, quilve suprà dixi)
50 a quibuldanse LCtCatus, PostmolCPeerar: caprisq; in arctis loeis Forrissimis ca-

## Folio 150 — 886285755:0168
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000168.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
o
OTLOAIS FRISING. CHRON.
rum ac villas, scu castella destruxic, inde que Papiam veniens, cinesillos pactionepe.
cunix in grariam sulcepit. Bononienles quoqueac Amilienles, qui cum prioricum
expedicione despexeranc, supplices ac multum seruirium ofterentes, VIIEO OCCUrFuNE.
Pot rsque ad Thaurinum progrediens, totam cireriorem Iraliam perlustrans, in
prouinciam redegir. Inde Apenminum eransiens, ac inceriorem lraliam perlustrans,
Anconam, Spoletum, cum aliis rrbibus, (cu castellis, in dedicionem accepit. Dehine
Conra Rorerium aciem dirigens, Campaniam _ Apuliam peragrauir. P’orro Lsenri
cusToricorum dux, gener regis, per lulciam exereirum ducens, lummopontitici
rqu ad Imperatorem conductum praebuit. Auguctus vero cam Forria in Apulia ac
Campania selsic, venullus ex Francorum regibus, a C arolo magno vlq ad id cempo-
ris, tantaibi fecisse inveniatur. Denique non solum cinitates, vipore Capuam, Proi-
am, Salernum, Barlecum, Barram cepir, verum etiam munirissima caltra, ee arcesin-
accessibiles expugnauit. AcFSenricus dux cum miliria Baioariorum Beneuentum ce-
Dic, ac Papx relticuic. Nam apud Albam suburbia ciuiraris sibiresistere nitentis, ante
expugnaverat, ac destruxerat.
C A PV F Z X
Defura Rozeris, ex suoplutione Reginaldi. Delite Romanipontisicis ex Imperato-
TOR AN FFin Apulia Imperatore, Rogerius cum eum auri e arg erimulto pon-
dere altentali Aectere non poruisser, exercitum lonse copipliorem congre
sac, leg: publico bello conflicturum cum eo denunciat. Imperator vero, vceracarmis
Arenuissimus, _ imperterricus, milirem in stauras, aciem ordinat, eosq respectusc.
nuinx Forcicudinis, ac innatxe hostium ignauix, nulla inimicorum mulcicudinetran-
sendos denuncians, pra sertim cum in exteraremotaque regione polici, ad patriam fu-
serenequeans, ac conra errannum non lolum regni, led d ccclelix holtem, e ex-
communicatum, iulte arma sumplerie, ad bellum contortat. Cumq; in occursume-
rusprocederet, Fractus animo Rogerius Fugit, ac ad montana se conculit. Imperator
vero occurreme libi summoporitice Innocentio, Barram vlg; progredicur, ibiq a ci- 30
uibus cum magno gaudio sulceptus, caltrum quoddam ibi policum, vbipraelidia Ro
serii erant, artiticiose valde expugnauic, militesq; ibi repertos, _C prxecipue Sarrace.
nos patibulo Cuspendit. Itaque Augultus ciecto de Campania et Apulia Rogerio,
dum cum in Calabria quoque seu Sicilia persequi intentac, à luis quiiam lonsotem-
Pore excraparriam morati, rxores, liberos e amicos rilere cogitabat. revOcatUT. RO.
serio ergo holte iudicaro, Reginaldo viro Fortiac nobili, ducatus Apulix relicta sibi
partemilicum, craditur. de sic princeps victor de re dicu dilponic. Verum lilentio prae-
terire nolumus, quod in danido ducacu incer ipsum _c Romanum pontiticem pené
Controver(ia orta fuie, veroque ducatum Apulix Cui Forciuris aftirmante: quae lis con-
siliotandem hocmodo decila dicitur, rein dando duei rexillo rerique manum adhi- 40
DCFCHE.
Teirur Lorharius ex lcala LCdiens, apud Pridentum morbO CorrepruS, in ipliS
montibus in vilistima cala Imperator potentistimus, mileram humanx conditionis
relinquensmemoriam, xrrreoni lui, imperii vero vitanno, plenus dicrum obije.
Futurus ni(LMOEte praeventus Foret, cuius virtute e industria corona Imperii ad pri-
Stinam dignitatem reduceretur. Regalia dux Flericus gener eius, in cuius finibus ob-
ierat, accepit: _ ipse per augultam, ac orientalem Franciam, in Saxoniam ad mona-
Aerin Lnter, quod construxerat, deportacus, honoritice sepelitur: actus es ejus renulla
Possenc aboleri oblivione, in plum beis laminis deseripti, iuxta cum recondunu.
E APY Y
Z X I.
15C
ris morteque Lorharii
Lochariio-
pieno.
De claris viris, qui illo tempore obierunt, es plurimis malis, quae diversis in reenis
bumepullutarunt.

## Folio 151 — 886285755:0169
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000169.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
L. IBF R SF P T IM Y S.
La Ca illa cemporamulei ex claris optimacibusmorcem si principis praecelserie,
_ secuti sunt. Bruno Coloniensis archiexiseopus renerabilis, et apprime erudi-
tus, in Apulia decedens, in cccleta S. Lcorai Barrx honoritice est humacus, eiusq illustrium
successor Flugo intra duos menses vica e lacerdorio Functus est, de in apulia apud obrrus
Mepham quicuit. Ex his vero qu Femalserane, Alberuis Moguntinus virad secu-
lum prudens, e porens, locupcussimusque LTenricus, Frilingenlis epilcopus, abbas
Fulcelis, Leopaldus Orientalis Marchio, vir Chriltianissimus, ac clericorum se pau-
Derchnpater, cum aliis plurimus Hobilibus _ illustribus viris rivendi Anem FCcerunE.
Rexcllam Francorum Clldolcus, L Auslorum Flericus, de remorum archiepisco. Luro
20 pusReginaldus, comesque Pictauus Ciautridus, codem tempore obieruMI: de ex-
hinc stoliacerra hactenus abucala, Cancismalis lubiacere caepit, quod mulricsa.
Fcemita praedictus rex ante pailcsabs incidens, capruslIr. Francia quoque Occi-
Theobaldi Blelenlis comiris gueltal, cocpraedis e incendiis perpesla est dilerimina,
20 quodnilireligiolorum, qulibi morabancur, mericis, oracionibus et consilionuper pa.
AcPannonia nolonge ancehocrempusmorcuo luo rese Scephano Coloman.
nifilio, qui e iple dum riveret, cum Imperatore Crecorum diurinâ dissentionem ha-
qui xipse Colomani, (e d ex alia G Sephanus matre, Rurenorum seu Chiosreris
30 rocatione quorundam Vngarorum comitum, sy lua quae Polonos e Vngaros (eiun. Pellum
magnanunc copia est, meriris d lut deiis Carermundus, in breui omnino cum peri
ix
peregno.
ibidem Fame ex egectare autriri, ricam etiam milerabilicer AnissC EractaNEIT. PrXFatO C-
reonum. Porrorxorcomitis Andesacicus Machildis, quondam Imperatoris tlenrici
nimrese MOrtO, Scephanum principes sororis sue silium, ex Galliainuitaverunt ad
quinciconiunx, illius vero Flenrici regishilia, haereditario iurc paternum regnumre.
Polcels, vlq; in prasens illud altligere Hon deltic, intantum quod inmanus ciuldem
dentansrese suo amisso, lubillius tilio Llaorco, qui adhuc luperstes est, ob iplius ac
Cacatuiller, viq adinterneciom deleta putaretur.
buerac, multis icidem incommodis oppressa est. Subsituro quippeinrerno Bela AI-
miElio a Colomanno quodam paricer cum parre Almo luminibus orbaro, Boritius,
Alianatus dicebatur, regnum paternum requiric. Proinde in Crexeciam trantiens, con-
sansuineam sibi Imperatoris Caloioannis copulauit: ac post Poloniam ingredies, du.
cemterra illius ad volmae IaM MeMa. HCq cum exercitu adiurorio illius, ex
Sic, transiens, Parmoniam ingre ditur. Veriim Belarex, moxalciro libi AIberro L copal;
diMarchionis Alio, qui eius lororem habuerat, a quibuldam de regno nostronobili-
bus Boritio occurrit. IIle vero dudico strepitu, ac adhortantium voce, ex lingux idio-
macemuleicudinem Peutonicorum in seie Fore cognoscens, illorum potius quam
Vngarorum cerrore percullus, una cum Polonorum ducc amissis in fuga multis, ter-
82 vertit. Acin ip (oprimo Vngarorum ee Polonorum cogrellu, ancequam Pcuronici
Superuenirent, ex veraqe parte caelis plurimis, quidam ex illis qui ex parce Belae aderat,
Berune. ITaec mala noltris chebus in VKuus LesIs pullulare coonolcimus. Ouanta
Cedhostibus luosperhdecradiderant, iulco indicio traudis sux panas soluentes occu-
40 vero exremotis _ tranmarinis regnis indies audiamus, pro vastidio ricando ad prae.
Sens supprimimus. Panta enim sune, quod nisi lanctorum, quorum per Deigraciam
CUIFIILIMETCCOGCTCIUT.
Y 7
XXI
Desublimatione Conradireeis, contradictioneque Saxonum, ex Henrici ducis. Defu-
Sa Rogery, ex morte Petrileonis.
Nrro ab incarnatione domini NICXXXVFEY, desuncto in autumno sine hliis
Imperatore Lochario, conellsa puoa  POMaLCH-
FTenricus dux Noricori, quirunc praecipui e nominis es dignitaris inregnofuie, per
Potentiam praeualeret, circamediam quadragelimam consilio habito, in oppido Cal-
lix Contuencia couentum celebranc:ibiq: Conradum Imperatoris Flenrici lororiu, conrauins 3
de quo lupra diximus, prae seme Theoduiro exiscopo Cardinali, ac lanctx Romanx Rom rex.
recolte indicitur. Duidam autem ex principibustimentes, ne torre in generalicuria

## Folio 152 — 886285755:0170
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000170.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
OFYONIS ERISTNO. CFTRON.
Ecclesix les ato, summixonikeis, ac corius Romani populi, orbium q; tralix altentum
PrOIIENEC, XC FFFFab AugUStOFESCM CFCant. DDuimox ad palarium Aquisveniès,
apraedicto Cardinale (nam Coloniensis qui id Facere iure debuerar, nouiter introni-
latus pallio carebat) cooperantibus Coloniensie Preuerensi ar chiepilcopis, cum ce
ceris epileopis in regem rngitur. Proximum dehinc Palcha Colonix celebrans, Mo-
Suriam, quae tunc forre pastore carebat, adiit, ibiq Albertum prioris AIbertifratrue.
lem, per electionem cleri ac populi, archiepilcopum constituit. AE SaXOnCS, _E dux
FTenricus, aliiq qui electioninon incertuerant, regem non legitime, (cd per lurreptio.
neclectum calumniabantur: quibus omnibus in proxima Pentecoste reneralis curia
Babenberg indicitur. Porro postegreslum Imperacoris Locharii, Rogerius Apuliam 10
recipere sestiens, congressu cu Reginaldo ducchabito, in tusam verritur. Petris quo-
que Lconismoriens, pestimum (chilmaterminauir.
C A P V Y X Z TII.
Qualiter Saxones in pacem vocari sint, ex Henrieus dux proscriptus, ex eiectus. De
tyrannide Rozeris, e ducatu L eoxaldi synodoque Romae celebrata.
TPaOrx Conradusrex in Penrecole curiam in praetata ciuitate, ve condictume-
rat, cum maximo regni Faltisio ec maximo conventu principum, habuir: vbi o-
mnes Saxones simulcum viduata imperarrice Richinza renientes, vlero se lux dirio. 20
nisubdidere. Solus ex principibus dux Llenricus regalia Ceruans, aberat: ad quae red-
denda in Feltiuitate apostolorum Petri ex Pauli dies ei praetigitur Ratilponx. (uo ve-
niens, regalia quidem multisillectus promisisreddidic, se dcamen caminime conse.
cutus, infecto pacisnesocio, line gratia eiusreceTL. Cumq; muliis modishomopre-
Potens e animolus, sc dnutu dei humiliatus, misericordiam peteret, nec impetrarer:
candem iudicio quorunda principu apud (lerbipolim proseribitur, ac proximanari-
au C Ba Vitate dominiin palatio Goslarien (i ducacis ei abiudicatur. Fc mirum dictu, princeps
ante porentissimus e cuius auctoricas (reipse gloriabatur) a mari v(g; ad mare, id est,
a Dania v(gs in Siciliam extendebatur, in tantam in breui humiliratem venit, vepene
omnibus sdelibus d amicis suis in Baioaria a se deticientibus, clam inde cgressus, qua- 30
tuOxtantum comitatus (ocijs, in SaxOniaI VeMIFCE.
Farempestate Reginaldo mortuo, Rogerius Apuliam rectore suo destituram
ingredicur: expulsisq; cum multisnobilibus Keginaldi Fratre, sc principe C apuano,
camiplam, quatu Campaniam recepic, ac mulris malis incolas ejus alslixit, _ V(q; ho-
die premic. Beatietiam Benedicti monasterium in monte Calsino poltum, corig: Or-
bi venerabile, muliis eccle sacticis ornamentis immanirer spoliauit. Pradunreum in
Prima irrupcione, ac Barensis rrbis expugnatione, crudele ee inhumanum piaculum
Perpetrase. Capta quippe vrbe, non lolum riuos diuertistormentorum seneribus at-
Fecic ledetiam inmorcuos lxuiens, Reginaldum ducem, ac Brunonem archiepilco.
pum Csosos, per placeastrahi iustiE. IIcc _ alia crudelitatis opera, ad antiquorum Si- 4
CulOTUM FOrMam EYFannOru, qux indelinenter de iplo audiuntur, quia pene cun-
EtisnOta lumE, Omictimus. Sur tamen qui dicant, cum haec porius incuituiusticia, quam
crrannidis exercere: aiute iplum prae omnibus principibus pacem diligere, pro qua
conseruada, volunt cum tanta seueritate rebelles cohibere. Alii vero amore pecunix,
quaeriam omnes Occidentales reges, excessit, plus quam iultirix pacem cum sectari
dicun.
Coradus rex Baioariam ingressus, ducarum Leopaldoinniori, L eopaldi NTar.
Chionis filio, Fratri suo ex parre marris, eradidir, _x ex hrinc provincia nostra multis ma-
consereur. lisluibiacere capic. Proxima media quadraselima synodusmaxima circitermille epi-
Ccoporus Rome pexlidente summopontitice Innocentio celebratur: ibi; postmule s0
Caluritera decreta promulgata, schilmacici, qui parri Perrileonis FaVCTANE, AAMMANEIT.
C A P V Y
X XLL
connoncum
umber
Henrics
arra dux
oseri
Rosert
halian
recuxerat
Ldicursuo deforruna reao Cot dander evertton dado botu.
Eeopalde
ustriac
acatu

## Folio 153 — 886285755:0171
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000171.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
L IBF R SF PTIMVS
ONSEDERAR EhoclocoDel Conhlia luper hlioshominum cerribilia, mundic
quitunc in regnOpEXcipuinOmMII, _ qualregii culminis pex hoc lecuri erane, non
Tolum ad reonum non eliguneur, Ce d _ appolito luper (c rese, plurimum afiguneur,
e conculcantur. Iliseroo in Mna tenuitare polutis, cum dux Ilenricus auctoritare
Soceri sui Emperacoris, propriisqe viribus intancum excreuisser, ve omnes despiciens,
nullsprorcono supplicare disllactur, dominus qui humilia respicie, ex alca a lonoe
Costtolcir, deponicponentes, aC. Laltathumiles, illum humiliarum, ex pene despera-
tum ad Factisium regni prouexit, huc de alco in sloria  porentia lua gloriantem de-
10 iecir. Aiid hic aliud dicere pontumus, nili quod prius Coradu magnum in oculis suis
humau, humiliaturespecl P. Ccalis ila Ckalcauit: Dux varietas humanarurerum.
ex ertare gratie Dei delcendens, aet ritandam superbiam, ac humilicarem appeten-
dam, bsIncitare debec. Er quie aucet cam mileramorralium codicio, nunc de inopia
ad regnum, nunc ad inopiam de reono trahens ecrucians hominem, quam contem-
Pcum praelentium paric, e ad xeternorum CtabiliTateM, GUE RCCMUEANEUT, RCCEranL
cunE, nosmittir: Juanta veromala cori regno de pexecipue milerx Baioarix exhoc
cuenerint, nos quocidic experimur. Saxones ex hinc regirebellantes, plus manluetu-
dinc iplius, quam armis inclinantur. Ac R ogerius Innocentium Papam in Apuliam Roserin
cum milicia Romanorum venire rolente, Ragitiose in Chrictum deum manum mir. rex sicolsan
20 cens, exinlidiis cepir, ex regiinominis in sicilia ab eo auctoricarem, et ablolurionem
anachematis encorsic, cum ducacu Apuliae, Calabrix, ac principaru C aPUIX.
C A PV Y X Z V.
Depurna Guetfonis, ex item illius cumreze: seditione Ratisponensium, expeditione
Yutixc aguntur in lcalia, L eopaldus Marchio sulcepto arese ducatu Norico,
omnibus pene Baronibus ad cum percimentibus, amoreq. seu cerrore vlero ad
cum conttuentibus, primo merropolim, ac ledem ducatus Racisponam dicioni sirxe
30 subdidic, post collecto milice copiolo, roram Baivariam perrransiens, in ipso cister Austriacu
minoiuxca Licum Auuium, conera vrbem Augultensem nesociaterra per criduum Bauarcan
tractans, srenuiiudicis oficium exercuic. Pa cempeltate Fenricus dux dum in Saxo. occupar.
nia Albertum Marchionem Sibirebellanrem incancum humilialer, re caltris eius di-
ruris, cerris circum quaq valtaris, ad rege auxilis graciaire compulisset, omnibusq: luis
ibidemrice dispolicis, iaim in Baioariam ire propoluiset, morbo correprus, die clausie
excremum, ac inmonalcerio Luter, iuxta locerum humatur. Quomortuo, Saxones senrici su
amore tilii sui parumli, quem eis adhuc rivens commendaverat, regi denuo rebellane. Perbroborns
Leopaldus vero ducarum exhrinc Noricum porenter le habere contidens, dum in
oblidione castri Phaleia duorum Fracrum, qui soli ex Noricis baronibus in parte ducis
40HTenrici sererant, incaure moraretur, Crue lEo ducis FTenrici feater, ex impronilocol-
lectomilire superueniens, Forrissime pugnando, exsis ex veraq; parte pluribus, multis
Capciuatis, ducem cedere cocgir. Flis clatus successibus, dum regem quoqs non mulco Bellumin
Postinoblidione castri W inspergmorancem, pugna aggredi actentac, amistis muliis, Banaria
cum paucistusice praelio. Non mulro post, duce Lcopaldoinribe Racilpona ciuilia
iura disponente, ex Palatini comiris Octonis imporrunitare, sedirio oritur. Dux cum
luis, populocircum quaque concurrere, arma arripuir, succen sisgs aliquibus rrbis vicis.
cinibus cam armorum quam incen dii meru diseurreribus, periculum euadens, vrbe
receltic, ac valtaris in cireuicuagris, ad cempus inde diuertes, collecto milire, non lon-
Se a civicace castra poluititadem q terrore percullos, pecunix pactione in decicionem
5oaccepit. Dehinc dedecus a Cueltone sibi apud Phalcia illacum vlcilci CtatuenS, arma-
tamanu ad Licum vsq; progreditur: ibigs desructis quorundam inimicoruluorum
munitionibus, cunctisq; circumguaq;e valtatis, pertines nostros cum multo ccclesix
nostra derrimentoreuertitmr. Ipserero non muico post Ratilpon_ inFIrALIS, IMTCK - Leopoldi
ritorio Pacauiensi diem obiic, ec inmonalterio lanct Crucis, quo d a patre luo Funda- Marchions
nm iplexlurimum dirauer ae, humarur, eies in Maretia sisccesti traier suus tlexieus. Nast. mor
volubilicacem libec. Fcce enim Hlenrico Imperatore mortuo, consanguinei cius,
ducis contra Ouelfonem, morieque ipsius.

## Folio 154 — 886285755:0172
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000172.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
PTONIS ERISINC. CHRON.
CA PV Y ZX V L
Defactione Boemorum, expeditioneq regis illo. De ducatu dato Fenrico fratri L. eo-
paldi, malisqe plurimis ob hoc à Cuelfones e praedicto Tenrico prouinciae Baivaria
irrogatis.
Orempore Conradus Morauien sis comes, conspiratione Facta cum Boemis, du-
catum cerra illius affectans, de Morauin in Boemiam exercitum ducit. Cui cum
dux Ladislaus cum copiis occurrere parat, a luis proditus, Fuge prelidio rix periculum
morris cua(ir: lica protugus ad regem veniens, calum suum deplorat. Duem rexmi- p0
Sericordiamorus, cu exercitu in Boemiam reduxie, ac Pencecoste in vrDe Prasapro-
vincix illiusmerropoli celebrata, Conrado Fugato, in ducatum restiemie.
Nonmulto post Saxoniam ingrestus, data in rxorem vidua ducis HTenrici Lo.
charii Imperacoris Alia, Fratri suoITenrico Marchioni, pacem cu Saronibus fecit, ci
demes Marchioni Toricu ducarum, quem consilio matris ducis lenrici filiusiam ab.
dicauerar, cocesr. Dux res inrerranoctra maxima dilcordie seminarium Fuir. Cruel-
Foenim princepspraetacum ducatum se iurchaereditario contigisse calumnias, arma-
tamanuin prae sentia ducis Baioariam ingreditur, partegi prouincix valtata, recredi-
cur. Ob ea dux inflamacus immenlo coadunato milite, tinesnostros ingreditur: mul-
tisqs eccleharum reditibus direpris, candem eriam ipsius nostrae ciuitatis munitiones, 20
proprer quoldam exipla, qui faurores Ciueltonis dicebatur, destruxic. Cuidum Cuel-
focum copiis occurrere parat, audito quodrex luperueturus cMer, ceNIT. Porro duxlr.
mulcurese castru comitis Coradi, qui exparre Cieltonis erar, oblidione clausit, va-
Ctatisq in circuicurniversis, adiurorio regis in dedicionem coesit, acigne luccendit.
CA PV F XZ VTT
Decapaatione Ziburrinorum, seditioneque Romanipopuli, ex instauratione Sena
torum, ac morte innocenty Laa. Item de victoria Veronensium de Paduanis.
VMHCaguntur in Crallia _ Cermania, Romanus pontitex Innocentius, qui 30
iam Bermultum cemporis lGunos excommunicauerat, ac aliis modisprel
serac, coangultaros ad dcaoem acceptis oblidibus, ac iureiurâdo interpolito coe-
gic. Populus vero Romanus rolens re cosper oblides _ lacramentum ad durissima
Pracepca, idest, vemurisruptis omnesprouinciacederent, cogeret, dum nobilissimus
ac liberalissimus Lacerdostam irrationabili ex inhumanxe pecirioni annuerenollet, se-
dicionem mouene, ac in iplo impetuin Capitolio convenientes, antiguam Vibis di-
Onicatem renouare cupietes, ordinem Senatorum, qui jam per mulea curriculatem-
Poru deperierat, constimmme, _ rursum cum Fyburiinis bellum innouat. C aula vero
canxe immanitatis fuie, quod in priori anno dum cum pontitice suo in obsidionepre.
Facae ciuiracis morarentur, cinibus erresis, ex cum ipsis manum conserentibus, multis 40
amissis spoliis, curpiter in fugam conver (i sunc, idcirconulla, nisi qua diximus, conen-
tione,  (que hodic seposeplacari aserunt. Verum lapientissimus antictes prxeuidens,
neforte ccclelia dei, que per multos annos secularem Vrbis honorem à Constantino
Sbitradicum pocentillimehrabuit, hac occatione quandoque perderet, multismodis
tam minis, quam muneribus, ne ad efectum res procedat, impedire conatur. Scdin-
ualescente populo, dum proticerenon poret, lecto cubans iuxia quoldam, de Fucuris
visionc hbimonstrata in pacequicuit, eiqs Cxlestinus rie religione, e literarum sci
entia prae dicus, cu magnarnanimitare electus suc ceMit. Circaidemtempus Veronen-
(es, quilongoremporecum Paduanis dissensionem habuerant, amnemque qui ciui-
eatem corum praeterAuit, ab aluco derivauerane, congreucum cis habito, plurimis 50
capris, eruencissima poriuntur victoria.
AP V X
a L4  L L
Duem finem Joannes Constantinopolitarus pos peon Ssta Baduer, qua-
liter, vel quare filius ejus Manuel fae dus cumrese nostro inierit.
A ANO
Ordo sen
Orrus RO-
einstan

## Folio 155 — 886285755:0173
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000173.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
LIB F R SEPF IN V S.
Nnr oab incamatione dom MLCX L FII, Caloiannes C onStaLIHIOPOMCaLIUS
Imperator, qui Ailio luo Manucl lororem reginx Gerrrudis desponsando, cum
Romanorege Conradoamicirix Fcedusinierat, ab Antiochenoprincipe Raimundo,
quiciprouinciam illam propecunia cum ipla vrbciurauerat, Syriam cum maximo
ingrellus exercitu, promissotrustrarur. Cui vencrabilis episcopus Crabulenlis N. inFa-
ciem viriliter resticit: cum G ex parte Romani ponriticis ec Imperatoris, eo quod prx
Fata ciuiras a Lacinis Possideatur, re ab eius impugnatione deliltat, intrepide com-
monuit. Ille aurem eo quo d à principe delulus esset, ciuitati quidem pepercie, sedio-
tam Ferro Aammagi depalcens prouinciam, cremitas quoqi quorum grandisibico-
r0 pia est, de cellulis sis eductos, nonae nos, id estboni Toannis oftici agens, crudelissime
cractamic. Iple veronon mulio postlagiris coxiearis venationi inseruiens, ab vnaca
ru eximprouiso rulneracus, miserrime rex opulencissimus in ipso procinctu die obije,
ac Manuel Elio luoregnum reliquit.
Peridem tempus Folco FTierololrmorum rexmoriens, Alio luo F’olconi adu- Comm
lescentulo, regni gubernacula dimisit. Ac Manuelad regnum sublimatus, nuncios ad ris
regem Conradum cum preciolismuneribus, sicurprius pater eius fecerar, dirigeris,
raedusrenouanir. Pt licur Frequenter inter hoc duos Imperatores, a tranllato adFran-
cosimperio, prodiuersis opporcunitatibus mos ilte seruatus est: sc d mincinrer To-
annem pacrem, huius, ee Couradum, contra Kogerium, veriulqi Imperijinvalorem,
20haectacta eAcontaederatio.
C A P Y Y
Z X I X
TIsdiebus proprer absentiam regis, Tralix vrbibus in insolentiam decedentibus.
Veneticum Rauennatensibus, Veronenles ee Vincentinicum P’aduanis es Par-
nisiensibus, Pilani et Florentini cum Lucensibus de Senensibus, acrocirer debellan-
tes, cotam pene Icaliam cruore, praedis d incendiis permiscuere. Praeter enim ea quae
supra diximus, Paduanis priori anno illata incommoda, Veconenles e Vincontinile-
30 quenti anno caltella, vicos _ asros Paruisienlium Ferro Rammaqi vastavere. Veneti
es
etiam ac Rauennarenses plurima mala rerra maries alcerurrum inculere: ac Pilani de Bellaper
Lucenespropter nimiam vicinix opportunitatem, indetesso turore bellantes, ruinx ualiam ci-
Cux omnes Fulcix viresimplicuere. Nam ex Florentini vna cum Marchione P’errae
Vlrico, v(gs adiplas portas Senenlium procedentes, luburbia eius cremauerunE. Se-
nen sesveronumero d riribus impares se cognolcentes Florentinis, Lucenlium au-
xiliuHasitant. Lucen (estam pro iplis, quam procomire Cmidone Ciuerra, qui de iple
cum Florentinis acrox bellum serens, cosadierat, Florencinosholtespronunciane. II.
liaurem Pilanisadiuncti, non tolum Lucenles bello actentant, se de castella, oppida,
agros praetati C omitis incendio de rapina deuastant. Senensesetiam, qui ad valtan-
40 dos aoroseoru coressituerant, in lidijs a tergo politis, vix paucis Fuga claplis, Captiuai.
Porro ex Pisanis ex Lucesibus non tantum plurimiferro cxelu compendio morcismi-
seriam milerabilicerterminauere, (e d e innum erabiles verobiqse compreheli, aclon.
galoipse vidi) carcerisinedia _ squalore maceraci, omnibus praecereuncibus lachry.
mabilehumanicalus in se spectaculum praebent.
la.
Manve
Dediversis bellis orbium Haliae, variisque euentibus.
EA PV F Z ZX
Qualiter F dissacapta sit, ecclesiaequ profanatae.
Arodominica incarnationis MCXL. V, pP actoranca alla
asClriltilolenmate, Lasabrea Mncableepeccaio Cnia popen decic
in Oriete piaculum. Salsscuusenim quidam FTalapensis Sprix ac Melopotamia,
excepio Anciochiad Damalco, princeps, Perlarum veto d Medo egIs, lelSol-
dani lubditus, P. distam qua nunc Rohas dicitur, vnicum Flierololymitanx ccclesix
promagnicudine ac abundantia suiretusium, cum intinica Sarracenorum muleiur. Ldesta sy
dine circun dedie, ac imipla (ve dixi) naciuicace Domini irrupic, cunctisibidem cum e. nicahrbs.

## Folio 156 — 886285755:0174
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000174.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
156
OTTONIS FRISINC. CHROH.
pilcopo rrbis Christianis in oregladii occisis, vel miserabili capriuitate in seriicucem
redactis, ccclelias Christi, e praecipue beacae Marix lemper virginisbasilicam, e eam
in quareliquix S. Phomx apostoli recondiex sunc, ad Saluatoris nostriignominiam
introterens, ca qua non licebat, Fcede polluit, Christianisq; penitus exterminatis, vel
triburo subactis, Sarracenos ibi ad habitandum locauir. Ob hoc mota est expedirio
MAXIIACONETa PagAnOS, e resem Perlarum à C onrado rese Romanorum, AEL u
donicorese Francorum, cum summis d pluribusreriulq. regni principibus, e innu-
merabilimulcicudinc populi, qui absqu omni effecturCLCFSI (UNE.
PVT XXZL
Depersecutione Lucis Papa, legationeq ipsius ad recem: qualiter Romanus populus
Senatoribus Palr au  es ob hoc quidam ex eis ab Fugenio L. uey sue
cessore, anathemtario sucud percusisunt.
DEK Sactempus Pucius Papa,  pro mansuecudine de humilitate lui, officio la
cerdolaaignus, Calelis sunon plene lexmenlibus lederat, lucceltor, grauem
acinibus perlecurionem pallus, humiles ad regem Conradum, cam luam oppressio.
nem continences, quam de incolumitate e prolperitare cius Deo gratiasagentes,i
plumq; ad pacrocinium Romanx ccclelix inuiranres, licerasmictir, in huncmodum:
Lucius exiscopus seruus seruorum Dei, charissimo filio Conrado, Pomanorum
reciillustri salutem es apostolicam benedictionem. Omne
datum optimnm, ec.
Populus eM Louraitus nullas inlanix lux metas ponere volens, Senatoribus
quos anceinsticuerane, Paltreium adiiciunt, acque ad hanc digniratem Tordanem P’etri-
eorsmuensentes, omes cicanquam principi subiiciuntur. Deinde ponciticem
Suum adcune, ac omnia regalia cius cam in rrbe, quam extra polica, ad ius Parricii sui
repOlCunE: cumq ore antiquorum lacerdotum, de decimistantim, d oblarionibus
Sultentari oportere dicentes, de die in diem animam iusti aslioere non timuerunt. I
Ple aurem quocidianis cruciatibus ac ta dio rirx aftectus, intra anni spacium ponrifi-
cacus lui diem obiir, ac Fugenium rirum religione ac lanctirate perspicuum, commu. 30
ni rococleri d populielectum, succeorem reliquir. Llicin principio dignitatis sulce.
Peae, ed quodcocus populus aderadenda rrbiresalia, licut antececlores luosiplum (0l-
licitare vellet, cum exilcopis e Cardinalibus rrbe cedic, ac proxima dominica inmo.
nalterio Pharphensi, consecrarione pontiticali, ob perlecitionis immanitarem mo-
remmutans, lublimatur. Ad hunc P’apam Fugenium venerabilis Bernardus abbas
Clarauallensis, librum de cosideratione sui, quaruor distinctionibus ordinatum con-
Scriplit, in quo perfectx riex ac lubrilissimi ingenii perspicuicarem euidentissime de-
monstranie. Nam idem apostolicus prius Bernardus dictus, ex primum Vicedominus
Pisanus, ac demum in Clacaualle, omnibus mundanis pro Christo spretis, ciuldem,
venerabilis Bernardi abbaris discipulus effectus, ac ab eo postmodumonalterio beati q0
Anactasii Cisterciensis ordinis, in rrbe Roma abbas praelatus, summus poritex, rrpre-
libauimus, consticuitur. Inde post consecrationem, Furorepopuli Romani declinans,
admunita loca serranstulie: postq: Vicerbium venies, ibi per aliquodtempus moram
Romaniha fecit. ACKomanus popes cum Parricio suo Pordane in turorem versus, praefecturae
scis excurs , us principes acnobiles ex ciuibus ad subiectionem Pacri-
C) Compellun: se non lolum quorundam illuscrium laicorumturres, led _ C ardina-
lium ac clericorum domus luvdentes, praeda immensam diripiut. Eccleliam etiam
beati Petri omnium ecclesiarum capur, incastellare sacrilege ac prophanissime non
metuime: percorinos caula orationis aduenientes, ad oblationem, qualtus graria, pl a-
sis d verberibus cosunt, ac quosdam exiplis ofterre nolemes, in ipla porricu, de ve. 50
Stibulocemplinephario aulu occiderenon rerentur. Duos venerabilis pontitex, per-
cusoprius cum quibuldam Faucoribus suis anathematis s ladio Tor dane, adiuneta Ty-
burtinis Romanorum antiguis hoctibus, militia coercuir, tandem que pacem petere
coegir. Onam pacem eorenore dedic, ve Patriciatus, dignicarem extestucareHE, _E Pre.
tacum in prictinam dignicarem reciperenr: lenacores aucem ex eius auctoricalerene
rene,
tordan
lana
naspo

## Folio 157 — 886285755:0175
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000175.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
LIBER SF P F IM VS.
rent, sic q in vrbet ecenS, taciuicarem Domini ibidem celebrauie.
C A P V T ZZ X LV
Demuncio armeniorus, causaque tineris ipsius, ac miraculis, quae in Pomanacuria vidit.
 A cempestate legari Armchiorum exileoporum, corum e merropolitani, quem
ipeacholicon, id estrniuellalem, proxrer intinitum, id est amplius quam mille
epilcoporum ble aocem numeri vocane, legati ab vlcimo pene Oriente, lum-
mum ponciticem Vicerbii, laboriolum iter per annum e sex menles complentes, ad
10 cun eiqs ex parte illius ecelesix subiectionem omnimodam, cum consalurando oF- armeniorn
Ferentes, caulas rix nobis cum aliis multis praesentibus, apud vecerem aulam aperiue, ad Poncifica
guXTalES CTAHE. Intex ipIOS_ CIXCOS quxedam deritu lacriticii habitudo est in qui- Lar0.
buldam, in aliis rero dilcrepantia. Ponunc enim Fermeratum panem, licur illi, aquam
aurem vinonon admilcene, licurnos e illi. Praecereanatiuicarem domini Epiphianix
Continuances, duas illas Feltiuicates rnam Faciunt. Prohis ex aliis dum incer se dissen-
cirene, Romanam cccleliam iudicem eligences, consulcum reniune, Formamqs Cacri.
Aeii iuxta consuecudinem eius sibicradi depoleunt.
Duos Romanus antistes graranter Culcipiens, miltarum solenniis, ac lacriticii
secreris adhibuit, diligenterq; ca gux ticbanc ibidem, eos animaduertere monuit.
20 Ouod dum Facerene, intentigs Pacro altari astarene, vnus ex eis pontiticali dignitate
Praedicus, licur postmodum in plena curia reculit, in beari Marrini octaira, quando de
dicatio ecclelix beati Petri celebrari solet, Cummo pontitice divina mylteriaasente
(plendido Fulgore radium solis super capureius coruleare, de in iplo duas columbas
alcendentes e delcendentes vidit. Cumqs diligentius hac illaces oculos circumter-
rec nullum es adicum per quem lux illa cranstunderetur, invenirer, deiticum hoc esse
cognolcens, ac ad obedientiam Romana sedis amplius accensus, cunctis quae vide-
tac aperuic. Acrenerabilis pacer non suis hoc meriris acrribuens, ipsius porius Ade cae-
licus hioc libi monstracum aftirmabac, ve ridelicer ecclelia, à qua ipse millus Fuerat, la-
cramentorum rirrutem rericatis luce pertusam cognolceret, ac deinceps qualicare-
30 verentia e Forma cractare deberec, addilceret. Reculic eriam praeFatus epilcopus,
quod in continio Armenix quaedam genres essent, quae Fcetus luosfaerentes genera-
rens eosq starim ad aquas Armeniorum lauandos eransmicrerene. Duos cum illiba-
prismaris vndaringentes, innacum eis Fcecorem propellerene, mox tamen remissi ad
Pasanilmirirum, ex spurciciam redibane. Duod verum Faciendum eser, item Roma-
nam ccclelam contuluerUNE.
L L LL III.
C 2 L 1 L
rum pro hagicando auxino vosente. Lratcava Cca, Guoe aceon utoS ilAOS,
loannes quidam (qui vlea Perlidem d LMea excremo Griente habitans, TCx Presbyser
50 _ lacerdos cum gentea CMistianus est, Ced NNectorianus) Perlari e Mectorumre. Lannes.
Cst ledem regnieorum expugnaueM. CM em praetaci reges cum Perlarum, Medo-
rum ex APrriorum copiis occurrerent, triduo verilq; mori magis quam tugere volen.
tibus, dimicacu est, presbrcer Toannes (sic enim cum nominare (olent) tandem vertis
inEuxam Persis, cruencistima exde victor excitit. Posthane victoriam dicebac praedi-
Deepiscopo Cabulen (i, ac rumoribus, quos de cransmarinis resionibus reculit.
40 T7 lorurs eriam ibi nunc praecaxatum de Syria Crabulensem epilcopum, cuius
Pacipueopera adplenum Anciola oalta  labelle capit, lain de palti
reoisAilia, querimoniam Faciencem, Guanu pos Satracenis ablacis iure anriquica-
drchia luo Anciocheno, e de principis matre Balduini Flierosolymicani quondam
ris exempr abralia, decimas (qui cas deorecosocc, ora ac lusspolus Mtel-
chiledech dedic) exisentem, ac luper hoc apostolice ledis auctoritatem requirentem.
Audivimus cum periculum eramama CCcka Poit CaptaM Eaam laCBEYIMaBI-
sicet Conquerencem, e ob hoc Alpeseralcenacte da resem Komanorum e Fraco-
Eocalleo damaidosactoo, dno pecteu, d LCbaclam, Cllsilipramenriotacta

## Folio 158 — 886285755:0176
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000176.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
StIONNIS FRISINC. CHRON.
ctum loannem ad auxilium Lalero lolymitanx ecclesie procinctum mouisse, sed dum
ad Frorim venisset, ibigs nullo rehiculo eraducere exercicum poruiller, ad sepcentrio.
nalem plagam, rbi cundem amnem hyemaliglacio congelari didicerat, iter Rexille.
Ibi dum per aliquor annos moratus, selu expectarer, se dminime hocimpedienteae
ristemperie, obtinere, multos ex inluero calo de exercicuamittens, ad propria redi.
recompullus est. L’ertur enim ilte de anciqua progenicillorum, quorum in Luange
liomentio tu, esemasorum, cildemq; quibus e ilti gentibus imperans, canta sloria
e abundancia Frui, venon nisi scepero lmaras dino rei dicatur. Patrum itaq; suoeum,
qui in cunabulis Christum adorare renerume, accensus exemplo, Llicrololymamire
propoluerat, Led prxraxata causa impedicum Fuisse asserunt. Sed haechactenus.
CA DY F Z X ZIETL
Depace Romani poniisicis cum Lotaano populo, ex itemperturbatione. De Boritio,
es variisper orbem commotionibus terminusque historiae.
A TEugenius cum Romanishoctemporepacem fecie, re patririatus dignitatem
exfestuearent, e peaerectum in priltinam dignitarem reciperent, Senatores ve.
rdexeius ductoritare mem. Meq in Vrbem rediens, natiuitarem Dominiibidem
celebrauis incipience anno cominiex incarnacionis MCX L V L, vbirurtum apopulo
Komanopro ekcidio Lybullinorum intantum de dic in diem Collicitatur, ve a L. atC. 20
ranensi palacio improbicarem corum non sustinens, ad eranAy berinam regionem
MiGFaNS, AHIM AII (UIAM VIEX (UIX EXdOFE CONHLCLCTUE.
Rex quoque eadem nacinicare in palatio Aquis celebraca, Baioariam ingreditur.
Ibicum Boemorum dux L abezlaus, lupra nominacum Boricium secum ducens, ad-
iit. Is Hebili ac milerabili roce querimoniam suam de privatione paterni regni depro.
mens, quarenus auctoricate imperiali, ad quam torius orbis spectat parrocinium, ei
subueniae, depolcir: ciusq super hoc promillum interuentu pex dicti Boemorum du-
cis, eiusqs conlorris Cexcrudis, regislororis, honecto intercedente placito imperrauit.
Exhincnon Colum inpex senciarum percurbationes sentimus, Le d e maiores (uper-
ratia Chri vencuras extis, aliise areumenris Formidando coniicimus. P. Ccc eniminter noArUII 3
uctuario. Vngarorum regnum, non solum ilto milirem instaurante, (ed d illomulcos exno-
Aris pecunia corrumpence, ralida expectatur commocio. In Polonia cciam intextres
Fracresterra principes, miserabilis auditur rumultuatio: in Belgica Callia virorum po.
cencuum indefessa conflictatio. Apudnos veroramcetra iam videtur contulio, venon
Colum reliquo anni circulo praeda, sed e incendio cuncta permilceane: Sed ec in iplo
Ouadragelimali e penicentialicempore, contra dininas e humanas leres delxuire
non pertimelcant. Lanca poltremo praetericorum memoria, peaesencium incurlu, Fu
curorum metu dilcriminum regemur, veresponsum mortisinnobis accipientes, et
iam ex deat nos rivere, pexelertim cum tam ex peccatorum nocrorum mulcicudine,
quamcumulcuo liltimi Imperatoris Fceculeta improbicate, haud diu stare posse mun-
dum pucaremus, nili lanctorum mericis vera civicaris dei cinium, quorum in toro
orbe copiola varie de pulchre distincta Aorent collegia, (uItenLareTIE.
Sed quiamutabilium rerum ab Adam rsq. in praesentem annum, qui ab incar.
natione domini NICXLVF, ab VrbCCOnditA AIDCCCCXVEET, Conradi nonagesi-
iniguarci ab Auonsto, nonus, Fuoenii certii, lummi pontiticis secundus est, seriem
qualitercunqe percensui, mulciplicesqs morcalium milerias involui, diversosrelisio
lorum ordines, quorum (re dixi) sanctirare a milericordissimo iudice, maligniras
nundi SUIPPOrEatuT, Silentio praecerire incongruum arbitrantuE: vetantorum inalo-
rumcurbulentiae, clarorum virorum selta insignia, metam eE articuluI POnaUS.
omtosi
conc.
pear
aa
22 LY L a i a
Descriprio diuersorum ordinum ret asorum. cetminusge libri Sexttt. Calo 
Bicur
anior
res
Regum e Fontistoum.

## Folio 159 — 886285755:0177
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000177.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
IBE R S F P TTM V S.
CrerX exceptishis, qui sobrie, pic l Mle ex clericis de laicis, sua tanquam non lu
Pollidentes Fracium necessitatiuus milericorditer deseruiune, diverla lune sancto
tum aemina, qui propriis delideriis, Faculcatibus, parencibus, iuxta mandacum cuan
seliclun, abrenunciances, crucctts mortiticationis in carne iugiter portantes, caele
Aidesiderio pleni, Chrictum leguumtur. Duorum alii in vrbibus, castellis ex vicis, de
aoris commorantes, proximis noltham recte rivendi verbo e exemplocribuunt.
Alii geeemi commanentiam honum aspernantes, ex quieri sux amplius proco.
ces, Trequemlam Fusiune, Coliq deo racances, ad lyluarum ab ditorum q. locorum lati- Zremira
bulasc ConFerunt. Illilucem liam lcere coram hominibus ad oloriam dei non ab-
O nuunc. Isti morcuos se mundo cognoscenres, viram luam cum Christo in deo in prx
sentiab(condunc, gloriam q: siram donec Christus vica eorum sloriolus appareat, eni
telcerenon cupiunt. AE quecamen omnes rirx d consciencix purirare, ac sanctimo
nam bnam habentesinvnum in calobus, Vercccm. u e Ca pHE, vna
nimiter adorationem surgune, in via donto reticiuntur: pariter orationi d lectioni
operic; dic noctuq ita indetela incumbum alila, ve exceproillo quo lassa quicri
memotavilibus, se rimineis Pcramentis, sciras elachn nomento, aliquod horaris
20 puS. ABIMMenEVeTOOHOSCOMEL  CacOS. L ate ab us delicatiori
buscibis, rinog; se cohibentes, leGIIMIMEINLETALH, AMCLICIM CUII PanC VEINEIE e
aqua. Ouid de ccelibatu iplorum dicam: cum ita conmunem de induleam humano Caelobaso
senecnupriari lesem eranscenderine, reguidu exesooa, i a ex- monachorn
Ferna claustraranta cu diligentia obseruene, quodn Gas GaLLC Cacta, LLI
necorationis obrenru inerocundiadicus parcar Fceminat. Cmnous CMcIO
Opiticu ofticinis, id est piltorum, Fabrori cextorum, aliorum q5. HC totas vilus corum
cuagandioccalionem habeac, intro politis, hisqi udiolme le pus, PorcaC Aletto
atrio posita est, vbi religiOlUS RL LIIOTATUS FPATETIIIGIFEFMAMCHIS, OIMMILS IMIPLLMCMCII
ces hospites, percorinos, pauperes alacrirer e benione, calsguamipium Chriltum C-
30 leipiet, primo adoratorium as anopate loo aeco peciotio,
ac deinde omnibus humaniraris officiis denore extribiris, COMLAl. AE FOHHHAHCX
Doltationis, Ceu alcerius oficii causa superuenerii, exrra dimitritur, eam onalICII) Pa.
Tec, vel aliquis ex Fratribus, non in domo, nec tolus, led lub divali e paceri loco, Tolunt
Crarum cectum propter pluuisshabenti alloquitur. Alii vero etlieas oracionis ela
eta ab oracorionon secludane, ad inceriora camen Fratrum receptacula introire non
Permictune. Porro seip lostanta Colicicudine custodiune, venon lolum maiora delictd
abhiorreane, sed _aminimis ac lenissimis, e qux nobis ex iplo vsu riluerunt, ita lett
lus suoscohibeane, verarissime, nili soli deo, patriqs congresationis colloquenbs, Hu-
ribusmaois ac sionis, quam lingua, ca quae neceslaria lunt, abinuicem rogma. sive
40 roin aliquibus velminurissimis ex humana intrmitare, negligencia, veMIe pO
quiseorum oftenderit, ad locum ad hoc depucatum, circa primam vel terriam ROFAMI
concurrunt: ibigs dinino prius adiutorio inuocato, culpas luas humiliter recogno-
Ecum, ac cum charitare muruo se corrigunt. Ibi sedens senior, mansuera seuerirale, une
ira e dilceprarione eos dijudicat: Frequenterq; divinarum scripturarum sereno vul-
tumelliRuo orcintormans eloguiis, ita defecatos, e ad rnouem puriticatos, acae-
lectismilirix concubernium dignos errones in praesentis riex Ctadio DEXPAFAE.
Sed quia in iplo restibulo speciola domus agnolcitur, qualicer interior coruho-
mo corain dileretore cordium deoincus fulgeat, habitus exterior apud homines Fo- Habicus e
ris declarar. Sicur enim intus variis rutilane virtutum fulgoribus, ica foris diverlorum ponactora
Viment
se vuneur colorum veltibus, iuxcaillud PCalmosraphi: Omnis gloria filiae regis ab intus Psal. 45.
infumbriis aureis circumamicta varietate. Alii quippe Apostolicam vicam ducences, in
iploque habiminnocemrix puricarem praecendentes, munda _ lineaEOSA VEINEE.
Alii eiuldem ordinis viri, obmorciticationem carnis, cunica lanea asperius restiun-
tur. Alii omnibus excerioribus occupationibus libeit, anseea va M velte
nia ccelecti, etiam angelica in terris vita degumr. Commanene aurem cor rnum de ani
spacium sine dinina occupatione nephas arbierentur ctluere, incantum vein iplaria
curalixefectione divinx scripturx iugicer intenti, spiritum maline laginare quain Cor
praecendences, eius suauitatem Forma porius ipla, quam sui mollicie eypice fgurane.

## Folio 160 — 886285755:0178
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000178.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
160
Ponum enim ad carnem cunicas alperrimas, luperq; eas alias cum capucislaciores,
ex lenis partibus tanquam toridem aliis ad intar Scraphin constantes. P. quibus dua-
bus, id est capurio caputresentes, duabus, id est manicis omnem actionem luam ve-
lurmanus ad deum diris endo, ad superna volances, duabus religuum COrpus anee e
retro relances, divina se graria praevenienre _ sublequente, contraomnia lXuA tenTa-
torisiacula se munitos oltendunc. Differunt aurem in hoc, quod alii ob contemprum
mundi exprimendum, eandem restem nigram tancum gerunt: alii vero decolore,
velsrossicudine nihil caulances, albam, re srileam, aliamue abiectâ tantiim, _ a(pe.
ram Ferre conlucuerune. Palicerincus XForis instructi, ac pertotum terrarum ambi-
cum Fercili copiolag propagine, merico de numero in immenlum in breuimultiplic a. 10
iisienisradiane, vircuribus coruscane, diuina reuclatione (xpius sublevantur, angelica
X damonica vilione in exitu ricx crebro consolantur. Intirmos curane, daemonestu-
hant, calectisq Patrix dulcedinem, quantum in prelenci licet, per contemplationem
interdum praegultant. atqi ob hoc quamuis laboribus actrici, vigiliis exinanici, iciuniis
actenuati lint, more cicadtarum, qua Famelica plusgrillire Colene, toram penenoctem
inplalmis X hymnis, d canticis spiricalibus peruigilem ducunc. Manent autem, (icUE
olim in Aoypto, sic de nunc in Callix Ciermania G: parcibus abundancius, vein hoc
haudmirerisporentix, seu Capientiae ab Oriente ad Occidentem translationem, cum
dereligioneicidem Factum enitear. Fst praererea diverls in locis ad singulare certa-
menspecialicer instructum anachoretarum, ex Colicariorum in genere optimo pugnx 20
lanctum collesium, in numero quidem rarius, vica vero austeritare luperioribus vel
aequale, releminentius. Ouorum alii sub Priore degences, in remoris ee abdirislocis
lnguli Cinsulas cellas relur sepulchra inhrabicane, opetibus manuum fuCENTRNEUE,
modico contenti pabulo, annonam corius hiebdom adae labbato accipiune, ac omni
odehumanx consolationis experres, a colloquiis cancum divinis _ oratiOnCnON
recedum. Dominicis (olum dicbus ad oratorium, quod in communi polituclc, Con-
currunt, ac verbo lanetx cohortationis a seniore irrisati, deificis salubrirer refectimy.
Ceriis, cum omni alaeritare reuertuntur. Alii viea luxe olum deumreltem habere
cupientes, antris, speluncis, parictibus se includune, tanto G; ardentius caelo sulpensi
Cabbatixare creduntur, quanco amplius omnistrumanx societatis extorres inveniun- 30
tur. Sunt etiam qui sgualores Colitudinum requirane, bestiale ferarum conlorrium
non pertimelcane, hieiba pascuntur, pelle carnis pro operimentoriences, alsoreno
etis, ex calore Tolisin modum Arhiopum denigrari, velur cmpanum obrigelcant:
acq cerreno habitaculo in cerra polici, includi dedignenres, cectoq; coelitantum vien
tes, non seram homines, quam caeleltis curix concubernales esle demonstrant. O.
mneshiab omnimitero mundirotatu, de quo supra dispucacum eA, sectuli, postle
narii laboris perfectionem, in veri (abbaci pacc xrernam quierem praegultando poli
ci, nostra enormitatis benioni _ idonciintercellores, huius seprimi Operisterminus
exictane: nOsq; ad ca quae lequuntur, quis scilicet Ainis ciuitari dei maneat, guae per-
dicio reprobam mundi ciuitaté expecter, dicenda, precibus luis aptos eficiane, Amen. 40
LAFTRORYU RECES ANTE VEvEM
2. IalUS.
RomaNDVM ACLC. L.d.
CONOAFAM
OTTONISFKISTHC. CAROHI.
2. Aneas Syluius.
Lacinus Spluius.
Duma LOmpilius.
3. Romulus.
Tanus.
Ala Syluius.
Agyptus Spluius.
Capys Sstuius.
Capetus Syluius.
SatutnuS.
FiCaS.
Faunets.
Lacinus.
Isi regnauerune bi-
mul cireitex CL _M
1103.
ProcaS SUS.
amuliuto dytuco.
Trbetinus Syluuus.
Aocippa Syluius.
Arethulus Spluics.
Aucntins sftS.
TullusTLostilius.
AncUS MarCUS.
Targuinius Prilcus.
Scruius Tullus.
Larquinius Superous.
Konra Postreges exactos, Consu- 50
les quorannis binicreat (ecinma
xima rebis calamitate quandogs
etiam creabatur Dictator) vsq; ad
ImpCraTOTCS. LLMMuS AuCM COB.
lulumtu Bcurus.
PONTE
nache

## Folio 161 — 886285755:0179
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000179.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
LBE R SE P FIM V S.
ROMANE TMPERATORES.
Octavianus Auguctus.
Tyberius.
TPONFIPLCES.
Perus.
Linus.
10 Cletts.
ClemenS L.
AnacletuS.
Euaristus.
Alexander L.
SiXIUS L.
Thelesphorus.
loinuS.
DiuS F.
AnicetUS.
20 SOther.
Flcutherius.
VictOEF.
Zepherinus.
CalixtuS L.
VrbAMUSF.
Ponrianns.
AntherOS.
30 Fabianus.
Cornelius.
LuciuSF.,
Stephanus I.
SiXIUS IT.
DionybuSI.
Fclix r.
Furicianus.
Ca11S.
MarcellinuS I.
MarcelluS F.
Fulcbius.
Melciades.
SyluCsteF L.
MacCUS.
Tulius F.
Liberius.
FeliX TT. +
Liberiusab exilioreverss.
eeoF
Caius C aliguta.
Claudius.
Ccalba, Orco, Vicelliu5.
NVeFO.
Mpacanus.
LituS.
Nerua.
Domitianus.
Prima perlecurio.
Secunda perlecurio.
AdrianuS.
Lerciaperlecul.
Ouarra persecurio.
Anconinus Pius cum hlis.
M. Anconinus Verus, cum FraIre
L. Aurelio Commodo.
Commoduspost Antominum.
AliuS PertinaK.
SevCFUS.
Anconinus Caracalla
Macrinus.
M. Anconinus.
Alexander.
Maximinus.
Gordianus.
Philippus primus Chrictianus, cum Phi
lippotlio.
Decius.
Valelatus cum tloluoalieno.
61
i
Fraianus.
Ouinea persecurio.
Sexca perlecutio.
Seprima perlecurio.
Craltus cu Voluliano. Mralta pe.
Eursterr sdac
resti
Probus.
Carus cum Carino e Numeriano hliis.
Dioclerianus, e Secunapellecutio
Claudius.
RurelianUS.
Pacitus.
Nona perlecurio.
Marimianus CxlareS.
Constantius _ Calerius, de Licinius.
Constantinus.
Nora Feli
om (qu
Constancinus cum Constantio e C. On- cacaloeo po
Atanre tracribus
2er isti De Tulianus.
3
Toiinianus.
u es
haret
uente
herio subro
vsiB A, SGR ECL.

## Folio 162 — 886285755:0180
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000180.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
162
SPONLSCLCLS LONANEI
Y auO
Damalus.
Siricius.
AmactatUSI.
Innocentius L.
ZO(IUS.
Bonitacius I.
Cdlestinusr.
SINtISLKL.
L. COF.
FTilariusz.
Simplicius.
Felix TFT.
Crelalius.
AnaltaliUS FF.
Symmachus.
Hlormilda.
Joannes 1.
Felix TTIT.
Bonitacius LI.
Toannes Mercurius LL.
ABaPICUIS L.
Siluerius.
Vioilius.
Pelagius L.
TOanneSFFI.
Benedictus F.
Pelasius LX.
GreoOriuS I.
Sabinianus.
BOniFaCIUS FFL.
Bonitacius LXFL.
Deuldedie.
Bonitacius r.
FTonoriuST.
SeuerinuS.
TOaHReS TLFL.
Theodorus L.
MarrinUSF.
Eugenius L.
OTTONIS ERISING. CHRON.
050 regum, LLuCOdatuS.
ropier in
ni, quam Agatho.
diver
siniane
LCOTI.
Coprimus, Benedictus FI.
bost 7ybc. Ioannes V.
ruo L
nem eapet Chonon, alias Z. CHO.
lexdofece. SeroiuSI.
rant remoti LOAnRES YT.
en a cara Vicalianus. 
casionere. DOmnUS.
suenc.
TMPERKLOALS
entinianus.
ralens.
Crratianus cum fraere Valentiniano.
Theodolius cum veriles, ce Pot ubus.
Archadius, d IIonorius
Theodolius cum Valenriniano.
Valentinianus cum Marriano.
Marrianus post Valencimianu.
Lco.
ZCnO.
AnalcacalS.
TutIS.
Iuctinianus.
Tustinus.
periuS.
Mauricius.
Ca5.
FTcraclius cum Con-
Ctancino Elio.
rinus.
ustans.
Constatcinus.
Justinianus
Lco.
loaines

## Folio 163 — 886285755:0181
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000181.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
.a 222 5CCLMV5.
SPONTTFICES ROMAML.
Silinmus.
Constantins F. vilcaur. Iuatianusidem qui sipra.
CresoriuS LL.
CiregOrinS TFL.
10 Zacharias.
Scephonus IL.
PauluS Y.
ConstancinLS FF.
Scephanus LFI.
RALIANUS F.
LeOTTI.
loannes vIr. Famina.
Srephanus FIFI.
Palcalis I.
Eugenius FI.
Valenrinus.
GregOriuS FLFI.
SergiHSTI.
LeOLTTI.
Benedictus FXI.
30 NicolauS I.
AdrianaS FI.
TOanRES VTLL.
MarcinuS FF.
AdrianUS FTF.
Sceptranus V.
FormoluS.
Bonitacius vI.
Scephanus VL.
RROMAnUSF.
40 Theodorus LL.
Tonnnes LX.
Benedictus FXIK.
Lcov.
Chrictophorus 2.
SergiUS FTI.
AnaCtaLIUS LTI
Lando.
Joannes X.
LeovI.
Scephanus VII.
Toannes XI.
LeorII.
dcpao YLLL. GCTIAEUS.
TMPERALORES.
Cyberius.
163
Philippus.
Anactalius.
Lhcodolius.
Leocum Constantino hlio (uo.
Constantinus cum Leone Alio, Pipino
Francoru tes lalu Lalticio Komano.
rum.
Leopostmorrem patris, Carolorese
Francorum, ee Romanorum Parricio.
Constantinus cum matre.
etleta Cele dullitito
FRANCI
Carolus accepic imperium.
Ludonicus cum Lochariosilio.
Locharius post patrem.
Icem L ocharius cum Ludonicosilio.
Ludonicuspoltpatrem.
Catol15.
Carolus.
Arnoltus, iuxra quoldat.
LONGOBARDL
Ludonicus, iuxta Romanos.
Berengarius.
Berenearius.
180
Berensarius
Locharius.
Berensurius cum alberco tlio.
ini

## Folio 164 — 886285755:0182
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000182.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
16+
DTTONIS LKLSI CACCA.
TMPLRATORES.
NTON
PONZEEKCES ROMANE
Mlacclluuo L21
AGaPITUSFF.
IOANHeS XTT. Er  uoCum onenlio.
Benedictus r.
LEOVIEF.
TOanHCS XTTT.
Benedictus VI.
DOMNUS TF.
Bonitacius VTF.
Benedictus VPF.
TOANHCS XLTTT.
TOnnneS XV.
TOanMCS XVF.
Cregorius Fcuronicus Y.
TOanHES ZVFI.
Syluester FF.
TOanRES XVFTF.
IOanNCS ZFX.
Sergius OSPOrCITLLI.
Benedictus VTFF.
Toannes XX.
Benedictus 1X. Mect
SylucsteE LFT.
GreDOrIUS VF.
Clemens Feuronicus FI.
Damalus Fcuronicus TF.
Leo Fcuronicus FX.1
Victor Leuronieus FF.
Scephanus Leuronicis FX.
Benedictus X.
NicOlaUS PF.
Alexandex LI.
GrCGOriHSVII.
VictorFFF.
VEBanUS FF.
Palealis FT.
GclatuS FF.
CalixtuS FF.
FTOnOriHS FF.
Innocentius LF.
COlestinuS FF.
Lucius FF.
Eugenius TFI.
AnaltaLIUSTFII.
Hlcnrieus Iimperator.
ilica eit
AdrianuS TFEF. Ls FrideriCUS.
proculdubio altercus sunt Chronozraphi, omissa tamen neluimus, ut nec superiora, quamvis
dubiae sidei videantur.
Alexander FFF.
LuciuS FFT.
eaedelu 22t0
Do Polt Palcas
Fenricus.
Conradus.
Henricus.
FTenricus.
otharius.
omradus.
Suc vsq. Orto Frisinzensis catalorum scripsit: quae sequnnt g  um . Bctalt
es. IdemFrica.
1 11 s
Cesoto rECt. ta  .1.
CCACHS LLI.
Eenricus.
elesti-

## Folio 165 — 886285755:0183
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000183.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
CLDLR SE PFLM V 3.
SPONTINICES ROMANL
THnOCONEIUS TLL.
TTOnOrIHS TFF.
Ciregorius 1X.
Colestinus TTXE
InnOcenIUS LITL.
AlexandeE LTFL.
VrbAHUIS FFFF.
1O CleENSLFZL.
GreGOriUS X.
Innocentiusv.
Adrianus V.
IOanMOS ZXI.
NicolaUS LFL.
MarrinUS FTFL.
FIOnoriuS LITL.
NicolauisLLXL
Celectinus V.
20 BonitaciuSVFII.
Benedictus XL.
Clemens V.
IOaHNES XXLL.
Benedictus XII.
Clemens VY.
Innocenius YF.
Vrbanus V.
GregOriUS XF.
VrbanUS VF.
30 Bonitacius rX.
Innocentius VFT.
GTCOOrIUS XFI.
Alexander V.
TOannCS XXTIT.
MarcinuS V.
Fugeniis LFFF.
Felix v.
NicolanS V.
CalixEIIS FPF.
40 PIUSFI.
PaUIUS FI.
SixtuS TXTL.
THHOCeNtIUS VTTL.
Alexander VI.
DiuIS LTF
TutiuSLF.
LCOX.
CelesFinUS EXL.
IMPERATORES.
tupprio, e o.
LeC, AE LHCdE I.
Flenricus, irem Wilhelmus.
Rudoltus.
Adoltus.
AIBerEUS.
Henricus.
Ludonicus, Friderici
Wenecellatio.
RUPErTS.
Sigilmundus.
Abertus.
Fridericus.
Maximilianus.
16
CarolusV.
APVY VLTTMVM
Demorte Conradi Imperatoris, in cuins locum Fridericus dux Sueuorum rex elects,
ex quomodo maximum (chisma in ecclesia oriricaepit, tandem salenataer consrma
tur, qui Roma concutum celeorannt. Item quomodo imperator bis Longobardiam
intraverit, Mediolanumque ceperit. Tandem quo pacto Lenricum filium regia digni-
rate sublimaverit, data et prius vxore nobili, es qualiter idem tenricus Bresacum
adisicaverit.

## Folio 166 — 886285755:0184
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000184.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
166
OTTOHIS ERISINC CARON.
A NNOabincarnatione domini MICLTT, Conraclus dux de Z eringen obije, post
quem etiam Conradus rex eodem anno defunctus est: in cuius locum Frideri:
cus dux Sucuorum, Ailius Fratris eius Friderici, X c r ab Augulto rex electus est apud
aex Rom. Franconeture, vuanimiprincipium, coriusqs regni consentu. Lluius virr principa-
tus anno, Adrianus venerabilis Papaobiic, e incer duos alios, Alexandrum videli
cer de Octauianum, qui alionomine Victor appellarus est, maximum (chilmaccele.
Six oriri caepie, quod X FZ annis milerabilicer durauie, Friderico rese contra Alex-
andrum percinaciter relistente, ex in idipsum plures exileoporum regia porestare
compellence. Ouod demum mulco labore dei gratia Canatum est, e Alexanderrni.
vertalis corius ccclelix pacer canonice contirmatus est: qui secundo contirmatio- 10
nis sux anno, maximum Romx concilium congresauir: in quo plures epilcopos
schismacicos, ee plures diverlorum ordirum per iplos ordinatos degradauie, de
darnauir.
Foeriam cempore prxedictus Imperacor Fridericus expeditionem maximam
contra Longobardosmouit, e Mediolanum cepic, acgs xdificiorum cinicatis ciul.
dem plurimam parcem lubuertir. Tranlactis aurem paucis posthaec annis, icerum
cum exercitu, inultog comitatu Epilcoporum, Ducum e Comitum, diverloruim.
que principum Teuronicirconi, sccundo Longobardiam inoreditur, ec ibidem re-
salipocentia grandia mulra perticere molicur. Scd circa tinem Augultimenlis, Facta
etimmanis mortalicas in eodem exerciru principum Lcuronici regni, episcopi lci. 20
licet Coloniensis, Friderici de Winsberg. Weltonis lunioris de Rauensburo, cum
nenricu 6. multis aliis. Ilis etiam diebus praedictus Imperator Fridericus ILenricum Elium (u-
um regia dignitate sublimauie, ejgs puellam nobili genere procrcatam, Rogerii scili-
cet _ Wilhelmi Apuliensium principum Eliam copulauie, nuptiasque iplius Medio-
laniresali gloria, multags pocentia perpetrauit. Poltea vero idem rex llenricusca.
Arum quoddam in Brilasaugia, Brelacum dictum, in retuoium pauperum velurmi-
sericordix alylum, caepir xediticare, cunctosq; confusienresillue a corius iniulticix
violentia regali porentia ctuduit detenlare.
Frideric
Barbar
erisa
ondocur.

## Folio 167 — 886285755:0185
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000185.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
PISCOPICHRONTCOEVM
L 2DLICOC L111S.
X OL O6V S.
De Opus nostrum, quod de nads cinitatibus intitulanimus, trifarie
listinctum invenitur. Cum enim ciuitas Christi seuregnum ejus, secun-
caesentem patum del fucurum ecclesia dicatur: aliter se modo, quam
onos es malos in vno cremio fouere cernitur, habet: alitertunc, cum
uosin superni sinus gloria sernabit, habitura erit: aliter antequam
ido utroierit, sub principibus centium vivens se habuit.
orreo eranum ex paleam continens, e num Christi vocetur, in Z uangelio manifestissime
habes. Ubi dereeno suo (candala, quae nulla profecto in caelesti parria tranquillissima ex felicis
sima fore porerunt, auferenda praedicuntur. La ergo locutione, qua Christus proxter sacra Eeclesiams
mentorum communionem malos es bonos, sidem istos per charitarem operantem, illos sine luantis con-
20 ecclessa manentes, veraciter sacramentis communicent, an exterius tantum ea accipiant.
solerterinquirunt: vel siitem mali, ecclesia quae corpus Christi dici propter temporalem com
mixtionem, ac sacramentorum communionem debeant, acutissime disputant. Sed commu-
nem sacrae scripturae osum, simplici oculo intendendo, omnes in ecclesia fidem tenentes catho-
licam, civitarem Cibristi vocamus, Deo, qui solus nouit qui sint ejus, iudicium, discussionemue
sinculorum relinquentes.
Cinitatis peruer sacriplex aequestatus inuenu, quorum primus ante gratiam, secut
dus tempore gratiae fuit, ex est, ternus post pasemem viramerit. Primus miser, secundus
miserior, terrius miserrimus. F. contra vero alterius partis primus abiectus, secundus pro-
ser, tertius beatus: vel primushumilis, secundus medioeris, tertius perfectus. Ac de du-
30 plici veriusque partis statu, quomodo scilicet onus primo humilis cum latuit, post daris sibi non
solum internis bonis, sed e exteriori prosperitate, non ut prius abiectus, nec adhuc, ut in fu-
turoerit, cloriose beatus ex perfectus, medius seu medioeris: alter verotam infinitarum mu-
tationum motibus, quam vere religionis ionorantia primomiseris, secundo post reuelatam
lucemtantomiserior, quanto post manifestatam veritatem inexcusabilior fuit, in praeceden-
tibus satis dictum est. Detertio vero quomodo videlicet haec ad summam beatitudinem pro-
fectura, illa ad oltimam miseriam defectura e casura sit, indicante ac examinante in vltimo
indicio instissimo indice veriusque urbis causam, in hoc octauo opere dicendum restat. Yerimm Pron. 16.
quia, ut ait Salomon, ante ruinam exaltari cor, es ante gloriam frequenter solet humiliari,
quae hanc cloriam cinitatis sua humiliatio, quae hanc ruinam civitatis peruersa momentanea
40 sub Antichristo praecedatelatio, quantum ex autenticis libris colligidatur, praemittere aptum
reor. Suc etm post denissimas per secutionum tenebras, gratior aeternus aeternae pacis dies
e post temporalem arrisionem molestisimus paenarum turbo, aeternaque nox cranior appare-
50 Nunquidnon fralior est dies sequens noctem, dulcior quies post laborem, somnus post la ssitu-
dinem, cibus post esuriem? Duid de heptaticoregnorum libro Paralipomenon dicam? Deficiet
metempusenarrantem, si umuersas sacrae feripcuta pasinas, dipole Ruth. Tudith, F. sdra,
Tester. Machabaorum percurrere velim: qui dum misticosensu, ex deifica sapientia sint gra-
uidi, diversastamen mortalium arumnas, exbellorum tempestates continent. T aceo prophetas,
qui inter crebras murabulium miserias, secreta sancti spiritus nonrun quam varicinia posuere.
operibus mortuam habentes regnum suum nominat, ea etiam nos Cinitatem ejus hunc prae- dorio.
sentem patum vocamus. Neq, enm odem eorum in hoc sequimur, qui virum maliin
bit: quatenus es istins spespraesentes labores breves efsiciat, es illius timor ab hac temporali,
siqua est, (gura transitoria est) voluxtate, deterreat.
Nunceis respondendum videtur, qui forie hunc nostrum laborem tanquam inutiles
enaruare conabuntur, quasi tot alternantium malorum historicis hartaltonious tam at ala
C arcana scripturarum documenta non diene commisceamus. F. Imogulam Guauls de
hoc exemplo beatipatris Aucustini, quem imicar propopumus, e En libro de Civitate
Dei falientis, excusemur: tamen rationum es auctbrulu san en duiandum erit.

## Folio 168 — 886285755:0186
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000186.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
Iean. Vi.
20V
DTTONIS FRHSLHO. CHRON.
qui profundissimis divinorum mysteriorum arcanis, nexhandissima huius mundi facta fre-
quenter interservere. Sic Daniel ab historica narratione ordiens profundissima visione opus
suumterminanit. Et ecregius ille praedicator, secundum datam sibiprae caeteris apostolis sapien-
tiam, de secretisimis dei magnalibus excelenter disputans, ad correctionem nostram quaedam
turpia tenebrarum opera in capite existolarum obiurzan do, commemorare non erubuit. Sed es
dilectus ille Christo discipulus, enangela  rationem veritatis, alto illo inchoatam princi
pioconcludens, cum dixisset: Multa quierem e alia ligna tecit lelus, quae non lune seri-
Pea in libro hoc: lxcaurem Ceripta TuI, ac. exemplum dominicum, statum futurae vita
incaptura piscium, ex retis soliditate, nanon ex cibi suanitate praesaziens, subtexnit: Mani-
Fectauie inguiens, (e Lelus admare L Friadis. Sicqe huiustam eximiae rei praerocatuam 16
in calce libriponens, omnem retroactae narrationis seriem, ejus tanquam procemium fecit.
Dominus quoq in principio fecit calum ex terram, inuisibilem primo ex incompositam mate-
riam edidis, ac postmodum in orainem ca acemrederit. Non ereo delinguerenos arbi-
tramur, Scenumeratis praesentis vitae miseriis, de aeterna sanctorum quiete, tanquam de luce
post tenebras, quantum Deuspermiserit, tractare conabimur.
IS CHRONICORV
1D LL C L R Y 15.
C A LVTL
De quadrifaria ecclestae persecutione. EN quarribu Christus nasciturus sit.
 ex scripeuraacaCCu, ciuitas Chrllu prino molentam aci
emundilio hahns intidelibusqe regibus, secundo trandulentam
icorum, lelecam liypocritarum cempore persecurionem pal-
vlcimamtam voncinam, quam Fraudulentam, fctamq ac omnium
rauissimam sub Ancichristo pallura eric. Dui ex hoc quod Chrictum (c
mentiens, Christo per omnia rita d dloctrina oppolicus erir, Antichristus tanquam 30
contrarius Chricto vocatur. Cirxetenim arri contra dicunt. Porro derribu luda, ser-
con. 43. vili scilicet conditione, ex la qua dicitur auctoritate, Fiat Dan coluber in via, cerastes
anrichro
insemita, nalcirurus creduu.
.thess. 2.
 A PV T I.
Dediscessione quae ejus aduentum praecedet.
DVx veroaduentum ejus indicia prxecedane, Apostolusinsinuat, et L HCMaIo.
Cnicensibus Ccribens air: Ft nunc quid detineat sciris, vt reueletur in sabrempore.
Nam mysterium jam operatur iniquitatis, tantum ut qui tenet nunc teneat, donec de 4
medio fiat. Fcrurlumm: Nisi venerit discesio primum, es revelatus fuerit homopeccati, silius
perditionis, esc. Duod quidam ad Neronem, cuiuscempore Paulus scriplic, incerpre.
eantur, sicur supra dixisse mememini. Alii vero de diabolo, cuiusmembra omnes ad
reprobam cinicatem pertinentes lunc, dictum astimane. Aiuncq; Paulum intellexil.
le Labulum, qui permembra sua lanctosperlequendo, mysterium iniquiraris tunc
opcrabatur, cempore suo, id est, in fine mundi, ad MalMtelcam impiecatem reuelan
spoc. 20. dumtore, accollectas rires per Ancichrilu Cnu. Vudem Apocalyphihabes.
quodpoltmilleannos, qui quidem numerus plenicudinem ligniticatremporis, Sa-
than, quimodo inrexroborum mentibus maliciam intra se cohibentibus, tanquam
in aby oligatus nolcitur, Coluendus, id es, ad maniteCtaM REGUILIAMI PTOEUPEUITUS, 50
toras vires eftulurus (ir. Frnoca, quod Paulus omnem praesencis dicimaliciam, non
iniguicarem, sed mysterium iniguitatis nominauie, reper hoc omnis, quem ecclelia
apridie temporerlq ad Ancichrictum pallut, labb lespeccus quem cunc pallu-
aystorium a eric, non iniquitas, se d canquam mysterium, id est, species iniquitatis appareat.
iniguicacis. Amyllerium vocatcanqua cl lescl cctclasseds acerC IOleUS:
e cst

## Folio 169 — 886285755:0187
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000187.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
LBLR OCT A V V S.
estsenlus: In illo tempore ram manitesta, tam periculo la _ cruenta criteribulatio,
IO TECAPUIECFIOTIS APPAEEDIE, Cum FCLICEA VEKIEaEC, a verIacis auctorerotus penemun.
dus discedet. Ouidam discestionem, e hoc quod dicieur: Quirenet teneat, donec de
medio siat, ad regnum interprecantur, ve scilicet omnibus amore scclerum iusticixre
nicencibus, ac per hoc a iusticia regni dilcedentibus, ad tantam gui rernum tenec, de-
iectionem reniat, ve line reuerenia de medio, id est, de comuni quali quilibet de ple-
betiac. Vnde d aiune, Apoctolum haec subcegumento, verborumq, involueris po-
Cuisse, ne ridelicet Romano imperio, quod abiplis aeternum purabatur, calumniam
inculisse rideretur. Oua dere X hoc dictum purane: Duid detineat scitis: ac l diceret,
Hloc quod rosscitis, alienigenas manifesta demonstratione scire volo. Alii verdea- NB.
dem verba, eodem quo de regno diximus senlu, de lacerdorio, et Romana ledein-
E APV T ITL
Deipsocius aduencu, ac persecutione quae sub ipso fiet.
LS0 quae cum indicia praecedane, nunc de ipso cius aduentu, ac ea qua
CUMCACEPEFLCCHtIONOPTOlequaMIE. Dominus ludais praedicans, ac non audi-
tus, incet alia dixic: Fg0 vem in nomine parris mei, es non recepistis me: si alius venerit in no- Lan. 5
mine sud hunc recipieris. FC P auluS: LDQuod charitatem veritatis non receperunt, vt salui fie - 2. Thess. 2.
rent, ideo mittet illis Deus operationem erroris, et credant mendacio. Ilec timuie P’aulus
30 dicere, quod dominus mittar cum. Mali enim et Li ciuieatem dei non iulticix, led ini- snrichri-
quicaris zelo aAisanc: nihulcamen nisi quod ds quantum permictuntur, Facere pol. Aus dsuno
Cunc. Vnde spiricus Dominimalusirruisse dicitur in Saul. NTalus quippe proprer ne valeseet
quissimam roluntatem: _x idem domini, propter acceptam ab eo iustissimam pore-
Stacem. Ouod sidominus omines reprobos regnare permittie, quanto magis omnium
repioborum capur remporalis prolperitaris, ac laeuiendi in luospocestatem cius linc
nutunon accipie: Mictec ergo cum dominus, quia maliciam corde conceptamnon
amplius quam iple permieree, exercere ralebit. Sed quaerendum est, quare dominus
ciniearem Cuam tam immmanicer tribulari permittac, cur ejus hosticancam maletaci-
endi efficaciam eribuac: Aenon estmirum, li Dominus eccleliam luam denihilon
40 sciracam, _ ad summum incerra Faltigium, ve supra diximus, exalcatam, anre vltimae
tribulationis branium, ne lonoo dissoluta ocio, in amore siri, conditoris torpeac, exci-
cacam grauissima prius exerceat pala ltra. Frit aurem lxc perlecurio, ve lupra dictum
ekt, riolenta ec frandulenca: De violenta non quidem per se: ledperporencem perlo-
nam (vemihi videtur) exercebitur. Vnde P (al. Sedet in insidiis cum diunous  occultis, Pfal. 10.
ut interficiat innocentem: id elt, occultis machinamentis porences mundi, ad adc
manifelta lanetis irrosene supplicia, incicabit. Fc hanc puro beltiam in Apocalspi
rocatam. Nlam iplum Ancichristum eadem scripcura pleudoprophetam nomat,
diabolum veos aem caoe. L  ComsetpoleI, pium Pet OtMai
hypocrili renientem, non cormenta exteriora per se lanctis interendo, led lignis
50 mendacii, de specierelisionis, ac imagine rationis fraudulencer mundum deceptu-
rum: FOrMenca verO Per Potentem adhue sibi alcitum lanctis intentarurum. Si qui
vero vnum cum porentem repore Romanorum imperatorem ad hoc aleire Con-
cendunc, ex hiunc beltiam dictum non calumnior.
26 TexpretamCuI.
reomnem quam nuncpatitur, vel passa fuic ccclelia, comparatione illius qualioc
cultam repuret. Ouod vero lublegetur, _ aic: Qui tenet nuncteneat, donec de medio
fiat: praedicto senlui accommodatum cernitur, veluc qui nunc lub honecto pudore
vitia reuclatatenet, teneat donec processu remporis inverecunda FrOMEE COIIa,
ad medium, id est, ad publicum Veniane. Floc etiam videtur inmuere cum praemisit:
Quid detineat scitis, vi reueletur in sud mpore. canqua diceret. Lon a scllact
quam completa malicia Amorrha otm, tempus quod manifestari debet, adueniat.
Vnde ec hanc ipsius renelationem, discelsionem prxcessuram narrat. Tunc enim ve-
oc

## Folio 170 — 886285755:0188
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000188.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
TTONIS FRISTNO. CHRON
A P Y Y IIL
Devita, es doctrina eins
VONTaM verosupra, viram ex abctrinam ejus Chrilto conceariam celacilu.
mus, qualicer id hac, Deo acuante, dicamus. Devica quidem constat, quia
Christus de Colioparis ac supetcendens, se ad redimendum genus humanum
humiliauie: ille de interis alcenderenitens, ac supra omne quod dicitur, aut quod co-
lirur deus (c extollens, ad decipiendoshomines subleuabit. IIle virturem _ excellen.
tianteleiratis occulcans, allumipram Carnem spuris d Rasris expoluir: ilte Fragilitatem 10
luantlon considerans, ac se super hominem deumiactans, de hoc quodnon clt, olo-
riam Cchonorem abhominibus expectabii. Doctrina verd eius, inquancum abillius
Marsb. 2r. distideat, luce clarius est, cum dominus humilicaris, Discite, inquiens, ame, quiamitis
sum e humilis corde: ilte superbix, Measunt, dicens, fumina, es ego feciilla, magister
appareat. Ernoca, quodin hdenora in duobus praecipue calumniandimateriam in-
nenit, qua videlicet alia humanx rationi, alia carnis roluptati contraria praedicat. FIu.
mana racioni contraria, re parcum rirginis, sacramentum altaris adorare, crucitirum
Marsb. 16. tiomnem credere deum, Khtasmodi. Voluptari contraria, rehoc est: Dui vultve-
nirepost me, esc. e: Nisi quis renunciaderit omnibus quaeposidet, non potest meus esse disci-
Paus: ec, rae vobis divites: e, Bean pauperes: _ huiusmodi. Sapientes ergo argumentis 2a
acratione inducens, Cultosrerum cemporalium deliciis alliciens, vero lqs FalS prO-
16.d. 24. mitonibus (educer. Duaproprel dominus in Fuanselio aic: quodtancum eritillius
temporispericulum, veinerrorem alleantur, sheri posser, etiam electi. Fcinlobha-
bes, quodescaeius sir electa. IIi quipe quihumanam rarionem sequentes, de rerum
caulis prillo lophantur, Facilius rationtlis de arsumentis ad hoc vehidemnegent, in-
ducuncur, quam ad hoc Faciendum Minis decerreanrur, delectacionibus seculiallici
ancur. Llaec de rica de doctrina eius dicta sufficianE.
A PV F V
De Fnoch, ex Helia.
deceptus, ad agnicionem rericarisre deat. P.c de FTelia quidem dominum in prophera
Polthoc lpiricu oris dominu calssspiorum, quam aliorum lanctorum languine ad de
um clanamre, percullis, siriem persccurionis sicimpoliurus, legicur.
Christi c
intector
comparat
F. HC. 14.
Macch. 5.
DR EDICAMXEaucem ipCo, humanum qs genus, de praecipue tudaicum pope.
lum Ceducente, Fnoch X ITelias, qui adhuc superstices sUnE, venturi creduntur, ve
corum, quorum rnus ance lesem, alius lb lege Fuerume, auetoritate munduserrore
lios, _EC. antequam veniet dies domini maehus es horribilis. De verisq. vero in Apocaly-
malach. 4. dicenrem habes: Fcceecomittam vobis Heliam Lesbytem, qui convertat corpatrum ad fi-
DEi Ccriprum invenies, rbi rursum, quod ab Antichristo incerticiendi, ac quodiple
E APY X
Derempore granunlius.
Ap0c. Z2.
1bid. 21.
EMPYS quoque cemrationis cribus annis et dinidio, cotidem seiticet quot e don
minuspex dicauie, ex hoc quod ibidem dicieur. r sq. ad tempus es tempora, es dimi-
dium temporis, PFOECNdI IateNEEF INMLMEMI. L. LIAENEUS autEm ex IIIa aUCLOLICALC APO.
CalyplS: Cinitatem sanctam calcabunt mensibus ZEFY, declatatur. Ouam brevitarem
cemporis ex immanirare pertecuos, proprer electos a milericordissimo iudice
acadib. 24. ProMahese dominus insuae, cum aic: Nisc abbreuiati essent diesilli, non fieret salua
omnis caro. sedpropter electos abbreuiabuncur dies ill.
Dua percasso eo aduentum dominisiena pracedant.
Percutto

## Folio 171 — 886285755:0189
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000189.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
Se
tBL CT AVYS
cernens, ad convertionem venire creditur, iuxta illud propila. siac nuietas sca L
DENerSSO impix ciuitatis capire, insidelis ludxorum populus iam se delusum
filiorum Esrael sicut arena maris, reliquiae saluae fient. P’Ost hoc locus poenitentia manet, cu.
ius spacium omnesmorrales lacet. Lgicur omnibus qux praedicta lunc consummaris,
signisq vniversis in Colc, de luna, L ltetis, marig; cranlactis, cunctis prae rimore d ex-
pectatione qua superuenicerniuer orbi, arelcentibus, reprobae ciuicaris incerirus,
_ciniraris Christi prouectus, areses Domini, iuxta vericaris rocem, qua luosblande
conlolans: Cum videritis, inquic, haec fieri, scirote quia prope est regnum der: quitanquam Lnc. 21.
Fur in nocte, id est, non praeunus, caenribus de bibentibus, nubentibus, nuptuitra-
10 dencibus, juxta dominirurlus rocem, renirenon dubitatur. Ouod non crudeliter,
sedmaona conditoris prouidenta laprenter heri credendum est, vr lemper deaduen
cu indiris pauidi, semper adrationem tCccldam parati inveniamur. Longomeiat
ociocorpenrem, ee diuerlas ob occlpariones quali dormiantem, vlcuno detempore
locururum, cuba Calutaris exciter. Mm enim hac audica, Comno pigririxe deprestus
non cuigilet, per quam erinim eA Sorcui: Faceor quia ad plurima sensuiam diu
distracto, minorem me, imonluul, ad tam ardua cractanda indicans, digitum olt
suppolui, malens dies malostremotransigere, quam magnis de rebus in perturba-
tionecemerarie dilputare. Scioenim quidixit: Vacace de videte. Noui etiam pertur.
batione conlilii semper esse nelciau, amicam ocii, negociola ofticiarenuere lapien-
20 ciam. Onibus dum nunquam ad plehum carere mereor, quandoq; camen minusim.
Porrune ingruentibus, quamuis cenuirer alleuiari videor. Proinde hoc relurrectionis
temporenon noleris, ledilluuis, qu proprer delicta nostra morcuus est, de relurrexie
proprer iustilicationes noltris, vutois et ope tulri, de resurrectione morruorum,
tineq. cemporum dicere olclathur, iplum obnixcinuocantes, rea morceanimae lu
C A PVT VII
De exterminatione seculiperinnem.
Vmiuxta apostolum, Pax d securitas dixerint, repentinus inceritus luperueniet.
cerribiliqs ionis rircure cuneta clemabuntur. Duam seculi perienem extermina
tionem non Colum nostri prophellopiritu reridicepradixerunc, sed es quidam ex
Secns imana subnixi acone, pylicis opinionibus Comniauerune. Vnde praeci-
puusphilolophorum Plato, mundum abdiris nacurx rationibus, aquaprius, poltione
purgandum, in Timxo luo alserir: dx quidam poetarum de cadem resicair:
reminiscere tempus
Ardeat, emundimdus imensalaboret.
scicacos, digne canca los eterpui mysteria concedat.
Aaffore quomare, quotellus, immensaque recia caeli
40 iudicii maniteste meminit. Reterretiam Lo(ephus, PrimuIM HOMMIIICH C LCLUM
caulas cano subcilius ex sublimius rimari poruir, quanco primordialem corumcied
tionem recentius vidit, rerum omnium exterminarionem, rnam sonis rireure, alce-
erant prius, es terra de aqua, es per aquam consssens derobdei, per quae luc tunc mundus aqua
Sed ec Sibylla in propheria de Chrilto habita, vitimi huius incendii, extremiq;
ram aquarum mulcicudine prxdixisse. C ui concordans exnoltris Petrus: C. ae li, inquit, 2. Pet. 3.
inundatus peryi: caeli autem qui nunc sunt es terra, codem veroorepopti sunt ienire sernari
in aem iudicus experditionis impiorum homanum. Fc inFra: Adueniet autem dies domini
magnus, in quo caeli magno impetu transibunt. Ouibus verbisnonnulli volune, Petrum
Lennse, Calcens amamionis debel acenacto, quamum prius aguas anuus con-,
Rac alcendisle. dicenim: Caelum es terram: Caelum nimirum aerium incelligens. Vn-
50 de d aues cceli dicimus prius aquarum inundatione periisse, cos rerd qui nunc lunt.
eodem verborepolitos eignireleruatos: id est, eodem modo d qualitateignis, quo
priusaquae, exterminandos, vel in meliusmutandos.
A P V. 7
Qualiter inseligendum sit, Calum es rerratransibunt.

## Folio 172 — 886285755:0190
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000190.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
TIC noninconsruequaeri porel, uomodoiuxta hanc auctoricatem, ip lus; r
ritatis acrestationem, calum de cerra eranseat, vel porius pereat, PPalmista dicen-
ce: Ipsiperibunt, u autem permanebis: Saomodo enim principales creatura inprinci
Biolactae peribune, cum nulla lublCalcia perire credatur: dc scriptura lacra omnibus
Auxis Lcransitoriis priusenumeracis, dicac: Terra enim in aternum stat. Llunquidter.
Fasance, ccelum quod aistus elc a luperius, peribir: Dui scrupulus Facilius soluitur,
Ei quod secundum quid dicatur, dilig CMes Intueamur. Dicimus enim transire diver.
odisheri dicitur, id elt, vel debononmalum, vel demaload bonu, vel debonoin
elius, vel demalo in decerius. Debono in malum eranliuir L. uciter, Factus de angelo
diabolus, de vica ad morrem vergens. Demaloinbonum Paulus, ex persecuroreta
Etus Apostolus, de morre ad vitam crantiens. Demalo in deterius FTerodes, de crucia
tibus corporis ad Cauissuna schenna eransmeanstormenta. Debono in melius quili.
betsidelis, de bonahuius ricae converlatione ad branium eran siens retriburionis aeter.
nX. Frenim de Chrilto dicitur, quia transinit dehoc mundo ad patrem. Sic ergocae-
nomedoac. Olenda, quae ellenterantise ad allud: Led de hoc Patu ad alicer ese, id est, ad alium pul-
chriorem, lonseq excellenriorem nutanda de cranstiguranda asseruntur. Vnde 20
Paulus: Praeterit scurahus mussat. SCd, inguie, non nacura. Plalmilta quoque ne
Cedcreaturam ad creatoris lui incommurabilicatis e idempricaris comparationem
da iudicantur, licur dicitur: astranon sunt munda in conspectu eius. Fricigicurnon aboli-
DeresC. Vnde in Apocalyp(I: F. t mareiam non est. Non enim vesupra, Caelum dC Ferram
ac ilog dictum, que caesum eran leac, non calummniauE.
DTTOHIS FRISTNC. CHRON
sal 1802.
Ecctos.t
sismodis. F. Atnamquecranlirus denon esse ad esse, vel de cseadnon esse, vel de esse
ad alicer elle: id elt, cranlitus (vetieto nome dicam) aliacionis, a Faciendo aliud: vel
alceracionis, a taciendo alceratum. Dui eransitus alcerationis in divina pagina diverlis 10
transit
ciprenda.
- Cor.7.
efal. 202.
caliesrer Jum X cerra dum eransire dicuntur, nequaquam de csse adnon esle versere, velur ab-
tob 15.
av.
quod dixerae, spsiperibunt, alperius incerprecaremur, lubiunxit: Sicut vestimentum ve-
Oltan lenescentin exlonsa d mulcimoda corrupcione, haec elementa meliorictatu,
terascent, ex sieut opertorium mutabis eos, ex mutabuntur. AC Cdiceret: Pabelcenria, et
velur decentiori amictu decoraca innouabis. Onamuis si recte inspiciamus, quid et
cuicLerie, haudmiremur, calum de terram perire dixisse. Ricenim d deo: Tu autem
permanes. Crurlum: Sicut vestimenu dcrascent, es sieut opertorium mutabis eos, es mu-
tabuntur: ruautem idem ipse es, es annitui non deficient: _ non mutabis rem stabilissima:
Perire, ecerascere, commutarie dicimus. Puriratisimenieu, resmundistimae, nomun. 20
ta substantia Cedutara sigura, ccelum nonum, de terra noua nouo vlui, nouo decore,
Ctar paradisi dei puriticata. Sune qui dicam, duo elementa aërem de aguam, tanquam
nouis corporibus deceter praeparata, omniq; inxqualitate, ac (gnalore dererto, ad in-
epoc. 20
Polerelurrectionem non necellaria, rnointerra, alcero in aethere commutatono su
txailiremare, led non elle dixie. Alii canon deperire renon sint, se d in melius siICurR
cerralhimmutari opinantur: Licut rurlum loannesmare viereum le vidisserectatur:
Quodcamen mylterialiter porius quam aelliceram intelligendum riderur. Hloc de
aqua. Aer aucem liue in subrilitarem xetheriseran (eac, siue in propria substantia ma- 40
Warc. 9.
eterratransibit. Dduod li quis acurius aucues, iplum quoque aecherem huius puriti.
Cactonis participem eMe FuturU, dE II AIMBLIOLEI ClaTiCaLOM CPaMLITurum autumAE,
nens, liquacus ex defecatus exictar, nequaquam in ip lo Fallic, quod dictum est: Calum
Debifariare surrectione moruorum.
TIstranlactis, vera octana re surrectioq mortuorum restat. R CsuIrGEF CrgO OHMISs
sednon pari modo omnes: aliis iuxta Danielem, in Ma XICLMaIL, alIIS IL Op-
probrium, verideant lemper, de cerrx puluere vigilantibus. Flic protecto notan-
dumest, duasrelurrectiones esse, animx videlicet, de corporis: quarum iuxta duas
poris an   DCll. Sccl OCelSOquOd aCuS Clt, ammas peceato
naturas Cchrictus Alius dei primosus lcus alto c. Lenn racoi-
MOTEAS

## Folio 173 — 886285755:0191
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000191.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
Lt B F R O C F AV Y 5.
homisfilius, quodix se in Fuangello loquensinsinuathis verbis: Amenamen dico
vobis, quia venit hora, es nunc est, quana mortui audient vocem filii dei, es qui audierint eci. .
vinemt. Iloc de prima relurrectione llictum, ex hoc quod dicitur, Nunc est, nemo
ambisere permicritur. Sublequenter alllem de alia loquens ait: Sicut paterhabet viibidem.
tam in semetipso, sic dedir es filio vitam habere in semetipso. Llabet quippe deus solus vi
camin lemeciplo, qui exlc, alc, in se rillens, aliun de ricam non accipit, cuiestriuere
quodehe, nec alind esse quar vulc. Quiaipse cstrica, ex lic vita, quod ab eoomnis
20 nechmtilis: quia quodtactunten loninse, sed iniplo vica est. Dedic ergo e Ailiovi
cam habero in lemeciplo, dum Aou in deum allumpro dedie habere ex gracia,
quod Dcus dei hiliushabuit exnalura. Vnde lublequencia pracedenti sen luper con-
iumCtIOnCM COMTINUAnS: Potestalem E, dedit ei iudicium facere, quia filiushominis
est. Aclidicar: Dui dedic vicam habere in semeriplo, dedir porestarem ee iudicium
Facere, non quiatilius dei, led quia ashominis est. Non enim exhoc quod Elius
deielt, aliquid dedir ei pater, Vealiquam porectarem accepir a patre: cui (iCuFCOn
Substanirialis ex conternus, ita Coolmiporens ab aeterno genitus est, nili Forte dedie.
dicamus quod genuic. Ouid aucem dliplius de secunda agac relurrectione, conse-
queer audiaus. Nolite, ait, hdc mirari, quia venit hora. Llora protecto nouistima,
20 non qux nunc est, sed quando quimnonumenris sune, audien rocem eius, et pro
cedenl. Superius dixic: Tenithora, es nunc est, quandomortui audient vocem filii dei, es
qui allerint vivent: primam relurreconem ex se, in hoc quod Deus dei tilius est,
heri declarans. Secundo cum dixisset, quodporestarem dedic cipater ex iudicium Fa-
cere, quia tilius hominis est, subiunx. Lelite mirari, qui a venit hora, quando qui in mo-
numentis sunt, audient vocem eius, es proledent. Ac b diceret: Nemiremini, liporesta-
imnatacus cranibic. Vnde esillud: Ocadas ex sanctus qui partem habet in resurrectione Acal. L..
30 prima. Inhis secundamors potestatem non habet. Scquicur ex oppolito, cum qui inpec-
catis luismoriens, prix relurrdellonis parcicepsnon fueric, maledictum, lecundae qi
mortuas suscitae verbum dei: filius secundum quod homo est Sulcitat corpora, homo
rica. In iplo enim viuimus, movemur, ee lumus, sinciplonec rinimus, nec monemur
cem accepir filius hominis iudicium Facere, cum ee poreltarem acceperim Corpora
in cinerem redacta ex monumentis ad vicam reuocare. Dui ergo in primarelurre
ctione amorce animx suCciratus fueric, in secunda de corruprione ad incorruprionem
A PY Y
X
morri xcermalicer addicendum.
Qualiter auctoritate ratota . dan o sit resurrectio mortuorum.
VoDaca   Lllat CHd e Apoltoli, nouxqi leois
aoctotesda, decce ase palilo DoPAecico spiruu praedixerunc: qua
le cmud lesillatoris cestimonu, escat dominus ad contucandos SaducXospro-
4c duxic, dicens: Fgo sum deus Abraham, deus Isaac, deus Tacob: cum non sit mortuorum, March. 2.X
sed vivorum Dens. Fxin Tob: Putasne mortuus homorursum vivat? Cunctis diebus quibus 2ob 24.
nunc miliio, expecto donec veniat immutatio mea. C redo quodredemprormens rivit, ee c.
Feillud ExCchielis: Ossa arida, audire verbum domini. Iac dui dominus: F:. Cce ego intro. EZ ech. 37.
accesseri ossantoossa umquoaque adruncturam suam. lrem: Lece eso aperiam tumulos
tius deretam secreta, tam protunda, cam abdica dicipotuir: Oltibus enim _ aridis
qualliam lememem e lo phce Mrorenon habentibus, neruosluccrelcere,
50 carnereltiri, cure superentendi, (piritu reanimari, postremocalibus derumulis suis
producidtia e Pell. Mlanguatti Lillaratione, cujus d l’aulusmeminit,
vbi aie: Tuquod seminas, non vivisicatur, nisi prius moriatur, ad credendam resurrectio - L. Cor. 25.
nem inducamur, qui lingulis annismundum xstiuali feruore decoqui, aurumnali
Sccitare decoctum aretieri, hyemali alsore arefactum emori, Veris benionahumi-
dicace rediuiuo virore, canquam de morce lulcicari conspicimus. Gudlitex Verd qua
mittam in vossiritum, es vivetis, es dabo super vosneruos, e succrescere faciam super vos
carnes, ex superextendam in vobis curem, es dabo vobisspiritum, ex vivetis. F. C inFra: EF
vestros, ex educam vos de sepulchris vestris populemens. Ouid rogo plenius, quid cuiden-

## Folio 174 — 886285755:0192
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000192.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
FFONIS FRESINC. CHRON.
da ex CaULIS NaTuTX itHCIMIS LLaLIALICL, aiI C. L C auns sibi re seruatis poterialitex erea-
coromnium operetur, alibi dicta pralencem locumnon lagirane.
C A P V T XTI
Quaarate sexu, vel formaresureant mortui.
2o dictis, videndum est, quom olo, qua xrate, quo sexu, qua Forma morruiretur.
Sadc. Viprimo sciendum elt, omnia humana corpora, siuc aquis ablorpta, siue
Aammis Conlumpea, huc in aceribusterra in cinerem redacta, liue a beltiis deuo-
FATaBLINCOEPOTAFa, SuC per dIMCLIaterrarum spacia distracta _ Separata FuerinE, iuXta 10
Apostolum, iussa dominiim voce atchangeli, ex cuba dei ad pristinam rica substanei-
amindubitatiter redii. LLCtGenE autem omnes, ve ait Augultinus, cam magni cor.
Pore, quam velerant, velfucuri erane xcate invemili: quamuis nihil oberic, eriam (i erie
intancilis, vel senilis corporis Forma, rbi nec mentis nec iplius corporistorma, vlla
remanebiintrmitas. Vnde etiam li quis in eo corporis modo in quo mortuus est, re-
furrecturum rnumquemqe hominem concendie, non cst cum illo laboriola contra-
dictionepugnandum. Nonnullihaererici propter hoc quod dictum cst: Donec occur-
ramus omnes in virum perfectum, inmensuram etatis plenitudinis Christi, ex conformes
imacinis silii dei: nec in lexufcemineo relurrecturas Faeminas credune, led in virilio-
ines: quoniam deus solum hominem Focir ex limo, Faeminam ex riro. Sed mihime. 20
lius Capere videntur, qui verumq: sexum resurrecturum ossenon dubitane. Nonenim
libido cric ibi, quae contutionis est caula. C orporibus erso illis riria derrahentur, natu.
ra leruabitur. Non est aurem vitium Faemineus sexus, lednatura. Frunc enim mem-
brafcemineanon accommodata rlui reteri, led decorinouo, quonon illiciant inspi-
Cientis concupilcenciam, qua nulla eric. (ed Deilaudetur clementia d lapientia, qua
quodnon crat tecis, ee liberauic à corruptione quod Fccit. Fr postpauca: C reatura dei
EstFamina licur vir, (ed ri de riro hereernicas commendacur. Duia ergo verumque
Texum instituie, verum que restituer. IIxc Augultinus.
Superest ve de Forma eorum disputemus. Non enim oigantes intam masnae
Racurx quanticate nanos, in tam exigua paruitatis extremitare concractos, vel debiles 3
cam imbecilliina qualicate, Achiopesincam cetra coloris deformitate, pingues vel
macilencos in lua luper Auicate rel cenvitate ad vicam, qua omni macula e labe ca-
rere debet, credendum cstreuocari. Vndcidem Ruoustinus: Omnis pulchritudo corpo-
ris est partium congruentia cum quadam coloris suanitate: vbi autem non est partium con-
Eruentia, autideo offendir quia prauum est, aucideo quia parum, aur ideo quianimi-
um. Proinde nullaerit deformicas quam Facicincongruentia partium. vbi, X qua
Praua Cunc corriguntur. dx quodminus est qua decer, vnde creatornouir, inde sup.
plebitur: Xe quo dplus est quam decer, materix seruara integritate, detrahretur. Colo-
ris porro luauicas quanca erit, rbi iusti tuls ebune licur Colin regno paris corum: Oua
claritas in Chrilti corpore cum relurrexit, ab oculis discipulorum porius abscondica 40
Fuisse, quam detuisse credenda est. Ilac de justis: reproborum enim qualicarem inue.
Aigare superRuum et.
Anmonstruosi es aborinire surgent.
DE monstruolis vero e aborriuis id sentiendum reor, quod omne cuihaec diffini-
cio animalrationale _ mortale, congruit, vel ad ritam, vel ad mortem relurre.
cturum ese credamus. Stels  angua Senuesomeruoix, qux rationales tinEa se
cum fuerit, readat anmam pro anima: luic scsi lubiacent. C. aetera Vero Latione Caten-
tia, quancum cunque limilitudni humana accedane, re limix, vel quocunquemo-
dotumano seneri amiquustoctis per hoc illudas, ve Fnuni, ex siqua tun huiulmodi,
mortales: Vel abortini, qui iam animam habere caepetu, c gibus Mores iM Scl-
reronomio loquens: Si quis (ait) percusserit mulierem, es illa abortiuum fecerit, si forma-
∞ph. 4.

## Folio 175 — 886285755:0193
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000193.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
IBF L OCT a VI 5.
ab hac resurrectione aliena noscuntur. Caererum de Flermaphroditis, bicipiribus
non est, praelerrim cum in aliis (cripturx locis, copiose latis a parribus lixc enodata
sic quaestio.
quos nacurae error vel male coniunxir, vel male divilie, laboriose disputarenecesse
A P V Y
XI
videnuo resureant.
rirum qui vinireperiantur, inillostatu obuiam Christorapientur, vel morientut.
um capiantur, vel porius sicur d alii moriantur, ex iterum re surgant: Nemoenim
Clurgere porest qui priusnon moritur. Non desunt quipre quipucenthoc quoddi
Citur, Tudicare vivos ex mortuos, HC ae Cipiendum, ve riuos eos quiincarne resduiin-
ueniantur, dicanr: eos verogui doritierunt, ex depuluerecorrae enirilabunt, Ortu-
Osincelsisane. Ouibus 2ccommodaltun videtur quodin Paulo legitur: Nolumus vos 2. Thes. 4.
ignorare de dormientibus, vi non controlemini, sieut ex caeteri quispem non habent. Si enim
credimus, quod lesus mortuus est es resurrexil, it a es deus eos qui dormierunt, per resum ad
ducet cum eo. FLoc enim vobis dicimus in Verbo domini, quia nos qui vinimus, qui residui (u-
mus in aduentu domini, non praeveniemus eos qui dormierunt: quoniam ix se Dominus in iussit
20 ex voce archangeli, e in tuba dei descendet de caelo, es mortui quiin Christo sunt, resurrent
primi. Deinde nos qui vivimus, qui reliquimur. semul rapiemur cum illis in nubibus obuiam
Christon aera, e sic semper cum domind erimus. Dux verba lonare videntur, domino
adiudicium descendenti lanctos quradhuc riuune, sue qui a morcerelurgune, limul
inaere Occurrere. Velocitarem enim resurgendi signikicans, mortuos a vivis airnon
Peaceniri, Cedistos simul eadem hora, eodem momento cum illis obuiam Christo in
acra FapI. Sediuxta liunc sensum, li qui viui reperti fuerine, non morientur, quomo-
doreneralis critre surrectio: quomoc stabit quod dicit Paulus: Omnes quidem re- L. Cor. 15.
Surcemus. Nunquid libiipsi concrarius x Cimabitur: AB(I. Tuxta maiorum igiturno-
Arorum diffinitionem: de verum elc, quod riui cum his quiresurgune, simulrapian-
30 TUTIn ACFA: RL VetAM CIC, quCa Glod in PCalmo canitur: Duis est homo qui vivit, 5 P fal. 83.
non videort mortem a debico rniuella carnis, quod e Dominus quinil rapuerat, ex-
olvere roluie, immunesnon erumr. Potelt quippe omniporens, qui cuneta creauic ex
nihilo, mira eos celericare in ip Corapie morte dissoluere, Catim qs ad vicam revocare,
quamuis riui ee mortui expice bonie mali accipinonincongrue polsint. Si quisve-
rodicat, Cosinillo generali incestulo cremandos, ex lic ad vitam cum aliisreuocan.
dos, non ett cum eo decertand. tancum videat quomodo verba Apoctoli quibus
TVnc inguirendum est detis qui vilurc Plcur, verum in illo ltam adiudici-
obuiam Chricto in aerarapi dicuneur, inelligat.
A
Denomsera ba.
TVers in verbis nec hoc cran lcunter legendu Ctt, qua VoCCM AICHAHB CH,
resurcemus, sed non omnes immutabimur, in momento, in utu dcuu, in nouissima tuba.
Canetenimtuba es mortuiresureent, ex nos immutabimur. Nonisimam cubam po-
nens, alias priusincrepuisse declarat. Flabes profecto in ApocalypLI: Et septem ait apoc. 1.
seli qut habebant septemtubas, parauerunt se, et tuba canerent: es primus ancelus tuba ce-
blum rocallenohmcollenlentermellisi pocelt. Sunc qui lex cubas antonouislimam,
tia corda, nunc quali conciluis inlonan do praemiorum promissis allexerine: nunc
velutasperus eepanous, Llelrore peenarum perculot, iMce aL. Gualis
inprima Fnoch, in secunda Noc, in cerria Abraham e patriarchae, in guarra Moyles,
in quinca Dauid e prophorxe, in serca Christus e apostoli, corum q sequaces tuere.
I11)
quidcubam deiincelligac. Nam X alibi de codem loquensmysterio: Omnes (aic) L. Cor. XJ.
cinit, es secundus, es tertius, ita v sque ad septimum. Duam cubam nouistimam Pau-
Sanctospraedicarores, qui per sex mundi xtates verbo Cacrxe exhortationistorpen-

## Folio 176 — 886285755:0194
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000194.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
TTONIS FRISING. CMRON
e
Ac septimam, quam de nouissim am vecem, ad excitationem dormientium emissam.
racul: quanco masis iplo in maleleate metuendo ex seuero descendente adiudicium,
rox angelica viuos ee morruos ad sudlicium cerribiliter exuscitans, tuDA VOCATUE: Si
Praeccantium Fucurum iudiciutm Voxcuba Fuit: quanco magisrcaliter d praelentiasi. 10
cerilludidem edicentium Conusculsa erit: Nonnullilepremcubas, septem donisipi-
ricuslaticti exquilirius conipcm, insulaq; sinsulis araribus delcendendo eribuen.
tes, nouistimam cubam spiricum cimoris appellant.
CA PVF , XVI
Devltimorudicio, e terrore seu formaindicantis.
S Conummatis, ad iudicium, d veriusque civicacis vlcimam dilcussionem domi-
nuta venire non dubium cll. Veniet aurem in ca Forma indicaturus, in qua prius
venerat imneandus: ve xqua lance mundus cum seuerum discretorem inveniat, z0
quem in caltiehumiue eencem elata priusmente contemplerar. Vnde est illud
Propheticum: Videbunt in quem transfixerunt. Pacer enim in perlona luanoniudicans,
omneiudicium Ailio dedic, ve quem diuerlis opprobriis, cruciqs innocentem expo-
suerat, hunc calestium, terreltrium, a internorum dominum constituens, iudicem
vinorum de morcuorum Faciat. Oux tamen humana Forma cum mitis appareat, iu-
Ais lanco eric clarior, de Formidabilior impiis, quanto eis anrea visa tuir oblcurior ee
despicabilior. Aspectus enim eius ex Forricudo, quae in priori aduemtunon perditatu.
Icabatur, non vila abscondebantur, tanto in eoerune manifestius, quanto ad vindi
Malach. 3. Etam aduerlariorum exercebuntur vehementius. Vndeestillud Malachix: Duispo-
terit coeitare dem aduentus eins ? Aut quisstabit ad videndum eum ? Ipse enim quasi inis ,0
constans, ex quasi herba fullonum, ex sedebit consans ex emundans argenium, e purcabit fi.
lios Leni. Cuod est dicere: Non loliim eos qui quali stipula abioneFuroris ciuscon-
rumuntur, condemnabir: Sed _ illos qui sorrem hxredicaris non habentes, in Ferra
Lenifilii vocantur. Veleosquiargento comparati, dioniguoin coelestithecarepo.
nantur, inventi fuerint, virturis suxe super excellenti maiestate terrebit, cerrito lque
juxta beacum Tob pursabit. Nam de virtures coelorum monebuntur. Frhane distri-
Etionem, ulooremg; indicantis arbitror intellexisse Danielem, cum dicerer: Thronus
eiusslammainnis, rota einsignis accensus, fuuinsieneus, rapidusque exrediebatur a facie eius.
Cum quanca enim ee superinx stimabiligloria, calestisqe curix perlucida trequen.
cia gloriolus de admirabilis appareas, idem propheca lubiungic: Milia milium mini. 40
strabant et, es deciesmilies centena milia assistebant ei.
cancocerribiliiis concrepantem, quanto prxsentius, et qualircalius ea quX anteprae,
dictatuerune, iplo efectuprodehlem rocant. Dui lonus quia permyllerium ange
lorum tieri creditur, roxproprer eu, cuba propier ligniticatum non inconuenien-
lica: Sio veniet quemadmodum vidisis eum ascendentem in calum; lenicer insonans voci
cubae, iuxta illud PCalmi: Ascendit dens in iubilatione,  cas in nda COAIId
actor. I.
Pfal. 47.
ter appellatur. Si enim doinoeranquillo et sereno ad caelos alcendente, rox ange.
CAL YY
2
2ach. 12.
Defacilitate indicanct.
Dan. 7.
abidem.
Taore ambabustris ciuiracibus coram chronomaiestaris sux praesemtatis, vna ad
moiudiciocerminabitur. Porro nulla erir in iudican do difficultas, rbi cognolcenda-
dexteram, id est, parcem poriorem, altera ad Cinistram polica, caula veriusq: instisi-
Dan. 7.
dum, s sedentem super eum, à cuius conspectu furit caelum ex terra, es locus non est inven-
tus ab ers. F. t vidimortuos marnos es pusillos stantes in conspectu throni, es libri aperti sunt.
Et alius liber apertus est, qui est vitae  iua jant oe is qua scpaerant in loro,
rum conscientiarum seinnicem acculantium seu defendentium, canta cric iudicis ri-
Caatacludo. aaeDalelBoomistua, Ludicium, inquil, sedit.  librraperto 5D
apoc. 20. Sunt. Manifectius aurem Loannes in Apocalypslua, ridi aic, thronummagnum, candi
Sccundum operaipsorum. Dui sumclibriilliguos Daviel, lumul de lonnnes poluu: et
Quis

## Folio 177 — 886285755:0195
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000195.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
LLBER OCT A V V S.
ccundum hocrnumquem que iudicabic: Annonmagis vicccuus Comcllcai
quis est ille alius liber quem loannes adiccir, quem etiam vitxe nominanit: Nunquid
deushrumano more Facta lingulorum, ne memorix ipsius clabantur, conseriplE, de
nouir, ve creacornon obliniscitr, MMCommurabilis indicabic, re verus se subrilis ab
xcerno dilcretor: Sunt erso libri coniclentix lingulorum, lemetiplas ad mortet, et
ad vicam iudicances. Liber vero allus qui viex dicitur, praelcientia conditoris, qui de ad loet bo
xecernoiulte damnandos peauidie, d milericorditer vocandos deiultiticanaospla
destinauic. Dchoc lioro impiosdeleanprecarur Plalmicta, cum aie: Deleantur de  Psal. 63.
broviventium, es cumiustis non scribantur.
CA eVT XVII
Dequadripetdbor ale rudicantium ex iudicandorita.
V1D vero sibi rule quod dicitur, sudicium sedis, cum ad iudicium, veliniudicio
lederenon iudicium sedere dicere loleamuse Ric liquidem _ Plalmicta: Quia esal.
illic sccurunt sedes in iudicio. Sedlene Cedes: Oux suncilta se des: Ouod iudicium:
Duxramus, pecamus, pullemus, ve chueniamus, reaccipiamus, ve intromictimerca
mur. IOH pollun lederenili ix sedes: non pollunc sedere nili iudicium riuum.
20 Suncergo aliqua ledes cL viux, in quibus deus ledeac. F. Cindicium ee riuum, in quo
indicia lua dilcernac. Duieropus Frequenter in dinina (criptura invenitur: ve licur in
humana pasina Parchenop cus pictus pro Parma Parthenopeipicta, ratione conlor.
eii dicitur: ita eadem ratione sedes pro sedente, iudicium pro iudicanre, scdere pro
indicarea CEiemetur. Iuamuis d alia ratione iudicium, vel se des hc rocari possine.
non solum quodiudicene, (ed ex eo quod deus in cisindicet: non Colum ex eoquod
sedeant, sed _ quod deus in eis sedear, id est, maneat, Sedisti, inquir prophera, super Pfal. 3
thronum qui indicas aequitates. An de angelis hoc tancum dictum putamus: annon
etiam delanctis, qui cum eo ledebune, in quibusiple sedebic, ee iudicabit: Sedene
quippecum eo Canctiiudicanres, sicur eis in Euanselio ipse promitrir. Sed e iplein
30 lanctis indicans, mentes corum ne vila percurbarione racillare raleane, inhrabitan-
doresens: nevila pranicare a recticudinis norma exorbicent, riuiheando implens.
licur dicitur, Animaiulti sedes est Capienria. Sedecergo ad iudicium, sedent de se-
des: quia laneti apostoli, lacer ille senatus, corunqueimitatores quos densintrabi-
eat, ad indicium reniences, non iudicandorum, sed iudicanium otreio Fingentur.
Fruncenim ibiquatuor ordines, duo bonorum, de duo malorum: ex bonisrnus iu-
dicans, alceriudicandus: ex malisirem rnus iudicandus, alter iudicatus. Iudicans
perfectorum, qui propriis voluntatibus es Faculcatibus abrenunciantes Chrictum
securilune: quibus dictum est: Sedebiris ex ves super sedes duodecim, indicantes duode- Nacsu. 13
cimtribus Israel: duodenisthronis perfectionem illius ordinis declarancibus. Iudi.
40 candusnonram pertectorum, ee tameniuctorum, qui lua licice polsidentes, Opcri-
bus misericordia obtinere meruerunt, re ad dexteram collocari, iudicati prius de
examinari, benigne audiane: Esuriui, es dedistismihimanducare. LF, enite benedi. Matto. .
Etipatrismei, possidete rernum quod vobis paratum est ab oririne mundi. Malorum iudi-
Candus _ damnandus, qui bonatranlicoria ad communem rlum humano oeneri
a creacore indulca, malo auaricix sibi vsurpances, indigentix pauperum vilcera
claulerunt: quibusitem dicitur: Psuriui, es non dedistis mihimanducare. FL, Discedite
amemaledicti inignem aeternum, ec c. Malorum iudicatus de damnandus, qui in oblti-
natione incredulicatis permanentes, ad agnitionem veritatis, veriq; dei verum cul-
cum, quem Cirxci coorbsar, nospietatem appellamus, non peruenerunt, de quibus
5o dicicur: Duinon credit, iam iudicatus est. FL Plalimicta: Ideo non resureunt impyiniudi- an.
cio, neque peccatores, eeC. Nonenim aic, Peccatores non relurgunt: led cum dixisset esat.
quodimpis, id elt intideles non resurgerentin indicium, id est, reponancur in iudi
cio: de iltis adiunxit: Neque peccatores in consilio iustorum: ac Sidiceret, RReTUrSeNE
quidem ad iudicium, sednon ad iultorum cosortium. Vndenon ridetur solum aua.
r0s, led d quolcunque criminolos lub nomine Christiana relisionis in peccatis luis

## Folio 178 — 886285755:0196
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000196.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
1ocl. 3.
TTONIS FRISINO. CMRON
morientes, ad indicandorum damnandorum pertinere collesium. Neque enim rllos
onquam per immileric ordiam iustius discuriendos ex damnandos purauerim, quam
qui riex sux negligentes, ne dicals proximis, sednec proprix animx milereri, d sub.
Eccles. 30. illud SapieneIS: Miserere animae tuae placens deo.
A P V T X I X
rbiiudicium fiet.
Etrc videndum est, _ dicencum, ubi extremiillius iudicii conentS agaIUII.,
Lonnulliproprer propheriam quae dicir: In valle Losaphat dijudicabo eos. ad liceram
cam incellisences, non lonse à cillleare sancta, in ralle Lolaphat Fucurum iudicium
Ducam, vein locum quo iudicacus tulc, iudicaturus quoqe dominus adueniat. Vnde
quidam simpliciores, Sepulchrus Dominiorationis caula rilicantes, in pratata ralle
Fanguam loca sibi ad illam hocan denorantes, lapillos seu aliam metam collocant.
Hlunc, ve verbis Flieronrmi rear, bium errorem ex simplicicate se deviorione hdei
procedentem non damnamus, nec tamen prolententia approbamus. Alii myltice
intelligentes, co quod lolaphalssebraice, Latine iudicium Conec, rbicunq locorum
celebretur, illum lolaphar, id est, aeium dicunt. Alii propter verba Apostoli supra
volica, quod postquam rapicitcts aëra obuiam domino, Canctos dixit: ee lic lem. 20
per cums domino crimus, subiunxc. in aere Fucurum iudicium X stimane. Mihi aurem
melius sencire videntur, qui hoc in terra Futurum dicunt. C orpora quippe dererra
Facta, Hunc adincorrupcionem vrporemalorum immutata, verilimilius est in cerra
adt iudicium collocari, quam ac uollius elementum lua cum ponderolcare, qua po.
tius caad Ma vergere oporret, tullum tranluchi. Nec repuonacillud Apostolirecti
monium, quilanctos ex quo Chulsto in aera obuiauerint, semper eos cum iplo Futu-
roseste dicit: cum polline cultillo adcerram quocunq; loco libiplacico, line mole.
Cia orouedinis redire, poltos lubrato impio, ne videar eoriam dei, in saudium domi-
nilui, vbi semper cumiplomaneam, introire.
C A P V I
X X
Deceleritate indicii.
venire curauerunt. Licul reridicum prouerbium. Cuilibimalus, cuibonus: Fie
crainares Mbrilitas, a Teraes Corcmes Scrucaroris acurislima PrOu CaaCCaVII.
Flic enim iuxca Formam iudic, in rei causa qua acculacor im pelic, Patron_s acten
dic, teltis deconvinceram Menair, iudex incernorum nelcius, vehiomo (xpe Falli-
tur, reusq; quiaaaaus Callequencer ab loluitur. Juod guia cometenca VaIm-
quemq’ acculance leu detendente, ibi cllenon poreric, inae simabili velockac uuqu
indicium consummari credendum cst.
DOxNOquanta velocirace hociudicium cranseae, dicerenon oporcec, vbiomnes
cergiuerlationes _ cauillationes, quas in hoc seculo in caulis pati solemus, perspi-
Z X
ESX AZ vEde hne veriulqe ciuitatis, quiprotecto relurrectionem, iudiciumq; le
quicur, inguiramus. Dilculla enim, vedictume, cee aoae Cauta, Ia
Proqualicare meritorum coronabitur, ilta cum capite luo diabolo, principeq; ac se.
ductore luo Antichricto, xrernis paenis condemnabitur. uod loannes in ApOcA
pocal. 20. YPlIPEaeuidenS aic: Ft diabolus qui se ducebat eos, missus est in caminum inhus lhut, 
A P V +
De interitureprobacinitaris.
obi es bestiae pseudopropheta cruciabuntur dic ac nocte in secula seculorum. Lria poluit,
bestiam, e pleudoprophetam, ex diabolum. Diabolum luonomine: in bestia, Ba
bylonem leumundum: in pleudopropheca, Antichrictum incelligens: quosin cami
isnem crulle  pi lae di: per caminum, horrorem loci: per
diem
numionis d lulphuris missos cruciandos dic ac nocte in secula seculorum dixit. Pet

## Folio 179 — 886285755:0197
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000197.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
DLLBFR OCFAYYS.
monltrauit. Fric ergo ibi incendium ulnemodo, locus line retrigerio, continua nox
sine ore, poenarum diutina mileria lre sine. Porro de iplius ciuiratis damnatione,
quam hic bestiam rocat, alibi loquen. Sustulit, inquir, vnus anselus fortis lapidem mo- apicat. Lb.
tarem, ex misit in mare, dicens: Hoc impetu mittetur Babylon ciuitas illa maena, es vltra
iam non inuenietur. P alis locurio apud Ciraecos sym bolica dicitur, vbi ridelicet divina
Scriputa de reinuilibili, vel spiricali loquens, collatione Facta, materialibus seu vili
Bilibuslionis veitur: velue cum angelotuim velocitacem nocare volumus, pennatos
coslcribinus. Non enim credendum est anselum lapidem realem inmare mitisse.
10 Sed praetaro rlu locurionisimperum, ee velocirarem damnationis ejus auctorem in
linualle, iuxta quod in Plalmo legicul. Perijt memoria eorum cum sonitu. Vnderurlurm Psam. 3
in Apocalyplipra dictae civicaris incericus largius describicur, cum dicitur: Cecidit ce- Apocal. 1
cidit Babylon maona, es facta est habitat o eius demoniorum, ex custodia omnis spiritus im-
mundi, ee custodia omnis volueris immundae, es odibilis: quia de vino iraefornicationis ejus
biberunt omnes gentes, es reges terrae cum illa fornicati sunt. Volune quidam Toannis
Apocalyplim antiquis prophecarun visionibus, et praecipue Danielis ee FZechielis
afFine CsC, priores G propherias necellario per iplam elucubratas fuisse. In vicima
enim visionerempli se Llicrulalem, CEcchieliin exrremoindicio, Chriltique regno
Vanieli similis, hunc non iuxta luceorum peruerlum senlum, de Llierutalem leu
20 templolee uCuocm fuisse: _ illum icidem non iuxta eos de indicio
sencium, regnoque Mellix luicerrend, sed de Chrilti vero caelesti ee xternoiudicio
Sregnopropherasse ostendic. Sic eriam quia mulci propherarum contra Babylonem
multa MIXeranE, ne de illa tamen vibe, quae olim iniulta damnatione gentes pre-
mens, ultam sux iniquitatis euerta metcedem recepit, cgisse viderentur, ad torum
illudreprobx ciuitacis corpus, sub illius erpo eos relpexisse declarans, vlcimam eius
N.
perdiconem inlinuar, cum aic: Cecidst cecidit Babylon. Similis es enim duabus F. laix Zsasi. 21.
dFlieremix propheriis, illi in principlo, ilti in fine concordans. Nam _ apud F (2i- Ibid. 13.
alibilsIS: Frit Babylon illa ciuitas Lhriosa in regnis, inclyta in superbia Chaldaorum
30 subuer) a sient subuercit dominus Sodoman es Gomorram. Nonhabitabitur 2 (que in finem
pastores requiescent ibi: sed requescentibi bestia, es replebuntur domus eorum draconibus, es
habttabunt ibistruchiones, ex pilosi saltabunibi, ex respondebunt ibi vlulae in adibusejus, 
Cyrenae n delubris voluxratum. In Flieremra Hro sic: Calix vero aurens Babylon inmanu terem.) L.
40 Bestix, VE repleantuE dontas MaCBMIDS ex Struchionibus, ve sine in delubris volu.
morram, non habitabitur in finem,  consundetur ageneratione 2sque in generationem. Ciproxda.
diem enoctem, ac secula seculorum, poenarum indesicientem perpetirarem de
amlegimus: Cecidis cecidit Babylon, e omnia sculprilia deorum ejus contrita sunt. FE
es confundetur (que ad renerationem s echerationem. Z ec ponet ibitentoria Arabs, nec
domini, inebrians omnem terram. De vino ejus biberunt omnes gentes, ex ideo commotae
sunt. Subitocecient Babylon, es contrita est. Primo rideamus quomodohocilli Baby-
loni, qux a Cyro, ve in historia diximus, subuersa est, ad literam convenire pOtTI.
Ponamus eam ita fundiriis cuersam, quod camen a Mmulris OrientalibUSMCTAFIE, ve
non habicetur in finem, nec in generationem e generationem, rr requieleant ibi
peatis syrenx, _ alia monstrola quae ibi ponuntur. Nunquidtamen licur Sodoma
e GTomorra lubuerla fuic: Nusquam enim caelesti cam ione conslaorasse, sed hu-
mana manu captam, rums a vecuitale collapram de eoa le suS. Keltae
illius consummari credantur. P’orest quidem ad literant relu cie, quoa cintas
prius illa gloriola in regnis, canquam mero ricinas sees d ecta, Mcoatas a
resi quaedam ibi ad literam implera fuerine, reliqua plenius et verius in signiticato
ta, monstrorum lacibulum, non hominum hiabicaculum Fuerit. Sed quia ple.
commotas lubiccerie, poltmodum ee ipla tanquam inebriata, collapla se concri-
raque e ita vera lune ligniticantia, guotce reca e Corct Mcala, lieut
50 quod Abraham duos silios habuit, verum fuic in Fe: nec eo minus verum Fuie.
quodhiaec lunc duo celtamenca in sisaloe. Sane ns Gua de Bdb)10.
ne dicta lunc, conveniane, breuirer aperiemus. Cecidit cecidit, inquit Joannes, Ba ruicnta
bylon marna. Flaias: Cecidit cecidit Babylon, e omnia sculpra aedru eus Coa La
a
sunt. EF FUTIU: Erit Babylon illa gloriosa, sicut subueriit dominus Sodomam es 60. p i e

## Folio 180 — 886285755:0198
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000198.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
DLLONIS FKISINC. CHROH
aue
Peruertorum enim ciuitas, quxe hic cemporali gloria Rorens in daemonum pompa,
tanquam in Chalaxorum lupetbia cta in oculis luistuit, non lolum a glorialua
tractarus da mteros corruer, led el adinctar Sodomx, lulphureo subuerlaincendio,
cemmintaum non qualimanentem Cluitatem, le d tanquam ceneorium lcu habita-
culuntinhrabicane, accipiancult. L’et bestias aurem, pilolos, dracones, Sruchiones, sy.
renas, MeaS, volueres immundas, Mulciplex, _ diuersum, spurcissimum illudim-
mundorum spirituum colleg HINelligatur. Reproba ergo illa ciuitas, quia exquo
illa cum capite luo diaboloxterno supplicio addicitur, non lolum ab electis, quospri-
us verricicum palea premebat, merstium, se d _ locorum interuallo separatur, recte
aucrass quodnon poncribiceMotra rabS, nec pastores requielcent ibi, led requie.
SCenETO Beltix, RC. Nam quod dicitu, Cecidit cecidit Babylon, ex omma sculprilia deo-
rum cus contrita sunt: inlinuat Gura quocquor res tranlitorias inordinare amantes
Deopraeponimus, cornobis qualt culptilia Fabricamus. Ruence eroo Babylone, Con-
teruni de lculpiilia, dum eralticunte mundo, co acrius plectendus quilque rapiinr
adpaenam, quantorenerius Deo contempro propriam lecutus est concupilceniam. 20
CA PV T XXI
Deaureo calice Babylonis.
domini Babylon, omnem terram, omnesq; reges cum illa Fornicantes, deirator.
nicationis lux commonens _ incblans, iplags ad vltimum collidenda _ COnteren.
da sit, eropologice rideamus. Llabet Babylonaurum suum, habet sapientiam suam,
Pocandorrahir, rractosin praecipiciumbriatos ducit. Fr licut in libro Sapientix ha-
Des, non solum sarrulitare, sed eE culeu _ gectumererricio ad illicitos sui amplexus,
quali ad Fornicationem illaqueacos mincericum deiicir. P. Ct enim (piricualis Fornica-
tio, quarnaquaeqsanima ab amore  creatoris recedens, _ diuerlas daemonum lu.
nunquam amplius ad priorum voluptatum delideria, canquam ad habicationem pri.
Cinam reverlura, sine spe restaurationis in xeternum ardebit. Ouod vero lublequen-
ter ait: Non ponetibitentoria arabs, nec pastores requiescent ibi, sed requiescent ibi bestia,
exc. vel iuxca Toannem: damones spiritus immundi, volucres immundae: sic dictum vide.
tur, quodper Arabes e pastores, electi, sele proximosq bene palcentes, qui praesen.
Mun
replerus.
DEMENC qualiter iuxta Flieremiam, de itidem Toannem, C alix aureus in manu
per quodasturis cauillarionibus, de daus ac Cophisticis argumentationibus limpli.
ces quolq; a recordes quali monstraio poculo allicit, allectos Fallis promiltionibus 30
spiriomali
Cornicar
clticacionesamplectens, adcoluo alut. Lukla i LCctones glirorni
delideriis rolutatos, gualiad coridem immundoru (pirituum Fornicationesturiola li.
cancur abste. Juia ergo mudus amatores suos inani lapientia pellicit, sed e diueclis
bidine lubisit: recte a duobushisprimacibus dicitur, Babylon calice aureo omnem
re. Sed videndum est quomodo calix ilte ALTCUS, OINCM EEFFAI COIMOLENS, in 4
terram, omnesq reges d gentes cum ca Fornicantes, de ira Fornicationis lux inebris-
manudomini cse dicatur. Ilunquid eius nutu es roluntate mundus sic concurieur,
Sicilluditur, ex poltremo cum dilectoribus luis in intericum pexecipitatur: Ouod etsi
eius beneplacitonon hac, sinc iphius tam en porestatis permissione, cui formarilucem
lcbonum placet, velinciplocreante renebras, malum essenon port,  qudisc
Cilenirecreditur. Fltitaqs Babso Cank ames acm, Guta oeiuIS
Dsec 2
(vtdixi) permissione concuritur, le d e iplius dono aurum haber, quo insata malé
aburitur: iuxta illud propherxe: Dedieis arzentum ex aurum, ipsi vero sacrificaverunt inde
Baalim. Babylonigitur qua caliceluo aurcoes elesCooetal, de enun
cadet _corruet: dum mundus nullum porentix (cu lapienca lua Co
extremoexamine, apudiultum e diltrictucem Mices, Potehsporcitertor. 50
mencis depucacus, inionem aecernum, qui parauscabbio aCs cs ut.
pernen
5.
ransitoria, Quid nobis profuit superbia? aut qud dimitiarum ractantia contunt nobis: Transcerunt
omniailla quass ombra, es quase dduncius pracurrens. es ranquam nauis quae percransusu-
Resmunda. Ponamus ance oculosilludtempus quali prx lens, omnes qs Imperatorum scureoum
cum sin ciuitatis illius ordines considerantes, in persona omnium cum Sapience dicamus:
ettantes

## Folio 181 — 886285755:0199
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000199.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
L IBFR OCF AV Y 5.
exquasinuncius praecurrens, ex Lauamnanis quae pertranset fluituantes aquas, cuius cum Cap. 5.
volat in aere, nullum inuenitur argumentum ineris illus, ex c. Sic d nos nati continuo
delimimus esse, de virturis quidem signum nullum raluimus oltendere, inmalignita
renoltra aurem consumpri sumus. Sacis arbieror de sinc illius civitaris, quae iuxta bea- 1ob. 22.
cum Tob, in bono ducens diesluos, e in puncto descendens ad interos, operum (uo
rum stipendium morcem immortalem Corcietur, disputatum cst. Restat re de qualica.
re poenarum cius dicatus.
A PV F X XITI
Dequalitate paenarum, E quid sit, Termis eorum non morietur.
T AOr E secundum qualitarem opcrum, de diverlarum de sidleria roliptatum, ex.
cendi credicur ex mentura poenarum, iuxta illud in ApOC alyplI: Duantum glorisicanit apoc. 1B.
se, ex in deliciis fuit, tantum date illi tormentum e luctum. F. L in libro SapientiX: In eo quo Sap. II.
quispeccat, expunitur. Vnde divesille qui deliciose vivens, in lingua pluS DecCaLCFaE,
candem apudinteros caereris membris plus ardere demonstrans, gurta aqua retrise
rari pecebar. Oualicer autem rnum cundem q ignem q diverse sentiant, s quisscire
cupit, in Ausustino de Cinit. Dei, pleniisinuenict, rbi sc quomodo damnati Xeterna
20 licerinigne viuere possine, non Colum ex Dei omniporeneis potenria heriposse, led
exemplo quorundam animalium, quae in praesenti in igne riuune, rarioninon obsta- Esa. 66.
re declaratur. Nonnulli proprer illam auctoritatem: Vermis eorum nonmorietur, ex i- NarC. 9.
enis eorum non extinguetur: malos non Columisne maceriali apudinteros cremari, sed
_ verme vero excruciarix limant. Alii vormem ac crucincum conscienria interpre-
cances, duplexicidem cormentum, aliud spiricualicer intus, aliud macerialirex foris po.
nunc. Alii spiricualicer verum que accipientes, caliter reprobosisne rri, qualicerverme
rodi putane: illud Ausustini in auctoritate ducentes, qui air: Falisslamma, qualis lineua.
Mihi aurem melius sencire videntur, qui corpus vera Hamma, animum cruciari dicut
Coscientia. Ouia ergo de maletransacta rita immortalismorsrodet, conscientiaionis
30 indeticiens sine fine aduret corpus e animam, bene dicit Propheta: rermis eorum non
morietur, ex ienis eorum non extinguetur. Sunt etiam qui dicane, ab igne inextinguibili
adtrigus cosincolerabile rapi, iuxta illud in Pob: acaloreienium transibunt ad aquasni-
uium. Duod e dominus in Fuangelio videtur velle, cum dicic: Ibi erit fletus ex stridor 1ob. 2. 4.
dentium. L.letus enim ex calore, Aridor dentium euenire (olet extrisore. Non desune Mach. 13. C3
etiam quiadmaiorem miseriae cumulum, hismalis feetorem adiungane, iuxcaillud
ProphecX: F. Ferit prosuani odore faetor. Ouidam vero his eribus peenarum generibors Fsa. 3.
Sex aliasadiiciune, acq; iuxta + X caelestis curix ordines, toridem internalis ersastuli
puniendorum cuneos constituune. De quibus omnibus curioluisnon estinueltisan
dum, led poriusne experiamur praecauendum: dum hocratum constet, quod omni-
40um externorum e internorum miseriam milerrimus ille e infelicissimus stacusram
cormenrorum magnicudine, quam acerna morcismortem fuxienrisindete Asa perpe.
cuitare exufec
CAPYF ZXITII
praterierit, no est vestigium inuenire, neque semitam carina illius in fluctibus: aut auis quae trans-
Quomodointellicendum sit. E adem mensura quamen sifueritts, es . s e  alt
peccantibus aeternae paenairrocantur:
attB.
tur. cum dominus dicat: F.adem mensura qua Mens fuct, remelerur vobis. nde jurene rett
so nonnulli inani pietate ducti, peccatores aeternalicer puniri negabant, acgi 2d argu poraliterret
mencum sui erroris illud PCalmooraphi in ducebanE: Nunquid obliviscetur misereri dens cantib. ac er
nair
aut continebit inira suamisericordias suas: F: Fillud: Duam magna multitudo dulcedinis tua, rosentur.
quam abscondisti timenribus te. Perfecisti autem eis quisperantinte. Floc enim lic incelli- P al. 86.
sendum purabant, quoddeus vberrarem dulcedinis, e copio(x milericordix pCcca- P (al. 31.
coribusminas intemando, in hac vica ab lcondat, ad auscuclum cimorem, et per I1.
COLExaucem quaeri, quajusticiaremporaliter peccantibus xeterna poetra debea

## Folio 182 — 886285755:0200
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000200.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
(a. 24
OFFONIS ERISINC. CHROH.
morem correctionem, sed in fururo veniam sperantibus reuclando perticiar. Aliio-
mnehominum, sed ee daemonum genus apcenis liberandum post mille annos hx-
retice dicebant. illud Plaix non recte intelligentes: Retrudentur in carcerem, ex post mul-
tos dies vitabuntur. FTos vero catholica vericatis normam sequentes, le cundum ipsius
dominicestimonium, dicentis: Ibunt hi in supplicium aeternum, rCprOBOTUM PCENASX-
ternas credimus. Si enim ad cerrorem eantum malorum poenas xeternas dixic, adula-
rorie quogtaritu bonorum gloriam xeternam prae dixisse putandus erit: quod nequa-
quam stare posse, nemo qui ipsum reritate _ vicam ese cognoleit, dubicare permit.
EIcUT. Nec AUCEOTIEATCS quX POSiEX sune, ab hoc sensir dilcrepant, cum milerAtOY
ee milericors dominus, quandiu tempus est milerendi, patienter de longanimi e
cer expectando, largam peccatoribus paenicendi materiam tribuat: in iplagueira lua,
hoc estin iudicio, milerationes luasnon concincat, minus Forta se quam meruerane
puniendo, velincerdum retrigerii (olatium in paenis cis indulgendo. Floc eriam vide.
tur relle illa Flaix auctoritas, quae eospostrecrutionem in carcerem vilicandos dicit,
revidelicer vilirationem vocer quanculam cunqse consolationem. IIIa vero quam rux.
Cum inducune: Quam magna multitudo dulcedinis tua domine: lonsc aliu senlum requi-
ric. Ab(condic enim deus mulcicudinem dulcedinis sux rimentibus se, quiarimor qui
non est in charitare seruiliter Deum quaerens, ad degustandam dulcedinem cius,
quam in charitare radicari; spe saudences, in cribulatione patientes, ex mericorum
Colcientia invenium, non peruenit. Spes siquide, qux linepix cedentimerito, vel (al- 20
rem sine ca charitate, quae operit mulcicudiné peccatoru, procedit, non spes, led prae-
sumprio vocanda est. Velcerre e casterimentibus, in hac vita dulcedinem suam deus
abscondir quam eildem in futuro sperantibus, Facie ad Faciem seiplum videndum de
monstrando perticir, re sincidem timentes qui sperantes. Ouid est ergo quod dicir:
Fadem mensura quamensifueritis, exC, (I LCIPOFALITEF DCCCAtLIUI XIErNX liIME PCenX
malorum: Dui Ccrupulus Facilius enodatur, li deunon solum operum, se d etiam cor-
dium ese(CruLATOTeM inEICaMUT. R emetietur icaq; Cadementura quamensi fuerine
homines, dum eis Facultare peccandi, non voluntate luberacta, in xeterna malefacien-
divoluneace moriencibus, acerna supplicia irOs2t.
X X V
An inpaenis positos, de trangultismalis vere paeniteat, vel peccandi adhuc volunia-
tem habeant:
E Dechocinquirendum videtur: Si canris cruciatibus addictos, vel de crantact
molis vere poeniteae, velrursum Deceandi (I pOeNIS CAFCTEHE, VOIUMEALEI MaBCAHE.
Legicurenim in libro Sapientix: Videntes turbabuntur timore horribili, es mirabuntur
in subitatione insperatae saluris, dicentes intra se, paenitentiam agentes. FC in Fuans elic a p2-
rabola, diuesille de Salure Fracru Colicitari inducitur, cum aic: Rozo ergote pater, ut mit-
tas eum in domum patris mei: habeo enim quinqe fratres, vt testerurillis, exc. Si enim eos, ne
in locum cormentorum veniane, affectuola Collicicudine praemoneri cupic, quanto 40
inagis lemeriplum hoc relle praecauisse putadus eric: Sednorandum elt, diuerlismo-
dis accipipaenicentiam. Accipitur incerdum comodo quo d deleribitur. P’oenicenria
estcommilsa deAere, _ desendanon committere. ODualicer paulus quoldam poeni-
cuisse gloriatur, quibus aic: C audeo vos contristatos esse, non quia contristati estis, se d quia
contristati estis adpaenitentiam. F.C de qua dominus in Puangelio. Paenitentiam acite, ap-
March. 4- proxinquabit enim regnum caelorum. Palis siquidem peenicentia vera ee Tructuola est,
per quam non Colum remictionem consequimur peccatorum, (ede meremur adre.
snum peruenire calorum. Dicitur etiam paenicentia, quasi poenicudo: qualis cst la-
exon e omnium Cceleratorum in criminibus suis comprehensorum, ac suppliciis
addictorum. Paenice eos enim no (celus perperrasse, (e d pro lcclere cormento depu. 50
tacos elle:nec rellent odiomalicarere Muo, ca nHes Porter, Dorcomilum crimen
debicocarere supplicio. T alipeenicetia apud interos agimalos credibile est, cumram
ex instantia horroris pana proprix, guam examulatione laluris _ prospericatis alie.
AX amplius concurbeneur, e crucientur. Sic quippe Sapiensille dixit. Videntes scilicet,
iustosin magnatranquillitasis constanciastanies, curbabuntur rimere horribili, es mirebun.
Fur
c.
Paenitent
aptex.
-COr.
3ap. 5.

## Folio 183 — 886285755:0201
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000201.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
LIBER OCT AY V S.
tur in subitatione insperatae salutis. Frrunc demum duobushis, videlicer proprixe damna-
tionis, d aliena laluationis consideratione, dicunt intra se poenirentiam agentes, de
Dex angultia spiritus gemences: Lisunt quos aliquando habuimus in derisum, es in sionum
improperi. FXhrinc liquet, Sapientem illumno de vera e Fructuolapoenitenria, sed de
Falla _ extortapeenitudine, vel porius de dolore d indignatione locurum fuisse. Vi-
deamus etiam sipraetaxatus ille diues vera paenicenria ductus Fuetir: Pogo ergotepater, Luc. 26.
vrmittas eum in domum parris mei, habeo enim quing fratres, Wt testetur illis, et C. None-
nim aic, vecestetur eis virare malum, sed moncac pexcauere tormencum: necait, ve
moneat eos, rebona si qua Faciune rirtutis agantamore, non seruilipoenae timore. Sed
20quishoc quali parabolicum ad liceram dicat non esse intelligendum, non estin de-
terminatione eius valde deludandum. Poenicet ergo malos esse incormentis, led
non sic, ve liredire ad pristinam vitam permitterentur, vellene carere peccaris. Si quis
vero contentiolus adeo est, vepurer eosvere ibipoenicere, led effectu poenirentia Ca-
rere, iuxca illud Apostoli. Eccenunc tempus, ecc, quasinorune acceptabilenon cst Cum 2. Cor. 6.
colitigandum. Onamnis non desint qui dicant, Sicurboni cum deo in xererna gloria
pertecternus spiricus effecti, non pollunt, nec rolune rellenisibonum: (IC dC reprO-
bos in supplicio capiri luo diabolo, relur plene incorporatos, ita obstinationi eius
contigurari, ve deincepsnee veline, necpolline rellenili malum. lurta quorum sen
sumnon solum decranlacta vica vere nonpaenicet, sed ee silicerer, in peccatisadhuc
20 manere rellent.
CAPVF ZZVI.
Anpostiudicium extra infernum inferiorem ad leviores paenas locus remanear: P. t
quid de paruulis, qui solo oririnalitenentur.
FTISdictis, indogundum puo, sicranlacto iudicio, exira internum inferiorem ad
leuiorespeenas locus remaneat. F. NC quippe apud interos locu purgacorium, in
quo laluandi vel renebris cantum afticiantur, vel expiationis igne decoguantur, qui-
dam a serune: iuxca illud patriarchae: Lusens descendam ad inseros, _ illud APOCtoII: Ipse C en. 37
30 autem saluuserit, sic tamen quasi perignem. Ae Ci cerminatis in iudicio caulis singulorumm, V. Cor. 3
Peoqualicate meritorum aecernis poenis deputatis, nullus vlera pursabitur, quomodo
locusille superior purratorius reliduuserit: Si veronon remanebit, re de aliistaceam,
quid deparuulis, qui Colo orioinali delictorenentur, her. Nunquid in pureum interni
inferioris ec ipsirecrudentur: Denigi nonnullirenebris tantim eossicur antiquos pa-
tres, ed quod in nullo reiinveniantur, nisi quod ad gratiam baprilmi, ex ad agnicio-
nem verae lueis non peruenerune, teneri affirmane: ad iplastancum renebras inter-
Precances, quodmitissima peena Augustinus eospleerendos ese reltacur. Alii praetata
verba Augustini durius accipiences, vera eospeena, sed mitissima pumiendos dicumt.
Ouodsilocus criam ille superior, non reprius ad pursationem, sed adteorum velmi.
40nusmalorum punicionem, perpecuam eamen, releruabitur: non huic astimationi op.
Policum, quodpostiudicium purgacorius locus nonremaneat, cum non mutato loco,
Sedocticio, qui prius erat pursacionis, cunc hacpunicionis: quauis et si loco illo penicuis
abolico, in generalem poenarum locum deputentur, non estincredibile, cum pOMie
omnipocens manus dei eosinillo horribili incendio vel intactos seruare, vel minus
alticere, qui quondam eres in camino ignis puerosillaelos conseruauic. Nam _ vno,
codemq Colis calorenon omnes aqualirer vri, vel aftici videmus. C uiustamenrei al.
sercionem, quia nondum cerca auctoricare invenimus, deiiudicio relin guaMuS.
E A PV F XXVI
5e
Duombu sararuat non luceat.
LDEvorM quoq. est deioneillo xeterno, quomodo luce careat, cum veriignis
brxe extetiores, tenebrx palpabiles. Duainre considerandum est, quod naturxe crea-
Tor Deus qualda iplicaulas et vires indidic: quas si certis rationibus, lieur deus, quan-
licnatura non lotum rrere, lede lucere. Nam de uomolo ostee

## Folio 184 — 886285755:0202
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000202.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
OTTONIS ERISING. CHRON.
dogs suberatir, mirari non oporrer: quia ae ignis ille infornace Chaldxe orum habine
virturem suam ad conlumenda puerorum vincula, sed non habuic ad delendaipso.
Tum COrPOTa. F. Folim in rubo, qué ardere voluit, denon conlumi, ardebat, de no com-
Burebatur: quianatura suam ionis habebat ad lucem, non ad consummationem. Sie
econtrario infernalis ignis rirtute lua in luce carebir, de plenaric eam habebit in exu-
Stione. Frit itaq: cormencu ignis ibisine consolatione lucis adurens, non illuminans,
afficiens, non rehiciens: re omne genus miserix plus quamne dicam edici, (ednec ex-
cositari polsic, habeat, omniq delectamento quo milerrimirale at subleuari, catCAE.
A P V T X Z V IL1.
Dectoria es exaltatione cinitatisdes.
ANDEm decurso laboriota dispuratione sine malorum, quali graui pelago ena
tato, ad luanem ee iucureum ciuicaris Christitinem, ipsius Freti sraria veniamus.
Toitur Clutace mundi Babytor Milerabilirer praecipicata qualiter cinitas Christi FTie.
rulalem aneta gloriticetu, anamus. Toannes cu deilla dixisser in Apocalypsi, quod
cum leductore luo diabolo, d pleudopropheca luo Ancichricto milla chec incami-
num ionis de sulphuris, rbi cruciomtur dicac nocte in secula seculorum, post pauca
Subi  XIL. L dm mum Flierusalem nouam descendentem de caelo, a deo paratam
sicu. Pon sane orratam viro suo. L. ladali vocem magnam de caelo dicentem: Eccetabernacu 20
rum de Can hominibus, _C. PIIac Ldaei in adventu Messix sui, ITieruTaleM CCLLCALICM
magn2 cum Sloria restauaI.  cum maxima rerum abundantia se cumillore.
onacus, omnis mundialis gs lorte, deliciis ascluere, ae dificium illud P.Zechiclisinmon-
te, necionpropheriam F la. Surse illuminare Kierusalem, quia venit lumentuum, es glo-
ria domni super re orta est, _C. aa CLa MCCIlIGCNEES. OUOTUMETTOTE GLIILIALMHIDC Hri-
Riano NoMMelectari, LESHIUMIL CMLMLLINTCrTa FUCUTU PUTaVCTINE: IBIE IIILLICLUL-
lemcertestri, lanctis cum ip so demA regnancibus, post mille annOS ICMICHCMII Sa-
thanas actunc demum prachaenum, CanCtOSG; In FEgNUI CCKML AIILIHICHCOS
run, Calllediante matre peleten teruus addexteram, et alter ae MLaMMMIILC-
sno Cmlederent. Loannes ersas opiniones _errores celtrueret, pri-
poltmollum calo e terra innelaces  Cucls, hon decertelluus Mria llicrulalem
nostrau a iberam accestans. Scceu Ctot eceo, Guo0. 40
esal. . mumdo,  ae LLEm ituruS CNCE, accCltaretUT: Pierusalem, iI quIE, quae adi-
canquam ab omrii corcupcione et mortalicae liberacam, es innouacam descendisse
Fore. A qua xstimatione Ailii L ebedaei nondum rircute ex alto induri, non lonoefye
modamnationem reprobx civicatis, cussep vumum incendium crrastalC IcHc, al
loguens, Cubiunxit: Et vidicinitatem santam rualem nouam descendentem ae lato.
Suonoeum lanctam rocaret, quam proae, a eos quiad semissi
fuerane lapidantem, Babylone PLISHOMAUM: SOMIOUO KOdaIM, quX in vecu-
Racelegis adhuc manet, diceret. Duon oea qua et Male-
renatm, accur delcendentem allerel: ri vene Aponoias eam quae interris
est AOar ComparaNS, Seruire cum Aliis LS AIL: IHIAII FAMIEN GUIX LLILAMIMICILCAILCME
sicatur vt cinitas. Non enim ciuitatem a a, leCale Camae diticari dicens:
noumorenoltro, necnoltrislapicibus, led aiuia vcul, elisq; ex lapidibus iplam
aduCandam declara. ave d gno Cic, alenac Guod lequitur: Cnius
Parlicipatiocus asam. Duomodo enum calura, non permanlurx participatioe.
insin idipsu: Fist ergo illius cinitatis ge alet HOItra CII, d lurtum ett, ParrICIpatIO
eius, qui dixir: F. go sum qui sum, e qui est misit me ad vos. Eius dicoin idipsum, id est, in di-
Csgia tunc cum ridebis cumlicutiele, xternitats de idencitatis vere pertecteqi
unem ucato. Coscadepoccclua icridis  ouececes. Juide
minitate lua aerernaliter e incomitabiliter semper rno codemq modopermanentis.
particepseris, bene dicitur; Cujus parricipatio est in idipsum. Iraq: seclulo illorum Crro- 50
re verba Apoltoliprolequam. m au cmlatet janodu derulalem nouam de cen-
est enim quod cinitatem illai Larsera, t C, alt ACBLCLILAVLIICALCLMMLMata, HOVIaIM
lpor. 22
sa. 60
FNod. 3.

## Folio 185 — 886285755:0203
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000203.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
L. IBE R, O CT A V V S.
28
Augultinum, nec inhis caelis risibilibus merces lanctorum repolira cst, quantoma-
sisnec inhisinterius locanda erir. Duid ergo sibi vule; ridiciurtatem sanctam Hieru(a-Cimica
dem nouam de scendetem de cae lo: F: ∞0 quice quid senserir, et li debira veneratione can
cae
cem
quam lacrum sccrerum amplectar, ad plenum tamen me non intelligere protireor, qua sit
a
niliforce caelum, iplam superexcelleem duurcatisnaturam, de qua Plalmo A sum- 2)al. 13.
mocaloecressioeins, inrellexerit. Velic cuctum videatur, quod gloria illius ciuicaris in
20 licuri eA, descendat. (uod enim in hac vica plene, etiam ab clectis illa Cuperinaestima.
bilisbeacieudo comprehendinon valeat, illo Prophetico e Apostolico probaturre-
Simonio: Oculus non vidit, auris non audinit, nec in corhominis ascendit, quae praeparanit de-=a. 6
usdilixentibus se. Delcendere erso dicitur de caelo cum ab arcano divini conilii ad
nociciam electorum, non Colum per scienciam, Cc d e per experientiam incomparabi-
lisilla corona peruenier, a Deoparatam, licur sponlam ornatam viro luo. Ouiem Or-
Cor. 2
nacum in spiritu prophera praeuidens, immenlo suctulus saudio: Caudens, inquic, sau. = sa. 61.
debo in Domino, es exultabit animamea in Deo meo. C aulamq; eaudii depromens: Duid
induitme, aie, vestimento (alutis, e naumento insticiae circunde dit me, quasipponsum decora-
tumcorona, e quasisposam ornatam momudus suis. F. ric ergo ornatus eiuSCOrONA, dE MO-
20 nilis. Corona scilicerimmarc elcibilis perpetux immortalitatis e incorruptionis ad-
ornansgloria: monilia ineftabili cordis puritate, qua e Deus videtur, decorans cam
mundicia. Denigs quia a Factore luonon lolum veFactura xcernaliter praescita, in cce-
lesteabaculum porentialiter imeroducirur, se d e ve sponla decorata in eiusregni
chalamoamabiliter collocatur, bene de caelo descendens, a Deo parata, _ Sicur (pon-
Caornaca, alta. Metcaenim _x inettabili benignicaris attluentia, Factura tcsponla:
cum eam quam mirabilicer ex nihilo creauic, ad Famulatum mirabilius retormatam,
ad caelectis chalami iocundum allumet amplexum.
Et audiui vocem magnam de caelo dicentem. VOxicta rox luauis, vox lxcirix de alto spoc. ut.
Conans, de sublimi dininicatis consessu dulciterincrepitans, quid dicac audiamS: FC-
30 cetabernaculum Dei cum hominibus, Ss habitabit cumeis. Ouod est illud cabernaculum
Dei. AnForre inter illa reputabitur, de quibus dicicur: Duam pulchra tabernacula tua Num. 2. 4.
Tacob, tentoria rua Trael. An poriusinterilla gua Plalmista concupiscens, aleo luspirio
Poclamat: Duam dilecta tabernacula tua domhe virturum, concupiscit es defieit anima esal. 84.
meain atrio Domini: Suncenim cabernacula tacob tabernacula luctantium in praelen-
es viex militia, agone _ exercitio graua, sed hltuitu coronx spectaculo pulchra, bo-
Aasemper, sed non semperiocunda. Sunca labernacula Dei, tabernacula ternan-
tum in caeleltis parrix curia, omni calcato uelu, plenarranquillitare, suauia, de per-
Cepracoronaplene saudentia: non lolum Deca semper, led linccrictium intermixtio-
De Cinclaborum Farigatione semper IXeta d LocMda. Benc ergo illa pulchra, ista dile-
40ctaau. Mnc peeus, suae coronx cum viciis d concupilcentiis
de ceelo dicir: Anmerces quae in ccelis fucura promititur, in cerra erir: Si enim iuxta
Colius Dei praedeltinatione ab aeterno collocata, ipliq; soli noca, tunc demum ad lan-
ctorum cognitionem plenariam, quando Deus omnia in omnibus erit, et videbicur
luctam inire: Ouidamabilius, quam victoria peracta, de Petcepta corona saudere:
candiperuenitur ad tructum praemii percipiend. uia veto cltcusa, la.
lanctorum anselorum contubernia, charitaris nexurnam Faciuncrempublicam, bC
Ac quae Plalmilta dixeratrabernacula, hiccabernaculum rocatur: quibus dum lan-
etorum agmina coniunctarnam condunt rnius rrbis commanenriam, benecum
hominibuscabernaculum Deiad xeternam mansionem iunctum narratur. Sedina-
limabili dulcedine omnia pexe dicta exuperac quod subdicur:. Pt habitabit cum eis. Sic.
nim speciestabernaculorum delectar, quanto magisinhrabicatoris coru, gulecicit.
la moamansio delectabilis erir: LTabicabit ergo Deusincts, Plclocosa Vetosl.
dioreplens, nerquam racillare valeane, Prelan Ch lua Vonis noriciam largiens,
atque omnibus omnia factus, pertectam eis beacitudinem cribuens. Vnde pulchre
lubiungitur: PFipsi populus einserunt, ex ipse Deus cum eiserit eorum Deus. In hacenim VI - apoc. 2 l.
tas cerrenahabicatio ensum multa cogitanrem depli. Cocens cunse Coliciru-
Suntitaque rabernacula lacob pucnta, aernacula Dei dilecta: quia de labore cer-
dinibus suc cumbimus, qualicoriens Deum, quem omnibus duxis ee tranlicoriisprx.

## Folio 186 — 886285755:0204
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000204.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
OTTONIS ERISIHO. CHRON.
ponere debueramus, deum nosrum esse obliuiscimur. In illa vero ciuirate, vbi sic di
vina concemplacio omnes inidiplum conglutinans beatificae, reincerno e xterno
saudio perfecte lustulos, Foras cuasari non oporceat, ipsi populus ciuserunt, de ipse
deus cum eis eric corum deus. Vbi profecto quia sic aeternae iocundiraris _ lxririx vi-
moinebrientur, ve omnistralactx riex mileria vlera non aficiantur. ODuod Sublequen.
ter declarat, cum subiunsitur: F. t absterget deus omnem lachrymam ab oculis eorum, exiam
non erit neque luctus, neque clamor, ne que dolor ejus ultra quae prima abierunt. Porro quod
alibiciuitas ip la ex auromundo, Funidamento omni lapide preciolo constare dicicur,
ZI1 Porrx eius ex singulis margaritis, platea ex auro mundo tanguam vitro per-
lucidX, OrHAEX FerUNtUE, quantam caelestis illius paerix iocundissimam manio- 10
nem depromune: Si enim ad liceram intellecta, pulchra sumt ex decora, quaneo ma-
sis spiricalicer intellecta, lonse incomparabilius iocunda _ delectabilix inueniuntIr.
Sipreciosum est aurum, quaco preciolius est quod significatur per aurum: Lucienim
Comparata puriox inuenitur Capiencia. Diximus reporuimus, qualiter sublaco impio,
ne videac olorium dei, Chricti ciuitas, Caneta Llicrulale, sloriticetur, pluribus qua de
tanca iocundicace dici polsune suppresis, dum ad ea qua restane dicenda, Festinamus.
C A PV T ZXIX
Qualia postresurrectionem sancti corpora habeant.
V R ApOreR, qualia latChpostresurrectionemin illa ciuItate CorporahabeanE:
Aic enim ApOltolus: Seminatur corpus animale; resurcet spirituale. FErurlum: Caro
ex sanguis reenum dei non possidebunt. Vndenonnulli in spiricualem substantiam corpo-
ra lanetorum poltre surrectionem eransmutari purauerunt. Alii tamerHCorpora, non
Spiricus ea Fucura dicerent, tamen intantam subrilitarem, venec palpari, nec excosita.
riposset, ipsaredisenda credebanr. Ouia vero iuxta domini exemplum, postresIrre-
ctionem discipulis suis dicentis: Palpate es videre, quiaspiritus carnem es ossanon habet,
sient me videris habere, vera corpora in vera carnis substantia resurrectura credimus,
qualicer pre dicta verba Apostoli accipienda line, videamus. Seminatur, 1nquII, C0) pus 
animale, resure et sirituale. Sed intueamur ex sublequentibus quid per animale, quicl
per (pirituale incellexerir. Cum enim dixisset, Seminatur corpus animale, relurset
spiricuale, subsequenter adiunxit: Si est corpusanimale, est es spirituale: sicut scriptum est:
Factus est primushomo Adam in animam viventem, nouissimus Sdam in spiruum viuifi
cantem: sed non prius quod spirituale est, sed quod animale est, de inde quod spirituale. Primus
homo deterra terrenus, secundus homo de caelo caelestis. Qualis terrenus, tales ex terrem:es
qualis caelestis, tales ex caelestes. Nunquid his rerbis, secundum hominem Chrictum le-
Tum, quem spirirualem vocanit d coelestem, veram carné haberenesauie: Spiricuale
erooseu caelesté dicens, nocarne carere roluit: Le d ad disterentia primi, qui voluntale
carnis securus, mandati dei praeuaricaror exticie, carnis operibits anenuvita e doctri-
naesse declarauir. Vnde d dicic: Primus homo de terraterrens, XC. aC H aeltCl. L IL-
mushomorerrenis operibus nosperdidie, sed secundus caelet Htanos reparauit. I-
deoqs subiunxir: Tgitur sieut porranimus imaginem terreni. portemus es imane a ustl.
AC deinde: Hoc aurem dicofratres, quia caro e sanguis regnum det nonpossidebunt: id est,
Possidere non porest. Corpus itaq; quod leminatur animale, relurger spirituale: cum
surrcco. Tubstara PIII LABIFAlLTuE, vericas nacurae relinquicur. Hloc estenim quod subdic:
esprocua. Seminatur in corruptione, resu set in incorruptione. Ad hanc quipe cam moreit
per concupilcenciam nalcesces, animalesleminam: ad illatu Veto VitamimMorta
eo
3. cor. 15.
Bac. 24.
1. COr. 15
Corpor
tn, quia cum dixistet, quod caro d langinses eo Penee.  e 
Plantia carnis dictum putaretur, Cubiunxir: eque corruptio in corruptelam possidebit. FTa
bebuncergo in illa cinitate lancti de rera carnis substantia vera corpora, sed ab omni
a, de itaconcordite astus Conlexa, Venulquam ele reline, vbicilenon poi
sincinec vquam sinc, rbi esse non relime. Nulla enim porerir esse diserepantia, quosdi-
lem, per graciam renalcentes, spiritales relurgimus. Iluic alfertioni d hoc lustraga
corruptione aliena, puritatis dignitare, et agilicatis subcilicate spiricibus non inferio-
ittuS

## Folio 187 — 886285755:0205
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000205.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
IBER OC FAVY
vinus spiritus incus alens, vet X paCIS pertecta COmRCCOCMCd. Mapropter vbi
line, quaerere non oporce, cum iuxta dominicum ecupiuum quiponcc
neianuis clausisinerauie, canexe sincagilitaris, vesiue in coelo, Cue in FerTA LA MMHOWaEI
esseroluerin, in poreltare habeat, rbinec rolutastaculcari, nec FacultaSrepugnaEYO.
luntari.
C APY T XXZ.
Cinquirendum est, si in illa beata patria praeterirx vitxe memoriam, lcu sci-
20 eitiam habeane: Ric enim prophetarum eximius P. CaiaS. Non erunt memores prio. =fa. 65. 60
rum nec ascendent in cordaillorum. Se quid est quod alibi dicir: L gredientur, es vusut
cadaueramortuorum, qui praevarat sunt in me Nunguid credendi suntillas beatasse-
desreanquere, ac ad ridendum malorum cormenta localiter exire: AB(IE. Si ergod
Fruitione xeterni boninOn rCCECEMES, egredientur per scientiam, quomodonOnc.
runt memores priorum: An scient plenas alienas, luase; transactas imiserias, rndeli-
beratolilio gratias habere deberem, oblivionitradene: Oua inre sciendi cst, duas
CACCclentias, duasc; obliniones. SCllenim alirer eger intirmitarem per experientiam,
alirer edicus per artis nocitiam. Sic etiam aliter obliniscimur eorii quae experimen-
cocodnonimus, alicer illorum qua altis tancum industria inexperti comprehendi
20 mus. Sicucerso laneti habebunt omnium quxe delectare possume, plenam memori-
am: cHihil quod oflicere polsic, corumranget conscienciam, ve plene habeanton de
redemptori lio eratias agant, el il recolane, vnde lae so corde depriorum recorda-
tione aBleanr: (ed omnimocs acHCHs asHuentes, paceque Dei, quae exuperar omnem
sensum, perfecte saudentes, emrors nulla pullantur rentatione, ita incus nullare.
cordationts crucnm afticium panstone. Scientitaque ad maiorem beacicudins lua
cumulum, redemporissuilaroum ecblendo beneticium, non licur expertitam luos
accus, Gla Malorum apuct etes cruciatus, ve non solum de lua Felicicare sau-
deant, led e Deoluoeosde vna maltaFactos, ab illorum perdirione milcricorditer
separani gratiasasere hal Ca. Sekehe, inquam, (ve dictum est) per omnia sciencent,
30 de lua ec aliena, non per expectenia mileriam, se d perincerna ex xterna lapienrix lu.
Suat et prateritorum memoriam habeant.
Peresuenrem gloriam.
E A PV F Z X A 1
DectCclesteuraasnous.
FaBOLiCHLM, VDLOIMHESIHMICa cOO e ccaeS, aGualM OPCtIS
mercedem, canquam lingulos denarios recepilleteruntur. Sed quomodo intellige. Maith. 26.
40 ausiplius dominirestim onium dicentis: In domopatris meimansiones multae sunt: Pr Il- Joan. I4.
histxuitione dillacas Oltendic. Mod etiam i praelentividemus, volna cectelia
 i: Vi oma Gud unmon. Ste MdGuC HL L. Nod. 2).
ardencius se rehementius in prelentivita ad cius amorem peridem operante Lce.
ctioneinttammatur. Fc sicut pluribus ad rnum Foncem cosuentibus, linulgs vricaM
ejus sultaricibus, quiplus ciric, plustiauric:ica ad Deum Fonrem riex Festinantes, Tano
PTIS decursis, qualicer illa ccelestis curia ordinara sic inquiramus. Nunquid enim
Omesxterna ilSA BCNLICHIOL LIC PALLLDCIO PALMCLOMIMES CLMMITECE, TIKL LHICC Pd-
lud Apoltoli: Aliaclaritas solis, alia claritas lsa; e liut stella differtin claritate, sa t or. 25.
Vetum cuModdiversasmantiOnes MMTAVCAMLES, aMIS AIIOCLALIOT CAHCAE: Quia e
e resurrectio mortuorum Terum estigitur, quod sinouli singulos denarios accipiune:
muesquidem am ocaricudine p, C PTO GHaMETE LHICHBTHMLCI
verlasibimantiones lortientur. Nam es Dominusnon indomibus, le d in vna domo
mansionum hane variecace eMces, Maltore beaciruamem, ledmvcaccce
diverlis dignicatum ordinibus, alium alio clariorem, alium alio superiorem conspici-
HIIS. Iuam ad instar illius curix distinctam dominus Morsiloguens ostendie, cum
domoilla diuerla mantiones, quas alius alio clarior, alius alio lanctior habiter: quia
tanto quilqs vicinius, _ quali proximius divini luminis splendore irradiatur, quano

## Folio 188 — 886285755:0206
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000206.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
DTTONIS FRISING. CHRON
Parsiuis ab vbertate domus ejus corrente rolupratis lux inebriantUE, quanto eum a
pliore lcis ardore rehementius ex auiclius preltolantur. Pro diverlitateisitur operum
es capacirae linsulorum, raria de vna beaca camenomtum erI slort lanCtoruHI.
C A PV F ZX XII
Detribusternis angelorum.
DOxXO quia ciuicas illa duobus patleribus compacta, ex angelis constac de homi-
nibus, quis e qualicer inlet Cos Ordo licintucamur. Pres angelorum Flicrarchias.
id est, (acrOS priCIPacus, Pacpuus Lheolosorum ponic Dionylius: ex vnamquam,
queineres ordines subdiuidens, ve nouem anselorum ordines compleac, cria terna
Consticuit. In prima hicrarchia Seraphin, Cherubim, Phronos: in secunda Domina-
tiones, Poreltates, Vircuces. in certia Principatus, Archanselos e Anselosponit. Pri.
nam autem hierarchiam imme diare rrinitatem circumtare, ab eaqs Cola illuminari.
secundam vero incer primam ex vlcimam mediam tam a superiore illuminari, quam
inferiorem illuminare alseric. Ouorum lacratistimxe humanumq insenium erälcen-
dentisnacurx caulasrimari, supranos elt, nec praelens pus expoleit. Airnempelu-
Pranominatus Theologus: Quanti quidem sunt ex quales supercaelestium essentiarum or-
natus, es quomad secundum eos hierarchiae perficiuntur, solam diligenter scire dico contem-
platiuam ectum perfectionis principem.  rerbis cum solam diuinam Capienciam, 20
a qua principiu habEAEVEIInE, de de Illam concemplandam respiciune repertecti
sinc, (cire diCaclacram Cocte supCornatam ordinationem, remerarium de iplo-
rumnaculra riderurimveltigare, cud plos angelos quales Facti, vel qualirer dispoli-
ti lint, Farealuhonposse comprehseltuete. Propterea inquie, dico es eos adhucienorate
proprias vircules ex illuminationes, e suam paltam saperothatam ordinationem. Vnde
e Cubiungir: Impossibile est enim nosfsaper calestium amimorum mysteria, es sanctissi-
maseorum perfectiones, niscibi dixerit quis qua qui per eosnos tanquam propria vene set
entes alumtas mysteria docuit. L. F elt dictum: Incsm au comprenonem supetcaeuptrum
mysteriorum laboramus, cum nec ipsos supercae lestesspiritus, quorum reuelatione illa coeno-
scere deberemus, plene illa posse compremat cercuamus. Sund estaurem, quoe uprà eos 30
nelcireattirmans, hic nos per costana propita Belse lcentes, crCLCIGIIII.
rem dicie: nis quod sciune propria a guantum sufticie ad noltram oruao.
nem, lednon leiunt adplenam ee pertectam comprehentionem. Duamuis ixitur ex
propriomocu nil de corumnatura comprehendere raleamus, hoc tamen quod di
TEF CFCdaIUS. ALIE erSO: Omnis Theoloalau ess nod Soca Manis estal
uina eloguia de illis saeris ordinibus, necnon x iste Theologustestantur, indubitan-
uis cornominationibus. Deinde ab coresio doctoregentium, magistro luo P’aulo, qui
adcerrium calum raptus arcana Dei deentae Genet Cotus, eGer ac-
eatternas aspositiones. Duod gua nulquam in Paulosesut, dd o Laat collo. 40
Etit dicenS: Has scilicet nouem calestes essentias, divinus noster sanctus profectorintres secre-
quioranquam diminus Philosophus didteme ut. LiecepisHde, quod arcana
quae audiuir, homini loqui licere Apostolus negar, cum nechomo, se d superhomi-
nem, Velcu viex tundicus mortuus fuerit, vel que c, ret e CctCH. LC al
Ica
eroo: Flas dininusnoster profector in tres segregat rernas dispolitiones. FC primam
quidem esse dicir circa Deum existente empet, a ante alias immediaternirIEra-
Hicrarchia dicam, Canctissimoschronos, d Aotos, a Pessioios oraes, Lsebrab nou
sunomina Cherubin e Scraphinnominatos. Duia enim Scraphinincendentes, Cherubinple.
5ordo. nicudo scientia interpretatur, Cheluent OCilolos Plopter contemplationis cogni
conem, Scraphin pennolospropeer ardencissimiamoris mcccontem, ymboliceno-
Cherubin veritacis coonicio, Scrapimcospelecta dilectio. egeamiscri-
busonseat Pellectio, cecté amantes, cognolcenres, iudicantes, velULinTUSprX
dignitatem: Compactas, propteriuare ealeHI. LateMHaS, Propterincommuta-
bilicacis trmistimam aeternitarem. FC ersoo oo ) Mctetio
altissimas ledes, hic Canetiltimos Thronosanasogice rocar. Alcillimas sedes, propter
Licen-

## Folio 189 — 886285755:0207
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000207.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
LIBER OCT AV V 5.
Sidentes, L ab interna contemplatione ad exteriora oHicia nunquam exeuntes, im-
mediace Deorniri _ ance alias circa ipsum semper artente existere dicuntur. VIri-
mosverores ad exterioramicti, ve Angelos _ Archangelos: vel dimittendis inuili.
biliporestate dispensare, ve Principatus, cestatur. Porro medios guxe a superioribus
ad inferiores deterenda sunc, se cundum dieniratem _e ofticium suum administraro
dicit. In quibus Dominationes, quali solo imperio ad nuncianda Formantes, primo:
Vircuces, tanquam perceptum ab eis imperium Poreltatibus edentes, secundo: Po-
celtares, quali conceptum mandatum in Principatibus, Archangelis, Angelis libi ad
opcrationem subiectis perticientes, cerrio locoponic. Oun vero post Angelos_E Arch-
r0 angelos, Virtues, et deinde Porestates, dt Sic Principatus constimmni, Vireures eos,
Per quos signa ecmiracula hune, Pocestates eos, qui aduerlas vircutes spirituum com-
Primume, netancum nocerepolsint quancum volune, Principacus, quietiam bonis spi-
riribus principantur, accipiune, plus crmolosiam nominum, quamrationes officio-
rum securi. VEuenim nostro plus est porestate agere, quam vircure. Deinde maior est
Principatus, quam porectas. NNon enim omnis porestas principatus, sed omnesprinci
Patus lunt porestates. Ouodaurem amplius sit in principacu dominari quam princi
Pari nemoambigit. Xidcirco dominationes quali principacibus dominantes in emi-
nencoiloco poluerunt.
Ouidestaurem, quod cum luprema illahierarchia immediare circa Deum, d ouastio.
20 ita semper actence, venunquam a iucudissima maiestatis eius praesentia Foris prodeat,
alsistere credatur, ad mudanda labia prophetae Scraphin existe narracur, cum dicitur:
rolauit adme onus de Seraphin, _C: Vbiprofecto iuxta cundem Dionyliuminnuitur, Lerem. 6.
quod interiori ordine missus, superioris ordinis rocabulu ex ofticio est COrEITUS. PFO-
Phetx quippe labia purgare, eiusqs mentem ad divinitatis amoré accendere reniens,
Scraphin, id es, incendentis rocabulum accepic. Ouamuisno desine qui dicant, non
incongrueadalra consilia de alcissimo ordine spiritus micti, cum ee iple rnigenitus de
Sinupatris ad cerrasmissus, magni consilii dictus sic angelus. Oudd enim omnesmit-
tancur, celtari videtur Apostolus, ubi aic: Nonne omnes sunt administratorispiritus in mi-Fcbr. 2.
nisterium misi Inde Mlichaclem, Gabrielem, Raphaelem, quos prae cxceris spiriribus
30 ecelelia Dei renerarur, altissimorum illorum ordinum principes eAe putant: nec id-
circo cosabintima diuinitatis prxe sentia re cedere dicunt, cum ranexe subrilicaris eos, e
inxstimabilis puricatis esse veline, re he ad exteriora prodenne, ve tamen in caelis sem-
Per Deoallistane. Vnde estillud Cabrielis in Fuangelio: Fgo sum vnus de illis qui semper Luc. L
assistunt ante Deum, es huc missus sum annunciare tibi. Cum enim hoc diceret, ad terras
milsiis Fuerac, ex tamen Deo se alsistere dicebat. Porro quod quida à superioribus cru-
diantur, alii vero ab iplo Deo immediate illuminentur; propherica auctoritate pro-
bacur. Ouidam enim mysterium incarnationisignorantes, cum lelum in gloria cae-
Josalcendere conspicerene, noui resis aduentum admirantes, à superioribus inqui-
rebane dicentes, Duisestiste rexolorix: Sed de superiores non omnino ignorantes,
40 sedimmediate abiplo discere rolentes, nectamen ad interrogationem Feltine praeli-
lixe audences, primum apud le deliberabane. Duis estiste qui venit de Fdom, tinctis vesti Esa. 63.
bus de Bosra Cum que ad doctrinam vlero ip se (e ofterret dicens: F. g0 sum qui loquor iu-
sticiam: cunc demum alsumpea tducia, ad iplum quaestionem dirigune: Duareergoru-
brum est indumentumtuum, ex vestimenta tua sicut calcantium in torculari? Ineoenim
GHOdInEETEOGAHE, OLTENAUIME LC MICIMIILALIOMI appetere: in eo vero quodincerse
Conterendo deliberan, lignitic an qa clam in se processionem non audentprx.
venice. Vnde Pheologuisilce, apua setg. Qas deliberant ante interrogare: ostenden-
res quia discunt, es deisicam scientiam appetunt: non autem praesilientes per diuinam processio-
nem inditam illuminationem. Fxnocandum, quod interrozatio spirimum illorum ad ccrrosa
50 Deum, non estaliud quam iplainterrozationis perceptio, ipsaqs eiusresponsio: vel lo-iosbrrorur
curionon estaliud quam illuminarionis dacio. Ouia ioitur ipsi non praeueniuneillu- um.
minationem in percextione, Ced dinina eos oratia praeuenie in datione, non antein-
terrogare dicuntur re discant, sedipse largicor e doctor ofterre asseritureis quid de-
CCat. Echoc cst quod dicic: Non praesilientes per divinam procesione inditam illuminatione:
Presilirem enim in dicam illuminationem, Chumatio moreper ctudium inquiluionis

## Folio 190 — 886285755:0208
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000208.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
2sal. 84.
OTTONIS FRISING. CARON
ad lsenperuenirene cogialionis: sicq processio cternon dei adipsos, lediptorum
ad deum. Sed quia diuina processio, hoc est a deo procedens dacio, sponte veniensin
ip Cos, lic eosilluminat, renullum inquisitionis studium hanc illuminationem efficiar.
Bene dicicur, quod indicam illuminationem per diminam processionem non praesili-
Unc. LTaec de angelorum natura, non de nostro sentu, sed de divinis eloguiis prolata
Custiciane. In quibus nihil remere diffiniendo, se d secretum renerando indubicanter
credimus, quod sue omnesmittatur, (cu omnes omnia supercaelectium (ciant arca-
na, velnon: indehcienti tamen iubilo omnes simul in creatoris sui contemplatione
iocundanur. Vndeicem Diony lius ad Superprincipale principium, de ad ipsum prin-
cipium vniuerlaliter eosconuerti cestatur. Dui etiam ad hoc ve lupernax hierarchix 10
spiricus, sic Deo semper astistant, ve nunquà ad externa ofticia Foras prodeat, et quod
inferiores spiritus, quandoque lecreta dei lareant, donee luperiorum revelatione ad-
dilcant, inclinacus ridetur. Ouodcamen ecliita cA, eorum beacicudinem non minuir:
quia omnia sciente ridentes, lic in eo omnia sciune, rr quic quid expedir eosscire, seire
velint: nec aliquid lcire reline, quod scire costion expedic.
A PV Y ZZXIFI
a de coelectium spiricuitu hicrarchiis, eo quod in eorum ordines electi al-
uenam vnam rempub. Lacere creduntur, incidenter dispucauimus: SupereAt20
ve aduc qualicer in iplorur Conlortia proporrionabiliter allumantur, inquira.
mus: Ric icidem dehoc sepenomnatus optimus Pheologus: Ad quas, id est, (upercae.
lectes ClCHtaS, secundum disferealiam prorresionum, e incrementa illuminationum, pro-
portionaliter hobis ipsis ascenamas per eradus spiritualium profectuum in nobis, vel differen-
tiam donorum internos. EEclleletum, quod licur in praelenri per donagratiarum, et
gradus d scatum proporialllei, hoc elt, dicterenti e ordinata parricipatione dif.
Ponimur: lc in caeleltis curiae concubernia promoucaur. Tuxta ipsiusenim domi.
nicestimonium: Oui inmodico tidelis est, supra mulca constituetur: de quibenemi-
nistrac, oradum bonum acquiret: d quia tideles dispenlatores ccclelix tanto amplius
coronantur in caelis, quanto magis verbo d exemplo gresem Dominipascentes, de- 30
Sudauerunc incerris. Vude qui accepro adrsuram calento, plusfcenerauit, iuxta diste.
rentiam meritorum proportionaliter accipit sipendia recributionum: dumistidici
cur; Tuecto super quinquecivicates: et illi, Lu elto super decemm. ACcendencergo lan-
etiper differentiam progressionum, id est, quancum bene operando progrediuntur:
Xincrementa illuminationum, id est, quancum bene docendo subdicos illuminan-
dosprofeceriir, per gradus spiricualium profectuum, quod est de virture in virturem,
non pedum, Cedmentium, in diverlis digniratibus progresus, vel dicterentiam dono-
rum, quae sunc diverla dona charismatum, id est, diverlos ordines beacorum spiritu-
M. Dux quoniam inipsis _ inter iplos lune, iuxta illud Plalmiltae: Beatus vircuius est
auxilium abs te, ascensiones in corde disposuit. Bene Theologus ilte dicir, quod secundum 40
differentiam progrestionum, e incrementa illuminationum proportionalicer nobis
ipsis ascendimus per gradus spiritualium profectuum in nobis, vel disferetiam dono-
rum incer nos, ad contubernia angelorum. Oualiter autem in lingulos ordines beato.
rum spiricuum, linguli quique electorum alsumantur, ve non solummentis e corporis
puritate, sedgraduum dionitate angelis limiles ex pares in beaticudine tiane, beatrs
Crresoriusmellistuo ore disseruie, cantum iuxta illam auctoriratem: C’ostiruit terminos
populorum iuxtanumerum an zelorum Dei: in illa ciuicate numerum electorum fituro.
tum ostendens, quancus ibi lanctorum reman(icanselorum.
LL Y T
Qualiter in eorum ordines sancti proportionaliter assumantur.
X X X ITTI
Duomodostare posit quo drantus numerus electorum quantus ibi remansit angelo.
rum, siiuxta decimam dragmam, decimarantum pars ax celorum perdita, per bo-
mines restauran da putabitur.
ED inguiri potest, cum decima dragmatanquam anselorum pars, perdita per ho-
minesreltaurari debeac, quo la a uterus electorum, quanus maliE
angc10

## Folio 191 — 886285755:0209
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000209.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
EIBE R OCF A YY S.
angelorum: Ouain re protecto ricm est, quod L. V. X C. _x huiusmodi, in diuina
pagina hon lempernumerum, lecusniticatum numeriponunt. Duia enim denarius
inlacra scripcira pertectionem lignificare soles, decima dragma perisse dicitur, cum
reproba illius parris globus à deo exorbitans, a creacionis sux dignissima perfectio-
ne ad proprix roluntatis mocum declinans, luperbiendo corruir: ve dicanenon quod
illa decima pars corrueric, se d quodilla pars corruerir decima: id est, ve decima qua-
licacem Cuam Ceu substantiam verbireddac verbo, venon intransiciue, led substantiue
iunsatur, cum corruit: quod est dicere, venonnumerum, sedlicoram, sediuxta ligni-
ticationem numeri mylticum Censum respiciat: venon sc aliud dicere, Corruit deci
ma, quam corruit pertecta, id cst, in eo quod perfecta: licut Lolemus dicere, Videore
Capiencem, rerbum iunsendo cranliciue ad re substantiue ad Capientem. Vel corruie
decima, id es, pertecta, id est, a decima, vel a perfecta: Ve lit ablaciuus decima seuperte-
eta vel lensum habeat ablatiui. Sicut enim nominatiuus apud Crramaticostrequen-
Ter luostantiam Cui. lic ablatiuus vel nominatiuus ex parte praedicati, lemper qualica
temeiusdenominis innuic: Vccum dico, Marrinus esthomo, non praedico lecundum
Loricoshoc, (ed exhoc: sicureconverlo cum dico, Flomo curric, non lubiicio exhoc,
Sed hoc. Nam Cihacparabola, ad hocredecimam partem anselorum, quae perhomi-
nesrestaurari deber, cecidisse credere compellimur: nihilominus eriam cencelimam
tamen parrem exparabola C ouium corruisse, cogemur contueri. Predictus ergo de-
20 narius, vel centenarius, quia (re dictum est) non ad numerum, sedad signitieatum nu-
merinosmictit:nec ad hoc cogic, re decima parre scu cerelimam corruisse credamus:
rec adhoc impellic, re tancundem reltaurandorum, quancum laplorum numerum
Fore contiteamur: Cedhocramen ostendic, quod illorum mileria istorum telicitate, il
lorum imperfectione, iltorum pertectione supplcatur. Neq: propter hoc quod deci-
madeagma perdica dicitur, X ibi ordines, quorum vnus corruerii, quandoqi Fuerune,
sed de lingulis r Z illis ordinibus cadentes, vnum inordinati ordinis globum Fecerunt.
Onamuis si dicat quis, Gregoriu hoc non sub assertione posuisse, non sicmulcum ine.
ius determinatione laborandum: dum hoc camen credatur, quod vere in lingulorum
anoclorum ordines, siue in numero pares, velimpares lint, beatitudine pares electi al-
30 Sumantur. Non enim Ciregorius aic, ad guorrot alcenluros scimus, (e dcre dimus. LIXC
illa qua polui auctoritas, Constituit terminos populorum, iuxtanumerum angelorum. huie
senemtix acdommodata cernicur, cum ibi lublequenter dicatur: Pars aurem domini
populus eins. Duod Sic reste Diony lio dictum videtur: C aterxe nationesreligionem an-
selorum sectares, diuerlam miliciam caeli coluerunt: Colus Ilracliricus populus, vnius
dei culcum seruas, ipli can quam lua pars, dx Funiculus haeredicaris in pollestionem pe-
culiacicer cestir. Vnde est illud Plalmisx: Notus in Tudaa dens, in Israel marnum nomen Pfal. 76.
eius. Si verd iuxta aliam exanclationem: iuxta numerum Ailiorum deilegatur, longe
iterum alium sensum requirere innuicur, nili coldem Alios dei, quos e anselos dixe.
rimus, iuxtaillud Crenelis, vbi alius craslator hlios dei, alius angelos ad filiashominum
40 acceise comemorat. Duod si iuxtanoctrum rsum, iuxca numerum hiliorum Irael
dicatur, percorinum penicus ab hoc intellectu erit. lgitur dere secrerissima prorus à
nostris oculis remora iudicium prudentioribus relinguentes, ad ea quae reltanceran
Ceamus: hoctamen crederes, quod in libro Capientislimx praescientix dei, qua nullum
Fugirprotundum, nullum Fallic secretum, cercus est numeruselectorum, e Verax co
PVY
ZX V
ronapro mericislinguloru.
Dedcarau satora.
TVvcvidendum et, quae illius parixe sit beacicudo. Non enim credendum elt
bus puritate ac dignicare non interiores, rebus exterioribus licurinhac rica delecla
animas exucas corpore, vel post relumpra spiritalia corpora, angelicis spiriti-
dicie, spiricalicer hoc porius quami cormalicer accipien dum viderur. Duamuis ec pro.
ri. Proinde Sicubi Cacra scriptura Roridis ex virentibus campis, amcenis locis, carriru
auium, odoriteris rebus, repore ernamomo E ballamo, lenlus corumretici e aftici

## Folio 192 — 886285755:0210
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000210.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
esal. 4.
OYFONTS FRISTNO. CFRON.
prex simplices, qui lacte, non Colido cibo alendisune, quorum sensus nondum exerci-
tati, spiricaleio cundiratem comprehenderenequeune, laxc Frequenter a quibusdam
doctoribusponanur, vesic per rilibilia ad inuilibilia cognosceda _ inquirendamit.
FaNTUIT. P. Sigicur beacitudo lanctorum, vilio coditoris sui, iuxta illud dominicum: Haec
est vita aeterna, et coenoscant te verum deum, es quem misisti lesum Christum: intelligen-
dum cum spirieu, qui est amborum. FTaec estinguic, vica xrerna. Ouid enim aliud est
vica axeterna, quam bearicudo ipla: Si enim eser vitatem poranea, beatanon cAet, quX
de termino Collicita Foret. Rurlus quatum cunque diuturna, nisi omnis milerix dete-
Atucarens, omnimmodae Felicitaris attueret abundantia, beata dici non posset, quae ali-
quonauo infecta cAer. FsFitaque ilIa VILAXTeKMA RE DCAtA, bCATARL XTETMA, VECOGNO- 10
Scanere verum deum, d quemmisisti lesum Christum. Vide quod Fruicionem beati-
iudinis, cognitionem dixit esse divinitaris. Vnde Frustra quidam ad comprehentio-
nem diuinae substantix in hac vita laborane, quae a lanctis per speculii, ee in senigmate
vix in praesenti vila, sicuri est videnda, plenritetq: cognolcenda, in sucuracistantum vi
capromittitur. Delectancur igitur lancti in plené iocunda d xterna beatavisione dei,
juxraillud Plalmictae: Denedictionem dabit qui lesem dedit, ibunt de virture in virtutem,
videbitur dens deorum in Sion. Ouid maius, quid iocundius, quid gloriolius: Ouanto
deliderio incenebrisposiri delideramus hune Tolem: quanto scudio optamus hane lu-
cem: Duod Sitxec lux de liderata cum saudio suscipitur, sulcepra cum admiratione
inspicitur, vilusq: Frequenter rever beratur, rursus ad videndum sustollitur, nec ru ri- 20
leleir, nec Frequentia Faltidium gionic: quam pucas lux lucis videntibus se iocundica-
tem afterar, admirationem cribuar, nec tamen Fastidium interat: Sireges, vel impera-
toresterrenosingloria lua Auxa ex transicoria cum admiratione, e quadam hilaritare
videmus, quam inxctimabili saudio luctulos, ina stimabili iubilomentis repletosx-
Aimabimus qui regem regum, creatorem riverlorum in decore luo, dt glorinin-
comparabili _ immarcescibili, coelesti anselorum de hominum stipatum milicia vi-
debunc. Nec videbunecancum, (ed de vilum amabunt, amatum laudabunt. Vndepul.
Chre PCalmicta: Beati qui habitant in domorua domine, in secula seculorum laudabunt te. F. A
erso beatiindo videre deum, in quem desiderant anseli prospicere incessanter, sine
caediovisum amare indelinenter, line Faltidio amatum indetesse laudare, line Facis 2- 30
tione, atqe de his in inectabili cordisiubilo, saudio inaestimabili, sine cristiu intermix-
tione in secula seculorum gaudere. Ouod quia in hac vira plene haberi non porest, il-
liccelesti cinitati digne reseruatur. Vnderursus Plalmista: Sicut latantium omnium ha-
bitatio est inte. P er hoc enim quod non lacantium, sed licurlxerantium dicir, longe il-
ludgaudium nostro in hac vita superexcellere ostendic. Cum itaque plene ac perte-
ae devisione deisaudio quodnemo collere porest, saudeant, quom odorebus exte.
rioribus delectari purabutur, cum etiam in praesenti, vbiper speculum, de in aenigma-
regloria illa rix praeonstatur, nonnunquam sancti contemplatione supernorum sic
subleuantur, re omnibus sensibus propriis ofticiis carencibus incerna cantum dulce.
dine Cuaviter afficiantur: uare credendum non est, quod erhin caelonovO, _L TCrEa 40
noua omnibus inmelius mucatis, splendido decore cuneta clarescant: tamen vedi-
etum est, lanctosvilione ac laude creatoris luiiocundantes, horum pulchricudine oc.
cuparos, ab illa lxciriareuocari. Nam quamuis iuxta Prophetam, tanta ibi claritaSHet
lunx, quanranumc Colis, Colisq. septempliciter quantanunc est: tamen alibihabes, q ci
virasillanon eger Cole, nequê luna, ve uceant in ea. NNam claritas deiilluminabit eam,
e lucerna cius agnusest. Ouod hclaricare deiilluminati, contemplationis, rera q; vi-
Sionis eiusluce ineffabiliter pertuli, supernis ad delectationis augenEM NON CgCHE
luminaribus: mulrominus inferioribushis, quibus sensus corporis (re supra dictum
CA) affici Colent, ad delectamentum indisebunt. Ouamuis non desune, quidicantil-
lam etiam ibi ad delectationem non decsc. Aiuncenim quod omnimodisibi deliciis 50
aAuan, ex quanquam visione dei plene delectati, exteriora non deliderene, illa la-
menistam canguam asseclae assegnantur: sicur in Canctorum libris nonnunquam le
cularis scientia, dininam sapientiam non aftectata, tanquam pedissequacomirarico.
gnolcirur. Fruergolxc omnia ibi, sierume, tamulaneia ad ornacum: SCdHON erE
ibi adnecelicaris obsequ.
Beacirnde
Toan. 17.
bidem
sal. 67

## Folio 193 — 886285755:0211
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000211.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
IBER O, CT A V V S.
22 L X A X V L
Qualiter dens videatur.
FSX A Tindasare, Verum deus ibi corporis oculis simul de spiritalibus rideatur,
vel spiricalibuscantum, uuxca illud: Beatimun do corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Wah. 5.
Ouollnonnulli sicincellisu, ve deum rancum corde, tancum ctiam illic in suxna-
curx simplicissima puricace videndum asserane. duibus intancum accommodatus
videtur Auoustinus, ve in libro de Ciuitate dei, dicac, durum esse credere, quod illic o-
0 culosclandere non possimus: durius, reclaulis oculis deus ibi non rideatur. Sed vi-
dendum est, multa in eodem opcre praedictum pacrem non lub alsertione poluisse, si-
cur ipse restatur dicens: Nam néc exo volo temere credi cuncta quae posui, quianec a meipse
it a creduntur, tanquam nulla de illis sit in mea coritatione dubitario. Vnde cum dehac ipla
a Cxreris redargueretur sencentia, tanquam contra auetoritatem; Duem visurus sum cob. 13
ipse, es non alius, es oculimei conspecturi sunt, dixerir:re (pondit se in hoc non peccasse,
quod deum iltis oculis videndum negauit, cum auc iplis non videatur, aut si videbi-
cur, oculiillino suncipsi qui nunc sunc: quid lonse in digniorem Cacum alcerati. Dua-
renon delune, qui deum veroque modo videndum attirmant. Dicunc enim plenanr
beacicudinem in vilione dei consictere, a qua sI TUINCFTAUdATENEUIE COrPOrA, nequa-
20 quam sanetiin verog sed in spiritm tantum lumma beacicudine Fruerentur. Nec mul-
cum abhocstatuille distaret, cum e nunc corporibus incerra putre scencibus, spirieus
e animae iultorum in caelo deum videant. Nec repugnac quod dicirur: Beari mundo
corde, quiaipsi Deum videbunt: quem profectonon impuri, led Colimundi cordis videre
increbuntur. Verum ergo est ex parte lubiecti, lolum mundo corde deum videre: led
non rerum est ex parte praedicari, deum videbunemundi corde lolum. Verbigraria,
verum est. Pater est Colus deus: led non estrerum, (olus parer est deus. In prioriproxo-
Erione ponitur alius deus non ese a pacre, quod verum est: in secunda ponitur deus
non clcalius a patre, quod Fallum elt: quia tilius deus elt, e alius a parreperlonaliter,
sednon alius deus. quare e acheologis negatur Deus dici lingularis, vel Colicarius. Si-
30 ueigicurmencecancum, huc ad maiorem beacicudinis cumulum, ve duplici stolare-
Stiriin veroq corpore seilicet ac spiritu laginati, verisqs deum oculis rideane, hoc con-
Sat, quia reelata Facie ipsum licur est videbunc: in ip (o, e deipso saudebunc, ipsum
in secula seculorum landabunt. Llac est octaua quae (abbarum, velperam non habes,
Sublequitur, vel porius continuat. IIac enim velperanon in noctem vergendotene.
brelcic, sed inprima labbaci, qua octaua nonterminata animarum requie, sedrece.
Deis corporibus duplicata lucelcit. LIxc requies ex requie, labbatu ex labbato, melis ex
men(c. Llac erit in tine sine finc. En habes diuina Capiencia malicia semper vincendo,
QNatHLOHHLEFAHHC AAMHC ALCMac, q luavicer omnia disponae. Duid enim Fortius, q
diabolo cum membris eius in abdum pucei interioris pracipitaro, ad supercaelestia
40 ∞auCAMCMOTAIIa PerducCTC. Duid luauius, quam cunctalxec sine aliquo perturba-
tiomsmotuperagere: Ahe sMrad sinem, id est, a principio rsque ad consumma-
tione, VaC APIIZ SC S2 vocalir, Forriter acringir: hoc est verilque diverla meriroru
Stipenara iute autribuie, velamu bonorum adtinem maloru. Vnde Propheta: Dui Pfal. 80.
sedes super cherubin, intueris abyssos. Sedlec enim ranquam incommurabilis siper alrissi-
ma, Lintucatur Canguam us ancretorintima. Seder, quia cum rranguillicare indi-
candohiauiter omnia disponit. Lucuctur desuper Chcrubin aby Ho5, quia a finc ad A-
nemoret allinsil. Acrinsitcuendo, iulteq; moderando tinem: quo nihil interius:
a nei quomht superius: teMM. Glonihil amarius. a tine, quonihil luauius: tnem; quo
nihilmilerius: a fine; quo n bearius. IIxec esthaereditas scruorum dei. Ibi veaic Au-
ses, ac ace, ucomus, amabimus, laudabimus. Frir aurem iuxra Prophe-
cam, noin en civicaris exilla die, Dominusibidem.
Define viriusque civitatio.
XZ ecb. 4. 8.

## Folio 194 — 886285755:0212
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000212.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
194
OTTO ERIS CHRON LIB. VTIL.
C C detine ciuitaris Chricti, iuxea capacitarem sen susnosri, dicta suficiant;
in quibus (reverbis rear Dionysii) quaedam pracermilimus, commenlurationi
sermonis prouidentes, simul ex honorificantes secretum quod supranos est, cum (i-
lencio. F. Renim gloria rerum, celare verbum. d maiestarem minuie, qui mystica rul-
sac. IToui quippe sicmagna dici oporrere, velemper supersit, quod cum diligentiain-
quiratur: ne vile appareat, sicorum vulsarirer pandatur. Proinde sicut ea, qux non de
nostro sed Scripturarum sensu, quamuis inculto prolata eloquio, charicarituxe deno-
re offerimus: sic nolentibus e spernentibus impudenter non ingerimus. Natm vETI-
pra de Ausustino dixi, nonnulla ibinon sub asserrione, le d opinione d investisatione
Polita sunt, sinitiux G. sententix examen prudentioribus relictum. Puum vero eric 18
minus dicta supplere, male dicta corrigere, super Auarelecare, igeq. in hoc lalomun.
dipeccatis oreracum laborancem, oraciorum cuarum remediis subleuare.
CHROZTCORVH OTTOZYS LIBAL
octani es ultimi, FYN X S.
Epiloem hiic
nquobusda
rodicibr
reperitur.
EPILOOVS AD LECTOREM.
Posoaurem te lector sitamen prae domina inuidia audeas, ne huius opusculilaborem vi-
lipendas. F. Z0 nepe vizilaii, ut tu dormires: ego laborani, ut tuquesceres: tus (olum.
modo labor erit, et perlecendo intellicentia replearis, es scientia praeditus clarus
ab omnibus habearis. Si aurem (quod magis spero) tabido corde ex nebuloso hisslosculis
ornate contextis lividum dentem imprimis, es rosirerum sertum candidis liliis con-
nexum, venenata lingua carpis. inuidia quidem te, ve proprium mancipium, caligi-
niinoranta uo.   ena per tbt a othatt er cat.s

## Folio  -  — 886285755:0213
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000213.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 17 lines, status machine
n
.
b
L
BL ASTO, ADLLIBRVM
SEP TLMrM CHRONICT OTTONIS
FRISTNGENSIS EPISCOPH CONTTNVATE
hictorix Appendix, deducta in annum
Caluris Mt. CC. X.
Ln Pntemdi i pidiuu dep cullat
se  itti et edi
retitoile  Lte hoeets. ed
 sursnonel niieti
ileqai ienitoleies aiton
ihnee sseig. ti  e  seamn uin
 et
as ed

## Folio 196 — 886285755:0214
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000214.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
VL CITAONTCL OTTONLAML
APPENDTCF IYDLCIYA.
BSOLVZO prasenti historicorum syntarmate, sic vinibil obstare vider etser,
quominus illud, orgentibus typooraphis, offimae commitii posset: ecce vetu
sti duo Codices Ottonis Frisingensis, in membranas descripti, ad me perse-
untur, quosemaioris templi Zicurini bibliotheca, C. L. Theologus, D. LV DO.
VTErS LAVATEAYS, amicus singularis, petentimihi iXoPporscomunicanit, Vt eoscum
edius exemplaribus, Pithaeano praserrim, conferre possem. In eoru altero, es quidem verustio-
ris capite adnotatum erat, librum eum duarum marearum pretio aestimatum, a quodam M.
andrea, Sanpetrino ejus de orbis pastore, praedictae ecclesiae Canonicis, anno S Dcard plo X 8 +280,
donodatum esse: e quo (ut videtur) caenobita quispiam familia Dominicanae, domus Zizurina,
alterum posteatranscripserat. Collatis iis ad Orrone edirum, deprehendi excusum manuseri-
ptis pleniorem e emendatiorem: non tamen sine diuer sitate maxime quo ad capitu distinctio-
nem ex seriem inprimis libro septimo. Codices enim Tirurini r5 e. 16, similiter 22 ex 23: item
24, 25, 26, 27 capita libripraeducti Ottonis impre ssi, in singula conducebant: postremum autem,
de Relizioforum ordinibus, penitus omittebant. Praeterea in ijsdem caput vicesimum nonu tri-
cesimo prima subiciebatur: denique in 31, 32, 33, 3 4 capiribus, nonnibil varia lectio cespiciebatur
atenim cum in Pithae ano (ve dixi) pleniora essent omnia, nihil immutare visum est. Sequentia
autem appendiois s. Capira, et sisine olla vel noui auctoris mentione, veltransitionis aut Sere
porea piasnota praecedentibus subiuncta librum octauum Chronici antecederent, quonomine
diurius lataisse ipsosque etiam possessores fefellisse videntur: ab Oronis tamen exiscopicontextu
separare libuit, quod certum sit, ea ab alio quoxiam inter serta esse. Iniis enim reruver orbem ge-
starum, ac inprimis C aesarum historia, osg ad annum salut is r220, quinquarint a quatuor annis
post Frisingensis exiscopi morrem, deducuur:
Cogitanti autem mihi de Supplementi auctore, dubium protinus incidit, de Otone â san-
eto Blasio, quemillustris Frisineae praesulis Chronico continuasse, es circa annum 1r90 foruisse,
pridem legeram es audieram. Dumqe inienoti vesticatione perzo, ac e contextu quasda optata
reinotas ervere conor, occurrere nonnullae coniectationem meam verisimilem reddentes, nem-
Pe, quod appendicis eN Cois pu dr. illorum semporum, quorum historias tractat aequalem, e pa
tria Alemannum seu Sueuum fuisse, perspicue colligere poteram. Tis vero ad certihominis on
veicoorrneutiquam sufficientibus: N auclerus tandem non ignobilis Scriptor, quemmultis ve-
teribus libris instructum fuisse constat, omnem haesitandi scrupulum exemit, libro 2. generatio-
ne 39, ubitalia de Eugone comite Palatino Tubingensi, à Guelfone Bauaro in vinculatracto,
itemque de victoria archiexiscopi Moruntiniproxime Tusculum à Romanis reportata, iissdem
proxemodum verbis refert, qualia in huius Continuationis r9 ex 20 capitibus continetur: quas
historias non aliunde quam à Sanblascano sumpras esse, Xauclerus diserte restatur. Cuius sane
viri auctoritas, es praedictorum locorum cum praesenti Appendice consensus, de auctoream
plius dubitare non patiuntur.
Fundem porro Sanblasianum es alia quaedam elucubrasse, Lo. Feroldum, ciuem Basilien.
sem pin apXajor, testem producere possum, qui in existola quadam ad C. asparem primu S. Blasi
Abbatem scripta, es in neglectamultarum chartarum farrazine abs me reperta, suc scribit.
Pervenit admanus nostras liber, hoc cirulo: Orronis a Pancto Blalio Chronicaprima.
Libri series omnes Caerae historix genealogias, ad Fimocheum Ficumq; P’auli disci-
Dulosrique liguris pulchre distinsuir. Opus lane _ elegans e non contemnendum.
Fxordium eius sic lonac: Consideranshiltorix lacra prolixitarem, nec non de ditti-
cultare, QC.
Est autem S. Blascus insiene monascerium brano Genedictim, proxime albamfuuium
Ceregniae syluae, in diaece si Constantiensi. sub Ortone magno Imperatore incheatum: e quo cum
forteprasens scriptor prodierit, sanblascanus dici voluit.

## Folio 197 — 886285755:0215
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000215.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
NIS EPISCOPI FRISTNGEN.
sis incerti sa nm oranet auctoris
LL FF L H D L a.
 AP Y
NIrO Dominica  ALITACIBLIS AI. C LLV F, RUMMUS
Pontitex Lugenius ecclelIKEFAMLIMARIHX PATEFHC CON-
dolens, uleos ad lerololymitanum iter accendic, ac
venerabili Bermhardo C laFeItaLIEHM aBBACL OMCrC PrE
dicationis vice lui impolito, ex omnibus mundi parti-
buscilmarinis innumerabilem exercitum condunanie.
Fenerabilis ieaque parer Bernhardus inductus virture
Spiritus ex alco, ad iniunctum sibipraedicationis ortici-
uim non segnicer accingitur, virtureqe verbi, omnisla
Oancipici penecrabiliori, miraculorum comitanroin-
comparabiligloria, eoram Calliam _. (TerIaHIaM PCF.
20 deraull, C ades pedicionem ceanmarinam innumerabiles accendic.
0
A P V F II
derico Sucuorum duce, hlio ciuldem nominis Ducatum cocessic, ac paricer cum barbarossa
uorum
iplocruce peresinationis accepta, Perololrmam adiic. Pearerea WClFodux, Llericus ux
Nocicorum dux, ec mulri alii nostrarum parrium principes, e epilcopicuminnume-
rabili diverlae condicionis exercitu, eandem riam aeoressi, per Vnoariam e CTraeci-
amiter arripuerume, ac Francorum regi Ludonico cum multis principibus sux gen-
30 tisilluerendeni colociantur. In icinere itaqi mulca pericula palsi, plurimisqs diuerto
modoconsumptis, Cumradus rex cum luis, mari emenso, Peolemaidam applicuit, ac conradi
indeirinerecerreno lerololymam veniens, cum maximorripudio, à P’acriarcha, axe. Cas un syni
Se dernivertis ciuibus sulcipitur. Post hoc quoque Ludouico Francorum rese cum io.
reliqua parte exercitus pari honore lulcepto: contra Sarracenos procinctum mo-
vent. Regione icaq; pasanorum diuersis modisigne Ferroqi profligata, Damalcum
obsidione cingune, ipsam rebem, paganis propollerelicteribus, coroniluimpugnane.
Trags pasani vim Christianorum non lustinentes, conditiones, milicibus cemplime-
diancibus, pro relle principum Racuumc, licqi obsidione soluca exercirus Christiano
rum dilcesir, ac Terulalem veniens cum eriumpho sulcipitur.
vedo-
40 Fisdiebus Perrus Baiulardus praua de Prinitace dosmatirans, haeresin Arri- Perrus abe
anam relulcitare molitur: Conera quem vencrabilis abbas Bernhardus, velur conera lardus.
ccclelix holtem, inlurgens, viua roce leripcisq iplum masnitice convincens, hareri-
cuprobauic, seriprisque eius synodalicer examinatis ab Apostolico e damnaris, ipside
caecero slenrium impoluit.
A Naodominicx incarnationis ML. CXL VLZ, Conradus rex, moruo Eratre luo Fri- pridcricem

## Folio 198 — 886285755:0216
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000216.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
TTONIS DE S. BLASI
A P V X II)
Nu Sincarnationis DOminiCAM. C. XL VFKZ, Cunradorese repatriante, (lenri-
eus Norieorum dux Alius L copaldi, Pororius Flenrici imperatoris, Frater Cunra-
diresis, Aliam imperatoris Constantinopolitani, prius sibi in irinere desponsatamin
macrimonium accepis, et ex ea Lcopaldum, patrem Leopaldi ducis Orientalis ex
Friderici fratris lui, qui erans mare obiit, ducem Arenuissimum, genuir. Flic Ilenricus
dux bello cum Vngaris habico victor exritic, ip losc de cerminissuis, mulcis ex eisoe.
CiliS, GlaciOTUBAM.
A P V T
1LL
Nero Dominiex incarnationis ML. C. L. PI, Chunradusrex moritur, eodem scilicet
LLanno, quohospitatus est in Cinitare Friburg esi, Spiram deportatus exequiisrega-
Hliscemporibus Fugenus papa synodum exiscoporum congregauit, cui per
e placcus, a Paca corrigens, incer caerera librum Crililberri Pictaviensis exi-
scripcaro. CCopi suspectum, eoprxlente examinauic, in quo super verba Boerii de Frinicace, Ca
naquidem e canonica, male commentacus es, hoc modo: Pater est veritas, id est20
verus: Filius est veritas, id est verus: Spiritus sanctus veritas, id est verus. Ft hitres simul
nontres veritates, sed ona veritas, id est vnus verus. Oux expolitio Papxe cxrerise; evi-
(copisperuersa visa es, omninoqe suspecta: quod secundum Augultinum, Deusnion
nilicamagnicudinemasnus elt, quae eAt quodiple: de nonili ca veritare verus elt, quae
est quodiple, alioquin illa erir maior magnitudo rel rericas, qua Deus magnusvelve.
rus est, quam ipse: quod Faceri absurdissimum cst. Flanc expolitionem venerabilis ab.
bas Bernhardus in libro luo super Cantica canricorum, capiculo LX X X I, SIC COrrC
Xic. Pater est verus, id est veritas: Filius est verus, id est veritas, Spiritus sanctus verus, id est
veritas. Sicq verbistantum eransposiris, lanus est incellectus. Idem liber in nonnullis
2 vera hde rilus est dilcrepare, e ideo synodaliter reprobatus e damnacus est, exilco. 30
polibriiplius auctore humilicer consentience, ipsumq: ore proprio damnance: sices
Tolutum est Concilium.
libus sepelitur, annoregnisui XV.
visaberit
ictanie
robasa.
morix bearissimus Bernhardus abbas Clarcuallentis, doctor coregius, ac multorum
monalteriorum parer, x IIIC alend. Seprembris migrauicad Dominum.
Anactalius papa obiic, cui Adrianus succeHis, in ordine cenenus Ka C.
NeO DominiCx inCarnaLIOIUS M. C. L L L L, L AMLLICUS cdA SCICCOruM, MOrIO
Conrado patruo suo, a principibus rex creatus, nonagelimus quartus ab Auou
Coreonanit. Eugenius papa obiic, cui Analtalius succesir. Fodem anno pixme.
P V T
Nrro Dominiea incarnationis M. C. LFFFF, FTenricus dux Saxonix, hlius auun.
Eisdeduca Cuiiuris haereditare paterna altectans, cum Flenrico flio Leopaldi, parruo Fridet
Bauar
ablaca
culi Friderici regis, Alius ITenricIC MIITA MIPCLALOLIS L.OIHIALI, AIICALB NVOTICUI
regis qui cundem Ducacum beneticii loco à rege Cunrado acceperar, coronilu con-
cendit: Flenrico non minore ambitione libi relistente. Duorum licem Fridericusrex
sedare cupiens, recenses Cms ea CMlangminitaris cangebat, consilio Principuu
calicer detinitum est, ve Marchia Orientalis, qua prius ducacui NVoricoiurebenetici
austr
ucat
atvor.
Subincuir a Ducatu seiunctu, per se sublistens nullogne re spectuiuris duei Bauarix
subiacens, Ducatus iure _ nomine constarer, hocque FTenricus Ailius L copaldiPrin-
uto doco. Cipisiure ex Ducis nomine ex honore sublimatus, concentus ellet: ducatu Norico
Fenrico ducisaronia cede.  MquCecticutente, cC de cila, gu pruS
Maceliio,

## Folio 199 — 886285755:0217
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000217.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
A P PFND LZ
Marchio, Dux Orientalis deinceps dictus est. Sic que Llenrieus Fracruclis W cltchis
ducaru Bauarix et Saxorix porirsiharedicatem pacernam conlequirur.
CA PV F VID
Nero Dominica incarnationisM. C. L V, Friderieis rexcontra Ducem Polono-
Frum procinctum movens, regionem iplius armata manuingreus elt: eranlIcoGs
Peaecer spem quodam Auuio cum exercicu, regione devastara, ipsum ad deditionem eotoninca
coesit, ac censum iam per aliquot annosneslectum, reddere compellens, d expedi- aria
o tionem Tcalicam ipsi indicens, omnim odam subiectionem sacramento sibi firmari
fecir. Duo promisto omnimode Frustratus est. Nam postregresum regisperiuris et-
Fectus, nec expedirioni intertuit, nec caetera quae lacramentis tirmauerat, custodiens.
iam denuorc piontuu.
Eodem anno dispoltis pro voluntate Tuain Callia de Germaniarebus vniuersis,
Friderieus rex, conrracto ex omnibus regni visceribus exercitu ralidissimo, procin-
ctum monit in lcaliam: vbimultis prolibico consummatis, omnibusq rebellibus sub-
actis, Perdonam, qux Cola restabat, oblidione cinxit, expugnatam que cepir e destru-
ibam
Xic. Fixin ad Vibemtendens, Romanisrelistencibus rrbe arcetur, quos fortiaporeso- Priderici
neinbreui expugnans, multis occilis, Favente sibi Adriano quarro Apostolico, vr- er
eo bem inpreditur, ab eoque consecratus, Imperatoris e Augusti nomen, nonagesi-
musquartus ab Augusto, Corticur. Romanis interim leditione mota, cum exercicu
Imperatoris confligencibus, tandem fugatis _e victis ad deditionem conctis, omni-
busgueibidem bene dispoliris, suadentibus Coloniensi archiepileopo, _ LTerAn-
noConstantiensi epileopo, d quibuldam aliis Principibus, ad vlteriora conrra Wil-
helmum Elium Rogerii, qui Apuliam rurpaco resio nomine renebat, progredidil.
Doluir. Sed ab aliis distualus, hoc in posterum diferens, ad cilalpina reuerritIr: in quo veronenses
itinereinsidias à Veronenlibus pallus, iplis non impune calia licere necespario ira- imperacora
am pro
tus, sic ostendit. Ponte enim eius in Tu ad eransponedum exercitum per Achelim AU- cludere ten
nium à Veronensibus nauibus compactis strueto: quidam Albericus exipla ciuica- vant.
30 re ex aliunde larronum manu inimmensum conslata, prxeparatis quibusdam nacari-
libusinstrumentis, in superioribus Auminis insidias cecendie, ve parre exercitus AII
uiumeran (cunce, ip si iildem instrumentis compase nauium dissolura, reliquam par-
tem exercitus cirra remanenrem, pugnainuaderent. Sed licur conatus corum inua-
num, siccuentus cessurin periculum. Machinati enim, vei dictum est, rbi sacuerane
Imperatorem inuadere, ipseiam copiis ex roro Aunio eranspolitis, progressus fuerat,
iamq cum omni exercitu ad Alpesten debat. Iliitagi per nocum libi compendium
Praecurrences, in ansultiis alpium, parre exercicusiam progrelsa. Imperatorem cum
reliquis ostendunc: acnisi pecunia le redimat, viam sibi incercludi belloquo congredi
minantur. Imperatoricaqe semper Svbiq: imperterricus, cale pactum cum lacronibus
40 Imperatorem inire dedecorolum existimans e hocprotestans, cum exercitus parre
qux substiric, restabat, ac se ad conAigendum modis omnibus prxeparauit. IBiturOro
Palatinus de Wicilisbach senior, pacer Ludouici Ducis, qui postmodum Bauarix dux
effectus est, lectis deexerciru Arenuis, ralle oyrata, hoctibus insciis, liono rerecto, ino
cana alcendir, ip (osej; a cergo ligno daco cum clam oreinuadens, in prxecipitium com-
pulic: IIcqs omnibusmorri daris, captos exeis x ex praecipuos Imperarori eradidit: ex
quibus Z. paribulo suspensi, vno dimisso, qui reliquosillaqueaverat. LI PCrATOF per
vallem Fridentinam criumphans gloriose repacriauir, iamque alpibus cransmistis
exercirum ad propria remilic.
Nno Dominiex incarnationis n. C. L VY, exiscopus Lundonienlis, cum quo- Lunaonesis
2dam alio epilcopo collesaluo, a Romina curia recedens, ac per Burgundiam ex scopus.
la
ctigracia in cultadiam miccicue, ditimulante imperaiore, querimoniumque pro
repatriando uer Faciens, a quibuldam Captec, Ledus sce mmris denudatus, lu capotur.

## Folio 200 — 886285755:0218
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000218.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
XONIS DE S. BLASTO
200
hac re parui pendence. Oux de caullacdomimus Aposolieus leeatos suosad Impe.
racorem milic. ui Biluntium rerselclate Culalutume upotis pelatorna-
bebac, renientes, liceras Apoltolicas Imperatori coram Principibus repexlentane: in
quibuspro dissimulata capcinatione Lues Cco Ccatgus, MpeMM
naulam
riali m
concempeu Romanos gloriari. Vnusaureinz acen uan popotolicoloques,
Papa lesars de manu Apostolici lerec episse admonetur. Duo audito, Imperator _ OmnesPrX
(ences Principesmaxima indMatione accenli, quod qualiiure ocneticii subhom-
secractar. Sio Cxlarem imperium à lellilcepine L’apa Stoatecat. a Can CLALMOLIS LITALIIIO
Srepicu in legatos omnesinuecti, rx mambustempet aba, unlim ccences, eali
petiti, a Conspectu Cxelaris climIantur, diverrendiq; ae epic Opa vel caenobiaquxe
tusorala, ccalione omnino incerdicta, via regia Roma . OMte-
verl ABoltol. coiniurianosatam conqueruntur, le que vx lorrem cuatisse
PFOTCILACLLUINE. IIMPEFATOT AUTCIMISSISLIECTISIIL OMNOSFEGHIFCFHMHOS, CHILICLISPHB
cixibus aca apae Romanis calumniam, conquellasete, a ratet
dedecus Imperii lummopere nicitur.
Roliae sscaepeen. Stetgea cmmoperumoon habet, a quontabel: 
Ouibus verbis commotus Orto Palatinus de Wicilinsbach, qui oladium maiestaris
Imperatori altans tenebat, ipso gladio cuasinato impetu in C ardinalem Facto, vix ab
Imperatore rerentus eA, quin exirio alculalem dederit. L alteem multis iniuriis im.
Nno abincarnatione domini MCLVFEI, Principes verentes, ne conroversia
Rincerrconum _Pacerdorium in IMEM CMIMaL, Lempublicam involueret
exitio, Apoltolicum per epilcopun aibet selem Lalos Romam directos, cadem
de caulla conveniun, rImpelatorem licerismilolibus a alsuus, a tocavII
priorum licerarum arrosantia, (e CACMlaS, PlaCalel, cau Conlilium. ApOstolicus au-
tem audiès, nuntios Cxelaris, Cancenasum rideliccta OuC L aMCMMIEMAMAMI.
intrasse, negociaq imperii porenter aponere (nam concentus imperatorios absque
Imperatore, imocurias si dicitasele, cum Epilcopis lcaltu, qu t numero quodam z0
concenru congregatierant, e Calis Icalix principious celebrabant) cimens quo.
Papa impe. Que superuenturum C xlaremilateto cosum Contilio contentie, ac lupplicibusli
uorepla ceris, cum condionalalutacole, peridoneoslegatosde obicchsleCkCMaMS, Mecian.
cibusespous Calalel Placalit, e a Pelort haignatione reuocatum, animox.
guorem reddidir: sic qi Imperacorisira comraROlalIOSC. CIlala, da LEIPUS GUICUIE.
Er. Imper.
Exo
vedtat
TRC a haectemporaFridericus Imperator seneralem Curiam cumaxima tHIHI.
cipum frequentia apud Constanciam habuit, ibiqs coram Flermanno epilcopo q0
inchoro Costanciensi, exorem Cuam, Aliam Marchionis de Pohiburch, A delheidam
nomine, caulla Fornicationis laepius intamatam, repudiauic, eigs postmodum Eiliam
Reginboldiprincipis ac excellentistimi CCOMMI B Sa, CAC WatricCHM, luI-
peracoris. rem Cumradum duceul, uble Cohuem Burgundia, Phulppumrege, quio-
Liberiim. Perduxit. FX hac Bearrice genuie, Friderenm aucem sueura, Flenricum Imperato.
MNES IBTCUIPCTICENE.
Noodominiexincarnationis M C L VTKL, Fridericus concra W ithelmum, Ro- 50
serii filium, invalorem Apulix, Calabrix, Sicilix, expedicionem inctaurans, à Wc.
diolanensibus rebellancibus mulcis iniuriis affectus, in iplos arma couertit, ee per val
lem Fridencinam subico in traliam exercirum duxic, ac ad plana pCLuCtHCIB, PLL CI-
Dile Papienlium e Cremonentium opc caCCC  HOVOFAUS, IC.
Molamenles HiOILES PEOMWIIICIALIE, COCaG Lisuria isne terroqi proRigata, Cremenses
Medio

## Folio 201 — 886285755:0219
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000219.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
A, P P F N D L, Z.
Mediolanenlium fautores, obsidione cinxir: multisqs diebus divertisque modis attri-
cos, candem per condicionem suscipiens, ve vita donaci prouincia cederone. Cilitare
tradira iplam Fundicus everrir, ac deinde conra Mediolanen ses aciem direxic. Iaque
Tignis contra Mediolanum crectis, Imperatore nesciente mille de exercicumilices
instructillimi comra Mediolanen les prorumpentes, ciuesanre poreas adbellum or-
dinatos, ofendunt. Ouos incaute aggredientes, alacrirer a curibus sulcipiuneur, pu-Mediolani
snag. conlerta, multis hinc inde occitis, milices Cxelariani, prae paucitate lui vim eiuju osesum
non Ferentes, fugaincunt. Ouo peceaco milicum Cx CaF irricatus, a vindicta rix le Con.
tinuie, ac incerdicta cali prae sumprione in posterum, milicibus datarenia, rrbem obl.
20 dione vndiqi rallauic. C ccidicin hac congressione ex parce C’xlaris, L.geberruscomes
de Buringon ex aliiplures. Icagi ciues Cxelaris in dustria rndiqi arctaci forrirerresictut.
eillacum sibi damnum viriliter recompenlantes, porris Exepius erurpunt, patratis q3
hinc e indepexeclaris Facinoribus, hinc indemulcis occisis, non sinemaximo exerci
tus damno porrisrecipiuntur. Duadam enim cruprione cum C xlarianis, vbilcalicis
militibus ob sidebantur, congressi, Werrherum lralicum Marchionem praestantis. Marchia
um, cum mulcis aliis occiderune, de cuius nomine dicicur achuc. W’ernherimar- Vernherio
chia. Lx iplis aurem cinibus quoridie mulci passim machinis ee coneressionibus peri-
mebancur, ac diuersa Corre pesundari, mulcis malis acterebantur.
Civesiraqu Cxlaris impecum non sustinentes, arcta quippe obsidione, omnibus qe
20 bellicorum instrumentorum machinisimpugnacos, admodum aurriuerat: condicio-
nespacis, mediâre Friderico duce de Rorinburch, Flenrico duce Bauarix d Saxonie,
Berroltoducc Larinsix, nec non ee rege Bohemix, ab Imperatore quaerunt, mulcoq
auri pondereimperarrici collaco, nec non infinita pecunia Imperatori, rix impetra-
tam pacem calimodo accipiume. Pace data dies ctacuicur, in qua ciues se luaqi omnia
in manus Caelaris concraderene, sic que obcencu Principum gratiam eiusinuenirent.
Ouareniente, Imperarorprocul à ciuitare per quacuor ferme miliaria L. acina (ece(. Hediolanen
seriderie
veinguerribunali ambiciolissime instructo, cum Frequencia Principum reledic, Cun. sese deduns.
eto exerciruper curmas suas cractu lonsistimo a civieace rique ad locum eribunalis
excenco, coriusque miliraris glorix apparacu decentissimeinstrueto. Vin itaqi per me
20 dium exercirum rque ad Imperatorem ciuibus patetacta: primo procedis archiepi
scopus, (acerdoralibus inducus, nudis pedibus, cum omni clero ee caereris ordinibus
ecclelalticis, limilihrabicu, lusubri Faciereliquias lanctorum gestances. Post hos C’on
sules aliarumq; dignicarum barones, cum omnibus liberx condirionis ordinibus, nu
dispedibus, lagis induci, exerris sladiis collo impolicis. Polthos seruilis conditionis
cutmomnivulsocorque colloinnexo, eadem ria luo quilq ordiperenientes, pedi-
bus imperatoris prouoluuntur, se que maiestatis reos rerbis de gestibusprotirentur.
Principibus erso pro eis supplicantibus, subiectione que omnimoda Cacramenris
frmaca. Imperator ad milericordiam Rectirur, ip (ose; virx _ ciuitati, pristinisq: ho-
noribus reddicos, demalispeiores (licur in sequencibus ostendemus) reddidir: licq; le
40 luca oblidione cum exercitu disceNu.
Y F
X
celir
ones claruerune, mulcaq ecclelix proturura conleriplerunt: c quibus Vatclis
librum Sencenciaru quacuor dutinelobsau, contecir. In prima diltinctione lober sen
riari
a Prinicate, quae Deus elt, lubtilhe laclans. cunda, de crearionererum pri P. Lobardi–
molclialiuim: in cerria, deincarnallole retot. I quarca, de Sacramentis ccclelialticis.
Pracechaec in Apoltolunecnon Llalceriuu conniaus stclas luculenter admodum
f0 expoluir, Deoq. digna conversarione deses, apud Parilios vita decesic. Librum (cho. nistoria
lalticaehistorix rcilissimu confecit, à principio Creneleosincipiés, Pentateuchu, libru Scholastoca-
Tolix, ludicuqe ee Ruch coninuauir: libroq. Regum Paralipomenon includes, cum
vlcimis Esaix l obia complecticu cransmigratione cumorre Crodolix ex visionibus
Danielis deseripta, F Sdram, (Pester Iudich, librugs Machabae oru diligeter perlequitur.
Exin losextum se guucus, a tohanne t liscano vsqs acrcgnum (erodis. nativicaremque
IS diebus Petrus Combardus d Perrus manducator apud Parisios magictriin.

## Folio 202 — 886285755:0220
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000220.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
d2
DFTONIS DE S.BLASIO
cum concludit: oblcura quae qs dilucerans, ambigua certa Faciens, craditionesque He.
braicas cum incidenciis historiarum nocas faciens, ecclehasticarum eradirionum di-
versas species inducie. Prxeter haec librum lermonum mira lubcilicare compoluit, in
quo praecer alia veilia, moralicacem menribus morralium miro modoinculeauis.
Chtiltituistoriam deducic, Euanselioque completo in actibus Apoolorum polio.
et 
LL L IL
inelectione, quibusdam Octanianum Cardinalem, Victorem vocarum, eligen- 1
cibus: aliis Ruolandum cancellaum, Alexandrum dictum, inchronisancibus. Diuils
irag talischismate Cardinalibus, node numero in parce Victoris, vndecim inparre
Alexandri consistencibus, res ad Imperarorem refertur. Oui habito Principum con-
Eilio, abixhstale schisma maiestate MIPeraroria se dandum esle, data senrentia genera-
lem curiam omnibusregni Principus, ad incundum prostacu ecclelix concilium,
Papie in epiphania indixic. Miltisq. liceris luis omnibus cilmarinisregibus, vipocoregi
Vrigarix, Anglix, Dacixe, e ommibus regibus Ilispanie, ve epilcopos luoruregnorum
ACOC COIICMAMI PTOECaCSCCCLAXnCCCISIEatO, dirigeTeHE, FOTAVIE. FXFanEdiver(X
ad diderlos veriulq; parris de hac causa epistolae, suui quae q pars electucanonizare eu-
piencium, sicur in seltis ad Oronem Frilnsenlem exilcopum plenarie deleribitur. 20
Tgicur ex omnibus munat partibus ecclesalticarum dx secularium Princixum
Perlonis, cum intinicamulritudine clesseorum, laicorum, nobilium hiueignobilium,
ad hanc curia Papia consuentibus: concilio ab episcopishabito, exclulisprimumcû
Imperatore laicis, Octanianus qui d rictor, cu lua parte, iudicio ictius Concilii le pre-
sentauie, leq: judicium ecclelix mlicer subire prohretur. Ruolandus autem qui ee
Alexander cum sua parre le canonue repore a maiori ex laniori parre electum asir-
mans, nec summum pontiticem Xlaico citari, omnesq; ipsius iudicio subiacere, exi
plum a nemineiudicari debere concestans, huic Concilio se ableneauic, nec respon-
probatur. Tales aliquos pro se destinanir. Cuius absentatione Concilio praelidences permori, ele-
ctionem domini Victoris canomcas iudicantes, Alexadro reprobato, ipsum in sum. 30
mum Contihcem, tauenre Imperatore, onnibuspraelentibus, receperune: omnique
obedichcix reuerencia ci exhibila, Bedibus eius vrpore apostolici cum oblacionibus
Olculatis, Coricilium soluitur: alcenachtiq; Imp. Arepam pro lacerdotalireucretiate.
Hens, se Fauorem ex auctorem promotionis iplius ostendic. Alexander aurem cuma-
iori parre Cardinalium, vim Caelaris no sustinens, ribe cessic, ac in parces Apulixe, C a
labeie d Sicilie, apostolica nihilominus vrés auctoritare, le corulic, Fautoresq; Victoris
Cu Concilo Lapienti derectanis, i porestate Wilheimiresis sicilixe mansr aliquadiu.
Schilma
past
Nrro dominiexincarnationis, u. C. L. X, Adriano Papamoruo, Factui est schilma
1. L
Z II
Concilem
smaca
edam
victor ea
ynodo
onoinre
imp
subsins.
NNo ab incarnatione domini M. C. L X, FriCICLICI LIMPEFATOF CONUOCALS OmHI-
vic, ac diverlis imperii neroriis expediris, inta C leCa I COmCLIEM sCaUNII, d
busscalicis baronibus, generalem Curiam axud Roncaliam, cum maximo Prin-
cipum connentu celebrauir: ibio; renovaris antiquis lexibus, nouas de luo promulea-
quo iuris genere cinieates lraliex lubiacerent imperio, iudicialiter exquisiuie. Ouod 2
Principibus ee leo cns hligencer examinacum, generali omnium sententia
iudicatur: ommia regalIa CIuItatIIM, MpOremonetas, celonca, navioia, necno e diom-
cates porestacu, consulum, iudicium adius spectare imperii, electasque a ciuibus ad
has dignitates personas, de manu Imperatoris iure beneticii caldem suscipere, nec A-
PratlCa rec ala alsciganus Contirurainee non exactiones pro imperii necessitace
exisenasa  Caelaris, vbi, quando, de a quibus, de quomodocractentur, de
necius consultu suspectas deponere. Inhaceriam Curia, iam per multarempora ob. 50
Prederie
a in leat
nona
AOmIa MCSCCMOS, ad X X millia calccoum annuos reditus imperio acquilimie.
cretum est, de cdicto contirmatum.
Adqux pmulsanda    s pettates Det Llalla eet tall. Met eu
Praecipui

## Folio 203 — 886285755:0221
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000221.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
1 2 2 L21DLX
203
Dexcipui Cancellarius, Ouo palarins e W irilinsbach, W ido comes BLaaCFAICII,
Crozuinus comes Fuerur. Oui perarratis cade de causPa pluribus ciuitatibus, Medio-
larum renerun, convocarisq; in concion è ciuib. decreta imperialia pandunt, et ad
hxc exeguenda constanter insisture Chtes, epoce icalium inlueri, edicta imperialia
Spernme, expullisq; cum dedecorelegaris, rebeslionem coro nisu denuo motiuntur.
sicur legati rixtusa elapsi, ad Imperatorem redeunres, luam iniuria rebestionem q; Modiolan
Mediolanensium referune, ipsumqs ad vlcilcendum summopere incirauerunt. Oui asideimp.
hilmoratus, ignominiam imperii principibus conqueltus, milirem inCtaueat, contra
scastt.
Mediolanum procinctum moners, cheterrogs cuncta demolitur. Liguribus itaq3
r0 proporerehistencibus, Cx larinicoeum l’apienlibus consilio, iplosadrapienda MC
diolanensiuin palcuis pecoraimmilir, se cu lectistimis milicibus in insidiis collocans.
Papienles irags ad caprum pecoru ettulos cag abisentes, toris viribus Mediolaneles
inseguuntur, Calarcgs ordinatis legionibus exinlidiis cruxend  cuple-
te ciusale efuli, expugnacum Calcelu Fundicus diruume, caprisq. C. a lactalto, LalOS
20 cormentis adactos occldunt, l’curonicisreleruatis.
EA PVF
Z
Nrro Dominica incarnationis, M. C. L. Z L, Friderieus imperator vires Imverii o- appararus
mnibus Tralicis, in Mediolanenses ostenturus, coacto in vnum exercitr, ad Futu-
Vedio
rum certamen se modis omnibus praeparauic:missisq; ad cilalpina liceris, ex omnibus nenes..
imperiscinibus auxilia contraxii. LCCx quoq. Vngarix cohorie milicum cum lasicta-
riis Calarimilsa exercitu ampliaull. Ltaqi ex diuerlis regnis ex regionibus exercituco-
adutao, primo in auxiliartos MCcllolanenliu arma converrit, ac Placemtinos in mul-
tituditecurrium suarum connaees, oblidione cinxic, Forriqs aggresione exvugna-
3 tam, cutribusrniverlis deiectis, ciuicare iplam lolo corequanit. Fxinde ad MLANEHRNOS
divercens, cunctis ad eos pertinehtibus igneFerrogs protisaris, iplos ad dedirionem
coczit, omnesq; ciuitates Mediolattelibus Fauères, auc dedifecie, aur tundicus euertir:
nondmq; Laudam intet Mecoralua Placentiam, ad receptionem exercirus a fun-
dametsxditicanit, ex in ea lede velli conrra Mediolanenses constirir. Igitur Me-
diolanelesrndig Bello videres lei Beri, Fucuris cladibusidoneos omnimodis le pre-
vara, ForaliS, MMuiS, CriDus ac alelis missilium machinis, armis, ac ciborum ad
Ferendam oblidionem nececlarys, Cearem suam roram industria muniume, leq: ad
relcendum lummonilumitus cl, ledinanicer. Ilam animolirarem Cxlaris por-
dusq: imperii Ferre no praeualens, contra imperum Duminis conari esle periculosum,
4alciacs Hon cedere stutcum, Mediolanum ciuitas coregin capur Ligurix, coriusq.
Tcalix AosFundicus cuerla, liquido demonstrauie.
celsicate corentebello corrediuntut. Cuius impeluFerocicatoq; L’euronicoruin acie Clades Mo
non ferentes, mulcis occilis, quinsentis ee nobilioribus capris FISaM IHICCE, CL LC SII ns.
cinitatem recipiur. ic q. Imperator Hetoria pocirus, magnitice de Mediolanelibustri.
umphauic, ac castellu Precchie, VBi praesidia cori tuerant, aggrelum expugnauie,
Captisq; vel occilis castellanis, (uosMibi collocanir. Ligures, Cclare exinde dioredien.
ALVI
ZV
Nxoincarnationis Dominicx MI. C. L. XTI, Imperatrix, comitante eam Cunrado secunda
Augustensi epilcopo, nec non _e W elFodux, multiq; nostrarum partium nobili-Mediolant
ores cum milicia eransalpinantes, imperatori coniunguntur, coactoq; in vnu COrpyS
exercitu, de ad cmillia pugnatoru computato: Mediolanu denuo oblidione cingitur.
ac cletns Masiscocamdultria im pugnatur. Ciues aurem necessitate cogenre (nihit
10.
somoploa labllo alcacs etapeleo Meo. Toccles Celali MumhDasMlupci
quippenecesitare pugnacius) propatria, pro parecib. proliberis d rxoribus, postre.
Pagiitis, iaculis de propugnaculishostes arcetes. C a Par aure dispoliris vndigi corra in-
curlus Cou prelicS, iplos duertismullihum macus, Balus, asclbus, ommigi
cclotudenee gredilu, seCdldiisprosloria, honore, pramio,
ambitione, oltentatione alacriter pugnantibus, mulris hinc inde passim procubenti-
bus. Fandem diversis arcrici cladibus, milericives dexcras penme, de mulcismodis

## Folio 204 — 886285755:0222
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000222.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
264
OTTONIS DE S. BL ASTO
inam Cxlaris sedare rentances, nullo modo nilhac sola codirione proficiune, scilicer,
vecraditis armis rrbem relinqueres eorediantur, vitatantum rebusq; necellariis, licer
exiguis, libi indultis. Duo pacto accepro, cumaximo luctu egresti, hoctibus ciuiratem
relinquunt, ac sub oculis dilecta mcenia omnim odis destrui cospiciut. Ingreslusenim
Imperaror cum toro exercitu, immenla ac dicissima (polia, in ccclelalticis chelauris
aliisq rebuspretiolis, diripuit, reliquiilq lanctoru, quibus hec ciuitas coresie nobili.
tatatuir, per ecelehas collectis, ac cumagna reuerentia asportatis: tres MagoS, qui cum
muneribus Stella ducc Chrictum in cunabulis adorauerunt, inibiinuetos, Reginoldo
Fres Masi Colonienli episcopo, qui in hac obsidione cum lua milicia praecipue claruic, donode-
cporcaii. dic: quosvenerabilis Ponritex ad cilalpinaiasferens, Colonien (i ecclelieinculic, hises pe
pacronistotam Cermania illustrans, yniverlam Peutonicorugentem magniticeno-
bilicauit. Incorrupci enim ex quali adhuc rimi in lingulis de preciolometallo sarcopha-
gis, in eadem ccclehahactenus releruatur. Isirur Ca Carc, Veprae lcriptum cst, Medio-
lanum ingreso, nunc diruro, curribus deiectis, cotam cinitate a fundamentis ac omni-
busmodis inhabitabile reddens, igne postrem d reliquias omnino conlum lic, diuilisqu
in quatuor partes cinibus, regione inculta ipsis adinhabitandu concesta, quatuor eos
oppidaxediticare inssir, iplosq: vei dictum est, per parres diuiloscaincolere fecir.
Tgitur contecto bello Ligurico, Imperacor Principibusgrares proindustria rete.
rens, milicibus q; donapromeriris liberalicer largiens, nobilieriumpho repatriauit, ac
multis diebus delolacum lua praesentia Cermaniam, cum inxestimabilicorius exerei o
cuscripudio, demum reuisic, ac aliguandiu cis alpes manens, colloguia diversa in di-
verlisreonilocis pro negociisimperii cum Principibushabens, cuncta prolibitobe.
ne dispoluit, aciudicia exercuit.
7
Z V
Nediolant
ibuc
olon
Terria Em-
eratoris
ali.
F
Nrro Dominicx incarnatSHL. C. LXFTY, FridericuS MPCLalolerria vice, lCa
(ineinstructu bellico, Mlanam ingreditur, ibig; licur K in Ctermania oiueriis placi
profectio. tis, cum Iralicis barond per loca habitis, negoria imperii inducialiter exercuit, ac
Per allesodte pas CCISGLICTSPETMANAIE.
ANNo Dominicx incarationis ML. C. L. X LTFI, Victore vno Pontisicum ROmX
defuncto, Palchalis abhis, a quibus  cr prs ccsee, u, AICNd
droaate sedente. Fodem anno Tlugo Palatinus de Puingintreslatrones, quorum
duo suihomes erane, certius ducis WelFonis, apud Moringen capiens, suos abire
ellu incer permilie, Cuspen(oillo qui W Cteiserat. Proquo Weltiunior permotus, maximain-
dionitate in Palatinum exdet, el. IsHelerroq; acceptamimuiam vcicitur. P’alatinus
itaq a Ducc arctacus, ad Lridericum ducem de Korinburch, tilium Cunradi regisle
Rauensburchtus auic. Sednon impune cetic eis tixeremericas. Nam quidam deno-
corcalic, auxiliunq; eius contra Weltonem naMCHCMMI. LIuL W’eMt Bettotao aucC 10
de L. Cmginin adiuroriu alcito, ac ab veroqi summostudio exercitu cogresato, con-
tra Pataum _ ducem Lridericin procne ue, piose apua LWILIBIIIII
uadune, d quibus non sconicer excipiuntur cum expediris miliribus: corccap puolia
Duces a Palarino fugantur, capeis de corum exercunous. Duointol-
tuO M W CmInHammatus, milicem instaurat, veniereq: Bertoldo ducecum
miliera libiin adiutorium, cunctiS FeDuS Pa CS POaris, Caltru Chel-
mumz obse dic, ac postaliquor dies expuonacu Fundicus destruxic. L.xinde ad castrum
Flilccarshulin diuerrens, simili modo expugnacum destruxir, ac inde per Cilstinerat
elts, curres ecclelix pro castello munitas a tundameris euerrir. Deinde castrum WI-
prum, delccuxie, omnibusq l’alaciniprorlusionps,  Do
Pare oblidione circun dedic, rbi aliquantilpermoratus, castrum Fortiaggresione ca- 50
cum victoria in Suenam rediic. Interim dux Fridericus de Rorinburch, educto B0-
hemico exercieu, WVelFonem insequitur, ac apud Gaizibron morantem, primae no-
etis vigilia derepente Factoincursu, Weltonem expergetactum cum luis in cactrum
bilittans

## Folio 205 — 886285755:0223
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000223.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
A P P F ND LX
205
bilistimis BOhCHHCB DaLCDS FTenricus de L andsberch in ip Co impem occiditur,
inibiqs cum maximo planctu à luis sepelitur: succensisqs quibuldam W elFonisterri.
coriis, ad PLOPFIA LCVEFEUNEE.
C A P V F X IX
NNo incarnationis minicxM. C. L. X V, auditisper Principes in cilalpinis par.
ribusregni deualtalionibus, Fridericus imperator ex lcalia re greditur, eius qs iusu
dimissis a Palatino capriuismilitibus WV elFonis, generalis curia in quadragelima apud
10 Vinam principibus indicitur. Duo W elF cum Fratruele luo Llenrico duce Saxonix Hugo Tui
e Bauarix, e Bertoltoduce de Leringin, ac mulris aliis terra maioribus, perveniés, hinconsis
esare in
ab Imperacore honoritice cum tilio sulcipitur: ac Palatinus, ve line omniconditione vincula
inmanus iplorum setradat, proiniuria ipsis illaca, aut regno cedat, ab Imperatoreiu-conjcirur.
betur. Duitribus ricibus cora duce WelFin cerram corrues, ip (o luscipere dedignan-
ce tandem receptus capitur, captusq: in exilium Rhetiam Curienlem, ad castrum
Nuinburcheransporratur. Sicq: Weltoneplacaco, imperator inde digreditur.
C A PV T X Z.
20 A NNO incarationis Dominicx ML. C. L. Z V L, Fridericus Imperacor sedara, vri di-
atumest, Principum controversia, ac bene dilpoluis in Germaniarebus, ex o ouarca in
mnibus regni visceribus congresato exercitu Alpesiam quarta vicerranscendens, craoris nn
alan
Procinctum mouerin Ttaliam, indeque Apenminum eransiens, ac per lulciam exer- profectio.
citum ducens, in Marchiam Anconitanam diverrie, es Anconam rebem rebellem
obsidionecinxit. Interca Reginoldus Colonientis archiepileopuS, anECaPrOnCSO-
tiisimperii ab eo digrestus, dum cum lua milicia redirecad Cxlarem, in castrum Lu-
Sculanen eiuxta Romam aliquatractaturus diuertic. Ouod ab exploratoribus Roma
compertum, Romanitora rrDC efTuLI, _ ad X X X millia pugnatorum compurati, ar-
Chiepilcopum in castro, inignominiam Cxlaris, oblidionerepence cocludunt. (uoc
30 Imperatori Ancongnunciatum, convocatis Principibus, verum epilcopo dimita AN-
conitana obsidione subueniendum esernecne, consuluie: quod a quibuldam Prin-
cipibus _maxime laicis, sinistram Famam de obsidione soluenda meruentibus, dif-
suadecur. LTac dissiasione Principum egresius archiepilc opus Magutix Christianus sgouncs
accensus, indione qs ferens, quod laici Principes le de luos comparesita paruipen(O5 nuo Coloni
Periculorelinquerene: convocatis suisaliis, quosprece vel pretio poruit adipilci, quin. ensilobera
sentosmilices e Cxelarianos octingentos, ad bellum instructissimos, condunauie, sc-
quecontra Romanos verus Pusculanum, ad liberandum axchiepilcopum, icer Ae-
ctir. Ouoperueniens, locaris ex oppolito illorum castris, Romanos ca dic, cantum ad
quierem exercicus lui, propace per internuncios incerpellat, virturem liberalitatis an-
40 tiquorum Romanorum eis ad memoriam reducens, per hoc poltulata ab eis adipilei
existimas. Iphi autem in his Re in aliis omnibus anriquis omnino dissimiles, Ce nolleac.
quiescere postulatis, responder: sedipsum omnemqs eius exercitum rolueribus caeli
esbeltiiscerra in eleam luper Faciem terra ea die le dacuros, arrogantissime minan.
tur: X lic dimissa obsidione, X X X millia pugnatorum corra quinsentosmilices l’eu-
tonicos, inaciem deducunt. Archiepilcopus autem calirespolo ab cis recepto, nequa-
quam cerritus, nec enim inexpers fuit ante laborum, suos quamuis respectuillorum
Paucissimos, Cedcamen admodum exercicacos, ad bellum promissis, minis, tota in-
dustria hOrtaTUI, e ne spem in Fusam ponant, vrpore a parria d exercic Impera-
toris, ad quam contusiane, remocillimi, le d genuinae Forticudinis lux, de innatx hosti-
so umisnauix memores, prorita toris viribus decertent, exhorrando magnanimiter
eaccin
COnCIOMATUT.
Videns aucem milites PeuroMICa LMIHOMCAL AIACTCS (HIAIS HOLCALCCIIS IMIPC
Fadus Guoahodo alacruas mericorum incidit) acies ordinant, de quiprimi com- Romanort
eretrus
Jogunem
ribus terane, semeriplum ad Ferenda cu lectistimis sublidia collocaris, or dinarcex dil. sundum.

## Folio 206 — 886285755:0224
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000224.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
206
OTTONIS DE S. BL ASIO
Ponic. Etsiclignis crectis, excensis q in lonsum cohonibus, Deo spem sram commit
cens, conra Komanos ad bellum procedic. Archiepilcopus aurem Colonienlis cum
castellanis ex luis omnibus, qui ad Cc C milires bene armis instructos erant computa-
ei, ad subueniendum se modis omnibus preparauir, e in castro vlgs ad cogrestionem
Eleter delicuic. Poicur bello commilso, Fractisq primicus milicari concurtu lanceis, res
gladiis asitur: lasictariis parcis veriusqi lagictis lucem diciin modum niuium obtene.
brancibus. Fr ecce Coloniensis cum expeditis militibus castello crumpens R omanos
arergo invadir, eises Forriter ex dendo instac. lic que bello ante _ rerro circundati, vn-
diq; i PVENANEUIE. Romanis itaque cantum iulcicudinis impressione pugnancibus,
Chrictianus epilcopus cum luis aciem illorum à larere irrupit, cosq. mediotenus diii- 10
dens, cribus in locis artihicialiter diliunctos cecidic. Ltag; multis occisis, pluribus capris,
Romani superati, Fugam incume, ac vrbem versus a rictoribus in lequuti, cruenissima
Cxdemactantur. Praesules itaq; milicibus à cx de reuocaris, ad locum belliredcune, ac
cum maxima laericiaerium phantes, noctem illam duxerunE.
Mone Facto, Romani adtolleda cadauera occilorum, ad locum belliproperan-
ces, per Presules, immissis in eosmiliribus, Fuganeur: reuersiq; ad Vrbem, vix cuadunE.
l’andemmissis ad Pexsulesnunciis, reamore lancti Perries respectu Christianitatis
cismortuos suoscollere liceret, supplicirer obsecrane. Ouo d a praesilibus hac condiri-
one est concessum, scilicet veoccilorum vel capriuorum eopraelio numerum exlua
parre compurantes, sub artestatione iurisiurandi iplis (cripro prxe sentarent, e sic de- 20
ium pace data, mortuos luos ad sepulcuram rollerent. Dua computatione facta, in-
venerumt occilorum seu captiuorum de siis hoc praxelio numeratorum ad Z r millia:
dataqe licentia, cadavera occilorum demum cum maximo ciulatu collentes, sc-
PelierumE.
Flis audicis apua Anconam Cxlar _ omnis exercitus, Ancona dediritia Facta,
Coluta oblidione conra rrbe cum copiis cendune, ipsam Forriagorectione impuenan-
ces. Civesitaq; superiori bello exhraucti de viribus eneruaci, inprimis recuqi maenia de-
Fendentes, CxeParicoris riribus rrbem irrumpenti, maxima suorum clade aCCCpF2, CC.
dune, _ ad ecclelias ead quae que munita contugiune: prxecipue ad lanctam Mariam
ante lanctum Perum, ex ad cccleliam beaci Perri (qua quali cactelli vice munieranE) 30
corregati, denuo proposse relistur. Milires aure Celaris ecelesias armata manu agpret.
G,valuas ecclelie Deati Petri in securi e alcia deiecerir, ipsamg; ductore Friderico de
Rocinburch, infesta siona rCgs ad altare Ferente, occisione multoru polluerunr: le d de
eccleliam beatxe Marix igne luccendences, prokigatis occisione live capriuirate inibi
repertis, mulca raxpiences spolia protanauerume: ve breui illud PCalmiste ad literam im-
Psal. 74. Plecum ese videacur: Duasi in silua lignorum securibus exciderunt ianuas ejus in idipsum,
in securi es ascia derecerunt eam: Incenderunt igni sanctuarium tuum in terra, polluerunt a-
bernaculum nominisui. Pact a estlxcirruptio vrbis per Fridericum Caesarem, in tulio
menle, anno ab incarnatione Domini, ML. C. L X VF.
Exelar itaq; hac reinam non consequuta victoria potitus, coronata Imperacrice
ab vrbe recedie, statim q pestilentia ractum exercicum pene omnino extinxic. Nam a
exech. 9. maioribus incipiens, iuxta illud Fzechielis: A sanctuario meoincipite, primo in Orrem
principum orallans, consumproq. in principibus capite, deinde in religuUII COrpuS
boxulatur. delxuiir dira pestis. Nam Reginoldus archiepilcopus Colonienlis, e Fberhardus R a-
tisponens, et 70detridus Spirelis exilcopi obierumr. Prererea in parribus lulcie, dux
Fridericus de Rorinburch, Alius Cunradiregis, Berengerus princeps de Sulizbach, e
anteaapud Sienem WV elFiunior, WelFonis ducis Alius, cum aliis principibus, comiri-
bus, liberis, principum q ministerialibus, cum multicudine vilgi de exerciru hac pe-
stilentia racti, occubuerun. ONairag W elFonis in Alemannia translata, a patre W el
Scaingaden tOnC CUNCLISG; iPLuS TetLA Malibus apud Scainsadin cum maximo plancturecon. se
duntur, necnon de Fria. cceis de Rotinburch similimodo apud FLCberA MIULanEE.
Videntes Mediolanemes vires Augusti in exterminio exercicus concidisse: mu-
resis duoust. patione reruanimatipreleme usto in sua vicinia, ex omnibus quibus disperh erac
LOcISCOHSTCS alL, AdLMIas MO Sux converSi lunE, iplamq; toris nilibus ac sumpribus
rexedificalieruc. Ipelalot rero morre luorum quamuis lauciatus admodum, caimen
ignomi.
eY millia
mano
cessa.
Roma à FrI
apca.
estis I
exorenum
unobui
ra

## Folio 207 — 886285755:0225
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000225.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
A P P F NDIZ
veroiniurias suas vlcisci cupientes, limperarorem ad montanarenderem, armaciinle
Guuntur. Apprehendesitaq; Imperator obsides, quos abeis acceperat, dum Mediola-
num coru ciuicatem subuerreret, eosc in locis diuertis suspendi prae cepit. Ouos CuH osaes Me-
anet
Exlarem insequentes invenissentlpensos, nimio terrore perculli, vnulquilq:Cad a suspemanda
20 sic cua (ic. Ip(aenim nocte, cum uk ad morcem quarendus eset a ciuibus, militem roculun.
confectum, in pacriam ilutal. Ca cum posthaec in scaliam rediisser, prae dictam ciui-
ienominiam ealem à Mediolanenlibus sbi exhibicam, ex necesticale temporisnodis.
smulauit: sed per exileovatum iplorum transiens, cunctaigne ferrogs prohigauit. Ips
ver chari lui cum lamento reducens, Cxelarem inlequi omilerune.
Veniens igitur Imperator in ciuitatem Sulam, quae sita est in ingresu Alpium
Fraude cinium occiditentabatur. Iple autem ab hospire uo premonitus, dolos eorum casaris pen
quendam libi similem, nomine Llarrmannum de Sibencich, in lectu luo collocarite
Cic, e ip seinhabitu serui cum duobus coressus est. Manc autem Facto, ciues venientes
Impetatorem quarebane, e responlo accepro a cubiculariis, cum dormire, moram
non patientes, Fores cfringun, iplog non inuento, cognouerunt cum eftugisse. Dil-
Sinulataitaq; ira proptermecum Cmperatoris elapli, exexeitu abire permilerune, sic q
cuadens Imperacor, transcenlis Alpibus exercitum morte, morbo, omniquemileria
tacem Sulam fundituseuerrit.
X
his, a quibusprius Pa(chalis d Victor, lubstuutur, Alc KaeOM Porestate lui v(q
adhue consictente. Fodem cempore Fridericus Impelatot reuerlus ad cilalpina, to-
tamrectam derniverlam substaciam Friderici de R orinbIHCHL MMLMHMM HCICHS IIL DOI- Imperato
sestione praediorum Principis Feacruelis sui, hereditaria pOSeIHOLC POIICCM, aL MCILO.. id. de s
rum baronum poslestiones postmodum in suam poresta Coaait. W elt vero dux cedir.
orbatisHarede in amisso filio, tactusq; dolore cordisinteCus, Llenricum ducem
Saxond de Bauarix Fracruelem suum in haeredem ad scius. aD CDE BIOHOCGITAHLITa-
Nro dominiex incarnationis M. C. L LVYY, Palchalixapa defuncto, C aliutus ab
barch sue
30 cempecunix exiges, dum conlequiputat, trultratur promillis. Dux. n. Flenricus quo-
rundam pravoru consilio, Weltonem iam grandauuciloMomapraelariens, ar-
sencipo consticuto dare distulic. WV elE iratus, Imperatori FrII. TOtOTIOIUO, recCPCa sosora
ab Coprius prolibico suopecunia, primo beneticiis, Scilicet dueaeu Spoleri, MalChia ris.
Fulciae, principatu Sardinix ips resignatis, omnia praedia sua ipsi codidic, cag; v(9; ad
relinu ritx pluribus aliis abditis recepic. Similimodo Rudoltus comes de Phullen. Cominamr
dorF, Cororius comitis Rudolh de Bresantia, omniaprae dia sua haeredis loco Tmpera- Phullédors.
coritradidit. Prohis Imperator AIberto comiti de Hlabsburch, qui Eilia comitis Ru-
dolhinmatrimonio habebat, concessir Luricensem comitatu, de aduocatiam Seckin-
senecclelix, cum praediis conquiliis de Biedertan. Pexter haec multorunobilium,
4 GHaredibus carebane, praedia, donattone res pleco acquME: reporeillius de Sua-
beg9, de Warthulin, de Bibra, de Plorningen, de Swanhiulin,  B MCHLaH, dC Lenze-
Burche de Werde, multorume; aliorum in aliis regionibus, gua LODIS IMCertalunF.
Ita Cenim omnia in Cola Alemannia acquisierat.
Praecerhxc Burgundiam ingrellus, cerram loceri lui Reginaldi comitis, quiia obi- Regnum u
crac, in ditionem luam redegit, ac regnum Burgundix cuarchisolio Arelaren (e, quod relarense.
duces de Z eringen quamuis sine Fructu, cantuhonore nominis iure beneticii, ab im-
Perroralis cena, a Verrolto ducc extorte: praestiris sibierium epilcopatuu ad-
vocatia, cum inuestirura resalium, (c. L aulanen(IS, GeneuensIs, Scdumen (IS. SuIpKaci-
etorum etiam aliorum, quorupraedia in ius Celaris cesserane, omnia beneticia quae ab
soccclchalticts Ltepibs, CpcoPIs, abbaribus lubhominio habuerant, tiliis luis prae-
Facultacibus reddituum, excellentiis dionicatui per Cortitas provineias deleralitersub.
nas distro
raribus, benehiciis et praedis Friderici ducis deKoimburch dicaco, Ouone nchilolio bui.
Rarifaciens, pacacine possedic, liberosq: suos omnes literis apprime erudiri Facies, eos
limanit. Nam Friderico, qui sccundus natu crathlioru, ducatu Sueuix cuhxreditate imperator
Weltonis, e prediis Rudolh comicis de Phullendors, concesso: Cunrado vero digm Sliorerra

## Folio 208 — 886285755:0226
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000226.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
ELOHIS DF d. BLA51O
Arclatensicum Burgundia, Acaeli aui suicerra, sublimato, Flenrieti, qui priornac
erac, regem post se delignauir. Philippo adliuc intanculo, prater hxc omnia, resecele
harum ab epilcopis vel abbacibus sibi concesas vendicans sub iure hominii. Mulcaa-
moretiliorum conraxic, quibus lingulos cum delexara sibi dignitare admodu dicauit.
E APVF ZXII.
tro dominicxe incarnationis, H. C. L. X X, Mediolanenles animum Imperatoris
lapius experti, ip sumque proprx sumptionerex dificatx ciuicaris sux nimiumme
eventes, omnibus Italie cimtatDus cofaederati, preter C um anos, P’apien. Cremonen. 10
cu aligebuscinitaribus libitauclcibus, qui cu Imp. sentiebant, ad fucura imperacorix
vlciolus cladem semodis omndus praeparabane: spreroq in ignominiâ C xlaris pon-
Lihce Calxto, Alexandro Pape d diu exuli obedientia hrmata, ip log in Apostolicum
Cusceptos ablciuntur, actenoum Palese Follatis Ermissimis ex profundissimis cin-
sentes, adductis electis ex omnibus sibiFauentium ciuicatum burgelibus in hrancco-
lonis, ciuitatem Ermissim a, vepote paludibus vndiqi circundatam, non procul à V er-
alexandria cellis, Alexandriam, Alexandei Papxe nomine nuncupatam, construxerun, iplamei
cibariis, omnibusqs ad tucillam oblidione necesariis abundarissume cotertam, ad ul
tinendam imperii rim, ac ceoara vires corius lcalix demonstrandas, Cudiolissime
munierume. Imperator icaqe lus comperris, eis non impunecalia licere, dignum necel. 20
Cariunq existimans, rndig; conrracto validissimo exereitu, quinta iam vice staliam
ingreditur, contetee ouses ae cum civitaribus auxiliariis, procinctum Alexandriam
verlusmoniciplamqi ciuicarem oblidione cinxit.
io in I
L L
2
LLII
priorum comparanda, cum lociaione, cum ciuium relictentium aerocitate.
cum militum CClarianoru opprellione d occisione, cum remporis diucurnicare. NVihil
nisimis tacimoribus impediens FuII. L Tam Cxlare Forinlecus balistis, ariecibus, missili- 30
bus, omnies lelorum genere, ac dieletus Machinarum instrumentis, curribus insuper
ligno copaetis ciuitate supereminetibus almoris, impoluris milicibus de sagictariis For-
ordinacisasminibus porris crum plles, Cxe larianis gladiorenus congrediebantur, (e
AuCacas d retosenles constato ex ciuicatibus libi Faventibus ex-
ercicu, cum Cxlare in Oncione ciuitatis polito, congredi statuerunt, re de his qui ob-
Sidione premebantur opportune Sccurrerene, ee rurtus ab eis adiuri Facilius Ctipera-
torem siperarenE. Duo comperro, Celar obsidionem soluic, d a ciuitaterec essI, qu0. 40
niam ea luperare nequivit. Cives enim curres ligneas, quas Cxelar ad expugnationem
iplorum fecerat, cum armatis deluper consictentibus, per suctosionem his deiectis, i
Caelaricaq; omnem reliquu appaalm, quem ad expusnattoe latole.
uri praecepit, venientiq; exercitui obniam processir, ve anre videlicer cum eis congre-
aetecu, quacum Alexandius Commseretur. Cum itaq; iam ad inuicem propin-
quassent, calici Teutonicorum meruentes audaciam, miltis ad Principesnunciis C C.
Cramem aa, LSCaLId. LPCFalOTIS LCCipIUINEUIF. C X larigItuE cu exerciu l’apiam
Serccepit. Icalicis ad lua locaremegribus, rege vero Bohemix cusuisrepatriancc. Imp.
cu consiliariis suis cepit tractare, quomodo civicares, quasin gratiam receperat, dispo.
veret, urimperialia decreca conseruarent, detinito que consilio, nuncios luos adtiaee
promonendaaexit.
Medio.
HNodominicxincarnationis m. C. L. A LL, Olela estciuiras. Ilaec obsidio nulI
enim calamicari ex periculisidoneum uC deluir: nihil pacrandis in alcerurrum imma-
cirer rrbemimpuonante oblei non oce L induseria similiumachinarum
intrumentis illatu sibi damnurec opensantes, magnanimiter rindicabat: ac lxepissime
Derepentinisincursibus maxim a patratis audacia, hiostes adoriebantur.
Obsidio
xandria
soluirn
oniconcremarunt, magnum q; ex hoc decrimentum exercituiinculerune.
cerac, cilicettalpas, vulpeculas, cricios, cattos (talibus enim censentur nominibus) ex-
omba
ledum.
latem depacerosabane, le luaq; omnia dedentes. Ca lat 18ICu Pact MUIdes, COSIM GF2-
tiam recipere Ctaruic. Iphigitur e luacs OaMatus Calatis orterentes, deducicios 50
rursus ostendit. Principibusigitur pro eis supplicantibus, subiectione q; omnimoda (a

## Folio 209 — 886285755:0227
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000227.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
A P P F N DLX.
209
Mediolanen (esitaqe videntes exerenum Cxlaris desuxisse, rursus rebellare pre. Mediolane
Cumune. Imperatori situr an gultatus lesatos in Cermaniam pro supplemento exerei sesirerum
iresia
rus dilea, Mnulg: ad Clenricur auunculi lui Elium, ducem Saxonix e Bauaria, ve stunc.
Clavenna ad colloguiulibi occurreret: venientigs obuiam procedens, re periclitanti
unperio oueniret, plus quam imperialem decermaiestatem, humiliter cMlagicanit.
Duxisicit lenricus, vrpoce lolus ad subueniendum imperio hoc tempore porentia
_ opulenta idoncus, Collariam ditillimam Saxonix ciuitatem iure beneticii prodo-
natiuo acHoc experiir. Cxe lar autemtale benelicium libi inuito extorqueriionomi-
niolum exiltimans, minime colelic. Pro quo LTenricusiratus ipsum in periculo con. Henricm
10 Aicurum recedensreliquII.
haua
Imperacor vero Papiam ingrediens, iplos d Cremonensis cum Cumanistoro lum, dene
Cudio ad bellum ingruens confortanie. Atilli congregata milicia hostes alacricerpre. Bal.
Holaneur. Igicur Wormacienlis epilcopus cum aliis baronibus de inferioribus Rheni
parcibus in lcaliam exantiens, cum instructa milicia Cxelari Coiumoitur, ordinataq; acie Casar a Ld
hostibus exaduerlo cum infinico exercicu consiltentibus (nam ad c milliapuonato.
rum compurabantur) bellum commicticur: Freti Italici multitudine, Ce lare aut peritia
cum Forricudine. Itags Cxlarianis alacricer puonantibus, ac iam de victoria speranti-
bus, acies Brixiensium in insidiis ad subsidium collocata, repentecrupir, exercirum q
Cxlaris a lacere irrumpens, diliumxie, ipsumg multis captis rel occilis, fugere coegit.
Lionresitag; nobili victoria poriri, Fugientes, Caelare rix euadenre, perlequuntur, (po-
liisqs coregie dicari. Capri lunchoc bello praeter alios de CumanisFere quingenti, inul.
eiqi de Lcuronicis. Duoinfortunio C ae lar ac cepto, in cinitaribus sibilubdicis serece
Pic. Morruoinrerim C alixco Papa (chilmatico, epilcopi Cermanix de concordiaim-
Peris ex Cacerdorii Imperatorem alloquuntur, voluntateq; iplius diem apud Venerias
condixerun: datogs conductu Papa Alexandro veniendi ad colloquium, medianto
Christiano Magumtinen (i epi(copo, _ Cumrado Salcz burgensi, maxime aurem W ic.
manno lildesticimensi cum exreris epilcopis, lacerdorium ee imperium concorda-
tur, quibuca op Cacuh lellesilas propteriucticix censuram cedetibus.
Inhrac ellam composicione Mc CamensibuS ErCUSR XLFEK annorum donaneur, i
inf
pasioun
Elis dicbusbeatus Thomas Cauarienlis archiepiscopus, a rege Angloru FTen- Thomas
neuariet
rico, multisiam diebus sec nra projustiria pulsus, ab eodem occisus, in conteroris d sis occisus.
mariyris morre Faciem matris ecclelix decorauir.
30 psis omnes capriuosreddentibus.
P Y Z
Z
45
ANOdominicx incarnationisM. C. LLLVLG Alexander P’apa leaalonstale,
sedem apostolicam obrinens, Concnum quod Laceranense dicitur, congrega
uir in guoichmacicos ofticio priuatosceponm.
Imperator in CTermaniam redire Mposrens, Hascote LC Clecerenon alt casar in
debac, ledmissis nunciis ad Bertoldum ducem de Z eringen, periie ve Traliam clM CX.
dustiasregressus, in Alemanniam reriL. Hlags memor contemprus a duce FTenricoa-
vud Clauennam sibi exhibici, in ipi rehementistime exartic, de quod Tralicisto-
Sibus Reipublicx contra im verium tauctCt, rniverlis Principibus congueritur. Da-
taguecicuria apud Vimam iptum de sudicium subcundum imperialimore MnauIE.
edis.
cerriam minlominus apud terbipolim sibi datam Luperledie, ibigue lententia Prin-nia (5B a
ere dc
cipum ducatu Neho cum Saxonico _ omni praediorum e beneticiorum posse(- sare exaucte
solione, Tcudalipaenamultatus, priuacur. Ip le aurem more paterno maiestari cedere, re-ratus.
salem sratiam quarere dedignatus, dum se existimar stare, cecidie, perontum qsIla
tum dignicatisr(que ad terminum vitx nunquam recuperauit. lam Immperatorprae-
diis e beneticiis cedentibus, Ortoni Palatino de Wiclinsbach ducatum Noricum anhaldint
concessi, ac Bernhardum comitem de Anchalde ducatu Saxonico sublimauit, PrO. ducaru Sa-
onico posia
cinctum que mouic concra ttenricum ducem, omneses; cunicates ee caltella cunctaqi untur.
ercieulibi occurreret, ve cd securiuistra lalpinaret. Duo veniente, permontis louis an-
Ouonon venente, curiam libi sccundan Capa Prannil. Guans ParunpenaCS, H. dux Saxo

## Folio 210 — 886285755:0228
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000228.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
DTTONIS DF S. DL AStC
cinicacem municissimam Brunlwlel aciem dirisens, cam obledic, ciuibusque acricer
solura obsidione discedie. Acta iline hxec anno Dominicae incarnatnis M. C.
iurisiplius in Sueuia, de Bauaria, e in Saxonia, dicioni sux subiuxanic. Deinde conru
reliltencibus, cum minime proticeret, cereris omnibus cis AIbim Aunium ci lubiectis,
LXXVIFT.
A L V L AL aL V.
Soddan
conii C
sit
Nro dominicx incarnation H. C. L X X FZ, Soldanusrex lconij, missis ad Fride.
ricum Imperatorem le sacis euamuis pasanis, cum luis omnibus Faedus cum eo
orempesis. Pepisie, liamque eius matrimonio sibi coniungi postulauie, ac se Christianum cum
sence lua teri, h adipisceretur lm pelatoris filiam, sponce promilic. Imperator aurem
licechliam, cenere diligeret, ss. Perculata concederer: tamen consenlic, camq; libi
dare promictens. Priustale hortuam luxic, quam perenti dederic.
Circahaecrempora AlekauCl Papa CL X XI obiir, cui lucius lucceMtiE.
C A PV T ZX V L.
ANrO dominicxincarnations, a. C. L. X Z X LLrr, Fridericus Imperator ledatis in
Germania cunctis bellorum curbinibus, generalem curiam cuctis regni optima.
connenem tibus in Penecolte opud Magunciam cdixir: ibiq. Alios suos, Hericum (cilicetresem,
uncact. Fridericum Suevorum ducem sladio accingi, armisq; in signiri dispoluit. Adhane
licorm, ab Irricorq; ad Flispamas Conoregatur. Sed ec vicinorum regnorum pro-
ceres, huitante imperii dignitate conuenerune, incredibilisq: mulcicudo hominum
diverlaum regionum vel linguaru B condunara est. Icag; Foris cinicatem in campi
Plamele, palacio cum amplissimo Dracorio ad diuerlorium Imperatoris ex lignimate.
ria Facto, domus Principum procelnsimx constructx lunc in circuitu lingulisado-
Cendendam suxe dignitatis macticenciam sumprus ambitiolissime conterentibus.
PraetelCarentoriis diversicoloribus nunerum excedencibus, crectis, veluc maxima ,0
civicate constructa, cora planicies ambtur: nihilque hic ad octendendam mundanx
miseria foltam, abundantia veccalium, varietare veltium, phaleramentis equo-
rum, delectatione spectaculorum derinc, Eliishuins seculi prudentia sua, quae Ctulriria
Cstapud Deum, in generatione lua aburentibus: quod cuidenri indicio divina po-
pradisia. rentia Futura PEXlasiens, demontranit. Nam sacrx noctis crepusculo ventus ralidis-
simus ab Occidence orcus, palacio Imperatoris oratorium eius contiouum, multa-
que alia xe diticia, inhrabitantibus vix cuadencibus, Funditus cuercie, maximoqueter
rore percullos vepenelococessisen, omnes dubitancesreddidic. Ouod a Capiencibus
non probonoomine lulceptum, eis ommino displicuic. Crastina itaque sacra dic cum
maxima laecicia Colenniter celebrata, exguisicisque conminiis sumpruolissime extribi- ac
ris, eloriose peracta: Feria secunda celebraris mane Missarum Colenniis, silii Imperato.
risTenricus rex e Fridericus dux armis praecincti, milicarigs palxstra alacriter exer-
ritati, milicix cingulum Cumplerunt: tractatis que diversis imperii ab Imperatoreneso
aiis, quarra dic ad propria cum saudioreceslerunt.
xper.
Borrimm. Curiam corius imperii Principes, vepore Francorum, Peuronicorum, Sclauorum, Ia
Y T Z X Y
Beaericis
pe
1s obsruo.
Conueneu
stanc
Fersio, repelitur.
NNodominiexincarnationis M. C. L X X Z V, Lucius Pap2 vita decessic, eig; VF.
bANUSICLLHESIIICCEIME, In OrdIMO CLXZIFI. Lodem anno Beacrix imperatrix
obii, e apud videx rcgalibus excquiis, praesenre Flenrico rese hlio suo oF. 50
Circaidem FCIPUS FridCLICAS LILPCLALOL APUA COIMLAMLIAIMI LentecOlede.
terali curia celebrata, legatos MeMoa, Ouq; Clucacum lcalix libire.
Vellancium, subiectionem veroneam insigniaque civicarum cum clauibus aureis of.
Ferentes,

## Folio 211 — 886285755:0229
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000229.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
A P P F N D IX
FerEmes, ac per hioc le dlediticOS demonstrances, sulcepir:iplosque indulra venin, et
ciam imperialem pacemq; patrix reporrantes, cum saudioremiliE.
A L VL X A VEII
Nno dominiex inCarALIOHIS H. C. L Z X Z V L, Fridericus ImperacormillIs AL. Memroct
eis ad Wilhelmum Sicilia resem, Elium Rogerii, Cororem eius Ailio Flenricoregi CasarisX. S
despon latFecir, ac per hocreonum Sicilix, cum ducatu Apulix, principatueq; C apuX.
n
on ducit
Flenrico legidorisnomine, postmorrem à Cocero de legacorecipiens, Romanoim- W P. dere
10 periorecticuie, quod polt morcem Locharii quondam Imperatoris, a Rogerio, Capro sno Socelia.
Papa Innocentio, regioq; nomine ab eo extorto, imperio ablacum fuerai. Pgitur lexra v L expeat
vicecum maxima Principum Frequentia lcaliamm ingresus, ros antibus MediolanCH- eraets
Sbus, reinsionum adeptae imperialis oratix, nuxtias Alii apud Mediolanum celebra
ret, ad secuperandum imperio eorum obsequium, cuius riribus admodum actricie.
rant, consenlie, omnibusq Tralicis baronibus generalem curiam axud Hediolanum
Indixit. Ad quam curiam de cilalpinis regionibus ac de omni Icalia, Lulcia, Capania,
Apulia, Sicilia condunati Principes, Eliam Wilhelmi, Flenrici regis sponlam, cuMa Lp
rimo apparacures aliq pompa, cum Imperatore de sponlo obuiam procedentes, (u(. rcL.
cipiune, ac cum maximo resii Faltisio nuprias peregerune. In hac curia Ttalicis plena-
20 ricgraciam Imperatoris adipiscentibus, paceg ad incesrum reFormaca, aurnca, id est
malorum oblinio, oblequiis eorum multitarie delibutus, in aeternum manlura ctabili-
cur. Solucaq; curia, Imperarore cum tilio eiusqs rxore eranlalpinare, omnes cum gau-
dio ad propria reuertuntur. Igirur licur de Theodorico Gochorurere legitur, vniuer
lis per circiicum resibus aftinitare seu Fcedere, seu subiectione Friderico Imperatori
Eeguio decorissimum emper HaB. LCxISCp L LIPAMIaLCMMHlam alceritilio(O C O-
rado, licelthefficax permametic, ceiponlauit. Praeterea ancehaec omnia in curia LIO. Lantaduca
lenliiuxta Biluncium, regi Danorum corona impolica regnum subhominio conces.
m inregnt
omutarur
20 lic, e ducem Bohemix in dignicarem regiam extollens, ius nomen g; regium corOna N B. Pradin
impolicaciconculit.
COnFCederAES, regISGS STCMX fIlIA AILIOSLIO LOMIMLALA, LCZ CIIL YLIB ALOLCLAI DIOLOOO.
consociaris, imperii carus mulris mocsbpe ekaltatur. am regi Fracorum
dedonot
clade ret
Bohemi
peranticip
ec
elligenda
IIscemporibus Baldevinus rex Flierololymorum moriens, Eiliam nubilem (nam suns.
CxS Cluscelolandum de apasanis conculcandum erat, guta MII IIALHS PEICHX HOM
EAPVF XXIX
PEIENS, CANACIM BHCIIAM CIMI ECSHIO HA LCCICALHOHBI, HCondio carebAE, vel AliORCOM
40 consata inudia regnum dedir exitio. Ipsa autem spreris indigenis, Widonem comi. Christiano:
cem Ascalonis, aduenam videlicer elegantis Formae spectatae q. Forricudinis rirum ad- rumamula
resnui
Sciuit, cum qu regnoinduens Favente P’acriareha, necnon militibus cempli sibi in ma- Hierosol.
erimonium coniunxic. Pece reliqui Principes valde permori lune, maxime coes snunt.
ceptopretoregno induxit, tracictsep ei C altellis quibuldam de ciuicaribus, ad obtinen.
dam tPierololmam accestu. e Guoet aum incendences, quoldam de milicibus
Templi, cum quibusdam cereae ipsius maioribus precio corrupeos, illata a lereono (x-
Dius lacrocinia (ne videlicer eislacrocinia exercentibus vi oblisterent) dissumulare fe.
Cerumt: Sic q. maximam regionis partem quantoerus obierunt.
Aliocarebat) resiri religuicharedem: quod meriro in sciplum dinilum peccatis
Bonoominereonandum de CLICLaL. LNALI L LHI CIPCLIIIPHMS LCSIH GMIHG; SCSHate dC
IRTAEIS, VELDIOKIIOHLIO CAFeNS, IMOI aCHCCLaVAL. LIaCG dC Caussamaxima INFEF COS
Tpoanus Cmsem habere Guplseta McHe lelets: Satracenosac-
X Z Z
Noodominicxe inCaEHaTIONIS, ML. C. LX XX VTT, SalaCHUS LCK SALLACCHOLCIL
apud Damalcum habicass, Geum Chriltranoru anim aduettens comet-
Cuil, cosej aucoradi alucita, altal ai cctos conliderans, repus opporrumurarus ad

## Folio 212 — 886285755:0230
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000230.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
DTTONIS DE S. BLASIO
obrincudam eotam Syria  L alaestinam, intendic animum: consregaro e ralidisi.
modcom Orience Sarracenorum exerciru, procinctum corra Chriltianosmouit,
Aoria Cs suc Cis; Pertotant Lala untam ione ferroqs instans, caltella multa ciuitatese occilis vel
essu mea Captis Christianis, expusalic, Sarracenos q; ibi ad habitandum collocauir. R ex ita93
Frierololmorum, nec non coregius princeps Antiochelis Rcinaldus, alijes Christia-
notum proceres contracto standi exercitu, dominica cruce exercitum praecedente,
Saladino occurrun, eiqi bello congrediuntur. A quo luperati, multis Chirictianorum
millibus occilis, cruce dominica, proh dolor, capta, Christiani Fugatur, rexqi necnon
Reinaldus illustrissimus Princeps cum muleis aliis Christianis capri, Damascum du
cuntur, ibiqu idem rex ex praetatus Princeps in contessione verxe hdlei decollantur.
Hlac rictoria in (olescentibus paganis, omnipronincia deuastata, cunctisque ciuirati-
busChristianorum diruris, excepta Tyro d Sidone, Pripoli e Antiochia, ac paucis
aliis ciuiratibus _ castellis municissimis e inexpugnabilibus, captaprius Accaron vbi
Hicrolos. Porcus elt, quod rnicum e sxeciale Christianoru retugium hactenus fuit e cst, Ilie.
aa sarra La O Cuerunt, ac destructis in circuicu ceclelis, Bechlcemicana videli-
Cca Oliuerana, multise alis: Fadem eiectis per conditione Chrictianis, Flicrusalem
capieur, lanctaq; redempsnostre loca protanata, à pas anis incoluntur. Necsilen-
dum arburor, p oblella Lhierulalem pasanisirruentibus, vna currium occilis plaerilq3
Chrictianis, impolito Saladini rexillo, capta est, vnde ciuibus orta desperatio, relicta
murorum defensione, eadem dic ciuitarem in ore gladii excerminandam pene dede, 20
rat exicio. Duod videns quidam miles Peutonicus, ex desperatione lum es audaciam,
quoldaqi circa (choreacus, impecu magnanimiter in hostes facto, turrim vi obcinuie,
Occilisg; in ea pasanis, rexillum Saladinitruncata hacta deiiciens, de eminentiaturris
in lucs Polecis, cimibusq; tiduciam rcllendihoc tacto conterens, ad detentionem
murorum eos quatocrus reduxic. P’olt qllam ciuitate per conditionem, vt dictum est,
eradica, e Pec Snsm a paganis qua ltusgratia in rencratione hrabetur.
Factahxc estcerrae lanctxe lamentabilis delolatio, anno ab incarnacione Domini,
M. C. L. L a X VLL, aaletLLancorum, quando cademterra a paganis per Crot-
Fridum ducem liberata est, annO L X X X V CF T. Sicq Saladinus P’alxstina lubacta, CC-
cleliam cransmarinam milerabilirer accrivit, ip lagueresio per multos annospasanis z0
IdCMTaZCIIE.
cem detuncto, C lemens substiu, in ordinc C L. X X LFET. Dui lamentabili de sub-
dicta poenicentia, le gatossuos Caraitales, epilcopos d presbyteros, in omnescilma-
rina ecclelix tines direxir: AlS CCCled Matris contulionem paterno conquerens at-
Terulalem nurrita, in eis virilirobore coualuie, subueniant, obtestatur: CruCCq; aCCCPTa
inremissionem peccatorum, Clucis leruos se gloriantes, crucisignominium quae ap2-
Baris capra cenebatur, in lalctem de eloriam vindicentcrucitixi, verbo praedicacionis qo
Saladini
lestina
nio oc
Temon
miliis for
vondo.
Clemens IIL
rucem con
os praedi
pricurat
Eodem anno Vrbano papamortuo, Gregorius Luccesit. Ouo intra dies quali de-
ra sarrace versione eransarinx terra acceptonuncio, omniecelelix ad placandum Deumin-
Fectu, _rematri rim pacienti, memores rberum, quorum lacte primitiua cccleliain
magnamimicet HOFLatuI.
Fridericus
so
Z X X
Nro dominicx incarnationiS M. C. LXXXVITI, LLCHCUS MIIIP. SCMCLade CMLal
inmedia Duadragelima Maguntix celebrauic, ibiq: pertoram Cermania scdlatis.
verbopradicationis per diverlas imperii parces instabane, multisque relinquerepa
rrem DEmaILCM, YXOTEm e filiOSCC aSLOS, prOpteF nomem Chrilti, ee crucemcollere,
iptum
bellorum curbinibus, pace rndig; reformata, R eip. negoria tract avit. Ad quam legati
(edis Apost. renientes, Imperatori desolationem eran marinx ccelelix scriptis _ ver-
bis, ex persona domini apostoliciac corius ecclesix conquesti, reprxe sentauerunt, P2-
subueniendu se obculit. acceptaqs cum tilio, friderieo IC. Slleltoru alce peregrinatio. 50
crociniuq; Rom. imperii per eius auxiliuimplorauerune. Duihabira deliberatione ad
nscrucein remillionem peccatorum, crueis isnominiam le. vindicaturum publice
demmcianic: _ ad id nerotiu sui exemplomanos sesu opaus CaMacirudine di-
verla conditionis dxcatis accendic. C Alumales aurem his patraris a curia digreM,

## Folio 213 — 886285755:0231
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000231.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
A P P F ND I.
ceseICdpedirione Transmarinam, perlualerue, de innumerabilem exercicum
Contraxerun. Duibus omnibus Imperator lequentis anni Maiorempus profectionis
Constituie, pauperioribus ad minus erium marcaru expensam, dicioribus proposse ex
Denlaspraeparare, indicens. Pgetibus aut pondo erium marcaru sub anathemate pro-
Fectionem Fccic indici, nolens exercicum rulgominusidoneo praegrauari. Llisin Ro-
mano imperio patratis, Apoltolicus a latere luo C ardinales regi Francoru Ludonico,
necnon Richardo regi Anglorum dirigens, adidem opus cruce impolita accendic,
muleoses de praedictorum regnorum finibus in candem militiam condunavit.
Hlacrempeltare Colonien (esmaximis Ctudiis d lumpribus ciuicatem luam mu-
40 miences, Caln muro CMCtum Armissimo: qux resimperatori suspecta displicuit, eisqu
exeldium incerminans, Mlchiciones dissixare, rupto per quatuor locamuro, cosmi-
Fis diebusnuncii Soldaniregis Fconienlis ad Imperatore venerum, Faedusqe (qua-
uis in dolo) renouances, commeatum pertora C iliciam cuctoq; exercitui, l paciticus
veniret, ex parre domini suri obculerume: per Ciliciam enim Imp. cerram Soldani, cuius
capur Iconium est, cum exercitu cransicurus erat: ideoc pasaniterrx luxmetuetes,
Faedere quae sico pacem quam bellum malebanr, licet aliter optatis cuenerit.
C A PY T X Z ZII.
Annis ondenis dempris de mille ducentis.
Christus ut est natus, transit mare rex Fridericus.
o dominiex incarnarionis M. C. L X X X L X, Fridericus Imp. in Pencecoste gc.
neralem curiam Presburch in ATarchia Vnoarix celebras, exercirum percorino-
rum inmilicia Christi condunauic, eraditisqs regalibus LTenrico regi Alioluo, diuilisq. Prideriem
nilit.
prorelle luoincer filios praediorum suorum recdiribus, cum collaris dignicatibus, O. sacrampro
mnibus bene dispolicis, cunctis raledixic, ex cutilio equiuoco Sueuoru ducc, necnon kciscirur.
 Marchione de Missen, cum Saxonib. _ mulris aliis Principib. X epilcopis, exercitu
omnimilitari axparatu admodu instructo ex copiolissimo, in Orientem contra Sala-
30 dinum Sarracenorum regem, ec omnes crucis Chuisciinimicosprocinctum mouie,
ac per Vngariam iter arripiens, multis muneribus arege Vngarix liberalicer honora-
tus, datis etiam exercitui victualibus in copia tarine, vini, carniumq; in Bulsariam co-
Piastran(poluicibiq; negata libi ab incolisregia via, cam vi obrinuit: occilaci mulritu.
dinc relltentium, ultos ex eis captos ex veraqs parte rix ramis arborum illagueatos
suspendir, (cq; per hocnon in pera e baculo, sedinlancea es gladio sepulchrum Do.
mini vilicare octendic, sicq; transita Buloaria Gcraeciam applicuit. Craciitaqi Bulgaris
inhumaniores, suberacto exercicui omni huumanitatis necessitare, limules rerum ve-
nalium commeatu, iussu Imperatoris C onstantinopolicani, mmilires lancti sepulchri
necessariis defraudauerune, seq; in munitiones congectis rebus omnibus rndigs rece
40 Perunt. C. ∞e laricaq; haec a Chriltianis pati xegre Ferens, exercicum adrapinam datali-
centia relaxauic, Crraecisq; velur pasanisrrendi, quorum taucoreshis actibus (e olten-
debane, edicto constituir. Oua occasione torus efulus exercitus, civicarem opimari(
Simam Philippopolim ForriasgrecTione captam, expugnauic, opim aq; praedaibi dire-
Dea catrum municissimum. Lhemut diccum, Cimili impetu obrinuir, liocgueterrore
multa castella _ ciuitares Crxcorum libi lubiecit, protligatags regione, opulentapre
da dicari, reliquos ad commeatum coegerunt. Flis circa tinemmentis Augustigestis,
Augultus connocatis Principibus, corum consilio in Crccia liremare Catuic, omnies
in circuitu subiecta libiterra, montem quendam accessu difficilem ad receptionem
exercitus muniuic, cum e Peuronico idiom ate C hunigisbere nuncup auit. Vbicontra
50 faciem Constantinopolicanx civicatispotenter relidens, omnia; necellaria exerci-
cui a ciuicatibus finicimis conuehitaciens, Crrxcam aturiam Romana porentia Gier-
manicaes Lorciae ace. Totaq; hremersq; ad Palchaanni sequentisinibi
manlic, Craecis cum imperatore suo semperafacie
ciusfugam constiruris.
MacIeICOEGIT.

## Folio 214 — 886285755:0232
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000232.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
TFONIS DE S. BLA
t
 L X Y
AHO Dominicx incarnationIs M. C. Z C, Clemens Papaobiic, eigs Celestinus in
ordite cL X X r luccetuI. Lodem anno L. copaldus dux Orientalis dc exercitus
Coloniensis, multies de inferioribus partibus Rheni cruce peregrinationis accepta, à
Brundulio mare rransuecti, Accaron applicuerune, illucqu iam rese Anglorum Ri-
chardo, nec non e rege Francorum Ludonico cum instructa miliciacendentibus, Pi.
Canis cum Ttalico exercitu eandem ribem iam oblidentibus, conlociantur, iplamqi
coris viribus impuonant, Saladino summa industria obsessis opemferente.
Fodem anno tlius Friderici imperatoris Flenricusrex conrracto exercitu Alpes
cranlcendens, lcaliam ingreditur, indeq ad Vrbem cendens, à C elestino papa glorio.
se lulceptus, ab coque omnium RRomanorum Fauore, ra cum coniuge, in dic lancto
Paschx coronatus, Imperatoris ex Augultinomen, nonagelimus quincus ab Augu-
Ao, Cortitur. Llunc fauorem Romanorum auaritix corum maximismuneribus latis.
Faciens promeruir, ac Pusculanense castellum, quod alylum imperii corra omnesin-
Sultus eorum hactenus extitir, ipsis tradens, imperium in hoc non medioerirer deho-
neltauir. OuiCarim cora ribe eful, in ipla die parasceuc, caltellum fundicus destru-
demolocum. XCLCE, diruisq. curribus d muris, isne poltremo consumplerune, in vindictam ela-
dis a Chrictiano Masunciensi epilcopo sibi inibi quondam belloillatae.
Tgirur Imperator Constancinopolitanus vim Cxlaris Friderici Ferrenon praeua-
lens, animum eius, pro commiltis Fatistaciens, placauic, paceq; data exercicum omni
opulencia rictualium collata, animae quiorem reddidic: licai reconciliatus Augucto,
accepto Fcedere post Palcha praesentis anni, Ctructis summo sudio nauibus, iplum
cum exercituper Propontidem transuexit.
APY Y
ZXX
Erid. filius
inpera
reatur.
aste
cusculam
TAOrE Henrico Imperatore imperio Occidentis lorrico, Fitescus usuius vi-
ribus Ctermanorum Orientem aslecu, selusq; cum exerciu Aliam, prospc. 3
ris succeslibus adcempusincellic, omnibus ci in tora Komania provocoparentibus.
Tgitur Soldalus C LCo apPropinquante Augulto cum exercitutaedus intringens,
victualia cum aliisrebusperca a ones Cmpcattel CICa.
cumq exercicui, repore barbarus ex Seychapertidissimus, conterre noluir. Oua de rc
maxima Fames exercirmiinhorruit, ac plaerolqs mulos, alinos e equoscibuminsoli-
tum manducare coegit. Praeter haec exercitu paganorum lacenterimmillo, extremis
Christcano. LCSLB C.ALILALMCRCICKUS SALLOLILIMLMOLC AISCHIIS LICMLHOIIOUS, auGSuS
Pames in
erc
interdum occilis, inequirabant. Expius se publice ordinatis agminibus oltendentes,
nostrisxquo Marce eis consredi cupientibus, retrocedebant, conserere que nullo
modorolebant.
Augultus ergotali incommodo exercitum fameq e omni penuria laboran.
rem, respectupacti Fcederis cum Soldano, a deuactatione de Lapa LCLLCtaBal, aHI-
MansloC alleionorante aut inito Soldano commitri. Vbi vero per veredariostixe
deinditeria Soldani, publicata eius petua, ecoacus Soaoo P1O
nunctato, CACtCum ad vltionem relexait: FOraG; C iliCIA CMLM P AMIPLIMMIA, LHF SIaG:
Prolcripea, exdibus, capinis ione terroqi veens, prohigauie cuncta: pasans, ect pl
e sui complectes, omnibus ad oblidionemneceslariisreterta Fuerac, cun-
alicer euenit. Nam anre horam dicitertiam Augultus civitate subitaneo incurlucum
maximo impecu agxressus, mulcicudine pasanorum relistenciur occila, ante nO.
na
cinctim incedentibus, emperramen in fura constituris. I Tac itag; Felaxatione recrea.
sconiume
licia merre
ecapicur.
tocum exerciu Iconium versus, totius Cilicix metropoli, Soldanie; archilolium, a-
ciem direxit, camq; inaudita celeritate expuonanic. Denig; cinitas haec populosissuma
olis a Casa maximo murorum ambitu curriumq: proceritate munitissima, arcem inexpugnabi -50
cta clecusregione rictualibus aca IC IUIPCLMCMICHS HIISMMLUSMIITCM 1bI2-
liguandiu (IISFCNFATC PONET. SEd DCOCONAMII PASANOTIII IN CONFFATIILVENFENLE, LeS

## Folio 215 — 886285755:0233
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000233.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
FaU.
Ai
A P P F N D. I X
nam expuonatam irruxic innumeris veriulq: sexus ex xetatis in ore oladij crucidatis, re-
seSoldano cumnobilioribus in arcem tusiente. Sic q ciuitate pocitus, eadem dicar-
cem oblidione vallauic. Videns icaqi Soldanus viribus Ctermanorum cuncta cedere,
eoses dinina quadam virture Fultos, ac morris cerribilium rerum contemprores: sine
cumctatione cuncta inuadere relistentia talibus cedere periculolo doctus experi-
mento, necellarium ratus, dexeras ab Augulto petiir, e viei mereretur colloqui, le- sulta
ria ductuspaenitentia, deliderauic. Duo concesso, arce cum luis descendit, aC pro sconi Casa
vele Augultitactus decue, dacis oblidibus, reconciliatus, resticura sibi cum regno risese dedis.
E A PVT ZXXV.
YIs ita peractis, exerciruq; spoliorum opulentia dicato, Augultus moris castris ab
Tconio discessit cum eriumpho, principibus Armeniorum rndique ad eum con-
Auentibus, _ praecipue Leone, illarum regionum nobilistimo Christianorum princi-
De, qui in montanis habicabat: a quibus laeranter susceptus, ac condignis gratiarum
laudibus pro suo aduentu s expuonatione paganorum ci extribitis, cum magnorri-
pudio ex gloria verlus Parlum, P’auli apostoli naciuitare insignem proticileitur, cun-
Atis ei ad libicum inclinatis. NNam cerra hluir in conspectu eius. Sedcerribilis in consiliis.
20 superhlioshominum Deus, nondum venisserempus milerendi Sion ostendens, Coli-
dissimam nauicula Perri anchoram, in Aupusto Friderico, rupto Fune spei, postrales
tantoses prosperitacum euentus, suc cidie, ip sames naviculam in mediishuiusmundi
procellis quaslari Aagellaric nodum ad purum detcecatam permilic. Nam egregius quisorice
Exelas Fridericus Parsum cendens, amne quodam parte exercituseranspola, retri casarsub
serandi graria (aectus quippe eratnimius) ingressus (nandi enim peritus erac) Cubitaneo mereisur.
Frigorenacuralem calorem extinguere, deticiens, submergicu, milerabilimorre Imp.
terramarie potens finem vite Corritur. Fertur a quibusdam, hoc in Cidno amneacci-
disse inquo de Alexander Magnus limili quidem modo, se d non morre, periclitatus.
Nam Cidnus Parlo contiguus est. ObiitanNOFCgNI ZX X V L FL, imperii aULE XZXV,
30 incarnationis Dominicx annO M. C. X Cr, cuius mortetocus Christianorum exerci-
tusirremedicabiliter lauciacus, plactu intolerabili, Augultum li vixisser omni Orien-
imetuendum, luxic: Sepulcisq intestinis eius cum carne religua apud L’artum, osta
AMLIOCLIAMLLLALMTACACHIEUFCNIOOFICIOGITTImERCCONdUINEUE.
Txicur Fridericus Sueuorum dux slius cius, nobilisheres, chelauris paternis exer.
citui liberalicer erogatis, milicia Christiana decus e spesrnica, exercitum maerore
Conteccum consolatus, recreanir: educto q; de hoc Facali loco ex inuilo milite, Antio-
Chiam peruenir, ubi starim pestiletia, desecto capite in morre Augusti, per EOTuM COF-
Dusgrallatur, diuites ee pauperes limul in vnum exicialitabe inuoluens, maximaque
Pars exercicus morreintausta conlumpra, Anciochix e in eius tinibus sepelitur. Itaq;
40 caelesti centura inopinabiliter tali exercim pene detuxo, Friderieus duxreliquis al- F. Sueuori
Cumpris, Chrictianis in oblidione Accaron deludantibus allociatur, ab cisqi sloriose
Culcipitur: vbi modico manens cempore Febre corripitur, immaturaque ortera-
prus, cum maximo planctu ibidem sepelitur. Sicque nobilis illa e inclyta virtus im-
Peratoria, spestotius ecclesix, in patre ex Ailio ad nihilum devenie, tanquam aqua de
currens. Vebenclamentatio Flieremix huic calamicati polsit aptari, vbi in PhrenisA-
u
moria
lios Sio (na dx hi Eilis Sion ripore pereorini sepulchri domini) deset, ita dicés: Filij Sion Thren. 4.
inclyti ex amicti auro primo, quomodo reputati sunt in vasa testea opusmanun fculi FTivi-
xilsent cucali exercitus apparatu, tanea prudetia, tantaq; Fortitudine instructiin vnum
corpus eu Accaronicamilicia consti: que gens, gregio, quis regu Fortissimus, imo quae
50 multorum resu rircus in omni Oriente, lcalix potentia, Francix alacricaté, bellandiq
Scielicia, ex quodhis omnib. lupereminel ermanix animolicare ee Forcicudinc, indo
micuq; regni capur luctinere poller: Sednon et consiliu, nequ virtus prerer dominum.
Nisi. n. dominus aedisicauerit domis, inuanu laborauerunt qui adificant ea. Nisi dominus custo - P fal. 12.7.
dierit ciuitatem. frustra vizilat qui custodit ea. F: r50tu exurs es dominemilereberis Sion,
quando et quomodo, et per quosrolueris, cumrenericcempusmilerendieius. Cuia
ciuitate lconio.

## Folio 216 — 886285755:0234
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000234.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
tONIS DE S. BLASFO
Bmana vireure liberari debuuset, le Permirrente Fridericus huius victorix ciculum
obrinuisser. Icaqs quoniam li roluistes lacriticium languinis sui in honore sanctisepul.
Chri e lanctae crucistux dedisser: rrinam holocausto peregrine mortis sue delecteris,
animam q; cius spiricibus beatorum in caelecti lerulalem sociare digneris, Amen.
C A PV F ZXXVL
CTTVR Accaron a Chriltianis oblessa per regem Francorum, regemque Anolo.
rum, Lcopaldumq ducem, ac per reliquos Principes diuersis machinarum instru.
mentis, balictarum q cormentis, Forriter cerra maries impugnatur: Pilanis cum Genu-,
ensibus, Venetianisq a parce maris instancibus, quod nauium assueri crat. Interimrex
ccarona Francorum liniltro nuntio de invasione regni proprii accepto, cum multis aliisreli-
Eta oblidione discessic, amansplusterrenum quam calesterconum: emenlogsmari
Per Apuliam rediens repatriauit. Sedrex Anglix egregiusqi dux Lcopaldus, reliquiq:
coresii bellatores ararro laborances Dominicoretro non respererunt, donceaorum
SatacS itags ad liberalcos Accaronitas animuincendens, cota industria exer-
accaro ob citum congresauie, Christiartes q obsidione pelledos comminatur. Christiani aurem
sidences ob. audico aduentu Saladini, duobus torlatis laristimis ex protundissimis cinxerune le, bi-
nas labentes portas, ad excurrelum li opus esset vlera Follata colticuras, victualibusz
ad Fcrcilam oblidionem vitutes Consportaris. Tgitur Saladinus ralido exercitucon.
tracto, contra Accaron acicteCaus Mrictianoss cinicarem oblidentes, Forinsecus
obsedie, caltris in quodans com un torse à civitatelocatis: oppidanisq, cua Chri-
Rianis impuonabantur, sionum per signum e fumum ei octendentibus. Ouibusilico
Lubuenies, extrinlecus lagictis, balistis, omnig; celorum genere Christianosimpuona-
bac. Christiani vero ordinalibus agminibus vlera Fossata (xpius coressi, ei publico h-I-
lo conoredi cupiebane, ipso lemper cedenre bellumq; decrectate. Pandem ciuitatem
Saladino prxsentetotis riribus inuadentes, iplam vi obcinuerunt, omnesq; Pasano5
virosrcmulieres, cuiulcunqs aetausee Condicionis, in ore gladii occiderune, Saladino
alpicieile, a cum maximo dolore leledente: paucis demaioribus captiuatis.
Captaisitur ciuitare, rex Angletcum lignatrium phalia lui exercicus curribus af-
SiPlacepit, ciculum victorix extololibimer ip li laris arrosanter ad leribens. Llacque
decalilla cum perciuitatem eramtel, eslun aucis Lcopaldicurri, quam iple cum
hacpdaColn niuertoru lucore acquilica, inter luostantu distributa, reliquos pri-
vavir, in seq: Odia omnium ConcA. Omnibus enim forriori militurobore praesta-
bat,  ideo pro resse Mo cucta ponens, reliquos Principes paruipedebat. Aitamen 40
Teuronicamilitia cum Icalica his admodum exasperata, regi in faciem restirisser, nili
auctoritace milicum cemplirepressa fuisset. Anglicam itags pertidiam derestaces, An-
Elix q subdi dedionantes, alcensisnauibus limul cum duce L. copaldo repacriaverie,
rege cum suis adhucremanente, quoridieq; pasanosimpugnante.
Ilac Cleserolomita bimesc; quipasanos ex rebibus ricisgi cualerunt,
AccarOnCOnrCZ a a lummoCtudiomunientes, receptaculu Christiani
tace diuidences habirationibus tehplariorum, hospicalarioru, sepulchri dominicica-
Honicorum cum sede patriarchali dilKclumE, ac (xpius cum exercim eorest, p292-
smanimiter relistebant: repatrianteq rege Anglorum, (lericum comirem C apania,
data sibi vidua Vidonisreris, regem sibi creauerunt: Scq; collecto quoridianoq: cre-
Scentesnumero, praelia domini praeliabantur, multis de cilmarinis parcibus in auxi-
lium eorum vicistim eranstretanribus. Scdhis dicta Cufticiane, sy lo ad imperium no.
Crum redeue.
216
ra
bsidione
isccdt
Saladin
hrest
Accaron cadaueribuspaganorum Fructiferum reddiderunt.
accar
exiet
Discordia
over Ch.
Roanos.
suis obtinuerat, aftixum vidie, suum q: non eACrecognOSCenS, CuiUS naIn (IEPCTCONTA
tr. Oui LCopaldiducis OFentann c acCpore(ponlo, cum qi exparte ciuitarem
comperiens, maxima indignatione permorus, rexillum curre deiici lurogs conculcali
praecepic.Mper ducem verbis conumenensalectum, line caullainiurianit. Peaeter
Accar
christia
um me
la sancta.
olis in cer. exercitus sedem g belli conera paganos consticuerunt, eam q: pro dignitarum varie.
nisq. congressi, pluribus ciuitatibus castellisesi, que perdiderant, recepris, paganisma. 50

## Folio 217 — 886285755:0235
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000235.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
PLL AD I
LA L 2VII.
Nuo dominiex incarnaHOMISM. C. X C, Flenricus imperacor, ve prxelibatum est
Celestino Papa cum contuge coronatus, iplam se cum ducens, Apuliam Sicili-
ang morruo Wilhelmo pollicere volens, in Campaniam cum exorcien diuertic, re-
Bellaneemq Ebitocam cerram inuenic. Nam morruo Wilhelmo rere quidam con-
Tanouincus eius degenere Roge Pancredus nomine, crannidem in Sicilia, quae Fancredn
nucrix cyronnorum ab anciguotus, lub regio nomine arripiens, cum consenlu omni- Siculuo Hse
um iphuscerex baronum, ciuitacumq; imperatori violenter rectirie, ipsum e; de hx-
um Ca
noc
reditare coniugis quoad vixic, comtaricissime propullauic. Imperator itaque Ncapo. ire prohobes.
limrebellem Caipanix rrbems oondione vallauie, cuncta in circuitucerex igne fer-
Foc valtara. Dud rex Francorum delransmarina expedicione rediens, ad cum renit
ipligs contcederatus, honoritice dimiltus in Franciam luam rediie. Peltilentia icaque
exercicum cangente, nihil prouClus imperaror de reparriatione dilpoluir: in quamo-
raa quibudam barombus Apuna poinquisluis imperatrix capitur, e cum maxi- imperarri
madilisentia cultodita, in capllultare derinetur rempore aliquanco. P. lebili ergo prin. capitur.
cipioad obtinendam ApuliaM IIBCCatOr dehonestatus, sed meliori postmodum For.
tuna rlus, ad cilalpina reorenur, Facta prius Apoltolico de capciuirare coniuris que
rimonia. Apostolicus alem comous prxe sumprores huinsrei, cerra corum lubin-
80 cerdicto polica, anathémare constrinxit, Imperarricem qs capriuitate relaxari coegir
quam poltmodum ad cilalpila LCculcentem, imperator recepir, die rlcionisin corde
eius cumnimia indignitate Ctacuca. LCMrlusigicur ad cila lpina LSenricus im PCratOr,
Cumrado Trarri (uo duCaLUIS SIICMA COMCCNIE. FSic C umEBduS FOrriS apreCtISGs NaTUITX Cunt adu
homo, sedliberalisadmodum animi erac, ideoq magna apperens, illicita q. semper dur sucuia
Z X Z V lI
Taciens, vicinis ec remoristerroritui.
A lYI
AC lepeltate rex Anstolumehardus de expedirionecran marina rediens,
pel Ingariam in tincs Ducts LCopaldi, paucis comitatus, devenit: memorq; in-
inriarum eidem Duci apua Kccaron a se extribitarum, ip sum nimis meruentem, di
misso regali oblequio, prinato haeu tuuim celericer q trantire cupiens, in quoddam
diuerlorium apud Viennam cinicarem necesitate prandii divertie, Cociis prxter pau-
Cosa le dimissis. Itaque seruili operene agnosceretur in coctione pulmenrorum per le
dans operam, altileligno aftixum propria manu verrens alsabac, annulum coresi-
um disito oblitus. Ouidam isitur de Familia Ducis, qui cum Duce apud Accaroni-
eas visum resem nocum habebac, de ciuitate Fortuito cgressis, cabernam regali coquo
insignem, incrauie, ee ex consideratione annuli iplum respiciens _ recorno(cens, a-
gnitum dissimulauic: concitoqu curlu in ciuitarem reverlus, Ducem, quitum Forte
40 adexat, de praelencia regis certiticans, admodum exhilarauic. Igitur line mora ascen sis anslus a
cc n
equis cum Frequentia milicum dux aCCUTTENS, rCGEM FFIXAM CArEM MAMII Fenen- Pria capi
cem captiuauit: irrilum qs cali opere in ciuitatem duxic, cumq: arctissimae custodix sur-
mancipanie, diona recompenlatione reddes ei quod meruir. Accamen mulci pro hoc
Facto Duciderrahentes, ac pro sacrilegio in percorinum sepulchri Dominici com-
milsum computanres deteltantes q improbabant: licet hxcimprobatio capeiuo RC.
siparum protuissee.
regemoplalemal PlaleMlalun Woala apollalt, viclarettoc;
onultum praecepit, danssiblihaucns deliberandae redemprionis: ad quem multilux
50 cerra maiores visendi graria rencrunt, _ diverlasrerum species Domino luo obtule.
runt. Itaque pro captinatione percorini Regis Leopaldus dux a lummopontitice ex-
communicatus, ne limili aulu percorini lancti Sepulchri a quoquam impetiri, à lub
ventionerran narina ecclelix deterrerentur. Pandem datis in redemprionem luam Re anxlia
imperatori multis millibus centenariorum auri e argenti, nec non e duci Lcopaldo nunaper
tocua
auro de argencoprolibico collaco, cilq; pace et reconciliatione lacramenco ab co t. du.
Imperator itaque captum Anolorum regem audiens, missis ad Ducem nuntiis

## Folio 218 — 886285755:0236
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000236.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
LtOHIS DE S. BL AStC
Mara, caprivitate exuitur, licq Mulcacus rediic in terram suam. Certum aute pretii
pondus quodconculic explicare distuli, ne cuiqua incredibile vilum Fallitatis aroye
rer. Iloc aurem sciendu, quod ccelehasticithe lauri per omnes Anolic ecclehas colle
eris hruius cenlus parsmaxima constabac calicibus, crueibus, aliisqi diversis speciebus
CoaCIS.
Tmperatoricaque lanco pretio donatiua liberaliter erogans, exercirum coreoie
Dipendiacum, praefectis sibi ducibus Marquardo dapitero de Annewil, de Bertoldo
de Cunisberch isit in Apuliam, quorum industria mulea castella ciuiratesq; in dedi-
eione accepit:ibig; Bertoldus iactu balictae percussus interiit. P’ancredo interim mor.
cuo, optimatesterrae iphus conra Imperatorem rnanimiter conspirauerume, subdiei 10
dedignantes, ommes aduenas L’euronieos de ciuitatibus suis expullos eiccerunt.
APV F ZZXTZ
Peregrinationis accepta, ad auximm eran marina ccclelix accenduntur.
Eodem anno Flenricus impetacor concracto exercicu secunda vice Alpestran.
(cendie, eran sicag; Tralia _ PureaCampaniam arma convertie. In quo itinere Ri-
chardum ac ScetreConen crissimum, à Thicobaldo de Rcggatare caprum sibig:
presencatum, apud Capuam paribulo suspendic, capite deorlum verlo: dienaindiona-
rione procapta imperatrice in cum cArenacus. Deinde omnes ciuitares Campanix, 20
Apuliae q aut expuonaras destruxir, aur in dedicione accepir: inter quas praecipue Sa-
Ternum, Barlerum, Barram, multas que alias ciuicares forrissimas nimia insammatus
ira, peruala inxstimabili praeda, subuerrir: nec fuir ciuicas aut munirio, quae eius impe-
cum sustinere ralerer: militia percorinorum, quae in procincturransmarinx expediti.
onisconstitura, cum eotransalpinauerar qua gi interim consuebat, opem cilummo
niluconterente. Icaq; tora Apulia cum C ampania in prouinciam redacta, in C alabri.
a e Siciliam copiasera spoluie, prohigatags regione, lenricum marscaldum de R al-
dmcum inltructo ad bellum exercicu, versusciuicarem Carinentium duxie, vbio-
sic ocoupas. es spluscerrx oprimaces cumtmum erabili exercitm ordinata acie oftendir: eisq.
incunetamer congrellus, ee vielba hlilluudine occila adepcus, fugiences in sequu
cus, cimcace cum cisirrupic. Capos Cilcopo, qui praecipuerebellauerac cum mul- 30
matesisitur vlcima desperatione adaeti, dolo occidendum C xelarem deliberaverunt.
uiscamepertidiam pertidia vindicare dedecus sic. Deniqi se detectosminime putan.
ces, ab imperatore cirati convenerum ad cum: quos omnes captos, in rincula conie.
Casar facts. Cl, _ CxGuIS PPIICI)SalicclOS, milerabiliter enccauit. Nam Margaritam archipi-
sosmreeno ratam pocencissimum illiusterrae Vatonem, cum quodam Comite Richardo, literis
apprime erudico, oculis priuaui, _e quendam la (x maiestaris conrictum, pelle exu- 40
cum decoriauir: quendam vero Legno alpirante, coronari, coronamq; per tempota
clacusterreiscranstisi prxcepit: Guoulam sipici alligatos, piragi circundatos exures,
cruceliter extinxit: quolda recte pertoratos, ventre renushrumo agolutinauit: ac per
hoc ommos in circuitu naciomibus, non Colum in cilmarinis, se d etiam incransmari-
nisparcibus seueriracem eius meruentibus, maximum cerrorem incusi.
NaodominiexincarnationisM. C. Z C F r1 multi de cibmarinis rexionibus eruce
eenric.
v.
dedocio in
caliam.
Henricur
casar
um Sict
isobus, Ccacen e ucccem, CCCCs Parcens. Fccleliam S. Agachae cum
conmplic:licq; ad imperatore, loesmcmpo crahens capeiuos, rediic. Opri-
ulcicudine viriusque sexus de xtacis, jux in cam confugerat, milerabilicerincendio
Et rehoc conlequiralerent, se _ omnia lua porestari eius contradiderunt. Ouibus in
tidem lulceptis, tamiliariterq; habcs, colum e inlidias eorum rincere Caruit: qua
Y F
X
iscibia su
lrego ass
Nno dominicxe incarnatiONISMI. C. Z C FITT, Imperator conra Palermum ci
uicarem in vicimis finibus Sicilix (IFAHI, GIA CAPOE SICIMA AICHHOHUM GS, RCCHON
alal claou legumcdem cella Mactenus enc, acte MMenll, Calu
Que anre taciem locacis, eam expus naie dispoluic, lorcum que res alem ampissimum
ondiq

## Folio 219 — 886285755:0237
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000237.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
APPF NDF
sic, Feris in rlum exercitus multitarie contumpris. Itaque cines animolitarem C xlaris Henrien
nimium metuentes, sinc omnimora dediricii dextras petune, conditionesq: pacis, (e Casar P.
luag omnia oferentes, suppliciter quaerunt. Ouibus consentiens, ciuitaterradita Cos
recepirin graciam, signis imperialibusmoribus vndiqe in signiris: Ctacutae dic procel
sionis, quo a ciuibus imperator imperiali Factu susciperetur, exercicum omniattuetis
deliciarum relolutum, sazis q spoliorum eoresie dicatum, securureddidic: palx straq
milicari exercicii graria, omniq spectaculoru magniticentia interim exhilarauit. P’an-
dem Cumma industria ciuium, cum maximis sumpribus erium phali pompa prxepara
20 Ca, coracoronatur civicas capecibus serrisez diversi generis ex pretii, compicaillustran-
cibus, chure, myrrha, aliisq: speciebus odoriteris, intus ex extra ciuitatem redolentibus
Plateis:ammoto q; a civitate procul imperatore cum exereitu, ciues perturmas luas, le-
cundum modum disnicatum, condicionum, xecatisque differetia, esressi, nobilesin lua
cohorte, lenioresxtate  prouecti in luo ordine, et hisminoribusrobultiores, exin
inventus cum imberbi adolescentia imbecilliq; puericia omni phalerameto equestri
veltium qi rarierare adornati, ordine stacionario in obniam procedebar: lingulis qui-
buscapro suomodo relarte cum omnibus Mulicx disciplinx inctrumentis, plautum
exhibentibus. Imperator aurem non minore in dultria copolto exereitu militari di
Cciplina, omniq prxesumprione Tcuronica prorlus interdicta, concemproribus muri-
20 lationem manuum incerinacus, omni armorum lplendore rutilantem miliciam ex.
hibuic, binislons ocractu ciuicatem versuspedetentim incedentibus. Ipse autem cum
Principibus imperiali gloria de ornacu sublequutus, civicarem ingreditur, cunctislau-
2
30 Fercissimum reddidie, aliaq imperialiacrielinia ex his admodum dicauic. Plam diirins
rmi susc
virur
vridique circuridatum, omnies belliarum generedelectabiliter resercum, irumpiue.
des actarim acclamancibus, vulsoq; quod plateas circultabat, vilo Augulto iuxtamo-
rem illius cerrae prono rulcuin cerra colaCOuente: licq; in regiam receptus, quieti
dedic operam. Leagi muleis muneribus a cinibus esthonoratus, scilicet praestantissimis
Tellis aureis, trenisphaleratis, ac diuerlis ex auro, argento, lerico speciebus, quae omnia
exerchliberalicer largiens, primo Principious les anacona Concu: deimmilicibus
promeruh extansmumticus, eos omnos det bosequiu luum illexit. Inaestimabili
isicur pecunia in chelauris resiis auri argenries reperta, aerariu publicum Priuelscon-
Apelix, Calabrix _ SicilIX, GuIX FCTACIIIIL MCLaOL SunE, patrix inuchens, lapi-
am prellblorum ac diverlarum gemmarum sloria cum s llctacs CoscM:
oremq L’ancredi cum tilia, nec non hlium ipsius cum lua sponsahilia scilicer C on- Tancredi
Stancinopolicani imperacoris capriuos nobilistimostrahens, miritic e eriumphauie.
Nor (5 fils.
C
Igirurralimodo confecto bello Samnico, Apuliensiq cum C alabrico, redactaqi capruntur
in prouinciam cota Sicilia cum Sardinin: Flenrieus imperator bellicohssimus exerei-
cum percorinorum, muleis muneribusillustrarum, a le dimilit, ecumiplis e suo latere
Dubliciaerarii Scipendiarios guingencosmilices in adiuroriu eransmarinae ecclelix di-
FOXIE. Oui a Siponte e Brundusiomare Tyrrhenum cranluecti, Accaron applicuerut,
40 _ a Chriltians Cm Gaudio Suscepti M: Guoruauo mulca caltella Christinni
recipientes, pasanospacem petere coegerunt, mulcis verinqi conpretionibus prius
habicis, Christianis semper rictoribus. Icaqe pace constimta, pasani lumma industria par chri.
Ceates e Caltella, qua obrinuerant, muniuerunt, e praecipue FTierulalem duplicistianorum
muro, ancemurali oppolito, ac Follatis profundissimis cingentes, in expugnabilered-
digetme, dato Christianis securissimo conductu visendi sepulchrum dominicunt
quaeltus gratia: quod dominus Apostolicus, ne pasani oblacionibus Chriltianori ab-
aceretur, omnimodis interdixic, eransoresoresq; anachemaris vinculo innodaverune.
Esis temporibus Perrus cancor Pariliensis, ee Alanus de Praepolitinus mavictri
claruerunt. ITorum priorlibrum distinctionum, librum Psalmorum, Fuangelium q;
enis.
carra
50 vrum ex quatuor, per cominuas slotas subcilicer compilauie, ee pexterhaec aliamul-
ta. Alcer vero mulca conscribens expoluir: inter alioslibrum qui inticulatur Anticlau-
dianus, ex resulas caleltis vicx, ee contra hxereticos, dt librum de viriis d vircuribus,
ee de arcepraedicandi, librumq: luorum, _e mulca alia lana dt catholica Con(erip(E.
Fertius nihilominus summam sententiarum cum muleis aliis conscrip(IE. Lisde
cemporibus Lumberrus Mediolamensis librum, qui sic inciculatur, Frumenta cae-

## Folio 220 — 886285755:0238
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000238.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
OTTONIS DE S. BL ASIO
lestismessis, deiraincipir: Colligite frumenta ne pereant, quanticace e subrilicace ins.
etetett
I
X L 1
Aro Dominicx incarnationis, M. C. XC V, Flenricus Imperator apud Paren-
Liumconstinus, nauibus que omnium neceslariarum rerum atuentia onustis.
per mare Christianorum exereitui transmissis, repacriare dispoluie: nobiles que ca.
priuoseriumphorelervans, in Cermaniam pramilic: locis opporrunis exiliatos con-
servari praecipiens. Nam slium Pancredi regis adhuc puerum in Rheciam Curien- C
impscarce lem perductum, oculispriuari, _ in castro Amilo, perpecux capriuicati addicturm, cu.
Podiripraecepic. Dui rbi ad ririlem xracem peruenit, de cransicoriis desperans, bonis
Operibus (VEFeKEE) aecerna quae smiE, caleltibus inhiando, quod cerrenis non poruir.
Nam de actinaeranslatus coacte, conremplatiux Ruduie, vrinam merirorie. Spon-
Cam veroiphus, Eitiam Constantinopolis Imperatoris, Imperator Philippo Frarriluo
desponlauir: reginamque Apulia, rxorem l’ancredi, Sibiliam nomine, hliam q: eius
orCS. i quudmonasterium viroinum FTohinburch dictum, in AIlacia culto dixe mancipanie.
cetshen Marsaritam vero acchipiracam de Richardum comitem imperatricis contanoui-
neu, lurminibas (ve dictum est) priuatos, xecernis vinculis apud Friuels dexa-
cauie: Seque victoriolsimus cerra marique porens Auoultus in Germaniam re- 20
MCuIs, Lepacrian.
WCHlaIIL OBHL. L. COPaldus etiam dux Orientalis, nato apostemace in crure, i-
plog crure propterincolerabilem dolorem precilo, ingrauescente dolore, vitam cum
auserim doleCCCtMaMI. Lodérempore Richardus rex Anglorum in obsidione cuiuldam
morcumur. Calle las la Bllteltur. succedenie cimreono traere eius totravine.
YF XLI.
imansip.
in
etfo dux
nore
Cupola
Torsiaecr. JIsDem diebusceria expeano ansmarina mora, mulcos noltralu palcium Prin.
cipes ad Ilierololrmicanum aer cum inultis aliis accendic. Incer quosprimatum 30
habebant venerabilis Maguncinensis archiexile opus Cumeadus, nec non e Cunta-
dus cancellarius, exiscopus FTerbipolensis illustris. Iluie expedicioni intertuerune
Fridericus dux Oriencalis, silius L copaldi, pro paeris animxe remedio luam politurus
eadem ria inmortem, sedtemporalem ve sperandum elt, animam: succedente sibi
in ducatu Leopaldo frarre suo: nec non FTenricus Palarinus Rheni, Alius FTenricidu.
cisSaxonix, Cororius regis Anolix, Frater Orronis Imperatoris, cum Duce Braban-
tix de Louin, mulcisque aliis praeclaris baronibus, cum expedica milicia crucem suam
Tollences, Chriltumq; sequi cupiences, ad auxilium eransmarinae ecclesIX ETANSFTCTA.
verunt, ibique adhruc de priori expedicione multos invenerunt. Ouibus coniuncti, a
Pasanis, quocidie igne ferrojue instances, Plurimam PCTLAIX FCTYX PArTeM RCCCpC. 40
rune, caltrum q: Porolis natura _ arte munitissimum oblederume: quod d cepitlene,
Sinon auri lacra Fames in mente quorundam Christo praeponderans, id impediuil.
Sec. Nam sicur Fertur, quidam de milicibus templi a pasanis corrupes pecunia, ani-
num Cunradi cancellarii, qui in hac splaoodione praecipue clarebat, CMs geibu(.
dam aliis, inACxCTUNE, eisq: auHt MMaaO Pondere Collato, ObHdIOMCI IOluErC Per-
Cualerune: SicG: vendico Christo, tradico paganis per castellum, licur olim AIICa B, TC.
panorur
Syr.
expedosio.
das detriginta argenteis, conlequuu. Sigdem precio corrupti, concupuna pa
Sahis aurum metallo lophultico, autolupee ato, cclepeilint: licguein op.
Scaptum Christianorum pocestati cessisset, vim paranorum in ea regione admo-
Cesserumr: necram en de pretio calicer acquilico aliquod emolumentum, sicurnec Tu-
cunradi dum contriuilset. SedCtatins eocem Cunrado cancellario repatriante, emenlo mari
Herbixol.e ad Wirzibure sedem suam recc: ibiq. postmodum concra regnum conspirans, d
montem (aneta MMaLIC MI ipla rrbe pro castello muniens, publicerebellauie, rebusce.
Clella alie dilapictacis, a quibuldam iptius cectellae ministerialibus, quos in
probrium sempiternum cum noca intamix merico co le quuri luNE. Id lanc caltellum, 50
EoP
Elelta

## Folio 221 — 886285755:0239
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000239.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
A P P F N D L Z
Sieca Cuur ipsis habica admodum iniuriauerat, in ipsa civitare occiditur. Di-
Cirurtamen de co, quod in corpore ipsius quaedam castigationis indicia inventa (inE,
quibus districtx converlationis ipsipaenitentia lu oltenla.
Sed vead dioressaredeamus, exercitus pereorinorum axud Rccaron constitu
cus, converlatione l’emplarioru, lIospitalarioru reliquorum q cerrae baronum scan-
dalizatus, caleqs commercium e quanda quodammodo secretam Familiaritacem co-
rum cum paganis detestans, le ab eorum auctoritare duc acuque alienauie, auctoritate
propriaregi cepie, de multis tam publicis quam privatis congressionibus cum paganis
habitis, victoriam lapius conlequutus, actibus praeclaris admodum enitit. Viden-
10 res itaqe conpatriorx militiam peregrinorum alacriter incedere, eisqs prONOTOCUn-
Eta succedere, sicur ab his qui cidem expedirioni intertuerue, audinimus: plus eorum christiano
dustriam quam paganorum in maliciam metuentes, insidiasparant, peregrinos que o- rum amula
mnesdolo occidendos cospiratione cum paganistabica, deliberane, FTenricorese co-
rum in idiplum consentiente. Verebantur enim, he siperegrini paganis praeualerene,
cospatria pullos arcerent, ca g vi obtinentes possiderene. Flac Gs de caussamorrem vel
captinicarem corum machinari lunt. Nam quae lua lune, non qua lelu Christi que
tempore tantis exercicibus parentes, regionem maririmam qua tercilissima elt, pro-
pter rerum rberrarem tancum obtinere delectatur, lerulalem sepulchrumqs domini
Paruipendentesideog;: rantorum prokicientibus, lerulalem conculcatur à gentibus.
20 Igicur Henricus rex cum luis Fautoribus in Fenestra alcistimx curris apud ACCArOnTC-
Sidens, rE Fertur, e qualicer auxilio paranorum pereorinos morri exponerer, capiens
consilium, diuinum iudicium, in quod horrendum estincidere, expertus elt, ac de fe-
nestra cuiinsidebar pessima tractans, nutu Deitorinlecus Corruens, quasaco g: mem
bracim corpore, spiritum exhalauir: sic q prauorum dissipato consilio, tes vipropolue-
ranc carumeffectu.
epomen
s
APVI XL
TIsdicbus Fenricus imperator, Friderico hlio luo infance adhuc, regepost le de-
jam
SIgNAEO, COnETACtO exerCituI certia rice Tcaliam intravie, aC Pyrenxum tranSenS, liam expe-
cunctag: in Fulcia e in Campania pro libito disponens, in Apuliam d C alabriam
divertic, ibig: porenter relidens, ad obtinendam CEreciam imperiumq; Constantino-
Dolicanu incendic animum. Nam belloinceltino Frarernaej: discordia pro regno ex
haustam Cirxeciam considerans: quo id modo heret lagacimence tractabat. Inter hxec
imperator Cirecorum, missis ad cum legaris auxilium ipsius contra Fratrem lui quae- Cracuoimp
finic. Ouihabica deliberatione, omnes ad id roluntarios auroq: Cirxcorum Collicira- à Larmo a
lium co
tosmilices illuc direxir: Calurem iplorum in hocnesorio Forrunx committens. ICaq3 ira fratren
mulci spelueri candem militiam aggressi, in Crxciam tranluectilune, illuc e auxilio pesos.
incenti, vbi se sperabat liberalius appretiari. Interea CTrxcoruimperator a tratre captus
40 luminibuspriuatur, d arcta cultodia seruatur: ipse que imperium cum vrbe Constan-
Stantinopolitananactus, miliciam Teuronicorum ad se rocaram, in grariam C xlaris
liberalicer habuic, iplorum q: adiurorio prosperatus, regnum Crecorum obrinuit, Alio
excacaticum proposse impugnance. Lluius caciregisfiliam, Alio Pancredi, velupra
reculimus, delponlatam, imperator Llenricus apud Palermum repertam, Philippo
Fracri suo delponlauerat: hacq; de caussa idè cxecus Imperator desperatis rebus iplum
Philippum cum Ailia haeredem restu, a Trarre ablati, adoptaverat, e rehoc conseque.
x
pronrici
retui, opem Angulti aMdue sperabat.
Fiis Constatinopoliita gestis, FTericus Imperator in Siciliamanes, imperii negoria
in cildem resionibus pro velle suo dispoluic, iudices regionibus, iura civitacibus, leges
Polecalum astritatibus consticuens: in super inculas maris rectisales Faciens,
imperium admodum dilalaui: exercim eius cum instructis
nauibus demunitis salinis maritima
Percurrente.

## Folio 222 — 886285755:0240
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000240.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
ONIS DE S. BL ASIO
CEVL XLLII
Nro dominicx inCaraLIONIS MI. C. Z C V Y, TTOnrICUS IIPCFATOF, MONELIOEate
Cuntado, Philippo tracri suo qui in Sicilia interim cu eomanebac, daca sibi spon(a
ua, Eilia Constantinopolicani Imperatoris, ducacum Alemannix concessie, ipsumq
cum eadem (ponlalua in Ciermaniam destinauir. Dui in Alemanniam perveniens, a-
Dud Augultam rrbem in Pentecolte armis cinctus, nuprias magnitice celebrauic, in
loco qui Cunzinlech, a quibuldam conciolesum, dicitur: ac postea assumprismiliri
busalpestran (cendens, in Siciliam ad Imperatorem rediit, cicatus ab co, negociissuis 10
per omnem ducatum Diechelmo Constantiensi exilcopo commendatis.
APV T XL V.
Nno dominiexincarnationis Al. C. X C V FT, Flericus Imperacor, hoctibus imperii
circunquaqe subactis, cerra marique porens, in vleimis sicilix tinibus constiturus,
ImatUTA MOxECPrRVEnCuS est. Cdiuismors genei Pcuronicorum omnibusque Ger.
manix populis lamentabilis sit irt aeternum: quod aliarum terrarum diviriis eosclaros
reddidic, cerrorem que corum omious in circuitu narionibus per vircurem bellicam
incusiE, eoses prae stantiores aliis seltibus nimium ostendit Futuros, Hi MOTLCPTCHCN.- 20
tUS FOTet: Cuius rirture ex inamIa aecus imperii in antiquae dionicaris statum reAO-
ruillec. leaque apud Mesanam cacem Sicilix detunctus, ibidem cum maximoto-
rius exercicus lamento culcuregio sepelitur, Alium aetatis annoru quatuorrelinquens.
Postcuiusmorcem Philippus dux Sueuix maximo periculo insidias illorum prouin-
ercum pe cialium, declinans, vix repatriau. Nam (repraelibatum est) ab Imperatore prius cita
roculo sca. tus erathac de caula, ve filium ipius ex Apulia perduceret in Ctermaniam, vbi a Prin-
cipibusinresem electus a Coloniensi epilcopo inungeretur, vemoris est. Imperator
enimm lcaliam misrans, cundclum Cuum cum consensu Principum cuctorum,
Pracel Colonienlis epilcopi, Lese post se delignauerat: quitamen postearesipilces,
pucruntinresem collaudacl. LLoC itaqi negocio Philippus dux in lcaliam profectus, 30
cum rellillet Romam, mortuum Imperatorem percepit: Catimqs regrediens, in Tu-
Ccia _ inltalia insidiis diversoru peliclitatus, vix cualic: sic gs nerotium hoc inctticax
liclelutemporibus compatrioex carundem regionum, scilicet Apulix, Calabrie,
Sicilix, memoresiniuriarum, quas ab Imp. Flerico lustinuerane, in sentem Tcutoni-
Cam Masma untinuidia etelathaccepta iniuriam proposse in eosvindicantes: CaG5
de caulla muleos percorinos gentis Lcuronicae de eransmarina expedicione remean-
respellectam illam, morlum mperatorem nelcientes, multis imodis iniuriabant.
nullusque line iniuria illa lus eran sire pererat, absqe armis ex linc comitatu mulricudinis:
mulcisqi diebus lxc duravic ca.
Philips
Xs
NCn. VIL
acor
birm.
xholixpao
asaris
jam enat
Pera peet in Sicilia cum matreremanente.
V.
X L
centius certius substimitur.
Toicurmorruo FT. Imperatore, Philippus dux Sueuix frater ipsuIs, Fegressus in A-
lemanniam de parcibus lulcix, latasebat omes,  spes ciccoe Guat
Nrrodominicxe incarnationis M. C. X CV FFY, C clestino Papa decedence, Inno-
circatinum Imperatoris fccera, alant abete. Oiclales itaq; lrincipes, videlicer
bus Furingix apud villam AEuIPCLC PEXtxerUnE. Duo veniente Philippo ducecum
ceris Principibus electus, in Alemanniam devenirer. Soluto erso colloquio, ad oppi-
dum Mulrilursem renientes, promista sibisubiectione dieressi tun.
Archi
atenur.
philppus dux Bauarix de Bernhardus Saxonix, cum exeteris baronibus, ex episcopi Mag debur-
ux inimpe senlis, d Salzaburgentis, cum exteris epilcopis Orientalibus diem colloguis in parti. 50
careris quos supra diximus, habito consilio, ipsum in detensorem imperii eligere de-
CtCMCLUnE, quoad VIq; nCpOSSMUS, LIMPCLACOTIS AMUS, dudum eam ab ipso quam a cae.

## Folio 223 — 886285755:0241
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000241.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
A P P F N D I X.
Archrpllcopus vero Colonientis ec Preuerensis de quidam exiseopi, de ITenri-
cus palarinus Rheri, cum aliis baronibus illarum regionum aggregati, electionem -
lii Imperatoris cassances, vocauerunt ducem Bertoldum de Laringe, ipsum in regem
elisere rolenres. Dui cum ad diem condictam Coloniam venisser, distualus a consi-
liariis, ne electioni eorum conlenciret, propter concradictionem Principum Orienta. Perroldus
lium, _E electionem Elii Imperatorisiam Factam, promisir se de his deliberaturu. Re- Zcringens
ita
oxellusisitur ab eis, daris oblidibus dic costituto reuersurum le promittens. Ouo non peralem e
reuerlo, retentis oblidibus, pecuniam quam sub conditione promilerat, oblides dare loctionem
espun.
Coegerum:mittentesq comirem Pmichonem de Lininsen, vocauerunt Otonem,
20 Flenrici quondam dueis Bauarix _ Saxonix Elium. Quem venietem regem creaue quibusdan
rune, Fauencibus quibuldam illarum partiu ciuitacibus: Sic ergo diuilis conera se regni rexeligisur
Principibus, reguum cilalpinum concisic plurimum de lolari. Principes crenim, qui
electionibus regum non incerfuerane, postmodum le ricissim ad alterum eorucon-
Ferebane, Lupoldus ridelicet dux Orientalis ee rex Bohemix, nec no criam Lantgra-
uius de Duringin, de Bercoldus de Z arinoin ad Philippum: dux Brabanrixe ad Occo-
nem ae quidam alii.
Trag; Vrecg regum proprincipstu suoagens, bellum hoc cinile penE PeF ZFT aH- B. Mumei-
nospertinacit er procelarunc. Na Philippusresaliatradenre libi Imp. Fratre luocenens, auein cer
omnes q; chelaurosiplius, possectionesq praedioru, aliorum q. fracrum suorum, dici manta.
20 limorum videlicet Principum, iplorum lares, Colus obtines, Principes Ortonifauen-
de
tes, quoldam minis, quoldam promissis _ donis, in sui parrem eranlduxic, se innume-
ras expeditiones Expissime contra Octonem promonit, cinitates castellags per diverla
loca expugnans, rebellantes vndiqi ad dedicionem coegie. Orto vero auxiliotretus oroin rest
Tenrici Palacini Frarris sui, ex Colonientium, impetus Philippi constanter suctinuie, Rom. Ensin
archiloliumqs quod Aquisgrani est adeptus, a Coloniensi episcopo cooperante Tre-
verenli, qui ad hoc specialicer privilegiati lunr, in regem rnctus, gloriabatur, le ctiam
Rnon regaliaiuratam en ex locares aliaretinere.
CAPVE XLYIF
PTEscemporibus, ve veracirelatione comperiuimus, Cacerdos quidam laveta CO Niraculos a
verlacionis, nomine Volco, in Francia, in Parilien ( diceces, cuiuldam ecclelix vica Volco-
parochianus, verbo prae dicacionis peromnes Francix parcesinstans, sraciamiraculo. nis sacerdo
rum miritice claruic: ac praecipue in Pariliensi ciltitate vitia Deo odibilia de maxime
audriciam eiusqs accidens vlucam, Sodomiticumq: scelus, reprehendit: de nune mi-
nis, nunc blandiciis, nunc increpationibus, omnes verbum audientes ad poenicentiam
invitauie. atqe (licut percepimus ab his qui incertuerune) laborancibus rariis languorib.
per impolicionem manus conculic lanitarem, reddens cecis visum, surdis auditi, clau-
disgreltum, muris loquela FIxcqe sic cuidenter e consideter esir, vr in digito Deihee
cum opcrarinon dubicaretur. Eroocam praeclara camq; multa miracula per cu Deus
40 octendic, reanciquis lanctis omnimodis possetinhoc dono Deiae quiparari. No ergo
remere opus peaedicacionis assumplic, sed auctoritate domini P’apx episcoporum q
Praecepco ad hoc accessir: alterens, p bcaca virgo Maria sibi apparens, ad hoc cum OF-
fciuinformauerit, _ repaenicenciam populo praedicarer, admones, datam sibi a Deo
Callo.
oratiam Canitatum intim auir. Pgicur pauca de pluribus (licut Bertoldus de O(inberc Berrolaiba
Flenrico custodi Argentinen (is ecclesie de Veringin, postea ciu(dem ecclelix exilco- ronis de ro-
bere exit
Porran (criplit, qui his incertuie) in medium producentes, declarabimus: ad ostenden. ptota.
dum, cum quali considencia ea operatus est. Allatis deniqs ad cum muris, sicuridem
Bercoldus oculis luis vidic, ora eis aperiens in sustanit, eisq: ve loquerentur imperauie.
Oui saliquandiumorarentur, eos in maxilla cedendo, quali per vim spiritus lancti
fo verbum ab eis violenter extortuc, starim q;. loquences reddidir. C onrigit quoqs cu qua-
dam dic caussa quadam ad rese Francix persere: cui occurrentes milites, quondam
adolescentem cognarum suum debilem e contractu obculerunt, e vecimanuimpo-
neret, suppliciter pecierune. Ouosille de pompali admodu superAuitate acriterrepre
hendens, contracto, reequo quo le debat descenderet, imperauit. Icag: puer omnino
debilis, cu (CMOVCTCHON POTCTAiiterard lacer dos ei dixis: Innomine dri lelu Christi

## Folio 224 — 886285755:0242
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000242.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
7 TONIS DE S. BL ASIO
Praciplo ribi vedescendas. Cum Hec ad hac vocem egerposet descendere: dominus
Voleo(nam exiple equo sedebat) equum ad cum rreens, quali cum percussurus ba.
culum quem manu gectabar eleuauit: xeroq per hocKuporem incuriens, cum q; pre
timore decquo corruentem elcuans, lanum concinuo reddidic, cum qs per aliquod
Campi spatium coram se saudenrem currere Fecit. Inrer cerera vircurum ciusinsignia,
raeneratorem quendam dicissimum videns in spicicu ad vicam esse predeltinatum, oc
casione prandendi cum eo ad salure eius summpra, domum eius ingreslus est. Ad quem
vir Dei: Ouid inquie, pransuri lumushodie: Cui diues. Non eAtnecelle dominenos
hocinquirere: quod quicquid ciuicas optimum habere porerie in cibis, nobis hodie
non decric: Duare rir Deiclericis qui secum venerane allumpris, coquinam ciusin. 1e
trauir, e coquo relingula tercula (e praesente exponeret, iullic. Ouod duFaceret (mirii
dictu) provariis _ preciolis quae impoluerar, auc ranas de linsulis aur serperes expoluit.
Ouorilo, omnes qui aderant in stuporem conversi lunt, de precipue diuesillelepec-
cacorem agnolcens, pedibus eius provoluitur: se peccatorem, le criminolum procla-
mans, ex ursibi viam ricxe per indictam poenicentiamm ostendaE, (UIMIODCTCPFCCATIE.
Ad quae Cacerdos: Immundus estu, e omnia qua habes. Fenili omnia qua exvluris
vel quolibet modo iniuste acquiliuicti, reddideris, ac deinde omnibus iulte acquili-
tisinpauperes erogaris, per elcemolynam peccata cuaredemeris, indulgentiam non
mereberis. Cui diues obediens, ac seprimanas nihilagens, lxc deuotusimpleuit. DC-
hinc ad virum Deireuerlus, nihil libi reman lise indicauic. Ouidam autem ex amicis 20
cius altas, (e adhuc in vase X x malera tririci dereb. eius relerua sseindicauit, quae diues
alia expendens oblicus erat. Sacerdos igitur alsumpro diuire, curba clericorum ami-
corumq; eius d multorum aliorum comirante, ad ras accessuc, iplum qs apcriens, bu
Fonibus, serpentibusque plenum reperit. Sacerdos aurem ad divitem versus: Si vis,
ic, perfectus esse, e certus de divina milericordia _ venia, vasistud ingrederenu-
dus, _ cgoribi vicam xeternam promitto. Cui ille magna side obediens, coram omni-
bus in remissionem peccatorum luorum nudus intrauic: clauloque vale ac lignato
Cupercum, lacerdos omnes vlque in crastinum abesse praecepic. leaque lequenci dic,
cum eis quihoc viderant _ cum mulris aliis ad locum venic, _ aperro vale, nihil prae-
terhumana olta, super ninem candida, invenit. Oux in medium proterens, lancta 30
_ reneranda ese prorestacus est, _ cum gaudio e admiratione omnium in locoho-
vecto repoluic. Mererricum aurem lectam, quae intami commercio riram luam pro-
brose plticuerat, omnim odisin ca regione depoluic, casi; verbo predicationis couer.
Cas, plures truncaris crinibus, habieu religionis induit, protessione perpetux castitaris.
Alias aucem qua concinere non prasumebane, calum ex Fragilitate cimentes, data
eisin dorem non modica pecunia, legitimo connubio retormauic. Ad quod efticien.
dum Parilien ses scholares ducencas quinquasintaslibras erogaverune argenti, bux.
senles quoqmille d amplius.
Fluius lacerdoris conversatio non mulcum simulata religione fuit. Vestesenim
ProCouetudinc iplinscerrx habens, Balbam lrequenterradebat, capur decentipi. 40
Veocooperiens. Vadens ad praedicandum equo rrebatur: e in quâcunque domum
receptus est, modo iulti praedicacoris comedit e bibic gua sibi apponebatur. Magi
Atrum etiam Perrum, rirum apprime erudicum, ad officium praedicationis assumpliE,
eiq gratiam curationum à domino imperrauit: reliquos magistros, ve compendio.
Ta5, e dulces, e veiles intimore domini discipulis facerent lectiones, adhortans. Dia-
lecticosenim inurilia abiicere, veilia in hac arre monuie releruare. Decreristas quoq.
demulcisinurilit: _ lectionem grauantibus concordantiis reprehendit. Tlicolo.
eosaurem de longis concinuationibus ex Cophisticis dispurationibus redarouir: reli-
quarum q.artium magistros similimodo increpans, eos de mulcisinurilibus correxit,
acque ad necellaria eractanda _ docenda intormauit. Hlic lacerdos quid egerichisso
Peractis, vel quotine detecerit ignotalut: Capientioribus, quia de ciuscransItu
nihil memoria dignum, ex hoc admodum (candalilacis. Scd
hoc trustra, cum postic mulcipliciter
honelte detendio

## Folio 225 — 886285755:0243
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000243.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
P PE N D TX
V Y
XLV
KLLY X Innocentius Papa Philippo iam antea oHtensus, co quodin Lulcia existes
quoddam patrimonium lancti Pecriinualerat, ipsum in regem eligere non consen-
Sr, led Ortonitauens, ipsum in detenlorem Romanx ecclelix collaudauie. VerunLa- V B factum
menprocedentetempore vidensrires Ortonis ablatas, e Fauore principum admo. Doncssicis.
dum concidisse, Philippum vero, subiectis Octonis Fautoribus, praeualuisse ip(I, duos
Cardinales ex lacere luo, Flugonem ridelicet Ostiensem de Velletrelem epilcopum,
20 X Lconemticuli lanetx crucis in Perulalem presbycerum Cardinalem ad cum dire-
xic, re auctorirate apoltolica ad licem terminandam data ab verilqi pacc, ad diem de
locum condictum reses convenirene, ibiq; mediantibus C ar dinalibus aliisq Princi-
Dibus, qualicunque condicione pax inter eos retormaretur. Icaq; die condictain inte.
Tioribus Rheniparcibus, non procul à Colonia, convenientes, post mulcapasTimEra-
etata, Orroni a Philippo per Cardinales oftertur, ve accepra in rxorem Ailia eius cum uncer phi-
ducatu Alemannia, aliorum e praediorum suorum reddicibus, regio nomine depo. lppum e
etone
siro ipside CxterO VErCSiparerEE, Philippo exhinc sineCOMErOVer(ia regHante. AdlIXCremacur.
Orto, quamuisiam delperatus, indigne terens aliqua sibiproresno otterri, le regnum.
nonnilicum morre depolicurum proceltatus, Philipporlibi cederer multomaiora
20 obculit. Paliq; ambitionenon convenientes, infectonesorio ab virogi discessum cst:
cardinalibus ad resem Philippum se conterentibus, ciqi Favorem domini apostolici
OHtereistibus.
E A PV T ZL. IZ
ANrO Dominiex incaednis M. C C. V, dux Veneriarum cum marehione de
Monceterrato, ac multis salicis, necnon e comes Flandrenlis, plurimigs de re-
sione Calliarum, Flierololymilana Ccclelix lubUenirE NITENEES, CFLICC ACCCDFA PEF
CExcIamicer arripiune, vbi a Crxecis maxime a Constantinopolicanis mulris verluciis Larini Con
30 X iniuriis irrecici lunc. Vnde permori, protlisata circa rrbem resiam vniverla regio Stancmoxo
moccu-
ne Bellogi cum Imperatorehabito, iplogs cum multis occilo, rebem obsestam expu- pans.
suances icrumpune, in rapinamq;e esterati, nec ecclehiis parcentes, auri de argentialia.
rumq; rerum inxstimabiles chelauros diripuerunt. Venerianis cum Pilanis, lanuensi-
busq ac demulcis de omnitcalia, Vngaria, Germania, CTallia, FTispania, ad auxiliueo-
rum speluericendencibus. Icaq; mulris occiduis regionibus dinitix Crxcorum inue.
Etx lunciac praecipue ornatustempli, quod lustinianus Imperator inhonorem lancte
Sophix quondam construxie, mulco auri extans pondere cum reliquiislanctorum
innum erabilium, quibustac ciuicas prastabat omni Orienti, Veneriam ex maxima
Parcerranslacus est. aliis regionibus ciuicaribusq; eildem religuiis chelaurisq: admodu
40 diracis. Praecerea abbas quidam nomine Martinus, Cistertienlis ordinis, de monaste. Marcinus
bacinee
rio Petlo, quod luum ellatia, candem expedicionem aggrellus, huic expusta. ris alsaciae
rioni Conllanmopoleosincerte: in deq: maximam parrem viuitice crucis, aliarum-
querchgealum Dominicalc, cum multis lanctorum religuiis, ornatis auro ec ar-
sento ce lapidibus pretiolis in pacciam cranctulir: hisquetoram Germaniam cum AI.
vinaeauic, quae a Ciraecis ab anuo omnibus Terulalem per tines suos tendentibus,
Temperosata CA. Deus vicrm dominus, reddens recriburionem superbis: nec
tamen it sed lux milericordix oblicus, quod hoc Aagellumnon a paganis, led a Chri-
rostianis, sup er filios pestilentix induxic: hocnimirum meritis sanetorum exigontibus,
nepraectarx eorum reliquix manibus pasanorum polluerentur, sed à Christianis
aliocranslatx, debiro colerenturhonore. Leaque Lacini necnon Fcutonici pullis seu Bonifacius
es
Occilis Craecis ciuitarem regiam obtinentes, comirem Bonitacium regem creaue- constant.
tunc, coram que Craeciam deuactanes, rariis praeliorum eventibus cum Grxecis de croacur.
CerTaTUME Sed dehishactonuS.
latia admodum nobilicauic.
Sic itaque districtus index omnipotens Deus iniurias pereorinorum luorum

## Folio 226 — 886285755:0244
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000244.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
NIS DE S. 1
2
No dominiex incarnationis M. C C. VFFL, Philippus rex subiectis sibimultis
modis omnibus pene Orconis Fautoribus, iplum postremo perlequi deliberat, co.
tractogs ralido exercitu contra Brunvicire dilponens, in ciuicate Babinbergensem
diuertie, exerciru iam in procinctu constituro: ibigs phleboromatus aliquandiu quie.
(cereroluit. Traq. Orto palatinus de Wicilinlpac lu remordence memoria iniurixe sibi
inablatione filix a Philipporege exhibicx (desponlatam enim illi siliam praetentaco.
Canoninitatis propinguitatenCGAVEFAE) teMPUS OpPOrtunuM ratuS, acq; instigatione 10
Cholippi re. Marchionis de Ancdeh(e animatus, in vindictam exarlus, lociorum q. Trequetia sipa.
is cauts. cus, qualin expeditioneiturus, Babinbere ad regem Philippum diverrie, et qualiciin
Casaru per
aurem loquuturus cubile regis Familiaricer pullauic, gladio sub reste latere. Ineromis.
susigitur continuo exerto sladio regem inualit. vnoq: ictu capire letaliter rulnerati
Occidit: vulnerato eriam Flenrico dapitero de W’alpure, qui cum comprehensumre.
tinere voluic. lic g; cubili erumpens, alcensocquo cum lociis secessit, rese statim expi.
rante. Fxercitusigitur audiens regem occilum, relociregresureparriauir, libirebusq,
luis quasiprospiciens. Nam quaquaverlum omnes in rapinam etterati, ciuitates adius
Philippi spectantes plerasqe rebus direptis, succenderun, monalteriis rillises vndiqi
Spoliacis:nullus c Cinc armis mulro es comicatu securoitinere incedere ralebat.
Occiloigitur Philippo, anno bellihuius ciuilis duodecimo, OIto regnum, pro
quo diu conflixerat, tandem obtinuit. Sed quia admodu actenuatus tuerar, paularim
converlis ad se Principibus contortatur. A natiuicate ita que lancti lohannis Baprilta,
quando ridelicet occisus et Philippus riqi ad Aucumnum, accrahendis sibirconipol.
Cestionibus _ conciliandis Principibus instans, circa fectum lancti Marcinicuria apud
Frankinturehabuit. Icaq. lege pacis promulgata, regnum turbatum paulispertran.
quillanit. Posthoc apud caltrum Noricum collognium habes, à Bauaria in Aleman.
niam peruenic, ibiq; in Fpiphania Domini apud Augustam colloquium habens, OF
passorespro. onem palacinum de Wicilinspachnecnon Marchionem de Anadehle lese Bauari-
scribuntur. Ca Cencentialicer, propter occilum Philippum, proscripsic, cosq; dignitatibus, benefr. 20
eiis, ac praediorum luorum reditibus, sine sperecuperationis, iudicialicer priuauie, di-
gnicares corum in aliostransterens, aliisqu beneticia concedens, re dicibus praediorum
haredibus coru delegatis: captisqe ibidem V pacis violaroribus, vno decollato, qua
cuor luspen(is. Vbietiam legaris ciuicatum lcalia ad cum renientibus insionia ciuita-
cum cum clauibus aureis e multis aliis donis, ofterentibus, ac per hoc lubiectionem
protuencibus, sulcepris, in Saxoniam perrexit.
Occoreen
acacepo
ide
renoia.
Arrodominiex incarnationisM. CC. TZ, Ortorex oenerale colloguium in Dua-
draseluma habens apud Fagenore, expeditionem in Scaliam principibus edirit: qe
ibigs occilum esse Ortonem palarinum de Wiclinsbach a MlarscaleoFTenrico a Kal-
coniucium
ner or
am, in vindictam Lhppircs ne dccepi.  orcuna proiperis successi-
busalcidente, neprincipes qui cum Philippofuerant, e hi qui Ortoniprius adhaere.
Fes deem aDoracauerane resem conscientia remordente lu spectum haberent, me-
dquoddam necesse fuitinterponiine occatione, veheri loler, alicuius dilcordix
Conflaca, in pristinum rurlus exitium regnum incolueretur. Ad hoc nullumagisido
neum inveniri poruit, quam re Otto rex acciperet in marrimonium Philippi Aliam,
qux connerione insolubili concordia incer rerem e principes stabiliret. PE gua el
linelicentia apostolica auctoricatis ferinon licuie, cognatione impediente (nam Pa-
ter Orconis auunculus fuic LTiceeliperatoris, parris Philippi) missisure aleul ap 0
Roca Cardinales duo, lugo Oltientis d Vellerrenlis epilcopus, a Lconculilancta
Crucis in Terulalem presbrcer Cardinalis, quipriore anno vivence Philippo pro eadé
em cas. C5 Causta (repraelibatum est) legatione funetierane, re necessaria dispensatione connu-
a
iniculm, cacum ee lesicimum ctacueren, idqu remoro omni scandalo, ecelelia dispen-
Tante
chilippo si bium hocoraria pacis a CBLDTMIA, AUILLOLILALC DEAH L ETEI, ex ap OIFOLCa ConmuenHa

## Folio 227 — 886285755:0245
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000245.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
CP P F ND FX
hanteprobabile contrmarent. Oui ad rerem venientes, cumgu apostolica benedi-
etione lalutantes, caussam legationis sux verelacum cMt, aperiunc, cumqi libenti ani-
moconsentientem ad hoc, ad defentionem Romanx ecclelixe inVitaVETUNE.
Itague ad haec exequenda generalis curia a Principibus apud (Terbipolim indi-
citur, in octana Pencecoltes. Principesigitur ex diuersis reoni parribus ad hac curiam Conur
pot
ee
Convenerume, les atiqs ciuicarum tralix lubiectiOneM OFFCTENTES, INCETFIIETUNE, OLLO- recala con
nemu; resem resali ambirione coronata ciuicare, cum maximorripudio sulceperuE, nubi.
ibigue in palacium resale conoregati, extructorribunali, rex conscendic. C ardinales
habens collaterales, religuis Principibus circum sedenribus. Ir29; Fluo0 Oiensis e-
pilcopus Cardinalis primo exorsus, de caultaresalis connubii pEO GUA CONVENCTANE,
rationabilicer Lacinoidiomate allegauic, interprecem habens Wirziburoensem exi-
scopum, regigs Octoni, reprobonopacis e concordix ad abolendam praereritorum
malorum memoriam, cum Elia illuctrilsimi principis Philippi matrimonium Cotra-
heret, auctoritare Dei de beari Petri, per apostolicam obedienciam, in remissioné pec-
CALOTUM LLOTUM, PEX CepIF. Rere iricur ad hoc denoro animo cOTontiente: abbASMIO.
rimundenlis, Ciltertienlis ordinis, lurrexir, omnium gi Abbacum aliorum q: claustra-
lium veriulg ordinis, Cluniacensis ridelicet e Ciltertienlis, personam alsumens, de-
lictum hoc connubio contra consuecudinem ccclelix quamuis dispenlatorie com-
micrendum, monastico ordini auetoricate apostolica impoluit:resi per hoc iniuno es
poenicenciam, vemonasteriorum, aliarum cccleliarum pro polle detenlor existeret,
viduis d pupillis iusto indicio prxeeser, monalterium qe Cilterciensis ordinis infundo
proprio xditicaret, ac posthaec ecelelix Flierololymitanx in propria persona subue-
nirec. Ilis omnibusrese obedience: puellaiam nubilis à duce L eopaldo orientali e
Ludenico duce Bauarix ad ducta, cribumali Sisticur, ac de Con(en(IInEEEFOSALA, Vere-
cundara admodum rubore pertula, le libenci animo consentire prokretur. Noxa du-
ce Leopaldo cognato suo, permanus Cardinalium lege Francorum, regi Occonide-
Eponlatur, a quo amacissime amplexata, publici ligno olculi, mucuatione qu annuloru
lubarracur. ractatisqe diuerlis regninegociis, a curia digrediuncur, reginag; Saxoni-
am perdueta apud Brunisrich aliquandiu mansura colIOCatUF.
C A P V T
L. I
apud Augustam Vindelicam celebrans, praemissis prius ad apostolicum C ardinali- in laloam
bus, expedicionem monit in ltaliam, _x per vallem Pridentinam ducens exercitum, moucs.
Vecoram peruch. Torg; a Cmbus, Pona hanibus compacto, per Acheli CUM FOIO
exercicueranlductus, tavorabillu exespuur. Dispolucis itaque inibi negoriis imperii,
CardatH calcellum ab imperatore Leltlco VI Veronensibus quondam cradicum, ab
ipsisrecepic dih coplelidia impe o antiquorum poluit. Fxin Bononiam covi.
40 astrancle. genelalunor Ccua Cum principibus Iralix celebrauic, ac indeMe.
Reipublicx dilponens, validum ca Om cata Cotaxic exercirum. Pyrenxum eras.
uncue, iplumq cum rniuerlo exer cuC Palce domini apostolici tiliali affectu com-
 a Rocanis honoritice ulcipitur, datogi sacramento, coram ecclesin se iustumiudice coronacio.
Saneterri, defenlorem proposle caltlere, ab apoltolico conleeraruS COrOnaTUF, im-N B. Bacra
nu
PCratCTISq _ Augul  SCSlextus ab Augulto Cortitur. C olccratio- perasorum
nem isttur delideratant alleptus, cum magnocripudio ab rrbe recedens, in partes
TISDEm diebus Ouorer generalem curiam, cirea Festum apoltoloru Petriee Paulis ouo calas
diolau eccenens, honoritice a ciusduts lnerpuu. Folmotam Faciensnesociags
e cpiscopum Spirenlem cancellatil lu, onam praemilir. Dui ex perlonare.
iens Lacram appicuie, nuncios ae coum apostolicum patriarchâ Aquilciensem
sis compolitione imperialis consecrationis cum Apoltolicotacta, ad regem regredi-
Politionem conlecrationisincintaLS, TaMIAM LNIC. MMLIIOK ad Vrbemtendens ex.
ercicu caltrametari ance portas vibislecu. Is Craltina die Dominica antetectu noniscon
Caneti Michaclis, qua eoanno V caleitet. OtoD. Cuc a coio papaocenrio _ secratio e
ac viduarum d orphanorum tutorem, nec non cecleliarum ee praecipue patrimonii
Lulcix divercito

## Folio  -  — 886285755:0246
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000246.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 18 lines, status machine
i l C is il ci it s
ite ines eeici
 i eielu
 
e ei 
 
e
iedise
t s
i
eet
inei tet
 it tri
i ttnt
aieet
dei
e
i

## Folio  -  — 886285755:0247
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000247.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 7 lines, status machine
ERNIA NNI CON
RACTIECOMIEIBVS
V E RING ENSTBVS, MATORIS AVCTA
MOHACHI, CHRONICONDE SEX MVNDI ATATIBVS:
in quo vereri cdirioni alia quaedam, priore es locuple-
tior e emendarior, cregione
respondet.

## Folio 230 — 886285755:0248
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000248.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
TTERMANHL CONTRACTLVETA.
ERMLANBVS cognomento Contractus, ex illustri Comitu Veringen fium, in
ns Sueuiae es ad Danubium supra Riealingam oppidum dirionem haben-
tium familia prognatus fuit, iis (ut videtur) annis, quibus Plenricus fanctus
Romaniimperi clauum tenuit. Parentes ejus qui fuerint, subiectastirpis re-
ringenso. Tncoors ostendet. Comitatu eo Hohenzolrenses dynascae hedie
Pountu. Contractinomen acdepit, avitio membrorum, quibus ab infantia captus fuit: quam
forie ob causam monasticae vit ae tracdus linguis, arribus ac disciplinis tanto fideliorem nauavit
operam, ut corporis defectus, e diribus opibusque sarciret. Nauclerus de illo proditurefert.
eum harura hebeti ingenio praditum, Multis precibus à Deo optionem impetrasse, vel sam es
inuiola corporis: vel membris omns praeter linguam inualidi, inrenii tamen sapientia ex
eruditione exculti: cumque posterius u delerisse. Sane in infelici corporis structura, felicissim
ingenium delituisse, lucubrationions pistestatum fecit: es Bertoldus ou  Zecvos es continua-
tor ejus aceo scribere non veretur, om silli sui temporis viros sapientia e virtutibus praecel
luisse. Trahemius vero eu ru Cnuru Craca, Latinae es Arabica peritissimu fuisse perhibet.
Mondesus fuit recalis caenobus Llugie maioris (vulsus à divitiis Die Reichenom appellat)
sitiin insulalacus Cellen sis seu inferioris, qui Acronii vel Bodamici appendix est, ordinis Bene-
dictini: in quod olim non nisprincipum comirum acq. maenatum liberi recipiebantur, exsclu-
sisincenuis ex humilioris eradus hominibus. Arg in eomonasterio auctorem hunc ex vixissé
es fornisse, prater manuscripricodicis 6aau, quaeillum Auciensem monachum diserte
restabatur, ex aliquot huius Chronicilocis recte collici ac comprobaripesse videtur. Visub anno
domini +0 +8, inquit. Imperator Augiam NOS FR a MingresuS, es mox: Fecto S. Marci
apud Nosacto, exc. Trem, sub anno 2053 ait: W erinharius Frater M P VS Augiensismona-
ClVIS, ec. Duamobrem oxinionem abbatis Spanheimensis, caenobitam S. Calli eum facientis,
neutiquam admitto: praeter exemplaris sidem susfracatorem hac in parte habens sebastianum
a Rotenhan, equitem Francum, in existola, Reginonia se edito subiecta. Praedictus abbas elibris
Contractiabs se repertis, sequentes recen set: Chronicon praesens, de Musica, de Monochordo, de
coposirione Astrolabii, de eiusdem su, de compuro ecclesiastico, de eclipsibus, de quadratura cir-
culi, de confticturychmomachiae, de Physioenomia, de sanctorum vitis libros singulos, hymnos
denique vars am prosa quam leataoratione conceptos.
Exchiscelibris unicus hic de sexmundi aetatibus, in doctorum manus prodiit, quem forte
veterum, vipote Fusebii, Hieronymi es Bedae Chronologiarum continuandarum consilio, ea-
rundem quinetiam imitatione, ad suam  (g aetatem pertexuit, sic tamen ut non unotempore
elaboratus esse videatur. Duem enim hactenus excusum vidimus, ex antiquo exemplari cano-
bii sancallensis in Deluetia, tran scriptus esse dicitur, qua forte coniectura Contractus Sangal
lensismonachus habitus fuit. Duem autem in prasentiarum damus, aporraphum est veteris
codicis, in bibliotheca S. Ceorgii Fereynia syluae quondam reperri. Dui cum non solum plenior,
sed exemendatior, caeterisque Chronoeraphis mazis consentiens esse videatur: idcirco arbitror
auctorem hunc fatum illum primo vi cunque formatum, lambendo deinceps maris politum
es exactum reddidisse, atque adeo exemplum illud prioris, hoc vero posterioris manus esse cen-
Sendum. Fg0, ne meoiudicio nimium tribuisse videar verunque comiunetim edere volui. Obiit
Hermannus, anno saluris 1054 in quem 2 (que hocce Chronicon perduxit humatusque traditur
Alschhusae in praedio suo, quodordinis Feutonici per Alsatiâ es Burgudia mazistro hodieparet.
FAMLLTA VERTNCENSTS.
Wolleradus, obit 1063 Sturpoldus, intans exrinctus.
Hermannus Concractus, monachus.
Hilcrudvxor, O 1052. C NOtEeraduSCOMES, o1065.
Manesoldus, orrOA. CWalcherus, periicin bello adidunge-
Lcuchildis vXOr. 01196, BcimiumaTOd.
Fundatores caenobii
AhenS.
Irminoardis comitista
Wolteradus.
Anno rys7 ridele Mans oldus comes à leringen, et L. berhar dus llius sius.
olteraduscomes in
Verinsen Bercharxor.
de Ve
usen -.- Mancgoldus.

## Folio 231 — 886285755:0249
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000249.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
DNTTIS VERINGEN.
Motacut arbla Cnk0H0O+
De sex mundi atatibus.
Ama estmundihuius eras, ab Adam vsq ad Noc, continens d berbun
amnos, iuxta Flebraicam veritatem, M. D C. L VP: iuxca SepEUa
i Bedo
SITER INTETPTCTES, VL. MI. C CX L. TI, GeneratiOnES IuXTA vEram quC prestyer
edirionem numero decem. Dux rniverlali deleta cMt Diluuio.
Sicurprimam cuiusque hominis obliuio demergere consienie.
xecarem. uocusenim quilq; est, qui lua recordetur intantiam.
Sccunda xtas, a Noc vq; ad Abraham generarionesiuxta
Flebraicam velicacem complexa decem, annos aurem ccx CI c. Porroiuxta se-
peuanginca incerpreles, annosM. L. X X Lr, generationes vero rndecim. FIXeC quali
pueriria tuic sentis populi Dei, ee ideo in ca lingua inventa elt, id est Llebraa. A
pueriria namquehomoincipie loquinosse, poltintantiam, quae hinc appellata est,
quod tarinonporest.
Tertia ab Abraham rque ad Dauid, generationes iuxta veranque auctorita-
rem quatuordecim, annosreroD CCCxL IF complectés. Flxc quaedam velur ad.
olescentia Fuit populi Dei, a qua arare quia incipichOMO POSCGCHEFALC, PFOPECTCA
Mlacchaeus Fuanselista generacionum ex Abraham lumplic exordium: qui eriam
Pater gentium consticurus est, quandomutatum nomen accepit.
Duarca a Dauid v(que ad transmigrationem Babylonis, habens annosiuxta
Hlebraicam veritatem CCCCL ZX FFL: iuxta Sepruagincatranslationem, duode
cim amplius, generationes iuxra verolque codices seprendecim, quastamen Lu-
angelicta Martheus, cerri mysterii gracia, quatuor decim ponic. A qua veluciuveni-
lixtate inpopulo Dei regum cempora caeperune. Llacnamqi in hominibus atas
apta gubernando soler existere regno.
Ouinta quali lenilis xeras, a cransmigratione Babylonis, vlque in aduentum
domini ex incarnarionem (aluatoris, est generationibus e ipla quatuordecim, por-
FOAnNIS DLXKXIZ extenta, in qua ve graui senecture Fessa, malis crebrioribus
Plebs FTebraea quassatur.
Sedrcaetas decrepica ipla corius seculimorre consummanda. Ilas aerumnolas ple-
nasque laboribus mundi xecares, lancti quique Felicimorre vicerune, seprima iam
sabbaci perennis xtate lulcepti, octauam beacx relurrectionis aetatem, in qua lem-
DCFCIIM DOMINOTESMENE, ExPeCtANE.
quam appellauit diem. Sccunda, trmamentum coeli in medio librauie aquarum, scencis mun
iplis aquis ac terra cum caelo superiore, ac vircuribus, quxe in eo condirorem lau  avac.
darene, antehorum sex dicrum exordium crearis. Ferria dic, congresatis aquis
in Cuum locum, qua cuncta contexerant, aridam iussir apparere. Ouarta, (rdera
in tirmamento cceli poluit, qua nunc quancum xequinoctii coiectura colligimus,
ZIFC al. Aprilium dies rocatur. Ouinca, natacilia e rolatilia creauir animalia. Sex-
ta, animalia cerrestria, e iplum hominem Formanit Adam, de cuiuslatere dormi-
encismatrem omnium riventium produxie Fuam: quaenunc, quancum mihivi-
decur esse credibile, X C al. Aprilium dies appellatur. Vnde merito creditur (sinon
verior lententia vincir) quod bearus Theophilus cum caeteris, non lolum P’alesti-
nae, sed _ permultis aliarum regionum episcopis, de Palcha dispurans, (crip(IE, co-
dem decimo C alend. Aprilium dic Dominum Fuisse crucifixum. Decebatenim
vuacadem q, non Coliim hebdomadis ledmensis die, secundum Adam, Progene-
ristrumani Calure rivitica morre lopirum, de productis é larere (uo laeramettis
Sexta jua nuncagicuraetas, nulla selsecalenum tet umporumce certa,
ELEMa isicuI aetare leculinalcentis, prima humus cuc, ebu Dusuceu primana

## Folio 232 — 886285755:0250
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000250.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
HIERMANNI CONTRACI
calestibus, spontam sibi Panctisicare cccleliam: qua ridelicer die primum A.
dam, parrem ridelicet humani generis iple creauerat, cique de larere coltan
tollens, ae diticauic mulierem, cuius adiurorio genus propagaret humanum.
Adam annorum exxx genuir Serh, cui luperuixirannis Dccc. Verum le Anis.
Praginta interpreres ante nacum Sech poluere annos cCX XX, Poltea DCC. Sech mudi.
interpretatur relurrectio, ligniticans relurrectionem a mortuis Chricti, cuius
morrem illatam à ludxis, lignitieat Abel, qui dicitur luctus, a Fratre Cainoc.
cilus.
30
Seth annorum eV genuiE FnoS, cui sipernixie annis DCCCVIF. POrrO (C- 235
Bruaginca ancenatum Enosannos cer, poltea Poluere DCCVLT. FnOSinterpre
catur homo, de quo bene dicitur: Iste caepit inuocare nomen domini. Ouod homi-
num est proprium, re lux Fragilicacis memores, innocene conditoris auri
lium, eorum duncaxac, qui in tide Christi riventes, tilis relurrectionis ee la
TENEUL.
FnOS annOrum XC, genuit Cainam, cui luperuixit annis DCCCXV. Scd (C. (325
Pruaginca antenatum Cainan C X Cannos, postea DCCXV poluere.
Cainan annorum septuaginta genuit Mlalaleet, post cuius orcum rixic annOs 395
DCCCKL. Sepanginta antenacum Malaleel CLXX, POsteadixETC DCCXL.
Malaleclannorum LXV, genuic Tared, cui superuixic anniS DCCC XXX. SC. 460
Peuaginta ante natum Pared C L. XV, POstea pOlUEreAnNOS DCCXKX.
LaFCdannorum C L. X FF genuic Enochi, cui superuixir annis D CCC. In hacgc. (622
nerationen (quam verique codices diserepant. FTunc Fnoch nonnulla diuina
Scripsise, Iuda Apostolo acrestanre, comperimus. Sed ve beatus Augultinus dicit: 
onfrustranon sunt in eo Canone scripturarum, qui servabatur in templo Febraei po-
puli, succedentium dilicentiae sacerdotum: nisi quia ob antiquitatem suspect ae fidei iudicata
sunt, nec vtrum haec essent quae ille scripsisset poterat inveniri. Vnde illa quae sub ejus nomi
neproferuntur, ex continentillas de Gizantibus fabulas, quod non habuerint homines pa-
tres, recte a prudentibus iudicantur non ipsuus esse credenda
Fnochannorum L. X V genuie Machulalam, post cuius orrum ambulanie cum (687
Deorrecentis annis. Septuasinta ance nacum MachuLalam POlUETE C LXV anNOS,
Poltea cC. FFbenein seprima generarione Pnoch (qui incerpretatur dedicatio) cu
lic a mortalibus Deus: quia ciuicas electorum in sexhuius seculipro Deolaborans
xcatibus, in septima labbaci Fucuri oloriam dedicationis expectac, acqs reprobilola
Praelenti sunc Felicitare contenti. Cain ciuitatem quam Ctacuis, non in seprimage
neratione, led in primogenito Fnochhlioconlcerat.
MathUTaIAI ANNOTLI CLX XXV FF genuit Lamech, cui superuixic annis (874
DCCLXZXFF, id estVCq; ad dilunium. Septuaginca anrenacum Lamech CL XVIV
ponune annos, postea D CCCBFT. Ouinumerus, re lector Facillime videbis, iuxta
FTebraicam vericacem riointi anniS, IUIXTA IP IOTLIIM VOTO ABIEEORIFALCM XTFFL 2H.
nis, dilunii cempora tranlic. De quatamolillima quaeltione doctissimi patres, Ilic.
ronymusin libio quaectionum FTebraicarum, Augultinus in libro de ciuicate Dei
25 plenissime disputanE.
LAMCChAnNOTUM CLXXXEY genuir Noc, qui supervixitanNIS DX CV. SC (1056
PELIASINEA ANTE MaLUI NNOC BONUNE ANNOS CLXXXVTEE, _ PoltCaDLXV. In
hac sola generatione lumma vniverlitaris discrepat, quia viginti a guatuor an
nisplus vixisse Lamech in Febraeis, quam in sepruagincatranllacorum codicibus
InUeNICMIE.
SiS. Sane de ditterentia AMIHIOTMII AHCL HLCDEXam _E SepruaginEa interpretum au-
ctoritatem, ne quis noslacerer, nonas mouisse quaestiones, lesaCprRFatOruM P2.
trum memorata opuscula, X intelliget hanc iam olim norissimam fuisle distan-
tiam. Cuius originem distancix cum beacus Auoustinus solerrissime guae sisset,
dixit in libro supralcripto, capiculotredecimo, inter alia CiC: C redibilius er eoquis di.
xerit, cum primo de bibliotheca Prolemai describi ista caeperunt, tunc aliquidtale fie-
ripocuisse in codice uno sedprimitus inde descripto, onde iam laiius emanarit. Ybi po
tuit
rC anino De venit dilumium, mense sccundo, decima sepuma ac Men. (1650

## Folio 233 — 886285755:0251
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000251.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
16
CH R ONICO
Anto. Tuit quau accilere eriam scriptoris error, sed hoc in illa quaestione de vita Machusala
mult. non asar s. FEpoaliquana: Recte fieri, inquic, nullo modo dubitave-
rim, vecum diversum aliq ubid in veri que codicibus inuenitur, quan doquidem ad fidem re-
rum restarum vtrun que esse non potest verum, ei linguae porius credatur, on de est in aliam
per interpreces facta translatio.
SSECYNDA seculiarare, prima huius dic, quae est x X v rF menlis secundi, c-
orellus est Noc de Arca, in qua pauci, id est octo animxe, (aluX FaCtX sUNEPer aqUIZ Jas muna
escentis
Ouod memorans in epistola beatus Apostolus Perrus, miritice starim exponere L. Por. 3.
curauic, cum Cubiunxir: Duodes nosnunc similis formae saluos facit Baptisma, non car-
nisdepositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio in Deum, per resurrectionem Le-
su Christi, qui est in dextera Dei. In aqua diluuii baptilmum, in Arca d iisquae conci-
nebat Eccleliam, ex Adeles illius, in octonario animarum numero mysterium don
minicxe resurrectionis, in cuius side baprizamur, docens ese figuratum.
10581
Semcencum annorum renuir Arphraxad, biennio post diluvium. Ab AP
phaxad Chaldaeos originem duxisse, Llieronrmus scribit. Superuixie aucem Sem
nato Arphaxad, quinsentis annis, id estrsque ad quinquagelimum annum naci
uitaris lacob.
Arphaxadannorum z Z xV genuit Sale. Llic sepruasinta Interpreces v-
na seneratione plus quam Flebraica veritas, poluere: dicentes, quod Arphaxad,
cumeset annorum CX X X V, genuit Cainam quicum c X Z Z annorum tueric, i-
plegenuerit Sale. Ouorum cranslationem Fuangelista Lucas hoc loco videtur
esse lequutus. Verum Chronographi Craecorum, cum generationum leriem
ad authoricatem Flebraicam castigalsene, ablata vna generatione C ainan, nec
camennumerum annorum in generacionibus, quas eishabuère communes, ad
eorum auctoritatem cactisare curassene, propriam lequuri auctoricarem, de de-
cunchuicxetati annorum summam, minorem quidem sepruaginta Pranslarorum
editione HHIS L. L X X: Lea Hebraica rerirare annis D C L maiorem, id est anno- r .l. 130.
Vixic aue Arphaxad Por hatum Sale annis c C C _ cribus: cui tamen SCptua-
sinca pollalum C aimaM aCCTIbUINE AHHOS CCCCXXX, e C ainan postnatum Sa-
Saleannorum x x X geltuic Fleber, cui superuixir annis CCCTII. Septuaginta
ancellacum Hleberpolcul dunos exxx, poltea ccexxx. Ab hoc Fleber Hlebrxo-
al. 9.
est
TUI BCCCQEXLFI.
le CCCCXZXVIII.
rum nomen ec genus oritur.
756
CCCCXXX. Septuaginta ante Natum Phalech annOS POIUETO CXKXFLTE, post.
ea CCL X X. Phalech incerprelacur divilio, cui propterea tale nomen impo-+ al. 266
luere parences, quodcempore hactulalis iplius, cerra per linguarum contulionem
divila est. Cujus dinisionis Arnobius Rhetorin expolitione Plalmi CFLL, itame-
minie: Semprimozenito Xoe, pars facdu est à Perside e Bactris u que in Indiam lon-
Se, ex 2 sque Phinocozuras: quae spalta lettarum habent linguas sermone barbarico vi
sinti es septem. In quibus linquis centes sunt patriarum CC CC e VI; non diuersarum
Heber annorum eriginca quacuot selee Lhalcen, cur luperuixie annis
tum Luseorum, es his atque humaa aucamus. Cham vero secundus filius
Noc mmocoZuris 2 (que Cadirnns uinguas sermone Punico, à parte Caraman-
acbarbaris interioribus vario sermon. Sh auabuslinguis, in patrils CCCXCFFFF.
Taphet autem tertius, a Media 2 sque Vadira ad Boram. Habet autem Taphet Rumen
Troridem, quod diuidit Mediam e Suisanum, in patriis ducentis, sermone vario
linguls vicinti es tribus. Fun er ooesul lingua L. X X II: patriae autem genera-
tionum mille, quae in tripartito scc nhoc ordine sitae sunt. Habet autem, 2t diximus, Ta-
phetsumen Ligridem, quod duvalt Mediam es. Babyloniam: Sem aurem Luphratem:
Cham vero Ceon, qui vocatur ilus.
linguarum sed(ut dixi) diversarum paltlarum. erbigratia, cum una lingua sit L atina,
sub ona diuersae sunt patriae, Brutiorum. Lucanorum; Apulorum, Calabrorum, Picen-
cum: Larino a parce Borea: barbarico, a parte meridiana Athiopum e ALypriorum,

## Folio 234 — 886285755:0252
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000252.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
Phalech annorum XX X genuic Reu, cui superuixit annis C CLX. Septusgin anni
EAANFCMACLII RLCU CZZ Z anNOS PONUME, POSCAFCCYITE.
Flistemporibus primum cempla construeta, ee quidam principes genrium ran. (1786
quam dii luncadorari.
RCU AnnOTL ZZZ LF genuit Saruch, cui SuperIXIE CCYFF. SCpEUIagINEA 1818
antenacum Saruch CZ X rI ponuneannos, posteacCrLI.
Scycharum regnum dicitur exorcum, vbi primus regnauicF PanauS.
Saruchannorum x xx genuit Llachor, cui superuixit annis Cc. SeptuagiB. (1849
EAAHECNATUII NIACHOFPOHLMEANNOS CXXX, POltCACC.
Aoypciorum dicitur imperium inchoare, prim o cisregnante Vexorc.
NachoTannOTm XXEX genIE Phare, cui CuperuixitannIS CXIX. SCptuIL
Gintaante nacum PharePOnUMEAnNOS LXXTX, POlLCA CXXLX.
Assyriorum Sycioniorum que regnum nascitur: his primum Belo, illis Agialeo
FegnantC.
1878
TharCAnHOru L. XX genuir Abraham, cui superuixic cxXX V annis. IIa- (1948
Aenus se cundaxtas seculi procenditur, cuiustota serie recensica, beatus Augusti.
nus libro decinitare Dei decimo sexto, capiculo decimo, hoc modoconclulit:
Fiuntitaque annia dilumo r que ad Abraham, mille sextuarinta duo, secundum vul
satameditionem, hoc est interpretum septuazinta. In Hebrais autem codicibus lonee
pauciores annosperhibent inveniri, de quibus rationem aut nullam aut difficillimam
reddunt.
Tex EFA mundixtas a nativitate ccepie Abraham Patriarchae, qui L XXV (2023
annorum cum esset, relicta senre pacria ad imperium Deirenic in terram Cha.
naan, accipiens promistionem nalcituri de luo semine Saluatoris, in quo benedi
cerentur omnesgentes, limul e. scipsum in genrem magnam esse Futurum: qua
rum vna spiricalis, alcera est promissio carnalis.
Eliscemporibus Ninus ec Semiramis ANyriiS rCGMaNE.
Abraham annOrM LXXZ VF genuit IIm acl, a quo IIm aelice. GenIt auLCM (2034
Tmael duodecim duces, _ vixit anNIS CXXXVIE.
Idem Abraham annorum centum genvie TCaac, qui primus _ Tolus in FOta (2048
Testamenti receris serie legitur octavo die circumcilus, quod non sine magno
mysterio priuilegium est Elio promistionis donatum.
Ilaacannorum L. X genuir Esau d lacob, Pacriarchas Idum ex _ Traelirica (2208
gentis: poltquorum orcum vixicannis CXX.
Fliscemporibus primus apud Argosregnauic Inachus annis L, cuius hlia To, quam
Korptii mutatonomine Ihdem colune.
sinta.
2218
HERMANNL COATKMC
Tacob cX X X annorum descondic in Royprum in animabus septua-
al. 203.
Tat
Teria acal
luiuscemporibus Memphis in Aorpro ab Api KTOCCCOMaIta.
Sparta quog, a Sparto Alio Phoroneiregis Argiuorum conditur.
mucii.
Hlabitatio Aliorum Ilracl, qua manlerunt in Aoypro, Tun CCCCn L al f24)3
Syleripturacestatur Fxodi: Juorum tamen summam annorum Chrono-
rum: quibus expletis, eadem dic coressus est omnis exercicus domini deterra A-
Graphi a sepcungelimo quinto anno natiuitaris Abraham, quando Perram repro.
missionis ineranie, computane: sequentes editionem septuaginta Incerprecum,
qux ACIC: Dabitatio autem filiorum Graet, qua habitauerunt in A: ypto e interra
Chanaan, ipsi es patres eorum, anni CCCCXXX. Duam necestario lequendam ei-
Did veritas Flebraica oltendie, qux narrac, Caachtilium Leur, quem natum este
Constat in terra Chanaan, vixissC ANNOS CXZXLFF, _ ALIUMI CMIS LLMILAII, Pd
ErCI NIOLIS, aNNOS CZXXVFT, X iplum Molen LxxX annorum fuisse tempore
coressionis de Aorpto: quam nimirum horum summam annorum constat
Ilolus Cum aic: Abrahae dictae sunt promissiones es semini eius. Non dicit, es seminibus,
Quastit . sed quastt Do, e semum tuo qui est Christus. Hoc autem dicorestamen
tum
Balat. z
CCCCBEXXX implere nOn pOsse. Annuit aurem horum cranslarioni et APO.

## Folio 235 — 886285755:0253
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000253.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
u
C H R ONIC C
Anni tum eonesir mation a Deo, quo post quadringentos et crigintaannos facta est Lex, non irri
muat rum facit, ad enacnandas promissiones patrum.
2518
Molesannis ZL Cductum ex Aoypto regic populum Ilraclin delerto: quo-
rum primo annocabernaculum domino construii, ee seprem mensibus opus per-
liciens, menleprimo anni secundi, prima diemensis erexit.
tluculque, re Lulebius commemorac, quinque libri Moli continent sestaanno-
FUM FI FM D CCXXX, secundum seprunginta Seniorum interpretationem. OuDE
reroannos huius cemporis flebraica vericas contineat, losephus in primo con-
era Appionem Crammacicum libro, ita COMMEI OTAE: Neque icitur innumera a
pudnos habentur volumina, inter se inuicem discordantia: sed duo tantum ex viein-
ri sunt libri, qui omnium temporum seriem continent, qui ex justé creduntur divinitus
inspirati. Ex quibus quinque sunt Mosi, contnentes leges vit a es successionis humana
prosapiam, usque ad ipsins Mositerminum pertendentes, qui paulominus adtriamillia
annorum continentiam cerunt.
Polue annis riginti sex regie populum Iracl, ve Polephus docer: nam seri.
prura sancta quoc fuerint anni ducatus illius raCet. Ouare vero Fulebius in
Chronicis viginci sepcem poluerie, infra dicemus. Primo aurem ducatus sui
anno, Losue primo mense, decima die menlis, populum patetacto Pordanis
alueo in rerram repromictionis induxic: quo videlice anno (ve in Chronicis
Praetati beaci Fulebii reperimus) principium erac quinquaselimi primi lubilxi
secundum Flebraeos, id est LL MD eranc ab inicio mundi compleri, lingulis iu-
bilaeorum ordinibus per quinquasenos annos deputacis. AC vero hanc tem
poris huius esse summam, nocera inguisicio nequaquam invenire raluit. C on-
Itac enim, quod m D CL v F ad diluuium vque fuère anni: inde ad Abraham
CCXCFI, qui septuaginca quinque eratannorum, quando promistionem Deiac.
cepir. Proimiltionis anni cccexxx, ducacus Moli anni quadraginca. Oui prote.
AOMUMCFUISNON LL MD, SCd SEpFEM MInUS, Id CIE LLMCCCCKC LLK, VEPEnOT
nimus, annos implet.
L359
Ochoniel annis X L de cribu Juda primus Israeli iudex, Domino iubenre,
ConsiMiEE.
Fluiuscemporibus primis Eilii IIra el seruiere Chulanralachaim regi Meloporamix
octoannis.
2639) Aorhannis LXXX, Elius Gera, Ailii Temini, qui veraquE ManUI VCbatuEprO
dextera: cuius in primiscemporibus scruinir Lracl Lglon regi Moab, annis octo
decim, donec eum ipse: percusso Folon, liberanit.
Foctempore Crrene ciuiras condica estin Lybia.
Debora annis XL, prophetissa decribu Ephraim, cum Barach deeribu Neph.
calim, cuius in initio ducatus oppressichlios Ilrael labin rex Chanaan riginti annis,
quiregnanit in ACOr. Sed occilo ab Irael principe militiae cius Silara, humiliatus
candem ac delecus est.
Floccempore Milerus condica.
Gedeon annis quadraointa, ex cribu Manasse. Sub quo servinic Iraei
Mladianiris de Amalechiris = Octo annis: sed Cedeon puonante liberatus est.
Fyrus condica ance templum Flierololymorum annis cexL, rescribie Lo-
lephus.
Abimele channiscribus, Alius Gedeonis, qui regnabat in Sichem.
Fhora annis XXLLE,aS Phua, pacrui Abimelech, vir decribu Tlac, quiha:
bicabatin San moncis ephraim.
bilibus libro nobiles fuisse equites Thesalorum.
In Froia post L aomedontem regnanit Priamus.
Lair annis xXII, extribu Manasse.
al. sexterar
2679
FTerculesIium vastat.
venum l. apichacum d C u scBic Palae phaTUS, primOdC CrCa
res

## Folio 236 — 886285755:0254
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000254.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
380.
236
FTERMANNI CONTRNCTI
Ferculesasonem Olympiacum constituic, à quo vsque ad primam Olympiadem anni
(LIDPLITANEUITAI CCCCXXX.
Tephche Calaadices annis (eX.
Philistini de Ammoniex deprimune Irael; ex quibus Ammoniex debellanut.
Tephche: qui in libro ludicum ab aetace Molir(que ad semerip lum aic suppucari an
HOSTECCCHEOS.
Abessan de Bechlehem annis seprem.
Rgamemmon imperat Mycenis annis XXXV, cuius anno decimo quinto Troi
Capitur.
Achialon Zabulonites annis decem. Flic cum annis decem suis in (eptua-2790
sinta Incerpretibus non habetur. Pro quorum damno supplendo, Fulebius lolue
Alio Num, Samveli s Sauli, quorum annos scripeura non dicit, plures annos
quam in Polepho lesebat, annorauir: quarenus ab corestu Ilrael ex A oypro vI
que ad xdilicationem templi FCCCCLxxX annorum Cummam, quam lcripeura
praedicat, haberet.
Abdon derribu Ephraim annis octo.
Fluius anno quarco Froia capta est: Compleris a primo anno Cccropis, quiprimu
apud ACtICAMREGNAVIE, CCCCLXXV annIS.
A XLIEI annoregni Nini AAYTIOTUM FCGIS, anNI DCCEXXV.
Nortuo Abdon Ceruinic Ilrael Philictxis annis XL.
Samson derribu Dan, annis xX. Llactenus ludicum liber rempora signac, ha- (2818.
bensannos cexeim, iudices aurem duodecim.
Lacinis quipostea Komani nuncupaci lune, postrercium annum caprivicaris FrO-
ix, liue (vr quidam volume) octauum, resrauic Aneas anniscribus. P Ost que A.
(CABIUS AHNIS XZXVFFF Ance Aneam, LanuS, Sacurnus, Picus, Faunus, Latinus in
Tralia rEGHALETUNE annis CirCItEF C L. Alcanius Ainex filius AIbam condidit
vebem.
FTeli lacerdosannis X L. In LTebraorum libro quadraginca anni inveniuntur: (28,8
In SeDEIIAGINEA AUECM INFEFPECTALIONCXX.
Ilectoris silii Ilium receperun, expullis Antenoris posteris, (Teleno libi subsidium
Ference.
Lacinorum certius Syluius, AEnex Alins, regnac annis XXIX: qui quia postmortem
Parrisedicus, curi Fuerac educatus, ex Syluii e Posthuminomen accepit, à quoo
mnes Albanorum reges Syluii rocati (unE.
Sicroniis reses defecerune, qui ab AEgialeo vique ad Z euxippum regnavCruNE
Samuelannis XII, vedocet Losephus: in scripcura enim sancta quam diu prx.  2870
SalISPCMUS TICDEX OTLIIFeX annis XX. Erhuius (quia in C anonica lCrIpEI, (2090
ranon hadetur) de Antiguitaun libro lolephicempus regni nocauimus.
VaTa mundi xtas non solum cum inchoato sentis ludX HIPC.
FIO, LedC M promistione, quae parribus olim dara est, imperii Christia
nilumic exordium, iurante dorno Dauid vericarem: Defructu ventris ejus sederi
DCCCCLXI: pOst quoSsacerdOres Carni conStitITi CUIME.
Fuerit, minimepatet. Abhoctempora Prophecarum incipiune.
Ouarta a
asmunde
Latinoru LLMCas Guacus Spluius, annis xxXIregNat.
In Lacedamolte regnam primus Furrstheus, annis XLII.
Corintueimus AICThCS, XXXV.
supet sedemetus.
Dauid primus extribu Tuda, rex annis XL.
Catinorum quincus, Larinus syluius, annis L.
Muat.
CPncluscondita ab Andronico.
Carchaso condita est, requidam volune, a C archedoe . Mias
alii c45. Didone Elia cius, anno CexErr Post Proianum excidium.
SorOo us Dauid amnis quadraginta. Oui quarto regni lui anno, (2970
tenle lecunao, cem plum Doh LCate coepm Fhicculalet Conelito ab)
corestu

## Folio 237 — 886285755:0255
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000255.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
13
CHI R O NTCOH
anni coressut Iraelis eK A BYPTO AnNIS CCCCLXXK, ve Regum quoque liber resti-
mudi. monio est. Duod in figura rniuerhtemporis, quo in hoc leculo Christixe dificatur
ccclesia, quxe in firuroperticitur. Seprem annis perticit, ex seprima octaui anni
mense dedicanit.
Lacinorum sexcus, AIba Spluius, Spluii Anex Alius, regnat anniS X XXPX.
Regina Saba venit audire Capientiam Solomonis.
Roboamhilius Solomonis, annis XVFI.
Elieroboam detribu Ephraim separauit decemeribus a domo Dauid de a domi-
no, in figuram haerericorum, qui suos sequaces a Chrilto _ ccclela legregAnE.
Fluius quinco anno Selac rex Korpri veniens Flicrololymam cemplum (po-
lianie.
Larinorum seprimusrex, Aorprus Syluius, Albae superioris regis tilius, regnat an.
niS XXLIIF.
Samus condita, de Smyrna in vrbismodum ampliata.
Abix silius Roboam cribus annis. Isic pugnantem conera se Flieroboam (u-
peravic, occilis de exercicu eius millibus quinquaginca, co quod sperasset in
domino.
3031
ACa Hlius Abi2 annis ZF F. Ab hoc conductus Benadab rex Syrix Damalei
contra Iracl, perculsic omnem cerram Nephchalim.
Lacinorum octauus C apys Syluius, Agypri superioris regis tilius, regnat annis
XXVFFF.
Alaidola destruic, cemplum mundat, egrediencem corra (e Z. ara Schiopem cum
liolterniFexeFCITU.
Amrirex Iseaelemiemonces Samarix, a Somer, duobuscalentis argenti, ex xdifi-
Cat CaI.
Achiel de Bethel FTiericho instaurat.
Jolaphat hilius AC2 annis X X V, FTelias Fhesbiceseres d semis annos pluuiam
continuie, propter peccata Achab s populi Ilracl. Ec incer carera maonalia Feli-
Caum Eliuim Saphat, qui erat de Abelimcula, prole rnxicin Propheram.
Lacinorum nonus, Capetus Syluius, superioris Capus regissilius, regnavicannis
ZI FT. Postquem hlius eius Piberinus Syluius, annis octo: a quo de Aunius appella-
cus es Fiberis, quiprius AIbula dicebatuT. Post quem Axrippa Syluius Alius eius
annis L. Lolaphatfecicrectum coram domino.
Loram Ailius Lolaphatannis octo.
Ftelias curruigneorapitur qualivsqe in caelum, ex TLelilxus, haeres propherix de-
relictus, primomiraculo aquas Hliericho lanat.
In diebus Toram recessir Edom, ne esset sub Tuda, de constituiclibi regem. Am-
bulauic aurem Toram in viis domus Achab: tilia quippe Achab eratrxor eius. I
3065)
Azarias flius loram anno vno. Tonadab Alius Rechabclarus haberur.s
Arariam cum Alio suo Toas de nepore Amalia, ob enormitarem scclerum, d quia
nec patrem Aliumve quispiam eorum bonum habebat, Fuangelista Macchaeusa
domini Saluatoris gencalogia secludir.
Achalia macer Azarix annis Vr. Oux videns interfectum ab Flienrere T(-
eaelhlium suum AZariam, interfecir omnem irpem regiam domus TOraI, PEX-
cersolum loas Eilium AZarix, quem Polabethloror Azarix, vXor loiadxe Pontiticis
Curaca est de medio filiorum regis, cum interticerencur. In septuaginta Interpreti.
bus septem annisregnasse AFhalIa MarTaTIE.
3TII) Ioasfilius Azarix annis quadraginta. Iste bono principio, de fine rsus pessi-
mo. Inprincipiis suiregnicemplum innouat: in extremis, inter carera Facinora
Lachariam quoq: Ailium Loiadx, curoris quondam ac regniticatoris lui, intertem-
plum d altare lapidari praecepir: quem obmerirorum gratiam dominus in L.Van. March. 23.
selio Eilium Barachix, id est, benedicti domini, cognominat.
Lacinorum duodecimus Aremulus Spluius, Agrippx superioris regis Alius, regna.
uic annisX 1X. qui praelictium Albanorum inermionces, rbimuc Roma CA, polII.
8
3056
3064
5072

## Folio 238 — 886285755:0256
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000256.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
Fruius siliustuiclulius, proauus lulii Proculi, qui cum Romulo RO C ht
ETERMI ANNE CONTK ACL
grans, Fundlauicluliam gentem.
AIL. 3.
Rmaliastilius loaSannIS ZZIX.
FTelilaeus propheta detunctus, lepelitur in Samaria.
Azahelrex Syrix aMlixic LIrael.
Latinorum XL ex Aueminus Syluius, Aremuli superioris regis maior hlius, regna
uicannis X X X V c1, acq in eomonte, qui nunc pars rrbis est, morruus ac lepulEis
xcernum loco rocabulum dedit.
AZariaS qui _ OZiaS, sliuS AmaLIX annIS L IF.
Asyriorum crigelimus sextus, Phonolconcoleros, qui vocatur Cirxce Sardana
Dalus, Parlum acqi Anchialen condidic, e in praelio victus ab Arbace Mcdo, le
metiplum incendio concremauic. V(qi adidrempus Fuisse reges AArrioru hultoria
retere, d hunc limulanni MCX CV II. Omnes autem anniregni Alyriorum à pri
MOANMONinI CUIDPUTANEUIE NCXL.
LacinOru XLL CF ProcaS Syluius, Auemtini superioris regis Alius, regnauic annis
ZXIFI. POC quem ZV Amulius SpluiuS aMNIS Z LFTFL
Arbaces Medus, AAriorum imperio destructo, regnum in Medostranstulic, rbi
primusip leregnauicannis XXV I I 1.
Macedonum regnum inchoac, primum habensregem Caranum, annis XXVIFI.
Lacedaemoniorum reges deticiunt: Lydorum incipiunt.
Toacham Alius Ozix annis XVI.
Olympias prima ab Fliensibus consticuitur, post amnum Froinnx capriuicaris
CCCCV.
Romulus _Remus generantur Marrc _ IIIa.
Toacham inter exrera vircutum bonarum opera, porram domus Dominisubli
missunam editicauit, que in actibus Apoltolorum Speciola vocatur: omnesliqui
dem portx cempliincerra tuerune, excepta Speciola, guxe pendebat: guxe ab LIc.
brxisporta vocabatur Loatham.
Achaz Elius Toacham annis ZVr. Ab hoc conductus Theslachplalalarrex 3224
APrriorum, Ralinresem Sprix incertecir, ex habitatores Damalei exanstulir Cy.
rencm.
Roma condita in monte Palatino, Xr C al. Maias, a geminis R emo _ Romulo, E
liis Rhex Syluix, gux erac Elia Numicoris, Tracris regis Amulii, virgo Vestalis, leo
Constuprata.
In Salibus ludis Sabinx rapexe, anno ab vrbe condirarertio.
Remusrastro pastorali, a Fabio Romuliduce, occilus.
Frechias tilius Achaz annis X XIX. FTuius anno sexto, Salm anaNAF reX A(y. ,213
riorum, capta Samaria, tranctulit Iraelin APyrios, cuiusreonum à primo tliero.
Boam CECteraLAMNIS CCCLX.
Mortuo Romulo, qui XX X V Er annis regnanic, per quinos dies Senatoresrem
Dublicam rexerune, acq irarnus expletus ectannus. Postquos Nluma Pompilius
annis X LI, qui C apicolium a fundamentis xditicanie.
Manalles Filius FZechix annis L. V. Ilic ob scelera lua catenatus e compedi. 3508
cus in Babyloniam ducitur: Sed ob paenicenciam _ preces resticuicur inreonum.
Romanorum certius Tullus FPostilius regnauie annis XXX F1, qui primusregum
Romanorun pu puu d Latelbus vlus est, de adiecto monre Caelio vrbem am.
Pliauie.
Amon tilius ManaIx annis duobus. In Febraica vericare duobus annis, in (3310
lepruaginta legicur regnalle XII.
Flistrusciuitas in Pontocondica.
Amon a leruis luis incerticitur.
Toliastilius Amon annis XX X L. Isic mundara Iudxe a X Flierulalem, cemploc. 3341
tiaminnonato, post abiectas idololarrix Pordes, Pascha domino celeberrimum
facie decimooctauo anno regni sui, e cum Nechaone LspCo,
occidicur in campo Mas eddo, quinunc Maximianopolis VOCAtUT.
Rota

## Folio 239 — 886285755:0257
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000257.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
154
CH R ONTCC
anni (ROMARORII qLAETUIS, ARCUS Martius, Numx ex Alia Nepos, regnauic annis
onm.visincieribus: Giri Ruentinum montem x Paniculum rrbi addidic, ec supra mare
Cedecimo ab vrbe miliario, Ostiam condidir. Post quem P’arquinius PrileuS an-
nis rriointa sexrem, qui Circum ROmx xdifICAHIE, MLIIMeTLI SCHAEOrUM Au
Xic, Romanos ludos insticuie, imuros de cloacas xdificauie, Capitolium ex-
Eruxie.
In Flebeaeo eriointa rno annis restrasle Tosias, in sepruaginta interprecibus,
criointa duobus leoitur. Sed Fulebius incer reonum eius ee Loachim, alium de luo
adiieit arnum, propter menses bis ternos, quibus Toachas vel Toachim regna-
vCTaF. Verum quid veritas habeac TTieremias pandic, qui se a credecimo an
n0 Tolix, vique ad amnum quartum Toachim, X XLFL annis prophetasse perhi
bec, ex PTabuchodonosor quarto anno loachim regnare ccepisse, decimonono au
cem regni eius anno Flierulalem destructam fuisse.
8352.
336
loachim Elius Tolix, annisx 1. Post Totiam reonauit Toachaz hilius eiuscribus
menlibus, quem Nechaorinctum ducens in Aoypcum, Toachim regem consti-
Euic. FTuins anno certio a Nlabuchodonolor capta Flierulalem ex pluribus capriua-
tis, inguibus erane Daniei, Ananias, Azarias ex Wlilael, parcem valorum cemple
Babyloniam eranstert. A quarco loachim anno seriptura regnum Nabuchodono-
Cor compucat, quia exeonon solum Chaldais et ludaeis, sed et ACtyriis, ryptiis,
Hoabicis, aliisq innumeris sencibusincipit regnare loachim, qui de lechonias, EI.
lius Loachim, mensibuseribus ac diebus decem. Flie circundaca a Chaldeis tLicru-
Calem exiit ad regem Babylonis x matereius, et ductus est in Babylonem cum
Populo, anno octauo regni Nabuchodonolor.
Sedechias, qui et Mautias, Alius toliae, annis rndecim. Fluius anno vn
decimo, regis aurem Babylonis decimo nono, Judxea captiuaca in Babyloni-
am, dt templum domini incensum est, anno ex quo fundari caepic, quadrin-
sencelimorriselimo. Dui aurem reliqui fuerune ludaei, eransfuserune in Aoy-
prum, qua polt annos quinque perculla à C Mhaldais, in Babyloniam lue de ipli
cransnioraci.
SOrrura mundi aetas ab exterminio caepitregni tudaici, quodiuxtapro-
pheriam Llieremix sepumginca annis permanlic.
Ano X: 222 polquam percussa est a Chaldaeis ciuitas, qui cA XXV annuS
transniorationis regis loachim, cum quo ex Pzechiel capriuacus est, ipse Fzechiel
invisionibus Deiadductus interram Ilael, vidit renouationem ciuitatis acrem-
plis ceremoniacum q; eius.
ROMAHOTIII (EXLISSCTLIISFEBHALIEANNIS XKXFTFF, qui cres montes Vebiaddi-
dit: Onirinalem, ECquilinum, Viminalem Fosas circum muros duxic, census Ro
manorum ciuium primusinstituie.
3389
Anno visesimo sexto post eversionem Flierololymorum, qui ele arnuS
cricelimus sepcimus cransiniorationis regis Toachim, lubleuanie FuilmerodacH
rex Babylonis, anno quo resnare caepic, capur loachim regis ludae de catcere,
et posuie chronum eius super thronum rerum qui erant in Babylone. Mlemi-
nichuiuscemporis adhuc fucuri propheca Llicremias, ica (eribens: Ecce ego mit. Hierem. 27.
tam ex assumam universas cornationes Aquilonis (ait Dominus) exx Nabuchodono-
sor recem Babylonis seruum meum, es ad ducam eos super terram istam, es super ha-
bitatores eins, ex super omnes nationes ejus, quae in circuitu illius sunt: es interficiam
eos, exponam eos in puporem ex in sibilum, ex in solitudines (empiternas: ex ser
vient omnes rentes istaresi Babrlonis sextuaeinta annis. Cumque impleri fuerint an-
ni sextuarinta, visitabo super rerem Babylonis, es super gentem illam in solitudines
sempiternas. Fc alibi, scribens ad cransmigrationem, quam transduxerat Na-
buchodonotor de Hierutalem in Babylonem cum Lechonia rese: Cium ca. pier 2
perint (inquic) impleri in Babylone sepruaginta anni, visitabo vos, Ex suscitabo v05
super verbum meum bonum, cs reducam vec ad locum stum, ais D OnLVVS.

## Folio 240 — 886285755:0258
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000258.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
240
FIERM ANHI CONTRACI
2. Par. 36. Rurlum, eiuldem cemporis iam praeceriri verba dierum ita recordantur: Si quis e. Aune
haserat clacium, ductus in Duoponem servivit rezi ex filiis eins: donec imperaret rex Per
sarum, es compleretur sermo domini exore Hieremiae, ex celebraret terra sabbata sua. C. u
etis enim diebus desolationis non erit (abbatum, 2 sque dum complerentur septuazinta anni
Anno autem primo C grireris Persarum ad explendum sermonem domini, quem locutus
fuerat per ostlieremiae, suscitauit dominus spiritum Cgri regis Persarum, ec. Quibus
verbis ostenditur, quia ractata Chaldxi ludxa non ve ANyrii in Samariam alios
misere colonos, ed delertam reliquereterram, donec ipsi postannos L.Xz in eam
osn rediere Tudaei. Con sentichis lolephus, in decimo Anciquirarum libro scribes, rem.
plum _ ITicrulalem _ omnem ludxam septuaginta annis permalisse desolatam.
Ouirurlum enumerando reges Babrlonis (Etamen ipselic leriplic, ee non codex
Fallitmendolus) cencum tere annos ab cuerla Ilicrulalem vlqs ad cuertionemre.
eni Chaldaorum Facir colligi. Scribir enim, post Nlabuchodonolor (quis telte Scri-
pcura lacra, X X V polteuerlam Flierulalem vixic annis) Fuilmerodach Eilium eius
regnasse annis XVIII, post quem Flegelar filium eius annis quadraginta, cui
succesisse Alium cius Labolordach mensibus nouem: hoc detuncto, ad Balchalar,
qui Naboan nuncupatur, cransisse imperium, qui cumiam decem de septemre
onaveric annis, captam à C yro Perlarum, et Dario Medorum rese Babyloniam.
Eclequitur: Darius autem Astyacis filius, qui Babyloniorum destruxit imperium, cum
Crro cognato suo acebat annum sexacesimum secundum, cum Babylon fuisset inuasa, qua
tamen alio nomine vocabatur a Craecis. Is Danielem prophetam sumens ad se in Mediam
duxit, es omnieum honore celebrauit. Lluius Darii iple Daniel ita meminic: In anno
primo Dariifilii Asueri, de semine Medorum, qui imperauit superreenum Chaldaorum, et
Daniel intellexiim libris numerum annorum, de quo factus est (ermo domini ad Fieremi
am Prophetam, ut complerentur desolationis Elierusalem L. Z X anni. F. ulebius incem.
porum librorriginta annos abcuertione Flierulalem, vique adinitium C yriregis
Perlaru: Tulius aurem AfriCANUS L XX, CompucaL. Porro Flieronmus in expoli
tione Propheta Danielis, ita dicit: Fradunt enim Cebrai huiuscemodi fabulam 2 (que
ad L X X annum, quo Fieremias capriuitatem populi Tudaorum dixerat esse solvendam.
Dequo _ Z acharias in principio roluminis sui loguitur: irricam purans Deipol
licicationem Balchalar, Fallumq: promiltum, verlus in saudium fecicorande con-
uiuium, insultans quodam odo spei ludxorum de valistempli Dei, ledctarim viio
Ceguuta elt.
mulit
Perlarum primus Cyrusregnauit annis Z X X. Isic, ve impleretur verbum do. (3423
mini exore Flicremix, primo sui regni anno, laxata (lebraeorum captiuitate, quin-
quaointa fere hominum millia regredi fecit in ludaeam, restimmens eis valacempli
dominiaurea _ argenECA V. M. C CC C. Oui congregatiin Hlierusalem, menle sepri.
moxdificanerumt altare, e a primo die mensis eiuldem caeperune ofterre holo.
cauctum domino. Anno aurem secundo aduentus lui, mense secundo, cempliFun.
dammenta iccerumr: annoincensionis CiuS, IUXta AFricanUM, L. XX F L: iuxta autem
Chronica Fulebii ZXZIF. Sed impedientibus Samariris, intermilsum est OpuS,
vlqueadannum Darii secundum, qui etiam Alueri in regno de Artaxerxis, lcri
Plerunc acculationem aduersum Tudxos, _ rescrip (ic Artaxerxes, ne xdificaretur
Ilicrulalem.
Romanoru v EF Farguinius, regnanic annis X X X V, qui causla Parquiniiiunioris,
Cambyles Cprisilius annis vrrF. Flic deuicta A. oypro cunctam eiusrelisio. (343
nem abominatus, ceremonias eius d templa depoluie, Babylonem in A orptox.
dificauc. Lluncaiune a FSebrxis secitdum Nabuchodonolor rocari, sub quo lu.
H) lu, Gen Lucretiam corruperat, a regno expullus est.
cuchuultora inleribitur.
Fracres Magimensibus sexrem.
Telus sacerdos magnus e princepsgentis.
Lorobabel, AooXus, Lacharias e Malachias Propa CatcuI
Exchasoras PhylicusttolopusClatus abetuI.
Darius annisxXXr. lDal a Lalet LCx lade custabeh M 2. (3463
B03.
19. lob. 2C
ap. 12.
Dan. 3.

## Folio 241 — 886285755:0259
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000259.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
C2LLOAIICO
mudi
ne Daniclis (cribit, pole Camby sen Smerden magum regnasse, qui P’anchapren
Cincset) allam Cambylis rxorem duxic, qui cum à seprem Magistuisser occilus, de
in locum eius Darius sulcepislet imperium, eadem P’anthapres nupsic Dario, eL ex
co Kexen Eilium senuir. Sccundo anno Darii sepruaselimus capriuiratis FTieru-
Calem annus impletur, verule Fuebius, teltem adhibens Z. achariam Prophetam,
apud quem secundo Darii anno Squitur anselus: Domine exercituum, Vsque quo tu
non misereberis Fierusalem, ex vrbium Lalla, quibusiratus es? Iste septuagesimus annus
est. cemallo Varijregis anoenidem Propheca: Cum icinnaretis ex planzeretis
Sexto Vat) alino Templixditicario copletur, dic rertia men sis Adar, qui est qua-
drasemmuslextus annus, ex quo cnstb Cyro tundameta lunciacta. Vnde in Fu-
LacB. 1.
abbil.
anselio dicunt ludxi: Duadrasintue sex annis aedificatum est templum hoc. C aeperuE Ioan. 2.
autem Xaitcare anno secundo DAlI tenle sexto, dic FXX F X: _ anno COxtO (VE  al. 24.
dictum cst) mense XFG, dictertia, compleuerunt. Ex quo apparet, opustemplide
antea ex pactenon parus peractum: alinosaurem L Z x a destructioneillius, v(9i
Pulsis vroc resibus, qui imperacetant annis cC Z L FrY, vix vlgi ad decimum quin-
cumsapidem RomarenebaLIMIPCLL. Rome post exactosreresprimum Consu-
lesa Bo esse cceperume, deinde Luniplebisac Dictatores, ex rurtum C oules
remp. CMmuetune, per annos Fer CCCCLXZEETI, vIqs ad Tulium C xlarem,
quiprimus sinsulare arripuicimperium, Olympiade CL ZXXIFI.
Xerxes Alius Darii annis X X. Ilic Agrpcum qua a Dario discesserat, capit.
Raduertus Cirxciam pugnaturus DCc milliaarmatorum deregno, CCCCde + CCC har
auxiliis, rosraras eriam nauesmille ducentas, onerarias aurem eria millianum ero bes Beda.
habum, atracur. Accame victus patriam refusit.
FTerodorushictoriarum (criptor, Lcuxis pictoragnolcitur.
Arcaxerxes qui  Lonsimanus, id est paxporaip, amnis XL.
Huiusanno sepcimo, prima dic menlis primi, Flea lacerdos ee scriba logis Deia-
(cendit de Babylone cum epistolisregis: ex inprimamenlis quini venit in flieru-
Calem, cum viris MD C C. FFincer alia Arenue gesta, castiganie hiliostransmigratio-
nis ab bkoribus alienigenIs.
Fiuldem anno decimo quinto, Neemins pincerna de Sulis castro acveniens, tU-
rum Flierulalem L. LL diebus resticuit, dc ducacum senti x rr annis praebuic.
Flucusq; dinina seriptura cemporu serie continet: quae vero posthaec apud ludaos
suneresta, de libro Machab. _x Iosephi acque Atricani lcripris, exhibentur, qui
deincepsrniverlam historiam vsq; ad Romana tempora perlequuri (unt. Ft qui
dem Africanus in quinco temporum rolumine huius cemporis ita meminie.
Mansit itaque imperfectum opus 2 que ad Neemiam, es vicesimum annum recis Ar-
taxerxis. Duo tempore regni Persarum centum ex quindecim annifuerunt euoluti, capti-
uitatis autem Hierusalem C L X X X e quintus annuserat. F. tnunc primum Artaxer-
xes iussit muros extrui Hierusalem, cui operi praefuit Xeemias, es adisicata est platea e
muri circundati. E. t ex illo tempore sinumerare vells L. X X annorum hebdomadas V sg. ad
Darius cognomento Nochus annis XXX. AP OrpruSrCceNIEa Per(IS. R euerLIS
de capritate luaaIs, Hon reges,  Pontitic es praetuerune, riq ad Aristobulum,
quicum dignitate Poncisiciseriam resale sibi caepit rlurpare rocabulum.
ACraXerXeS, qui cognommasest nemon, Darii de Parilacidis Eliusannis
L L. Subhocrese videtur ssclermoria completa. Ip le quippe est, qui ab Flebreis
Acenien es riginci qualaor literis vri caeperume, cum antea se decimtantiim lice.
Anni Pss inlibris Chronicorum Eulebirexerimus. Verim Flieronymus in expolucio
188
per hos L. LX annos, nunquid udunium iemnastis mihis
adpertectam reltauran di licchan, en computaneios.
3
54
588
Artabanusmenlibusleptem. Socratesnalcitur.
Christum, poterisinvenire.
Teixesmenles duos. Post quem Sogdianusmenles septem.
Platonalcitur. Ilippocrates medicusinsignis habetur.
AluerUS, D a Septuaginca incerpreribuIS AETAXCKXESVOCaTUIT.
CaollablteBe.

## Folio 242 — 886285755:0260
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000260.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
HIE RMANNI CONTRACT
Carctraginenum vesuntamolum.
Calli Seriores duce Brenno Romam inualerune, excepto C apitolio, e incenlam mudi.
Texmenlibus valtaverunt. Pribuni militares pro C onsulibus cACCODCRUNE.
Aristoreles audicor est Placonis, decimum octauum xraris annum agCHS.
Artaxerxes, qui _ Ochus, annis X X VY. IpsC Aoyprum luo iunxit imperio, (3614
Nectaneborese in Echiopiam pullo, in quo A oypriorum regnum destructu est.
Demosthenes Orator omnium rumore celebratur.
Romani CTalIOS LpexAnE.
Placomoricur: polt quem Academiam Spculippustennit.
Arcaxerxes Ochihlius, amnis quacuor.
Tudaeorum poritex maximus laddus clarus habetur: cuius trater Manasses replun
in montem Garizi construit.
Speulippusmoritur, cui succedic enocrates, quarro anno Ochi.
Alexander, Philippi e Olympiadis slius, vigelimum xeracis annum serens, Mace
conibusrconareincipic.
Darius ArtamiMiusannis V L.
Alexander aduerlum Illyrios _ Fhracas Feliciter dimicans, lubuersis Thebisit
Perlas arma corripuir, e apud Ciranicum Aumen regiis ducibus oppresis, vibem
Sardis capit. Idem capta Lyro Tudxeam incadic, a qua tavorabiliter CxCepFLIS, Deo
victimasimmolac, es ponciticem rempli laddum hionoribus plurimis prosequitur,
Andromacholocorum custode dimiso: ac leprimo regni sui anno Alexandriam
in Agy peo codidic. Necmora, Babylonem obtinuir, interfecto Dario, in quo Per.
Carum regnum destructum est, quod Steterat annisC CX X X L. Duotemporcctiam
Lacinta ais perdomiri (unE.
Alexander postmortem Darii annis r regnauir:nam antea septem. AlexAN- (3629
der FTircanos _ Medos capic, reuerrensq in Flammone condidir Parxetonium.
Idem Indicumv(que Oceanum victoriis porius quam bellis pervenit, ac Babylo.
nem reuerlus, eriselimo secundo ricxe, reoni aurem lui duodecimo anno, veneni
hauctuperiic. Polt quem eranslato in multos imperio, Egyprum Prolemaus L. a81
renuic hlius: Macedonas Philippus qui d Aridxeus, Fracer Alexandri: Spriam de
Babylonem a Omma tegna Orientis Selcucus NiCanOE: A(X regnaUIE ANE
sonus, qui apud Damierem per quatuor hirci, qui arietem concereret, cornua de-
fignaNEUE.
 Aoypro primusresta Pcolemaeus L agi Alius, annis XL.
Appius Claudus caecus Rotna clarus habetur, qui aquam Claudiam induxic, c
Peoletaus FlicrotomIS a suxea in ditionem suam doloredactis, plurimosca
ludae orum Poncitex maximus Onias Taddi Alius clarus habetur.
Tredccimo Lcolemxei anno, spia d Babyloni _e superioribus locisregnareinci.
pir Selelleus Nicanor: a quo cepore Machabxoru Llebraea historia Crxcorum
Sclecelis Selcuciam, Laodiceam, Antiochiam, Apamcam, P. dilsam, Berrceham
Iudxelim poncitex maximes, tens consimus acq piissimus Simon, Onix filiu.
clarus habetur. Post quem LleaLalus tacer eius lulcepic templiministerium, silio
viam appiam Arauit.
peiuorum in A. gy Pls canctulic.
e Pellam vebes condidit.
eius Oniaparuo admodum detcMel.
Tuppucat regnum, a quo d F disseni SIA FEM POTA COMPUTANE.
Seleucus in eas rrbes quas extruxerat, ludxostrasterr, ius eis ciuium ee municipa
An
lemordinem cum Cla CIs, a Gualitionore concedens.
Pcolemaeis Philade lphus anNIS ZXZVPIY.
Socratus Cmidius PharamM  Landria construxit.
PlolcMaus uua O qui in A: orpeo erant liberos elle permilie, _ Fleazaro Loiti
cimulta HieroColymam, e in cchpa donaria vala eransmicrens, septuaginta intet
pretes pecit, qui seripruralis alelam in Crxcum vercerent cloquium.
ludro.
ALATUSCOSOLIL

## Folio 243 — 886285755:0261
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000261.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
C HIR ONICON.
ludxorum pontiticarum post L. leaz arum auunculus eius Manases accepit. Pan-
modo. EX aUEM POtentiX FuisIC MarFatE Prolemaeus ille Philadelphus, ve Pcolemaeum
Patrem vinceret. Narrane enim historix, habuise cum pedicum ducentamillia,
Equicum vigincimillia, curruum duo millia, elephantos, quosprimus adduxicex
Achiopia, quadringentos, d cxerera his similia.
Pcolemaus Fuergetes Frater uperioris regis, annis riginti lex. Oui inde tu-
ergetes ab Aoyptiis est rocacus, quia capta Syria e Cilicia, e propemodum vni-
versa Alia, incer innumera arsentipondera ac rala pretiola, qua cepit, etiam deos
eorum, quos Cambyles capta Aoypro in Perlas porrauerar, reculie.
Tudaorum Poncitex Onias Simonis Iulti filius, clarus habetur: cuius icem
Elius Simon, non minori gloria Fulget. Sub quo Pesus, Ailius Sirach, Sapientix
librum componens, quem vocant Panareton, etiam Simonis in eo fecie men-
tionem.
Pcolemxus Philovator, Elius Fuergeris, annis X V L I. Antiochus rex Syrix vi-
etoPhilopatore ludxam sibi lociat.
ludaorum Pontitex maximus Onias, Elius Simonis, insignis trabetur, ad quem
Lacedaemoniorum rex Arcus legatosmittit.
Prolemaus Epiphanes, talius Philopatoris, annis XXLLLF.
Sccundus liber Machabxorum apud ludae oshuius cemporis gecta continer.
Onias lacerdos assumpris Ludaeorum plurimis fugie in Aioyptum, de a Prolemao
honoritice lulcextus, accepic cam regionem, quae Lleliopoleosrocabatur, aE COn-
cedente rese remplum excruxic in Aoypro, Cumile templi ludae orum, quod per-
mansic vque ad imperium Vespaliani annis ccL. Sub occalione isitur Onix
Pontificis, infinita examina Ludae orum in A:Oy PEI CONFIISCFUNE. LOECIPOTCSE
Cyrene eorum mulcitudine repleta est. Fac autem vel Onixe vel caereris fuit
caussa Aoyprum perendi: quia pugnantibus contra se magno Antiocho de duci-
busProlemai, polica in medio ludxa in contraria Ccudia scindebatur, aliis Antio-
cho, aliis Prolemao Faventibus.
Prolemaus PhilOCEOF AANIS ZZXV.
Aristobulusnatione Tudaus, Periparerieus philolophus agnolcitur, qui ad Philo.
Mecorem Peolemaeium explanationum in Mosen commentarios serip(Ic. Antio-
chus Exiphanes, qui post Seleucum cognomento Philopatorem annis rndecim
regnanie in Syria, Tudeorum legem impuonans, omniag; Pordibus idolorum com-
plens, in Templo Touis Olympii simulacrum ponit. Sed ee in Samaria (uper ver-
cicemmontis Carizi, Touis pereorini delubrum x diticat: ipsis Samariranis, veid
Facerer, precantibus. Verum Machachias lacerdos leges patrias vindicac, aduer-
Cus Antiochi duces arma corripiens: Duo morruo, ducatum Tudaeorum sulcepie
Alius eius Tudas MachabRUS, AMHO CZLVF regnI GTRCOruM, XX autem Prole-
maei, Olympiade cL r: quimox Antiochi duces de ludxa expellens, ex templum
ab Idolorum imaginibus emundans, parrias leses post criennium luis ciuibus
reddidie. Vnde post secessum Onix lacerdoris in A orprum, de quo supra dixi-
mus, ex marcem Alchimi, qui effusato Onia ponriticatum indignus inuadere
centabat, omnium Fauore ludaeorum Machabxo lacerdorium decernitur: quod
Doltmorrem eiustrater Lonachas sorticus, ee nouendecim annis summaministra-
iicindustria.
3838
cir: quo à Prrphone intertecto, in lacerdocium frater Simon alsumitur, anno
mariam, qua noltro cempore Sebalte rocatur, oblidione capram lolo ae quauit:
quam postea Flerodes instaurans, Sebalten in honorem Augusti appella-
3750
774
3809)
Peolemaus Fuergctes annis ZZIX.
Ponathas dux ludaeorum e pontitex, cum Romanis e Spartiatis amicirias Fa-
regis Fuergetis seprimo, quod octo annis strenuissime regens, hlio Joanni re-
liguit. FTic aduerlum Hlircanos bellum gerens, FIyreani nomen accepit, et a
Romanis ius arriciria postulans, decreto Senatus intor amicos relatus est. Sa-
ei voluII.
Pcolemaeus PHC, C SCI, aS LYII.

## Folio 244 — 886285755:0262
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000262.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
HTERMANNI CONERACI
Cicero Arpiminalcitur, maire Feluia, Patre equestris ordinis, ex regio Vollco- annt
FUI GCHCTO.
Elyrcano in pontiticatum, quem ip le viginci (ex annistenuie, drictobulus suc
cedicannum vnum, quirex paricer ee poncitex primus apud ludaos diadema
eissumplic insigne, post quadringentos octoginta quatuor annos Babylonicae
capcinitaris. Post quem regnauir lanneus, cognomento Alexander, annis vi-
dinci seprem, qui Ponciticacum quoque administrans, crudelissime ciuibus
praetuie.
Prolemxus, qui de Alexander, annis X. Iluius anno seprimo Syria in Rom a- 3868
nam dicionem ceslir, capro Philippo a Cabinio. Fxpulsus de regno Ptolemxus
Phylconpermatrem Cleopatram, in Crprum lccedit.
Prolemaus, qui a marre Fuerareiectus, annis octo: regrellus de Fusarconum 3873
obtinuie: quia Alexandeum, qui ante cum Fuerat, ob incertectionem matris ciues
Pepulerane.
Sulla Achenienses vastat.
Pcolemaus Dionylius annis eriginta. Ab huius anno quinto Alexandra, 3903
exor Alexandri pontiticis, post morrem eius regnauie ludaeis annis nonem. EX
quotempore ludaos rerum contulio et varix clades oppreserunt. Post cuius
morcem Rristobulus _ FTircanus filii eius contra le de imperio dimicantes, oc.
casionem praebuere Romanis, ve ludaam inuaderent. Itags Pompeius FTierololy.
mam veniens, capta ribe es templorelerato, vlqi ad lanet a lanctorum accedit: A.
ristobulum vinctum secum abducit, ponriticacum contirmat Flircano. Deinde
Ancipatrum Ferodis Ascalonicae Elium procuratorem Palaestina Facic, man(Ic q
In POntIACaEII FTIFCAHUS aANIS ZZZFFYF.
Virgilius Maroin paso, qui Andes dicitur, haud procul a Mancua nalcir,
Pompeio e CraNOC OHI.
Pompeius capris Hlierololymiscributarios ludxostacie.
Virgilius Cremonx sudiiscruditur.
Caelar CTermanos e Callos capic, e Bricannos quoqi, quibus ante cumne
nomen quidem Romanorum cognitum Fuerar: victos, oblidibus accepris, stipen.
diariosFacie.
Cleopatra Coror Pcolemaei annis viginti duobus. Orto enim bello ciuili in- (3925
ter Calarem _ Pompeium, victus Pompeius Alexandriam petic, ibique ab i.
Plo, 2 quo sperabat auxilia, Prolemao percultus interiir. Nox Caelar Alexan.
driam venie: ipsi quoque Prolemaeus parare insidias voluic, inde bello ei illa.
to, victus in Nilo periit. Cxlar Alexandria potitus, reonum Cleopatra dedic, cum
qua consuecudinem suprihabuerat: cuius regni tertio anno, ip leprimus ROIna.
norum singulare obtinuicimperium, a quo Cxlares Romanorum Principes ap.
Pellaci. Cleopacra regio comitatu rrbemingresta est.
Cxlar ob insolentiam morum, coniurancibus in cum sexaginta vel amplius 3929
Senacoribus equicibusre Romanis, in curia contossusinteriic, PoltanNOS QLATUOI
_ enles (CX QUAM RCGNArC CRPCTAL.
Caltius ludaa capcaremplum (poliat.
Occauianus C xelar Augultus Romanorum secundus, regnauicannis quin. 3944
quaginta sex, e mentibus (ex, 2 quo Augusti appellati rEGeS ROMANOTUI,
quorum quindecim rivente Cleopatra, quadraginta _ vnum poltea rixit
annOS.
rodesnil ad cum perrinens, repore Ancipatri Ascaloniex _ matris C ypridis A-
rabica Alius, a Romanis ludxeorum Culcepie principarum, quem tenet annis
triginca sex. Dui, ne ignobilis Forre ex a Ludxorum (einC ArGHIETCTIE EX
trancus, combullic libros omnes, quibus nobilitas gentis in templo seruaba.
cur adscripta, re deticientibus probamentis, _x ipse ad hane pertinere puta-
recur. Insuper etiam, ve suam sobolem regio illorum generi commilceret
proiecta
nu
Vndecimo Augusti anno, deficiente in Tudxea pontiticum principatu, FIC.

## Folio 245 — 886285755:0263
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000263.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
CAtH O NICOH.
anni proiecta Dolide Caemina Flietololymicana, quam priuatus acCeperaL LLVICH, L
mudi. nato ex cotilio Antipatro, lociac libi Mariamnem, tilam AlexanatI, nepleM A-
rictobuli Fcarris FTrreani, qui ance cum rex crat ludx orum. IIaec quinque ei silios
geninc: quorum duos, Alexandrum a Ariltobulum iple necauit in Samaria. Dec
mora, posteciam matrem illorum, qua nil charius noverat, simili scelere peremie
Equibus Aristobulus Ilerodem ex Beronice sulceperat silium, quem Aetibus A-
Postolorum ab Anselo percustum lesimus.
Tertio inter Auonctum de Anconium orrobello, quod Anconius qui AG
am e Orientem cenebac, repudiaca Corore Auousti, Cleopacram duxisset vxorem,
anconius e Clcoparra victi semerincerticiunt. A quo rempore quidam primum
amnum Augultimonarchia supputane. Flactenus qui vocabantir Lagidae in A-
SYPEOFCgNaVCTUINE, annIS CCZCV.
AnnO CXlariS AUGUCI ZL LL, AMOLECVETO CLCOPAEX _ Antonii, quan- Sercaata
do_ A syprus in proninciam verla est, anno X Z V rI, Olympiadis cencelino mundi.
nagelima certix, anno rertio, ab rrbe aurem condita DCC L. Er anno, id est coan-
no, quo compressis cunctarum per orbem cerrx gentium moribus, Rirmissimam
verissimamque pacem ordinarione Dei Cxlar CompoluiE: lESVS C HR ES PVS
Elius Dei Certam mundi aecacem luo consecranir aduenru. Anno imperii RVou-
Ri ZCFFIZ FTerodes morbo intercuris aguae, e Scacentibus Coro corporevermi-
bus, milerabilicer a dione moritur. Pro quo substimutus ab Ruousto Alius eius AF.
chelaus, ceonauir annis nouem, id estrsque ad iplius Augultitinem: cunc enim
non ferencibus rlera, sed acculantibus apud dugultum ferocirarem eius ludais,
in Viennam ribem Callix releratur, e ad minuendam Judaici regni peten-
3980
308
tiam insolentiam que dormandam, GuaLLIOE FEAEreS CIUS PFO CO LIME L’etrachae
creati: FTerodes, Ancipater, Lylas _ Philippus: quorum Philippus de ITerodes,
qui Ancipas prius nuncupabatur, etiam rivente Archelao, Perrarchae Fuerane
ordinati.
Tiberiuspriuignus Augusti, hoc est L inix rroris Auousti ex superiore geni-
cus coninse Elius, regnavit annis ZX L P J. ITuius anno duodecimo, P’ilacus ludaex
procuracor ab eodem dirigitur.
Flerodes Fecrarcha, qui Tudxorum principacum cenuie annis vixinei qua-
cnoc, in honorem Liberii, de macris ejus Livix, Liberiadem condidic et Li-
biadem.
Anno decimo quinco imperii Liberii, dominus postbapcilmum, quod pex-
dicauie Toannes, mundo regnum coelorum annuntiat: peractis a mundi prin-
cipio, secundum FTebraos, annis (ve Fulebius in luis Chronicis Lignat) quaFHIOF
millibus: annocando, quod decimo sexro anno Tiberii, principium FICrIE L.XXXY
Tubilaei, secundum LTebraeos. Ouare aurem nostra suppucatio vnde vixintiminus
ponendosastimauerit annos, Facile, qui superiora libelli huius legerie, inveniet.
luxta vero Chronica eadem, qua ipse Fulebius de veraque edicione, ve libi vide-
batur, compoluie, anni sune quinquiesmille, CCZXVFII.
AnnO XVTE imperii Liberii, dominus lua passione mundum redemit, ec
praedicaturi per Tudaex regiones Apostoli, lacobum fracrem dominit Tierololy-
mis ordinant episcopum, ordinane d seprem diaconos. EF lapidato ScepIrano, ec-
clesiaper resiones ludaexe _ Samarix disperoieur.
Rcrippa cognomento LTerodes, silius Aristobuli silii Llerodisregis, ac culator F LC-
eodis Lecrarcha. Romam profectus, a Fiberio in vincula coniicitur, rbi plurimos
Sibi alcinic ad amiciriam, ee maxime CTermanici hilium Caium.
Caius cognomento C aligula, regnauie annostres, menles decem, dies
oco. lc lerodem slippam ainicum luum vinculis liberacum, regem
Iudaex Facic, qui permaner in regno annis lexrem, id est, vlque ad quarcum
Claudii annum: quo ab Angelo percusto, succedie in rernum Alius eius A-
ER TP P A, _ VIque ad exterminium ludaorum viginci lex annis perleue-
FAL. HLERODES TE ZR A RC HA eC ipse Caii aicitiaM PCtEHS, COGCHEC
3052
3986
995)

## Folio 246 — 886285755:0264
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000264.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
alb. 22.
246
ATERMANNI CONTRACTI
Ferodiade Romam renic, se d acculatus ab Agrippa, ctiam Perrarchiam perdi- anni
dic, Fugiensque in (lilpaniam, cum Ilerodiademaerore periit.
Pilacus qui sencentiam damnationis in Christum dixerat, cantis irrogane Cail
angoribus coarctatus est, vr lua se manuperemerit.
Caius in Deosereterens, ludaxorum loca lancta sordibusidolorum protanat.
Macchaeus in Ludxa prx dicans Fuanselium (crip(IE.
Claudius annos XLLr, menses V IF, diCS XVITI.
Pertus Apostolus, cum primis Ancio chenam FundasTet ecclesiam, R omam per
sic, ibiq viginciguinque annos cachedram tenet epilcopalem, id estrsque ad v’ii
mum Neconis annum.
Mlarcus Fuanselium quod Romx (criplerat, A gypro, Perromittente, prxedicat.
Ouarco Claudii anno, Tames grauissima, cuius Lucas meminit, Facta est. Fodem
anno ipse Bricanniam adiens, quam neq anre tulium Cxlarem, nequepotteum
quilqua actingere aususfuerat, line vllo praelio ac languineinera paucissimos dies
plurimam inlulx partem in deditionem recepic. Orcadas eriam insulas Romano
adiccir imperio, ac (exto quam protectus erarmense, Romamrediir. Nonoregni
Cui anno ludae ostumultuantes Roma expulie, quod e Lucasretert.
Sequenti anno Famesmaxima Romam corripuit.
NVero annos XLET, menles V FI, dies ZX V FT I. Fluius sccundo anno Fectuo
Tudaea procuratOF succesie Felici, a quo Paulus Romam rinctus mictitur, ec bi
emnium in libera manens custodia, polt hxec ad praedicandum diitrieur, nec
dum NVeroncincanta crumpente scelera, quanta de conarranchistorix.
Tacobus Frater domini cum eriginta annos rexisser Llierololymorum eccleliam.
Septimo Neronis anno lapidatur a ludais, rindicancibus in illo, quod Paulum in
terFicerenequiverant.
Festomagiltratui ludxx succedie AIbinus, AIbino Florus, cujus luxuriam _ du2
riciam ceceraque Aagicia non Ferentes Iudaei, contra R omanosrebellauerunt. Ad
verlum quos Velpalianus magister milicix cranmistus, plurimas vrbes ludxa
cepit.
Primus NVero super omnia (celera sua etiam Christianosperseguitur: quorum ex
imios, Romx Petrum cruce, Paulum occidit gladio. Ilic in re milicarinihil omni
noaulus, Britanniam peneamilic: nam duo lub ea nobilistima oppida illic capta
acq: cuerta lunt.
4021
Vespasianus annos IX menses XI, dies X X rr. Hlic apud Tudxam ImDCrAtOH, 40y
abexercitu appellatus, e bellum Tico Ailio commendans, Romam per Alexan
driam proticilcitur, qui secundo anno ludaea regnum lubuerrie, templumque
Colostrauis, post annum primxe xdificationis eiuS, M L ZX C LX. CONLUMMaTUIM
estbellum annis quatuor, duobus Nerone riuente, de duobus aliis poltca.
Vespalianus inter alia magnorum operum in priuata adhuc vica in Germaniam.
ac deinde in Bricanniam a C laudio missus, tricies de biscum hoste contixit, duas
al. fseclam ralidisimas gences, viginci oppida, in sulam  Llectam, Brirannix proximam, im
PerioRomanoadiccit.
mudt.
Domicianus Fracer Liciminor, os LV, enles quinq. ITic sccundus post
sulam relesacus est, _ Flauia Domicilla, Flauii Clementis consulis ex Cororene
Pris, in insulam Pontianam ob Eideirestimonium exiliatuI.
4033
4049
Colossus erigitur, habens alcicudinis pedes CVFr.
Fitus annosduos, menles duos, vir omnium genere virtutum mirabilis, aded
veamor d delicix humani generis diceretur. PTic Amphicheacrum Romxe ae difr.
cat, de in dedcatione eius quinqiMmllia ferarum occidit.
NVeronem Christianosperlequitur, sub quo Apostolus Toannes in Pachmum in-
Regnum

## Folio 247 — 886285755:0265
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000265.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
CHR ONICO H
Regnum Romanorum.
anni
mudi.
AnnOXFEI Octauiam Augusti C aetaris, ex quo anno A 8) Pusin pro- Dom.
anni
uinciam redacta cst, d Cleopatra cum Antomovicta, ZZVIIL alO, 20
orbe vero condita DCCFTF, Osympiadis CXCFII, anno tertio, dominuS HO.
Cter lelus Christus in Bechlehem ludx nalcitur: cranlactis abimitio munat,
(ecundum FTebraicam vericacem, anniscribus millibus DCCCCLII: sCcun.
dum Sepcusginta rero incerpreces, quinqu millibus CXCIZ.
44 Auguctus Liberium ex Agrippam in filios adopravic.
Flerodesintantes occidie.
45 Tudas Galilaeus ad rebellandum TudXOs cohortatur.
46 Alinius POIlIO OPAEOEMORIEUIE.
17 Hlerodes rex ludxe cum magno cruciarumoriur, pro quo Archelaus
regnauit, amnis novem.
48 Fames magna Komx Facta.
10 Tiberius CX Car Dalimatas Sarmatases subegit.
53 Taniporex duodecim annis ab Augusto clau(x aperiuntur.
54 Meltala COrLINUS OFAEOFmOrICUIE.
15 Fclipls Solis Facta est.
56 Archelaus in Viennam Callix rebem ab Augusto relesatur, e luda a
FerrarChISCOIMIEEIEUE, _E AWOUSFUS MOrIEUE, anHO XTarIS 76.
STEBEREVSsccunduS, privignus Augucti, regnauic annis 23.
Ferodescetracha Tudxorum reonum renuir annis 24.
2 Machematici vrbcpeltuntr.
3 Liuiushistoriooraphusmoritur.
Ouidiuspoera in exilio oritmr.
4 Cermanicus a Tiberio millus Cermanosvicit.
I TrEdCCIM VEBCSFCTEKIOLUI COTFUCRUNE.
Germanicus CXCarin OrIHIE.
6 Feneltella historiosraphus _ poeta moritur.
Tiberiusmaliosreses ad se dolo vocaros nunquam remisr.
8 Pompeiicheatrum incensum cAt.
Tiberius Drulum colorcem regnifecit, qui eodemanno venenoperiit.
TE Pilatuspraeles ludaexe a Liberio mictitur.
15 DominuS LESVS CHRESEVS L Johanne Baptiratur ricelimo anno 30
aecaris sux secundum carnem inchoante, _ praedicare caepit.
15 Dominusin Fierololymispallus est, dx relurrexit. F. cliplis ColisX ma.
ximicerrxmocus tacti lUnE.
29 lacobustracer domini flierololymonum exiscopus ab Apostolis ordi-
nacur, se dicannis triginta.
Scephanus lapIaaTUE.
Paulus ApOstolus de caelovocatIE.
20 P. lacus inrasinem C ataris in cemplo llarucus, lecitionem lucais exei. 35
CaUIC.
17 Toannes SapabctodelectatCHa aCCOTatI.

## Folio 248 — 886285755:0266
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000266.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
AAERM ANNI CONTRACL
Regnum Romanorum.
21 Scianus praefectus Piberium, ve ludaeos deleat, Cohorratur.
Pilatus Romam venit, es de miraculis domini C. asarinunciauit.
22 Aorippa FTerodem cetrarcham Romxe acculans, à Piberio in vincul
micritur.
Tiberius ea quae à Dilato audierat Senatii nunciauis, sed Senarus contempsit.
23 Tiberius pop. Rom. grauiter attlixic, e iple reneno periit.
c
CAFVS Caligula ZFL, annOSF 4, menle56, dies S, vir Scelestisimus.
Herodes Agripparex ludaeorum à Caio consticurus, regnauitannis,
2 Iudaei apud Alexandriam prokligacur: pro quibus Philo claristimus seri
ptorapud Caium incerpellans, nihil protuie.
Pilacus semeripsum incertecic, magnis a C aio calamiratibus oppresus.
4 Macchaeus Fuanselium seripsic Tlebraice.
Caius occiditur a prorectoribus luis.
TC LAVDEYSTEEE annOS13, Men LCS8, dies 28.
Petrus Apostolus Romam venic ibiqe per 25 annos predicans, exileopa
cum tenuit.
Flerodes Agrippa ab Ansclo percustus expirauit: pro quo silius eius A
sripparegnairannis 26.
Marcus Fuangelicta in AE Cypro Chrictum annuntiat.
Primus Antiochix episcopus Fuodius ordinatur.
 Famesmagna Facta est.
Claudius Briranniam Cubegit.
Nouainsulatriginca stadiorum in mari apparuie.
6 Ciues Romani a Claudio numerati lune, sexagies novies centena, e
quadraginca quatuor millia.
000 3
Tudxorum in seditione eriginta millia necantur, in diebus azymorum.
Claudius ludaos expulierrbe.
10 Maonatames Romafacta est.
et Claudius F’elicem procuratorem Ludaex facie.
2. Fliscemporibus Simon magus, symonia ex hareleos autor extitit.
13 Aoypcius quidam pleudopropheca ludxorum plures seducens, a Feli
CCOPPTIMITUT.
T4 Claudius reneno morcuus elt, anno xtaris sexagelimo quarto
GNER O V, annOSES, Menles 7, dies 28. Iste Aagiciolus in cunctiS, pPIHIa
in Christianos perlequutionem exercuit, in qua Roma Procesus dMar.
tinianuS, XL V FF a beaco Perro baptizari, L’Orpes, Mlarcellus de ApuleiuS:
Mediolani, Nazarius _ C ellus: Aquileix, ITermagoras episCopuS, L OrtI.
nacus diaconus, F’elix cum Constatia: R avennae; Apollinaris episCopus pro
ChriCtOCOFOHANEMIE.
Sedicio in C ae larea orta plures Iudxorum perdidie.
Huculq. librum Actus Apoltolorum, Lucas Fuans elicta pet cnu c
cinentem annos apassione domini XXYFI.
4 Scacius Poeta clarus HabCEMIE.
7 lacobus tracer domini a Ludxeis lapidatur.
Festo praelidi Albinus in ludxea succesi.
55
AnIs
muda
Feltus Lenci luccesIE.
2. Paulus sPOSOlUSROMAIHTA LCHOPFAMMCMIUI.
5Nero Aorippinam matrem suam e lororem pacrisinterticit.
6 Nero intinita luxuria e lalciuia, ignauia g. bacchatIE.
8 MatCus

## Folio 249 — 886285755:0267
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000267.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
CFI R O N ICO N.
Regnum Romanorum.
mudi. (0 Mlarcus Fuangclista apud Alexandriam pallus est: pro quo A Bat aS2, So.
AMiS.
AIbino Florus (uCcCMIE.
Neronianae chermae a Neronexe dificanEUE.
Pertius _ LUCAHUIS POCFR MOTIUNEuT.
20 Necorelimilicudinem Troix ardencis rideret, magnam partem Ro
mxincendie.
EF Nero Senecammagistrum suum interfecit.
12. Vespalianus dux exercitus aduerlus ludxos rebellantes à Neronemit.
cituE.
13 Perrus d Paulus a Nerone propeer Simonem magum crucidantur: &
Pestilentia Roma Factaes, Veroq; sciplum incertecit.
LFNVS Fa beatO PetrO Papa se dir annis 12.
Antiochix secundus epilcopus ordinacur Tonatius.
SG A LBA Yymenles septem. Ochomen(estres. Vicellius men (es8.
Vespalanus in ludaea pugnans, Imperator ab exercicu constituitur.
TV ESPASTAAYS YEI TegnacannOSg, men(esIT, dies 22, virmilitari vir.
curCprRCIDUUS.
F Fitus Tudxos inenarrabili Fame cruciatos, obledir.
2 Flierusalem a Lico expugnaca destruicur, anno a pastione Domini 42, d
prima vero conditione templi sub Solomoncro89.
S FToccempore Tolephushiltoriograplurs clarus HabBCEuE.
7 Colossus crectus est, habens alcitudinispedes 107.
0 Pestilenria Romx Facta est: _ terramotus tres ciuitates C ypri sub-
VCTEIE.
10 respalianus produuio veneris in villa circa Sabinos obiit.
TLTYS VETF Vespaliani Elius, annos duos, menses duos, vir omnium (80
genere viriuri mirabilis, ita ve delicix e amor humanigeneris diceretr.
c Ficus amphicheatrum Romx construxic, in cuius dedicatione sc00 te-
carum occidie.
2 ANACLEFVS papA TE, Sedicannis 12.
Firus in eadem rilla qua ex pater obiic, anno xtatis 42.
GDOMEZTAArS EZ, Fracer Liri, annis es, mensibus s. Psic omnibusinte.
Ctus sceleribus, (ecundo persequitur Chrictianos: cuiuS rePOrC paNI CUIHE
Romx Furrches, Victorinus ee Maro: apud Amicerniam vrbem Victori
nus epileopus.
E Domicianus eunuchos Aeri prohibuit.
2 DCCrCTO SEnaCUS PITISIITEFDEOSFCFCREUE.
Fresvirgines Vestae ob suprum damnaneur.
4 Anianus primus post Marcum Euans clicta epilcopus Alexandrix, polt
2nmo522 obiic: pro quo Abilius L F Sedicannis 13.
6 Domicianus (C Deum e dominum appellariiulbic.
8 Omincilianus Rhetor Romx clavuSHaBCHIE.
9 Eliscemporibus tatelis Menandei Masi de Libionicatum de C erinchio
cuI D WICOLRICACUMM CKOLIUE.
At
Anni
In succession
repontisen
sequitur
sebi
n po
alem libr
paper.
ocum.

## Folio 250 — 886285755:0268
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000268.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
auctii
ATERM ANNI CONTRACTI
Regnum Romanorum.
mudi. 10 Hlocrempore Romanimala plurima à C Xe lare _ ab holtib. percil Ctul. (DB
IE Domicianus de Dacis e Cermanistrium phat.
12 C LEMENS Pap2 FFF, CCdlicannis 9.
Cornelia virgo Vestalis ob stuprum viua deFosa est.
r3 Domiciamis multosnobilium occidit.
24. Hloc tempore Toannes Apostolus in Pachimos insulam a Domitian
exiliomissus ApocaIy PSM (CFIPHE.
15 Domitianus Flauiam Domicillam cum multis aliis in exilium prohde
Christirelesanie.
16 Domitianus cum mulca mala exisser, crudeliter a suis interfectus est,
aninoxtatis 35.
SNVENVA X Senex, annorno menlibus 4, dicbus7. Flic primum edicto
Suo omnes exulesreuocauit.
4050)E Sanctustoannes Apoctolus ab exilio rediens Fuangelium serip (ic.
NVerua confectus morbo obiit.
PTRATANYS ZI, generC FTispanus, annisFy, mensibU56, diebusi5, vil
Reipublicae rrilis, (ederrore deceptus, cerrio perlequitur Chriltianos.
 Alexandrix certius Cerdo epilcopus, sedir annis r2.
2 Toannes Apolt. apud Ephelum dorminit in pace, anno a pastione Di168.
3 Liber S. Hierongmi de virisillustribus asserit. Clementem P apam hic obisse, et
quartum abeato Petrofuisse.
4 EVARISFVS Pap2 FFLI, CCdit annis B, PaluS6 C al. NovemBF.
Fraianus de Dacis _ Scythis criumphrat.
Fraianus multas gences Romano subiecit imperio.
6 Hoctempore Simeon Cleophaefilius, Pierosolrmis exiscopus crucisisitur, anno a
tatis F20. pro quo Tustus ordinatur.
Tenatius Antiochiae exiscopusclarus doctor habetur.
8 Fluins Fraianitemporeterrxmotus mulcas vrbes lubuertic, et aureado
mus Neronisincendio periic, _ Pantheon Fulmine crematum est.
Adhueftoruit Polycarpus Smyrnae exiscopus, apostolorum discipulus.
9 Hoctempore Plinius Secundus Philosophus clarus pro Christianis Fraianurt
mitieat.
co Flocrempore Simeon Cleophae silius, ITierololymx episcopus crucit.
Situr, anno xtaris 120, pro quo Tuctus.
Ferramocusmultas vrbes subuertit.
(ianum mitigat.
Ex FToccempore Plinius Secundus Philosopus clarus pro Christianis Lra.
Tenatius Antiochix exiscopus Komx besiiseradtitur: PFO QUO OrOnTer. (110
tius constituitur.
12 ALEZ ANDER PapaV, Cedicannis 10, qui quinto nonas Maii marigrio
coronatus est.
13 Alexandria Primus quartus epilcopus, ledit annis 12.
4 Post Juctum (Tiero lolyma epilcopum Z achieus quartus se dir: post que
Tobias quincus, _ post hunc Beniamin sextus, deinde Loannes seprimus,
Post quem Machachias octauus, cui suc cedic Philip Du59.
15 Terramotus pen lotam Sntiochiam subruit.
16 Fraianus Armeniam, Apyriam ex Melopotamiam prouinciastcc.
Ferrxmotus penc roca Anciochiam subruit.
19 Lalan aaetCla PtCOVEMLLASMOEICUE, aO dlalSb4.
TAE LIYS
25
ant
17 Tenatius Antiochia episcopusmartrrizatur.
18 ceicommorimagnas cedeshom ac, eaaa Beli
ab omnibus rbigs crucidaneur.
10C

## Folio 251 — 886285755:0269
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000269.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
CkOHLCC1
Kernum Romanorum.
QALEYS ADRTANrS ZIF,anniS EL. Hsic per Ouadracum encipulum Dom.
apostolorum, de Arictidem virum lapiencem lbrs apolosetscs Cdbcus,
nicis efficicur ChristianuS.
FTuiuscemporepalIi sunc Romx, Xictus papa, Cerulius, Sabina _ Sera-
phia virgines: apud Melenam, Flcucherius epilcopus cum Anchia maere:
Parilius, Dionylius Arcopasica exilcopus: apud Piburia, Simphorola cum
Ceprem tiliis.
 Adrianus Alexandriam publicis restauravic expen(Is.
2. Adrianusiterum ludxos pronigat.
Fraianum Senacusinter Deosretere.
LESFVS Pap2 V I, Cedic annis 10 (12.)
Adrianus plurimacributa relaxat.
Terramorus Factus est. Bellum conra sauromatas sectum.
i Adrianus in Lybiam, quae atudxis rastaratuerae Colonins deducie.
6 Alexandrix Tustinus r episeopus, edic annis rt.
Adrianus Acheniensibus lerem dedic.
7 Flierololymis post Philippum exilcopus Seneca X, de posthunc Justus
XE deinde Lcui X11, polquem Ephres XI LI, Posea Leses XL LLL, e POAt
hunc ludas xv episcopipixtuerun.
S Hloc tempore Aquila incerpres habetuIr.
Adrianus Apologericisnostrorum acceptis, liceras proChrictianismiliE.
10
c Fsiscemporibus Saturminus d Balilides d C arpocrates harelin condi-
deFUIHE.
12 Adrianus Pater patrix primus appellatur.
THELESPHOErSpap2 V II ledir antSZ.
13 Anciochix consticuitur Cornelius epilcopus.
Nicopolis_L CX LATCAFETTKMOLUICOTEHCTUHE.
Templum Veneris Romx Factum est.
24 Xistus papa sub Adriano principe passus est, 8 Tdus aprilis.
IS TAELESPFTORVS papa seprimus, sedit annis 7; iuxta Fusebii historiam, an-
nis 2I. Passus est + non. Tanuarii.
Adrianus Achenas ampliauie xedificiis plurimis.
16 Tudaeiin arma versi Palx cinam depopulancur.
17 Alexandrixe Fumenes rrepilcopus, se dicannisrz.
18 ludxiicerum commoci, magnis rbiqs cxdibuS CnCCANEuE.
19 Hlicrulalem ab Alio Adriano reparata est, ee ex eius nomine Alia nun
cupata, e ludaeis neinroirentinterdicta.
20 Primus ex gentibus Flierololymis episcopus Marcus ordinatur, CuI
iam quindecim de Tudaica genre fuissent.
22 Adrianus morbo intercutis aquae moritur, maior sexagenario.
GANTONLNVSXFLICOgnOmento Pius, annis 22, mensibu5Z. IAC pCt
Apolosericum lustini, Christiani philolophi e postea martyris, cdoctus,
clemens eficicurnostris.
L. FIZOINVS PaPa VETI, Cedicannis 4. Hic discesit + Idus Tan.
2 Anconinus Pacer parrix appellatur.
Valemcinus e Cordo, de post hos Marcion et Maccus eccletiam haereli
IIPUGNANE.
4 Lultinusphilo (ophuspro Christianis Apolosericon Antonino Ccriplir.
PLV S papa 1X, ledic annis15. Obiit + Idus tulij. Subhoc Hermeslibrum
Pastoris (cripsIE.
Anni
ncum.
ann
adlioset.

## Folio 252 — 886285755:0270
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000270.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
252
AILRM ANNL CONLRA
anni
Regnum Romanorum.
nt.  ea Cut CflCopuSLLerOS Y.
A
D
4106 10 Pius Papamxtabaptisterium S. Praxedis consecranit ritulum S. Cermae, di
13 Apollonius _ Balilides PhiloCophiillustres habentur.
9Alexandrix Marcus vrx episcopus, seditannis 10.
apost. ad Rom. Salutate Phleconta, Hermam, cuius creditur esse liber ille P astort
licet apocryphus, qui apud Craecosmultum ositatur.
Com. 16.
roinione
17 Crelcens Cynicus Pmo lophus, lustino noltro Philolopho perlequo
tionem commouis, in qua illepro Chricto occubuie.
13 Aexandriae Celaction vrer exiscopus ledicannis 14.
2O ANTCE FVS Papa Z, Cedicannis LI. Mariyrio coronatus est 16 C al. Maj.
cujus temporibus memorat F gesippus se Romam venisse, ibiqe usque ad F. leutherium
Papam permansisse.
Et Flicrololymis polt MarcuFactus est epilcopus Calhianus ZV XE, Publius (160
ZV FFT, MlaximuS X EX, LulianUISXX, CTaianUIS XXL, SymMachUS ZXIE, C aius
XXILI, LULIaNUS XXITTL, C apItO ZXV.
23 Anconinus Pius apud Lorium obic, anno xracis 72.
TMARErS ANTONENrS Vexrs cumtrare Lucio Aurelio C
modo, annis r9, mensevno.
Iliprimum xquo iure administrauerunt imperium.
2 Lucio Caelari Achenis Cacriheanti, ignis ab Orienre ad Occidentem in
caloterrivilus est.
5 Vologelus rex Parchorum pronincias populatur Romanas qua(dam. 165
Pionins: a Bad ApamiaIMI, HICKaHdCF _ (TaLUS: apUa C FCCatM, LLMUPOS C.
pilcopusiapud Bergamun C’arpus epilcopus, l’apstiusclaconus. L.uedum
Gallix Trenaus epilcopus ca ultis. Phorinus quoq: vrbis ciuldem evi-
(Copo, C Blandina cum alis 40. Lpipodius ex Aleacet osa iclet
_ Cotona. Mediolani l’atus, Cabillone Marcellus, irem Valerianus. A-
4 Frocuo acorintionishabetur.
Selcuciaa Romanis captaeu.
Cxerares de Parchiscriumphant.
6 Subhis principibUS GHaTER DCLLEGHINTIO OTCa, apCa AHaI LOIsCarpum
Sinvrnae epilcopum cum pIIILLMIS, SE I CTaIIIA MUIEOS IANCIOTMHIHCOLOIId-
MIF: IN GUa PaNSI TUNE, R OMX, LIIICCtNS Papa, VACCOL Papa Symmerrius pre.
sorter Felicitas cum lepremus, Lulius _ Antomnus, L.ulCBIIS L LOHCI-
nus, Percorinus e Vincencus. apud Sebalten Arenix, quadrastta al.
erres sub Aoricola iudico: apud Spoletum, Concoras, GCMMMIALLICUS d
lexalteix leolemaus d Lucius.
Hoc rempore les mariua ulas vallacut Pea, d Chetenu
Koinanum pene deleuit.
SOTEK PapaZL (ec al0(9).
Ancioctiae Lheopco  L EBIICOPUSVIELApICHSOTcIMAEUT.
10 ad et

## Folio 253 — 886285755:0271
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000271.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
aALCA
anni
Lernum Romanorum.
muca 10 NIenatIa Kerippmus epilcopusnonus, ledicannlsi.
Lucius Cxlar apopleria extinctus elt. 
anni
I Cacaphrygatum harelIS OTITUI.
15 Cataphrygarum haeresisoritur.
Eiscemporibus Fgesippus, Dionyhus Corinchi exilcopus, ModestuS.
Mtelico, Pynetus Crecae epilcopus, Theophilus Anciochae exilcopus,
Apollinaris _ alii plurimi doctores clari habentur.
14 Floctempore Tarianus Fncraticarum hareson condit.
Antoninus imperacor multa praeliaper se ex per duces suos contraRo
manosiniinicos exegit.
Anciochia ver episcopus Maximus constitmitur.
I5 FlocEemPOre Fatiamis haeresn Fncracicarum condit.
Santoninus Commodum silium consortem regnifecit.
26 ELEV PHEREVS Papa XFT, sedic annis = YZ.
Anconinus Commodum hlium consortem regnifecit.
17 Imperatores de holcibus eriumphant, ex debira plebi relaxant.
18 Lucius Bricannia rex ab E lercherio P apa ve Chrictianus efficiarur, im.
Petrat.
19 Anconinus in Pannonia moritur.
JL. ANEONTUVS ConmoDVSErpomorem paris annOSIy EC
Snauir.
Elic Germanos telicicer vicie: cxcerum obscaenus de prauusfuir.
 Alexandrix lulianus X exiscopus se dic annis 10.
Commodus de GTermanistriu phat.
2 Templum Scrapidis Alexandria incensum oAt.
3 Floctempore Panchenus ex C lemens Alexandrix clari habentur.
4. Flicrololrmis MaximuS ZZ VF episcopuS OrdinatE: POs quem AN-
CONINUS KXVFF, ValeNS XXVFFF, FDulcianuS XXIX, NarcINUS XXX,
DINSZXXE, GTOrIANIOZXXFT, CTOrdIUSXXXLLL, Q NarcINIISXXXFILT. 185
5 Commodianxe cherniX ROmX FactX (NE.
6 Origenes apud Alexandriam nalcitur.
Hoctempore Moncanus quidam Cacaphrysarum haerelin condic.
8 Treuxus Lugdumentis epilcopus et alii doctores claruerunt.
9Capitolium Romx _ BibliorheCA FULINCCFCIANEE.
20 Commodus Colossi capire lublaco, lux imaginis capur iussicimponi.
VTCTOR PapPAZFFE, sedit annis 13.
Alexandrix Demerrius X L exiseopus, annis 43.
et Magna quaestio de Palcha oricur, et in Dominica die celebrari iu-
DCtUT.
12 Scraxion Anciochix exileopUS VTIE OrdinAEE.
Commodus mulcos nobilium intertecir.
13 Commoduscunctisincommodus, in domo Vestiliani strangulatur.
TAELEVSPERTINAx XVI, mensibus6 (7) Hunc Tulianus jurisperi
cus occidensregnauiemensibus seprem.
TSETERNS KrII. GenerC Alet, annis 17. Elic tulianum ciuilibello vicie,
X se Perrinacem appellauir.
+ al. Mari
180
3 TC Tempore Narcissus LTicro lolymitanus epilcopus, et Theoptrilus
Cxlariensis, Policarpus quoq. et Bachilus Aliani et alii epilcopi, insi-
BLCOLaDEHEUT.
al. Dubys-
hian
al. Alino.

## Folio 254 — 886285755:0272
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000272.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
ATE RMANNT CONTRACTI
Recum Romanorum.
5Tudaicum e Samariticum bellum morum ost.
6 SeveruS Parthos e Adiabenos Arabasq Superauir _ Subiccie.
8 Thermae Scucriana apud Anrioctiam tacta sME.
Victor Papamarryrizatus est.
QZ EPATRLAVS PapaXIIII, Cedic annis 18 (17) qui discesit 7 calen.
Septembris.
10 Seuerus quinca persecutione plurimos Canctorum coronauit, intet
quospater Origenis Lconides, cum multis aliis marerrisaeur.
I2 Perpeua _ Felicicas hac pertecurione apud C arctraginem bestis e
DUFANCLE.
13 Floccempore Symmachus d Theodorioninterpretes hrabentur.
14 Scuccus rallum apud Bricannos per 1y2 paltiuum millia à mariadmate
fecir.
16 Tercullianus Aser claristimustrabetur.
27 Scuerus in Britannia morieur.
TANTONLNVS CARACALLA XVTIE, annisseptem.
AntiochiX nOnUS episCOpUS ASClepiadeS CONSTIMLIFIE.
eHoc cempore Alexander XXXV. epilcopus Cappadocixe à Narcille
Flierololymitano exilcopo constituitur.
Anconinus Caracalla propter senus restis quod Romae erogabat, cc
Bnominatur.
5 Antoninus Romae Fhermas suinominis xditicauir.
6 Anconinus impatientia libidinis nouercam suam luliam duxle
7Antoninus interticitur, anno vitx 43.
S OPTLIYS MIACRENOS XIX, annum rnum regnauit.
Macrinus cum Elio Diadumeno occiditur.
Antiochix X Philecus episcopus constituitur.
PMI. AVRELLVS ANZONLNVSXX, amnis qULALIIOE.
CAL LLSFVS Papa XV, Sedicannis 5. passus est sub Alexandro Emper.
resecundo, Idus Octobris.
2 Flippolytus epilcopus clarus trabetur.
FTeliogabalum cemplum RomxxditcatI.
In Palastina Nicopolis, quae prius Emmaus rocabatur, conditaest.
4 Aurelius cumultu ilitari Romx occiditr.
FTLIIISTCM POTECOTONAntUE ROmXe C allictus Papa, VrbanuS Pap2, CC
cilia virso, Tiburrius ee Valerianus, Calepodius presbyter, Palmarius
Consulcum rxore de Ailiis, et Simplicius (enatOr.
AVRELIVS ALEXANDER XXC, annis 13. Hic in matrem IIaH
unicepius fuie, et cunctis charuIS.
Alexander Xerxenregem Perlarum vicir.
e VRBaNYSPapa XVZ, Cedicannis B (9.) Flicmulcosnobilium ad Chri
Aitidem converrie, octavo cal. Tunij obiit.
4 Vipianus iurilconsultus insignis habetur.
NeronianX FhCrIX AlCXANdTINX VOCANEUT.
6 Ceminus presbyrex de t lipposyrus ee Berytisexiscopiee Botrenus cta.
rihabeMuI.
ni (254
mudi.
secus ali–
rnanto LV
aboao han
Annii
eom
200
10
7. Anci. 

## Folio 255 — 886285755:0273
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000273.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
255)anni
Dom.
CHR ONICO1.
Regnum Romanorum.
Anciochix epi(copus XV, Lebennus constitmitur.
8 Mammea macer Alexandri Orisenem celeberrimum doctorch alt
vocatum audire curauie.
TO PONTFANYS PapA XVEY, ledit annis lex, passus est sub Maximila
Imperatore 12. cal. Decemb.
EE Alexandrix LLeracleas X ex episcopus vir Capiens, (e dic 13 (24. )
23 Alexandercumuler militari occidicur.
S MAXEMTAVS ZXIT, anniscribus. Iste Christianos e maximerecto.
resecclelix sextus post Neronem persequitur. Sub quo apud C xelaream
Palastinam Pamphilus _E MIaXIIUS PTESPYECrI COTOMANCUE.
Alexander Hierosolymorum exiscopuS XZXV.
2 PontianuS PapA, _E (UICCCCIOFCIUS AN THER VS ZVFFF Papa postpri
mum menlem PontitiCatUS, MaxEyrIO COTONANET, tertio nonas La
nuarii.
3 FABTANVS PaP2 Z FX, Cedit annis 14.
Maximinus Aquileix occiditur.
S GIORDTANVS ZXEEI, annis leX.
2 Pupienus _ Albinus, qui imperium arripuerane, in palario occisi sUME. 240
3 Hloccempore Tulius Africanus chronographus clarus habetIE.
4 Hlaccempestate Origenes Theodorum d Achenodorum Fratres, post.
canobiles epilcopos, divina imbuitphilolophia.
6 Cordianus cum victor a Parchis reverteretur, haud longe a Romano
Colointerhcitur.
S PHELIPPYS EXETEI cumElio Philipro, annis sepcem. Flic primus
omnium Imperarorum Christianus fuit.
 Philippus Philippum slium suum conforrem regnifecit.
3 Alexandrix XIrF Dionylius epilcopus clarus doctor sedir al
qui suo tempore Sabellianam haresin apud erolemaidam asserit exortam.
1200) 4 Millesimusannus ab Vrbe condica Festiue celebratur.
Origenesprestycerhiscemporibuscanta scriplic, ve Flieronumus quo
dam locoquinqi millia librorum eius se lesiste dicat.
Papas Laurentius, Felienmus a Agapicus araconus, ABdOa SCMHCS,
Flippossus ce Cocbrara, eacs ce Ladmenas, Cornelius l’apa,
Victoria virso, Mliniates. Anciochix, Babylas epilcopus Apollonix ci
uitatis, Leacus, Tirlus, de Callinicus. Hlicrololymis, Alexander epilco
DuS, Nazan2o Teypho. In Agypro, ciuitate Tanais, Philcas epileopus,
Philoromus: Babylonix etiam Creliphontes epilcopus: Pamphilix, Ne.
Aor epi(copus. In C orduba, Parmenius presbycer cum aliis: in C yrien(i
colonia, Marianus d Jacob: in Trro, Anatolia e Audax. in Atrica, Nc
melianus, Felix, Rogatianus presbyter, Felicissimus, cum aliis. Ancio-
Chise, Alctexiadesexilcopus: Mlexancria, Axactio, Serapion, Arserius,
7 Philips letlior Veronx, iumor eoema, occiauut.
SDECEVSXXV, annorno, men sibuscribus. Iste seprimam in Christia
anni
nudi
nos perlecutionem excical.
 Flac X lequenti per(ecutionCpaMI LunE, Romx, Fabianus Papa, Xistus

## Folio 256 — 886285755:0274
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000274.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
siani
muat.
e hemetria
ELLLMAHHL CONTRACI
Neenum Romanorum.
Diolcorus cum aliis. Trem Romx, Scephanus Papa, Fugenia, Touinus,
Dacsa. L. ucius Papa, BaCilla, Rutina X Secunda virgines, L’errullianus,
Anne
Procus, EEracinchus, Liltus l’apa, alerianus, emelius, Simplioria.
nus ee Olympius. In Hispania, Leragone: Veronx, Lenon epilcopus,
Fructuolus epilcopus, Augurius e Fulogius diaconi: C.x larex, Mlari.
nuSe Arremilius. In Atrica, Maxima, Donacilla e Secunda virgines.
Invico Nlicanenli, Priuacus epilcopus, Theodorus cognomento Cire.
Sorius, Ponri epilcopus. Sub Claudio vero ex Aureliano, Proboq e
Caro Imperatoribus pastI TunE ROmX, Felix Papa, Marius _ Maicha
coniunxeius, cum Eliis, X L. V FL milices, qui baprizari lunc à Dionysio
Papa Crrilla virgo. In Campania, F.elix prestyter d Fulebius. Romx
item Furychianus Papa, Fheodora, Bahilides, l’rixos e Mlandalio: L in.
fonis, lanctigemini: Looniociuicate, Conon: Ca larea, C appadocix,
Mlammes. Apud Praeneste, Agapitus. In ciuitate Salona, Anactalius:
Augultoduni, Simphorianus. In territorio Vivarien(i, Andeolus sub.
diaconus, Andochius presbrcer, Phyrsus diaconus, ex Felix. In castro
Divione, Benisnuspresbyter. Ire Romxe, Chrylanchus e Daria, Clau-
dius de Llilaria vxor eius, cum Aliis lalone _ Mauro, Xc 70. milicibus.
FaBIAHLIS MALETIZATUII, PFO QUO COR NELLVS Papa XX, Sedic annis
Eribus.
Oeciuscum Alio suo in Thracia a Gothis occiditir.
Anconius monachus in A: OypEO nALCIEUIE.
GGALEVS XXVEIcum Voluliano tilio, annis duobus, mensibus 4.
Origenes anno xtatis sepuage limomoritur.
Nouarus presbycer Romana ecclesia haresis Xouatianorum autor, qui se Ca
tharosdixerunt.
Maximapestilentia Facta est.
Antiochix FDemerrius X rIrL ordinatur episCopuS.
Grallus ex Volulianus interfecti sune Inceramnae.
SV ALERLANYSXXVEI, cum Callieno annis 15. IstC octauam perle
curionem in Christianos exereuit.
 Cornelius Papamartyr eficitur.
LVCIrS Papa XXI, Cediemensibus 8, _ marrrr efficitur 4. nOn. Martij. (355
2 STEPHANVS PaP2 XXII, Cedit annis duobus. Mareyrio coronatus est
4. nonas Augustr.
Ciprianus doctoreximius C archaginen sis epilCopus mariyriO COrONL
EUT.
4 XTSZYS PAPA ZXFTL sedic annis vndecim, qui pro Christo decollatus est.
8 Tdus Anusil.
Valerianus commotaperlecutione, a SApORCTCSC PerlarUI CaptuSe
Oculis privatus, in seruitute milerabili conseneleir, de Crallienus territus,
Pacem Chrilticolisreddidit.
6 Anciochix XV, Paulus Samolatenus, postea hxreticus, epilCopuS COn- 260
CitieE.
SGermanitealiam, Alemanni Callias de Scaliam depopulantur.
 Cracia, Macedonia, POntuS, Aha depopulantur per Cochos, dt ula
2
Plures prouincias Barbarorum quallauit irruptio.
ET Alexandrix Maximus XTTTT epilCopus, le dicannis 18.
12 Hloc cempore Theodorus, qui et Cresorius Neocxlarix epilcopus
vixtucibus claruit.
B3 Fliero
a

## Folio 157 — 886285755:0275
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000275.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
C IIR
ONICO
enum Romanorum.
mudi. (1Z Fliero (olymae ZZ Z VEF exiscopus FTymenaeus constituitur.
14 D TONZSEVS PAPAZXFFEF, Ledit annis 9. discessit 6. Cab. Lanuariy
Paulo Samolateno lxeretico depolico, Domnus Z rL Antiochix epi
Seopus ordinatur.
15 Gallienus Mediolani occiditur.
GC LAVDEVS XXVIEI, annoruo, menilibus 9. It Ciochosiam Per an.
nos i5 Illyricum Macedoniam es vastantes, superaF.
Paulus de Samolaca Anriochenus exiscopus harericus esse conuinei.
CUE.
2. Claudius SirioOrituE, Proquo Frater OVIWTTLIVS regnauit dies
17,  Aquileix occiditur.
GAFRELLANrS XXIX, amnis quinq, mensibus sex. Fsic Rcipublicx
veilis primo clemens Chrictianus, postea perlecuror tuit.
Anciochix epilcopus XvIF L iaeus etficicur.
2 Zenobia regina Orientis vincirr.
 Aucelianum Romx criumphancem Letrieus et Z enobia capriuiprx-
cellerunt.
+ Aucelianuscemplum Soli adihieac, et nonam pertecutionem in Chri-
AianOS exCicaE.
5 Aurelianus diuino fulmine terricus, inter Byzancium _ Flcracleam a
milicibus occidic.
S TACTABYS XEX, mentibus sex. Duo apud Ponum occilo FLOKRF
A_VSregnauic dies, 88, _ apud Tharlum occiditr.
E FELLX PapAXXV, Ceditannis quinque: mariyrio coronatur 3. cal. Tuni.
SP RODVS ZXZI, annis sex, mensibuS quATLIOF.
Callixe a Barbaris rastarae, a Probo Romano restitummr imperio.
e. Anatolius Laodicex episcopus clarus tabetur.
3Manes quidam genere Perlainsanam Manichxorum haerelin condit. (280
4 Antiochix episeopus XVLLE, C prillus consticuitur.
SE VEYCHLAHVS Pap2 XXV I (Cdiem en CIbUS X0. passas 8. calend. Au
easti.
6 CTALVS PAPRZZVEL, aMnIS 15.
Alexandrix Pheonas epilcopus xV, annis 18.
Probusapud Sirmium cumulcumilicum occiditur.
SCAR VS XXXEL, cum Aliis Carino e Numeriano, annis duobus.
 Carus victor de Parthis super Tioridem, Fulmineictusinteriit.
2 Numerianus occiditur. Carinus apud Margum a Diocleriano inter
AcituT.
Elucusqi ab incarnatione Domini suppurantur secundum Dionyluut
Abhocanno Ciraecipaschales crclosinchoabanE.
Diocletianus Ilerculium Naximianum in consorrium
Mlaximianus in Gallia Amandum cum rusticis vicit.
Carus Cumpra purpura Bricannias occupauic.
e
Hoc tempore Caraulius Brirannias, Narses ICL Lelarum Orientet
Aorpcum Achilleus, uinque gentiani Africam valtauerunt.
AMNI CCLXXXLLLI.
DIOCLETLANrS ExXIEL, annis riginti.
AnI
6 Dioelerianus Constancum Cocatcun Pacten Cxelarem tacie, quire
gnavic annis sedecim.
Anio

## Folio 258 — 886285755:0276
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000276.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
anni
mud
IILLMAAHL CONTRACL
Regnum Romanorum.
7 Diocletianus Calerium Maximianum Cxlarem Facit.
8 Hoc tempore Pierius presbycer ex Achillas dx Melirius AlexanaLIIII
ClarueTUnE.
9 Fiscemporibus diversis de mulcis prxliis hostes diversi vincuneur.
10
it Diocletianus le ve D cum adorariimsie.
13 Gnio PapA MAHyEITAIO, NLARCELLLNYS XEVEHE CucCestE, a
nouem, qui idem passus est, sex. cal. May.
14 Wioclerianus ricto Achilleo, Alexandriam Aorprumq: recepit.
15 Constantius sexaginta millia Alemannorum occidic.
FTierololymis epileopus L abdAS OrdInAEUE ZZ XV FFT.
16 Alexandrix X VL Perrus epilCopuS, le dic annis 12.
Galerius Maximianus a Narseo rictus est.
17 Calerius Maximianus Narleum superauic, de rxorem ac liberos et l
rores eius captiuauit.
18 AniochIX XPX Liramnus exiscopus consticitur.
Dioclerianus X Maximianus insigni pompa dehoctibus erium phane.
r Dioclerianus in Orienre, _ LTerculius Maximianus in occidente ee
clelias subuertum, libros diuinos incendune, e Christianos decim.
persecutione post NVerOnem CrUICIAUICFUnE.
20 MarCelInO PapZMATEVEIZAEO, E VSEBIVS XZIZSuCCeNIE, mensibus
octo. Duo irem palto, cricelimus MILLFFADES, Sedie annis qua
TUOT.
Dioclerianus Nicomedix, de Maximianus Mediolani purpura e L
snum, ob senecturis detectum, sponte deponunt.
In persecutione Diocleriani, Maximiani, Constantii, Seueri, Calerii
e Mlaximiani, pasTi SunERomX, Caius Papa, C priacus diaconus, L. Ar.
sus, Smaragdus, Apronianus, Papias, Maurus, Claudius, e Prepe.
diona cum hliis, CTabinius presbyrer, Castulus, Pancracius, ArremiuIs
cum rxore _ Alia, Sebaltianus, MarcuS, MarcellianuS, MLarcellinuS
presbyter, Perus exorcicta, Tranquillinus, NicoCtratUS, LOC VXOT
eius, Primus, Felicianus, Claudius, Castorius, Victorinus, Sympho
rianus, Baliliscus, Faustinus, Simplicius, Beatrix, Fiburcius Alius Feo
matii, Sulanna virgo, Toannes, Crispus, Genelius, Felix e Adauctus,
Lucia _ Ceminianus, Sergius _ Bachus, Chrylogonus, Saturninus, de
SitInnuS, quatuOF Coronati, TheodOrS, POntiAHUS, PEXFCXFALIIS _
ThraIO.
tius _ Marcellinus diacons. Apud inscilas Paemarias, ANaSaCIQ: AN.
tiochix, Tulianus ex Balilissa: in FTispania civicare C xetar auoultana,
Vincentius diaconus: in Barcinona, Fulalia rirso, Cuculas: apud Cc
rundam, Felix: in Cucumis, Tuliana virgo: apud Frrum, Fyrannio,
Spluanus, Peneleus ec Linus epilcopi, cum innumera multicudine.
Apud Syrmium, Sirenus: Nicomedix, Petrus, Lucianus presbyter
Antiochenus, Ancimus episcopus, Pancalcon, loannes, Adrianus, D0.
rotheus _ Corgonius, Flcucherius Smyrnx, lrenxus epilcopus. In
Palxectina ciuitare Ca2a, Syluanus: Mediolani, Victor. In ciuitate Su-
Scia, Ouirinus episeopus: apud Fhartum, Bonifacius: in Aquilcia, F’elix
X Fortunatus: apud Ciliciam, Vicus _ Modectus, cum Crescentia _
Lucia virgine. In Bricannia, AIbanuS: in MasTilia, Victor. Apud AV.
Suctam, Atra, in Rheria provincia: Wicxa Bichynix, Fheodaca cum
Alijs.
Apud Spoletum, Gregorius presbyter, Sabinus exiscopus, F XlIperan.

## Folio 159 — 886285755:0277
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000277.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
AM
A AONIC ON.
Kernum Romanorum
Ihiis. Ln Cluitate Compluro, Justinus _ FFactar Fracres: in Sicilia, F.V. Dom.
plus diaconus: Pergamis, Alexander: in Chalcedone, Fuphemia: in
Neapoli Campanix, lanuarius epilcopus Beneuentanus, Solius dia-
conuS: Mesenace ciuitare, Faustus _ Deliderius. In Palxestina, PC
leus d ylusepilcopi: in Crzico, Suacta _ Fulalius: in AgANO, NIaUI
ririus cum sociis: Antiochix, Crprianus episcopus cum lustina: avud
Ageam ciuitarem, Colmasee Damianus: In castro Solodoro, Victor.
Apud Coloniam Agrippinam, Ciereon cum lociis: apud Thartum;
Carracus, Probus e Andronicus. In Venulia Felix epilcopus, Audax
Lanuarius presbyrer: Suectionis ciuitare. Crispinianus d Crispinus.
Apud Sidonem, Zenobiuspresbycer. Interricorio Agaumenli, Liberi
us, Modestus, de Florentia. In Scychia Merinas: Anciochix, Rom anUS:
Alexandrix, Perrus exilcopus. In atrica, Crispina virso: in Tuscia,
Barbara virgo: in Flispania, Leocadia: Fmerica ciuicare, Fulalia e lu
liavirgines.
SGTALERErS d Constantius Augusti.
Maximminus persecutor Christianorum _ Seuerus Caetares eligun- (305
tUr.
 Constancius Augultus virmanluerus in Bricannia Lboraci obiic.
 CONSTANTTNVS, Constantii XXZTVIF ex concubina Hlelena B.
tius, annis erioinca, mensibus decem. FTic primUS II PCTAFOF, eXCCPEC
Philippo Chriscianus fiic, ec ab hoc Chrictiani iM PCTAIOTES CaPC.
FUNE.
Maxentius, Maximiani FTerculii Elius, Auguctus appellatur.
MARCELLVS Papa sedit annis quing: passus est 17 cal. Februarii.
2 Mlaximianus Flerculius apud Maciliam curpirer interticitur.
3 Ouirinus exiscopus pro Chricto pallus est.
Occilo Scnero Licinius Cxlaresticitur.
Calerius Maximianus Christianorum persecutor, divina vitione ta-
ecus, parcere Chriltianisiultic, a iplemoritur.
4 Maximinus Cxlar persecutionem rectaurar, a ipse moritur.
Melchiade (Marcello ) PapA PATTO, STLVESTER XXXI, sedic annis
5 Lerrus Alexandria epilcopus mareyrio coronatur: pro quo Achilla
X V II sedir.
Magnatames e lues in persecurores facta est.
6 Eusebius PapA XXX, annis sex: discesu sexto Non. Octobris.
Perlecuriorandem post decem annos finita ect.
8 Constancinus Maxencium ciuili praelio, Deo iuvanre, apud ponrem
Mtiluium vicie.
Elierololymicanus exiseopus Mtacharius X X XEX constimitur.
9 Maximinus Caesar cum magno cruciatumiserabiliter es digne moritur.
DioclerinHUSMOTIEE, _Z INFeT DCOSFCFEKEME.
10 Plurimi perlecutorum de magorum erucidanCur.
u Crispus ee Constaninus, silis Constancini, et Licinius C X lareS APDC
lanEur.
2 Licinius Casar primio bonus Christianorum vlcor, praua contra Constant
nummachinans, ex Christianos persequens, victus bello interiit.
MELCHLADES PapA X X XI, sedit annis +: obiit quarco idus Lanuaris
14 Licinius Christianos de Palatio suo expellic, ex Cos persequicur.
ii
Lactantius clarus HabetuIr.
u
Ann

## Folio 260 — 886285755:0278
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000278.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
IILRMANNI CONTRACTI
Regnum Romanorum.
Hoctempore Alexandriae presbyter Arius nefandam haeresim Arianorum
condit, sub Alexandro exiscopo, qui Achillisuccessit.
15 Alexandria AlexandeF XV FFR episCOpUS OrdinaLUF, a quO AriUS pre
sbyter de ccclela ciectus, multos errori luo lociat, d cecleliam haresi
impuonat.
STLVESZER PAPAXXXLE, sedit annos 23, menses 20: qui discessi pridie
calend. Tanuarii.
17 Conciliumin NicxaConOregatuE, CCCXrFEI Epilcoporum, CubTu
lio (Syluestro) Papa, in quo Arius condemnatur, es zo capitula constituun
tur sicut athanasius dicit, qui eidem syno dointerfuit.
18 Constantinus, filius Constantini, C X Car CMICituT.
Licinius occidieur.
19 Floccempore crux Dominica ab Flelena Constancinimatre in Fliero
Colymis reperitue, sub Mlachario ciuldem vrbis exilcopo.
20 Vicennalia Constantini Romx act 2.
22. Anciochix post Firamnum Vicalis vicelimus epilcopus ordinatur
pro quo = Philogimius XXF, _ Posthunc Paulinus X X FI, cui luCCCNIE
Fustachius XXFFL. Ouo ob Edem cacholicam in exiliummisso, Aria-
ni epilcopi rndecim numero, cccteliam illam rnus post alium occu
DAUCELME.
Constantinus exorem suam Baulam incertecir.
Donatus quidam Donaciltarum harelim condidie.
Constantinus Sarmatas, Gothos ex multas nationes Romano subdit imperio.
24 Constantinus Byzancium vrbem reparauir, _ ex suo nomine C on-
Sanrinoxolim appellauie, e sedem Romaniregnieam esse voluit.
25 Alexandrix Achanalius X LX epileopuS ordinatE.
Romx MIaR CVS XXXIF Papa, Ce diemensibus octo: pro quo IY L. LV
XXXIEE, amnis +6, mensIbUS9.
Porphyrius milso ad Constantinum volumine, exilio liberatur.
Templa idolorum destruuneur.
26 Hoc tempore Tndi ex Iberiefficiuntur Christiani.
27 Constans, tilius Constancini, C xlarefticitur.
Eistemporibus Fusebius C asariensis exiscopus, es Tuvencus poeta, e plurim
Doctores claruerunt.
28 Anconius monachus clarus habCtIE.
29 Constantia, Constantini Coror, rxor Licinii moriens, Rrianum quen
dam presbrcerum Fraeri commendat.
30 Dalmatius Cxlar elHcitr.
Constancinus in Arianum dogma labitur, ab Fulebio Nicomediente
baprizatus.
a
3C Constatcinus dum bellum in Perlaspararet, apud Nicomediam obijes, 335
anino vicX 66.
CONSTANTEES XXXV, silius Constamini, cum Constamtino _
Constante Fratribus, annis 24, mensibus 5, dicbus13 reGnaUCrUNE.
 Constancius Ariana haereliper Arianum presbyrerum d Fulebium Ni.
comedienlem polluitur, ee catholicosperlequitur.
2. Tacobus NVisibinus episcopus vircuribus claruit.
Dalmatius Cxelar occiditur.
260
anni
mudi
Ph.
dapot leatCllatea MeloDolaltuata Valcal, d Cliliclatios Pelletct
FUF.
3C On.
Ani

## Folio 261 — 886285755:0279
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000279.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
CHR ONTCOH
Rehum Romanorum.
Constamtinus bellum Eratri Constancio interens, iuxta Aguileiam oc
ciditur.
4 Ferramotus multas vrbes obruit.
Audcus Syrius Audeanam haerelim condit.
S Franci a Constanti perdomiti, in pacem recepri (unE.
6 Constancinopoli eiecto ab Arianis P’aulo epilcopo, Macedoniushaere
liarches in locum ejus Cubstitmitr.
Hloc tempore Maximinus Preuirorum epilcopus, clarus habetur, a
quo Achanasius Alexandrix epilcopus à Constantio protugus, honori
Fice lulceptusest.
MA RCVS Papa ZX XFXx sedit annis duobus, discessit nonis Octobris.
9Achanalius episeopus ad C onstantis liceras Alexandriam regreditur.
Loooo
10 Fcliplis Solis facta est, _ cerramotus hoc cemporemultas vrbes (ub- (345
VerEIE.
IVLEVS ZXZTZIZ Papa, annis quindecim.
E1 Bellum contra Perlas oraui Romanorum damno geritur.
Maximus X r. post Macharium Flierololymitanum epilcopum, mori
cur: Post quem Crrillus expulso HTeraclio e cateri Ariani episcopi cc.
cleliam illam occupanE.
12 ROIX LEBEREVS XZZTFEE Papa ordinatur. Ouoab Arianiseie.
cto, Lelixlocum eius occupat, annum rnum: (ed Liberius hareli sub-
Ccribens, rediie, _ Felix eijcieur.
Constanstraud longe ab Fispania incerticitur, anno xtatis 30.
13 Magnenius qui Constancem occiderar, ec alii. Rempublicam turbant.
24. Maonencio orauicinilipralio ricto, CTallus Caelar esiciruI.
Eis temporibus ossa Timothei e Andrea apostolorum, es Luca Fuanzelistae,
Constantinopolim allata sunt.
15 Callusmulcos Tudxorum deleuic, e ciuitatem eorum sibuertir.
16 Antonius Monachus centesimo quinto suae aetaris anno in eremo moritur:
quo tempore multi Fremitae virturibus claruerunt.
Masnencius sciplum oceidie, de Decentius trater eius laqueo vitam F.
niuic.
27 Gallus Cx Car a Constantio patruele suo ob suspicionem occiditur.
VictorinusrhetOr EE Donatus CErammaricus Romx inlignes habetur.
18 Tulianus Frater Calli Cxlar efcitur a Constantio.
Antonius Monachus cr xtatis anno obiic.
19 Liberius Papa e multi catholicorum epilcopi ab ArianiS CXpIIIGI CENE.
Maonx Alemannorum copix apud Argencuarium deletxe MInF.
20 OPa Andrex apostoli et Lucae cuanselista exPimochei Constanti- (355
novolim allaca Cunt.
Tulianus Rhenogermanosvicit.
2F Paulinus Freurorum exilcopus in exilio obijt.
Foccempore Flilarius Pictauienlis episcopus ex Achanalius AlC Kaldri
nus, de omnes catholici exise opimulca ab Arianis mala passi CUINE.
22 Apud Ariminum ynodus CCCC epilCOpOrU ATIAHOTUIM CONTTA E.
23 Tulianis vellorum ucCCo CtatuIS, ANSLIMOMCHL VCIPal.
Sanctus autem Felix Constunccum imperatorem hareticum esse declarans,
marcyrizatus est, + cab. Augustr.
262
anrot
35C
demtactaclt.
Constancius in P’arthos veltu patat.
LLBERLYS Papa XXXV, sedit annos scd. Luo espiso cocunt eus Felta
Papa XXZ VF uno anno occupauit: ex iterum Liberius suae sedi restituitur.
n
mudi
12. Haeco
dea ad a
onstam

## Folio 262 — 886285755:0280
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000280.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
AERMANNI CONTRACTI
Reenum Romanorum.
mudi. 24 Constantius Parchico bello dimisso, contra tulianum arma lumens,
GLVELANrS XXXVE apostaca, annorno, mensibusocto. Llic ex Chri
Riano lectore pasanus Factus, perlequicur Christianos.
F. Alexandrix Cieorgio Ariano epilcopo a populo incenso, AchanasiuS)
ad sedem suam reuercitur, in parte C acholicorum Antiochix epilco.
DuS HE.
Pagani apud Sebasten sepulerum S. Toannis Bapristxe inuadunt.
360
2 Tulianus ad bellum Parchicum protectus, ex Chrictianorum languinem
diis suis rovens, Dei iudicio, a quodam holte occilus, inceriic, anno;
Xtatis 32.
TOVTANYS ZXXVEF, mensibus octo. Istciterum cum omniexerci
cu ad Christianicatem redic.
 Touianus innoua domo recubans, suffocatus odore prunarum _ cal.
CISMOTIEIE.
Synodus hxererica Antiochix Facta est.
VALENFENLANVS ZXXVEEI, regnauitannis vndecim. FLic ObA
dem Christicribunatu milicum a Tuliaro priuatus fuit.
Valentinianus Valenti Fratri luo Orientis imperium dedit.
2 RLOMX D AM ASVS XXXV Papa ordinatur.
Valens ab Fudoxio Arianorum epilcopo seductus X baprizacus, Pol
morcem Fracris orthodoxos perlequitur.
Ferramotus pertotum orbem factus est.
3 Gratianus Valehinianifilius, Ambianis Imperaror efficitur.
+
Veralana pluuix mixca de nubibus Auxic.
Achanaricus rex Gorhorum Chrictianos in lua gente persequitur.
Flilarius Pictauis exilcopus obiic.
DAMA SVS Papa ZXXVLL, sedit annis 28. discessit tertio idus Decem
oris.
Euscbius Varccllenis exileopus moritur.
Laodicex Apollinaris epilcopus plura scriplic, sedpostea haerelim cor
dit.
6Mtagna Fames in Phrygia.
Luciter Calariranus exilcopus vir ralde cacholicus obije.
Maximinus praefectus annonx Romx mulcos nobilium occidie.
His diebus post Auxentus Arianimorrem, Ambrosius exiscopus Medi
lani ordinatur.
8 Valentinianus Saxones inregione Francorum exde perdomuit.
 Alexandrix Perrus xx epilcopus post Achanalium ordinatur.
Burgundionum octoginta Fere millia iuxta Rhenum con (ederunE.
Funomius haereharcha extitit.
Didrmus cxcus clarus habetur.
10 Magnentia qux de Lecla Romanorum nobilisima Flierololymam
veniens, rirtutibus de humilitate claruit.
Post Auxencium Arianum, Ambrolio Mediolani exilcopo ordinato
Tralia ad rectam Adem reuerritur.
_c Valencinianus bellum in Sarmatasparans, apop lexia obije.
MulciOnaChOrUM MarEVTIO COTONaNEUE.
TVALENS XXEX post mortem tratris cum Cratiano & Valemtiniat
annis quatuorreonauie.
Phorinus hareriCUSMOTIEF.
Theodolus, Theodolis postea Imperatoris pater, de mulei nobiles a 2
tenreoccili.
+Cracia
262
anni
moritur, anno xtaris 46.
anni
1

## Folio 263 — 886285755:0281
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000281.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
Anni
Dom
Anm
maar.
At A O NIC ON.
262
anni
Dom.
Rernum Ronanorum.
Ctacranusetintamillia Alemannorum deleuit.
Crochi depulli ab Flunis, diftundunturin LhFaclat.
2 Valens lesem dedic, vemonacihimilicarent: nolences, FultibusHL Ih.
tertici.
Giorhi datis à Valenre haereticis doctoribus, Ariani efticinnE.
Gochitame compulsirebellane.
4 Valens, a Cochis occilo exercieu fugiens, in domo quadam viuuscre
MATUIT.
FTucusqe Chronicam Fnsebii LPieronymus perduxie.
Antiquus codex.
EGRATLANVS XC, cum V AC,3
niano tratre poltmortem patrui, an.
nis sexregnauit.
 Cratianus Theodolium senerc 379
Fispanum, Orientis limperacorem
Eecir. Priscillianus exilcopus haere
Em condit.
2 Abhoc anno Theophiluspalcha-
les circulos inchont.
300
3 Synodu. ecunda CL Epilcopo. 353F
rum Const. inopoli aduertus Ma.
cedonium congregatur sub Dama.
EoPap2.
4 Hlocrempore Theodolus mulcis 382
praliis Crochos, (lunos, Alanosq; (u
Peranic. Achanaricus R ex Cotho.
eum moritu.
5 Arcadius, Lheodoli Alius, Impe. 383
rator efficitur.
6 Maximus regnum sibi vsurpans, (38 +
Valentinianum lcalia depulic: CTF 2-
eianus Luoduni occidicr.
Romx post Damalum V R SI.
NVS XXXVF Papa, Sedicannis qua.
cuordecim.
P THEODOSIVS FEF cum VL
lentiniano, post morcem Gratiani
amnis vndecim regnauie.
Theodolius vir omnibus vieturi- (385
bus plenus, Valentinianum benigne
Culcepir. Prilcillianus e alii haereri.
cilequaces cius, ab Fuodio praetecto
gladio addicti (UnE.
2 Ambrolius Mediolanenlis Fpi- 386
(copus, e lanctus Marrinus Furo. l
decretalia X V capicula Lumerio Larra
Nouus seu Manuleriptus codex.
Post mortem Valentis Arriani Im-
peratorio, TR AFL ANVS cum alen
manofratre suo, annis sex regnanit.
Ciraitanus Crp. Lheodosium Ortenio
Imperatorem perficit.
Priscillianus de Galliis episcopus, hoc
tempore sui nominis haeresin condit.
Aohoc anno Theophilus Alexan-
mus exucopus paschales circulos in-
Saddus secunda rniuersalis CL. epi.
Scoporum Constantinopoli agitur, contra
Macedonium hareharcham, ipsius vr-
bis exiscopum, sub Theodosio Aueusto ex
Damaso Papa: ex post damnationem prae
achatelicitres Canones constituutur.
chbat.
Archadius, flius TheodositAueu
si, a patre in consortium rerni assum-
ptus, regnauitannis XXV I.
Maximus sibi regnum v surpans,
Cratianum Lugduni occidit.
Romae post Damasum Papam Siricius,
qui in Chronicis PrOsperi VRSENVS
dicitur, Papa X. L. sedit annos quatuorde-
Tim.
Hieronymus presbyter, iam in Beth.
lehemhabitans, clarus habetur. Priscil
lianus haereticus in synodo Burderalensi
damnandus, fuxit: sed Freueris ab F. b0.
dio praefecto interficitur.
Hoc tempore Siricius Papa scripsit

## Folio 264 — 886285755:0282
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000282.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
FERMANNI CONLKACEL
amrignus Codex.
muut. Thenis epilcopus, de Flieronyus
Bechlcemires clarissimihabencul.
4 Maximuseyrannus a Lhcodoo
victus, _ captus, capite plectitur, a.
Victor Ailius eius ab Aibogaste in.
terticitur, de Valencinianusregnore
Cticuitur.
tchacius e Vrlacius exilcopi, ob
necem Priscilliani, quem acculaue.
rant, Ecclelix communione pri-
UANEUE.
38.
Nouus (cuManuscriprusco
conensi L. pisCo.
Theodosno AlgustusMan
anuAquiletae occtant.
380 Lchaccs Vrsatius exiscopi, obne.
cem Priscilliani quem accusauerant, FC.
clesia communione privantur.
264
anni
8 Valemcinianus dolo Arbogactis;
Iuspendio periic. ITieronrmus vlguie
huclibrum deillustribus viris Fccle:
sixperduxit.
9Arbosastes Fugenium errannuma
Imperarorem constitmit.
10 Loannes heremita Fheodoliurn
victorem FOre Conra Lugeniutn
prophetat.
11 Augustinus Doctor Facundis 2. 
mus, Ilipponcregione Atricx, cpi-
(Copus ordinacur.
Claudianus poeta clarus habetur.
Theodosius Fugenium Fyr:An.
num luperauie, ex ipse Mediolani in)
Paceobiie.
TARCADEYS XEFE, Alius ThCO.
doli cum Fratre FTonorio annis tre.
decim.
Toannes Chrysostomus, Aueustinuse
Seuerus aliique quam plures Doitorescla.
ruerunt.
332 ralentinianus dolo Arbocastis, H.
queo vitam finiuit. Flieronymus librum
quem de viris illustribus, Fcclessae seri.
psit, huc usque perduxit.
Theodoscus Emp. cum faliis Archadio
e Hlonorio tres annosreenauit.
394 Loannes Anachorita, cuius vitam
Fieronymus dese opsit, Theodoscum Im.
perat. contra Fucenium trrannum ai.
Etoremfore, praedixit.
395 Theodosius Imp. Fugenium tyran.
num vicit, ex ipse eodem anno Medio-
lani in pace requienit. Proquo AR.
CHADEVSE FTONOKLVSfiljeius,
annis XCTI. Augustinus Hippone or.
dinatur Episcopus.
Toannes Feremita migranit ad. DB.
.
390) Hoc tempore S. Marrinus, Am-
Hac histo
ab
neDon
ti ssone
osit aue
vercingui.
35
brosius, exiscopi: Fieronymus presbyter,
Mclses. Ccclestiosblcaon Bestolbaee Chsedus tpsten
perduxit.
396
2 Gildo Comes Atricam sibi vlIIE
Bitur.
DuS, POLLUILAS VIETUITESIgravIE: Id
Dominum, anno xetatis B1, EpilCc3.
DatuSVerO26.
Roma AAASTASIVSXXEVII
Papa ordinatur, Ambrolius Mediis-
larientis Episcopus, doctor lapiencil
Pareaudet. Joannes Fleremica obije.
2 Concilium C archaginenle colli-
S. Martinus Luronorum opileio.
397
Oudo Comes Atricam sot ) alonte
ceosurpauit.
S.Martinus exiscopus migrauba
Dominum, anno atatis L. XXX P, epises.
Patus VerOXXLI, cuius vitam es vir.
rutes sulpitius seuerus egresie compo
suit.
330) S. Ambrosius Mediolanensis Ar.
ehupsopus, doctor est esclo, hatstaum
Cimus
ad Dominum.

## Folio 265 — 886285755:0283
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000283.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
OBME
Scl1.
Anm Cimus, migravie ad Dominum.
mudi.
CH R ONICON
265
Romae Anastasius Papa X L. Y sedit
annis quatuor. Cildo Comes pugna vi-
crus interiut.
4 Templa idolorum destruunt
a ludioladiatorum colluntur. M2-
Cceril Cildonem trarrem, Deo iu
nante, superauit.
5Cochi FTelarico _ RadagailoRC.
sibus scaliam ingrediuntur.
400
6 loannes Constantinopolitanus d 40L
Theophilus Alexandrinus illustres
exilcopi, libiinuicem dilcordistimi,
HaDenEU.
FIOCEEMPOTCCOrPOTA Propheta.
rum AbacuC e Michex à Domino
ceuelantur.
7 ROIX LNNOCENTINS XXXVTII
Papa, ledic annis r4. GEochi Scilico.
nem cum Romano exercitu victum
FIGRUCFUNE.
8 Carchaginense Concilium con-
cra Donacistastrabetur. Flisceporib.
Orolius presbycer clarus habetur.
40
Templa idolorum destruutm
ludr Scacatorum Tolluntur.
Gothi Traliam deuastant.
rioc tempore Anascasius Papa sua de-
creta constiruit exinuitos in vrbe Ma-
Mchaeos damnauit. Corpora Propheta
Tum Abacuc ex Michea a Dominore-
velantur.
Theophilus clarissimihabentur, sed adeo
bannes Conpanmopoltanus es
discordes, ut molimine Theophili Loan-
nesim tentum exilio sit relecatus.
402 Cothi Stiluonem Ducemcum Roma-
no exercitu furateru. Lanocctn
Papa X L. X2 seaut abcitoS L4, Gut 37. Cap.
decretalia scripsit.
tistas hadetur.
Carthazini Concilium contra Dona-
404 Nis temporibus innocentius. Papa
clarus habetur.
10 Hloc tempore Raclagailushoctis
crudelisimus, cum c C millibuS (70.
chorum, Deo donance sine bello
Periie.
Fris diebus Innocenius Papade
dicanie balilicam Gerualii dE PFO-
chalimarrurum.
12 Vandali a AlanieranLICORhCnO
GalliaS IHETAUCRUHE.
12 Constantinus eyrannus Callias
Occupat. Pelagius Brico Deigratiam
impuonac..
1Z Accadius Orientis Imp. COn
Stantinopolimoritur.
Scilico cum Alio Fucherio abFIo-
Borio occiditur.
QFIONORErS ZLUTICuM TheO.
dolio tratris lui Aalio, annis 15.
 Accalusrex ImperacorFactus, qui
mox priuatus regno Gochis cohX
GE.
Vandali LTispanias OCCuPAUC.
(TUnE.
4C.
4C
40
Macesser
multa decreta fen. Nopas pesost
Hoc tempore Radazaisus cum CC
Vietus.
milibus Cothoru, S adscatoe, Cst
406 Vandali, Sueur es Mlani, traiecto
Beno cetlocal. Tannarii Callias hostt-
literinore si sunt.
Innocentius Papa Archadium Imp.
excommunuat, qui conent, et expet
leretur Ldannes Chrysostomus.
Archadius Imp. Constantinopolt
nis Lregnaut.
moritur, relictoprose sho Theodosio, cum
quo dehinc patruus LIONORAVSAn-
Stuco au fortis abonoroAaz.
debolodtit.
randali, Mlani, Sueni, terrio die
4
Octooris sspaius obcpant.

## Folio 266 — 886285755:0284
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000284.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
266
ETERMANNT CONTRACIL
2 Romairrupra est a Gothis, FTala-
rico rese, anno a conditione cius, M.
EXTFTE. Sed quia ChristianS FeX
erac clementer victoria vlus eAt.
3 Constantinus errannus rictus de
Captus est, prO quo MaxiUS EyEaH.
nidem inualit.
Achausphus Placidiam, Cororem
FTonorii, accepiEVXOreM.
Conctantius Dux constituicur.
Gochi rege Achaulpho Crallias
INEFANE.
410
Mariens rex Corhorum Romam
doscint e arapit, anno ab orbe condita
erat, locis sactatis, es ad ea profueistan
tum pepercit.
412 Conorum maxima pars allias in.
gressa. Aeros, S. Martini discipulus,
Arelatensis episcopus, sanctus, inno-
cens, se de sua pulsus est, e proeo Patro.
clus ordinatur.
Eis temporibus Pelasius Brito, an
nitentibus Caelescio ex Taliano, liberum
arbitrium plus iusto extollens, e homi-
nem sine gratiae auxilio, proprio nisi,
perfectum fieri posse asserens, fidemee
clesiae turbat. Cuins haeresin beatus. An-
zustinus singulariter prae caeteris expu.
Enat: es Papa Innocentius cum alisha.
reticis condemnat.
Burgundiones partem Callia, Pheno
contiguam, obtinuerunt.
Srtalus, Coihis authoribus in 6ab
lia tyrannidem inuasit.
Corhi rispanias petunt, quorum pra.
sidio artabus descitutus, a Pomanis est
captus.
Corpora sanctorum Scephani proto.
martyris, Camalielis ex Xicomedi LH
ciano presbytero divinitus revelata, in.
veniuntur.
Romae Zosimus Papa ZL ITI, sedit
omnistribus. Dui etiam sua ad. F. cclesta
statum decreta promuleavit Ysicio epi.
scopo, sub quatuor capitulis.
Konorius Aug. Romamtrium phans
ingreditur. Attalocurrum ejus prace.
dente, es in exilium posteamisse.
Quastio ex aissenseo de huius anni
Paschaoritur, sub Zosimo P apa.
Carthagini Concilio exiscoporum
CCXVIF collecto, ex a Zosimo Papa
confirmato, Pelazius aliique haererici d.
mnantur.
Eclipsis Solis 24 cal. Auzusti facta
est.
M. C. LXTTET: C quia Christianus
Destilentia, fames, es gladius barba-
ricus, misetum late devastant orbem.
41
A1
1
anni
mudi.
Burgundiones partem Crallix
RHEHOCONIUMCtAM LEHUCTUNE.
6 Accalus in Calliis ereannidem ex
CECCE.
Corpora Sceptani prOTOmArty.
eis, Gamalielis _ Nicodemi, Lucia.
no prestyrero revelantur.
Pas ledicannis tribus.
ilio damnacl.
LOlimO Papaoricur.
gregatUE CCLVEI EpCoPO.
Contra Pelagium _ CxterOStiaret
cos ub Z olimo Pap2.
EclipsiS Solisfacta est, 14 C alCHI.
Augucti Cometa usq; ad mensem
Sepcemb. vila ect.
t Hlonorius Constancium inregni
consorrium lumplit.
8 ROIX Z OSTMVS ZXXIX Pa
9Flonorius Atalum yrannum ex
Duxllio dehmusanni palehaio
(0 SftOduS CALCITASIHICHHS COII
419 onors Auz. Constac Se
Consortem sabet Larperg.

## Folio 276 — 886285755:0285
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000285.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
ondie
istan
sbarba.
mMo
Patro.
Mec-
16d
1t
DHI R O N I, C ON.
anni
mudt. guatHOr.
276
ereta fecit, cum quo adus lapadidi
nabus Fubalius, quo ann do Aueusto
deponitur.
12
Roma BOnifaCIIS PaPA Z L TTIL. se-
dit annis quatuor, qui etiam quaruor de-
BONTKKCINS LL Capa, alinis
1b lltousicus Dlcobicaebechlee
Bethleem Hieronus Phsoset
mices, incompatabuis doclot ders
anno vitX gr.
13 Constancius Imperator mori 421 Constantius Emp. Ravennae moritur.
tuIT.
T4 EXCECILIS COMra Vandalos ad 422
Eispanias micritur.
15 Placidia a Fraere Llonorio cum H-
lijsad Orientem mictitur, _ Flono.
riuS MOTIIIE.
ROIX C EL ES FLN V S Pap2
ZLF annis 9 sedic.
TTHEODOSEVS ZLTLILMINOE,
Arcadii Alius annis 26.
2 Theodolurs Valencinianu Placi
dix hilium conlobrinum suum C X-
Caremtacie, e cum matre ad Occi.
dentisimperium milic.
2. Valemcinianus Toannem erran.
num excinxic, Flunosqi per Aecium
Parricium Cuperauie.
3 Pacroclus Arelarenlis Fpilcopus
atribuno quodam innocens occidi.
EUIT.
4 Gens Vandalorum à Gorhis ex.
clula, de Flispaniis ad AFricameran
Cic.
Epilcoonstaeresm condic, lanctam
Mariam Ocororornesans, cui Cpril-
lus Alexandrinus epileopis, e C c.
lestinus Paxamulcum rehstune.
Recius mulris Francis cxlis, Par.
rem Crallix quam possederant, cece
Dir.
4.
exregius interpres, anno ataris Xc1
obist.
423) Romae Celestinus Papa XL. V sedit
annis 9, qui 22 cap. decretalia F. piscopis
Galliarum scripsit.
Placidia Aneusta a fratre Tonorie
palsa ad Theodosium Aurustum in
Orientem proficiscirur.
Tonorius Imp. Occidentis Ravennae
moritur, es Loannes tyrannus regnum
enis occupanit.
Theodosus, Valentinianum amita
suae Placidiae filium C aesarem faciens, ad
resiru declaentis cunt itate possaest
dam remituit.
25 Valentinianus cum maire toannem
tgrannum Ravenna oppressit.
426 Patroclus Arelatensis episcopus, à
42
Nestorius Constamtinopolicanus
Sanctus Augustinus Fipponen.
S Epilcopus de doctor tacundisti
tribuno quodam barbaro innocenstru
cidatur.
Bomfacius in africa pollens, duces
quosdam conra se ammantes oebiat,
contra quem euocatis barbaris, mare ad
id tempusionotum, peruium efficitur.
428 Nestorrus Exoscopus Constantinopo-
litanus auas in Cttesto personas praedi.
mus iclteale Ud abaldatio obrel
la3, 6bs
Catd. odollei Daerum ed Vit dinena
tum Dectarem poseacpissc asprmans,
à Cyrillo Alexandrino exiscopo, ex Pa-
pa Celestino hareseos arguitur.
Osicola hareticus. Pelagianista,
125
43
britannias suo inficit errorem.
dans Anapinus pponensis
LpisCbpuo, i Eltbbate siaa Dacdatis 00
ohis, pro Fcclesia sollicitus, Tuliani areu-
tiis, pro gratia Dei purnans, respondis-
set: ipsa gratia Dei ne ruinam suorum
videret subtractus, 5. calend. Septemb.
meracie ad Domirum; ageo alati
sessus, cum intra ipsas angustias obsidi-

## Folio 268 — 886285755:0286
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000286.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
TER MANHL
annt
mudt
CONTRACTI
5
8 Palladius epil. a Ccletito Lapad
Scoroscredentes Chriltomiturur.
ROmxXISTVS, XLTI Papalc
dic annis 8. Floctemporerertia (yno.
dus rniversalis in Fphelo congrega-
cur, c Epilcoporum concra Nestori-
um sub C clestino Papa.
LZZ VF, exiscopacus seu presbyteratu
Leasdans omuersalis CC Fp
coporum apud episesum coneregatur,
43
sub Celestino Papa: vbi inter aliashare-
Sed Flesoiao badde seboa sa aatitati es
22 capita contra eundem seribuntur.
Roma SIXtUS PaPA XL V L sedit an
nOSOCtO.
aonadeait.
ralemtinianus Aue. multa Ecclesis
lant.
34 randali iam nodem annos africam
435
43
437
12. Paxcum VandalisFacta, data eis
atricae porrione.
Actius Cundicarium Burgundi.
onumregem vicie, quem Hlonipost
DCFCIEFUNE.
13 GFOchI PACCM EUTBAHE, _E PEF L I-
corium ducem Romanum pellun.
CLE.
T4 Cinsericus, rex Vandalorum
Arrianus, cacholicosin Atricaperse
QuituE.
Valencinianus siliam Theodolis
in marrimonium accipit.
infestantes, pactum a Romanis postu
earcum randalis facta.
Corhi Harbonam obsessam samepre.
munt.
Dellum a Romanis contra Cothosee
ritur.
430 His temporibus S. Prosper Regiensis
episcopus, contra librum C’asiani, de
profectione Dei scripsit, in quo eundem
liberum arbitrium nimis exitulisse pro-
banit.
Tulianus Srelatensis Fpiscopus Pe.
lacianistaiactantissimus, Ecclesta com-
munioni surrepererentans, a xisto Papa
denuo damnatur.
16 Tulianus Acheler epileopus,
Polagianicta iactanissimus, cccleli-
am mulca arce inlequitur: (ed a Xisto
Papa damnatur.
Bellum aduertus Lochos Hunis
auxiliacoribus perituE, _ LICOrIUS
dux Romanus ab cis capitur. Crin(c-
ricus dolo Carthaginem cepit.
17 Cinscricus Siciliam grauiter at.
dixic.
ROX LEO XETTT PaPACOH
Aicvricur.
Vandalos inetticacicer mouie.
r9 Fluni Fracias _ IIIyricum vasta-
verunE.
442
4139
e
18 Theodolius ImP. BCHHALCMHEA
Romae defuncto Sixto. Leo vir do-
Etrina e moribus in signis Papa XLVII,
sedit annis 22, qui F uthychianam es
Nescorianam bareses condemnavit, 8
+0 decreca conseripsit.
Theodoscus Emp. contrarandalos per
ducessuosbellum movet.
440
44
Paxculn Cinserico Facta est.
20 LeoPapantullosin vebe Mani l 443 S. Priccius Turonorum episcopis
ChaeOS.

## Folio 269 — 886285755:0287
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000287.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
pe
ET R ONTCON.
anni chaeos inveniens publicanit de Cor.
m
TCXIE. EF lanctus OMILCII LdTOnCn.
sis episcopus obiic, cui S. Pustachium
uCCEHTIE.
21 accila rex Hlunorum  Bledlam
Craerem incertecir, ex eiuspopulum
Cibi lubiccit.
Dc huius anni pascha Prorerius
de Paschalinus Leoni Papae lcri
bunE.
24 Futrches Comaopona
dosio lmperatore _ Dioleoro Ale.
xandrino epilcopo, Llavianum Co
Ctancinopolicanum exiscopum ca.
cholicum mulcisiniuriis attecit.
nus condidit, e suftrarante Theo-
25 Lheodolius Leonem l’apat
peoLuychecoaalerocdt.
Theodolius Imperator Orienris
MIARELANrS XEr cum Va
lenciniano onnis 7.
Accus cum Romanis, Crochis au.
ASC
Luaoriouo incuuetcac
269
publicauit, e libros eorum incendit.
20 Oui a populo Romano venit
moritur.
Prohibicus, nuncios mictie.
cessit, cui samno Lasochius suecessit.
Leo Papa multos in rrbe Manichaos
Idem constituit, ut monacha velamen
capitis ab exiscopo benedictum nullate-
nus acciperet, nisi prius vireinitas illius
probata foret. Vnde es Augustinus asse-
rit, necillam inter vireines sacras conse-
crandam fore, si qua esset es antebapii-
smum corrupta.
Acila rex Hunorum Bleldam fra-  Eledand
trem suum regnique consortem intere-
mit.
De huius anni Pascha Proterius ex
Pascasius Leoni Papae seribunt.
His temporibus Leo Papa inter alia
bonabasilicas sanctorum Petries Pauli
renouauit.
446 Apud Ephesum sexiem dormientes,
qui sub Deciomultapro Christorormen-
ta passi, in spelunca quadam obdormie-
rant, post 296 annos expercefacti sunt,
exconsirmata fide resurrectionis, iterum
obdormierunt.
Euthices presbyter e abbas Constan-
tinopolitanus, confusa in Christo divini-
tatis es humanitatis substantia, onain
eo naturam doematizans, anniiente
Theodosonniore Aus. es Discoro Ale-
xandrino exiscopo resistentem sibi Flaui-
anum Constantinopolitanum archiepi-
scopum expulsum, ad mortem  (q per se-
quuntur. Contra quam haeresim Leo Pa-
palecatosmisit.
Theodosius Emp. Deonem Papam pro
defensione Futhycetis ad se vocat: qui a
Poxulo Romano venire prohibitus, leza
tosprosemisit.
Verum Catholici ab Imperatore
Theodosio ad audientiam vocati.
44023 Bricanni contra Scolos Picta
uos auxilium ab Aerio d Romanis
PEELMEMCCIMPEETAnE.
44.
Leo Papa legatos ad confurandam
haresem mittere curanit. Theodosus
Imperator morituT, PrOqUONLAKTTA-
NVSOrientisimperium adeptus, ex 7
annisregnans Euthicetem cum suis se
quactons damnat.
Placidia Angustaobiit.
Romani Etio duce, Cothis auxiliato-
rum.
ribus Artilam vicerunt rezem Huno-

## Folio 270 — 886285755:0288
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000288.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
270
HERMANNI CONTRACTI
2 Rccila Aquileiam vi maona cepit,
mud. cum quo Valencinianus pacemte
Cit.
3 Actila Tlunorum rexmoritur.
TIOC TeMPOrE quarra Synodus
DCxXX Epilcoporum in Chalce
done congregatur, lub Leone Papa
contra Furxchen.
4 Valentinianus Recium parrici.
um, Reipublicae rrilem, manu sua
occidit.
5 Valemcinianus ab amicis Aerii in
campo Marcio occiditur: pro quo
Maximus menses duosregnaie, et
a milicibus occiditur. Post quem
Auicus Cumplic Imperium.
Eodem anino Crinsericus Romam
opibus cunetis expoliat.
451) Attila rex collectis viribus Aqui-
leiam magna vi cexit. Ad quem Va.
anni
heodore
lentinianus Emp. Leonem Papam mit-
tens, pacem cum eofecit.
Mttilarex Hunorum in suis sedibus
moritur. Loc tempore quaria )ndals
universalis DCZ X X Lpiscoporum in
Chalcedone contra Luihien es omnes
haereticos concrezatur, ibique damnatis
453 ralentinianus Emp. Eiium patrici.
Bareticis 27 Canonesstatuerunt.
um manu sua in palatio staluenter Dc.
cidit.
454) Talemtinianus Emp in campo Mar.
tio ab amicis Ftii interimitur: pro quo
Maximus inuadens imperium, infra
duos menses a militibus occiditur: post
quem Alius sons mperu.
ipso anno censericus rex W andalo-
rum Romam cunctis opibus expollat.
Lmnsq Prosper Chronica suaperanall. qule pisblan L
Papa de vera Domini incarnatione contra Futicen cre-
dicur composcusse.
6 Anicus Imperium Placentiae 
Doluic: pro quo MaiorianuS, reBNa
vit.
7 Marcianus Oriencis LImperatOr
obije.
Ab hoc anno Victorius Palcta-
lem circulum, sed mendolum, in.
choat, iubente Papa FTilario.
SLEO XLVT, annis 17 Orienti
impCrat.
Mlaiorianus Imperator Occiden.
tis, in Africam
2 mou pioenel.
Hloccnpore Lheodorusesla
epilcopus clarus trabetur.
4 Ricimer Maioriano occilo seue
rum consticuit.
455) Auirus imperium Placentia devo-
suit: pro quo Maiorianusregnauit ast-
is quatuor.
Mariunum Emp. Samoobiit: pro
456
quo L. EO Emp. annis 27 regnat. Ab
Boc antio rleborius pasehales Cyclos, sed
Chroreplenos, incheat, Eabentet apato
larto.
Matorianus Emp. Occidentis in A-
fricam contra W andalos mouis procin
45
Cum.
458
+r
repatricio fraudulenter perimitur.
461 Seuerus Rauennae a Richimere Im-
460 Macrcanus imperator a Richime.
uit.
perator effectus, quano ants etu
Turonis beatus Perpetuus exiscopus
factus, corpus sancti Marrini trans-
rulit.
6rri.
aliio6, menitibous
221t2400+ apa btete tellic.

## Folio 271 — 886285755:0289
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000289.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
rici
terDe.
Mar.
Anni (6 tribito, chebHS aCCCtB.
mudi.
AIR O. N. IC O. V.
462) Romae Hilarius PaPa ZLVZIL, se-
Rex Nlanorum Bcorsora Ric
mere parricio rictusinterist.
46
dit annis sex, mensibus tribus, qui hae-
reseo Futycranam  Resorianam da-
mnauit, es inter alia bona etiam duas
Bibliothecas in orbe condidit, es sex syr
oaled Cdp. Coresterit.
Rex Mlanorum Etaliam petens,
apua Perzamum a Lichumere patritio
puenainierge.
8 Scucrus Fraude, reaiune, Ric
eis vereno periit.
10 Anchemius ImpCraLOF OcCL
dentis a Leonemictitur.
16
Seuerus Imp. fraude, vt aiunt, Richi-
meris venent prgt.
l
LCo emp.CAdebBemlt ae COnstan.
tinbedit aub rerendum Occidentis im-
Detlutur Ldmat mrsot3quc rextant aos
e Marcellinus in Sicilia occidi
CUIF.
SIMPZLCENS XEV Papa se
dic anris quindecim mentertio, die
bus sepcem.
12 Acabundus imperium cenranS,
ab Anchemio in exilium mictitur.
ni quots
erat, in medio ciuitatis sansuis e terta
prorumpens, coca die prosturit.
sit Anthemu imperator. exilio depor-
tatur. Romae Simplicius Papa ZL LTTP
sedit annis 25, mensibus tribus, qui duo
decretapromule avit.
Romanus Parricius imperium affe-
ctans, decollatur.
In Eallia sanctus Remixius, caelitus
antequam nasceretur praenunciatus, a
cella in quam se adolescentulus Deomili-
tansincluserat, vi abstractus Rhemorum
archiepiscopus fit.
46
Tolosa 2bi sedes regni Gothorum
468Arabunduo imperium cenians, iuf-
13 Romanus Imperium aftectaris.
decollatur.
T4 Aspar afectata tyrannide Con-
Cancinopoli a L eone occidicur.
S. Remigius Rhemorum arctii-
epilCopuS OrdinaLUIE, anNO XTatISL2.
15 Ricimer Anthemium Impera
coremcum oraui clade Vrbis occi-
dic, et Olybrium concticuie, ipleq.
Deriit.
16 Olybrius ImperatOr septimo
mense moritur: pro quo CIyre
rius.
Jeo Leonem consoicem reeni
secit.
17 Leoleniorobiic: pro quoiunior
Leo paucis mensibusregnauit.
Romx Clycerio Nepos succet.
GIF.
Acehimet Luthemlum Imperaiorem,
cum machaclade Drohaoma ccta s
Olibrium imperatorem constituit, ipseg
periit.
472 Rauennae Clycerius sumpsit imperi-
um. Constantinopoli Leo Leonem con. Eceriuo.
sortem reenifecit, quippe nepotem
suum.
uunior paucis mensibus regnans ex ipse
moritur.
59t
47C
47
473 Zeo Senior Imp. obiit: post quem Zeo
PoSt hune Z C r0 Emp. rexmauic an.
nis 17.

## Folio 272 — 886285755:0290
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000290.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
HERMANMI COMLAMCII
auxiliis lcaliam reniens, Orelets
ex Paulum Frarres occidic. Aus.
Culum exilio damnaum de Komati
Obcinuic, anno à conditionc eius, M.
CC. XXIX.
3 Ododet a Mo LCnC 4)
regNaE.
csta cllioc.  cula
Roma Clycerio succesit X epos in
Orspatricius Nepotem impera
torem fucauit, filioque suo Augustuloim
perium dedit.
Odeacer rex Torcilincorum ex RU.
eorum, peruasa talia, Romam obtinuit:
anno a condirione eius M. C C. XXX.
Orestem es Paulum patricios occidit,
Aucustulum imp. exilio damnauit.
Odoacer Romae inuito Zenone re-
enat.
Tempore Zenonis Imperatoris cor-
pus Barnabae apostoli, es Fuanzelium
Matrhaei enancelistae, stylo ipsus seri
prum, ipso reuelante reperta sunt.
4)8 Simplicius Papa Petrum Alexan.
drinum exiscopum, hareticum Futycia-
num, ab Achatio Constantimopolitano
accusarum damnat.
400 Milderico rege Francorum mortuo,
succesit Ludouieus filius ejus, quem di-
cunt Clodoneum, es regnauit 30 an-
nis.
uud
Anni J4ZENOH L L VLL, alS 1) M
enrem rexie.
Orestes Neporemtugauir, d Hlic
lubuullectum dec.
2 Odoacer rex Porcilingorum _
Rugorum cum mulcis barbarorum
+ Lsoc tempore corpus Barnaba
47
Apostoli, e Fuangelium Macihai
reperituE.
Odoacer in Dalmatiis MIL LH
vieic e Peremie.
imperio.
9 Lheodoricus Theormari silii
rex OAtroroctorum, Z enoni AV.
Sultotamiliaris efticitur.
FELIZ ZLVF Papa, sedic annis
+
Octo, men sibus II, dicbus18.
lem ex magiltrum milicum fecit.
Epilcopis exularis, cacholicos Arria-
naimpierare perscquitur.
ro Lenon Theodericum Consit
IE HIOc tempore FIOnOriHS FeX
Vandaloru, pluS GNam CCCXXXTTT.
484
Theddericus Lheodmari filus, rex
Ostrogorhorum, id est, qui olim in Ita-
haremanserant Gothorum, Zenoni Au
susto familiaris efficitur, cum suis ei 60.
ihismilitanit.
Zeno Augustus Theodoricum bu-
iusanni consulem, es maxistrum mili-
tum fecit.
Roma Felix tertius, Papa L. seditan
nosferenonem, es canonum 27 capitula
constituit.
B Odoacer Phabamresem Rugo.
rum vicire Cepit.
485 Hoc tempore Achatius Constanii.
486
noxolitanus haresi fauens, Petrum Ale-
xandrinum renocat, quem quondam ac.
cusabat. Quo audito, Felixe verumque
cum sequacibus erroris condemnat.
15Theo

## Folio 273 — 886285755:0291
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000291.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
1
M
tuB
ret
IIa
N.
ATR
Anni
15 Theodericis permittente ZC. J 488) Theoderieus rex Ostrozochorum, per-
mudi. none, Tcaliam venic, e Ododerum
duobus praeliis luperauit.
missu Zenonis Auz. Taliam periit:
cui odoacer occurrens, bello conflixit, sed
vict as dusust.
189 Theodericus Odoacrum iam terrio
16 Theodericus Odoacium terrio
certamine victum apud R auennam
obsedit.
F7 OdOnCeKnOCLCCOFCNTUS, GuaETO
Pralio vincitur à Theodorico. Van.
dali PaCeM CCCFUNE: d Z CNON
obiic.
S ANASTASEVS ZLVIEE aN
nIS 28.
490
delilto, eltrchs sicabione dautoitae Obse
dit.
Odoacer quatlo conflicens cum LBed
aerco victus es captus est.
Constantinopol L Lp. Moti
tur: post quem AN AST ASLYSimpe-
rium orientis 28 annisrexit.
E GELASEVS ZEVIT Lapa, lCdi
amnis 4 mensibuS8, dicbu518.
2. Theodoricus Odoacrum insidias
sbi moliencem interemie, e iple
491 Roma defuncto Felice Papa, concit
um a presbyteris es diaconis agitur.
Theodoricus Lauennae doacrum s
tis imperium 30 annis obtinuit.
menses 7, vir doctus ex pius, qui o-
mnes hareticos damnauit, clerum RO-
manum auxit, multa decretafecit.
493 Hoctempore in Africa beatus Ful
gentius Ruspenss epicopas clartult ad-
ctrina es moratis actibus.
13
Occidemisreonum 30 annis cenuit.
4 HHOC tempore Thrasamundus
rex Vandalorum, catholicas eccle.
lias claulic, e 220 Epilcopos exilio
1
derico, hlius eius Clodoueus, qui
e Ludouleus, tex magnus luccet.
CIE.
in Sardiniam milic, quos Symma-
chus Papalanctisimus inibi aluie.
Moicuo cese Francorum cau
Srmmacurs Papa seaa
merica corleriplt.
Elis cemporibus Bocrius CoMu
Romx plurima ingenii sui monu-
biinsidiantem peremit, ex ipse Occiden-
Romae Celasius Papa L. I, sedit annos
Ludomenirea Francorum Aleman
hosduodam Dcomuante, cui, cum in
eodem bellopericlitaretur, se creacurum
promisit.
5 AN ASF ASIVS Papa, Cedicanno
vuo, mensibus rndecim, diebus 24.
+5, mensibus 7, diebus24.
495) Fudonieus seu Clodonens rest Fran
corum, instante Rodhilde coninze sua
Chriscrana, a sancto Remirio Rhemen-
sarchiexiscopo fide Christiimbutus, cum
sente sua baptizatur.
43
196) Thrasamundus rex Wandalorum
in Africa catholicis infestus, ecclescas
Coausit,  240F PsCopOS in daraMia eX
assiat.edE
Boetiuspatritius es Consul multahis
temporibus incenii sui monumenta in
seculari philosophia excellenter edidit.
Roma Anastasins Papa L FF, sedit an-
nisfere duobus ex capita decreratabiro
Sectt.
8 Tlauri, occilo Lilinge duce co.
Euta, ab ttalbalio vicle blactea
AuE.
saur bio Luo an sub, ad
asaser aoruduntur.

## Folio 274 — 886285755:0292
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000292.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
anni
Ludonicus rex Syagriunt L. Bidii
mud. Alium principem Ra bet
lovicica peremic.
9Theodericus Romam venit, mul-
HERMANMI CONTRACTI
499
Theddoricusrex Roma ex alibi, mul
ta per haec tempora mirisica construxit
adificia.
T5annis mensibus fere 8, cum quosimul
per dissensionem nimiam ordinatur
Laurentius, es magna Roma inter cle.
rum ex populum discordia facta, donec
indicio Theoderici reeis Symmachus in
sede consirmatur.
500 Symmachus Papa synodo Roma acta,
Laurentium aemulum suum Nuceriae
ordinauit Fpiscopum.
50I Theodoricus Rex aquaeductum Ra-
vennae fecit. Iis temporibus sanctus
Mamertus rienensis archiexiscopus
virturibus claruit, qui propier luporum
ex vrsorum immanitatem, aliasque pla-
zas, triduanas ante ascensionem Domi-
ni litanias primus instituens, Domini
misericordiam plazarumque cessationem
promeruit.
caquemirandax dificia construxit.
u Theodericus aquam eaanam
perduxie.
12 Icaliam Sirmium recexic, victisa
Theoderico Bulgariis.
502
Romae Symmachus PaPa LFTF, sedit
Quidam ex Romanis Symmachum
5C3)
Papam falso criminantes, ex apud Re-
sem acculantes. Laurentiumque euocan.
missu Theoderiei sede apoptoman h.
nasit.
104 Synodo 125 F.Pcoporum collecta, bea-
tus Papa Symmachus ae luatis pureatur,
aasores s ejus Laurentius Xucerr
nus e Perrus Allinas condemitan.
Tur.
Ludonicus rex Francorum Parisiis
beau Petri basilicam adificat.
tes, maenum Romae (cisma fecerunt.
Petrus Altinae urbis Fpiscopus, per-
es sedisua cum gloriarestituitur, ex per.
15 Fulgentius clarus episcopus
16 Theodericus victis Francis, C. al
lias dequilivic.
cosin Calliam exercitum moit.
506 Theodericusrex Italiae contra Fran.
emporious habetur.
Dissensioiterum inter Symmachum
18 Ludonicus rex Alemannos, di.
vinum inuocans auxilium, bellovi-
Paxam es Ecclepam oritur.
cissimus Consularum administranit.
10
Hoc anno Romae Boethius vir erudi.
Hoc quoque tempore auitus abbas aure-
lanensis virtutibus ex prophetiae spiri
inclaras essiasit.
19L1d0.
cit al luBiecie.

## Folio 275 — 886285755:0293
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000293.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
alta
pta
HI R O NIC O N.
anni rg Ludonicusrex, quem Clodouc.  505
um dicune, cum gente Francorun a
S. Remigio Rhemensi archiepisco.
potide Chricti imbuirur e bapeiria
Cur.
Ludonicus, qui ex Clodouens, Fran-
corumrex, Parisiis obiit, Ubi sedem re-
eniinsticuit.
Histemporibus Symmachus Papain-
ter alia bona Manichaeos in vrbe inuen-
tos, damnauit. Basilicam S. Petri e pot-
ticum marmore strauit, ex alia hurus
modi.
2F Subhoc AnactatSte
bellis Respub. FarigatuE.
22 Vicalianus cum Serchis aduer. 512
sus Anactalium seruusrebellat.
nouem, diebus 17.
Si
TIOKMESDAPaBd L. ICct aMNis
23 Clerus e populus Romx paciti
CaNEU.
2+ Theodericus Eliam Mdu AI 2
(uinta Fucharico ded
26 Vicalianus Cxepe milices analt.
Gyvincens, iplumirridens preuit.
28 AnaCtatIUS HaTCC FAVENS F uEy
cheris, _ catholicos perlequeHs; 
nario.
0ct0.
hiances, occta, _ cum Vitaliano
Eceduspereustir, quem camenpostea
occidit.
uino tulmine perisc, maior octoge
SIusrrursmaior XLIX, annis
 Juctinus plurimos regno suo in
Capiodorus huins anni Consul fuit.
qui postea conversus es monachus effe-
dus Caenobium construxit, ex in secu–
lari diminaque literatura clarus effulsit:
Psalmos exposuit librosinsticutionume
Chronica fecit, es Tripartiram insto-
riam ordinauit.
Roma tandem dissensione cessante
Symmachus Papaobiit in pace.
Romae TCormisda Papa L ITIT, sedit
annos 8, qui inter alia Futycianos e
Manichaeos damnauit, clerum erudi-
uit, basilicas adornauit, ex quatuor de
cretafecit.
Vitalianus quidam seruus, cum Scy.
this; Anascasio imperatorirebellat.
Sib Tcormisda Paxa Anastasio impera-
tori proside catholica Constantinopolim
legatosmisit: cui imperatorinter aliare.
scripsir ita: Nosiubere rolumus, non
nobis iubere.
518 Anastasus Emp. haerest favens L.W
eycetis es carholicos persequens, iclus
fulmineinteriit, maior octozenario. Pro
quo tustinus imperator catholicus Con-
stantinopoli regnauit, annis octo, e cum
Vitaliano tyranno pacem fecit, quem
postearamen peremit
rustinus Augustus lezatos Hormis-
dae Papae pro fide missos honorisice susce-
pit, eisque in damnationem hare seos con-
sentiens, multa per eosdonaria Romam
misit.
25
mudi.

## Folio 276 — 886285755:0294
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000294.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
TIERMANNI CONTRACII
loannes Papa Constanrinoxolim
reniens caecum illuminat, ledens
annis duobus, mensib. nouem, dic.
buS 16.
4 Theodericus S. Toannem Papam
carceris alflictioneperimic, e Sym.
machum parritium occidir.
S Theodericus SuBITaHCA MOTTC R a.
vennX Periic: proquo Acalaricusne.
Pos eius regnauicannis octo.
FELIX Papa LFF, ledic annis
quatuor, mensibus duobus, dicbus
quatuordecim.
Clodoueus, qui e Ludonicus,
rExFrancorum, cricehimoregni an.
nomoritur, _ Parisiis sepelitur.
6 Hloc tempore Thildericus rex
Vandalorum Episcoposab exiliore
verrimbet.
52I Tustinus Augustus hareticis inse-
1F
sus, Arrianos etiam Constantinopoli
licos de exilio revocanit.
duos, menses nouem: qui à Theoderico
Auz. es cunctis cinibus honorisice sus.
ceptus, adportam quae dicitur aurea, ca-
cum illuminat, es coronato à se lustino
Augusto, cum multis muneribus re-
dijt.
philosophum diucarceratum, occidit, nec
mulio post socerum ejus Symmachum
parricium: itidem interemit. Joannem
quoque Papam beatum carceris afflictio.
ne necauit, 25 cal. Tunii.
Theodericus tyrannus posttresmen.
ses ab obitu Loannis Papae subiio Rauen.
naobiit, es sicut cuidam (olitario reuela-
tum est à Loanne Papa ex Symmacho
patricio in ollam Vulcani derectus est.
Post quem népos ejus Athalaricus puer
cum matre regnauit annis octo.
326 Romae Felix quartus, Papa L. VL, se-
Iustinus Imp. obiit: pro quo iustinianus
Tustinianus Aug. Delesarium amt
75
52.
arin
mudi.
7 Elis cemporibus S. Benedict
Abbas rircucum gloria claruit.
52
persequitur: unde natus Theodericus
rex tralia arrianus, exitium catholicis
in Tlaliaminitatur.
In africa moriuo Frasamundorege
Vandatorum Arrcano Lat apro
eorenanit annis octo: qui statim eccle-
Pas diuclausas aperuit, e omnes Caiho-
Roma Loannes Papa L. V, se dit annos
Constantinoxolim missus, ex a Tustino
Theoderuurex Gothorum ex syraht.
nusRomanorum, Boetium parricium es
dit antis  mensious Constantinopeli
nepos etus imperumt annis 38.
cum scum Principem militiae fecit.
Gens Wmoro seu Lonrobardo-
rum, reze odmno. Lannoniam inua-
Distemporibusbeatus Abbas Bene.
Cortem de luccellorem taciens, obiit.
Irsecrarrs L. Lulcale
FOre RepOS, annis 38.
F Juctinianus Parthos Dedum mo.
ventes mino exercitu lupCraF.
amnis duobus, dicbus 26.
Amalsuinta (e regente, lcalix regna.
uic.
8 Justinus Justinianum regni con-
BONTEACEVS PaPZEFEE, sedic
2 ToccempecatatieHS, Macre
sit exibihabitanit.
dictus, immensa virturum cloria claru.
3 ParchiRomanum exercirum Cab.
baco Pa(ChX VINCUMEMLER CVRIYS
PapA, qui DE IOANHES LTTEE, (C.
dicamnis duobus, metultosacot,
It. Friscianus quoque Grammaticus B1S
suietemporibus.
debuSlCh.
4. MOr.

## Folio 277 — 886285755:0295
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000295.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
dores
n
A, Ca
an
mudi
eit.
CHKONICON.
anni (a Dortuo Achalarico, Amalsoinca ( 5ye
Theodohac Cm e
Amalluinta Theodohado iciben
ceoccila eAt. ACAPTTVSLV PaPa
ledirmenlibus rndecim, dicb. 18.
nus abbas palchalem circulum ma.
gnum inchoae, incipiens ab anno
dominiex incarnationis ,82, qui est
annus Diocletiani 242.
STEVEREVS Papa sedic anno
vno, mentibus quinc, dieb. vnde.
cim.
6 AB hOL aHIIO LTOhySiuS ROma
 Flocrempore Bililarius a Justini.
anomillus, Vandalosin atricaccle
ul.
VICTLES Papa Ledic annis 18.
MeNSIBUS VHACCMM.
ceptaes, anno excestionis (ux VBC
Smo lexto.
8 Carthago a Bililario patricio re
In staaoisouldericoreze Wan-
dalorum catholico. Geiamer regnum in-
nadens, in catholicos es in omnes debac-
chatur.
Romae Bonifacius Papa L. V LZ sedit
EE Hoc cempore Bilisarius Consul
icerum Atricam excinctis rycancu.
liberat.
annos duod menses terme
Bonifacius Papa Vigilium diaconunt
in synodo post se Papam eliei, sub chiro-
Grapho decreuit, quodramen postea (quia
contra Canoneserat) combussit.
ab hoc anno, (cilicet imperatoris Lu
siniani sexto, Diony sius Romanus abbas
cyclum maenum paschalem inchoat, qui
jam semel, ab incarnatione Domini an-
nis 532, exactus, totidem in se annos con-
tinet.
Roma Toannes secundus, qui ex Mer-
CariuS, PapA L VFFL, se dit annos duos,
menses 4, cui Tustinianus Aug. de fide sua
literas transmisit.  A 1. EII.I
Romaemortuo Mthalarico rege Ca-
thorum, Amalsuindamater ejus, The-
odatum in consorrium regni sumit: qui
tamen eam postea occidiiussit, e ipse so-
lus regnavit.
Belesarius patricius a Justiniano Imp.
missus, eentem Vandalorum in africa
bello victam, deleuit: captoqe rege eorum
Genamero. Carthaginem Rom anOxOpu
lo restituit.
535 ROmAACAPLTVS Papa L. FX se -
dit, anno fere vno. Hic Atheodato ty-
rannoproeratia Tustiniani Aue. missus
Constantinoxolim. Anthemium erus-
dem vrbis Fpiscoxum harericum da-
mnauit, ordinatoque alio episcopo, i. Ve-
nete catholico, ipse ibidem obiit, in eccle-
siasticis reeulis apprimè eruditus.
536 ROmA SZLVERLVS, Hormisdae
dudum Papae filius, contra voluntarem
cleri Atheodato trranno pecunia cor-
rupto, L. X Papa violenter promotus, se-
ditannum onum, menses 5.
Syluerius Papa cum in restiturione
Anthemii es communione haeretico-
rum Aurusto nollet parere; uisse ipso-
rum a Belesario parricio falso crimina-
tus, à Visilio diacono afflictus exilio
obiit, +2 Calen. Tuly es posteamiracu
lis claruit. Ipseq Virilius Papa L. XF Or-
dinatus, seclir annos 17, menses 7
538 Belesarius parricius es Vigilius P apa
ritisisum resem corhorum prena vi
53
5.
3
53

## Folio 278 — 886285755:0296
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000296.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
HTERMANNI
CONTRA
T
13 Flis cemporibus Bilisarius in IIa
liam Virigilo, qui Thcodotacun
Cheodebertorese denictis, Ro
Cclntac, supetato, a LTateiscum
nam Rempublicam rixilicer fclici
TerG; rePATALIE.
Alehaltea lepelicur.
18 Arator subdiaconus librum su
archiepilcopus e gentistrancorum
apoctolus, Idibus lanuaris s cact
ad Dominum, anno episc. lui74.
gregatur, concra lheodorum eo-
codemando Llcodericusrex, tilius
Clodouci, vigelimorertioregni an.
nomoritur, e Meris sepelitur.
um publice coram Vigilio P’apa lc-
dit: ex lanctus Remigius Remenlis)
20 Hloetempore Guta sstiodus
univertalis in Constantinopoli con
mnestiareticos, sub Vigilio P’apa. FC)
5
22 Llal tempestate Forila Gorho
mun reX  a aCe
CC2.
24 Victor Capuanus de huiusannii
Pascha Ccribens, Victorii arguiterro.
ctum Constantinopolin perducunt ad
Tustinianum Auxustum.
Belesarius patricius Parthos, Anti-
ochiam es Syriam vastantes redire coe-
eit
Tocilares Cochorum Romam Cam.
paniamque devastat.
Huius Lustinianitempore corpus san-
cti Antonii monachi divinitus reuela
tum, Alexandriam transfertut.
Hoc tempore quinta Synodus oniuer.
salis Constantinopoli contra Fheodorum
ex omneshareticos, sub rigilio Papacot.
lecta, 24 capitula constituit.
transmisisset, ipse multas post velates
mierauit ad Dominum.
S. Remirius Rhemorum archrepisco-
pus, es gentis Francorum apostolus, an-
no Episcopatus 7 4. Edibus Lanvarii ple-
nus virtutibus misrauit ad Dominum.
17 Fluius Principisrempore corpu
Cancti Ancoms onae depercum.
5C
A
Hoc tempore Benedictus abbas, cum
discipulum suum Maurum ad Gallias
Ara ocaonus adManus I
brumsuum, quem de Actibus Aposto-
lorum heroicometroedidit, risilio Pa
Paboratum padile ttan
Potilarex iterum Romam inuasit:
Hloc tempore fuit S. Liberatus, C ar-
MazihensiS arCaou, qui de autho-
iabe CBatoelonensio Libitlclus cthblab
tilia consetps rum Lapatrut
Guatead hatetielo satisseu ttotranit.
Vixilius Papa cum ad consensum ha-
reseos ex resticutionem Anthemit ext
Scopinullatenus adduci posset, Constanti
nopolin vi perductus, exilio eraniter est
asftictus.
Lustlrtatus AlQ. Bastueam dalitato
ris, quae sanctae sophiae dicitur incompa-
uccl pere Lonstanetho pdlo consittam
Ipse lezes quae lustinianea dicuntur, com
sult.
Victor epi scopuS CapuanUS, de huiuS
anni paschia scribets, etroos ratoi
eyclosarguit.
timnsae

## Folio 279 — 886285755:0297
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000297.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
Ani.
11
us s
cevell.
cot
cum
irtutes
ib
astu
Pa
anni
CHI R ONI C, O N.
FIncusqi Pornanco
26 PELACEVS Papa, sedic anE
vndecim, mensibus io, dicbus 18.
iscopus Chronica se festis Komat
reviata perduxit.
552
31 Bridius rex PICIS LCEHALE CC
dit.
berci, rex lolco, o, a
smansquauordecim.
34 Theodeberrus, Eillus Theode
Hoc sempore tustinianus Auxustus
Narsetem eur
mPrincixemmilicia
Factero ge Eecilurio asit.
554 rizilius Papa tandem imperranti-
busRomanis e Narsete, de exiliorelaxa
tus, cum Romamrese lexisset, in sici-
lia morbo calculi decessit. Pro quo P E-
mensibus 20. Dui a popiio aoaosa
ctionis contra vicilium curpatas, apetjo
apud S. Petrum ambone, ex Fuangelia
super caput ejus posito, iuramento se acri-
mine illato purzauit. Hic ordinatus est a
Perusino es Ferentino episcopis, es An-
drea ostiensi archipresbytero. Nam
hoc est priuilerium ostiensis Lcclestae, 2t
exiscopuseius es archipresbyter (si Fpi.
rificis ordinationi iure perpetuointeresse
debeant: ex F piscopus si adfuerit, dein-
ceps prim pu portandi habebit:
Gudidat alus Curdimali Lipiscopo lice-
65
LACEVS Papa LXEI sedit annis IF.
Scopus ejus nonadsaetet) LomaniPon-
bit.
ildeberim tex trancorum mori-
tur. ex Parissis in basilica S. Vincentii
sepelitur, regimenq ejus L otharius fra-
558. TemporLuromis Supa a d. ut
ter assumens, totam paterni reeni mo-
narchiam obtinuit.
tini rebellibus ad eam fugientibus, iene
crematur.
519 Locharius rex demalis suis paniten-
tiam agens, basilicamt d. Marrinistu
diosereparans, PannoXI.
our red so Cloaouer maent.
compendus vabriat.
37 ADANNES PaPA LFX, CCdit aH
nis X2, menlibus 11, dicbus26.
Iudebercus rex, silius Clodouci
magnannisresnans 40moritur, ee
Pariliss ad 5. Vincencium sepelicur.
38 lulehtanus imperaror obiji.
56.
Constantinopoli rustinianus Emp. an-
no imperii 38 decessit, pro quo lV ST I.
NTANVSminor, LI, homo iniquus es d.
naruo annis ondecimresnam.
Tarobertus rex libidini deditus à 5.
municatus, obit.
56
EVOFLNVSMINOELI annISu.
Germano Parisiorum exiscopo excom-

## Folio 280 — 886285755:0298
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000298.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
anni
2S0
AERMANNI COATRACTI
2 S. Columba presbycer _ abba5,
mudi. de Flybernia veniens, Brirannisver
bum dei praedicat.
 amporoninmensa pescilemia
exmortalitas, totam Etaliam, maxime
Liguriam devastanit.
Narses parritius divitiis auctus, ex ob
Hloc tempore Narles parricii
dit.
Focilam Cochorum victum occi
lius Theodeberci, anno regni sepri.
momorieut.
dosin scaliam vemiretecit.
6 Sanctus Vedactus obiie.
4 Cortosque Iralia ex puII.
Follem anno Theobaldusrex, 
5 Narses paltitius, Gat Crothos ex-
pulis, a luctino oftenlus Longobar.
us caepic, pertecur d dedicauit.
Magni, annisresttans Limotiu de
Suestionis ad S. Medardum sepeli-
EUT.
8 Tloc tempore lonenus +uju d
oleliam Philippi de lacobi apostolo.
eum, quam praedecessor eius Pelagi.
10 Lorharius rex, silius Clodouei
2 Tuleaus Imperacor obiie.
TTIBCREVSCONSTANT
LFI, aus splem.
id a Romanis inuiciam passus ex apud
Augustum criminatus, Roma in Cam-
paniam discessit, ejque successor Longinus
in Ttaliam mittitur.
566) Roma LO ANNES tertius Papa
LXXXFF sedit annis ferme 4 qui eccle-
siam Philippi es Lacobi apostolorum
quam praedecessor eins Pelasius caeperat
perfecit es dedicavit.
Varses patricius, qui multum pro
Repub. laboranerat, a Tustino. Aug. in.
iuriis lacessitus, Congobardos, in Panno-
nus habitantes, ad vastandam ex possi-
denda Iraliam inuitauit. Multaprodizia
es praecipueignea acies in caelovisae sunt.
68Lonzobardi rece Alboino, mense
Aprilirenetiam incresieam, paucis ci
uitatibus exceptis, sibi subeiunt.
Mboinusrex cum Loneobardis LI
guriam inuasit. Mediolanum es. alias
plerasque vrbes cexit, Papiam plustrien-
Alboinus plerasque in Tuscia vrbes
cepit. S. redastus episcopus obiit.
Papienses resi Alboino ad deditio.
nem veniunt.
Darses parricius obiit.
nio obsedit.
Abottouo ea Lbiebbud cobindope
insidias conineissua, apud reronam ab
armicero suo occiditur.
575) Constantinopoli Tustinus imperatot
post multa mala sua in amentia versus,
vout. Proguo LEBERLVS Consanti
nus sextemuir Domino deuotus, qui ipso
mentecapto palatium rexerat, regnauis
E BEDEDTCEVS PapA LX, sCC
annis 4, menserno, dicbus28.
2 FIoC tempore Gregorius tunc a-
Pocriliaruismoralia Pob scrip(Ic.
LCollefecta C Oulcanmopoluca
57C
577
57e
Roma Benedictus Papa L X IZLI, se.
dit annos + menses duos: a quo beatus
Grezorius de monasterio ablatus e dia
ona
anns septem.
S. Cermanus eariscorum exiscopus
mierauis ad Dominum.
numepilcopum Liberio praleeut
Eider churrectionis crralte dum

## Folio 281 — 886285755:0299
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000299.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
Destilenia
maxime
Aus, excb
5 apud
ainCam
nginus
5 Pa
qui eccle.
II
caeperat,
IuQ. M
eamo
rodigia
sun
mense
is et
rais Lt
alias
strien.
Erbes
H R O N ICON.
sHloctemporegens Longobardo
rum, comitante tame de Pelul, Ila
liam vastac.
EEPELACEVS Papa Cedic annis
decem, mensibus LI, cicDSIO.
Tiberius Imperacorobiie.
MAVRLTEVS ErrIavie
arnum.
conus ordinatus, Constantinopolimqe
apocrisiarius missus.
Futhitius eiusdem arbis episcoxum
infide resurrectionis errasse Tyberio A
susto praesente connicit: ubi etiam ab
exiscopis, motanum 20b Dementions ad
eum monachis suis seribere compulsus est.
Magna aquarum inundatio ex illu
Uted, sulmna, Tetramotus, Beminedtet
Cometa die Paschae visus Suessionis
caelum ardere visum est.
Pestilentia ingens fil.
Hoctempore exercitus Tiberii Impe-
ratoris Persas polenet saveranit.
582)
Constantinopol Tiberius omnt lau–
de dignisimus, obiit. PrOGUIO NLA VR L.
2an, amnis 27.
ROMA PEL AC LV S secundus Papa
LX V, sedit annis decem, mensibus on-
decim. Hic templum S. Perritabulis ar-
genteis deauratis texit, aliaque multabo-
nafecit.
583 Hildebertusrex Francorum, acceptis
quinquazinta solidorum auri a Mauri-
tio Imp. Vt Loncobardos de Ltalia pelle-
ret, cum ei(dem pactum firmanit, ex Im-
peratori pecuniam requirenti, nec re
Ponsum dedit.
Cunranus rex in suburbano Cabil-
lorensi monasterium 5. Marcelli con-
sruxit.
585) uperanret trantorum per inst
dias interemptus, Parisiis sepelitur.
586 Longobardi antharium rezem sibi
constituunt.
Globusieneus scintillans es quasiru-
giense caelointerram cecidit. In Eispa-
nia Richaredus, Levisildi regis Cotho-
rum arriani filius, postmoriem partis
effectus Rex, a Leandro Fispalitano exi-
scopo, cum tota cente Cothorum ad ca-
tholicam sidem reuerritur.
588 In Fispania haeresis Arriana destri.
eta s ynodus Loletana collecta est, in-
dustria Leandri exiscopi es Richaredi
 HlocremporeLcuigildus Crotho.
rum rex Arrianus, Flirmingildum
Eilium, ob hdem cacholicam securi
iussir occidi.
4 Hloc tempore Richaredus
Flirmingildis Frater,
28
ruere.
80
52
S
58
Vectd. lasat atceta, Daot anupiise
sis Persarum, occulte baptizata posimo-
dum etiam maritu suum cum toragente
apua Anciocmuam baptizari persuasit.
ii
CUM EOTZ genre Gorhorum, 2C
cacholicam Adem convercitur.

## Folio 282 — 886285755:0300
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000300.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
HIERMANNL CONTRACTI
Sigibertus Flius LOcharii, LCX FOF
tis, inlidiis perimitur, annoresl 14,
 Remis lepelituF.
58 ditusrex sororem suam; An-
thariorezi Lonzobardorum promissam,
res Cothorum, qui nuxer catholicus fa-
ctus est, in matrimonium tradidit.
Tunica Dominisaluatoris, à Simone
quodam Judaeo, tormentis coacto, mon-
strata a Crecorio Antiocheno, Loanne
Constantinopolitano, ex ThomaHiero.
solymitano, ex aliis pluribus F. piscopis,
ieiunio triduano celebrato, in archa
marmorea, in oppido Hephad, inuenta,
summocum honore Hiero solymam alla-
ta est.
591 Rex Concobardorum Theodelin.
dam, regis Baivariorum filia pulchram
expiam, duxit vxorem.
532 Ingens mortalitas facta est, in qua
primo Pelazius Papa, deinde innumeri
extincti sunt. Et beatUS CTILEGORIVS,
tunc Romana ecclesiae archidiaconus,
constituris, litaniis, es plaza cessante,
Papa X L. V Fordinatus, doctrina es aiti.
bus cunctis merito praeferendus Apo-
stolicis. Sedit annis 13, mensibus sex, die.
busdecem.
Duistatim inter alia mulcalibrum
pastoralem ecrecio edidit stylo. Flic quoque
super corpus beati Petri Ciborium fecit,
es Missas celebrare instituit, itemque
S. Pauli, e sex capitula symodica scripsit.
593 Siccitas marnaes fames facta est, es
insolitamagnarum locustarum multitu.
do.
654 Irem locustarum multitudo frugibus
nocuit.
595 Crecorius synodum 24 F. piscoporum
ad S. Perrum collecit, inductione L4.
596 S. Columbanus presbyter ex abbas,
post multa mirabilia insula Tii iuxta
Fliberniam, mizrauit ad Dominum, an.
noaetatis 72.
Hoc tempore beatus Crerorius Papa
missis doctoribus auzustino, Mellito,
Loanne es aliis. Anglorum centem in
Britannia ad fidem Christi convertit.
597 Hildeberius res Francorum obijt.
Magna inundario Facta est 8
morcalicas in tralia.
IO S. GRECORErS EXHLadPOn-
Quaecannis 13, menHD. 6, dIcb. 10.
SC La a IIPCFat.
cificatum Romxe ecclelix eligitur, in
Er Ediltridus rex cum F dilbCktore
poltoli congresar, indictione deci.
matertia.
Elu, obisc, anno xtatis leptuaselimo
seprimo.
r3 Crecorius Papatrnodum 2Z epi-
Ccoporum ad corpus beati Perri A-
9
Sanctus Columbaabbasimintula
millis doctoribus Augultino, Melli-
1550 24 Ftoc tempore Crcsorius Papa
ad Chrictum Coruerrit.
15 Flupeccuscen us Localii in-
cetise. anoregni2h. de ducttionisle
peliue.
cod Toanne aliisqe pluribus, AnglOS
His temporibus cum Romanus patri
cius aliquot urbes a Longobardis dudum
captas per deditionem recexisset, es obi
Agilolfuo red Laa ise abeita li
59E
13

## Folio 283 — 886285755:0301
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000301.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
Loanne
aHIero.
archa
venta
delin.
ut
aiti
anni
mudi
E R O NICO H
Festo exercitu immineret: studio P. Papa
sesse decernic, tudclione quarca
zibsa regina, pax verim que facta est.
599) His temporibus monasterium S. Be-
18 Circgorius Londunx ex Lboraci
hebpes, e Pao, mecropolita
Creeori ex suffragio Theodelindae reli-
nedicti incastro Cassinositum, fugienti
bus ex eo monachis, a Congobardis o-
mnino destructum ex desolatum est.
00 Grecorius Papa Lundonia e Fbora
ciexiscopos in Britannia misso pallio, me
607
tropolitanos esse decernit, in dictione 4.
Clades glandularia multas ciuitates
asstiit.
602 Mauritius Imp. Phocam Reipub.
viilem, principem militiae fecit. Globi
dic anno rno, menlibus5, aCos3.
4 Floctempore Phocas Komanam)
cccleliam omnium eccleliarum ca.
Puresse, consticuie. Nam Constanti-
ropolicana primam se esse (crip(IE.
BOWTEACEVS LZITIT Pap2,
Sediemensibus octo, dicbus22.
Cunerannus Alius Lotharii, BUF-
sundix rex pius, obijc, annoS re.
SnanS 33.
irperin caelo Dist.
Constantinoxoli PHOC AS Mau-
ricium imp. surpiter interfecit, e ipse
pro eoannis sregnauit.
Corpus S. Victoris martyris, qui cun
beato rso Soloduri passus est, apud Ge-
nuensem urbem divina reuelatione in
loculo argenteo invenitur, es miraculis
declaratur.
Ftherius Tuedunen (iS archiepi (copuS
obiit, ejque secundinus successit.
Beatus Papa Crezorius es doctor (an-
ctisimus, mirrauit ad Dominum, indi-
ctione octaua. Post quem cessante Fpi
Scopatu plus quinque mensibus S AB F.
NLANVS Papa LXVFF, sedit anno
ono, mensibus quinque. Et post hune
item cessauit exiscopatus, anno ferme
vno: quod de Constantinopoli legatio
Emperialis expectabatur.
Hocanno Synodus nefaria C abillonis
congrecata: es beatus Desiderius rie-
nensis archiexiscopus iniuste deponitur,
es exilio damnatur.
606 Fames Roma facta, ex induciae cum
Loncobardis ad annum vnum. Mense
Aprilie Maio Cometa videtur.
607) ROMA BONLFACEVS TertS PA-
DALXV FLI, sedit men ses fermenouem.
Post quemitem cessauit exiscopatusmen.
sibus decem.
SBONTEACEVS Papa Cedic annis 6C8 Bonifacius Papa, quia Constantino
A iiis
20 Mauricius scclerum Cuorum
peenasinhocleculo, ve iple oravie,
exoluens, aPhocacurpiterintertici.
TUE.
SPHOCAS LLEET, annis octo.
L EdilEriduS rCX Fdan, SCOTOTUIMEE
sem Forripraelio vien.
2 Ceooapa aMMII
60
se
ddt at ditlatt Atiltt
Oclalid.
3 SABFNEANVS LZCIFPap2, (C

## Folio 284 — 886285755:0302
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000302.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
284
anni (ek, e Oclo, alEbS 1h.
mudi.
ATERMANNT CONFRACFI
polirana ecclesia prima sese scribebat,
apud Phocam Aincustum obcinuit, et
Romana ecclesta omnium caput ecclesia-
rum decerneretur. Tu quoque synodum
72 Lpiscoporum Roma lolegit.
Roma BONTF A CIVS quartus,
PaPALZ IZ, (edit annis (ex mensesocto.
Post hunc cessanit exiscopatus mensibus
ferme septem. Hlic apud Phocam tem.
plum omnium idolorum, quod Pantheon
vocabatur, ommuit, es in honore S.
Mariae ex omnium sanctorum dedica-
uit, 3 Id. Maij, ex S. Mariae ad marty.
Eistemporibus Persae multas prouin.
cias Romanis auferentes, Hierusalem
cruce Dominispoliauerunt.
Heraclianus Phocam Aug. regno
privauit, filioque suo teraclio illud conces
sit, qui regnauir annis 26.
Beatus abbas Columbanus, S. Calli
magister, à Luxouiensi caenobio à se con-
sructo molimine Brunihilais pulsus, 5.
ibi Eustascum pro se reliquit Sbbatem.
612 Beatus Angustinus Anglorumar-
chiexiscopus mirrauit ad Dominum.
S. Columbanus a Luxonio pulsus, Con.
cessu Theodeberti regis Brigantium ve.
nit: ibique triennio mansit.
613 In Tlispaniamortuo Beiterico, Sisebo.
leraclius Imp. Constantinum filium
impericonsortem fecit.
6 Hloc rempore Phocas Pantheom,
id est, domum omnium idolotc,
ecclelix dedic: roBante Papa Boni
Faci0.
7 Elis cemp. Perlae multas peonit
cias Romanis auterur, Flicrololrma
quoqu, _ cruce dominica abstuleru.
8 PhOCaS MOTIEUE. FTIIdCBEEELS 33
rex Forris tllus Se u
anBiSFCGMANS 23.
THERACLIYSEV, auniS26.
LIOc tempOre AnactasiUS PCKH
monachus, nobilepro Christo mal
crium à Choldioerese Pertata
DaTICUIE.
6
62
res appellavit, festiuitatem que omnium
Sanctorum cal. Nou. celebrari constiruit.
Deatus Desederius rienensis archi-
episcopus de exilio reuocatus, factione
Brunibildis ex Theodorici lapidatus,
poss obitum miraculisclaruit.
dusrex efficitur Cothorum.
Beatus Columbanus de Bricantiopul-
sus, febricitante ibi Gallum reliquit, ipse-
que in Tralia veniens, es benigne ab Aei-
lulforee aseptus, canorum odiense
construxit. S. quoqe Callus solitusinem
Cella sua incolere caepit.
4 DEVSDEDEELXV
sec
615
annis cos,   13.
sum Chriltianus, anno regni quin.
quaselimo lexto obyc, proquo lha
cald regnanit annis 24.
6 Eduinus occilo Edilsrido, Anglo.
616. Istaotus hoc tempore adnsto 
61
Scopus clarus habetur.
Brunibilais iniquissima, equis indomi-
Dis alligata, iussu Siceberii regis Franco.
rudienamorte perit. Praedictus I sidorus
hucaq abbreniationem temp. Pel anam.
ledit annis tribus, mensefere vno.
Roma DEVSDEDIECaLL
7 BONL
S Edilberus primus ANSlOTUIM LC.
cumccc urscllum
_TCBMAUIEANISI7.

## Folio 285 — 886285755:0303
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000303.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
ex
EHR ONICON
Amni7 BONTFACErS Papa le dic anis )
orudat. quines.
8 Eiscemporibus Fleraclius ChoF.
atoem regem Pertarum, qui le ve
Deum coli iussie, superauit, de li-
onum Dominicx crucis Hierololy.
mam reduxie.
Sanctus Laurentius archiepilco.
pus obiie, pro quo Mellitus.
65
679
Eis temporibus Mierosoluma, inter
alias Palastinae urbes a Chosdroe rege
Persarum capta, es
Persidem abducta.
crux Dominica in
ROMABONTFACTVS quintus Pa
IZ LLONORIWS PapA LXVI.
dic annis r2, mensibus 1X, dicbus17.
PALXXF, secu ao Gu i vaode
mtis exx pIuS.
In Britanma aejuncto S. Laurentio
archiepiscopo, Nellitus successit.
Macundat magus, genere Let
fidem Christiconuersus, es Anascasu
dictus, Eierosolymis mirae sanistatis
monachus efficitur.
ac
22 Gerarudis esitta, uxor Lotharitte-
sispiissimabona memoriae obiit.
istemporibus beatus Attalia e post
hunc Bertolfus, Bobienses abbates, et 5.
13 Fsis dmporibus ILdorus FLMP
Gallus claruerunt.
In Bricannia defuncto Mellito ar-
chiepiscovo, successit Tustus, qui sequenti
annobeatum Paulmum oraians episco-
pum, anglisillis qui adhuc pacanierant,
praedicatorem es doctoremmisit.
Mellicus archiepileopus obijc, pro
quo lustus.
E+ S. PaulIMUISA LMIITOALCHK PIICOPC
Anelis doctor d epileopus ordina
EII.
nia à Paulino epilcopo ae cem
Christi convertitur, indictione deci.
ma quinta, anno aduentus Anglo-
eum in Bricanniam circiter 230.
17 THCOMLOLLLASFR, ANaSEN 
berri, atracre Theodorico victus _
deconlus, cum tliiscrucidacur, anno
cegni 17.
lentis epilcopus clarus habetur. S
ROMALIONOREVSPAPALXXIB
sedit annis 23. gui multis bonii operibus
abundamt.
16 S. Columbanus a Brunihilde
Theodorico rege Luxouio pulus,
sua baptizatur: annbatas Aneio
Fuctalium ibi Abbacem reliquit.
Edumusrex Anglorum in Britan.
In Britannia E. duinusrex anclorum
a Paulino exiscopo conversus, cum gente
rum in Britanniam penè centesimo octo-
sesimo.
18 Tuodericus rex, hliusFildeber.
620. Beatus Anastasius muttapro Chri
629
stotormenta passus, tandem in Perside a
rege Chosdroe cum aliis z0 stranculatus,
martur efficitur.
Ipso anno Heraclius Imp. Persidem
petiit, victo ex occiso Chosdroc, domini-
cam crucem Hlierosolymamreuexit.
ti, machinance auia lua Brunihilde,
19 Elis cemporib. harelis de palcha
de Pelasiana Bricanniam rebat.
veneno inceriie, annosTCBnaNSFS.
Lothariusrex Francorum fortis, pius
cxreleiosuo dene, annorceniai.
63C

## Folio 286 — 886285755:0304
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000304.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
286
HTERMANNT CONTRACII
20 S. Columbano lraliam Detente a 631 Dazobertusrex Francorum, S. Ar-
Brisantio, S. Callus nobilcum rc.
mansic, e cellam luam construere
CaDIE.
22 FTiscemporibus FTeraclius, vea-
iune, a Sergio epilc. Constaninopo
licano, sedhaeretico, decipieur.
Sigeberrus rex, Ailius Theoderici
à Lochario rege pugna victus, cum
Brumihilde proauia _cora SirpCEU.
cidatur.
Fduinus rex anglorum à Ccad.
valda de Penda victus pugna occi
dicur.
nolfo Metense episcopo es Pipinomaiore
abmus Occno Consclilit cd Mltielo anore
Lusilta saerd.
Pax perpetua inter Heraclium Imp.
es Darobertum, lecaris mediantibus pa-
per Dei auxilium Ccadualdatrran.
no, regnauic luper Anslosannis9.
24 OEraldus, EliusFdittridi, victe
cta est.
L Britannia L. duinus rex Anglo-
rumpacisicus ex picio, aen santo Aezibuco
interimitur.
63.
Osraldus filius F. dilfridi Christia-
nisimus, paucis collectis, es adorata cru
cequam erexerat, interfectores Eduini
reris superauit, ipseqe 8annosregnauit.
Histemporibus cum Sereius Cbscan
Emopolitanus, annitente Crro Alexan-
drino haresin Acephalorum inscaurans,
unam in Christo duinitatis ex huma-
nitatis voluntate ex operatione dorma-
tizasset, ipsumque imperaorem seduxis
set, ab apostolica sede damnatus est.
21 devl1413 LaetL apae
dirmenles 2, dies 4.
26 Flcraclius Imperator obijt.
IOANHES LXVIEI Papa, A
annovno menlibus9, diebus 19.
STTERACLONAS LVIcumMA
ereMarcina, annis duobus.
Crrus Alexandrinus, Sergius e
Prerhus Constantinopolicani, ACC.
Phalorum haereln instaurant.
PHEODORVS LXIX PaPA, le
dicannis lex, mensibus quinqi, dic.
busoctodecim.
2 Flcraclonasmoritur, occilus.
CONSTAHETNVS LVITH
Hleraclii, mensibussex.
F Paulus C OstantinopolitaHIS PVE.
rhisuccessor, aperre catholicosper.
sequitur.
obiic: pro quo Erchanbertus Alius
regpavit annis 25.
SCONSTANTCNNS LVEII, Elius
Constanciri annis 28.
636
Constantinoxoli Heraclius Impera-
Tor, a Sergio Constantinoxolitano exisco-
poin haresin Acephalorum inductus,
Obiit. prOQUOTTERACLOHAS Cumma-
tre Martina annis regnauit duobus.
638. Romae defuncto tonorio Papa, cessa
uit sedes apostolicaannum onum, men-
sesseptem, dies 24: quia C onstantinovoli
auctoritas imperialismorte Principum
nutabat. Duo tempore Lateranensis
thesaurus distractus est.
Constantinopoli mortuo Peracibica
imperaore fratereius Constantinus re-
enauit menses sex.
Compantinopoli post moriem Con.
Stantim silius eiuS C ONSTAN TLNVS,
qui ex Constans, regnauit annis 28.
IL ROmA SEVERTNVS PaPa LXXITL
sedit mensibus 2, diebus +: post quem
cessauit exiscopatus mensibus quinque
64c
l1
anni
mudi
Fatbaldus rex Canchuariorum
rHie

## Folio 287 — 886285755:0305
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000305.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
d. Ap.
taCr
a
Bera
GF R O NFCOX.
287
LX XIILL, sedit annum onum, menses
fere decem: qui missa pecunia multos ca-
pliuos in tistria es Dalmatia a barba-
risredemit.
ROMATHEOBORYSPAPALXEV,
sedit annos sex, menses fere sex. Hic cor-
pora sanctorum Primi e Feliciani lena-
uit, e hareticos damnavit.
In Britannia Osr aldusrex Anglo-
rumpiissimus, contra Pendanum rezem
pazanum pugnans occubuit, es plurimis
post moriem miraculis claruit: pro quo
sratereius osui regnauit annis 28.
644 S. Paulinus Fboracensis episcopus 
doctor anglorum, anno exiscopatus vi-
cesimo mirrauit ad Dominum, sexto Id.
Octobris.
Hoc tempore Pyrrbus Constamtino-
politanus, Sereii es in sede ex inharest
successor, cum a Theodoro Papa dudum
damnatus, ex africa Romam venisset,
ex fictam paenitentiam satisfactionemqe
simulasset, benione susceptus ex reconci
latus est. Postea verodomum reuersus.
exerrorem repetens, denuo abipse P’apa
depositus, ex anathemizatus est.
346 Eis temporibus beata vireo Gertru-
dis filia Pipini, soror Grimoaldimaioris
domus Inualensis conaebimater, virtu-
tibus claruit. Huius soror Begea ex ipsa
relisiosa, Angiso S. Arnolsi filio nupsit, cui
etiam Pipinum iuniorem pexerit.
His temp. cum Paulus Constantino-
politanus Pyrrhi successor haeresin non
solum non dimitteret, sed augmentaret,
ipsumque imperatorem cum aliis seduce-
ret, nec a Domino Papa admonitus es
increpatus resipisceret, e ipseidentidem
damnatus est.
648 Tempore Constantis Imp. zens Sar-
racenorum crudelissima multas prouin.
cias vastauit.
ROMAMARZINVS PaPa LXXVE
sedit annis sex, mensibus fere duobus.
Duo tempore Paulus Constantinoxoli-
tanus, ipso imperatore Constante sedu-
eto, legatos apostolica sedis, pro haerest
cum arguentes, carceribus e exiliis af-
fixit, es Carholicis vbicunqe potuit per-
secarionem excitanit.
anni F Hictomp. deceptus L Paulohare) SAi) Poma loRvNES quarus, eaga
mudi. eieo, perlequicur Christianos.
2 Sanctus OeraIdus rex Anolo.
rum propatriapuonans, a Peldare.
sc Merciorum occidicut. pro quo
Ori trarer eiusres pauit annis 28.
4 Sanctus Paulinus AngloruntC
CcopuS, vicelimo episcopalus anno
obiic, sextoidus Octobris.
S BLARETNVS LXX Pap2 sedi
munis sen, menle vno, dieb. 26.
Marcinus Papa Synodum ios Epi
(COpOrum COnOreSANS, CrruM, Ser-
eium. Prrrtum de Paulum con-
demiac, indictionc octaum
6.
S4

## Folio 288 — 886285755:0306
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000306.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
EIERMA NNI CONTRACII
MuI. LIO EVCEHEVS LXXL Pap2, sCdic) 650) Mar Lupa Laductione nona
amnis duobus, men (bus 9, dicb. 24.
FIOC tempore MartinuS Pap2 a
Constancino Cherlonam exiliomil
Cus, ad Dominum migrauie FTeri-
bertusrex, Alius L ocharii, annosre.
SIAHS NOUEM, morituIr.
ex Ohinus rex bonus proditus, ab
Omirese occidiinus est, _ Lanetus
Acdan exiscopus obiic, prid. cal. SCpF. 
651 Beatus Aidanus Scotisena, exiscopus
es doctor Anclorum secundo cal. Sept.
decessit.
552 Hoc tempore Olympius Fsarchus à
Constante Imp. Italiam missus cum do-
minum Papam caeterosque in side catholi-
carnanimes, depravare, eisque nocerenon
posset, tandem cum P apa pacisicatur.
In Britannia Konorius Anclorum
archiexiscopus objt, pro quo Deusdedit
decem annos praesuit.
Beatus Caxa Marimus cussa L os
stantis, harerici imperatoris, in baslica
Saluatoris, quae C onstantiniana dicitur,
comprehesus, es Conscantinopolim per-
ductus, cum fectinullatenus posset, exi
lio in Cersona damnatus est.
Martinus Papa in exilio mieravit
ad Dominum, ibique sepultus miraculis
claruit: pro quo L VG E NLVS Papa
LXXV II, sedit annos duos, mensesfer-
me z0 vir benienus ex pius.
In Britannia Pendan rex Mercio-
rum pazanus, ab osuirege, sanctiosval
difratre victus, interiit, ex gens Mercio.
rum Christi fidem accepit.
Petrus Constantinoxolitanus quast
satisfaciens pro fide sua, misit Romam
symodicam existolam, valde obscuram
es dubiam sed à domino P apa e ecclesia
Romana non est accepta.
Roma Fuzenio Papa defuncto, cessa-
uit exiscopatusmensibus 6.
ROMAVEEALTANDS PaPALXXVIII,
sedit annis r4 mensibus sex: quiliteris ex
more Constantinopolim missis, in sede
confirmatus, ecclesiam Romanam insi.
gniterrexit.
Constantinus qui ex Constans Im.
perator S. Petro donaria preciosa R-
mammisit.
69
1
5
Synodum Roma 205 L. piscoporu Colle-
u in qua Cgrum, Serzium, Paulum
cum seguatons ettoris damnauit.
anni (208
ledic, ALLIIS L4, LIICMIO. V. P1quo
13 VTTACLAAVS La2LLFAPa
DEVSDEBEL alIS 1O.
Llonorius Ansloate
Dus obiie.
T4 Medicerranei Angli Christiani;
ellecti.
I5 Penda rex, ab Olui rege pugna
victus, inceriie, ex sens Merciorum
557
Christiana efficitur.
18 Dagobertus rex magnus, slius
Lorharii; annis regnans sedecim,
moritur, de ad sanctum Dionysium
sepelicur.
13 Vultherektius Pendani, ex Mer
ciorum effectus, regnauie, anni5 17.
6601 In Lana aunoreC LonEobardo-
ePertaru ultet se cnuva
quorum vnoosciso, id est Codaberto, al
terog
rum Tariberto, duo suli ejus Godabertus

## Folio 289 — 886285755:0307
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000307.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
Cot
Eper
ett.
anni
mudi.
EI R O NICON.
289
teroque furato ad Numnos, Crimoaldus
Dux Beneuentanus regnum corundem
obtnut.
661 Hoc tempore Perterich de exilio re-
versus, iterum n exilum ire compalsus
est.
662 Conscantinus qut  Constans, Ila-
huprofecit.
Constantinus Imperator Romam ve-
  a Vitaliano l’apa honoristce sus
Ceptus, S. Petropallium auro textule ob-
Tult: sed cuncta pene ornamenta vrbis
abstulit.
Eclipsis Solis quinto. onas Ma
facta.
liam contra Lonzobardos venit, sed ni-
23 Constamtinus Romam venic, 
beato Petro pallium aurotextile ob.
tulit toto exercitu cum cercisccele
G2MIHEEaNE.
24 Eclipis Solis Factacs, qualiho
radecima, quineo nonas Maias, in-
dictione septima.
Inter Anolos e Scoros quaestio
de pascha ventilata, e Scori a Vil-
Frido presbycero victi sunE.
Saeua lues ex pestilenria Britan-
niam valtat.
Deuldedic archiepilcopus obiie.
Ceadda e Viltridus Nordan
Vmbrorum exilcopi ordinantur.
25 Hlerchanberto rege Cancuario.
rummorruo, tilius eius FobexuSrC
Gnauil aHISNOHEM.
C
27 ADEODAEYS EXXITLPaP2,
sedic annis 4 mensibus duobus, die
bus quingz.
28 Constantinus post mulcas de.
praedlationes provinciis Factas, occi
Cusin balneo periie, indictione r2.
Theodorus Anglis archiepilco.
Dus ordinatur à Vicaliano P’ap2, 8
ad Briranniam cum Adriano abbate
MIELIERE.
SConsravErUrS, Eilius CON
Ctancini, annis17.
60
662
In Britannia a Scoris ex Anglis
quaestio de pasera Demiaur,  dedira
sunt, quo eostea exiscopus ordinatur.
WscaoprchoHeroraltonaoibicet Sobbt
Aneli ad viralianum Papam pro
exiscopo ex doctore postulatum Romam
miserunt.
665
667
668 In Sicilia Concanius Emperator,
qui ex constans, post multas depraeda-
tiones per prouincias factas, tandem à
suis in balnéo peremptus est. Pro quo
CONSLAALTAVcus pantea
uit annis 27, imperator sane catholicus
pus.
Hloc rempore Sacraceni Siciliat
depraedantes, cum masta plalla L.
lexandriam redeunt.
DONrS LXXIETI Papa, sedi
annorno, mensibus 5, diebusso.
Ori rex Anglorum obiju: PrO
QoLa adnto).
Hoc anno Theodorus archiepiscopus
a Vitaliano Papa ordinatus, e cum
Adriano abbate ad Anglos missus,
multis ex verboprofuit ex exemplo.
669
110
Sarraceni Siciliam vastant.
In Ttalia mortuo Crimoaldo Loneo-
bardorum rege, Percarich regnum pa-
ternum 17 annis obtinut.

## Folio 290 — 886285755:0308
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000308.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
s
HIERMANNI CoMLAeAI
anni
4 ACA LLBL apa LLLB ACMCaH
mult. ris duobus, mentibus6, dicbu5 4.
972
Roma Viraliano Papa defuncto, in.
dictione 25, post duos menses ADEO
DATVS PapALZ X EX secut annis +
mensibus duobus: vir valde mitis e
Pus, qui multa aedificia  oitsriu
it.
Sregatur, luo ASAIHOHC L apd.
Lobertus rex Canthuariorum
Obijc, pro quo tracre LucherusFcgna.
vic arnisF, mensibus 4.
Theodorus dlchiepilcopuS An
slorum synodum colligit.
6LEO LXXVF Papa, sedic Men. 6,+
Sibus F0, diebus r7. Ludonicus LeX,
filius Dasoberti, Fracer Sigiberri,
moritur, anno regni decimo lexto.
7 BEHEDLCEVS LXXVEEPaPa,
Cediemensibus 10, diebus 12.
Voltherusrex Merciorum obist. V
PrO quo Frater Fdiltredus annos
25.
8IOANHES EXXVEIIPapa, ledic 676 Roma defuncto Adeodato Papa,
anno rno, dicbus 9.
EdiEredus rex C amriam valtavie.
PoSt menses quataor . DONVS Fapa
Hloc unn Lheddorus arcmepiscopus
Anclorum synodum otilem collezit.
5 Sub hoc Principe sexta synodi
rniuerlalis Constantinopoli con.
enibus ricccu.
annis 13, methos 6, ClC DS L7.
regni quartOmOrItT.
Cegc lede lua Punus, u103 alt 10.
minum peadicataocoClu.
9 C ANON L=L= L2
TO SERCEYS LXXX Papa, I
Dacobertus rex Francorum praeit
puus, ecclestarum Dei venerator, obist.
Regnauit annos 44. Parisiis sepelitur.
LXXZ, sedit annum onum, mensess.
qui porricum S. Petrimarmore sir aut.
Locharius us Ludomci, anno
Wiltridus cpilcopus ab Fotrido
Cometaper tresmenses visus.
Oeclesia aamennat. quaeAutoll
phaliam sibr osurpans, a Romana de
sciverat, Dono Papae seiterum subiecit.
oia de juncto Dono, post duosmen.
nis audons, Metions D. I L apa apult
naretur, qua oorcnatione Pontifcis
solitaerat dari: ita tamen  atellt
generale de electione Paxae prius ad Im.
Peratorem mitteretur, quam ille conse-
craretur.
ses A GA FFEO PAPAL X XXI, sedit an.
Imperatorem effecit, Ut quanntas rele-
Nilsridus Anglorum exiscopus a
Cuiberro rece sede sua pulsus, multosin
exilio ad Lomnu onuertit.
9Constantinus Auz. legationem Ro.
mammisit, e vipro confutandis haete.
ticis synodus Apostolica authoritate
Constantinoxolifieret, posculaut. 
macolleet, Bareruos; MamM L.M
sto operationem admalizantes, da-
mnavit.
tho Papa synodu C X X Fpiscoporum RO.
Fclipses Luna, es magnamorcalicas
12 Theodorus archiepiscopuS AN-
plorum icerum synodum collisit
cemporc Axachonis PapX.
8
homa saloa
utre

## Folio 291 — 886285755:0309
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000309.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
Praect.
obsi.
PapI,
es
atit.
UtDe1.
Anni
mudi.
R ONIC ON.
15 Fotridus rex Flibernia misse
exercitu immericam valtat.
Sanccus Cudbertus Luldistar.
nensis ccclelix epit pes ordinatut
16 Fostidusrex cum Pictosincaure
Peceret, ab iplis peremptus interiie,
Pro quo AlEriduSanNISI9.
17 Constantinus Imperator obijc.
LuTherUS FCX C anThITALTOLCIMMP
ceriit.
SIYSELNCANVSMInOFLX, A
a, alis decer.
 Hlic haereli pollurus, catholicos
perlequitur, ee Cum SaTraCenIS Pa-
S. LaesLLa Mlatae cceic.
Cx episcopus ordlinatur.
2 SERCEVS Papa annis sedit 13.
mensibuS9.
cc tecit.
97
Ncatbo Papalegatos constantino-
polim misit, indatione 9. qui honorifue
ab Auq. suscepte seata modormuer
sali 250 Fpioo prastuC
cunctoshareticos, unam in Christo vo-
luntatem ex operationem asserentes,
damnaverunt, e nouem capitula con-
scripserunt.
pusitem collerit synodum.
682 Constantinopoli sexta synodus oni-
versalis CL. Fpiscoporum, indictioneno-
na mense Februario acta e Macha-
rius antiochenus sequacesque erroris da-
mnari sunt. Duibus damnatis, subiio
plurimae aranearum telae in Basilica co-
ram omnibus ceciderunt, haereticas nu
eas derectas esse portendentes. Agatho
Papa decesit.
682 Roma defuncto Aeathone Papa,
cessanit exiscopatus, an. T. mens. 7.
683 Romae L. EO secundus, PaPALXXXVII,
sedit fere mensibus undecim: virpero-
mnia erudirisimus ex pusimus, qui sua
decretafecit, plurima egregie scripsit, do-
cuit es constituit.
S. Gudbertus Lindiufarnensis eccle-
saepiscopus, Britanniam multis virtu-
tibus decorauit.
Roma defuncto T eone, cessavit F. pi
scopatus menses fere duos.
POSt queM BENEDICTVSsecundus,
PapA L Z X XFLI, seditmensibus decem,
vir saris laudabilis. Cometae apparent.
Romae post pascha defuncto Benedicto,
exactis plus duobus men sibuS IOANNES
quintus, Papa L. X X X FLLI, se dit annum
unum, qui prius archidiaconus, lecatus
in sexta (ynodo sedis apostolicae fuerat.
Constantinopoli Constantino imp.
defuncto, filius eius LVSTLNEANYS
reenauit annis 10, quiharesi pollurus, or-
thodoxis est infestus.
686 Roma defuncto Johanne, post tres
menses CONON PapaL. X X X V ordina-
tus, sedit menses I, vir item laudabilis.
In Britannia S. Toannes Hazustal
densis exiscopus clarus habetur.
Roma defuncto Conone, exactis fere
QuatUOTMEn S.SERGIVSPAPAL XXXVI,
sedit annis 13, men(. fere 9. qui in fide ca-
tholicafortis, persequutionem ab Aus.
Isustiniano passus est: vir quippesanctus
es omnibus bonis intentus.
6E
68
Theodorus Andiorum archiexisco-

## Folio 292 — 886285755:0310
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000310.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
203
FTERMANNT CONTRACTI
Anni (3 Dipinus Elius Angil maior do-] 688) Ceadval rex occidentalium Saro
mudi. mus_C duxtrANCOTUI, FCGHaLIEan.
1152) Cl Lede
e Dasacuco regibus.
Saxonum Romam renic, de a Sergio
Papa baprizatus, in Albis obiic, d ibi
Cepelitur.
(COpUSObIE, aHMO X Ca(1566.
Ceadualdus rex Occidentalium
5Theodorus Anglorum archuc
pabaptizatus, e Petrus vocatus, nibi
Ias est.
689 In Ttalia Mlachis dux ryrannidem
num, ad fidem conuersus, Romam venit.
e in sabbato sanctopaschae, a Sergio Pa-
naloi defuncins, ad ioso capa summo
honorehumubatus,epitaphio decora
inuasit, ex maximé clericos in sequitur.
Theodorus venerabilis Anclorum
ArChlepiscopus annodduentus sit inori
tanniam 23, aetatis vero s8, decessit, qui
librum paenitentialem saris veilem con-
scripsot.
Clemens à Sergio Lapa Lpiscopus
ordinatus, Frelonum senrem ad
Chrictum conertie.
Justinian ob culpa perhdiae, regno
Prinatus, exul in Poncum secessit.
7 Ludonicus puer, Alius Theodori. 692
ci, anno regni quintomoritur.
l8 Theodoricusrex, Eilius Ludovici,
annisregnaNST9, orituIF.
9 Hoc tempore duo Angli presby-
ceri, niger _ albus Hlenaldus, Saxo
nibus praedicantes, mareyrio coro.
MANEUE.
10 SLEO LXL, al ICS.
693
69
6 Hloctempore Villibrordus, qui d
694 Eis diebus duo anglipresbyteri, dum
Saxonibus praedcarent matistiobio.
ribus, regno expulsus est, es ipse L EOrE.
numtres annosoblinuli.
nati, es miraculis declarat, A LEpito L. b.
loniae sunt rumulati.
e
reticus a Leone  Lioero, aBsca(sisna-
Constantinoxoli Justinianus Imp. ha-
Vir 5. Willibrordus, a det e1o Fapa
vocatus. GenuFrejonum pracuatts; o
lutions claruit.
plam cumporrione Dominicx cru
cisinvenit.
(copus subhoc plicipe obiit.
S TIDERENS LXTL
PrCm.
congresatur, sub Sergio Papa.
4630+ Hloc celpere Aistas Lapa ca
2 S. Cudbertus ex anachoreta Fpi
Octrichregina a luis perempra est.
6.
Sergius Papa, Dominoreuelante, ca-
pam cumporione oa abto, it
venit:
In Britanniam S. Cudbertus, ex ana.
choreta exiscopus, mirrauit ad Domi-
num, post multas virtutes, cuius vitan
F LLoc cempore synodus Aquilem
Bedu presbyter descripsit
698 Constantinopoli Ziberius imperculit
2 Romxe L0av ves Papale dic an.  700
inuadens, Leonem impetatorem sexten
annis, quibusipse posthuncregnauit, in
carceretenuit.
Hoc tempore synodus aquelerene 
eta, es quidam, qui Concilium quintum
vniuer sale noluerunt recipere, a Sereio
Papacorrectisum.
Leorconum dimilit.
ant
SFem.
niscerbus, mentibus duobus.

## Folio 293 — 886285755:0311
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000311.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
nBrI
Con
ann
ER ONTOON
sextus, P apa L. X X X Y LI, sedit annisiri
mudi. Poribus tis Cnlulphus alx
Longobaidorum Beluuu Caul
panriam valtat.
701)
5 Bcda vencrabilis Anglorum pre
sorcer, Chronicam minorislibri de
temporibus, hucusqe perduxie.
7C
6 Fdiltredus rex Nerciorum, Con
redorconum dedic e semonachum
Fecir.
TOANHES Papa annis duobus,
mensibus octo.
7 Iultinianus auxilio Terbelli, Bul-
sarorum regis: regressus, Leoneme
Tiberium, cum multis qui eum ex-
Pulerant, occidir.
Aidtridus Fex NOrmannOTI
obiie, pro quo filius OCredus annis
vndecim regnauie.
S. Tleddius episcopus Occiden-
talium Saxonum, obiic pro quoDa
niel e Alchelmus epilcopi praetue
FUINE.
GIVSZINZAAYS, EXTFE secuN
docum Alio Tiberio annossex.
705
COHSTANELAVSFapd, alu
dicbusI5.
2. Iloccempore lustinianus depec
catis luis peenitentiam agens, Pa
pam lummohonore habiit.
mam venic, ad Constantinum l’a-
Dam, _ cumillo OAatilius Sigiber.
ei Regis, ibiq monachifacti, in serui.
cio Dcivitam hnierunt.
4 Conredus rex MercioruM, RO.
mam venie ad Constantinum Pa.
pam, _ cum illo OHatilius Sigiber-
ciregis, ibique monachitacti, in lerui.
eio Dei ritam Anierune.
5 Flildebertus rex, Alius Pheoderi-
CI, AnHOECgNI V7 MOTIEIE.
Vuttridus venerabilis epi(CopuS,
annoexilcopacus 45. poA mulcosla
STSTNHErS Papa dicbuS 20
Roma defuncOCiO, IOANHF. S
3 Conredus rex Merciorum RO.
bus, mensibus duobus.
Bedapresbyter Anglus, vir doctus,
sqe huc Chronica minoris libri de tem-
poribus, perduxit.
Hoc temp. Cum Cisulfus dux Beneuen-
ti Campaniam vastaret, e captiuos ab-
duceret, à Joanne Papapacem postulante
dona accipiens, captiuos reddidit.
In Britannia F dilred rex Mercio-
rum relictoregno, monachum se fecit.
70
7c
70
Constantinopoli Justinianus Imp. au
xilio Terbellireeis Bulearorum imperi-
umrecipiens, Leonem ex Tiberium Im-
peri peruasores, occidit.
Callicinium Parriarcham excacatum
Romanimisit, e in locoeius Crrum ab-
batem, qui se in Ponto exulem aluerat,
promouit. De hoc Imperatore fertur.
quod quoties a detruncatis naribus pro-
punium terserit, tories aliquem de inimi-
cissuis perimiiusserit.
ROma IOANNES septimus, Papa
LXXZVLXT, sedit annis duobus, men-
sibusfere 8, vir facundus ex eruditus.
. Lbannes Lapa oracorium d. Mariae
S. Reddi exi (. mieranit ad Dominum.
ad S. Perum conptrunt multas ec-
clesias ornavit.
Hoctempore Haribertus rex Lonzo-
baraorum possessionem alpium Corria-
rum, dudum a Loncobardis captâe de-
tentam, per priuileziu, aureis literis seri-
prum, S. Furo loannique Papaereddidit.
108 Roma Si Lapa L L X X LX Or -
alnalus, ineravescente podorra, virinti
tantum diebus superuixit. Post quem
CONSTAHETNVS Papa XC esse-
ctus, sedit annis 7. diebus 25.
Coenredusrex Merciorum, es cum
eo offa regius invenis filius Sigiheri re-
eis relictis regnis Romam veniunt, ibige
Monachi effecti, no muliopost obierunt:
Wilfridus anclorum exiscopus obiit,
cur Accasuccessit.
710 Adrianus abbas venerabilis, anno
ex quo a ritaliano Papa in Britanniam
42 0bij1.
70
cum Theodoro archiepiscoxo missus est,

## Folio 294 — 886285755:0312
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000312.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
294
Anm)bores obiic: proquo Arcatlagustal.
muc. dersis ecclelix exil. ordinacur.
Adrianus abbas venerabilis, c00
perator Theodori archiepil. ObiE,
annio quo a Vicaliano mistusest.
EOFFaCtUS, LCITEILHAHUMTOCCKM.
ino menlibus lex.
Constantinoxoli PHLLIPPTCVS
Imperator factus, Tustinianum Imp. Dc-
AERMA NNI CONTRACT
+
6 Philippicus ab exercicu Impera
S PHLLLPDTENS LXITEE, annO
cholicisintestus tLIE.
Nors Flcribertiresis Longobac
dorum.
privauic, regnoq expulit.
ANASTASIVS LXV annistri
bu5.
E GREGOKIN LCCdUS L aPa
EXVI, Ccditalss Guindecim, men-
Sibus8, dicbus 23.
quo Carolus annis 27.
E Philippicus haeres pollutus, ca
2. Anactalius Philippicum oculis
Pixinus maior domus obiic, pro
2. NorsDagobertiregis.
Fobertus vir lanctus, Scorostegi.
timc palchacelebrare docuit.
Olredus rex occiditur, prosco
Conraalis, regnauic annis AI.
TTHEODOSTUS annum rnum.
Carolus FI
sintridum Acit.
nicrienmo Conttancinopolim obli-
Atances, Fame, peste, Ferro, nautragio.
Que repeltUNEE.
Eic Analcalium pranoet, cumqi
presbreerum ordinarifecit.
ricurege
Tibets H. alucum cuum egrestus,
mulca Romx lubuertiexdificia.
LEO, LXVFF, annos nouem.
E Carolus Locharium sibi regem
consticuit. PTOcleMBOrOSaITaCC-
dentes, e multas pronncias deua-
ldebertus rex Francorum obiit.
oro quo Darobertus annis quinge
cidit, ex ipse annum oa paen
ses regnauit, catholicos persequens, hare-
ticis favens. Vndee a C onstantino Pa-
pa anathemisarur: quapropter regni
principibus eum pro excommunicato de-
nitantibus, rerium diadema deponere
compellitur.
Beribertus res L ongobardorum mo-
ritur, proquo Luiiprandus.
Constantinopoli AN AST ASIVS
Chilixpicum oculis P reeno prinanit, es
ipseannostres reenauit.
4 Anastasius imperator missis Con-
stantino Papae literis, se carholicum de-
clarauit.
ripinus filius Ansaisi, nepos sancti
Arnulsi, maior domus ex dux Franco-
rum, anno regni 27 obiit: pro quo filius
eius Carolus regnauit annis 27.
(15 Romae defuncto Constantino Papa–
CTREGOKLVS SecunduS PAPa XCV
sedit annos 25, menses 9, qui 17 capitula
conscripsit.
Dazoberiusinnior, silius Hildeberii,
rex Francorum obiit, pro quo Helpericus
qui es Daniel.
Febertus vir sanctus, natione An-
Elus, Scotos legitime Pascha celebrare
docuit.
713
rator factus, annum unum regnavit,
qui Anastasium Emp. purna victunt
presbyterum ordinarifecit.
das, multa aedificia subuertit. Hoctem.
pore W’infridus, qui es Bonifacius, Re
nere An Germaniae zentib. verbu sa-
lutis praedicat, auctoritate Crecori Papa.
Constantinopoli L. E O Imperator
annis gregnanit: chius temporibus Sar-
racem Constantn opolim obsidentes tri-
ennio, tandem diuino auxilio, fame, pe-
peisaerorepeluntus.
Constantinopoli Theodoscus impe-
Romae Tiberis supra modum inun
hanctus

## Folio 295 — 886285755:0313
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000313.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
etCVS
DPd
regna
eoden
nere
SIVS
Eo
apa
IL RONIC ON.
729
Moguntiact archrepi. Oraatus multis
rentibus profuit, Derbis nmplis.
S. Oihmarus cella S. Cdut primus ab
anni (2. Sanctus Winsridus, quia Boni
mudi. Facius d Ciresoto l’apa Mloguntix
archiepiscopus consticuitur.
DaS efHICIELE.
S. Ochmarus in cella S. Cralli ab-
MorcuoTisperico, Lheodoric .
liusOagoberurex elicuur aC arolo.
4. S. Loannes Llagustaldenlis epilco
Dus, postmullas rircutes migrauicad
Dominum.
6 FIOCEMPOTECOrPUS S. August
niepilcopi, de Sardiniain Ticinum,
a Luidbrandocranslacum est.
Sanctus nnes primum ac
Augiam Inculam renie.
Saraceni ab Fudone duCC COnErE
7
Sanctus Bonifacius a Cregorio Papa
Morruo Helperico, Theodoricus fi-
lius Dacodett,  aCdrolo constituitur.
bas constitutus, +0 annosrexit.
Liat Diro dcccas cati Olllris tde
ams drdem vicp.
S. Toanne austaaensi epis. Dout
Carolus Alemantam es Baivariam
subegit.
Carolum cuocaci Crallas valcaut.
Hoctempore corpus S. Augustini de
Sardinia Ficinum a Luidbrandorrans-
latum est.
l dlad di adtiotd LtECh Geoit arobam
ef
pus a Carolo Augiae Insula pras ectus, perresiono
Vastar.
Sanctus Pirminus ex Chorepisco.  iresiona
serpentes inde furauit, et caenobialem descurrie.
vitam ibi instituit, annotertio.
Saracent ballias vastant, praca e
Emenaio.
7261
FTucusq:e Beda venerabilis presbyter Chronicam suam, in maiori de tem-
poribus libro, perduxic, continentem ab initio mundi, secundum F le-
braicam vericatem annorum quatuor millia, sexin-
gentos, octorinta.
Carolus de Saracenis, Occilores C)
eorum, criumphac.
VCarolus Saracenos vna cum Regceo-
T Flucusque regnum Romanorum, exhinc Francorum sup.
S Caxorvs Dipinifilius, cum iam
principarum maior domus r2 annis
ceneret, posthac cundem principa.
cumtenecannis is, regibustamen in
13 Sanctus Dirminius a Fhierbaldo,
Goritridi Elio, expullus, Ptonem ab.
bacem concticuic, ec iplein Allatiam
renir.
rum prostranit.
putatur.
Francia, le d parua dignirate resnan
cibus.
72
Carolus Pipini filius, cum iamp
ciparum Maioris domus 12 annistenuis-
set, posthac eundem principatum Z5 an-
nis obtinuit: regibus tamen in Francia,
sed parua dignitate regnantibus.
Carolus Burgundiam petens, eam sibe
subezit.
Sanctus Pirminius ex Augia pulsus,
Ltonempro se costituit abbarem, es ipse
Alsatiam, alia instructurus canobia,
periit.
28 Carolus Aquilaniam sinebelo re-
cp.
25 Carolus Firiliam vastat, P’oppone
ducceiusoccilo.
S. Fobercus presbyter obiir, an. XFa-
72
Sanctus Febertus presbyter Anelus
(1i520, 8 C al. April. id est, Paschae dic.
obiit, anno atatis nonazesimo, die Pa.
Schaitd edt detano Lalena. Mai.

## Folio 296 — 886285755:0314
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000314.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
296
TIERMA NAE CONTRNCE
anni r6 Landtridus moritut.
m. Sarraceniirem Crallias valtane.
17 Beda venerabilis Anolorun
presbreer, obije, indictione r4.
CRECORISTertIUS, PAPA ZCLI,
annis xo, men(ibuS8, diebuS24.
18 CaroluS CONErA SATACCNOS pU
snac dic labbati.
19 Carolusirem Saracenos cumre.
se luo deleuir.
20 Carolus Maior domus Fresiam
valtat.
Echo Argemtina episCopuS PTO-
Monetur.
2F Carolus W asconiaminuadir.
22 Audonius cpilcopus oist.
Cancix exileopus ordinatur.
Ernfridus Augix abb25, _ C On
23 Carolus contra Saracenos it
Gochia pUGMaE.
24 CalbIUS SAAOTITAIHHIIaL.
25 Calbillo LToluneiam lubyscit.
e apudS. Coepeneur.
nisTo, MCHHIDUS 4, aICDuS 4.
PrelaVS Calo, CMIIa-
ere Carlomanno Maiordomus an-
nosrndecim regnauit.
Carlomannus Wasconiam _ A.
lemanniam pecit.
nibuS FaciE.
27 Carolus moritur, indictione
ACAARIASXCIEECapa, dls
73
Saraceni Anoam dideenpii
excircumquaqe recions cnujan.
Carolus Auinionem, caesis Saracenis.
vi expugnatam recipit.
Beda presbyter ex monachusnatione
Anclus, doctor eximus, obyt 7 cal. Tunil.
ROMACTRF CORLV StCrS Lap
sedit annis z0, mens. 9.
Triacaenobia, id est. Altaha Mur–
bach, Fauarias, ex Augiensibusfratri-
dusinstructa sunt.
Carolus Gothiaminuadit.
Carolus exerchum daraccnorum, de
Augiae Fto abbas Kebam successe.
rem relinquens ipse argentorati exisco-
pus promorus, non lonce post sui nomint
Etinheim caenobium construxit.
Carolusitem deletis Saracenis victor
rediit.
Carolus Gothospetiit, es in de victor
rediit.
Audonius cposcopus obiit.
Auriae defuncto post duos annos Le-
ba, Ernfridus Aueiae abbas es Constan-
tiae exisc. effectus, decem annis praefuit.
Carolus Saxones victos fecit ributa
rios.
Carolus totam Prouinciam suae sub.
iicit ditioni.
Victis circumquaque hostibus, paxes
quiesreeno Eranc. facta est, per Carolum.
Roma Zacharias Papa sedit annos
20, menses 4.
Eispanis venientem, deleuit.
Carolus moritur Caristaet, es apul
S. Don pumspentur: proquo filieius,
divisointer sereeno Francorum, maiores
domus praefuerUnt: C ARLOMANArS
annis sex, P FP LN V Sannis decem.
Carlomannus ex Pipinus duces A.
quitaniae es Sueuiarebellantes cuidcom.
primunt.
2 Callomannus Alemannia valtat.
Carlomannus pacem cum Saxo.
Fuldense caenobium in sylua Bu
choniaaS. Bonitacio Capeum.
Fuldense caenobium in sallut BOcho-
nia a sancto Bosalio ahvisto
fundatum est.
245 Carcomannus Cu stlte Saxoniam
macmiam ingredicut.
Cocllantem vastanit.
47005 Cartomannus Maior domus AIC.) 746) S. Bonifacsus annuente Carlomanno,
mntortate Lachariae Papae duos in sua
Pa

## Folio 297 — 886285755:0315
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000315.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
in
raceni
natione
l. sunio
BEapt
MII.
es fcari.
s
vittor
uta
OsHC.
ndi
R O NI
4
parochia exiscopatus facit, W ircibureen
sem sc. cui S. Burchardum: ex Fichstet-
tensem cui S. Wilibaldum comprouin-
ciales suos, primos exiscopos ordinauit.
Sidonius Auxiae monachus, quintus
et loco Abbas. Constantiaque episcopus
factus, praefuit annis r3, qui cellam quoque
S. Calli ambiens, iniquis principibus in
danatione S. Othmari abbatis consenst.
SCaxiomannus divino amoresue
cenlus, Romam Persse, ae le mond.
lium, Baioarix ducem Folt Odilo
nemtceit.
chumin monce Soractefecir.
S. Burchardus Vurcecrasen (, d
S. Wilibaldus Fisterre hecclelic epil.
Primi, à S. Bonitacio ordinantur.
Sidonius abbas Augix _ C on.
Cantix epileopus constiitur.
S Pipinus Fasiloset ororsIX H
150)
Pipinus Criphoni L2 lomits
PH A N VS lecundus LapCLLLL,
anniS lCX.
EE Auos P Cals IOHE
AbbAS CAICIEUE.
ni Papx, depolico ac detonso regc
Elilderico, rex Francorum Factus, rC.
gnavic annis. 5.
10 Lanttridus mOrituE.
DEL
Zacharia Papa deFune
SPIPTNVSI auchoricare Scepha.
e FTildisarius exiscopus C
Saxonibus interimim.
ni
Cripho Tcarer Pipinioccidicur.
S. Bonitacius archiepilcopus :
Frelonibus martyrio coloralul.
Post quem Lullus oa a
exilcopus Cedic annis 32.
sspis Longobatcos u lcalta
cu EnErcIuPCI.
partions ehptrracdit.
in
751 Pipinusmisis Romam legatis, Z acha-
752
riam Paxam de regno Francorum, e
isnau cinsresious consam. Iic lel.
NVSRexeffectus 17 annis renauit.
Auctoritate Zachariae Papaes ex not
mulio post Stephani (qui eidem in Pon-
tonsorere Flulderico. Pipinus rex tran-
cornelectus.son. onsalio
sis caenobus fahdator e abbas, locum n.
fipinus rex saxontam vastat, ibiqe
Hildizarius Coloniensis archiepisc. Sic
Phanus Papapro auxilio contra aistul.
phum Longobardorum recem poscendo,
exsilioseius Carolum + Carlomannum
Parisisre des MMa
S. Bonifacius Moguntinensis archiepil.
cum Fresonibus praedicaret, mareyrisa
tus est abeis, annosepiscopatus 36, e apud
15
tificaiu sex annis successit) deposito ac de-
archabis. Vnctus, regnanit annis 27.
Audozarius primus Campidonen-
lum incolere caepit.
ad Pipinum recem in Franciam venit,
Fuldense caenobium sexulus. Po quo
Cullus archrepiscopus praefuit annis 32.
Carlomannus frater Pipini; cum ad
cumpro dissuadenda expeditione Ttalica
Vere dellet Cueduniobit.
Pipinus Ttaliam cum exercibupetens,
atphumrecem Papia obsessum, ob-
sides dare, e res S. Petri sub sat amento
reddere coesit.
Srephanus Papa Hieronymo, Pipini
fracre, Pomam rediit.

## Folio 298 — 886285755:0316
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000316.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
755
Paistalphus pali andentum conce.
HERMANNL CONTRACT.
+ Flaistolptu un nzobardo
ll.
mnens, Roma obsidet, omnia circum fer-
lospetateo pro auxiliomisit
756 Pipinus rex iterum Ttaliam petens,
Faistulphum Papiae obsidet, es Rauen-
nam aliasque orbesperuasas, eum 5. Petro
compulit.
Constantinus imp. inter alia mune.
ra Pipinoresi etiam organum misit.
758 Romae Stephano Papa P AY L. V S si
cesit, annis decem.
Waisarius tyrannidem in Aqui.
tania exercuit.
S. Othmarus abbas a  arino ex RU
thardo, consensu Sidonii exiscopi inique
damnatus, es in insula Phenistein rele.
catus mieranit ad Dominum: cuius Ab.
batiam cum Sidonius episcopus es abbas
temerarie inuasisset, ante altare S. 6 alli
prostunio ventris obit. Pro quo Toannes
Augiensis monachus exiscopatum ex
viramque abbatiam accipiens, praefuit an
nis 2r: quiprimum Romanae sedis priui-
legium Aueia ab Adtriano Papa im.
petranit.
Pipinus Aquitaniam seu Wasconi-
aminuadit, es aifarium iniuste  sur-
pata, sub sacramento reddere coegit.
 LAVEVS PaPAZCV, annis
cem, meterno.
6 Pipinus Saxoniam Bello petit.
7 Pipinus Walconiam inuadic.
roeigne vastans. Proquare Papaleea
 Papae per legatum readere
35
15
(8 S. Ochatus abb25 2 W arino e
Ruchardo in intula KChenilteimnO.
mine, relegatus, migrauicad Domi.
num.
Eelipls Solisfacta cst, 18. Calend.
Sepremb. hora quali nona.
9 Sidonio epi(CopOmilerC MORTO,
toannes exile. et abbas (ucceHHE.
et Dipinus aliquor Comitatus Aliis
suisdedit.
12 Ftyems valida hoc anino Facta
Clt: e ccliplis Solis, pridienonas tu-
nias, hora sexta.
13 Corpora lanctorum Corgonii.
Naboris e Nazarii in Franciam de
FCFUINEIE.
c4 Corpuslancti Nacarii ad L. orcf-
Cam delatum eAt.
dictionelea
763
760
lamam petens, multas orbesibi caepit.
in Lauresham conditum est.
e
761
76
36
raifarius iterum eyrannidem exer
Cntt.
762 Pipinusrex cum Caroio plio suo Aqui-
ipnus maznum coduentum Cari
Scacthabiant.
1
765 Rudzaneus Metensis exos Copus, cor.
pora sanctorum Corcony, Naboris e
Nazarii a L auo L apuimpetravit.
Corpus S. lorson i di Clacan
bio, S. Laborisin nondceud, S. Naz arit
Roma Paulus Papa obiit: Pro quo
15 Pipinus rex Parisiis moritur, in-
Paulus Papa ObijE, STEPMANVS
celliuo LapakCYL, alitio 4, llele
161. 6.
dEECEardsmomatr H.
SCatb.

## Folio 299 — 886285755:0317
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000317.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
pun
M peteni
Pauen
 redaere
s
DC RII.
nrel
S. Bal1
prit
a in
scon
2sir
Rerer.
n.
H R O NLC O N.
Y5 (CcUn
SC AKOLVS M
dus, Dixini Alius cum Fratre C arto.
manno annis 4, postea (olus 42.
2 Corpus lancti Ochmari por de
cem annos, in intula, qua obiic, in-
corrupcum reperitur, ee inbaliluas.
Octob. Parisis obiit, anno aetatis 53: pro
26
ripinus subacta Agnitania, 8 cat
quo filii ejus diviso regno, C AROL. VS
magnum aitis 4b,  Catcomalitus 4
Corpus S. Othmari addubio, post de-
annis regnauit.
cem annos, in insula, qua obiit incorru
prum inventum, ad monasterium S.
Calli translatum est.
Callilepelicui.
Carolus Ailiam Deliderii regis
Longobardorum exorem duxit, et
Ctatim repudiauir.
4 Carlomannus rex, Fracer Caroli,
mOritLE.
Carolus synodum collioit.
Carolus rex Saxoniam bello De
Cic.
ADRTAVrS XCVEF Papa Ordi
natus, Cedic annis 23, dicbus 16.
6 Carolus Icaliam inuadit _e DCl.
derium rexemvicic.
7 Carolus Longobardos cum li
lia subiccie, anno ex quointrauerat,
cer, ipseq cumeriumphoRomam
venir.
Corpora lanctorum Cordiani d
Epimachi marivrum de Rom2 in
Alemanniam allataTUNE.
8 Carolusicerum Saxoniam Petit.
9Cacolus icerum in Iralia Rurtai.
Cum occidit.
10 Carolus irerum in Saxoniam
PergiE.
ue Carolus tispariam inuadensce
DiE.
12 Carolusicerum Saxoniam (x pi.
us rebellancem inadie.
Fames ee morralicas Franciam
vactat.
11
repucanit.
Carolus magnam symodum collegis.
Carolus Saxonespetiit, unde accepris
obsidibus rediit.
Romae post Stephanum, ADR LA -
NVS primus Papa, se dit annis 24.
Carolus ab Adriano Papa, pro de
fensione rerum S. Perrirocarus, Italiam
petiit, es Desiderio rese obsesso Papiae
ipse Romam orandi graria adiens, pascha
ibicelebranit.
Longobardi cum Desiderio rege eo-
rum, Carolo se tradunt, anno CCY, eX
quo Traliam cum rege Alboino intra
verant.
Corporasanctorum Cordiani ex Fpi
machi de Roma in Alemanniam trans-
13 Carolus eandem Saxonicum bel.  78c
lum, vepucabatur, subiectis Saxoni.
bus, ConluMaE.
Cartomannus obiit, es Remis sepeli-
rur.
lacasunt.
Carolus Saxoniam iterum rebellan
tem vastat.
Carolus Rudzaudum regnum taltae
affectantem, occidit.
Saxones tandem multa caede perdo-
miri, Carolo subduntur, es Christiani
efsiciuntur.
Carolus Fispanias perut, quious s
actisredit. Saxonesiterum rebellant.
Carolus iterum saxones superauit.
Sclauorum, ipse Romam gratia orandi
adiit.
14 C arolus irerum ROmaM venIE, 781 Dipinusfilius C aroli Roma ab Adria-
e Dipimus filius eius bapricace abl
no eapabaptinacur, es ab eodem à ba.
17
Carolus faliam Desiderii regis Lon-
Sobardorum viorem caa, sld postet
776
7
773
Carolus dippositisrebus saronum e

## Folio 300 — 886285755:0318
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000318.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
anni
mudi.
300
ATERMANNE CONTRACFI
AdrianoPaPA.
ptismosuscipitur, e cum fratre Ludoni-
corea eitur.
Constantia episcopus ex abbas Toan-
nes obit, pro quo F.gino exiscopus, annis
32: 8 Petrus Auxiae abbas annis quin-
15 Carolus conventum in Saxonia
habuit.
toannes exiscopus de abbas obije:
pro quo Fgino epilcopus _ PCtrUS
26625.
16 Tlildesarta regina, Vxor Caroli,
obije, pridie calendas MaiaS. EFPC.
recha obijt.
17 Carolus Saxones rebelles plaga
masnaoccidie e Christianostecit.
19 Feliplis Solistactaelt, 15 calend.
Octob. hora qualisecunda.
Carolus itErU ROmaM PErRC-
Ixic: X cruces in restibus apparuerut.
20 Carolusper Alemanniam ad A
nes Baioarix rebellantes, CUI CXCF-
ciru venit.
W aldo abbas Auoix eficitur.
Lulloarchiepilcopo, Richolphus
(UCCCSIE.
2c Fassilo duce Baioarix iubente,
Carolus in Franciam venit, e Baio-
aria Cacolo Cubiicitur.
22 Carolus Sclauos, qui W ilzi di-
cuncur, bellopetit.
Je
7
78
78C
que, es apud S. Callum Ruabertus adbas
anno vno praefuerumt.
Hoctempore cruces apparuerunt mul.
tis in vestibus. Sancuis e terra ex aere
fuxisse dicitur.
Carolus Saxonum 4500 decollare ius.
Et
Apud S. Gallum W aldo abbas pra.
fuit, anno vno.
Eildicart regina, axor C aroli secun.
de cal. May, es Berehtamater eius, +
Idus Tuly, obiit.
Tunior Carolus a patre in saxoniam
missus, W estphalos bello domuit.
Widitint Saxo ad deditionem Ca.
rolo veniens, baprizatus est.
Carolusiterum Romamiuit, orandi
Gratia.
Augiae post Terru u Mao abbas
octanus, praesuit annis decem.
Kuderud filia Caroli, Constantino
Emperatori desponsatur.
7E
78
23 Catolus hUNC annUI
789) Hoc anno Carolus sz perie Canonum
capitula totius reeni sui L. piscopis trans-
g 2t eins auxuo coreenad corit
sere possent.
Tunc annum Carolus Wormalta
Wormatix lecu.
Flunorum vastat.
 Carolusterram Tunorum devastat.
25 Saxchus cum Christi relin. 792 Synodo Parisponae collecta, hat st E.
liciana damnata est.
Saxones item more suo rebellant.
24 Caloicto Laa el
26 Llcumus, Gu e AIbiS, IIS
79
quentes, iterum rebelLanE.
temporibus clarus habetur.
2) Lalclalia Lexia Catotus syno.
dcitt ate eo laltat edai
79
quierus transegit.
Sfodo maena it Lratono (attBa
bita, haeresis item Feliciana damnata
est: pseudo synodus Craecorum, pro ado-
randis imaginibus habita, ab exiscopis
aamnata est.
Lstemporibus alevinus, qui ex Al
oinus, apiia lezemcatet oosi dirnes id
lcbstitacatno hadetu.
28 C 2

## Folio 301 — 886285755:0319
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000319.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
atreEudur
abbas ToM
Ccopuis, ann
annis qui
berrus abt
verunt mu
Erra (5. Aeit
decollareis
Babbas pra.
roli sectt
Atex eitli, 1
Saxonium
nem C1.
t, orandi
stanino
istrans.
COrII
Areni
mudi.
EHI R O NI. C O N.
20 Carolus SakOneS Petit, _L tCL
DIE.
ciam parcem virorum ob(idesacce
478
corubiiciut.
Adriano Papx L. FOTertiuS, Lap2
29 Flunimunera mittentes, C. a
79
um mosis legatis, se cum terra sua
Carolotradunt,  Christianitatem pro-
mittunt
Roma defuncto Adriano P apa, L F.O
tercius sedit annis 20.
CISCZCRCdEUE.
3F ROMTALI LCOEMLL apaM l- 75
cania maiore excacant, ex linguam
elenamater Constantum Emperai.
Constantinopolitani Lezatos Cdivibero
pacemisit.
799) Leo Papa (ve fama est) in litaniama-
iore a Romanis lingua praecisa, excaca-
tur, ex per quo(dam liberatus, in SaXO-
niam ad Carolum est perductus.
Geroldus praefectus Baivariae sienifer
ex consiliarius Caroli, piuse reliziosus,
contra Hunos puenas, occubuit, Augiaeque
quam multis auxerat donis ex pradiis,
sexultus est.
Patriarcha Hierosolymitanus, reli-
quias de sepulchro Dominimittit C aro-
loReri.
Carolus Fierosolymam insirnia dona
transmisit, ex Romam petens, Leonem
Papam se de erillatis ex non probatis cri-
minibus sacramento pur eanrem sedi suae
restituit.
Carolus in die Xatalis Domini a L eo-
ne Papacorona imposita, primus Regum
Francorum, Caesar Angustus impera-
tor laudes succlamatibus, appellatus est.
Dui poscea iuxta leces Romanas teme-
ratores Leonis Papae, capitali sententia
addixit: sed precibus eiusdem Papae vita
concessa, in exilium eosrelezanit.
Terramotus factus est, secundo Kal.
Maiy.
Maron Rex Persarum, inter alia
munera F. lephantem C arolo Imp. misit.
Sanguis Domini Mantuae inventus,
Carolo Imperatorinunciatur. Cuius rei
veritatem perquirendam Leoni Papa
Imperator demandanit. Qua occasione
arrepto itinere Papa ad Imperatorem
venit, es cum eonatalem Demini Cari-
pacicelebravie.
XCIXluccCNIE, ex CCdic annis 20, CH
GIbUS), diebus 16.
30 Constancinus Imperator a CFX 79
30
Constantinopoli Constantinus im-
perator a Craecis excaecatur.
80
Cius aLDUEaNE.
Geroldus piissimus signifer C a
roliinpugna occiditur ab tlunis.
33
Luirgarda rexlade, prie
Vonastunias.
34 Cacolus imperiali benedictione
Cublimatus, Auguleus e Caelar R0
manomore appellatur.
35 Craci cum Cacolo PaCem Ar.
manE.
36 TCrrRmOtusFactus, e morrali.
cas tuctelsuica c.

## Folio 302 — 886285755:0320
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000320.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
anni
TTERMANNI
37 Carolus Saxonum rebellantium ) 804
302
NFRACFI
53 Waldoni, abb25 Flacco, cpilc.
Balilca, lucceltil.
40 Fcliplis Solistacta cl, cet 
dus Februarias, hora qualilenta.
4F FIOC tempOre GTOtatridUS NOr-
mannorum rex superbe Carolomi-
NaTUT.
42 Carolus synoduIM IaBNA COn
BFCGAE.
Fgino Constantix epil. obiie.
43 Fcliplis Solis Facta ct, septimo
Idus lunias, hora quali secunda. Prem
in eodem anno ecliplis Solis pridie
Calend. Decemb. horaquasicerria.
Dipinusrex, Carolitilius, obiir.
44 Carolus chelaurosinter epilco.
Pia e ccclelias diuidit.
Carolus rex, hlius Caroli, obiit.
Fatto cpilc. ab IIPCTAtOKE C OM.
Cancinopolim mittitur.
Dominus Papa maenis muneribus
ab imperatore donatus, Romam re-
diit.
Carolus iunior à parre missus, Boe-
miam subiuzauit.
606 Carolus Emperator regnu inter tres
filios divisit.
Maronrex Persarum, cum aliis mu-
neribus, artificiosum Carolo misithoro.
logium.
Cardolf rex Nodnumbrorum regno
pulsus, ad Carolum imp. questum venit.
009 Duaestio de procesione sancti Spiri.
tus, synodo habita ventilatur.
810 Hispani ex Craciper legatos cum illo
pacem firmant.
Pipinum filium suum regem Italia
mortuum esse, didicit.
d11. Hetto abbas Avera  eist. Basolla,
missus Constantinopolim, hodaeporicum
suum scripsit.
a5 Bernhardus rex à C arol0 ettici. 812
TUT.
sis, suos etiam pacem consr arum Mqu.
Beneuentant 25 solaoru autbut.
butum Carolo persoluunt.
mudi. mulcicudinem in Franciam trans.
jastan
8c
FeTE.
Manact imp. lecaris Caroliremis.
4 Catblus Febre de pleuresi pulsa-
Cus, obut, indictione lepeima, gminio
Magnitilius, anns2).
Calend. FebrurariaS, AnHO XTaLIS ,T.
LrDOrTErS certius, Carol
813. Carolus imp. Smalharium Lreue-
rensemuta. urum 
nantulanum abbatem Constantinop
limmisit, quorum liber alteralus hoaue.
porrcum, item scriptum Bavitut. Eps
Eudouicum filium reen consortemt se
cit. Mortuo Pixino filio ejus rece lta
lia filium ipsius Bernhardum, nepotem
suum, recem fecit Italiae. Permarna con
cilia Moguntiaci, Remis, Turonis, Ca-
nillonis, Arelari pro statu ecclesiarum
fieriiussit.
ut, Caeterosq episcopatus  ecclestat
B14 Carolus Emp. magnus, cum priusthe.
sauros suos inter 2T archiepiscopatus re-
aursisset febreepleurest pulsatus, quin
t0k al. Febr. Aguiserant ooit 10lg. se-
pultus est honorisice, ah alt b7T, re-
ent 47 fadtra Lalia 44, Lmper9 247
indictioner. Ero quo LVDOVEIo
filius ejus, coenomento Pius, regnamt
annis 27: quistarim generale colloquium
Aquiserani habuit, es multaperperam
eesta perregnum correxit.
Quidam

## Folio 303 — 886285755:0321
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000321.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
pter He
si
n
id
AIa
astes
riHI.
Treute
Vo
anni
mudi.
H R ONIC
30.
815) Quidam ex Romani prmoriUS, In
necem Leonis Papae coniurantes, pu-
niuntur.
LeoPapa obiir, _ Ludonicusim-
DCTATOFa ScCBMAHOL aPALACHS CMI.
S F E P H A H VSscaTUS, PaP2
ZCLL, MenlibuS7.
4 PASCHALIS PapaC eAectuS.
ledicanni57, dicbu518.
Bernhatcs Ca CBCbC)
lat.
6 BernhaEdUS FCXIMEONHE. L UaOCI
cusrebellat.
Exercirus comra Ludovieu con
GTCgATIE.
8 Tem exerCiS conra cundem
LucOLiCUM COHOTESAUT.
B Nix maota a 1OC alcH. O100.
ulqi in pridie Idus April. permanfic.
816 Leone Paxa defuncto, octano Kal. Iu-
IO EVCEHTYS PaPACL, anIIS
b15.
ni STEPLAXYS sedit mensibus se-
820
Prem. Qudad Ludoureurezem in Pran-
ciam vemiens, Lemis cum Emp. corona-
uit, deinde Lomum reut.
Imp. syhodo collecta multa de statu
Suit.
817 Stephano Papa, nono Calend. Febr.
defuncto, Paschalis sedit annis 7. Legati
Leonis Imp. de Constantinopoli propace
ad Ludonicum veniunt imperatorem.
Ludouicus imperator eismarinos Bri
tannos domuit.
Synodo Aquiserani habita, multa
destatuecclesiarum disposita sunt.
Exinundatione pluniarum pestilen-
tia magna facta est.
Ludonicus Emp. regnum inter filios
divisit, exilia relaxaut, debita cunctis
dimisit. il
Eudonicus Emp. de publicis suis pec
catis publicam paenitentiam exit, ex
quaeque inrerno suo corrizenda, correxit.
Lorharius in Italiam, Pipinus ducta
exore in Aquitaniam, recesmisisunt.
Fuldis Firil abbas obiit: cui Rabanus
vir doctus, es divinorum librorum tra-
Etator errerius successit.
Auriae Perrone abbate ex exiscopo
priuacam vitam adoptante, E. dlebaldus
abbas 20 succesit.
823 Lotharius rex Taliae, roeante Papa
Paschali Emp. ab eo Romaecoronatur. A-
eri multi praeter solitum grandine sunt
vastati, magnis lapidibus alicubi deci-
dentibus.
RomaEYCENEVS eapa post Pa
schalem sedit annistribus.
Auriae Wetrinus monachus e cor-
pore ductus posteriduum obiit, cujus vi-
siones Herro exiscopus, prosa: ex W a-
lachfridusheroico metro scripsit.
81
815
12
82
E2 WV cti Augiensis monachus in
spiricu rapcus, admirabilem vidievi.
lionem.
2
ex religione canobiorum bene dispo-
erioldusrex Danorum, cum uxore
ex filiis, es magna suorum multitudine
ryris impecrauit, quae suessconis in basili-
lca S. Medardi collocanit.
Moguntiacibaptizatus est.
Tildominus abbas de S. Dionysio, ab
Eugenio Paxa ossabeari Sebastianimar-

## Folio 304 — 886285755:0322
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000322.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
304
HLRMAHNL CONERACLL
Corpora san ctorum martyrum Mar-
sunt. Hoc in anno Anserisus abbas 
quatuor libellos collerit, tam seculares
Marnus es Ludouicus atqe L otharius
828 Roma pOSt ENZenIUM V ALENXI.
N VS Papa sedit diebus 40, e post hunc
GREGOREVS quartus Papa sectt
annis LD.
Reliquiae S. Marcellini Aquiseram
Aquiscrani terramotus (abbato (an
Etae Paschae factus.
Corpus S. Marci enangelistae, subno-
mine ralentis martyris, C’atolfus Vero-
nensis episcopus à Duce Venetiae impe-
tranir, e cum corpore Genisiimartyris
in Auriam insulam attulit.
BT Imperator omnes sibi contrarioshe-
nore priuando, animos tam filiorum
quam caeterorum contra seirritanis.
eImperator contra filios suos exercitum
mouit: vxorem cimore siliorum abdica.
uit.
355) Imperacoritem concra silios in Asa.
tiam venit: ibi veniente Cirerorio Papa
cum filiis. Emperator a suisrelictus, in fi.
liorum potestatem devenit.
834 Imperator iudicio F. piscoporum armis
depositis, ad acendam paenitentiamin-
cluditur.
Imperator cum filiis Pipino es Ludo-
unco Zucduni magnum connentum ha-
buit.
82
329
63
udi. bl6 40.
Anni EA VALENETArS PapaCLE, dic.
GREBOKLIS GLL,
alt5 16.
17 Corpora lanetorum Valenris e
Sinelis in Auxiam inculam deterul
Eur.
r9 Ludonicus Imp. magnum con
vencum in Nouiomagohabuit.
22. Dedicatio balilica S. Calli.
23 Flacto exiscopus Balilienlis o
25 Puro diaconus Palarii in Tudas
mum laptus eAt.
836
cellini ex Petri in Franciam translatia
quam ecclesasticas leges, quas Carolus
imperatores promulcauerunt.
allata plurimis elorificantur miraculis.
037
Tumum tertio cal. Lanuarii octies
838. Imperator habito connenti Lout
noctu tremuisse dicitur.
mazi, Cudonicoplioreum Francorum
interdixit.
rocodiaconus palarii in Tudaismum
lapsut.
333 Emperator sclo ud L. Batiorepacist.
catur.
L000 Lemorum atchrepiscopuo ae
gradatur.
27 EclipIS Solis Facta est, certiono
Et Ludoncus Imp. obiic, 22 cal.
Imperator sicio uoLOTH ARlOad
imperium desirnato, 22 cal. Tuly obit,
Tulias.
cifilius, cll taltibus Lochario,
nasMaias, horaantenonam.
TErvOrTers quartus, Ludoui.
Carolo
es Remis sepelitur.

## Folio 305 — 886285755:0323
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000323.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
C H AO NICOH
AnniCarolo d Pipino, annis 36.
mude
Ludouieusiunior adunatis cum fra-
juo Carolo copiis, cum Lothario mo-
F Bellum inter Fratres deparricipa 84
cioneregni excanduit.
2 Ludonicus CTermaniam, Lorha
rius cum Imperaroris nomit, Ild
liam, Carolus Crallias, regnuntcu
dentes accipiune.
Tudich imperatrix, rxor Ludouis
prioris, obijE.
4 SERCErS (ecundus P ap 2 C1
annis cribus.
Flincmarus vir doctus, Rem
rum archiepiscopus orauatuur.
6
7 LEO quaUS, Papa CV, Cedit ar
nisg, mensibus3, dicb156.
W alatridus strabo, abbas Augi
ensis, vir doctus obiie.
narchiam axpetente, departitionereemt
concordare non possent, iuxta Fontina
cum villam 7. C. al. Lulu acre conpazum.
Ludouicus es Carolus castris potitisunt,
furato Lothario.
Tandem cunctis pacem optantibus,
regnum in tria partiri constituunt.
Sueiae Talachfridus strabo vir do-
etus, abbas 22 praefuit, qui metro es
prosa conscripsit multa.
Lotharius cum Imperatoris nomine
Ttaliam accepit ex Calliam, quae nunc
usqe ab eoregnum Lorharii dicitur. Lu
donicus Cermaniam, Carolus Gallias
obtinuit.
Defuncto Gregorio PaPA, SERCIVS
secundus, sedit annistribus.
Rabanus Fuldensis abbas, librum
quem de sancta cruce variis figuris me-
eroque composuit, sersio eapatransimisit.
846) Lotharius Imp. Burgundiones rebet
lare molientes, ad deditionem coerit.
Romae L. EO quartus Papa C V, sedit
annis 9 mensibus 3, qui Romamunitio-
nem, quam Zeominam dicunt, fecit,
eamque apostolica benedictione dedicauit,
ex sub anathemate in perpetuum confir-
manit.
Moguntiaci Rabanus Fuldensis ab-
bas doctisimus, ordinatur archipraesul.
Dui mox Ludonico iubente, sy nodum
magnam Mocuntiacicollerit.
Tempore Leonis Papae es Rabani Mo-
euntiacensis archiexiscopi in conuentu
Episcoporum Moguntiaci, confutata
est haeresis Praedestinarianorum, quorum
capirabeatus Aneustinus confrerit atq.
contriuit, in libro de correptione es gra-
tiaes praedestinatione sanctorum.
18 Codescalcus quidam presbyter, quos-
dam homines ad vitam, quosdam ad
mortemineuitabiliter à Deopraedestina.
tos dogmatizans, in conventu F. piscopo-
rum Mocuntiaci conuietus, regno ex-
pellitur.
Auziae Walachfridus abbas strabo
obiit: pro quo Folck vinus abbas 13, prae-
fuit alsotis 9.
Marnatames circa Rhenum. in qua
adass athe). multos pauperes aluit.

## Folio 306 — 886285755:0324
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000324.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
306
Aemat dtene et
anni
1
mudi. 12 Franstatio S. Remigii R emctu
acchiepil ab FTincmaro ciusdem B-
bisarchiepil. Facta cAt, cal. Oetobr.
23 Corpus S. Marrimi decumulole
WATUE.
S Cragna sinodui es generalis con-
ventus Mosunblact a kabano archiepi
scopoe Ludonicoreze habitus.
Cordmanne basilicam d. Martin
Turonis incendunt.
IO BENEDICErS tertIuS, PapaCVI
amnis 2, ensibuS 6, CICOUS 9.
Ledlapa, Progo_ Rabanus, IlIl.
digart regina obicrune.
17 Benedictus Papa obijc.
Lotharius Imperator obiic: pro
quo hliuseius Ludonicusimperauie
cum tracre Lochario annisr9.
18 NICOLaVSPapaCVrE, doctu
an153, aebl53.
2F Megintadus cremita martyrila
cur
23 Fluni ChristianicatisnOm en aE
BTCNIGUME.
855 Locharius Emp. relictomundo, dili-
soq inter filios regno monachum se Pru-
mafecit, ex non
multopost, 3 cal. Octob
ad regnum caeleste mierauit. Post quem
silii ejus LVDOVTEVS Imp. Trali–
am ex Lotharius Cisalpinas partesre
Morumar Ladano archrepi (copo
defuncto, succesit Carolus, filius Pipini
recis Aquitania.
RoMa L eOnC Lapade unctO, BENE
DLCFVS Papa terrius, sedit annis 2
eni tenuerunt.
mensibus 6.
guntiaci colligitur.
857 Synodus a Carolo archiepiscopo Ma-
Villam quandam iuxta Mocuntia
infestando denastanit.
353 Crebri terraemotus Moguacum
860 Hyems maaa Lo iatC) G
in reneriaper glacie equis meabile fecit.
primusincola eremi, quae Furicino adia.
hodie Fremus psa a sanctis e religiosis
862 Zotharius rex fauentibus archiepisco-
Pis, Cuntario Coloniensi, es T heoreaude
Treuirensi repudiauit Fithpiream Vxo.
rem legitimam, synodo ad hoc machi-
nandum collecta.
Synodo Romacollecta; Cuntariuse
Theotrandus archiepis. illuc transmisst, a
Nicolao Papa deposirisunt, e cum sito
cum es Rhenum. Camunti vocatam,
nequam spiritus homines multipliciter
Romae post Benedictum, LVICOLAYS
Papa sedit annis 9.
concutiunt: ibique Probus presbrterreli-
ziosus ex sanctus, 7 cal. Tulii obiit.
567 Megint aan Mactamonachus, es
cet lacui, a quibusdam larronibus inibi,
12 cal. Febr. peremptus, post mortem vir-
rutibus claruit, auziae sepultus: a quo 2 sq
viris culta in nobile excreuit caenobium.
adpaaathematisati. Lothariusque rex,
stressceret, cacommunicatus est.
24 Franstatio S. Ormari, in baCili
cam lancti calli.
Cuntarius Colon. exiscopale officium
post interdictum D surpans, sed postea du-
clus pemtentia Lomam ventr, sclb t
MheCbatatEmet.
eose

## Folio 307 — 886285755:0325
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000325.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
Marii
BEHI.
DUB
catam
10
LAYS
u
reli
anni 25
mudi.
CH R O N IC OH.
865) Arserus episcopus, Nicolai Papae le-
atus ipsi Cothario, fidem connubii per
sacramenta L pam habrum pout
30 Ludonicus Imperatorecetel ce
Colario.
32 Ludonicus e Caroluscum Patre
PacitCAnEME.
Solomon Coctantiensis exil obijt.
I0 magister obiic, in caenobio 5.
Cralli.
32 Wormac. Fulminisictu crematur.
Cirimaldus abbas obiic: cui Farr.
mucus succesHIE.
33 IOANHES Octauus, PaPa CIX
annis decem.
centr. Luhprumomroma
tam reacodit.
00b Wudear misis a Nicolao Papa es
87C
Ludomed rese praducatoribus. fidem
Lotharus ex posthabitis Principum
Sacramentis Tithpiream repudiauit, it e-
rum se priori concubina comiscens. Vnde
eum P’apa Nicolaus cu suis coplicibus ex-
communicauit, literis ad diuersos missis.
Synodus marna coram Ludouicorece
collicitur Normatiae.
Romae defuncto Papa NiCOlAO, ADRT.
ANVSL, sedit annis 5. Ad quem cum LO-
chariusrex venisset, es frustra opitulan-
te fratre Ludouico Emp. pro Waldrada
concubina sua matrimonio satis esisset,
nihil profuit. F a quidem conditio ei da-
batur, ve simnoces esset, siducialiter cor-
pus Domini perciperet: Sin vero, illud
nullatenus accipere praesumeret. Sedipse
temerarius accessit, e cum suis complici-
b incuitabile indicin sibi suoqe regnohen
nimium demens, percepit. Natanta cla-
de hanc praesumptionem diuinitus sub-
sequuta est, viin eiusde Lotharii regno
tota virtus ac nobilitas, no peste sed qua-
Schostili gladio, deleta esse videretur.
Fotharius rexcum complicibus suis, se
apud Papam Adrianum deillatis crimi-
nibus excusans, e corpus Dominiteme
rarie ab eo accipiens, cum rediret domu,
Placentiae perit; fautoresque sceleris o-
mnes pene obitu periere, regnumque ejus
Carolus patruus einsinuasit.
Synodusmagna Colonia collecta, es
multa pro staru E cclesia decreta.
8C
27 Nicolaus Papa obijc: pro qui
ADRTADVSsccunduS, Papa CHI.
Cedic anniss.
28 TCrrxmOtuS Factus CAt, _C
metavilus est.
BC
8
Christi suscipiunt.
872 Luadmhs CP. Adaleisotiranno per
87
87
29 Lorharius rex, traver Ludonici
Imperatoris, obijt: de C arolus C, al.
liarum rexregrum ciusinualit.
pusobiic.
34 Racolphus Veronensis epil
sacranie eum posi Loannes P’apa ab-
soluit, e eum contra eundem trrannum
incitanit ad bellandum.
Basillus Imp. Craecoruportionem o-
minicae crucis Ludonicorexitransmisit.
sacramentum repacificatur: quotamen
Romae defuncto AdrianO, TOANNES
Lapa seat ants L0, cuius praecepto Toan-
nes draconus Romanae ecclesiae, vitam S.
Cregorii authentice describit.
874 Ratolsus reronensis exiscopus obiit,
Qut sutnons  Consero iba
Aueram.
iiii

## Folio 308 — 886285755:0326
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000326.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
308
CLa CoICLaCCI
anni 135 Ludonicus Imperator obiie, X)
DEFUCMIE.
mudi. Carolus rex Calliarum Romam
F Ludonicusrex Germanix obje
Cal. Septemb.
Bellum in Ribuaria, inter Ludo-
nicum d Carolum commititur.
C AROEYS r,  Ll
douici, cum Fratribus.
Carlomanno et Ludouica as
ondecim.
2 Carolus CataLMHLLCX
3 Ludonicus Balbus, Ailius Cac
obiit.
Carlomanno Baioariam ingredicur,
_ C aFIOMLAHMUSMOTICIE.
ije
PapaLOaHCS AUL FranCiam venit.
Eeliplis Solistacta clt.
4 Ludonicus vivente Fratre (u0
Richealca spettali benedictione
LublIIATHE.
SCarolus iunior cum rxore lua
875 Ludonicus imperator Italiae defun-
ctus,Mediolani sevelitur, anno regni
vicesimo. Cuius regnum patruus elus
C AROL Y Srex Calliarum inuadens, a
Joanne Papa se Imperatorem coronari
fecit.
Eudouicus rex reliziosus apud Fran-
conofurt, 5cal. Septemb. obiit, annore-
2ni 36 regnum que ejus tres filii, Carto-
mannus Baidariam, Ludouicus Cerma-
niam, Carolus alemanniam, sinculicum
adiacentibus prouinciis accepere.
Carolusrex Galliarum obiit, annore.
Qni 37: post quem filius ejus Ludonieus
Balbus regnum Calliarum accepit.
Ludomeusrex Germania cum fratre
Carolo, reenum Lotharii divisit.
Fudonicus Balbus, filius Caroli, rex
Calliarum, terrio Edus Aprilis Compen.
dii obiit.
Carlomannus rex Baidariae apud vil.
lam oringam obiit, 1r calend. Apri.
881) Nordmanni multas prouincias in
Gallia vastant.
Carolusrex, frater Ludonici, Roma
veniens, Unacum rerina Richarda, im
periali onctione à Loanne Papa corona-
tur, ex omnes Ttalorum exiscopi, praeter
Papam. Imperatori iurciurando subiici
untur.
Ludouicusrex Germania, 13 calend.
Febr. obiit.
Carolus Emperator XCordmannOSCuI.
ctacircumquaque vastantes, pacemregno
eius deinceps sacramento firmare com-
pulit, es rerem eorum christianitalem
professum, de bapiismo suscepit, sicgfir-
maraamicitia digresosunt.
Romae Toannes Papa a quodam toxi-
catus, etiam a quodam alio percussusmal.
leo, obiit, starimque percussor ejus a nemi-
ne laesus moritur: C HA AR FNVSAr-
chidiaconus Paxa C X praefuit anno vno,
mensibus6.
Eudonicus rex Galliae obiit.
Carlomannus silius Fudonici Balbi,
rex Galliae, obiit, es regnum Callia C. a.
rolus Emperator obtinuit.
Marinus Paxa obiit, prOquO ADRI
ANVS tertius, Papa CX I, sedit anno L,
mensibus 4.
6 Ludonicus Tex FranCOrUM, Ca
roliimperacoristracer, obje.
Pecitione Flartmuri Bernardu
abbas CHCitUE.
NIARLAVS PaPA CZ, annOr
menlibus 4.
57
87
8E
B ADRTANVSTertIUS Pap2 C.
anno  men(ibIS 6.
38
IO STEPHANrS quinms, Papa ) 880) Imperator à Papainuitacus, Iraliam
lexam sedirannis 6, dicbusY3.
Sett.
Roma

## Folio 309 — 886285755:0327
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000327.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
IFTAn
1Bre
, re
ait
HIR O NIC ON.
309
Romae quintuS STE PH ANVS L4
os Acbamum sedit annis o
anni
mudi.
IE CarOlUS IMPCTAtOF REBHOPriUX
CuI.
 ARNOLPHrS SextuS, annis12, H-
lius C actomanni.
Carolus innior Imperacor obile.
3
Riharda Imperatrix, adulteri cum
Tuir vardo Wercellensi Fpiscopo incu
Cata Aquino iudicio se ab omni virorum
commixtione intezram ex virginem
comuzio Emperatoris apparuerit. Moxg
à Receseparata, in Andelahense caeno-
bium vrcinum a se constructum, seces-
sit: ibique Deo serviens, virgo reginaper-
mansot. Emperator autem ab omnibus
deseritur, es Arnulsus frarris sui Car-
Coman flius, Rexelenut.
comprobauit, quamuis iam 22 annis in
Carolus Emperatoriam pruaius Ded
devore serniens, vt Galam acunt, a suls
strangulatus, obist, Lans Lanuat.  Al-
2 Luirperus archiepiscopus obiie
proquo Sinderoldus.
Ainolphus rex exercitum NOr.
mannorum prorsus deleuit.
Salomon abbas in coenobio S.
Calli eficitur.
4 Racispona Baioariae vrbs incen.
dio AaBTaE.
Sinderoldus à Normannis occi.
dicur: proquotlacto. Soloon CO.
Ctancien lis epilcopus ordinatur.
SFORMOSYS PAPACXILI, annis
4. meml. 7, diebu518.
689
ae sepetorn.
bidetyrannis defendat.
892 Arnolfus rex Lorantant adin
890 Arnolsus rex ex parte Apostolici
rocatur, vi lomam vemens, Lalam 
ternitionem deleuit.
892 Roma post StephanuM FORMOSVS,
prius Portuen sis F. pi sCoPuS, PAPACXILI,
sedit annis 4, mensibus 7.
893 Formosus Paxa arnulphum regem ad
siscipiendam es a tyrannis cruendam
Traliam invitat.
que luoregno lubiscit.
4850 9 Arnolphusrex Romam veniens, 896 Arnolsus rex tandem Romam ve-
Imperator etticitur.
Magnatameshomines seinvicem
comedere persua(it.
10 PoltBomacmICACuE 2PaII
CXTFEI, decimo quineo dic neca-
CUI, STEPHANVS VI PABACXV,
annovno, menle vno, dicbus19.
IF RROMANVS PaPA CZVF, Men-
libus 4, dicbus 20.
PHEovOurS Sccundus, Papa
CXVET, dicbuS20.
83
89
Formosus Papa die paschae obiit: pro
Quo sCatASBONTFACIVSPAPACXIITE
nit, es a Formoso Papa Imperator coro-
natusest.
 Amolphus lcaliam Bursunei
ordinatus, 25 die podagra defunctus est.
Cuisexrus stephanus tapa CxV sub-
situlus, sedit annum vnum, qui eyran-
nis fauit.
898 Romae post Stephani interitum R O.
NI A NVS Papa CXVI, sedit mensibus
paulo plus 4 es post hunc secundus
PHEODORVS Papa CXVIF, sedit
dies 20. LOst que os LBAHH L. S
Taba c. AI LLd et attatou caot atetor. .

## Folio 310 — 886285755:0328
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000328.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
310
anmi ) 12 Arnolphus lmperacor HIOH. 655
Mlt. CUIF.
Gentes Pannonicxe, quas FTun-
saros dicimus, lraliam depopulan.
EUF.
IOANHESNONUS, PAPA CXVHIIE,
amnis duobus.
SLrvorrers7, Elius Arnolphi,
admodum puer, annis tZ FCGHa
niE.
F Flungari Baioariam ingredium.
cur, d plusmille exeis occiduntur.
Zundebaldus rex, Ailius Arnol-
phis Occidicur.
2 Flungari C arencaniam inuadunE,
ee in labbato commiltapugna occi
dunEuE.
CHRTSTOPHORNS PaPA CXIX,
mentib156.
Eodem anno Moimarius d Ilau
ricus cum rese pacificantur.
3 Flungari a Mariis occiduntur.
Beringerus, Reginoltus, 8 C.
rardUS GEFIAHI FFALTeS OCCidUINEIE.
BE H E D FC F VS qUarEUS Pap2
CXX, annis 4, mensibus6, dicb. 34.
90
AERMANNT COMTRACTI
Vearegina adulteri incusata, 82 Prin
cipumiuramento absoluta est.
ROMA quartUS BENRDFCFVS,
PaPA CZIX, sedit annis tribus, mens.
d
busquinge.
Arnolfus Imp. Ratisponae, ubifre-
quentius manebat, obiit, 6 Idus Decem-
bris, an. regni r2: pro quo filius ejus L. Y.
DOrTCrS puer regnauit.
901
902 Beringer, Rerinolfus ex Gerhardus
aoocus Termant. nus Atonis Comitis
incundae, occisi, apud Buchancien
seCanoodum virzinum, a praedcta
dellinda constructum, sepeliuntur, obi
903
Osam postea est sepulta.
4 Romae post Benedictum L. L o quin-
tus puspreser Forensis, PaPACXX,
seditmenses ferme duos. Lest quem (V
in qurdusaam inuent) C HR1S1O.
PHORVSPr Cardinalis, PaPACXXI
Secte mensioo 4. uc chedebons est. C inb
naihusfactus.
ROMA SERCFVS tertius, Papa
CXXIX, sedit annis 7 mensibus 4.
7 Pugnainter Adaelum d Cun.
radum CommittitUE, in qua CunTa-
dusocciditmr.
arnis 7, menlibus 3, dicbu5 23.
8 Adalbereus pertidia L tactonis ar-
chiepilcopi, e cuiuldam Luidbaldi,
deceptus, Ludouicoiubence decol-
laEUE.
Baioarii ab Fungaris interkicruIM.
Cur.
9Flungari Saxonià ee Furinsiam
vactant.
10 Flurigaci Aemanniam BCtumE. ( 909) Pneari Alemannam vascant.
Bellum
Dc
908
Adalbertus nobilis bellicojus ae
Babenberq. Cunradum amulum palcs
Darum paeta Cum als ulis perem.
Adalbertus persidia Fationis ar-
chiepiscopi, es Luitpoldi ad Ludonuus
ee e partionis accniruo, accollari
est ussas.
rneari Saxoniam ex Thurineiam
Dastant.
Tuidoaldus occisus est.
SERGEYS TCRIUS, PaPACXZL,
Tuidpaldus occidiur.

## Folio 311 — 886285755:0329
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000329.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
B2Pi
EVS
hense
Anni BeIIUM FFAHCORUH Cum FTUN-]
mudi. Baris.
AC HRONTCON
Acalbero renctabi e
As Cpil. Obuit.
a
OrCI rncariFraas devincunt
911 Eudoviens rex adolescens moritur,
2
12. Ludovicus rexmorieur, ee Bur.
Chardus Dux occiditE.
SCOMRAOrS OctauuS, EliusCOn
radi, in regnum eleuncus, rexnauie
annis7.
c Flungari a Baioariis _ Aleman.
nisiuxta Auuium Inum occiduntur.
Magister Nockerus obiir. Oper.
cus exiscopus occiditur.
Comeix videntur. Rodolphus
rexobiit.
Ratisponae sepelitur.
Post quem, deficiente in nostris parti
Ousrecio pemmate, C VN R ADVS f.
lius Cunradi, rexelectus e onctus, re-
Srauit annis 7.
ventusuo occiditur.
dLLTheari à Baivariis es Alemannis,
Burchardus Dux almanmam con
iuxta Rumen ine occiduntur. Cometae
sunt vist.
uodolphus rex Burrundiae obiit: pro
quo odolphus fili, regnauit annis 25.
lOma A N ASF ASLVS secundus,
Papa L23 sedit annis duobus mens. 2.
Apud S. Callum Notkerus magi-
ster doctus obiit.
2 Elunsari Alemanniam depoxu. 9
LantuE.
Flacco acchiepileopus moritur:
Flerigerus succestie.
ANASFASFVS Secundus, Pa-
P2T22, amnis duobus, menlerno,
diebus 22.
3 Solomon exilcopus caprusest.
4 LABDO, CXXTEE, menlevnO,
dicbus 22.
L. EOLERIIS, PApR CKXIIIL men.
Sevno, diebu526.
IOa_NESdccimuS, PAPACXXV,
annis x4, men l. 2, dicb. 7.
5 Tungari coram Alemannia igne
e gladio ractane. Wiborada in.
chula eAt.
314
Salomon Constantieasto lps. eot ca-
0
rncari Memanniam vastant.
Ptus.
Roma L aVDOLCLAtCs
Post quem L ) extuS, Capa CXXV,
Et POSt hunC IO ANN ES decimus
Lapal XLVI, an. 14, Men. 2.
ditmenses quing.
menses semeduos.
6 Frchangerus Dux_ Berrholdus
germanitrates, cu, l2Ca
916 Inurooram Alemanniam igne es
sa Dastant.
Synodus corammisis Apostolici apud
Auhem est hadita. in qua synodo, gene-
pisset, per recunium abceru in pane tan-
tum, es aqua es sale, commissum lueret.
rada arctins esnusa.
Ab Vnraris Basilea destruitur.
lendas Februarias.
rali decreto sancitum, ut quicunque dein-
ceps pannum ab exis. impositum corru-
Apud S. Gallum beata vireo W ibo
Lirchaneet Lues Patet elad ciber
lantur.
BaEilca ab Flungaris destruitur.
Fungari per Alemanniam,
rurus cyrannidem inuasit. 
Conradus rex obiit.
allaciam d Lesnum Lollatis
91d Darchsurans aux emaa Consit

## Folio 312 — 886285755:0330
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000330.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
312
ATERMANNI CONLRACEI
anni sinuadune. Burchardus Dux consti-)
mual. tITIT. ConradtusR ex moritur. IN
hoc detecir progenies Caroli.
TTENRTENS NONUS, ComeS.
RexCHIcitE, regnanS annis 18.
Solomon Epilcopusobiit.
Burchardus dux Alemannie, RO.
dolptiu resem apud nincerturum
pugna vieit.
2 Cacolusrex Callix in Francians
venit.
Rachileainctusa est.
3 Hlerimannus abbas eficitur, in
caenobiolancti Calli.
5. Sansuis Dominiin Augiam In.
Cilam defertur.
6 Enselbertis abbas efficitur, I
caenobio S. Calli.
Wiborada ab Flungarismacts
rizata est.
S. Vdalric August. epis. Ordinatur.
sione Sa-
t
FTENRLCNS Comes; n
xo in reonum electus, sime regali vnctio-
92C
neregnauit annis 18.
Burchardus Dux Mlemannia, Ru-
dolphumresem Burgundiae vicit.
Carolusrex Galharum i Falciam
venit. Apud S. Callum Rachilais SEB
mcusa est.
92
Sancuis Dominii Aucrai nsu
lam a quadam matrona defertus, sano
en
92
literis inibi manifestatur.
Sanctus rdatricus Angustae Episco.
Puspraefuit, ant IS50.
925 rngaris ilem alemanniam vastan.
tous, accaenobium S. Caut DemeMr.
tus conseruata est. .
Vngari vastata Alemannia, per 10-
tam Franciam, Atjaliam atq Calliatio
Sre e gladio desauiunt.
Kerimannus Alemanniae Dux essitut.
bus, Wiborada virzoinclusa, a quodam
eorum perempta, martyrio coronatur:
Rachildisque contectalis ejus, illae sa divini
8 Tlunsaricoram Franciam, AI(a
tiam acqi Alemannia gladio ecigne
vactan.
Burchardus Dux occidinr: FLe
rimanno Alemannia commitritur.
9Herigerus archiepilcopus obiit
proquo Fildibertus.
Ec
IT STEPHaUrS seprimuS, P ap2
CxXVF, annis duobus, menserno,
diebisT2.
12 FTenricus Rex Boemiam pc-
cic.
13 Fenricus regem Abodricarum
ee Nordmannorum Chrictianum
etfecic.
CXXVEE, annis 4, men SIbUSIO.
F4 Flenricus Flungaros in Suirbia
incertecie.
15 Thicto abBAS CIHCIEUE, IN COenO-
bioS. Cralli.
16 Nlocingus Constantienis LPF 1
copusobiit. proquo Conracus.
ROma LOAN NE S DhaccMM, LA
32
Burchardus Dux occiditur: pro quo
Deriger Duntensis Archiepiscopus
928
923 AMaSTEPH A NVSsepimu, ea
93C
937
932
obut. proquo uldibercus.
pa r27 sedit annos duos, mensem vnum.
Henricusret Boemam pelit.
Pa L20, sede anlis 4.
Clenrinirea edes Addatiatae
Nordmannorum Christianos fieri effe.
cit, ipseque Callias petit.
Henricu eatos ent Suroramter-
Fecit.
933
TOAN N E S vndecimus, Papa
334 Constantia Conradus, genere ex vi-
ta clarus praesul, ordinatus, praefuit an
(10547.
RomA

## Folio 313 — 886285755:0331
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000331.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
lione Sa
vnctio
viae, 
ia
virge
Insu
sieui
piseo
astan.
ienii.
datur:
rto-
Anni 17 L ~O SeprimUIS, PapaCXXVIII,
mudt. amnis tribus, mensibus (ex.
18 Flonricusrex obiic.
FOFHoMaonus decimus, FTenri
citilius, anni537.
F Fungari Franciam, Alemanni-
am, Gralliam, rsg. Occanum _ Bur-
sundiam devaltantes, per Icaliam
redierunt.
Monasteria S. Cralli, Xx S. Bonita.
CI)CFCIANEUE.
Arnolphus Noricorum DuX _
Rodolphusrex obierunt.
2 Flenricus Frater Orconis, abEber
hardo comprehensus est.
STEPHANVS OctaVUS, Papa
CXXEX, anniseribus, menl. 4.
3 Crilelberrus e Adalbertus occili
_ Epilcopi in Furam laplisunE.
4 Flyenis ralida, e morralicas ani
malium Facta.
Ortorex Cralliaspetit.
6 Ocho rex de Ludonicus pacifi
CanEUE.
CometX r4 nocteS apPaTCHE, &
morralieas anim alium Facta est.
Manmrs secundus, PaPAC XXX,
annisz mensbUS2.
Hlunsaricum Baivariis pugnane
RE VinCUNELE.
8 TErrRMOLSFactuSCIT, 16 C alen-
dasMaias.
9Ochorex Galliam intrauie.
ACAPTErS lecundUS, PaPACXXXI,
anniso, mentibus 7, diebus23.
1900)10 Rachilra obijt.
et Bercolphus Baioariorum Dux
obiic, cui Henricus, Ochonis Fracer,
(ACCeHTIE.
12 Herimannus Alemannorum
Duxobiic: pro quo LiutolphusO
chonis Ailius, FegnauiE.
Synodus 30 Lpncopoum apua
Enselinheim coram Ochone de L.U.
donicoresibus congregatur.
Lindausia concremacaeA.
CFI R ONFCON.
935) RoaLLOpo LaC  L A
sedit annis 3, mens. 2.
Chrertilnebure sepelitur, proguoOT-
936 Henricusrex obyt, e in Saxonia apud
33
To flinsejus, regnanit ferme annos 38.
rnearcaltum manniam e
Burunaam Sastanesandemper Ita-
liam redcerunt in lannomum. Lbia
serta d. Caut, d. Donsalit comre-
mantur.
Rudolphus rex Burcundiae obit: pro
quo suns eins Cndtradusrernum sust
pit. Arnolsus Dus Dalatae obiit, du-
catumque ejus accepit Bercolsus. Baivarii
cummuns as e Oo rovellant.
938. Ottorex contra Baivarios procinctum
moui penequ omnes sibi saotu aui
LOMA STEPrANrS octavus. Papa
CLLa, pcdit annis 3, meri. 4.
Orto Rexomnes sibi rebelles, praeter
MetenseM episcopum, subueault.
93
9
94
94
04
9
Ctbo Lcco Cnatas Cdnlt a Lillbhcelote
lecem perut. Hyems saua ex mortali.
tas animalium.
Ouo e Endonicus reses pacisican
tur.
ROMA MLARENVS secundus, Papa
CXXXI, sedit annis 3, mens. 6.
rneari, Baivarii, Baivariosinuaden-
tes, vincuntur.
Terraemotus factus est, 26 Calendas
Maij.
Roma AC A PF F vS secundus, Papa
CX XXLI, sedit annis ferme 20.
Ottorex Galliam ingreditur.
Apud S. Callum Rihildis vir EOrM-
clusa mmioranit ad Dominum.
Beriolsus Dux Baivariae obiit: cui
Henricus frater Ottonis regis, in duca-
tum successit.
Hermannus Dux alemanniae obiit:
cuius dueatum Lusolsus, Oionis regis
filius, accexit.
Synodus marna 30 F:. piscoporum, co-
ram Orione es Ludonico resibus, apud
Engiinheim facta.
949 Lotharioreze Ialiaemortuo, Berin-
carcus rebium erus muasit, viduamque
eias Adelheidem. Ruodolphireeis Bui-

## Folio 314 — 886285755:0332
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000332.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
324
abm
ETERMANNI CONTRACTI
sundi filiam, multis imur usas flixit.
 14 Ochorex lcaliam petit, camq; (t
bi subiccie, e Beringerum resem
expulit.
1) Beringerus apud Augultam in
convencu Orhoni ad deditionem
venis.
Tonitus lapis, quasimalta canden.
cisterri, ab Occidente volitans, ve
nIE, S DracovisuS eAt.
Synodus XXV Epilcoporum apud
Augustam Vindelicam, coram O.
choncrese colligitur.
16 Ocho rex vna cum Alio Icaliam
incrat, ac nuprix regales Papix Factx
GIME.
17 Luicolphus dux, Ochoni patri
uorebellaE.
18 Elungari Noricum, Franciam,
Icaliamq; pCFUIME.
Fridericus Mocontien(is archi-
exiscopus obiie.
19 Flunsari coram Baioariam de-
porulances, iuxta Auguctam AlC
mannix ribem, Deo iuvante, ab
Otone rese pugna victi, immenta
Cade neCANEUE.
Duarto luo  eeo
Dux Baioacta OB1C.
CXXXLI, annis B, menL. 4.
950 Ortorex ltaliam perit, sibique eam sub-
LOA NN ES duodecimus, Papa
debelde fso tet detc obabii et
delheiden liberavit.
95.s L L poscopora atus.
que totius regni conventus, apud Au
sustam Vindelicam coadunaent. Volque
Berinzarius Ottoni regi ad deditionem
venit.
Tenitus lapis, quasi candentis ferri,
ab Occidente per aera venit, ex Draco
Dsades ambulans.
952 Otto rex cum filio suo Luirolso Ita-
vamimita nupriae recales Papiae ce-
Euitolfus Dux Ortoni patri suo rebet
lat, sed a S. Episcopis reconciliati sunt.
rneatitem egresi, Franciam, BA.
idariam. Ltaliamque devastant.
95
5.
lebrantur.
95) rncaritotam Baioariam depopulan-
tes, juxta Ancustam Alemannia vr-
bem Deoiudante, ab Ortone rerepugna
victi, immensa cade necantur, 4 Idus
Aasusti. FX nostris etiam Cnonradus
Dux cum das multis occubuit. Vngari
ellam quitunc effuzere poterant, perto-
tam Bulbatcas mtaat fant. estseo
am lalispona in patibulis suspensi sunt.
ROma TOA H N E S duodecimus, gut
exx Octanianus, Papa CX Z Z TTI, sedit
annisd. Mer). 4. Qutlantoraist, ibis
dior ctts otntee Hai bibis
dechitas.
20 Luicolphus Dux holtilicer Icali-
aminualiE.
2c Luicolphus Dux Adalbet
belloricie, e ipse eodem anno mo-
ritur, pro quo Burchardus.
22 Cruces in vectibus apparLCTUNE.
Alauicus abbas obiic: cuisuccet.
Er FogChardus.
25 Sigr Sole apparuit.
Ochorex KoMai Veltiens, Im
Perator CHicitur.
26 Ocho rex ab Octamano loane
Papa Impecacor ordinacur.
950
Luitolfus Dux Ctaban Bopt
uadit, ex Berinarum Cum sllo cussi
cavit.
Lctbestur ua Macbet cutro beuo
56
un, ipse eodem anno obyt ex BUr-
chardus Ducarum ejus accepit.
Cruces in vestibus quibusdam appa.
ruerun.
962 Ortorex, Ortonem filium suum ex
Adatheide regina, Rerem elisi fecit, es
ipse Traliam cum exercitu petit.
Signum in Sole apparuit.
Ottorex Romam veniens, à Joanne
Seu Octauiano Papa Emperutor corona.
t
796

## Folio 315 — 886285755:0333
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000333.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
net
is ferri
Draco
se Ita
Diae cl
Prebet
ar-
Seo.
R O NICON
27 Orto Imperator natalem D0.
mini PapixmOTatuIE.
Fugacoloanne, LEO OctauUS, P2.
Pa CXXXFET, Ordinatus, _ Polt v.
num annum expullus, alep dd upl
ratore resticurus, (edic amnisib, LIICIL
AbUS3.
28 Temouo Imp. nacalem Dom
MIROHIXMOTACLE.
tur, ipseg Lapam proflation sas at
euens, minime eum potuit corrigere.
Imperator aralem Domini Paxia
moratus, iterum Romam venit, prosce-
leribus Loannis lapae duudibanais. dea
eodem Loanne Imperatorem in C’am-
paniam fuziente, in ejus loam  o
nis es Imperatore, di demraonis, L.EO
octanns. PapacxX dramonsest.
Romani Leonem lapam expellunt,
mortuoque Loanne PapaPrIOrE, BEHEDT
Imperatore, ordinatur, sun nominis quin
tus, Papa C X XX V, e sedit menses du-
OS. Ptcinitas ab Imperatore objessaest, es
tanta fame oppressa, et modius furfuris
vaeniret 30 denariis. Nec mulio post de-
dita orbe traditoque Denedicto, Impera-
tor Papam Leone restituit,  Roma
ei fidem per (acrameta promittere coerit.
Imperator de Tralia redit, ex Bur-
chardus dux Sueuorum in Htalia rebel
les imperatori vicit.
966 Romae defunctO Leone, LOANVE S
tredecimus, prius Warniensis episcopus
ordinatus est.
Eclipsis Solis, ondecimo cal. Decemb.
Facta.
Hoc tempore Toannes Papaâ quibus
dam multum afflictus, exilio vix tande
a quodam ante. sua seat restituitur.
OHtoEmp. Romam veniens, iniurias
domini Papae in auctoribus scelerum
graniter vindicauit.
372 Sanctus rdalricus exiscopus infir-
mus, Adalberoni sororis suae filio exisco-
patum suum ab Emperatore impetrauit.
Synodo axud Ingelinheim ab exisco-
pis collectu dasrautansepsopa
ex Adalbero transcresionis Canonum
accusantur: sed caussa sua dicta e excu
sata absoluti discesserunt.
29 Ocho Imperator de Icaliaredit
et Burchardus Dux in traliarebelles
Cxlari vieie.
32 Fcliplis Solis, vndecimo C a
Oecembris.
968
35 Signui Gubccat co
inccelo apparuit.
36 Foschardo abbati, Rurmannus
(HCCCHHE.
Synodus apud Ingelinheim, pro.
prer Adalberonem S. Vdalricincpo.
cem colligitur.
Dus, anno xtatis 83, episcopatuIS VerO
quinquaselimo, +nonas Tulias, fe-
ria (exca, migrauic ad Dominum.
Eodem quogi anno, (cd prius, OF-
eo Imperator, Nonis Maiis, subita
nea orre apud Parthenopolim
Obijt d lepelitur.
Burchardus Dux obiie, Pro quo,
37 S. Vdalricus Augustensis exilco.
696
969
7C
97
CTVS Diaconus à Romanis, nolente
ROMABENEDLC FVSSextuS, Pa-
PaCXZX VLL, scam annum Z, mens. 20.
Adalbero clericus, futurus vispera-
batur exiscopus, obyt.
Ortormp. Nonis May subitomortuus,
apau Larthenopolim, id est Megedebure,
est. C scond eino eCOTCnant Prbc0.
S. Fdalricus Ausustensis exisl. Misra
uit ad Dominum, anno aetatis 83, exisco-
Patus 50, quario nonas Lulias.

## Folio 316 — 886285755:0334
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000334.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
anni (Orho LIO MS TCSMAHIE An -
mudi. nis 9.
qOrro (indecimus) secundus,
316
HERMANNI CONFRACT
Ochonis Magni Alius, regnauican-
nis NOveM.
Burchatans ua Numanma obiit.
es Oro filius Luitolsi, paternum pro eo
ducatum recepit.
Oecemb. Plogcoaminoltus.
Roma Denedictus Papa a Romanis
eminatus. stranculatur, s ed dinete
BONTFACLVS Papa ordinatur: sed
snummensem expulsus, Constanti
no PeLIIt. EF BENEBICLVS septi-
Conradus epilcopus obiic, 6 cal. 97
mus Sutriae episcopuS, PAPACXXXVIII,
secd annis o
Constantiae Cnonradus sancta ic
accepit, ent amnorno succepsit
moriae exiscopus, 6 cal. Decemb. hac vita
ratorem _ Hlenricum Ducem Ba-
iDariX, OritUE.
Elimmo abbas efticitur, ad latt.
ctum Callum.
4 FTenricus e aequivocus cius Du-
ces: _ Henricus Augultensis epile.
capti lune, ec in exilium misi.
S OrhOLMPCTATOF COnTa L Othari-
um regem Callias inuadie.
6 Caminolphus epilcopus obiit:
Proquo Oebehardus.
BENEDTCErS quintuS, Papa
CXKXFLLHmenS. 2, dies2.
7 IOANHES credecimuS, Papa
CxXXV, annissepteM.
8 Ocho Imperator Ncapolim re
nic.
9Oho lispelator occilo a Crraecis
d Saracenis exercitu, de naui exili.
ens, natando autugit.
Ochio Duxobiic.
Decemb. moritur,  ibi sepelitur.
 OFHO (duodecimus) cerrius,
Ochonis secundi slius, admodum
PUCK, annOST8.
Obic, cllr. N resCuOluCCetiE.
80
Ottorexperagrata Ttalia, C. alaorlai
97
enso intet Ottonem recem, e
Llenricum Ducem Baivariae commota
Discordia inter Ortonem Ducem
Suemae, es Penrau Du Suroitta
commota est.
Cltotca comia Lvihat cumlezemta
Callias duxit exercitam.
38
DE
Constantiae C auelotfus exiscopus obiit
etqe Sdehat aus nobilis prasul succedem,
1b annestcai ccclesiam. Lui basilicamm
S. Crecorit inripa Khem, Aovaltun
suis ex praediis construxit.
cum exercitu ingreditur.
Otto rex apud Calabriam occiso à
Oralh  Saracenis exercitu, de nant
exien i qua captuserat, aufueit.
Otto Dux Sueuorum obiit, es CHon
3 Distentio inter Octonem lmpe.
racus sibe successet.
Decemb. dout,  poruS. Petrise.
Ortorex Roma infirmatus, sexto Idus
pelicur.
F OrhoImpelator scota lextoId.
2 Rudmannus Augienlis abba:
S OxXO rerrius, secundi Ortonis ex
Cracaconiuge, slius, adhuc puer propa
crercenat.
ROMALOANNES XETTE, qui ex PE.
trus, Papiae priutS F. pisC. PAPA C XX XIX,
sedit menses s: eumge BONLF ACIVS,
prius relegato Benedicto, male ordina
1.

## Folio 317 — 886285755:0335
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000335.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
Miaeobis
ppoc
septt
XVIII,
tame
aC vita
onni
mudi.
C Ht RC ONTCC
N
Irus, de Constantinoxoli quo fueerat re-
versus, comprehendit, es eum
hi
bent) toxicauit, eiusq scutt L40L apali
3 BE N E DFC FV S seXtUS, Pap.
CxxxVI, Post primum annum a
Crescentio relesatus e Prangulatus
est.
4 FamesFacta cstmagna.
08
vasit.
eolc primum menlem tugaco, 
AEDCCErSCB LapdCRXAVIHI
ledirmentious oueM.
S LOANHES XITIE, PAPACXXXIX
octo menles, à Bonitacio reverlo
comprehosus  Ccacselt.
Lomae bonifacius septimus, post quam
Ondecim mensibus inuasam sedem occu-
pauerat, subitamorte periit, es mortuus
986
ROmALO A N NES XV, PAPACXL. I,
BONTEACTO CXXZVEE PapZ
187
cud LClllo, Lapla LBloP POl
CZL, INFOrIIE, _
marer Orhonisregis, on aovi-
duitatis obiie.
98E
asuis, caesus, confossus es trimatim pedi-
bus tractus, vix tandem clericis mise
rantibus, est humatus.
6 BONLFACENS LLMLhUS, Papa
909
TOAHNES XV, PAPACXEISUCCCNSIE.
8 Thcophand aca, Imperatrix
Faillanus Scorusobijt.
9Vaaicco adDas. FE FScCatcus
magisterincaenobio S. Calliobijc.
12 Conrado rege Burgundixe mor
cuo, Rodolphus Alius eius ipnauuS
(UCCCME.
13 Ccbehardus Constanciensis exi-
(copus, obije, pro quo Landpertus.
Henricus Dux Baidarix, AliusHen.
rici Ducis obije.
1950 14
Pane odeta est saltt.
997 Lheophaa Stalaperta a
99
ter monreshobg.
Ferimannus.
Wiresou bist. uo 
Cettic.
25 Conradus Dux obiiE, pro qu
sedit annis L0, Menscon ) quo ut aD
sues paripnceno, dald ab asses est Balt.
tus.
990
Aquisram in generali synodo, ca-
ram legatis Loannis Papa, sancitum est,
Ut quatuor hebdomacs ant Lal. O.
mini, es a Septuacesima ante pascha, e
24 diebus ante festu S. Toannis Baptista.
nullus secularia placit a azere, aut coniu
zium contrahere prasumat.
994 Cuonradoreri Burgundiae defuncto,
successoe Rudolphus.
995) Henricus Dux Baivariae obyt, curus
Ducacum filius ejus ejusdem nominis ob.
cinuit.
Constantia bedehat ans episcopus de-
nerabilisobiit, e in basilica S. Cregorit
Papaea se constructa, sepultus, quiescit: et-
que Lamberrus monachus in exiscopatu
succedens, praesuit annis 23.
990 Ottorex Ltaliam cum exerciupell,
sorg redeues coarrau.
Ctoo den Idabeto rededtous. Ebalta
Lomaque potrtus est. F.t (+REGOR LVS
Guintus, qui es B R V NO, filius Orionis
Ducio Capar qeordinatas, c 0uo tm.

## Folio 318 — 886285755:0336
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000336.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
Anni Berro, qui de Cregorius quin
mudi. cuS, PapACX LFI, RomX ordinacUS,
CCdicannis 2, men(bu59.
Octo Imperator eftcitur.
HIE RNIANNI DCONTRACT.
perator coronatus est. Diii venerabils
Papa canonicam ibi disciplinam repata.
resatasens, sedit annis tribus, mensib. 9
Ruriae Alavicus abbas 26, promo
tus Roma, ab ipso Paxa consecratus e
primilecio donatus est.
19 Ocho Imp. III ICalra 10. Cal. F cb.
obijc, _ inceltina cius Auoultae, reli.
quum corpus Aquisorani lepelituE.
Cerhardus abbas obiic: Burchar.
dus successir ad S. Callum.
HIErnierS tCdecimus, Dux
Baioariae, RexeHICItUT, rCGHanSAn
nis 23, mensibus quinqi.
998
Expro eo Kerimannus ducatum accepit.
339 Orto Imperator iterum Ttaliameum
exerciminuadit.
Roma defuncto Cregorio Papa, SVI.
VESTER TE, qui e Gerbertus, primoRe.
morum, post Rauennarum archiepis. se.
culari literatur animium deditus, ex ob
hoc curioso imperatori admodumama
tuS, Papa F43. sedit annis quinq.
1007 Oo emperaror Laliam sibi quaqua
versum subditam lustravit.
Dc
lecundus, l’apa C XLTTF aMMIS5.
Sentinx promonetur, et Werintie
rus abbas eficitur.
17 GCTDETEUIS, QUIRE STLVESTE
18 Alericus abbas epi(copuS AL
2 Fenrieus rex Henricum mareti
exercicu petl.
oncu ce aus  relistemtes cum
Cuonradus Dux Alemannorum obiit
1002 OrtoEmp. in Ttalia, 20. C al. F ebr. 1b9,
c
annoreeni i8, es intestina eius Augusta
reliquum vero corpus aquiserani seveli
tur: proquo Hlenricus Dux Balodriaerex
sus regmauit annis 23.
Henraustea enricum Maressi
nem es alios sibi resistentes exercitu pe.
tit. Arcentina à Herimanno duce Ale
manniae recerebellante, spollata,  at
mus hauctores sceleris eramter sint-
dicarum est, e ab ipso Duce sacro locosa.
tisfactum.
am, et Bolizlaum ducem stact
cum totagente lua lubiuganit.
Flerimannus Dux obiic, pro quo
Elius eius puer HTerimannus.
+ Romxpost Gerbertum, L0AN- (200
NESHS, PAPACXLFTFICedicannum
vnum.
tlimmo mollalce deltiuctor de
Ecacrum expullor, ConsticmitIr.
Fenricorese consticuitur, d Fber-
hardus ibi exilcopus ordinacuT.
100
3 Etenricus rex Ialiam de Bocimi.
Henricus rex Italiam petens, sibieam
fadecit: Papham ipsa a quatoronu
est irrumpens, gladio exigne perdomunt.
inde in Saxoniam rediens, Boemiam, e
Bol Llaum Ducem Sclauorum, cum tota
rente sua subinoanit.
Fames maena (actalst.
TOANNES XVI, PAPACXLTTIH
anno vno.
Fasanus, Papa C XL Y i asoa
dit annis sex.
5 W Crinhierus abbas obiic: proquo 2006 RIOmA LOANNES ZVII, qui e
LOAANES XVFF, qui d lhala
Fenricus rex summostudio apud ca.
strum suum Babenbere dictum, nobilem
les diuitem construxit exiscopatum, in
honore
nUS, PapA CZL V OrdinaE.
 Fpicopicn Baeniezense ab 100

## Folio 319 — 886285755:0337
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000337.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
anni
mudi.
IL R O N TCO N.
honore S. Georeii mareyris: primus ibi
hoc anno exiscopus promotus est Eber-
hardus.
7 Bernhardus Augix abbas vir do
ctillimus ordinatur, locum cundem
pene destructum recollectis Fracri
bUISFCCFeAF.
Liurolphus Freuirensis archiepi-
Ccopus obiie, e epilcopatum eius
AdaIbCTO FrATeF resina Sibi VTUIrP2-
re, quibuIda CONTTAReSCM FaLIEN.
ribus molicur, Ced à Rege convicti,
Meginsaudo exiscoparum relique
EUINE.
Wolveradus Comes obiie, 4No
Bas MarriaS.
10 Willigisus Mogunciensis archi.
exilcopus obiic: pro quo Erchan.
baudus.
Theodoricus Dux a Lochariisca
Peus est.
E Conradus Dux, Alius Ochonis
obiic.
Ferimannus Duxiunior, obiie.
T2 SEFBIOTTETPADAMOTEUIO, BEVF.
DECEVS VEEE PaPA CXLVE, Sedic
annisEI, dicbus 12.
T3 FTenricus rex Romx imperiali
benedictione coronatur, a Benedi.
AtoPap2.
T4 Eruuctus Dux in venatu ab A.
dalberone Comice lagicta occiditur,
_Meginsaudus Freuirorum arctii
epilcopus obiic, proguo POppo.
103
Augiae remoto Immone abbate eru-
deli. Bernhardus vir doctus e pius,
Prunicensis monachus Aneiae abbas
constituitur, qui gratanter susceptus a
Constantien si epis(coxo Lamberto, abbas
ejus locizo consecratus, pietate es scien-
tiactarus, praefuit annis 40.
rCC
1010
oruibacus.
(copus oby e t Ke sasoi.
1012 Monradus Dux Carentani moriens.
Adalberoni ducatum reliquit.
erimau Dux alemanniae obi
cutus ducarum Ernist accepit.
16 Goccu Da atVi
cie
17 Lambercus epileopus obist. Pl0
quo Kuchardus.
28 Conradus puer auxilianEe patru.
RomaSERCLVSHITI, LCAC
1011 Willigisus Mozuntiensis archiepi-
102
1013 Romae defuncto Serrio PaPA, BENE-
Dlcers r aLLC sedit
annos ferme 12.
Henricus rex Roma imperiali bene-
dictione, a Benedicto Papa coronatur.
Ernist aux Semamma i venatu
ad Adeloerone Cdihlte. setam appeten
te sacitta vulneratus, interiit: ex Duca-
rum ejus filius aequivocus, riduam vero
eius Ciselam, Cuonradus Henrici filius,
Imperator postea futurus, accexit.
Feincauaus Frevirorum archiepi-
scopus obiit; pro quo Poppo.
ore
Codesridus Dux partis Lotharinzo
rum, Gerhardum Comitem bello vicit.
Constantiae exiscopo Lamberio de-
functo, Ruchardus prafuit, annis ferme
quinge
1017
102
ele luo LOllaco. DolccaluDelato
re, Adalberonem Ducem puona
vincens, Fugauie: e Benedictus Pa-
pa Babinbergam veniens, ccclesiam
S. Scephani dedieavie.
Cuontacus; sus Cndtraci quon
dam Duct Carentant, Adalberonem
Ducem, apud imam puona victum,
sreamt.

## Folio 320 — 886285755:0338
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000338.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
320
HIERMANNI CONTRACTI
29 Wcrinharius ArseninX epilCO-  1020) Benediitus Papa ab imperatore in-
nut. pus, cum Alemannis conra Bur-
sundiones pugnauir e vicit.
nitatus, Babenberq venit, ibique ecclesiam
S. Stephani dedicanit.
20 Ferraemorus magnustactus est, 1021) Heribertus Coloniae Acrippinae ar-
4Idus Maias, Feria sexta.
Herebertus Coloniensis archi
exiscopus obiic pro quo Piliorinus.
chrepiscopus, vir magnaesancticatis, hac
vita discedens, multis miraculis claruit:
cui Piliorinus successit.
Erchanbaldo quoque Moguntiensi
archiepiscopo defuncto, Aribo successit.
Flenricus Imperator in Italiam ex-
peditionem mouit.
Henricus Imperator C’ampaniampe-
tens, Troiam, Neapolim, Capuam, ex
caeteras ciuitates in deditionem accepit,
ex Nordmannis quibusdam, qui tempo-
re eius illo constuxerant, quoddam (ut
ferunt) in illis partibus territorium con-
cessit, sicqu ipse per Romam victor redit
in Cermaniam.
Ruothardus Constantiensis episcopus
obit: pro quo Deimoferme annis + prae
fuit.
Votgerus quoque magister de S. 6al
lo, obiit.
Ratisponae post Cebehardum, virum
laude dignissimum, alter Cebehardus in-
thronisatur.
tia, in qua construtum est, et pleos Chiri-
stiana 24 dies ante festum S. Loannis Ba-
pristae à carne ex saneuine abstineat, nist
infirmitate cozete, aut festinitate, quae in
illo exiscoxio celebris habetur: similicer
24 dies ante Natalem Domini. Itemibi
constitutum est, ut vicilia Fpiphaniae,
vixilia omnium sanctoru, vigilia assum.
prionis S. Mariae, vigilia S. Laurentit
ieiunetur, ita ut una refectionis hora
admittatur.
Roma de functo Benedicto Papa, fra.
ter eius IO ANNES XVTTI, ex laico
Papa CXL V LTI, sedit annos ferme 9.
Tlenricus quoqe Imperator, tertio idus
Tulii absq filiis obiens, apud Babenber-
sensem exiscoxatum à se constructum,
TroiamCep, caza CACC
orcalltas LactaCIL.
2Y FVenricUS AMPCTALOL LIOIAIH 102
Norgerus obije
Ruchardus epilcopus obijt: pr0
Hocanno conuenit synodus Mogun-
Guolcimo.
22 Cebehardus Racisponensis epi
Ccopus obiic: pro quo item Ccbe
hardus.
23 Flenricus Imperatorterrius, idu
Tulias obiie, e in Babinbergensi epi
scopio, a se Facto, in monalterio S
Perrisepelimr.
Benedictus Papa obije.
IOANHESXVELE PAPACXEVII
annos novem
ConnaOrSXII annostete
I5rEBMaVIE.
quem dnin placorut ad isijant o-
rum suorum haeredem reliquerat, in ba-
Silica S. Petri sepelitur: habitoque conuen-
nior, filius Henrici, rex promotus, a Ba-
ribone archiepiscopd Muna Vctus
est, 6 idus Sepremb. Nec muliopost ~xor
ejus Gisela à Piligrino archiepiscopd .
lonia resina benedicitur, C al. Bdobris.
+Magua
ru apud villam Kambam, Cnonradus se-
anhi

## Folio 321 — 886285755:0339
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000339.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
et
C AIRONFCOH.
anni (F Magna diltentiO iMRCBHO CONITZ) 202
mudi. Conradum regem eficitur.
2 Conracus rex tlium suumHen. 1C
ricum regem tucl, aspie Romam
pergens, Imperator efficitur.
Hleimo epicopus bo. Plou
WarTIANNUS.
DIuIO AugultenHIS CpMCOpuS d
Weltus Comes, praedas e incendia
inter setaciun.
Ernuctus Duxde WenusCoes
Conradolmperatori ad dedirionem
VeTIUNE.
5 Bruno Auguentis exilc. obijc.
10
102
o:
Rebellio contra Cnonradum resem, a
Cuonrado eius patruele, es FrnistoDu
CdAemanatae, x aliio quam pluribut.
est facta.
Rex Cuonradus Taliam petens, to-
tan pene sibi subiuzauit, ex hac parre
Constantiae post ermonem episio
Romae.
pam.  armannus praesuit, annis fer-
me d.
à loanne Papa in die sancto pascha Im-
Cuonradus rex Romam perveniens,
perator coronatur. Inde in alemannian
reuersus, apud rimam Ernistum Dum
cem es Cuomradum seillidedentes, exi-
aeputauit.
enricus lus imperaioro, Aguis.
orani rex electus, a eilierino Coloniens
archrepiscopo in die sancto paschae vn-
ciu est.
Bruno auzustensdepuscopasdem
Eberhardum accexit successorem.
DioquoLberhatas.
num l’annonixe regem cum exerci
cu petic, de incerea in Alemanma
Dux, e Werinherus Comes cum
aliis mulcis occiduneur, 16 cal. Sc.
prembris.
7 Scophanusrexmissislegaris, cum 103
Imperatore Conrado paciticatus cst.
Aribo Moguntinen sis archrepisco.
pus obiit: cui Bardo monachus, vita ex
habitu venerandus, successit.
Ruodolphus rex Burrundia ignauus
obiit, ex Cuonradio Imperatori diadema
suumtransmisir: cuius regnum Odo, so-
rorissuae filius, princeps Ballicae Campa-
niae inuasit.
Bern. abbas Aueiae, missis Romam
caenobii sui priuileziis, à Joanne Papa
item priuilezium cum scandaliis, vt epi-
scopalibus indumentismissas ageret, ac-
cepit. Vnde a Warmanno Constantien-
Rexiscopo apud imperatorem, quasi sur
pervasor officii, accusarus, ed 2sg ab 2-
trisque coartatur, donec idem cum sanda-
liis privilegium ipsi E piscopo traderet,
publice in symodosua, id est, incaena Do-
minisequentis anni incendendum.
Ipso anno Buchauriense caenobium,
2 Idus tulias, incendio slagrat.
103
6 Conradus Imperator Scepha.
8 Rodolphus rex Burgundix mo- 103
cletui ancua ccua Ccac
(c.
Ernist Oux exiliorelaxatus, iterum-
que Emperatori rebellans, cum multu
alis occiditur, 16 cal. Sepremb.
Decit.
aminuadens, Campaniam tamdiu 2a
9 Concadus hyeme Burgundla3) Imperator Odonis prouinciam Calli

## Folio 322 — 886285755:0340
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000340.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
2.2
AERM ANNL CONTRACT
anht. FCAps Solis, cerrio C alen. Tulias,
ponat. qualhOTa (CXFA.
Conradus occidentalem Franci.
amcontra Odonem perir.
BENEDLCEVS FX, PaPA CXLVTII,
qui de Theophilactus, sedit anMO512
men(cs 8.
10 Conradlusicem Burgundiam r2. 203
Aac.
Parani Saxoniae continia petune.
Warmannus exilcopus obiic: pro
quo Eberhardus.
Conradus excastro suo L impur-
8o,incer Nemeces e Vangioneslico
monacterium fccic, quod in hono.
rem S. Crucis, e diui loannis Fvan-
Selicta dedicariiusir.
Et Pasani, qui Luirici dicuntur,
Wirbinam castellum in continio
Saxonix, multis Christianis occilis
_ captis, obtinenc: quos C onradus
LIpCTAIOTCII ExCTCITUDETIE.
50c0) E lraliaciuium dlcordia laborat.
Cebehardus Racisponenlis epi-
scopusobij, pro quoirem Ciebehar.
dus.
Nuprixe Flenrici regis.
rectioales Facti.
Piliorinus Agrippinenlis archie.
pilcopus obijc: pro quo Hlcriman.
RUS.
aliis cidem Impetacetirebeltal.
Corzelone Duce puona victus, fu-
siensq a quodam milire occiditur.
sauit, donec ipse Odo supplex adueniens
sarisfactionem licet fite promitteret.
CLVS TX, qui  Theophulactus lapa
CLLEX, licet tanto ordinimat uo, s
at aos pols 12.
eam subiecit.
Constantiae Warmanno exiscopo de
o aecesit Lberhardus.
Mcginhardo Wirzburzensiexisco
P n filius Macheildis succesott.
Romae defumto Lomn, BENFDI.
imperator Burcundiam petens, sibi
Synodus magna apud Friburiam ab
Emperacore collecta est.
2035
Mannus: Cebehardo secundo Ratispo-
1036 Piligrino Coloniense archiepis. Hert.
nenscepiscopo defuncto, tertius Cebehar-
dus succesit.
Fenricus rex, filius Imperatoris, Chi
nihildem Cnutonis Danorumes MM-
rum regisfiliam, sibi apud Xouioma.
eum refandus duptiis copulauit vxo
Leai Sclaui imperatori vectigales
Imperator hyeme Italiam petit.
rem.
facti.
Pagani supracer Caci.
B Conradus Imperator Ialiam X
cum exercllipecit, a Mcauanen-
Cem acchicpicopun u Cultodiam
Mediolanum obsedit, es circumquaque
quaelibet adrebelles perrinentia deuasta-
uit.
imperator Papiam adiens, Heriber.
tum Mediolanensem archiepiscopum
insidelitatis accusatum  castodiammi-
sit, qui fuca elap sus, cunctis viribusIm-
milie, qui fuga laplus, cum muleis
Odo princeps Carlingorum, à
r4 Flipheruda, que d Cuncgundis,
regirta, orHlenrici regis, is calen.
Auge deFlcrimannus Dux5cal.
Auoalti, in Tralia cum multis aliis
Scephanus Flungarorumrexbo.
namemorix obijc, qui sciplum cuns
ObierUnE.
cora sence lua d M C CX
peratori rebellare contendit. Imperator
Odo princeps Callicae Campania a
CdLLuone Lothatnorum Ducepuena
ditur.
victus, furiensque a quodam milite occi
Imperator cum natalem Domini Par.
maeazeret, ortorumultuinter Parmen-
Parmensibus plures, ceciderunt, esipsa
cimmasincendio consumpta est.
sem Imperatori rebellem excomunicanit.
ses e exercitum, vtrimque multi, sed ex
Papa archiepiscopum Mediolanen-
Chunihildis regina, uxor Henricire.

## Folio 323 — 886285755:0341
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000341.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
D
ert
Amni
GenilierTOrE COMMENHIL: pTO quOPC.
mudi. crusregnavie.
 Conradus IMPCFAEOF, 2 Non2
eis, 27 cal. Aueustr, es Hermannus DuX
Alemanniae, 5 cal. aueusti, cum muliis
aliis in Italia obiere.
Stephanus rex rncarorum boname
moriae obst, qui seipsum cum rota cente
ad sidem Christi conuerrit, pro quo Pe-
trus regnauit.
Cuonradus imperator, tertio nonas
Tunii objt, pro quo HIE R LCYSt
plius ejus regnanit.
lunias obiic, ee apud rrbem qua
Spira vocatur, sepelitur.
Concadus dux de AcaIBCIODuL
obicrun.
Ecliplis Solis, ondecimo calend.
Seprembris.
Reginbalcus Spirensis Epilco.
DuS, 3 Idus Octobres bOnX MeMO.
rix obiic.
SFIENRTCVS XV, Alius Conradi,
annis 17, menL. 7.
c Flenricus rex, Boemix Ducem 104
bello perir: sed mulris proceribus _
milicibus in praestructione syluxci
Era e vlera occilis vel capris, nihil di
snum efficere potuir. Petrus quogi
Flumgacorum rex eidem Ducicon
era Flenricum regem auxiliamittit.
2. Hlumgari quendam Ouonemre. 1041 Meariquendam ouonem sibirecem
sem sibi eligentes, Perum regem
luum expellune. Duiprotuguse Cx.
ul, Flenriciregis, cuiprioriannore.
bellaverat, sratiam quarie dx inue.
nic. Hlenricus rex Boemiam cum
exerciru ingressus igne praedaque
cuncta deuastat, e rebellem Du-
cem obsides dare, d ipsum post se
Ratisponam ad deditionem humi
licer venire, libique iurciurando A.
delicarem seruiciumqe contirmare,
CODTEAE.
Ouorex FTunsarorum, ob sulcc. 104
Deum ab Hlenrico rege Perrum, à se
expullum, tines Baioariae praedis de
incendiis depopulatur. Scdmagna
ParS exercituS eiuS, quIX a SCpTenErI
onali Danubii parce praedas Factura
venerac, ab Adalberto Marchione
inita pusna penitus deleta cst.
Flenricus quoqu rex lui vicurus in.
iuriam, P’annoniam cum exercituin
autumno ingrectus, magna prouin
cix parcem vactanie, duas populosil
limas ciuicares euertie, plures dedi-
tione subiccir. Sed cum PetrUMTe.
sem suum, quem secum ducebac)
Henrieusrex ducem Boemiae bello pe-
rit, sed multis proceribus ex militibus in
praestructione syluae cirra ex vltra occisis
vel captis, nil dignum efficere poruit.
Eberhardo primo Babenberzense F.-
piscopo desuncto Suidserus  allessit
constituentes, Petrum rezem suum ex
pellunt. Dui profurus es exul, Henrici
rerisgratiam, cuipriori anno rebellave-
rat, quaerit ex invenit. Penricus rex
Boemiam cum exercitu ineressus, iene
praedaque cuncta denastat ex rebellem du
cem obsides dare, ex ipsum post se Ra-
risponam ad deditionem huminue se
nire, sibiqe iureiuranad paccatem fer-
Mlque corst Marelbarbat.
Ouorngarorum yrannus, cum Ba
ivariae fines devastaret maxima pars ex-
ercitus ejus ab Adalberto Marchio
ne bello denicta periit. Henricus rex
Pannonias petens, orbes munitas dele-
nit, e plures deditione subiecit. Et dum
Petrum rerem suum recipere nollent,
Ducem eis quendam praefecit, quem
stacim post eius discessum ouoin Boemi
amrepulit.

## Folio 324 — 886285755:0342
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000342.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
32.4
FTE RMANNI CONTRAC
muut. re consencirene, alium quendam,
quemperebant, Ducem eis consti.
cuic: quemcamenCtacim poltdilcel
Cum eius Ouo rex de prouincia lua
in Boemiam depulic.
Poppo Aquileix patriarcha obiir:
ProquoEberardus.
4 Cista imperacrix, macer Llenrici 2043
regis, 16 C alend. Marrias obije, ee
apudrrbem Spiram sepelitur.
Tocumrempus aestiuum intem-
Destates plunialque hycmales pene
convertum, magnam trusum e
vindemiarum penuriam cAecit.
Flenricus rex irerum Pannonias
cum exercieu petens, Carisfactio.
nem, obsides, munera, pacis periul-
iurandum contirmationem FTUn-
paris vix imperrantibus, accipiens,
dilcestir. Oui inde reuertus Con-
Canciensi synodo aftuit: rbi primo
omnes Sucuix principes, memores.
queperlonas, cunctisinimiciciis de.
Ctructis, paciticari Fccit, ee Pacem
hactenus inaudicam, tam in hac
quam in aliisregni lui provinciis, rc.
eia centura per cdictum confirma.
uic. Deinde Aoncem, Williclmi
Dictaniensis Principis Ailiam, regi
nam apud Moounciam rrbem vngi
faciens, regalibus libi nupeiis, apud
Ingelentreim villam regalem, copu-
lauir. Vndeinfinicam histrionum _
ioculatorum mulcicudinem, ad lau.
dis sux cumulum, vacuam ec ina.
nem, line cibo de muneribus, me.
renremabirepermilIE.
Luitpaldus Marchio, Adalberri
Marchionis filius, bonx indolis iu-
venis, ee maximatzuns arorum cla
des, immature obiic.
Nlaxima pectis pecudum & liy. 1044
ens satis dura ex nivola, magnam
vinearum parcem frigore perdidie,
e trusum sterilitasFamemnonmo.
dicam eftecit.
moriens, Go22iloni Alio, quamuis
ionauo, ducatum luum a RegCHIen.
rico promisum, relinguere dispo.
TUiE. Sed alteF ALIUS CIUS CFOTCFTIdUS
iamdudum Dux, cum ducatum Fr2
eri debitum conera Fas à Rege sibi
obcinere nequiuistee, iutiurandum
anni nulla ratIOHE FTOIMCtalES FCCIPC.
Gorzilo Dux Lochariensium
Henricus rex iterum Pannonias pe-
tens, ab Onone, vix pactum impetrante,
susceptasatisfactione es muneribus, dif-
cessit. Inde in Alemanniam veniens, in
Synodo Constantiensi, cunctis qui con-
traeum deliquerant, omne debitumipse
dimisit, hocque es alios suis debitoribus fa-
cere autsoram. mauditam multis seculis
pacem effecit.
Post Agnetem W ilhelmi Pictaui
ensis filiam, accipiens, es Moguntiaere.
an ongi faciens, recales apud In.
Sansem nuptias celebrauit. Ibi Luit-
Paro, Adalberti Marehionis silus,
Auti
Co2Zilo dux Zocharingorummori
ens, C02 Z eloni filio suo, quamuisienauo,
ducatum suum à Rere Henrico promis.
sum reliquit.
Sed alter filius eins Codefridus, iam.
dudum Dux cum ducatum fratri debi-
tum, a Receobrinere nequisset, p1o Reei
rebellare praesumit.
demes

## Folio 325 — 886285755:0343
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000343.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
up
rante
jare.
AA LCHR O NFCH.
anni Ademque postxonens, rebellare pio)
mudi. Regipra sump(F.
Ouorex, cum insiurandum pa-
ctumque intregisser, Henricus Tex
cum perpaucis copiis PannoniasDe.
ciic: quem Ouo, quimaximum pa-
Pauerat exercitum, in taneum de
spexit, ve cum quali Facile occiden-
dum scu capiendum, prouinciam
ingredisineret. Sed FTenricus cum
parce copiarum Rabam AumiumFe.
cine, in diuino contilus auxilio,
cranluadanic: puonam cunctis mi-
liribus pastim Festinancibus iniit, eein
prima congresatione innumerabi-
lem Tlungarorum exercicum Fug2.
uie acque prostrauie: _ paucissimis
suorum amissis, in semec Fortissime
pusnans sloriolissimam victoriam
adcpcuselt, 3 Nonastulias: e Ouo.
nerege rixtuga clapso, omnes TTun.
sati ad dedicionem Henrico Regi
caceruatim concurrerune, subiecti.
onem Ceruitiumq; proietune. IpsC
vero, veeratper omnia piissius, Pe.
trum regem dudum expulsum, rc.
Mnosuorectimie.
Eodem anno Ludouicus Co.
mes, Reginoldum Principem, regi-
na Ronetis auunculum, sed regi
Fenrico inimicum, dum quoddam
castellum eius, quod Monspiligar.
da dicitur, magna CUM MaNU CX-
pugnare pararet, cum parua mili-
cum luorum copia pugnam iniens,
vicie, multilque cxelis reliquosfuga
uIE.
Romani Benedictum CL. Papam
muleis criminatum, sede sua pel-
IUINE, _E SZLVESFRrM certium
quendam, in locum luum Cacuunt:
quem camen poltea Benedictus,
quibuldam sibi Favencibus excom-
municatum, depulie, sediqs lux red.
dicus, sciplum postea priuauie, ex ali-
um prose contra Canones ordina:
uIE.
FTercbercus Mediolani episcopus
obiit.
Begoclenheim Castellum GTOre.
Tridi a RCGCCAPEUM.
15
Revinoldus e Geroidus Burgun.  2045  Duo Falatinus Comes, Dux Me-
diones, Repi apud Soloduut ad er manniaconstimilu.
deditione veterUNE.
Ochro Palatinus Comes palchali,
325
Henricus rex paruo exereitu contra
grauissimam rneariorum gentem for–
num fucanit, e Petrum expulsum pri-
stinae dienitati restituit. Postea vero Pe-
tro in reguo confortatus, eundem ouo-
nem cum exore ex filiis comprehiensum,
decollanit.
Magna visfamis homines immum.
da animalia comedere coegit..
riter pugnauit es vicit, ouonem tyran-
Romani Benedictum Papamproscc
leribus suis expellunt, es quendam syl
vestrum Papam C L, temere constiruunt.
quem tamen Benedictus Papa postmo-
dum quorundam auxilio expellit, ipseque
suae sediredditus, sponte a P’apatu disces-
sit, es Gratianum, nomine Crecorium
Papam C L Y pro se ordinari permisit:
u Anno Domini 20+6.

## Folio 326 — 886285755:0344
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000344.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
326
ni Phebdomoda Duxalemannix, apud
mudi. GOStArC A RegE COnStIELIEUE.
Petrus rex, Flenricum regem in
Festiuitate Penrccoltes ad se invita-
cum magno paratu sulcepic, de ma-
ximismuneribus donauie, ciguere.
orum Panmoniarum, principibus
Flungarorum Adelicarem illi & (uc.
celloribus ejus iuramento Armanei-
bus, ceddidir: quodcamen ab eoipse
dum viueret possidendum, recepit.
In quo videlicet itinere Rex quod
dam vetus solarium alcendens, cum
ultis aliis aditicio cadente, COrru-
ic ip (0q. Deoproregente, illa l0.
Bruno Wirciburoensis Epilco-
Pusleralicer cum aliis collaplus, Post
rnamhebdomadam, id est7 calen.
lunias obijc, _ ad sedem luam rC.
porcatus, ibiqi sepulcus, Adelbero.
nem successorem luscepit.
Giorotridus Dux rebellioni sux
desperans, regigi ad deditionem re.
niens, in custodiam mictitur.
Widomediolani Epi(copuscon.
Aicuieur.
Sclaui, qui _ Lincici dicuneur,
Saxonix cerminosinquietantes, Rc.
siillo cum copiis milicum venienti,
lerradune, ex Colitum censum pro.
IIECUNE.
Aucumnalitempore Cruncharius
heremica ad Chrictummigrauit, e
in Prasa Boemix vrbe sepulcus, qui-
elcir.
Per idem tempus regale collo.
quium apud Tribura condictum,
Scauis Regis intrmitas praepediuir:
quo etiam cempore Agnes regina,
hiliam Resi peperit.
Rexnacalem Dominiin Saxonia 1040
apud Gostare celebranir.
Mlagna morcalicas multos pastim
excinxic.
Foschardus marchio dirissimus
Cubicomoriens, praediorum suorum
Regem reliquit haeredem.
Rex palchale fectum apud Fra-
iectum Frelix vebem egit, de sub.
Cequuris diebus nauali expedirio.
ne in Phlacirtincam, Fretum craiici
ens, pasum quendam, quem Theo-
dericus Marchio libirsurpauerat, ab
coeripui: unde idem postearebet.
lionis cautam CUmplic.
AERMANNL CONTRAC
Petrusrexrncariorum, Henricore.
ec ad scinuitato regnum Pannoniarum
tradidit, quod tamen ab eo, ipse dum
viveret possidendum, recepit.
Brun Wurziburcensis Episcopus
obit, 7. Calend. Tunii.
Codesridus Dux ad deditionem Resi
veniens, in custodiam multitur.
Leurici se Regi dedunt, ex solitum
censum promittunt.
Cuntharius heremita ad Christum
migrauit, es in Prasa Boemia sepulius,
quiescit.
San

## Folio 327 — 886285755:0345
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000345.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
icore.
anni
CH R ONFCON.
Rex aquisgrani inpenteecte, 6ode-
frido Duci custodia relaxato, Ducarum
reddidit, es Widrero Rauennae praesult
nimium crudeli, nondum consecrato
Episcoparum abstulit.
Sanctum autem L CMCCOS A. ]
mudi. quilorani Faciens, Croretrido Duce
Ccvulla cclanaco, cctesta pc
denti terratenus proltraco, Ould
cum luum milertus redaia.
Duibus clra nedis Widec
rum, qui RRavennae pra Tulatu iam
biennio inepre d crudeliter nOn
dum consecratus cenebac, ad se vo-
cacum, Epilcopatu priuauir.
Sequenci cempore rex in scaliam
expedicionem pATaE.
Fridericus Fracer Flenrici ducis
Baciarix, dux Locharingorum, pro
Coretridi Frarre ignauo COrrilone,
consticuieur.
Sublequuro aurumno Ffungari
Pristinae perhidix (ux memores,
Andream quendam regem libi sta-
tuume, Perrum resem, mulcis ad
UCnaTUI Qui PrO CO PUISHaLIEFANE,
occilis, variis cum coniuse lua in-
iuriis affectum, postremo oculis
priuane, e in quendam locum,
cum eadem coniugelua, alendum
deportane, mulcis eriam per idem
tempus percorinis inibi expoliacis,
exulatis acq; necatis.
Ouo comperto rex Fenricus,
qui iam valido exercitu congregA
coinlcaliam iter creperat, nimisin.
doluir sed tamen caeptam expedi.
cionem non deseruit. Icague co-
adunato exercieu Papiae synodum
celebranie. Inde Placentiam veni-
CnS, Goratianum CL, quem expul-
SiS prioribus ROmani Papatm A2-
EueranE, ad le veniencem honori.
tice suscepie: Eicque cunctis pro.
spere cedentibus; iuxta nacalem
Domini non lonse ab vibeRoma,
apud Surriam synodo item acta,
caucsa erroneorum Pontisicum di-
ligencius vencilaca, Gratianam Pa-
pam convictum, baculo pastorali
priuauic. Deinde omniun tamen
Komanorum quam aliorum con.
Censu, Suidegerum Epilcopum, qui
Post Fberhardum primum secun-
dus, Babinbergenlem sextoiam an
no regebat cccleliam, nimium re.
lUCtANCM (LIIMUM ROMAHX CC.
delia clegie Poncilicem, lcguecir. l
rncarii recem suum Perrum oculit
privant, ex proeoquendam Andream
recem statuunt.
Henrico Regi cum expedirione in
Italiam venienti, Gratianus Papa
quem Romani expulsis prioribus scatue-
rant, Placentiae obvians, honorifice sus-
cipitur: qui tamen postmodum apud Su-
eriam in synodonon inuitus pastorale of
ficium deposuit. Pro quo Suidserns Ba-
benbergensis exiscopus nimium relu-
ctans, omnium consensu eligitur. In
tempore huius apostoluci innumerabiles
terraemotus e maximi in Ttalia sunt
facti, ex hoc fortasis ideo, quia idem axo-
stolicus non canonice subroeatus est an-
recessori suo, non canonice deposito: vi-
delicet quem nulla culpa deposiit; sed
simplex humilicas ab ofsicio cessarever-
uasis.

## Folio 328 — 886285755:0346
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000346.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
cavisiliasmatalis Domini, ip lam in.
grediuntur vrbem.
Eadem nocte BOnX emOTiX
Eberhardus Conltantienlis ccclelix
Epilcopus, inibi in porricuS. Perri le.
peliendus, obijc, tredecimo Fpilco.
Pacus lui anno.
1047
In ipla natalis Domini dic, pratatus Suideserus, natione Saxo, apoltolicx
(edi CL L PAPA CX MOTE CONSCCFAES, X nomine auctus, Clemens se cundus vO-
catus est. Onimoxipsa dic Fenricum regem ee coniugem eius Agnerem, impe.
riali benedictione sublimanic, peractilqi milsarum Colenniis, ip se dominus P’apa
_ Imperator cum Imperatrice, ita vrerat coronatus, ad L aceranen se palarium,
cum ingeni gloria protcilcutur, cunctis ciuibus Romanismirantibus, tionorem
que lingulis quibulqs pro Facultate obiter impendencibus. Completisgs ROmx
cum summapace aliquoc diebus, Imperator magnam exercicus partem pacriam
redire permierens, ipse cum religuo ad viceriora contendie.
Circa idem tempus Imperator praetules nonnullos constituit, inter quos
Rauennatiecclelix (luntridum Cancellarium Cuum in Iralia, Constantiensi Phe.
odericuum, per alias prouincias Cancellarium suum e archicappellanum, et A.
quilgrani pexpolicum, Argencinx Flerrandum, Spirxe praepolicum, pro W illihet
moancumnalicempore detuncto, Viridunensi Theodericum, Balilea praepoli.
cum ex capellanum luum, Pontitices praefecit.
Imperator vero Roma cgressus, nonnulla castella sibi rebellantia cepit,
prouincinsillas, prour videbatur, dispoluic, duces Norrmannis, qui in illisparri.
buscommorantur, e aliis colocorrbibus, constimit. Sed locru Imperatoris de
monte Carsano Bencuentum reuerla, ortocumuleu, Bencuentani cives quibul
dam cam iniuriis afficiunr. Vnde lauam ab Imperatore vindictam metuentes, ci
que se subdere non prxelumentes, rebellionem incunt. Sed Imperator quimaena
(redictum cst) ex parre exercirum iam remilerat, ec ad aliam occupato animo
patriam cendebac, cantam cunc temporis ciuitatem expuonatum agoredi distu.
lic incerimqui eo infectonegorio, led alias rniver sa lcalia patente pacataqi, redire
dispoluit.
Interea Imperatrix Agnes, quae Romx ab Imperatore dixresa fuerat, in
Ravenacicerrirorio siliam peperit.
Imperacor vero caeptoredeundiitinere, Mantux paschale Fectum, in oravil.
Crna decumbens xgritudine, COMMOTATIT. Postea convalelcens, corpus beati
Widonis Pompolx monasterii abbatis, in magna sanctirate ancenon incerrum
annum defuncti, plurimis gloriticatum miraculis, de Parmenli, vbi sepultum
fuic, cinitate, ad rrbem Spiram eransterendum, magno sccum honore de lralia
rediens, devexic. In quo itinere Augustam Vindelicam in licaniis ante Ascensio-
nem Domini reniens, Crebehardo rrbis eiusdem Episcopo in aduentu eiusde-
Functo, Fenricum C apellanum luum succellorem constienit.
Actocimbicodecto, LCoes onma splla celebranie, ibigue
colloguium cum regni Principibus habuie, _ Corpus praefati Abbatis, in incae
Pta quadam extra vibem balilica, cumulari fecit. Ouo tempore WV eltum Co-
mirem Suenigenam, Wolh dudum Comitis filium, Carentani Ducem promo.
uic. Auunculum quoque eius Adalberonem, Ducem videlicet, Fenrici de Fri
derici tratrem. Mecentis ccclelix Epilcopum, post Theodericum nuper detun.
ctum, constimuic. Item Poppone archiepilcopo his diebus detuncto, Preuirensi
rebiEberhardum. Wormatix praepoluum, archiprae sulem praefecit.
Per idem tempus, cum expedicionem in Pannonias, ad Perrum vicilcen.
dum disponeret, Crorefridus Dux, cum Balduino de Flandria _ aliis nonnullis,
rebellionem innouasse, bellumqi copiis collectisparauisse, Lheoderieus quoq
NFR A
HERMANNI C
erhardus Constantiensis exiscoxus
Romaeobiit, pro quo Theodericus.

## Folio 329 — 886285755:0347
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000347.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
C H R ONICON
de Phlacirtinsa marchio rebellavisse, de Episcopacus sibi contisuos, adiniuriam
Imperatoris popularus esse, nunciatur. Praererea Andreas, qui regnum Perri obri-
nuic, iam crebro legatos supplicesmilerat, regnum se ab Llungaris coactum sulce
pisse contirmans, de Pecri se le iniuriis exculans, quique aduerlus eum coniuraue.
ranr, partim a serrucidatos, partim Imperatoritradendos, denuncians, suanque
Imperacori subiectionem, atinuum censum, e denoram seruiturem, li regnum se
habere permicreret, mandans. Ouibus ex caulis dilata expedicione illa, cum C0-
cetridus quoqe Dux rebellionem suam callidis legationibus dissimularet, autu-
mnali rempore nauali exereitu collecto, concra Pheodericum in Phladircingam
arma Commouit.
Incerca Ocho Sueuorum Dux, qui prouinciam libieraditam pie ac strenve
tertio iam anno regebat, immaturo obicu diem claulir extremum. In ipsis quoq:
diebus, Fenricus Baioarix Dux detunctus, Preuiris sepelitur. Clemenseriam,
qui es Suidegerus Papa, in Romanis parribusnono mense promocionis sux, diem
obiens, ad epilcopatum luum Babinbersum reportatus, cumulatur.
Imperator expedirione in Phladircinsam craiecta, aquolis impedientibus
locis, parum proticere potuir, ex reuerrens, aduerlariis marino cursu leuibus (ca
phis lacrocinantium more sequencibus, ee exrremos quolq; incurlando cadenti-
bus, nonmodicam in exercicu cladem perculic.
Iploquoqrempore Crocetridusinter alia qux contra Regem gellir, Viridu-
nenlem ciuicacem dolocaptam, incendit e cuertit.
Inipsonatali Dominidie, Suigerus Papa 252 ex more consecratus, Clemens secun- 1047
dus est vocatus: sedirmensibus nouem. Dui mox ipsa die Fenricum recem cum coniure sua
Agnete imperiali benedictione sublimanit.
Hunsridus Rauennae efficitur Archiepiscoxus,
Beneuentani ciues, socrum imperatoris demonte Carganoreuersam male tractan-
tes rebellant.
Imperator corpus B. Widonis, Composiae abbatis, de Parmensi ciuitate spiram se
cum transtulit.
Poppo Trenerorum archiepiscopus obijt, pro quo Fberhardus.
Codesridus Dux ex Balduinus de Flandris Imperatori rebellant.
Item Theodericus de Phladiriinzamarchio rebellat imperatori, contra quem Em-
perator exercitum movens, parum profecit.
Clemens, qui ex Suizerus Papa, 7 Idus Octob. obijt.
Codesridus Dux inter alia quae contra Recemfecit, Viridunen (emciuitatem com-
bussit, cujus Ducatum Emperator Adalberto cuidam tradidit.
Imperacornatalem Domini in Saxoniamoracus, contestim per W urcibur. (1048
oum in Alemanniam venic, e Vimae colloquium habens, Ochonem de Suinfur.
comarchionem, Sucuis Ducem constituit: in deqi Baioariam reniens, quadrase.
Cmale. e paschale cempus exegit.
Eadem Ouadragelima languis (ve creditur) Domini, apud vebem Mlan-
tuam, divina per quendam excum reuclatione, invenitur, ex plurimismiracu-
lis dectaratur.
Imperacor Kacipotram. vipalcha cum Thonca Blecizao cious, a
mulcis aliis Principibusegie, digressus, Alemanniam reperir, de Rugiam nostram
inoressus, 8 Calendas Maias, novam lancti Marci euangelista, patroninostri, ba
Tilicam, a D. Bernhardo abbace constructam, se praesente, a Theoderico Con-
stantiensi epilcopo, dedicarifecir, ex ciuldem sancti festo in leraniamaiore apud
nosacto, Ascentionem Domini Luregi, Pentecosten aurem Soloduri celebrauir:
habicoqs ibi cum Bursundionibus colloquio, per Franciam Orientalem in Saxo.
niam remeauie.
ribus inlignis, anno promocionis lux quadragelimo, in senecture bona morbo
confectus,7 Iduslunias, diem rlcimum clausie, ex in balilica sancti Marci sepul-
cus, quielcit. In cuius locum Vdalricus decanus, a tracribus etectus, abbas ab lm.
12
Per idem cempus dominus Bernhardus abbas Augix, vir doctrina ee mo.
Herman-
e mona

## Folio 330 — 886285755:0348
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000348.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
330
AE RM AANI CONTRACTI
Peratore constimitur. Detuncto quog: viro docto Watrone Leodii Pontitice,
Dietuinus succesit.
Seguence tulio, Poppo Brixiensis exilcopus ab Imperatore electus, Romam
mittirur, echonoritice usceptus, Apostolicae ledis CL LF Papa OrdinatUS, IUEALO
nomine D AML A SVS secundus rocatur. Sed paucis diebus exactis detunctus, et
adS. Laurentium extra rrbem sepuleus est.
Aurumnali cempore Ilenticus Imperator _ Flenricus Calliarum rex, in
MecenS terrirorio convenientes, pacem pactumque inter se iuramento con-
Armane.
Flis diebusterramorus magnus Factus estnocte, cerrio Idus Octobres.
Ipliseriam dicbus Agnes Imperatrix, Eliam Imperatori peperie.
Eodem etiam cempore Crocetridus Adalberrum Ducem se depraedanem
perlequucus, de dimista muleicudinc cum paucis inventum, cum aliis quire.
pugnare centabane, occidit. Post quem Coretridus Dux ab Imperatore consti-
CuIEUT.
Imperator iplis diebus Arsentoratum, e inde propenatalem Domini VI.
mam venic, licqs in Baioariam prohcileier.
1648Imperator Ortonem de Suinuurt Sueuis Ducem constituit.
1049
Sanguis Domini apud urbem Mantuam, ut credirur, divinaper quendam cacum
revelationeinuenitur.
Bernhardus abbas Augiensis, vir doctrina es moribus insignis, obit: cui rdalri-
cus successit.
Poppo Brixiensis Episcopus ab Imperatore electus, Romammittitur, ex honorisice
susceptus, Papa 253 ordinatur, nomine Damasus, es. sedit 32 dies.
Fenrieus Imperator es Flenricusrex Calliarum convenientes, in Metensi terri
torio paceminter seiuramento confirmant.
Coresridus Adalbertum Ducem occidit: cuius ducarum Cerhardo imperator
dedit.
Imperatornatalem Domini Frilingx, ex puriticationem lanetxe Mlarixe Ra.
risponx aens, Baioarix Ducem Conradum consticuie, _ circa quadraselimale
CeIpUS IndESAXONIAM FCCCNTIE.
GOrebalduS NCICTENHS PEXPONTIS, Aquilcix patriarcha, post Eberhar.
dum his dicbus defunctumm, ab LImpCraTOTE PFOMOUCEUE.
Incerea flacialihiyeme luppeatau, donnulli de parcibus maricimis mili.
ces e Principes, cum Leodiensi Epilcopo, Traiectenli e Metenli, congregati,
Theoderico in Phladircinsa insidias cendune, commiltaqi puona rictum occi
dune, ee prouinciam illam imperatori subiiciune: quam tamen non mulcopost
Cocetridus occupans, ab eildem pugna pericus e rictus, vix autugit.
Peridem cempus Bruno L. cucorum episcopus ab Imperatore electus, Ro.
mamq missus, lummo honore luscipitur, e in quadeas e lima Papa C LIIF ordi-
natus, L EONIS noni nomen accepit. Ouiinproximopalcha, Vdalricum Au.
sienlis coenobii prouilorem, Romam renientem, Abbaris benedictione conse.
craur, ex monalterii ciuldem privilesia, anciguitus a Sede apostolicatradita, lua
authorirare contirmavic e innouauie, Indictione secunda, 7 C al. Apriles. Idem
Papainhebdomade post. Albas, Gynodum cum Epilcopis Icalix Romx celebra-
uic. Idem in hebdomada Pentecostes aliam synodum P’apixe congresauit, inde-
que per monrem Touis cum plurimis Romanorum, in Cilalpinas parces de
venie.
Exacto eriam rempore Odilo venerabilis Clumiacensis caenobii, de multo.
cum pater monasteriorum, migrauit ad Dominum.
auinum a dOminO PapZCXCOIMUNICATOS, PaTAEeE: CTOcetridus eam contra vim
Imperatoris, quam Papa excommunicationem, Aquisoranum venic, de opitu.
lance Papa, graciam Imperatoris promeruic. Balduinus vero verumqe conte
mnens,
Seguccaaltate, cum Imperacer Capecoem contta Crotetridum de Bal

## Folio 331 — 886285755:0349
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000349.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
ib
ex, i
DcO
terri
ator
CHIR OHLCOIN. 11
mnens, vastata ab exercimmagna ex parre prouinoia lua, tandem obsides dedit, de)
Pactum cum Imperatorefecie.
Aucumnalicempore dominus Papa synodum magnam Remis, cum Calli-
arum exilcopis, habuir, indeq. Mogontiacum veniens, aliamm synodum AO PFOBC
exilcoporum coram imperatore, ec regninoltri Principibus colebrauit, e postea
Alemanniam adiens, Ausix Festum S. Clementis, ee Dominicam ante adcentum
Domini, 6Cal. Decemb. csic, ac per Augultam Baioariamq crantiens, naralem
Domini Veronx coluit.
Imperator Cuonracum Ducem Baivariae constituit, Ss. Codebaldum. Aquileiae pa-  1043
triarcham, post Eberhardum nuper defunctum, promeruit.
Nonnulli Principes ex F. piscopi Phladircingam intrantes, Theodericum pugna vi
ctum occidunt, es prouinciam illam imperatori subiiciunt.
Brun Leucorum exiscopus ab imperatore electus, Romam mittitur, ex P apa 254,
nonus L. EO vocatur, es sedit annis quing, qui in proximo pascha. Y datricum Romae Au.
giensem consecrauit abbatem, es monasterii eiusdem priuileeia, à sede apostolica tradita,
confirmanis e innouauit.
Idem Papa Roma synodum, maxime contra simoniaeam haeresin celebranit. Plic in
plenaria synodo constituit, ut Romanorum presbyterorum concubina, ex tunc es deinceps
Lateranensi palatio adiudicarentur ancillu: empriones ex venditiones altarium sub ana
themateprohibuit.
immaobjt, anno dominicae incarnationis, 20 +9; 2 Nonas Apriles. 111
Odilo C oloniacen sis abbas venerabilis mierauit ad Dominum. C. al. Tanuar.
Codefridus es Balduinus reconciliantur Imperatori.
Imperacor postidem fectum in Saxonia manlic. Ipla hyeme, cum epileo- (2050
Dus Racilponx Cicbehardus, qui C ampidonensem abbaciam nuper berietieii 10.
Co acceperat ab Imperatore, in Pannoniarum rerminis moraretur, cedentibus
Flunsaris, sines eorum insrediens, prx dasinde abduxie. Sed iplo discedence, plu-
rinius Flungarorum exercitus, tines nostros inuadens, plurimam partem capri
uauic, incendie acque rastauir. Imperator paschalefectum apud Fraiectum mo-
ratUE.
Dominus Papa post pascha synodum irem Romx colleoir, et subseguto
remporerlera Romamprogrediens, nonnullos eo locorum Principes d Civita-
ces, tam sibi quam Imperacoriiurciurando subiecie, Beneuentano lque adhuere.
bellances, excommunicanie. Nonnulli eriam exterarum Principes gentium, mil-
Es ad cum, repore apostolicum virum, legacis, subiectionem promittunr. 
Imperacor conra Cia2merum ducem Polonorum, rebellionem molien.
em, expedicionem parac, grauiq. intirmitace decencus, pacem pactum q cum pe.
cenrem uscipiens, dilceNE.
Gebehardus Ratisponensis F piscopus, cum Conrado Duce Baioarix, e
Adelberro Marchione, aliisqi quibuldam Epilcopis ee Principibus Baioarix, LIei
menburoum rexditicant, de magnam Llungarorum copiam le inuadentem pro-
Sernume, ee vsq adinnumerabilis exercitus eorum praelentiam, refugientem per-
sequuncur, cunctisq aominibus Flungarorum devictis, immillo TeTTOTETETSA
verrencibus, ad castra, Deograrias reddenLeS, FCVCFEUNEUE.
Iplo aucumno dominus Papa Synodum Vercellis collegir, e Iuntridum
archiepileopum, proquadam inter R avenarem _ Romanam ccclesIa CONFeN-
cione, ab ofticio suspendic, indeque Callias de epilcoparum suum Lcucorum ci.
vicacem, reuilic. Ouoeciam tempore Agnes imperatrix candem Imperii filium
Deperic.
Dominus Papa synodum Romae post paschacolligit, in qua haeresim Beringerianam, (1050
nuper ad apostolicam sedem delatam, damnanis. Item in Aurumno synodum rircellis
collesit, in qua eandem haeresem anathemizauit. Duo tempore Agnes imperatrix filium
imperatori peperit.

## Folio 332 — 886285755:0350
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000350.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
205
332
TIERM ANHI CONTRACT
Imperator natalem Domini in Saxonia apud Coslare cgit, de multos ex
Principibus Ailio suo iurciurando tidem subiectionemque promictere fccit. Nec
mulco postipse e dominus Papa cum multis Epilcopis de Principibus apud Au
sultam Vindelicam convenientes, Purificationem Dei genicricis celebraverunt,
Ravennate qs archiepiscopo apud Papam inibireconciliato, charicatiue à le invi-
cemdiscedences, Papa Romam reuerticur, Imperator Nemeti partem quadrage.
Cime, palchale vero Fectum Colonix demorarur, ibiqe Elius eius Llenricus ab ar-
chiepilcopo FTerimanno baprizatur.
Pospaschaidem dominus Papa L. eo Synodum Romx Collegic, rbiinteralia
Cregorium Vercellenlem epilcopum propter adulcerium, cum vidua quadam,
auumculilui sponsa, admistum, de periuria perperrata, ablentem e nelcientem ex.
communicauic: quem camen non multo polt Komam renientem ex lacistactio.
nem promittentem, officio priorirectituir.
PeridemcempusImperator, Lampertum Comitem rebellare molientem,
ad deditionem compuli.
Fadem aectate Bardo Mogontiacenlis archiepilcopus obijc, 3 Idus Tunias,
pro quo Imperacor Liutbaldum Babinbergensem praepolicum constimit. Iiem,
Pro Theodorico Constantien (i EpilCopo, F0 C al. Tulias, quinto prae sulatus sui an-
no, postlonsam xgrirudinem detuncto, Rumaldum promouic. Rauennas quoqi
archiepi(copus FTunfridus, veneno (VeaiunE) subico periic.
Sequenti autumno magno cum exercieu Imperator pactum Andrex regis,
reper lesatos offerebatur, accipere concemnens, P’annonias perije e deuastavit,
Gebchardoqi Racisponense epilcopo, _ WelE, Brezirlaoq. Ducibus, ad septen-
crionalem Danubii parcem depopulandam transmissis, ipse devecto e nauibus,
quancum in equis porerat, sumpru, longo propter Auniorum illemionem circuicu,
Per Carencani tnescransiens, peruium q; regnum inuadens, hac e illac flungari
eo exercitu latrocinantium more fugitante, e nulquam aequo Marre conterre
manum audente, omnia circum quaqi, quoad sumprusmiliri suppecebant, valta
reddic. Sed cum laboranciiam penuria d tame exercitui, Ilungariredicum para.
rentintercludere, oppoliisq per ripas Auminum praemunitas, vadolasque paludes
copiis luis, omnes se vel ad dedicionem cogere, vel inediaminitarentur exringue.
re: milicesinerrici hoctes per Auvios oblistences, incunctanter eran luadantes Fu-
hane, quandam g municionem tirmisimam ad pontem Rabiniza Auminis sr-
ctam, in qua maximam holtis Aduciam habebat, quidam ex Burgundionibus,
Saxonibus ex Polonis milites non line lui periculo, Auminetransiro, in breni ex-
Pugnacam capiune, exsispalatisq Flunsarisreliquo exercitui viam pandune. Oud
pereranscunribus pene cunctis incensa, aliquor de postremis in magno periculo
hoctibus insequencibus, interclusIE: Sic q; redeunte Imperatore, illisqs quosviera
Danubium cransmilerat, rebus prolpere sectis, iamdudum reuersis. Andieas
rex a nostro Marchione Adelberro pacem postulatum mittic, eamque vicistim
cribuis.
Iplis diebus, detunctisrno pene in tempore Lindaugienle de Buochaugi.
enscabbatissis, luoranobilis, prudens e religiola vidua, verique loco recuperando
ab ImperatOTCPEXHICItUE.
Imperator natiuitatem Domini axud Gostare egit, es multos ex Princixibus filio
suoiurciuran do sidem promittere fecit.
Hunsridus Rauennas archiexiscopus, Domino Papae apud Ausustam reconci
liatur.
pum, propter quoddam adulterium es periuria perpetrata, absentem es nescientem ex.
communicauit. Duem tamen postea Romam venientem ex satisfactionem promittentem,
priori officio restituit.
cus, multis claret miraculis. proquo Lirxalaus. Constantiae F heoderico exiscopo defuncto
successit Numaldas.
Post paschasynodum Roma collerit L eo Papa, 2bi Crecorium rercellensem exisco-
Fadem aestate Bardo, venerabilis Mozuntia archiepi scopus, 3 Idus Tunias defun-
1

## Folio 333 — 886285755:0351
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000351.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
emet
exre
18
C HIR C
AtLeA
In Aurumno Imperator regnum Vngariae deuastavit.
Hoc tempore Tuta, nobilis es reliziosa vidua, Buochaugien si e L indauzien si cano
biis Abbatissa ab imperatore praesicitur.
Imperacornatalem Domini Croslare egir, ibiqi quoldam hxerericos, inter (1O52
alia praui erroris dogmata, Manichaa secta omnis elum animalis exeCrantes,
contensu cunctorum, ne haeretica scabies latius serpens pluresinficeret, in pacibu.
lis suspendiiusir.
Fodemtempore, 5 Idus lanuarii, macermea FTilcrudis, W oltradi Comitis
exor admodumpia, micis, liberalis de religiola Famina, marito septemqs liberis
supersticibus, devoro e Felici (veihominibus appATCFCPOTEKAE) exitu, diem vici
mumclaulie, anno xecatis circirer 61, coniunetionis vero cum mariro 44, de apud
villam Alestrausen, sub capella lancti V dalrici, à se constructa, in sepulchro quod
ipla libipraeparaverat, condira est: cui repro Epichaphio hos scriberem verlicu.
IOS, libuie.
Materegenorum, spes auxiliumqe suorum. Crede pancerricis non hacme fingere vanis,
Fos Ciltruarumulo debitareddit humo. Nec mairem verbistollere falsidicis:
Due praepollentes generosastirpeparentes, Consule rumorem quaquauersum populare
Nobilitans, claris extulerat studiis.
Dictag de veris paucula, certus eris.
Atqe colens castareuerentermonocamiam, tanc quoque postremomera cu confessio crebre
rixit, duinis pronaministeriis.
Ing bona Marthae satazens succedere parte,
Practica quod docuit, vita sequistuduit.
reste, cibo lingua, pede, rotisnisibus ipsa
Se miseris largam praebuit atque piam.
Relligione piosprae cunctis fouit amicos,
Cunctis morigeram se dedit ex placidam.
Atg manensmiris, patiens, ac nescialitis
Complacuit mundo, ovtinamq. Deo.
Purgasset, Domino debita cordepio:
Communita side, spe tuta, vigenspietate,
Felixhanc vitam deseruit miseram.
Cummensis Lanus quintas devoluerat Edus,
Nouit per multas morte sua lachrymas.
Proquaquaeso, precor, peto, postulo flagito, L. e
Pulses supplicib. vi Dominu precibus. (et or
Quarenus ipsius pietate sui miseratus,
absoluat cunctis mitis eam maculis.
Carné castigans, precib. loca sanctafrequen- Ing beatorum felici sorte suorum,
Quaerere caelestem sedula suenit ope. (tans. L argus ei stabilem contribuat requiem.
Sequenci cempore quadragelimali, Imperacor Rauennarem archiepilco.
Dum Henricum promouir. EcNizo Frilingenlis epilcopus, prius ex superbissimo
vica habicu ad humilicatis _ religionis speciem conversus, ac denuo ad prictina
converlationis in solentiam reuersus, cum cum iussu Imperatoris R avEnMam PCr.
duxissee, subita inibimorre periic.
Imperacor palchale fectum Nemeriesir, indeq. (veaiune) locum illum p2.
eris maerisqe Cux lepulcura peaedicum, magis magisqi paruipendens, subiratus exi.
Scopog lociilliusintensus, disceNir.
Gidem diebus Bonitacius dicissimus Icalix Marchio, imo eyrannus, insI-
diis a duobus excepcus militibus, Sagittisqe vulneratus _ morruus, Nlancur le
Delicur.
Cum Imperator circa leraniarum tempus Solodori colloquium haberet,
quida ex Burgundionibus osten(i, inde discedum: led non mulco post aliqui ex illis
ad graciam eius redeune. Inde ipse cum Furesi Penrecosten peregisset, in Panno-
nicam icidem expedicionem prokiciscicur. Andreaque rege Flungarorum, mi-
nusminusque propactopacis poltulando, allegante ex prominente, Brezisburs
Caltrum obledic, e variis bellimachinis diu oppuonarum, Deo obsessisse anxie
invoc intibus opiculance, Frustraris semper nilibus, nullo modo capere poruit.
Incerim dominus Leo Papa ab Andrea accitus, cum pro pace componenda
inceruenisser, Imperatorem ab oblidione auocanir, cumque sibi per omnia
consentancum inveniens, Sea ceonra Andream consiliis minus parentem
experiens, oftensus, cique excommunicationem, vipote delula lede apo-
stolica, minicans, cum Imperatore discessic, et aliquantum cum eo cemporis
ManSIE.

## Folio 334 — 886285755:0352
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000352.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
334
HTERMANNI CONTRACTI
Iplis diebus Imperatrix icerum Elium, quem Conradum postea rocaue.
runt, Imperatori peperit.
Dilcordiainter Cebehardum Racisponensem pexlulem, e Conradum B2-
lioarix DUCCM MOTa _ agitaTa.
Reliquix beati Zenonis contessoris ex V althario Veronense Epilcopo in
Alemanniam, ad villam Vimam allacae, plurimis per hxec tempora claruerune
miraculis.
1052
Constancix bahilica lanctae Marix corruit.
Emperator Goslare natiuitatem Domini agens, quo sdam ibi haereticos Manicheos,
omnis esum animalis exeerantes, consensuomnium, ne haeretica sc abies serperet in plures, in
patibulo suspendifecit.
Hiis diebus Bonifacius Traliae marchio ditissimus, Bearricis nobilissimae Comitissa
maritus, a duobus militibus, sazittis toxicatis, vulneratus, moritur, ex Mantuae hono-
risice sepelitur.
Reliquiabeati Zenonis confessoris, à  altario Veronensi exiscopo, in Alemanni-
am, ad villam vimam allatae, plurimis miraculis claruere.
Imperator cum domino Papa, multilqi Epilcopis _ Principibus, nacalem
Domini WOrmarix eoic, rbi cum Papa, sicur dudum exeperac, Fuldenlem abb-
tiam, aliag: nonnulla loca ex ccenobia, qua lancto Perro anriquitus donaca te-
runtur, ab Imperatore repolcens, excgisset, demum Imperator pleraq; in vlera
Romanis parcibus ad suum ius perrinencia, pro cilalpinis illi per concam biumea.
didit. Cumgi idem Papa de Norimannorum violentiis ae iniuriis, quiressandi
Petri Ce inuico vicenebac, multa coqueltus esset, ad hos ctiam inde propullandos,
Imperacor ei auxilia delesauit. Paliguidem gens, acemporibus prioris Flenrici
Imperatoris in Calabrix, Samnix, Campania que partes, paulatim ex Crallicioris
Oceani aduenticia, consuebat: _ quia bellicosior Tcalicis senribus ridebatur pri
mogratanter accepta, crebro indigenis contra CTraecorum es Sarracenorum in.
curtiones audacter praeliando, auxiliabatur. Primo gratanter accipitur, polteavero
Pluribus corum ad rberem cerram accurrencibus, viribus adaucti, indigetes bello
premere, iniustum dominatum irinadere, haeredibus legitimis castella, praedia,
villas, domus, exores etiam quibus libuit ri auterre, res FCeleliarum diripere, po.
Aremo dinina e humana omnia (prout viribus plus pocerane) iura contundere,
nec iam apostolico Pontitici, nec ipsi Imperacori, nili LANCIM VetbOTenUSce.
derc.
Ad HOTIIM IGITUT MetaTIa _ mextricabia Seeleraillis e partibus eliminan.
da, indigena (que ab eis liberandos, dominus Papa animum incendens, lumma
cum charitate ab Imperatore Romam reverturus, digreditur. Seguuti suneau.
tem cum plurimi Theuronicorum, partim iussu Dominorum, parrim spe qua-
Ctus adducti: multi etiam scclerari d proterui, diverlasq; ob noxas patria pull.
Duos ille omnes, cum consueta milerieordix nimia compastione, tum eciam
quia opera corum adimminens videbatur bellum indigere, clementer de gratan.
ter Culcipicbat. Trantens ergo per Alemanniam, puriticationem S. Plariae Augu.
Ax cgic, Mancux que Ouinquaselima acta, ex nonnullis suorum, orto inibitu.
mulcu, occisis, intra dies Ouadrasesimxe Romam peruenit.
Ipis diebus in Tcalia quidam lacus, quos Tulius quondam Cxe lar quadrato
lapide perpetuo (reputabatur) opere tertur obstruxisse, nimia aquarum inunda-
tione efracti, Narniam Aumen, Liberimqs vlera modum exundarefecere, lubi
caqi illuuione mulcaxdificia, ipse pons Parniensis dirutus, mulciq; inortales ab.
Cumpei CunE.
norum palcha esic, ipsilque diebus Conradum Baioariae Ducem, cuiiam priiis
intensus erac, inculacum quorundam Principum iudicio, Ducaru priuauic.
Ouotempore regni tam primores, quam interiores, contra Imperatorem ma.
sis magilque mussitantes, iamdudum cum ab inchoatx iusticix, pacis, pie
cacis, divini cimoris, mulcimodaeque vircuris renore, in quo de die in diem
debue
Uupelatole Ut datella adclu Mesconie lallle. Clll led Va

## Folio 335 — 886285755:0353
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000353.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
ut
OP0
dle
avitra
NHZ
Cancti
Oris
n
ere
miei
dre
3Ce
CHR ONICOL
debuerac prokcere, paulatim ad quaectum de incuriam quandam dehcere, ml
cungs seip (o deteriorem FOre, CauTabanCME.
Aldortense cenobiumione consumitur.
Dominus Papahabica post palcha synodo, conra Norrmannos (vepropo.
suCraC) exercicum mouic: cumque illipacem perentes, subiectionem seruirium-
queillipromitterem, et quae prius iniulte sibivurpances inuaserane, eiusbene
fcio gratiaque recinere se velle dicerent, idque Papa abnesans, vi ex iniuriara
Peas res lancti Perrirepolceret, colque perperam perualo cedere locoiuberet: illi
quia numero lonse praectabane, quali rem impossibilem sibi propolicam retu
tances, sepocius bello obuiam ituros, armilque acquilicam patriam armis deten.
suros, velmorre occubicuros, denunciant. Sicque r4 C alend. Tulii valida pugna
contisences, prima aeie a Pheutonicis pene victi sunc: sed luccencuriatis copiis.
ex inlidiis noctros circumuenientes, Italis citiustersa vertentibus, Pheutonicis
maxima exparce, sednon inulce occumbentibus, occulto Dei iudicio: sive quia
tantum lacerdorem, spiritalis porius quam pro caducis rebus carnalis puona, de
cebac: live quod netarios homines quam inulcos ad se, ob impunitatem scele.
rum vel quaectum auarum, contluentes, contra iridem scclectos expuonandos
secum ducebac: Cive diuina iustiria alias quas ipsa nonit ob caussas, nostros ple.
Etenre: quamuis nimis cruentam hoctes adepri sune victoriam. Ipleque dominus
Papa in quodam ab eis caltello obsessus, cum expugnataiam inm que munitione,
necestirate conctus, communionem eis prius incerdictam reddidisset, aCceptuS
ab cis, Beneuemrum cum honorereductus elt, ibiqi cempore aliquanto derentus,
necredire permillus.
Fchoc e superiori anno Frugum penuria Facta est, non modica.
Werinharius Frater meus Augiensis monachus, admodum doctus, de re
lixioni verx dedicus, invenis, cum alio monacho Linchario, sudio vitx perte.
Etioris Aagrans, pereorinationem clam pro Christo aggreditur, liceris remissisli-
cenciam Abbaris poltulans de imperrans. Pr lequencirempore, Richardus Renau
siensis abbas, ex tdenricusirem Augienlismonachushoc exemplum sequuri, re
lictis, omnibus, idem propolicum aBsrediumuT.
Imperator Llenricus magno apud Friburiam conveneu habico, Eliim a
quinocum Regem a cunctis eligi, eiqi post obicum suum, si rector iultus futurus
eser subiectionem promicri fecit. Ad quem convencum cum Conradus dudum
Baioarix Dux renire nolens, cum expedicis milicibus Regi rebellare moliens,
Flungaris se adiungere tencasser, dt Carentani fines invalillet: quibuldam inibi
qua priustrabuerar possesionibus suis, ab Imperatore priuatus cst, eas qualilega
licer acquirente. Ibieriam legaci Andrex regis Flunsarorum, propace pactoque,
cum suftragance Racisponen se Epilcopo immensam pecuniam, sux q; prouincix
Parcem, ex ad expeditiones omnes, praeter lcalicam, luosicuros promitterent. Iin-
Peracor ea se accepturum hde daca spondens, cosremisir.
Flactamura de Nuinburso Abbacilta venerabilis, quae locum suum prius
pene dilaplum, intra _ exera laudabilicer recuperatum in oprimum deduxerat
Stacum, aliam pro se designans, ex Cororibus pic admonitis, vlcimum raledicens, 4
Cal. Nouemb. Felicirer, orcinam, decesic. Facelinus eriam Babiubergensis exi
scopus intamis, moriens, locum dedit.
Per idem tempus Conradus dudum Dux ab Andrea rege Llungarorum
Gracamer Culcepeus, ei, ne allegatum cum Imperatore sceduspertceret, dissia
Sic, e auxilio eius quandam Carentani parrem, quorundam etiam Primatum qui
cam possidebane machinatione, aliis expullis primoribus inualam caepit. lin-
Peracor vero in Baioariam veniens, Ducacum eiuldem prouincix tilio luo requi.
uoco cradidic. Sieque in eadem commorans provincia, natalem Domini in

## Folio 336 — 886285755:0354
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000354.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
336
villa Ouinsa egit, ibique Babinbergenlis ccclelix praesularum consobrinosuo
Adelberoni donauit.
Deindehabico Racisponx colloquio, per Alemanniam iranliens, ee furi.
bus infectus nonnulla eorum conventicula exuri iubens, Furegi Ouadrageli.
maminchoauie, de per ripales Rheni rrbes paularim descendens, Mogomix pa-
schale Feltuim celebrauie, vbi Pheodbaldus Ochonis ad eum de Cralliis veniens, et
miles eius effectus, auxilium luum illipollicieus est.
Dominus Papa cum apud Beneuentum divino intentus seruitio diu demo.
ratus, candem instante paschalitemmpore, Romam XGFOTAnSReverUS etlec, invg.
lelcente in dieslanguore, sloriolo exiru, cunctis prius benedicens, de admoniris
valedicens, lanctoo Petro peccata lua contestus; e deuore se illi commendans,
16 Calend. Maias obiit, e in balilica S. Petri iuxca sepulchrum Pancti Papxe Cre.
Sorii, sepulcus, miraculis claruisC MEMOTatUIT.
Gocetridus iterum contra Imperatorem crrannidem invalie, ltaliamqi la-
center adiens, Beacricem Bonitacii quondam Marchionis viduam exorem
accepit.
Finis Chronurm Conracti. Duae sequuntur Continuatoris
ejus esse videntur, quem deincepsinceerum subiiciemus.
FTerimannus, W olferadi Comitis Elius, ab infantia omnibus membris con-
eractus, sed omnestunc cemporis viros sapientia _ virturibus praecellens, in Alel.
hulan praedioluo detunctus ac sepulcus elt. Wcrinherus de Lintherus in Llierolo.
lymitanoicinere defuncti lunE.
Conventus ab Imperarore Moruntia Factus est, in quo Gebehardus Filte.
censium exilcopus ab Epilcopis electus, Romamig; missus, ibiq: honoritce sulce.
prus, in sequenti Duadtraselima, in C Aena DOminI, CL LLLL Papa Ordinacus V L.
Cxonis secundi nomen accepit.
1655 Imperator nacalem Domini Costare celebrauic, ac deinde expedicionem
in Tcaliam parauic, e diem Panctum PalchXe Mancua egic, diem aurem Penteco.
Aes Florentia, ibigs coram eo, a domino Papa generali synodohabita, multa cor.
recta sunt. Imperator Adalbertum capicali sententix adiudicatum, per inter.
vencum Fpilcoporum dimilit.
c. Fodem cempore quinquaginta aut eo amplius armati milices à Norman.
nia lacenter per mare transcuntes, Noremannis contra Imperarorem auxilium
Praeberecupientes, a Picencibus eiuibus capri, atq. ad Imperatorem delari.
Imperacor Ochonem Nouarienlem Epilcopum Constantinopolim milit,
rbipro Michaele nuper defuncto, quandam Fceminam, cociusregnimonarchii
amtenencem, invenit, quae illum sequenti anno, suis etiam lesacis adiunctis, ami-
citiam pactumque contrmandum Imperatori remiliE.
Beatrix Imperatori ad dedicionem reniens caussa mariti sui, quanquam da
tahide, tenetur, tiliusque eius puer BoniFacius haC CAUNA venirCVeretUT. Sednon
mulris incerpolitis diebus cum Imperacor ibidem oraretur, idem puer mori.
ur. Imperator praedictam Beatricem inde abduxit capriuam, quippe mulium molestefe
rens, Duci Gotesrido esse copulatam.
Gebehardus RacisponenuS exilcopus e W elEus Duxlicentiam repatrian.
di ab Iralia impetrauerant, milicesque corum illis (reaiunc) ignorantibus, COnUA
Imperatorem coniurauerunt. Duorempore Weltus dux luis ex omni popuload.
modum Rebilimorre praeuentus, apud Altortense caenobium sepultus elt.
p Arnoltus Lpiscopus Nlemetenlis moritur.
1054
AERMANNL CONTRKCTI
Furesum celebrauic, ibique Orhonis Marchionis Aliam, xequivoco luo filiode.
sponlavie. erla
Imperator decalia per Baioariam rediens, natalem Domini apud castrum
Sebehat.
Obieu Nel
mid
nehio

## Folio 337 — 886285755:0355
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000355.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
orine
cte
101
ISC02
erolo.
Eiste
Onem
eco
ACOF.
CHR O NIC OH.
Gebehardus Ratilpomensis exiscopus, ab imperatore de coniuratione Conra
se Facta, victus, prnum in castro rislingino, dein in Stofola, per aliquod cempus sub
Conradus ab Imperatore Nemeti pro Arnolco exilcopo substimitur.
Ferimannus Aerippinae rrbis archiepiscopus, obiic, pro quo FTanno Giostare
Fodem anno Sclaur qlid Liutici dicuntur, cerminos saronum insectantes,
quam plurimoseorum pethcipes cum W ilhelmo Marchione peremerunt.
Flelicus Imp. domino Apostolico ad se rempore aurumnali inuitato, cum in
Saxomdin Bochteldino commorarerur, morbo ingrauescente intirmatus, obiic:
anno xtalls sux 39, regni verd 18, imperi rs, indictione decima. Oui inde asporta-
cus, emclumq cranstalus, in ceclelia lanetx Marix, quam iple construxerat, ad-
huc impertecta, iuxea paerem macremq. sepulcus: _ Elius eius FTenricus quarrus,
septimum xcaris annum habens, pro eoregniiura sulcipiens, a primoribusmarri
imperarrici educandus, est commendatus.
SFEN_ TeVS rexnacalem Domini Rarisponx celebrauie, 7 C al. MLaias.
Immensicasniuis _ pruinx magnam parcem vinearum perdidic.
Rome Victor T decelsic.: in cuiuslocum Fridericus, Frarer Ciocetridi ducis, du-
dum beaci L conispapx archidiaconus, tunc aucem cemporis monasterii S. Bene-
dicti abbaS, 155 Papa OrdinatuS, S FEPM a VVS nonus estnominatIs.
Ochodux Alemannorum obiic, cuius ducatum Rudolphus accepit.
Hloc annolapides mirx magnicudinis, mixti grandine, de caelo ceciderune, e
nonnullihominum fulmine perierune.
Rome Scephanus papa obiir. Romani aurem acceptapecunia, quendam Loan-
nem contra Canoneselegerunt, qui line consecratione per aliquocdies ledens, d
Crocetrido ducc expellirur, acq; F.loretinx ciuitatis epilcopus, 156 papa substirurus,
AVICOLArS sCcundus eAvocaTUS.
Eodemcempare FTenr. August. eps, apud imperarricem summu consilii locum
habuit, q nonnullis regni principibus, eius in solentià non Ferencibus, mulcii displi-
Hlocannomasnamorcalicastiominum es peltispecorum Faccaest. (cuit.
Orroincer Mediolanenses de Ficinenles Bello, multi ex verags parre cecideruie.
Rodolphus Alemannorum dux. Machildam, Lenriciregis Sorore, duxir vXore.
Fuldis Eberhardus abbas decesir: cui SigeFridus (uCCeNIE.
Andreas Pannonix rex, cum priuspace pactuq per legatos cu LPenP regC COn-
Ermaset, etiam Cororem eiusminorem, tilio luo adhuc puero, sponlam obtinuie.
Flenricus Calliarum rex obiit, _filius eius adhuc puer, regnum cum maere gu-
Cerrandum suscepit.
Liudpaldus Mogontien. archieps decelsucicui Sigetridus Fuldis abbas, succesir.
Conradus Nemerelis epilcopus moritur: in cuius locu Finhardus promouctur.
Machildas loror resIS ObuE.
FTenricus Palarinus comes in amenriam versus, cum sib specie religionis, quali
seculum derelinquens, inmonasterium F. phrirnacha le contulisser, inde abstractus
coniusem suam occidit.
Echocanno, sicur in priori, mortalicas multos extinxie. Ilyems Paris dura e ni-
vola, de plus solico prolixa, Frumenci vinig; maximum acculie damnum.
Andreasrex Pannoniarum, cum a Frarre suoregnum sibi circumquaque raltas,
mulcasimutas Pelpellussumec: candem Febre pullatus, omnes chelauros luosim
caltrum edithecka, cnon de Alium suum Henrico regi per Tiedbaldum co-
enn
mudu
Cultodiatenetur.
105
105
Prius prxpolitus, in archiprx sulatUI SICCCNIE.
Imperacor diem lanctum Palchat celebrauie.
micem cran (milIE.
Magnatamesos CoBL.
Coacus qui Carencanis le e dueis pretuic, moriens locum dediri cu
Romax Nicolaopapa detuncto, Romani coronam ex aliamunera tPericoresi
Crebehardus Racisponenhis epilcopus obiit: cui Otho luccesIE.
insducarum Bercholdus Sucuigena accepit.
rebe

## Folio 338 — 886285755:0356
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000356.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
30
HIE RMI. CONTR. CMROHICON.
transmiserume, cumg proelisendo summo pontitice interpellauerunr. Oun ad le anni
convocatis omnibus lcalix epilcopis, generaliq; conventu Balilea habito, cadem mudi.
impolica corona, Patricius Romanorum axpellatus est. Deinde cum communi (TObE
consilio omnium, Parmensem exileopum, Cummu Romana ccclelix elegir pon.
tilicem. Incerim dum haec aguntur, Anstrelmus exilcopus de Luca, quibuldam
Romanis Faventibus, apostolicam ledem libirsurpauit.
Burkardus eWezil de Zolorin occiduntur.
Fcclelia Nemecensis dedicatur, es Agnes imperarrix, depolitis regatibus relt
mentis, Cacro velamine circundata.
Sextoidus FCbrUarii, FCFEXmOtuS, Tulgura de conitrua Facta sunt: pestileneia d (1O6Z
orcalitas subleguura multos extinxie.
FTenricus rex apud Fraiectum Frilia rrbem, diem Pa(chae cum matre itm pera.
triceegit.
Flis diebus FTanno Aorippina Colonix archiexileopus, adnicentibus quibul.
dam regni principibus, lenricum rerem cum lancea et aliis imperii insignibus,
macre imperatrice ri arripuie, secumq: Coloniam adduxit.
Parmensis exilcopus dudum electus, Romam consecrandus adiit: cui cum R0.
mani armati occurrerene, ingressum q prohiberene, mulcicudo illorum à miliribus
cius occiduntur, e in Pyberi luberouneur, cxreri Fuganeur.
Temporeveris, mediomense Aprili, per quatuor dies hyems laua, ventola e 1C63
niuosa, aues de pecora trigore extinxit, arborum ee vincarum maximam quoque
Partem perdidic.
Engithardus epilcopus de Magdibura obiir: cui trater Coloniensis archiepilco.
DisucceMIE.
Flenricus Augustensis epilcopus obiit: cui Imbricus (ucceNIF.
Eodem anno qua dam mulieriuxca Costanciam intantem, duo capitanecnon
_ extera membra adulq; clunes duplicia habentem, peperic.
Elericusrex natalem domini C olonix celebranic, diem Palcha autem Leodis. 1064
Synodus Mantua.
Hlenricus rexnatalem Dni Coslare, diem aut Palchae W’ormarix celebrauit. 1065
Domusresalis Croslari concremara est: quod e Factum est, 6 C al. Aprilis, indi.
Etionerertia, eibidem accinctus css ladio, anno regni suinono, aetatis aurem sux
decimoquarto, _ dux Cioretridus scurarius eius eligebatuL.
Pacauienlis cps obiic: cui Alemannus imperarricis Capellanus lucceNII.
Focrempore Sigitridus Moconciacensis archiepileopus, W ilhielmus Fraie
ctensis epilcopus, _ Cruntharius Babinbergenlis episcopus, Ocho RRatisponenlis
exilcopus, cum magno apparatu e comitacu Flicrulalem proticilcentes, in coici
nere a pasanis mulca (untperpesSi: nam _ bellum cum cisinire lunt coacti. Inca
dem via Cumharius ob. cui Ricimannus limoniace lucceNit.
completis  LL SPHCSMCL OMMICMS, SPIS SaCCtCOCaLOd VNimentis indutus, requieuit
inpace. Cur Conractus Coos praepolicus, electus a rege, succedere debuir:
sed aclero dciuibus lrevirenlibus catus est. Vnde quidam comes, demilitia
Frenirchli, nomine Pheodoricus, Cundem Conradu Freuirim tendentem, COM-
Prehendic, e diu suoaaCeratum, quacuor miliribus enecandum com.
milic. Oui aecet Des suoddam precipicium deiccisene, exnihil sibinisibra
Chium collidere possent,rnus ex illis poenicentia ductus, ab eo reniam imperrauit.
Alius aurem volens cum decollare, maxillam ejus tancum abscidic. FF Sic ipse Deo
dignusmartrr, ad Dominum miorauie, C alend. lunii, sepulcus ad abbatiam quan-
dam Dolcia. Lres aurem milices mortis illius auchores, digna vicio postmodum
sublequuta est. nam rnus eorum acceptum cibum deslurire non ralens, alii duo
manus sunslacerantes, ad Claustra inferni deCcenderunt.
Mulcinobiles ciuilibeso PerierunE.
Flenricusrexnatalem Domini. Paschaautem apud Praiectum egir.
Lberhardus Lreuerenlis archiepileopus, ) Cdl. Laii, Cabbato lancta l’alchae.
ue

## Folio  -  — 886285755:0357
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000357.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 19 lines, status machine
un
1061
1062.
1eb1
064
0b5
66
TTRONTEONRE
RVH GFSTAEVMPOST
HERMLANNE CONTRACTI OBIEVM, HENRL
CO OYARTO ROMANVM IMPEREYM OYBER.
nance, ab anno Domini M. I. LIFI, vque ad eiusle-
culitinem, annis concinuis qua-
draginca lex:
AYCTORE
Es Paenitentiario apostolico, eius ani outréorce.
Typisnunc primum exculur.
2.22020C 12C56LCEAO C6252422162847
e

## Folio 340 — 886285755:0358
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000358.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
DE SLTOLORE AVINS APPEN
DTCTS, C ENSVR A.
 adamplissimo viro D. Francisco Rechburgero, tribuno plebis Basi
lens hancce ad Ftermannu appendicem primum accepissem: dilizente
quide manueatrascriptam offendi, verum plane aren 17 a Por à XI Nor,
et auctoris nom en diuinando mihi vesticandum fuerit. Perlectaieitur
rerum in ea contentarum serie, illico deprehendi, (criptorem hunc et auo
fuisse contemporaneum, quo incensistudinter pontisices Romanos ex
Fenricum quarrum Imp. schisma, de episcoporum investituris obortum;
Christianorum rempub. multis annis periculose exerenit; quande alii (ut diuersa sunt homi-
num iudicia) excomunicationis fulmine spreto, Elenrici partes tut abantur: alii de Pontificum
auctoritate persuas, releioni sibi ducebant, ei qui apostolicam imo Christi vicariam (edem te-
neret refracari. Ac inistotam ferali orbis disidio auctorem huncpontificiae caussa propurna-
torem acerrimum erisse liquet: Onde ab exiscopo ostiensi, pontificis in Germanialerato, anno
208+ Constantiae, non solum presbyterihonores, sedes principali nomine potestatem accepit,
resipiscentes, hoc est à C aesaris partibus ad pontificis factionem desciscetes, periniunctam paeni-
tentia in C atholicoru eremin recipiendi. Flinc quoqe pontisicis dicto parentes, catholicos, S. P et.
fideles, milites Christi es ecclesiae propugnatore s: reliquos Emp. faventes schismaticos, baereticos,
excommunicatos, Guibertistas ac Fenricianos subinde appellat. Idem quoqe vna cum Cebhardo
e zerincensibus ducibus exiscopo C onstantien si cui postea papae lezatus abiens; in confirmadis
catholicorum animis, suas per Germaniam partes demandauerat) ei praelio interfuit, quod an-
no 2O86, ab Fenrico contra pontificios, Sueuosmaxime, in Ostrosrancis infeliciter commissum
est. Fx quibus omnibus arbitror me non ineptè coniicere hunc eum esse, quo ex Cuspinianum
osum esse  constat, Bertoldum eum appellans, dum in Denrico quarto sic inquit: Si quis acta
FTenrici quarei copioliuis videre cupiverie: is adeat annales Bertholdi, qui FTerman-
num Contractum continuauie: qui abunde nimium de coscripsr, sedillimale atte.
CuS. Quae Trithemins de ipso memoria prodidit, subicere placuit.
BERNOLDVSpresbyter ecclesiae Constantiensis in Sueuia, natione Teutonicus, vir de-
norus, ex in scripturis sanctis studiosus es eruditus, atque in disciplina secularium literarum suf-
ficienter instructus, ingenio clarus e comptus eloquio, reliquit studii sui nonnulla opuscula, quae
tamen ad notitiam nostrae lectionis minime venerunt. Tuc ad vrilitatem eccle scastica reipub.
composuisse dicitur volumen, quod pranetavit, Ordine ROAMUMI. Claruis temporibus
Henrici quarri, anno Domini 1080.

## Folio 341 — 886285755:0359
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000359.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
PECDDBITER
IOHSTANTTENSIS CMRONICON, AHER
N ANNI CONTRACTIOBIEY INCHOAEVM, ET
A e A O MI. L IFL
ad annum saluris M. C 0 sque perductum.
MLPERATOR cum domino Papanaciuicarem domini Cambium
Ormatix agit. Vbi cum Papa (licur dudum CaepCFaL) Cs impera
Fuldenlem abbatiam, aliag nonnullaloca _ caenobia, sorem.
quae lancto Perro anriquitus donata Feruntur, ab Impe-
racorerepolcens, exesisser: demum Imperator plaeraci
in vlera Romanis partibus, ad ius suum pertinentia, pro
Cilalpinis, illiquasiper concambium tradidic, eiq; con-
exa NVordmannorum violentiam propulsandam, auxiliq Normanni
delesanit. Fa liquidem sensa cemporibus prioris (loir. n Calabria
riciimperatoris, in parces Calabrix, Samnixe, C ampa-
nixe q contuxic. Ec quia indigenis contra CErxcorum ee
Sarracenorum incurliones audacter praeliando, auriliabatur, primo gracanter accipi
2O rur. Postea vero pluribus eorum ad rberem terram concurrentibus, viribus adaucti,
iplosindigeres, e res eorum violenter polledere. Vnde dominus Papa cum plurimis
Peuconicorum rediens, post Palcha conra Nordmannos exercicum monit. Sed ex-
ercicucius partim fugato, partim occilo a Nordmannis. ip se Papa inquodam castello
ab eis obselsus, cum expugnata iam munirione necestitare coactus, communionem
cisprius incerdictam, reddidisset: acceptus ab eis, Beneuentum cum honore ramen
reducitur, ibiq; ne rediret aliquandiu detinetur.
Imperator (Peinricus trabito conventu apud Friburiam, silium xquivocum poinric
regem a cunctis eligi, eiqs post obicum luum, (i Rector iustus Fucurus esler, subiectio- + rex Ro-
nem promittifecit.
Flarilinus etiam Babembersen sis exilcopusintamismoritur.
HI. L ITFI.
Aperacor Adalberone conlobrinum luum, in villa Oringa, vbi nariuitatem Domi-
nicoit, Babenbergensi ccelelix praefecir.
Dominus Papatandem, instance Paschali cempore, Romam reversUS, XGFOtaS,
gloriolo exicu, cunctis prius benedicens e admonitis raledicens, (anctoq; Petropec-
cata lua contellus, e deuore (cillicommendans, X rL Ral. Maii obiic, e in BasilicaS.
Perriiuxca sepulchrum S. Gregorii sepulcus, miraculis claruisse meOratF. PFO quO
anoru
Crebehardus, VictOr EF nominatS, Papa C L V, Cedic tribus annis. IIuic lubdiaconus victorsocun
40 coxicum in calicem milic, quem cum ip se post con secrationem leuare vellet, nec po (. duu Papa
Cet, a domino caulam Facti inquiliturus, cum populo ad orationem prosternitur: Cta-
tiimq coxicator a Damonio arripitur. Ita eroo caula manifestata, dominus Papacali-
cem cum languine dominico cuida alcari iussirincludi, ex pro reliquiis in perpetuum
conseruari. Deinde cum populo ad orationem cam diu prosternitur quoulque Sub-
diaconus a dxmonioliberatetE.
Ferimannus, Wolteradi comitis tilius, ab intantia omnibus membris COrera.

## Folio 342 — 886285755:0360
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000360.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Hermanm
contr. m
342
urin alsch Praedio luo detrctus, ac lepuleus est.
ansa
BERTOLDI CONSTAHTTENSTS
Aus, Sed omnesuumetemporis viroslaplentia L Vircucibus prae cellenS, ut nshusen
Balduinus Imperacorirebellat.
Codetridus clam insccHus Icaliam, domina Bcatricem, riduam Bonitacii Mlat.
MI. L V.
TMPERAZOX Icaliam vilitat, d praedictam Beatricem inde abduxic captiuam
NI. L. V I.
ii LCxOx Pavamisso TTildeorandonic Archidiacono, Sed postea ApoCo, S-
odum Leronis generalem collegit, in qua Beringarius Andegavensis ccclesix
Canonicus, a quo Berinscriana haerelis denominatur, synodaliter ee praelentialiter
Procadem harehiexaminatur. Dui cum lc detendere non poller, harelin sata co.
eam omnibus anachemilauit es abiurauie, secundum Formam, quam lancta de vii-
verlalis synodus Ephelinapra seriplic.
HI. L VIY
Caium Cuum iam regem Factu, Principibus regni com-
menctaIS, ObuE F LFVVOn. Octob. pro quo Flcinricus Alius eius admodum puer,
Lona polt Victorem, Lildericus tracer Codetridi, dudum beacxe memorid
Leonispapx Archicapealtus, ex clerico monachus factus, porteaabbas in monce
Cassino promotus, Scephaminoninomen adeptus, papa CLY I. pextuicixmensibus.
Ilic omnes Romanos clericos ab ecclesiastico conventu separanic, qui postincerdi-
Etum beati Leonis papa, incorinences extirerant. Sic enim pix memorix PetrusDa-
miani, car dinalis episcopus luis in literis cestaTUF.
HI. L VTTV
OM A POSt ScEPHaL Gedam BenediCtUSCONETa CanOneS priUaCA quorudam
gracia ordinatus,  CCerationemenlibus vir praetuir ccclelix: qui à 0de
Frido duce expellitur, _ Celtratdus Florentix epilcopus, secundus Nicolausrocatus,
Papd CLV EI, praetuicandoretres. Cui consticuir, ve quitune à Simoniacis essene
Fratispromoci, ministerio luo permitterenturri. Deinceps autem quicunq; à limo-
miacis ordinarentur, nihil calipromorione lucrareneur. Ilunc etiam papa PerrusDa-
miani, pix memorix episcopus, ad corrisendam iuxca Canones clericoruminconi
HeniaM, PFOVOCAUIE.
NI. L. TX
Fricericus  frater ejus de Glichberea, Fseinrico regirebellant.
M. L X.
chloo ibimCosium copulauit.
quippemulcum molesteterens, duci Cioretrido ese copulatatm.
nesph dux Carsrucuorum obiit.
exranid
natus.
reinrici
ep m
cum matrelua Agnete caepit.
d
Bonedictus
sepumostri
Vicolano
Borenearii
na
D Om _ NicolauS Pa PASCHCLAILIBAOIO PTAMICII, DLLCHBALAILE PTA KLMITAICI L
Cynodalict proHelehluaicerum examinauic: qui tandem quali converlus, libros
luostxreleoscoram Synodo concremanis, ex candem haerelin, re priusiurando
hachemilauir.
MI. L X 1.
concilium D OM  Nicolaopapadetuncto, rr Calend. Augucti, R omani FTeinricoregi eiul-50
Basilienso. Ldem nominis quarto, coronam e aliamunera mittentes, de lummi Pontiticise.
Chade
parmen
rona a Romanistranimissa, PacriCIIIS LLOMMALIOLMM CICAPPCHALAS. DCIMAC COIIU.
lectioneresem interpellace. Cut scheralt C onemo Baea HaBO,  PSiaC
ni omnium consilio, Romanorum q legacis elisentibus, Chadelo Parmensis epilco.
ncixava. Po  Cale to apa  abo apflna, papacum nun-
Ec

## Folio 343 — 886285755:0361
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000361.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
AD HERM AN. APPENDIA.
c
quom pollelturus. Scd viselimo lexrimo die ante euis promotionem, Lucenlis
Cpilcopus, nomine Anselmus, a Norrmannis e quibuldam Komanis lapa C L. VITF
ordinatus, Alexander vocatur, se dic annos X FI. Oui latis Srenue limoniacam haere-
in destruxie, de ministris altaris cum coniugibus coirc, iuxta Canonum Cacuta, cum sacerdorib.
excommunicatione interdixic, ip (osG; laicos clericorum inconcinentium ofticia au-
dire, per bannum prohibuit: (ic q clericorum incontinentiam laris prudenter refre.
nauie. Fluius aurem consticutionis maximetuit auetor, Flildebranduscunc Romanx
ceclelia archidiaconus, haerericismaxime infectus.
M. L. X FI.
TIS cemporibus FameS MAgNA FUIE.
Magnadissentio tacta inter imperaricem Agnetem, ex Cundbarium Baben-
bergenlem epilcopum.
H. L XIFF
omuEr
ecerdictio
TE LNRLCVSrex exercitum in Pannoniam monens, Salomonem, Aliu AR. E wpeaisi
drex regis, in regnum parris suirestituit.
Flcinricus Ausustensis epilcopus obiic, pro quo Imbrico.
Caedesmagna Coslare contisit in ecclelia resepraelente.
HI. L. X FFTI.
rucariea.
dOurs regalis Coslare concremataest, eodem anno ab incarnatione Domini
M. L X V, quando SC Pascha celebracum cst vL C alendas Aprilis, in qua dic e
Christus relurrexit, certio die Palchalis Llebcomadae, LFFI Calend. Aprilis, indi-
etionecertia.
Rex (Teinricus anno regni uinono, ataris sux X FIFT, ac cinctus gladio, inno-
mine Domini.
Pacauiensis epilcopus obiic, cui Alcimannus Imperatoris Capellanus luccesIE.
Hlocrempore Sigetridus Maguntinenlis archiexiscopus, e Ciundbarius Bam. Cermanorio
30 bergensis exileopus, e Ouo Racisponenlis epilcopus, et Wilbehelmus Praiectenlis
epilcopus, cum magna mulcicudine lierolelymam profecti, in coirinere à P’asanis expedisio:
mulea luncperpesi. LIam ec bellum cum cisinire coactitunt. In eode irinere Crund.
trarius obiit, cui Ricimannus simoniace lucceNI.
HI. L XV.
Vxer nobiles bellociniliperierunt. COetX SunE riC, in ocTAUa Pa(ChX, V FTF
Cal. Maii, & Pexcriginta dies apparuere.
Eberhardus Preverensis archiepiseopus, ZFrF Calend. Maii, sabbato Panicto
Palcha, completis a se ipsius diei ofticiis, ipsis sac erdotalibus restibus indurus, requie-
40 vicinpace. Cui Cuonradus Coloniensis praepolitus debuir succedere, se d a ciuibus
non estelectus. Vnde quidam comes, nomine Pheodoricus, cundem Cuonradum
adrrbem Preuerorum cendentem, comprehendic, de diu lub custodiamaceratum,
quatuor milicibusnecandum commilit. Cui dum cum tunc per quoddam praecipi conradi a
tium deiccissene, de nil sibinilibrachium collidere possene: vnus ex illis poenicetia du- Lectr Freur.
Etus, ab eo veniam imperravie. Alius verd volens eum decollare, maxillam eius can- ss facum.
tumab(cidie, e sic ipse dignus Deo martre ad Dominum migrauic. Pastis est autem
Cal. Lunii, anno ab incarnatione Domini, M. L Z V F, regni vero Fleinrici Z, sepultus a-
pud Abbatiam, nomine Dolciam. Pres aurem milites mortis huius serui Dei aucho-
res, digna vicio postmodum subsequura Cst: narnus eorum aeceptum cibum deslu-
50 rirenon valens, alii duo manus luaslacerantes, ad claustra interni descenderunt.
MI. L X Y I.
BoPouedm Conracum pexe lut L reverensis constitirur.
Nupria FTeinriciresis.
trem Comeravisusett.

## Folio 344 — 886285755:0362
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000362.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
BERTOLDI CONSTANTIENSIS
Fsis cemporibus renerabilis Perrus Damiani, ex heremita Cardinalis exilcopus,
pensis MuITA COICIII, e MCMineniam Cacerdorum laris racionabiliter in Ceripris suis
Contutam, oraaios acera Snoniacis, ve aiune, rumium clementer tract avic.
Fluso Bixantiensis archiepileopus obiir, cui ciusdem ecclesia Canonicus a Fa-
cribus electus, a rege substituitur.
Finhardus Spirensis exilcopus, in irinere Romano obiir, cui FTenrieus succeNit.
HI. L X VII.
AXOVra cimili laborat dilcordia.
Norrmanni adire Romam voluerunchostilirer.
Burchardus ITalberstarensis episcopus Lcuricorum gentem virilicer deualtanit.
MI. L Z V ITI.
TEENXFerS rex adolelcemix lux errore leductus, legitimae coningis adeoobli-
uilcitur, de tam netandis criminibus involutus esse diftamatur, ve eriam Princi
Deseius cum regno priuare molirentur.
Tousilleannus pluvialis.
HI. L. Z IX.
DAx Sxreconciliacio in populo, in natiuicare Domini apud Goslare, resaliedicto, 20
(ab lacramento lume contirmatae.
Fleinricusrex genrem Lcuricorum devastat.
Dedomarchio Saxonicus regi Flcinricorebellar: sed postmodum conctus ad
dedirionem venit.
Vdalricus abbas Augienlis obiir:pro quo Meginhardus.
Constantixe exilcopus Komaldus obiir: cui Carolus per simoniacam haresin in
episcopatum lucCCNIE.
Godetridus dux inter leculares excellerissimus, _ in recordatione peccatorum
suorum ad compunctionem lacrrmarum Facillimus, incrogatione eleemolynarum
largistimus, in vigilia nacinicacis Domini latis laudabili hncrequicuit.
M. L X Z.
Oro dux Baioarix, regi Fleinrico rebellat, de MaeuS Alius Orronis ducis
Saxonix aquilonialis: led rex praedictum Ortonem, cum legirime ad laristactionem
Meginhardus sponre dereliguir Augiensem abbatiam: post quem quidam Rud-
bertus, indione cidem abbarix praefectus, digne postmodum est expullus.
Elyemsrentola d pluvialis.
HI. L Z X l.
344
Perus Da.
R aMCF a ciuili laborat discordia.
asare d
veu pra
rocatus, oncebeimie, Mucacupriuanie.
V) EEF dux Baioarix CHicitE.
Bana
cari s
Fleinricus rex multas insidias pastus, viriliter omneseran vit.
In Penrecolte, Orro iampridem dus Baloaa, cumlocs steseal
deditionem venie (IIa spOTe: AHTHOIMCAEaTIONIS doInI M. L X Z F, reoni aurem Hein-
rici decimo quinto, acaris velo vicelimo, indictionenona, cerria feria ciusdem heb.
ctoicaclae, XVIII C alend. luliz.
Carolus qui Constantiensem exiscopatum simoniace adquiliuit, quiqu thelau-
suntix, ex praecepto papx Alexandri, praedictus Simonis dilcipulus, nondum conse. se
cratus deponicur: quippecum à clericis Constantienlibus ibidem acculatus, obiecta
negarenon poner: cui luccesirin epilcopaTu Oo.
MI. L X X.
rosciuldem ccclelix, repore lacrilegus tur, in suos rlus dispertir, habiro contilio Mo.
TErNRTeYSex pene line difticultare bellorum sibi reluctantes superauie.
Lecus Vallatu plae Memois Cacdnalis epilcopus, iamdudum mundo
cruci.

## Folio 345 — 886285755:0363
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000363.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
AD AERMANN APDENDEK.
erucitirus, miorauic ad Dominum, vLrF Calend. Martii: cui dominus Geroldus, re
veramonachus, sciencia seripcurarum insionis, ec moribus luo praedecessori nonim-
Par, in epileopatum (iccessir.
Adalberrus Flaminbursensis siuc Bremen (is archiepilcopus obiir: cui L. coma-
VUIS CLICCCMRE.
Rexmulra Sibimunicissima castella construxicin parcibus Saxonix de Thuringix,
 multas sibimuniriones iniustersurpauic: vnde mulcora animos contra le excicauir.
M. L X Z III.
(0 P VDOLErSDux Alemannix, ec Berroltus dux Carinchiorum, de W elph dux Principum
qu
Baioarix, a rese Lleinrico dilcesserune: quia aliis subinerocunribus contiliariis, casare a
Suum consilium apud resem non ralereper(BEXErUNE.
 Theodorieus comespoenicentia ductus profacinore, quod in Conradum Tre
verensium presulem deputacum commisie, licer multa pericula obstarene, ardentita-
men Edecum aliis mulris Fliero Colymam caepitire. Oui cum marenauigio inerarent,
Subica cempestare circumnenti, Ratim obcenebrata die, quoirent incerti, calectilu-
mine lapius exhilarantur. Deindenon iam morcem in periculiscimentes, sed ricam
aecernam pramedieantes, marinis Auctibus emundaci à peccatorum Cordibus, migra-
verune ad Dominum, XLLI Calend. Marrii: quippe Theodoricus comes, Widerot.
20 dus, Marquardus, cum aliis CXIZI.
cesoio.
Romx Alexander papa decestir:ipro quo vemerabilis FTildebrandus, Romanae pildebrani
ecclesiae archidiaconus, communi omnium consilio expetitur papa constimendus. dus, qui es
Ouo audico, ipse archidiaconus se viribus esse imparem tanto honori, imooneri, re ponisfen.
Ducans, inducias respondendi periie, de Sic tugrelapsus, aliquor dies ad vincula S. Petri
occuleatus, latuit. Sed candem rixinuerus, et ad apostolicam sedem vi perductus, p2-
Da CLFX, Septimo C alend. Maii ordinatur, _ Giresorins vEr appellacur: Cuius pru-
deneia, non solum in lralia, (ed eriam in P’eutonicis parribus, retrenata cstlacordocum
inconcinentia: seiticet, quod predecessor eius in lcalia prohibuic, hocipseincota eccle-
30
ecorrus )
Tia Cacholica prohibere suduie.
Foca Thuringia e Saxoniaresi Fleinricorebellane, proprer peaedictasmuni. Tharinei
Fecicinconsilce.
Casari re-
Eggcharduscandem abbas Augien isesicitur, _ a prae dicto paPA ROMX CON Lethardus
SCCTATUIE.
MI. L X X TTTF.
lembure
TErNaTerS rex absencibus sui regni principibus eo pacto pacitieatur cum S2-
xonibus, vemuniciones praedicta deltruerentur, propter quas sedicio orta est,
qua e postea lun destructx.
40
Rudostus dux e exeterireconcilianturresi.
omes a
Foccempore legari sedis apostolice in Alemannia adresem venère, proipsius poncificis
regismoribus corrisendis, in quorum manus (e rex ipse, sub correctionis spontione, ad Casarem
commitu, suum q. auxilium domino Apostolico, ad deponendossimoniacos, sirmis. lesacio.
Timepromilic. Spheciam reois consiliarii omnes res cccleliarum ininste requiticas, le
reddituroscoram eiuldem legatis, sub lacramento promisére: quippe qui caldesmres
a Cimoniacisemerine, consilio suo eoldem indignos ad ccclehalticum hotorem ad-
invando. Fisica dispolicis, legari sedis Apostoliex redierunE.
FTermannus marchio, Elius Bertol di ducis, Cluniaci vitam anselicam arripies, rermanat
pertectistime adhuc adolescens, rxore ec vnico hilio, et omnibus qua pollederat de Zarimeesis,
relictis, vere monachus, nigeauic ad Dominum, Vir C alend. Maii.
HI. L Z X V.
TEENKCCrSrexnaciuitatem Domini Arsencoraci fecii: expedicionem in SaxO.
Flermannius Babenbersentis epileopus, a clerieis luspro limoniaca hrell al:
cularus, a Papa deponitur, cui Rudbercus substimitur.
Bercola
 oc
niam ordinauit.

## Folio 346 — 886285755:0364
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000364.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
BLRLOLDL CONSTANTIENSIS
Cilsorius Papainprima Heoada Ouadragelime Gynodum Romx collegii,
in qua caussam epilcopi Spirensis, Sed simoniaci, examinauic: qui ipsa dic cum exami-
naretur causta eius Romx, id estrF C alend. Marrii intirmatus cs Spirx, sed deinde 4
Calend. Marcii milerabilicer expirauie, quando d a Cregorio Papa detinicam lux da-
mnationis sentenciam in Romana lynodo excepit.
Ineadem synodo decrerum est a Cregorio Papa, reclerici aliguem Lacrorum or-
dinum, oradum, ex officium pretio adepti, deinceps in ecclesianon ministret, necCC-
eleliam precio acquilicam aliquis retincat, nec deinceps alicui cccleliam vendere de
acerdorum Clere liceat. Deinde rea clericali officio cessent, quicunque se per inconcinentiamre
exprobam. Prehentibiles CoCMM. UCII, Mpopulus clericorum officia nullarenus recipiar, quos 10
Post Pehtecosten exereirum in Saxoniam promonir, in qua expeditione innu.
merabilis mulcicudo re Idus lunias, iuxca Aumen nomine Onstrut, verinqu cecide.
run, ex mulei ex Saxonibus regi ad declicionem vencrunE.
Deuinus Leodienlis epilcopus decelu: cui Fenricus succeNu.
Aimovenerabilis Colonienlis archiepilcopus mirx lancticaris, requicuir in pace,
ir nonas Decembris: cuitlilcoltusimpar genere ee moribus, ucceAI.
NI. L X Z V I.
DExnaciuicatem Domini Costare celebrauic, ibiq. quoldam iurare compulit, vt
slium eiuspostiplum eligerent adregnum.
Tlistemporibus Fcinricus rex per simoniacam haerelin Canctam eceleliam fae-
darenocessauie, scilicer propretio epilcopatus, abbatias, ex alia huiulmodiinuestien.
do, _ inter alia crimina etiam excommunicatis communicando.
Cincius quidam Romanus ciuis, Gregorium Papam, dic naciuicatis Domini, Mil-
Parum Colennia celebrancem, comprehendir: quem ita comprehensum quida exmi-
licibus eiuldem Cincii occidere deltinauie: Sedcum gladium supra capur eius vibra.
rec, nimioterrore correptus, corruit, nec incaeprum ictum explere poruie.
Cincius aurem P’apamilculrim suam caprum deduxie, que posteastatim aRo. 30
manis pemtus ala pclaceu, cl Lapa prudenter eripitur, qui ex luo captori rix a Roma-
Clm autem rex iamdudum (aepe à Papa premonitus, le corrigere nollet, d Papa
in admoctendonihil prohicerer: ad vemum mandanicei, quod in Romana (ynodo
Proximacu excommunicaturits esset, miliresipilceret. Oux lesatio in octauanati.
uitatis Donad regem peruenst. rhderex in sepruaresima apud W ormatia collo.
guiofacto, c alio in Lombardia apld Placentiam, omnesqu quosporuit obcdieriam
Praedicto lapx exhibea, a ale fecic: _ missa legatione ad Roman à synoaum,
quae inproxima aclasclima celebraca est, iplum Apostolicum ab apostolicalede
contumaciter inssir descenderc. Sed mith eiuscurpistime in synodo cractati, vix a RO. 10
manis, adliuvante P’apa, cuaserunt. Iplum aurem regem, Gynodoiudicante, Adelicate
hominum, regno d communione priuauit, e omnes ciad regnum iuratos, iurammen.
Casariim. Coabloluit. Omnes epilcopos, quiresi sponte contra P’apam Fauerune, ofticio ecom
abroeati. lcllone priuauir: reliquis aurem, quiinuici cidem conspirationiintererant, rsque ad
Godetridus dux, Ailius CEodetrici ducis, particeps imo aucor supradictae conspi-
rationisturpiter a quodam coquo, pet polteriora, cum adnecellarium lederet, mulne-
ratus, ante medium noctis expiram. u Wilhelmus Praiectensis episcopus, multa
inapostolicum conciciatus, Bllattea orre, absq: ccclehiastica communione, post
Paschamulcatur: cui C onradus subros acur. lam omnes penè Principes regni a com.50
situr, cuilegatio ledis apostolica interru. Loi Lleinricus in purificatione S. Marixe to
proxima, sepraelentandum domino lape apud Auguctam, tirmisime promi(Ic. Nam
ex illuc dominum apoltolicuniple cum principibusresniimuicaie.
LixatCE
346
ona
Calibat
Praedictasapoltolieasinsticutiones contemnere percipiat.
Rex Wormacia L’alclra Celebrauie.
Crez. pones-
seucapuin
nis ritam impetract.
eriifase
Festincatem lancti P’etri, incuicias dedit.
Connentus
mperii C
eohresm
munione leinricile lequestrarunt.
Menscigitur Octobri colloguium apud Oppenheim a Principibus regnicolli-

## Folio 347 — 886285755:0365
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000365.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
AD HTERMAN. APPENDIK
Fracer Kadalaus ex secularimiliria connersus, ad Oppenheimense colloquiu
legationem papxe deculit, quam cidem, multum exrotante papa, in remistionemm pec-
cacorum omnium impoluic. Expletaigicur legatione, Tracer Kadalaus sulceptomona.
Chihrabicu, sub Fuangelica perfectione requiemitin pacC.
NI. L Z X V TY
Plaximnixtolu regnum ance C alend. Novemb. anniprioris, vsque in Y FX Polonia-
20 Calend. Aprilis anniprxelentis obtinuie.
Fleinrieus r ex dictus, proprix causix difsidens, _idcircO genETALe AUEOTIFALEM Hen. Casar
Subcerfusiens, Turriue Tcaliam conra papae prxeceptum d consilia principum, inera- Pontisicire
vic, e Apostolico ad condictum diem Augultam cendonti, ante puriticationem (an-
Ctae Marix Canissi obuiauic:. vbi de ab co perinaudirae humiliationis limulationem, ve-
cunq; pourit, non regni sed communionistantum concestionem, vix demum extor-
Ec: dacocamen prius lacramento, ue de obiectis criminibus ad indicium papae lacista-
cerer, nec papae _ alicui eius hdeli viguam cunti e redeunti, aliquam interremole
Ciam conlentirer. Iloc autem iuramentum nec z r dies obseruauic, captis venerabi-
libusepilcopis, Ceraldo Ostienli, _ Anselmo Lucensi. Vnde ex papa missis legaris
20 principibus regni declarauir, se parum profecisein eo, quod illum in comunionem
concoleam.
receperic, cum limoniaci _ excommunicarinon minus cuc Fouerentur ab eo, quam
pridem. Fisergo audiris, principes regni generali colloquio apud F’orcheim z idus
Marrii habico, egregium Rudoltum ducem libi in regem lublimarunt, quem 7 C al. Feudolphan
Aprilis, vbi eoanno medium ODuadrASC(IR OCCUTFIE, COTONALUINE.
Kinselden.
rex Ro
Mlaxima aurem nix, quae eo anno camdiuroram terram obrexic, in electione manorum.
nouiregis relolui tandem inccepit.
In die autem consecrationis eius, per susgectionem limoniacorum clericorum, sedesio Mo
maxima Ceditio Moguncix orta cs. ita ve etia palatium irripere rellene, e reliviosissi. euntia.
mosclericos emonachos occidere. Sed dextera Deimilices noui principis, licet in-
Z0ermes, itaprorexic, venullum, nernum ex suis perderent: ex aduerlariis aurem plyS
quam cencum parrim ferro, parrim aqua necarentur. Onibus eriam prohomicidiis
huiusmodi, a legaris Apostolica sedis calis poenicentia imposira cst, ve linguli auE XL.
diesiciuarent, aut quadraginta pauperes semel palcerent, nectamen eccleliasticam
communionem quali homicidx vitarent.
Rudoltus rex post consecrationem in Sueuiam secedens, regnum Sbilubiura-
nir: interim Flcinricus Longobardia morabatur. Ad quem Cincius ciuis Romanus,
secum ducens captum renerabilem Cumanum epilcopum, nomine Reginaldum,
Papiam venic: quirperemunerari volens a Flcinrico, co quod in seruitium huncmo-
doepileopum, ec inpraecerico anno dominum Apostolicum, captauerat. Sed ibi subi-
4c tanea morte praeuencus, debitam remunerationem accepit, quam tot lacrilesiispro.
mereri non timuit.
Fleinricus audita promorione Rudolphi, auxilium Papxe contra illum implorauie,
licer supradictum Ostiensem epilcopum in captione adhuc teneri permilerit. Vndo
_x papa illirespondir: Senopose cius incerpellationi Catistacere, quamdiu apudillum
Canctus Petrus in legato suo ligatusteneretur. Frustrata ergo supplicatione lua, ani-
mumincyrannidem converrir, neciam regnum per iustiriam, sed per riolentiam ob-
tinerecogirauit.
Rexaurem Rudoltus apud Augultam gloriosissimum Pascha celebrauie, cum
legatis Apostolica sedis, ex quibus rnus, religiolssimus scilicer abbas Bernhardus,
50 Romam dirisicur, Sed ab Vldarico, comite de L entzburs. Flcinrici complice, captus viriem do
_ praedacus, annum pene dimidium in capciuitate manlic, quem Cluniacensis abbaS Lensz bure
demanibus Fleinrici vix demum eripuir.
comes
Rexaurem polt Palcha generale colloguium apud Fzzelinsen cum principibus connentur
regnicollesit, quo soluco, ipse cum admodum paucis, ad oblidendu quoddam castet.)
superrexic. Sedecce ex improuiso xmulus eiustLene. cumaxima mulricudine Bohe.
eris 
eea
VX Polonix seinregem coronauie.

## Folio 348 — 886285755:0366
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000366.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
340
BERTOLDI CONSTANTTENSIS
morum ee Baivariorum aduenic, quos cum rebus eccleliarum de repete sibi compa-
rare poruit. Ouibus libentissime rex cum ipsis paucis, quos eo cemporehabuit, obui-
aster, non Principes eius hoc in aliud cempus differedum cauriusiudicasent. Fcin-
ticusigitur accepta occalione, omnia circumquaqu prx da Ferro, e ione non cellauie
deuastare. Namm Faurores eius ex Bohemia, homines libentius quam pecudes praeda-
bancur, veeos v(qs ad lacietarem lux libidinis inhumanx prosticuerene, de posteain-
humaniiis eos Cynocephalis deuorandosvenderent.
Rexaurem Rudoltus, celebrata Pentecoste apud cellam S. Aurelii, legatum
quendam ad Apostolicum direxir, de ip se in Saxoniam properauie.
Focempore Flcinricus impolita libi corona apud Vimam incerdictum regnum je
rurpauir: vbi _praedictum comirem VIdaricum de L enezburg, ve oprime promeri.
cum, inbenehciauie, ed quod renerabilè abbacem Bernhardum, apostolicilegatum,
adhuc in captione cruciaret.
Wercellentis quoqu epilcopus, depoliciregis cancellarius, cum omnibus siisse.
quacibus, colloguium generale circa C alendas Maii in Runcalibus condixit, vel ali-
quomodopoler Crregorium papam deponeret: ledipse adeundem cerminum abl.
que ccclehiastica communione, vitam simul e epilcopatum hcumilerabilicer depo.
luic, quo ille papam netaria pralumprione ctatuir deponere. Non mulco post ciusin.
ceritum, praefectus Romanx rrbis, indetessus miles S. Perricorra (chilmaticos, a quo-
dam Faurore FTeinrici crudeliter occidimur: ad cuius corpus in paruorempore, plus
quam visincimiracula contiserunc, retidelium virorum relarione didicimus.
Imbrico Ruoustensis epilcopus, qui in praecerito Palcha Rudolto regihdelita-
cemiurauie, nil de periurio curans, Lleinrico aduenienti adhatic, de apudillu quadam
dic Missam Faciens, hanc libi condicionem miler impoluie, ve Cacra oblarionis perce-
Prio, in iudicium ciproueniret, si dominus cius Fcinricus regnum libiiniulte vlurpa-
rec. Posthanc termerariam perceptionem, paruo quod luprauixic viq; ad morre, nun-
quam se lanum de lecto leuauit. Llam cirea C alendas Tulii ab (que cccleliastica com-
munione defunctus est.
Icem Sischardus Aquileiensis patriarcha in auxilium FPeinrico contra bannum
Apostolici, armacu manui veniens, in amentiam verritur, apud Racisponam, de exiplo,0
itinere repentina morre incercipitur: sic q domum, non linc aliquibus luorum fune.
ribUS, IN COFPOTC _E anIMIAMOFEUS, repOrtabaTUE.
Augultomenseiam pene cranlacto, Ilcinricus cum schilmaricorum mulrieu-
dincprocinctum in Saxoniam promouere decreuir: cui Rudoltus rex cu saxonibus
vq Ferbipolim obuiam processic, es candem urbem, libirebellantem, obledit. Oud
dum Adeles eius ex Suenia properarene, in Ilcinricum eius amulum oftenderune.
quiataciceorum (e cedens, plus quam centum homines in vna ecclesia sibirelisten-
tium, concremauit, licque vlera Rhenum Fugiens, ab incaeproicinere Adeles regis di-
MertCrenOn POTuIE.
Forempore papa veriqs regi ex parre S. Petri precepic, vetreugas adinuicemta. 40
Cerent, _aduentum eius ad Pcuconicas partes, pro dirimenda lice non impedirent,
Sed debitum consilium e acixilium ad hoc icer ei praeberent. Legatis autem luis, qui
adhuc in Feuronibus parribusmorabantur, pracepit, re ex duobusregibusillum ex-
communicarene, qui prae dictx legationinon obediret: obedientem vero ex parreS.
Petriinreono contirmarene, quod de non mulio postFactu est. Ccilicet in dic lequen.
cipoltteltuncarem aCaII. Moslare. Flcinrico pro inobedieriaiterum excom
municaco, RudolFo pro obedieria in regnum sublimato. Nam FTeinricus praedictam
sesallolem pap heclucpee laus el, nec animum adcreusx compolitionem,
Sedaderranmas ctudelcate MHCHaIE.
Occaldus venelabis utenlis epilcopus, de quo supra commemorauimus, 50
iamdudum seculo rinus, mundocrucitixus, de huius riex ersaltulo liberatus est. IX
Ictus Decembris.
serniens, nec Elio luo LseMrco comra apostolicam sedem in aliquo consemtiens, Ro.
Ma regueut  Pace, epulta Koma mecctelia lanetx P’erronell.
Lcines
Henricus
enno ex
muncaru
aoneis Au
peista obst
Agnesreligiolinima imperarts, a X X annis in viduirare Deo deuocissime

## Folio 349 — 886285755:0367
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000367.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
AD HERME AN. APPENDIZ.
II. LXXVIII.
E LN RFeYS iterum Apostolicx se di de sua qua li iniusta damnatione conque-
rirur: onde Cregorius papa Facto Concilio men(e Martio (in quo concilio facta
est exceptio quarundam perlonarum de Flcinriciana excommunicarione, ee hocv-
tigi adtempus, id eserxorum, Eliorum, scruorum e reliquorum, quinon scienter vel
Calcem non libenter excommunicatis lociantur) idoncos legatositeri destinauit, qui
Facto generali colloquio, caulsam regniiuste decerminarene: d omnes ynodalisen-
centia damnauie, quicunqu impedirent, ne colloquium heret. Duod Rudoltusliben-
tissime voluic heri: (Penricus aurem, recungs pocuitillud impedire, non cessauit. Nam
10 concra apostolicum pracepcum maxima mulcirudine Aagitiolorum adunata, procin.
Ctum in Saxoniam parauic, cuirex Rudolfrs apud Scruux cum exerciru obuiauie: _ Conslictuo
Endol sic
illo fugato, ipse campum victorix obtinuie, v sr idus Ausulti. Occubuircamen ibi CZ Heenricd
Parre Rudolh, Wccel, renerabilis Magideburgenlis epilcopus, _W ormatiensis epi
TCoDus Captus est. Infinita aurem nulticudo verunqi occubuit: plures camen s excel.
lentiores ex parcetleinrici.
Fodemtempore, cum Alemani Facto exercim ad dominum suum regem Rudol
tum properarene, pene ZrL millia coniurati populicranlitum Neccari Auuii illis pro-
hibencia partim occiderunt, plurimos aurem milericordius caltig ando cunuchiaz a-
verune, deinde quandam munitionem inimicorum Facto impetu occupauerunt. Ru-
20 doltoeroo in Saxonia reuer(o, Fleinricus de repéterecollectis viribus, Alemaniam Henrien
praeda, Ferro _igne, circa Fectum Omnium lanctorum, denastauie, cerram videlicer sucmam
Cacholicorum ducum Bercoldi atqu W’elphonis, e aliorum lancti P erritidelium pe. Pexulacu
nieus dissipare agoressus est. Punc quogu parum minus quam centum ecclesix in illa
expedicione violacae (unE.
Fodem etiam tempore exparte Rudols Bertoldus Carinchiorum dux, pixme Bercoldipri
morix, e Fleinricus marchio, obiit in pace.
mo, Zerina
lucio
Factonurem alio concilio Romx, X C al. Decemb. veriusque resis legaci, licernon obsrus.
eadem veritate in synodo jurauère, quod domini eorum non impedirer colloquium,
procausla regni Ctacuendu. Vnde d Papa ca viceinter eosiudicare non poruic: quam-
30 uisbene sciret, cui parti magisiultiria Fauerec. In sy nodoilta Beringarius Anderaven-
Siscanonicus, ve ab haere li lua resipisceret, synodalicer convenitur, ciq. inducix rlque
ad proximetucuram synodum daneur.
MI. L X ZIX.
RECONErS papasynodum RomX, mense Februario, colleoit, in qua Beringa- Pcrensari
riusiam tertio connictus, haerelin suam abiurauie, e anachemiz auit, quae aserir: Palimodsas
Corporalesres in alcaripolicas, non vere, sed tigurate tancum, in corpus de langui-
nem Dominicranlire.
In eadem synodo FTeinricus Aquileiensisparriarcha papae iurauie: Nullise dein.
cepscommunicatmrum, quem sciret à Papa excommunicacum. In hac synodopapa
40 presbrreros deincepsin Fornicationem laplos, ablq; sperecuperationis, depoluit, ex
Ccripcum quod dicitur lancti V dalrici, ad papam Nicolaum, de nupriis presbyrero-
rum, de capiculum Paphinurii de eadem re, imo omnia Caeris canonibus aduerla, da-
mnauic. In hac Gynodo legati regis Rudolphi super Lleinricum proclamauorune, eo
quodcocum reonum contundere, ex lanctam eccleliam conculearonon celsaret. Ite-
rum ergo papa legacos suospro causareoni decerminanda, ad Peuronicas parres de-
Rinauir, videlicet renerabilem Perrum Albanensem episcopum, Porrum inquam il-
lum, quiiamdudum Elorencinum exilcopum, nomine Petru, probauie limoniacum:
quippepermediumignem cransiens ab (gi lalione. Vnde de igneus cognomine, AI-
batenlem episcopatum promeruir obtinere: cum quo Vdalricus Paduanus episco-
50 pusin lesationem destinatur. L egacus aurem LPeinrici, legatospapx (priusquam abi-
rent) in eadem synodo iurciurando securosfecit, de conductu de obediencia domini
sui Trem legacus Rudolh de obediencia domini luiurauic in Gynodo. Legati ergo ledis
Apostolica in Peuronicam cerram pervenientes, obedientiam Rudolh, dx inobedi-
cuciam Fcinriciin dubicanter probauerum: quo des poctea eum redixene, papX vila
roceprorestari (uME.

## Folio 350 — 886285755:0368
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000368.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
350
BERTOEDI CONSTANTTENSIS
Inhracxestace renerabilis abbas MCassilientis Bernhardus, vir plenus charicare,
Lequieuitin pace, xrrI C alendas Augucti.
Doctor Adalbertus, Facto verboquedilertus, iam X X X annis mundo crucif
xus, de in sinc ad Fuanselicam perfectionem perductus, migrauir ad Dominum, ter-
tiononas Decembris.
M. L Z X Z
Henr. aRu  L EK VML LLCHICHS post Lxiphaniam cum exercim in Saxoniam venire dispo.
nens, a Rudolto, sexto Calendas Februarii, Fusatur, nec tamen a ceepta cyranni
de compelcirur. De qua expedirione Kudoltus ctarim legarum Romam ad Gynodum
direxic.
Gregorius papasynodum Romae, menscMartio, collegit, ad quam de l’euto-
nicisparcibus praedicta sedis Apostolica legati redierune, ee omnimodam Rudolt
obedientiam, _ Ilcinrici inobedientiam domino Apoltolicorenunciauerunt: unde
ipse in fine synodi (cinricum depoluir ipsum que cum omnibus luis taucoribus an2.
idem a ron chemizauic, ee Rudoltum Apostolica auctoritate in regia dignitate contirmauir. Vn.
chemacei. deamulus eius congregata mulcicudine omnium schilmaricorum lue excommu-
nicatorum, apud Brixinam legitimum papam abiurauie, ex Cruibercum Rauenna-
cem quondam exiscopum, sed iam criennio à Papa Ciregorio irrecuperabiliter de 20
Policum ex anachemizacum, sibinon in Papam, sedin haereharcham, elegit. Deinde
apud Maguntiam convencufacto, candem iplam electionem, a quibulcunque potuit,
contirmaritecit.
Jam autem mediante Octobri, Iseinricus expeditionem in Saxoniamirerum
sudolfre. Parans, a ilitibus Rudolkitinere rnius dici Fugatur: quamuis in cadem congressio
ne Rudoltus rex pix memorix occubuerit. Ille inquam alter Machabaeus, cumin-
cer primos hostium instarer, in scruirio lancti Perri occumbere promeruic: de post.
ca vno dic superstes, omnibus suis rite ordinacis, ad Dominum migrasse non du-
bicatur, idibus Octobris. Regnauic aurem eres annos e dimidium. Decuiusobi
cu omnes religioli veriulque lexus, ee maxime pauperes, doluerunt. In cuius arii. 30
ma commendationem, Saxones innumerabiles eleemolynas Fecerune. Frac enim
proculdubio parer parrix, seruancissimus iultirix, indetellus propusnator lancta ec
clesX. Sepulcus aurem est apud Nersebursoloriosissime.
Fodem dic deceltionis eius, in Longobardia milices prudencissimx ducis Mta-
childxe Fusancur ab exerciru pene corius Longobardix, apud Vultam propeMan.
tuam.
Iplaquoque dic Cilelbercus religio sistimus presbycet d monachus, et Rudoltiregis
ad papam lesacus, Lonsobardix re quicuit in pace.
Fliscemporibus (Teinricus toram Traliam adeo conturbauie, ve nullus secure adli-
mina Apostolorum possetire, qui non priusabiuraret, quod adpapam Gregorium 40
diversurus non esset.
olfo enf
ac
sice an
eam
uibe
pipap.
iinceroet
ML. L. LL LL X I.
en. valia E TN XLCVS Post obicum regis RudoIh, Veronam in PalCH vel c  al
mexet
noredt
vadendam Romans, Cumnonpontonco, lea apoltata AMIDEIIO, MBI
a m APostolles hon lemel periuro de anachemizaco, protectus, led macte re.
derlus est.
Fodem tempore principes regni Tcutonicorum, scilicet Lepo, ep.
Cncelbur. rum, sibi in regem elegerunt: qui llac Couem conventu aciem contra Fautores
ensis c
Hennocum  Leinrici direxic: ipsi enim electionem eiusimpedire rolentes, eodem temporema
rexcrearus. Ximam mulcitudinem contraxerant. Seu Houo Lese ex improuiloirruente omnes
ermanus Ccopi, Duces, Marchiones d Comires, conventu facto, ITermannum nobilem vi-50
Penitus auc cac PtOCLaI, AMIC, a IITCHOCABIHIEEF FugaH: SICCE regIIS MIlici-
Clto, se inlEgueIbUS, NOM PaTUO PTXCLATEME MUMMETO. GUapFOPteI rex de di
2C alta

## Folio 351 — 886285755:0369
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000369.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
AD ATERMAN. APPENDIX.
noduxilio cali eriumpho cerrificatus, cademnocte in campo rictorix CastraMCtatuS
est, ex postea ad lubiusandum libi regnum digressus est. Electus est aurem anrete-
Ccum S. Laurencii, e in sequenti dic, post fectum ciusdem lancti, de inimicistrium-
phanic, in continio Baioarix, in loco qui dicirur Frosterre: poltea in Saxoniam conle-
crandus disceMir.
MI. L. X X X II.
TE RMANNrS rex natinitarem Domini gloriolisime celebrauie COllare. Ii Noui reen
Letiam in festo S. Scephani, eo quod parronus eiusfuerit, regix dignicaris rnctio- inaugura-
tonem de coronam, principibus reoni annicencibus, ab epilcopis lolenniter accepit. io
Fleinricus aurem in ltaliam assumpro apoltata luo Gruiberto, icerum Romam inui seinricus
Curus, proticilcitur, adunata multicudine schilmaticorum: ibique ea xeCtate moratus, serumin
Dencincalum laborauic:nili quod milites suos quibuldam castellis, VE FACETENE GUCK-
ram Romanis, impoluie, quia cum nechac rice Romam incrare permilerunt. lonem
quoque indomum lancti Perri per quendam craditorem immietere roluir: (edDei
milericordia procesente, non potuit. Cogitanirenim re de improuiloporcas irrum
Peret, si Romani derelictis propugnaculis, ad incendium restinguenduM COnCUrre.
rencrndeionem domibus quibuldam lancto Perro contiguisimmici fecerune. Sed
dominus Apostolicus huic verlurix obuiauit. Nam primum risoincendio, omnes
20 milires Romanos ad propugnacula detendenda transinilic, ip se que solus Aducia Can-
eiPetri Frecus, Facto signo crucis concra incendium, ignem progredi vlceriusnom
permilic.
Toicur Fleinricus capto renerabili epilcopo de Surria, aliisqs nonnullis, luoque
apostata Cuiberto in Piburtina rrbe ad intestandos Romanos derelicto, ipse L. ongo-
bardiam reuereitur.
FTermannus aurem rex mulcum de aduerlicare sedis Apoltolica dolens, cam-
que demanu Fcinriciliberare rolens, expedicionem in lcaliam parauie: vnde de de
Saxonia in Sucuiam venic.
HI. L Z X XIII.
TE RMAVrSrex naciuitatem Domini in Sueuia, cum principibus regne latis
Fhonorifice celebrauit. Inde cum exercicum in Longobardiam mouererellet,
molesta sibilegacio de Saxonia renit: quippe quod Orto dux, prudentissimus miles
obierit, quem in Saxonia procapicaneo omnium luorum reliquie, in cuius obituma-
rimum Cchisma Fucurum non dubitaret, nili huiulmodi Schilma anticipare marura-
caliam.
rec. Llacersonecestirate poApolica expedirione, Saxoniam festinanrer redire com-
Dellitur.
Ierum FTeinricus cum multicudine schilmaticorum live excommunicato
aorum, ante Pentecosten Romam impugnaturus aggreditur: Scque Cuiberrum Ra Onibereu
vennatem, periurum, depolicum e anachemizacum, apud sanctum Petrum inthro- anripapam
nicauic, non per Ostiensem, ex Albanensem, e Portuenlem epilcopos, qui hrocsodem loca-
priuilesium habene, ve _. Papam conseerent: Sed per Murinenlem de Rriminen-
Cem epilcopos: ripoteiam mulris annis depolitos e anathemiz atos.
Scatim erso iuxta lanctum Perrum quendam monticulum, nomine Palacio
Tum in castellum, eiquemilices multos, ve impusnarene Romanos, impoluit, qui eum
Tranctyberinas rrbisregiones nullo pacto incrare permittebane. Mulei tamen iam
exRomanis consenserane, partim prerio inducti, partim multis promisionibus se-
ducti, omnes aurem aequaliceriam eriennii impugnatione nimium Farigari. Ouid plu-
SOra: Omnes pene Romani, prater principem Salerniranum, hoc laudaverume, ve P’apa
Cregorius Enodum in medio Nouembri colligeret Romxe, cuius synodi statur de
causareoni, nec FTeinriconec Romanis, imo nullipenicus, licerer praeuaricari. Flein-
ricus quoque ituris ad illam synodum ee redicuris, securicarem iurciurando fe-
cic. Vnde ex Papa omnes religiolos episcopos de abbates ad synodum liceris suis
vocauir.
nici

## Folio 352 — 886285755:0370
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000370.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
352
BERTOLDT CONSTANTTENSIS
Reversoerso Feinrico Longobardiam, milires ejus quos in castelIO propelan.
ctum Petrum dimilie, repentinamors pene omnes inva(ir. Inter quos e V datricus
Giolcerchim, absq; cccleliastica communione, heu miser, interiie, auetor huius fchi-
sinatis ee incensor conspirationis. Fx quadringentis aurem milicibus, qui in illo ca-
Sello pro custodia dimissi lunc, vix criginca gladium lancti Perri, ve aiume concesta vi
ta cuaserunr: iplum aurem castellum a Romanis penicus (olo adaquatum cst.
Fleinricus ergo Rauennate luo interim Rauennam tranlmisso, ad praedictam
synodum profectus est, quo _x legati Peuronicorum principum ire debueranr: sed ab
Fleinrico in via apudtorum Calsii capri d ledari lunt, circa Fectum lancti Marrini: li-
cer omnibus synodum illam pecentibus sccuritarem iuramento promilerir. Vndedc 10
ROmani MUIEA CONETA LTCIHEICUM MUTUTarE COepCrunE. Frant autem relisio(IAI
mimonachi _ clerici, quos in captinitare Fecic cruciari: cum quibus de Oitonem
Synodus to venerandum Octiensem exiscopum capriuarum, videlicet, ad iplum ab Apostoli-
calederanmisum. Mulci camen ex Francigenis ad illam synodum, tam epilco-
Di quam abbates peruenerunt. Meliores aucem epilcopi ex domino Apostoli-
co magis necelsarii, id est, Flugo Lugdumensis. Anstrelmus Lucenlis, Reginal
dus Cumanus, specialiter a Fleinrico ad synodum pervenire prohibiti sunt. Do-
minustamen papa synodum eribus diebus Colennicer celebrauie, e ne Fleinricum
irerum specialiter anachemiz axet, viX a (yHOdO CXOTATUIS: OMRES FaIEN CXCOIMU.
nicauie, quicunque aliquem ad lanctum Perrum de papam reniencem, impedirent 20
quoquomodo.
Sed iam aduenit terminus, ad quem Romani, nesciente papa, hoc Hleinri
COlCCFFeCtUrOSIUTAMEFAME, Vt duE CiregOrius papa Cum incOrOnaret: auc alius, quemi-
Pliillo expulso, eligerent. Ouodiuramentum licet inprxeterica aestare Factum Fuerit:
omnestamen intimos P’apx vlgs ad cerminum penelatuie.
Adueniente ergo rermino, Romani papxe de inramento manifestanerunt, di-
Centes: Schociurasse, non ve Papa Colenniter regali rnetione incoronaret, sedcan-
rum simpliciter, ve ei coronam darer. Annuie ergo papa eorum votis, ut eos aiura
meneo absolueret, videlicer Ileinrico, si veller cum iusticia: sin aurem cum male-
dictione, coronam darer. Vnde Romani mandaverume, ve veniret ad accipien- 30
dam coronam cum iustiria, E vellet: Sin aurem, de castello lancti Angeli per
virgam sibi demissam a Papa reciperet. Sed FTeinrico verumque reculance, ali-
um legatum illi direxere, qui eos bello detenderet, li necesse eHer. Se bene at-
cendisse quid juraverine, nec se amplius eo iuramento derineri obnoxios. Igi-
tur domino Papx multo firmiiis, quam pridem, consilio e auxilio adhaesere.
Fleinricus aurem multo instantius pro eis sua parte applicandis, nunc minan-
do, nunc promiitendo, laborauit: mulcum que TempuS CirCa ROmam moratus, huie
negocioinuigilauie.
Eiscemporibuspix memorix Scephanus, quondam rex Vngarorum, quilei
plum cum la xente ad sidem Chricti conuenic, pol quadraxelimum obicus suui au. 4
num, miraculis clarrit.
Salomon rex Vngarorum, sed regia dienitate indienissimus, prxe dicti Flcinrici
cognacus, deospariocaluo, othinc L. adistao, regno priuaus,incarcerau, e ille pro
Berinsarius, nouxhaerelis de corpore Domini auctor, eo tempore deticiens
abiic in locum suum: qui licet cascem haere lin Expissime in (ynodo abiurauic, ad vo-
micum camen suum canino more non expauit redire. Nam e in Romana synodoca.
nonice convictus, herelm suam in libro à se delcripram, combullic, de abiuracam ana
chemizauic, nec tamen poltea dimilit.
2
ecotiore
Romanor
illum
coresia dignicare lublim acur.
Berensa
boeu
Schisma im
Sediam seprennio com Komanum imperium cunti bello, mimio lchilmatis
criisepsen. dissidio, laborauie: auis gedem domino Apostolico, aliis aurem ITcinrico faven-
tibus, ee ob Hoc hgae conm reonum praeda, terro ex ione milerabilicer deua-
Rancibus: Paucillimi Cacholici exilcopi ex parte ApoRolici remanterum, qui
e

## Folio 353 — 886285755:0371
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000371.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
AD HTERM AN. APPENDIX
E apropriis sedibus expulE, Cuis gresibus prouiderenon permiteBatuIr. OWaproptet
omnes penerelisiosi, sive cleriei Ciue laici, in aliqua Nlonasteriorum lacibulahuiul-
modimala declinauerumr: ne videlicer deuastationem lanctae ccclelix cernerent, cui
in nullo adminiculari posene. Sacius enim illis videbatur, ve lalcem seiplos delicescen.
dolaluarene, quam pro aliisincaltum laborando, cum cildem perirene.
Fodem aurem cempore inregno Tenconicorum eria monasteria cum luiscel-
lulis, regularibus disciplinis instituta, exregie pollebant: quippe ccenobium S. Blalii in MonaReriu
niora (ylua, d S. Aurelii, quod Flirlaugia dicitur, ec lancti Saluaroris, quod Schathu-S. Blasis,
ersaueren
In dicitur, id estnauium domus. Ad quae monacteria mirabilis mulcicudonobilium se. Schaf hu-
0 ex prudentium virorum hacrempestace in breui contugir, d depolitis armis euanse. scanum.
licam perfectione sub regulari disciplina exequi propoliE: FANEO INGUAMI HLIMCTO, ve
iplamonasteriorum x dihicia necesPario ampliarinc: eo quod non alirer in eislocum
commanendi haberent. In his itaq; monasteriis nec ipsa exteriora officia per secula-
res, led per religiolostrarres administratur, _ quanconobiliores erant in seculo, tanto
lecontemptibilioribus, officiis occupari deliderant, ve qui quondam crant comites
dmarchiones in seculo:nuc in coquina d pistrino fracribus leruire, de porcos eorum
in campopalcere, pro summis compurene deliciis. Ibi nempe ex porcarii d bubulci
Praeter habitum iidem lune, qui monachi. Tanto aurem charicatis ardore omnesfer-
vent, ve quilibet eorum, non tam luum quam alienum delideret profectum, de in ex-
20 hibendahospitalitate insudaneram mirabiliter, ac si le per didisse xe llimene, quic quid
Pauperibus Christi e hospiribusnon erosauerint.
M. L X X XIII I.
TERMa vArS rexnatiuitatem Domini in Saxonia celebrauie. A mulus aurem
eiusin Romanorum tinibushremauie, ibique Ciuibertum Rauennatem luum,
Romam venturum expectauie, re ab eo apud S. Perrum incoronaretur, eo quod Cire-
gorium Papam ad Flenricum Recterenon polser, vecum nili legicimereconciliacum,
incoronare relleE.
Reginaldus Cumanus episcopus, scientia ex religione clarissimus, e ob hoc
30 Cregorii Papxe adiucor studiosissimus, migrauir ad Dominum, V r C al. Fcbr.
WV elplo dux Baioarix, ciuicarem Augultam, a quodam Sigetrido, necnomi- duen ea
delico
nando exilcopo, cum Baioariisinualam, virilicer exipuit, eam qs legicimo paltori W i rum.
Soldolubiuganie.
Sigelridus Moguntiensis archiepiscopus, Gregorio Pape permulcas cribulario.
nes adiuor indefessiis, requieniin pace.
Regina Anglorum obiic, rxor Willchelmiregis, quitotam cerram Anglorum, Decessiure
Romano pontitici riburariam Fccic, nec aliquem in lua poreltate aliquid emere ayrSna aneloa
vendere permisit, quem Apostolica se diinobedienrem deprehendit.
Rex Vngacorum Lacislaus, parti Cacholicorum assentaneus, aemulum Cuum Reens Hun-
a0 Salemonem de carcererelaxatum, Ratisponam ad uxorem luam ire permilie, licer ean
Henric
ingratam. Namnec illanec ille coniusale Fcedus ad inuicem carenus seruauerar. im d Cas sororm
concra Apostolum, se iplostraudare non cimuerunt. Pracauremipsa PororHlenrici
Exepe nominaci, que d abiplo iam diu Racisponxe lultencabatur, etiam antequam ma-
ricuS eiUS CApTIHAFCTUE.
FTeinricus Aquileiensis expatriar cha, non semel domini Apostolici periurus e
excommunicatus, in corpore d anima moritur.
Flis cemporibus Constantinopolicanus maximam pecuniam FTcinrico quon-
dam regieransnilic, ve Ruodberrum Wilcardum, ducem C alabrix _ Apulix, con-
juracum milicem dominipape, in rlcionem eiuldem regis, bello appereret. Na Ruod.
50 bercusiam dudum fines Constantinopolicanoru invalic, icerum que illuc expedirio-
nem mouere dispoluir: (e d Flcinricus acceptam pecuniam, non in procinctum con-
era Ruodbertum, quodiuramento promisir: se d ad conciliandum libi rulous Roma-
num, expendic, cuius adiutorio L aceranen se palarium, feria quinca ance Palmas, cum
suo Rauenate Cmiberro, incranic. Nobiles aurem Romani praerer admodum paucos,
cum domino Papa Chresorio renverune, qui d X L ob sides ei dederme. Papaaurem

## Folio 354 — 886285755:0372
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000372.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
BERTOLDI COHSTANTIENSIS
incastellu S. AhsclLC LCCepit, omnesq. Pyberinosponces, ee Ermiores Romanorum
umiriones in lua obtinuirporestate.
In dicrelurrectionis dominica, Ilcinricus a llareliarcha luo Ravennate, coro
namostoa, eccontusionis, accepie. Nam huiulmodi coronacor, iuxta accesta
pasc xoma rionem lanctorum Pallus, non benedictionem quam perdidie, se d damnationem
quam haburc, luo ColoaloBoluir. Erar enim ipse Kauennas archiepileopus, e o
mnimodam obedienciam Romano poncitici iurauic, quam ex nonnulloremporeti
deliter exequurus elt: sednon mulco post spreco iuramero, Cingulari concumacia con-
Dieresioin la ApoCaludem erigitur. Vnde ab apoltolica sede e ab epilcopistorius eccle
lia LLomana synodo, post canonicas inducias, irrecuperabilicer deponitur et ana. 10
chemilatur:nechoc lemel, nec in rna synodo, sedin omnibus synodis quorquoriam
Sexennio Romx celebrata lunc. Flic ergo inperiurio ita inveteratus, de pro eodem
Expiusirreuocabiliter depolcus e anathemilarus, le dem Komanipontiticis cuiobe.
dientiam iurauic, promanus anachematiz atorum, repore lui limilium praeterico an,
noinualic, legicimo pastore adhuc cidem (ediprx sedente: nempe Mucinenlise Are
cinus, exepileopi, cum reliquis excommunicaris cum ordinauerume. Cuicciam ( C d.
cholici essent, ex Apoltolica ledes pastorem non haberet, nullum cameneidem sedi
Ponciticem ordinare polsent. Fluius enim ordinationis priuilegium solis cardinali.
bus, epilcopis, Oltiensi, Albanenli es Porruensi, a lanctisparribus est concestum, nec
aliquibus aliis concedirur, ipsishoc adimplere ralencibus. Sed hu libentius omnia ex. 20
TrEIA PacerentuE, Quam cam Cacrilesx ordinationi, tanquam superbistiae prae
sumprionimilcerentur, quem e ipsi cum domino Apostolico, synodaliindicio ca
nonice damnarunt. Ergo Mucinensis X Arecinus cum reliquis harericis, Rauenna-
rem illum non in Romanum P’acriarcham, quod nullo modo poruerunt: sed inda-
mnarislimum lxreliarcham promouerune, ve quanto alrius inter iplos eminetet,
canto maioris damnacionis prinilegium polsideret. Duaproprer d Flcinricus abeo.
dem incoronatus, damnationem ejus taeredicasse non dubitatur. Similiter et 0.
mnes quicunq; aliquid, quod a domino papa lulcipiendum eset, a praedicto haeresin
aectra quali sulcepeum, rsurpavCrunE. Morabatur aurem Feinricus in L. aceranensi
Palacio cum Rauennate suo:nec a Aidelibus papae per ciuicatem ad Canctum Petrum 30
transire permicrebacur, sedin ipla Palchali heb domaca hdeles agereditur, in qua con.
Grestione XL penc inter moriuos de vulneratosperdidic, nam reliqui fugerum: ex
Parce aurem  Papa, el uscecidit.
TICEIANNUIS aUTEM Fex PalCH celebrauie in Saxonia, vbi _ axItX ECUSX
inter tidelS domini papX, FaCtX sUNI, QUIX BCIN EOEO TCUTONICOTLM PENE LEGHO, nON
lendas Mais Romam armaca manumllat, Fusacoque Flcinrico, toram rrbem Cre.
eo quod Romani quendam eius llem rulHeraveTUNE. Deinde accepris oblidi. 40
busa Romanis, _ in castello lancti Aligeli, quod domum Theodorici dicunt, roler-
vatis, iple ad recuperandam cerram lalteus errireuersurus, in breui plurima castella
e ciuicates domino papx recuperanii. Lsehticus aurem Ruoberto relicterenonra.
Eodemcempore milires prudenma dominx Machrildxe in L ongobardia
Flcinricus vero cirea C. al. Augulti expedicionem in Sueuiam parauie, led Sueuisso
sibi obuiancibus pusnare noluu, quamuis cum crectis rexillis pluribus diebus ad pu
onam prouocauerint, _ ex luis plus quam centum occiderune _ CaptivaUETUNE.
Namprope Licum Aumen castrametalus est, cuius ripa munitus, ab hostibusnon
tacile poruicinuac. Su ae ex allera parce Auminis in conspectum eius caltra
mecacilum, lacto dspa lepatah ne hoctibus Faculcacem ceansuaden diincerelulissevi
detcn.
354
Tonrion
ali diade
osenu
uaberet
neipapet
Horri
p.
Calabria
hultopolconala lust.
Robertus Wilcardus dux Noremannorum, in seruicium Cancti Petri, PostCa
omaprosti sorio papx rebellem, penicus exspoliauit, ee maiorem eius parrem isni conlumplits
LCns, det Palles Lcuronicorum latis tectinanter reuertitur.
contratautores lcinrici _ inimicos lancti Perri ririliter pugnauerunt, e quibus exi
copum Parmenlem _ sex Capitaneos, Cu diuis fere bonis militibus centum, ce
Perunc. Equoseciam plus quam quinsentos ex loricas plurimas, de omnia cenoria
inimicorum plente PO VCLOTMMTMABIICTANL.
Imp. in Cor.
osadori

## Folio 355 — 886285755:0373
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000373.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
AD AERMAN. APPENDLX.
derentur, scd Frultra. Nam Fleinricus crantire noluit, et potius non praelumplic,
qui ex polt discessum Sucuorum cimens insidias corum, rnum pene diem ripam
relinquere pertimuic. Pandem Feinricus Racilponam reuerritur, inde vlera Rhe-
num Nogunciam proticilcitur. Nihilominus e Sueui vlera Rhenum Burgundi-
am cum expeditione proficilcuntur, ee quoddam castellum Berroldit ducis, F silii  Bersholuo
ucis suea
regis Ruodolphi a Faucoribus Fcinrici oblessum, virilirer cripuerunt. Nlam qui aia, cuin
buldam rapidissimis Auminibustransuadatis e potiuscrannacatis, adeo obsellores parer Ben
holdo
castelli, licet adhuc lonse polci, perterruerune, verelictis papilionibus, cquis ec loricis, Zeringer
ab oblidione palim dittugerent, nec deinceps in illa expeditione, Suevisterram co. ohuc, vi sun
 anno
10 tum, ferro, praeda d incendio rastantibus, re listere prxesumerent. Prepro ergo caltet
078.
Lo, congruis alimentis in annum pramuniro, de structisque quibuldam inimicorum Y 1. sencri.
municionibus, Sucui cum pace in luarediere.
Incerim FTeinricus congresata mulcitudine schilmacicorum, Wecilonem
clericum, Flaluerstacensis epilcopi Fugitiuum, Moguncinenli epilcopatu remune.
rauic: cd quod illi in omni perrinacia contra dominum ee lanctum Petrum, inde-
fessis cooperator adtuit. Dui ipse iam dudum anachemilatus, de ab anathemi-
laris electus, nihilominus etiam ab anachemilatis, iuxca Pelasium papam, non con-
Secratus, (ed exccratus est. Nam iuxra beacilsimos parresInnocentium, Leonem ac-
que Cregorium, nihil nili damnacionem ex maledictionem a damnaris accipere
LO porit.
Dominus aurem Papa collecta synodo, iterum senrentiam anathematis in Cui- Pontisicis
Henric
bertum baereharcham, ee FTeinricum, ec omnes corum Fautores promulsanie, quo d iramcer.
in Felto S. Toannis Bapriltae praecerito iamdudum Roma fecir, cum Llcinricus ad. mania diu
hucibimoraretur. Planc sencentiam legari sedis Apostolica, videlicet Perrus AIB2- muleata.
nensisepiscopusin Francia, Outo Ostiensis epilcopus, in cerra Leuronicorum rique
quaque diuulgarune.
Octienlis quoque cum in Alemannia moraretur, Canctxe Constantien si cccle.
six iam dudum viduatae Cacholicum pastorem ordinauit, scilicet Cebehardum Ber- Cebhardi
ceringe
toldi dueis Eilium, nobilem quidem genere, sed nobiliorem inmonachica ConVer-viscopia
30 satione: Llune Caneinuicum, imo mulcum ciulancem acreclamantem, Constantien. Constanii-
sibus clericis ee laicis petentibus ee laudantibus, vndecimo Calend. lanuarii, episco- ensis.
Dum conscerauic, quem pridio, id ost Festo lancti Thomxe, cum aliis clericis presby-
cerum tecic: inter quos ex horum Chronicorum seriprorem in eadem Colenniter in auctor dl
presbyrerum promonit, eique porestatem ad suscipiendospoenicentes ex Apostolica scipso.
auchoritare conccMit.
HI. L X X X V.
10
TE RMLLHNYS Rex nacimarem Domini Coslare celebrauII, alt queM pIXeta-
tus Ostiensis episcopus post Epiphaniam peruenit in Saxoniam, et colloquio
intertuie, quod Saxones contra Feinrici Fautores condixerune, re hoc illis pro-
barene, se iure Fleinricum vitare ve excommunicatum. Ouod de Facto colloquio.
decimo quinto dic post Epiphaniam, Armissime probauerune: ea videlicex rario-
ne, quia Komanusponcitex illum eis à le in Romana lynodo anachemilatum, liceris
denucianit. Aduerlarii aurem eis obiccerum: quod Papa cum nequiuerit excommu
nicare, co quod expoliatus non poruerit rocari, iudicari, lune damnari. Ad hxcSa-
xonesresponderume: se iudicium sedis Apostolicx nec debere retractare, nec poL
se: hoc cum illo potius cractandum, qui illum damnaverie, non cum Saxonibus,
quod damnationi eius non incertuerine, qui sedis Apoltoliea iudicio nullam re
50 tractationem sed obedientium debuerint. Ia ergo loluro colloquio discestum est ab
invicem.
Focempoleceeus eplicopus, Cu lus regnacious ManuS SALO-
num rix cualic, cd quod contra commune rocum cotius saxonix Llcinricianis se ad.
miscuerie. Pro eadem etiam culpa comes Theodoricus eodem cempore occilusett,

## Folio 356 — 886285755:0374
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000374.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
356
DLALDLDICONSTANTIENSIS
anostrae pareistautorie. LEaetatus quoque sedis Apostolicx legatus, prxdicto exi.
FLCTANMIS R ex in CITIMIICDurS Pascha celebranit, vbi de leratus domini
pnscontra Apoltoscipra alchalihebdomada, generalem synodum cum acchiepileopise.
DilCopiSC aBDACBS, S. Letri hdetibus, Colenniter celebrauir. Incertuie aucem tunic iyn-
Odo, Crobehardus reueredissimus luvaniensis archiepileopus, irem venerabilis FTarE-
ungus Magideburgensis archiepiscopus, cum luis luttraganeis. Irem lusraganei Mo-
suncixe ledis de Saxonia. Nam Wircebursenlis _ ormatienlis, Augultenlis quo.
que _ Constantienlis de Alemannia, quiqu ipsi canonica necesicate impediti, venire
non poruerune, per legationem luam se lancto Concilio repraesentaverune, le G. per 10
omnia ciuldem (ynodistacuris assensuros, mandtaveriit. R ex eriam (lermannus cum
suis Principibus cidem Synodo incertuit.
scta C) ac. Cum ergo oesiuxta Ordinem suum consedissene, prolaca sunt in medium decreta
Canctorum Parrum, de primatu sedis Apostolica, quod nulli onguam liceat eiusiudi-
cium recrectare, e de cius iudicio indicare. Ouod derocius synodipublica protessio.
ne laudacum ex contmatum eAt: dx hoc rriqs contra Fleinricianos, qui fideles S. Pe-
criconstringere roluerune, ve excommunicationem domini papx Cregorii, luper
Flcinricum cum illisretrectarC PEX (UMCTCNE.
Ouidam autem Babenbergensis clericus, nomine Crunibertus, Romani ponri-
ficisprimacui derogare volens, in mediam synodum se conculic, aNerens, RL Omm AnOS20
Pontitices hume libiprimatum alcriplisse, non aliunde concellum haeredicasse, vide.
licet, venullus de corum indicio indicare debeat, nec illi alicuius iudicio subiaceane.
Onicum aperEC a EOTa SynOdO CONFLITATeTUE, praecipue tamen a quodam laico con-
victus est, per illud Fuanselicum: Non est discipulus supramazistrum. Cum enim hoc
seneralicer in omnibus cccleliacticis ordinibus obseruandum depurecur, ne maior à
minoreiudicetur: guis hoc Vicario S. Perri denegare poruie, quem omnes catholici
prodomino dmAgIStEO VenETANEUT.
Tneadem synodo ordinatio Wccilonis, Moguntini invaloris, e Sigetridi Au-
ductensis,  Norberti Curienlis, imo omnes ordinationes e conlecrationes excom
municatorum, penicus irriex iudicata lime, iuxta decreta lanctorum Pacru Innocen- 30
eii, L eonisprimi, Pelagii, acq eius succesoris Cresorii primi.
Tem sectapraedicti Wccilonis eiusgs sociorum, sub anathemate damnata est,
qux alleric, seculares suis rebus expoliaros cccleliastico non lubiacere iudicio, nec
excommunicari posse, proluis excessibus: gux qu excommunicatos ablgs reconcilia-
tionerecipiposse, contendie.
Scacutum est aurem ibi, ve quicunque ab epilcopo luo, nec ofticio nec commu
nionepriuaco, excomunicatus ester, erliiniulte: nullacenus tamé reciperetur ad com.
munionem, nili absolurus cccleliasticomore. Similicer e prolacrilegio excommu
nicatos decrenit lancta synodus non recipiendos, absq; solica reconciliatione, de nili
dudum, quae lacrilese libi vendicauerane, reddidissene.
Ineade ynodo, presbrreris, diaconibus, subdiaconibus, perperua, juxta decrera
Canctorum parrum indicta est continentia.
Trelmltarurum elt, ne laici pallas altaris de lacra vala contingane.
Irem, ne laici decimas sibi vendicent in proprietatem, nec etiam in beneficium,
niliconcestione legitimorum possellorum.
Iem, vevernum iemmmium in prima ebdomada quadragesimx, xestiu in Pen-
minarinon posseiudicauie, co quod legicimi acculacoresnon eAtent.
Ouedelbur-
ensis syno
Henricur
ponc
indicta.
Ccopocum nolletresipiscere, ofticium penituis interdixie.
et a syno
Icem, neguis calcum e oua comedar in WaMaclima.
Ilem Gynodaliiudicio contirmata de laudaca ell, orinairo domim Crebehardi
cccoste semper celebretur.
Constantiensis epilcopi, imo oma qua Prxtacus sedis Apostolice legacus, cum eset se
Coullanciae, ordmauul.
Trem, ibimora est quaestio, de conlangumale less VkOISIIX. VdC L TCK
inmedialynodo lurrexir, leg: de hacreindicium saltela oc, Petoma vica
curum protessus est. Sancta aurem synodus hanc caulam in praesenti canonice exa-

## Folio 357 — 886285755:0375
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000375.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
AD HERMAH. APPENDTK.
In fine aurem Gynodi sententia anachematis cum ardetibus eandelis promuleata Henrici
est, in Ciibercum lixreliarcham, Cedis Apostolicae perualorem, et in apOtaTaSS. PC excom
eri, lugonem Albanenlem, Toannem Portuenlem Exepilcopos, Petrum excancella- nicasi.
rium. Icem in Leomarum Bremenlem, Veonem FTildinestreimelem, Ottonem Con-
Rtancienlem, Burchardum Basilienlem, (luzmannum Spirenlem, Exepilcopos. Irem
in Wecilonem Mosuncinum inualorem, Sigetridum Augultenlem, Nocberrum
Curienlem, in hosinguam, ec in omnes eorum complices, incuitabilis sententia ana-
thematis promulgata est.
Sedhiomnes aduerlarii ccclesixe Dei, in certia hebdomada post kinicam Gynodum, mocumcina
ro luam Mosuntix collegerimenon Gynodum, led conciliabulum: in quormbratilem synoduoHe
sententiam excommunicationis, contra deles S. Petri deprompserur, viporenequ rocranorum
quam illos excommunicare ralentes, sed apertistime lciplos a communione Cacho-
licorum sequestrantes, venon tantum iudicio lancta eccletixe, sed e proprio eorum
iudicio, licur omnes haeretici, a C. acholicis essene separati: Sedes quoq; Cacholicorum
episcoporum rivencium, cemeraria cupiditare coecari, sibi rendiCarenONLIMVEFUNE.
Deus aurem omniporens suis hdelibus per se ipsum auxiliari non cellauic, Cuum q3
iudioium luper inimieos lanctx ccclelix mirabilicer exercuit. Iam toram pene Ica-
liam, in qua porissimum excommunicari furebane, cam magna Fames obrinuit, veho-
minesnoncancum immunda quae gi. ledetiam human à carne manducarent. Juam
20 Famem inaudita mortalitas subleguUTa Cst, VE REC TerTIa parS hOIHUM FCIAHCFCE, Fames, pe.
Seddehciente colono, maxima parscerrae in Colicudinem redacta est. Padus quoq; AV. Ris C3 aqua
ummun
uius Lonsobardix, cipas luas excedens, multa castella, villas, imo circaiacentes resio- dationes in
nes penitus submerlie, e inhrabitabiles reddidic. Ipla cciam capira schilmaticorum eo ala.
temporeheumilere abiere in locum suum, videlicet Parmenlis _ Rhegienlis exepi-
Scopi, Phedaldus Mediolanenlisnon archiepilcopus, se d antichrictus. AdalbCrEUS X.
Reginherus marchiones, de comes Bolo, X alii innumerabiles, quorum Factione tota
PeneTcalia concra dominum Papam _ S. Perrum se crexic. FLi quoqe Machildam pru-
dencissimam ducem, ex hdelisimam S. Pecrimilicem, multis iniuriis affecerunc in Ica.
lia Illis aucem divina anim aduertione de medio sublaris, ip sa Curam poreltarem recu-
30 Perauic, e lanctx Dei ecclesix in omnibus adminicularinon cellauir, sic G; eius pru-
dentia Mucinensi ccclelix ex Reriensi acque Pistoriensi Cacholici pastores ordi-
nati lunE.
Sed iam Deus omniporenstamulum Cuum Cresorium papam volens diuriis la- Creporis
Borare, imo pro laboribus luis digne remunerare rolens, de huius ricx ergaltulo eum pont mors
vocauic. Nam aliquanto rempore graviter corpore intrmatus, ed in detensioneincti.
ix rqu ad morte Ermisimus, Salerni diem clausic exrremum. Decuius obicu omnes
religioli veriulq sexus, e maxime pauperes, doluerunt. Fratenim Catholiea religio-
nis Feruentistimus insticutor, e cccle lactica libertatis strenuissimus detenlor. Noluie
Pane reeccleliasticus ordomanibus laicorum subiaceret, se d eildem _ morum Can-
q0eitate _ ordinis dignitate prxeminerer: quod illum lacere no poreric, quicunq; eiul-
dem Apostoliciresistrum diligenter perlegerine. Postquam aurem in gubernarione
Sedis Apolt. imororius ecclelie duodecim annos, ex vrium menlem, legitime decerra-
uit: randem extrac luce, anno incarnacionis dominicae, i L Z Z Z r, Indict. oct aua, VIII
Cal. Ium. Suberactus, superne rocationis Bea bcior accepisse non dubiratur, sepulcus Sa-
terni in ccclesia S. Macchaei, quam ipse eodem anno dedicanic. Sed Ciuibereus lxereli. Cuibertus
archa multum de obicueius laecabatur, lic et parum prosperitatis lux partiin coluera- Roma exa
recur. Nam omnes Cacholicipolt morrem domini ApOst. RON MINUIS qUaML AHTC, ci-
dem haeresarcha resticerunt, ip sum g de Roma R avennam repedare compulerunt.
Fodecempore quidam ex Saxonibus à Adelitate S. Perri apoltatantes, _ aresCCO
Sorum Hermanno curpiter declinances, (Tenricum regem tories abiuratum reCepCrIIE,
existimantes, (e nihil deincepsmali ab eo pasturos, (ed optata pace corconanre le Frui-
curoS. Res aurem in concrarium devenit. Pam ipse Carim recepta poreltare, pristinam
errannidé in illos exercerenon delit: rnde de ipli verla rice curpistime cu Fugaverur,
ex de sinibus eorum multo cu dedecorc expulerunt. P pilcopi aut Saxonig, _ quida ex
principibus, cu rese corut terem in sidelicase S. Pccripertalerum, pociusque honores

## Folio 358 — 886285755:0376
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000376.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
BERTOLDI CONSTAATIENSIS
suosrelitascere, qu’an ex Cue als communicare delegerune: qui tamen post.
ca a Saxonibus ad proprias se des reuoeati lune, postquam Saxones Llenricum inde
expulerume, Cicur pradiximus.
5
IL. L Z Z X V L.
Caedes, praeda Cx incendia Facta lunc, inter Faurores Henrici, e tideles lancti Pe-
eri, propcer eandem etiam dilcordiam nondum sedes Apoltolica legitimum palto.
remhaberepotuit.
Fleinricus contra Saxones exercitum rr C al. promonic. Sed Saxonescicumma j
enamulcitudine obniam renientes, maete cum repedare compulerunt.
Focempore Palacinus comes Fleremannus ex Orto Constantienlis Exepilcopus
ex parre Flcinrici, ablq ccclehaltica communioneheu miserabiliterperiere. P.X parte
autem Cacholicorum, reuerendisimus Ansclmus Lucensis ecclelix epileopus, iam
dudum mundo crucilixus, migrauic ad Dominum, XV C al. Aprilis.
Principes Baioariorum, duci suo W’elphoni in Paleha reconciliati, a Flenrico dil.
cellerune, cumqe cum eodem duce exreliquis Alemanorum principibus, artata a.
nu Racisponx invalerunt, de ne discedere poset, multorem pore cum ibi derinuerunt.
Robet Ca. Ruberrus dux Plordmannorum per C. alabriam acq; Siciliam, polemultarum ter-
carum inuasionem, post multorum pauperum _ diuicum opprectionem, cuius aua- 20
ricix nec Calabria, nec Sicilia suffecie, quin ee cransimarina regna sibi LubiusarCCOHA
Fas exius anhrelauerir, riam rniver (x carnis arripuie.
Eliscemporibus Adeles S. Periprincipes Sucuorum, cum Saxonibus ex Baioariis
umprope Scherale colloquium, post tectum Apostolorum, prope Wirceburs condixerunt,
vorszburs quodIlenricus congregaca multicudine schilmacicoru interturbare roluit. Sed Sue-
uissuperuenientibus relisterenon ralens, ad cempus eislocum dedic. Ipsi autem Iler-
bipolim ad oblidendos Faurores Flenriciproceserunt, dc adiuctis Saxonibus candem
sepi circum dederume. Incerim Flcinricus exereicum vigintipene millium, pedicesee
equires congresauic, ee ad ciuicarem liberandam iam quinqi seprimanis obsecam, a
ciem direxerune. Duo audico, Adeles S. Petri solura oblidione obniam ei duobusmi-30
liaribus, non cam mulcicudine lua, quam milericordia Dei _ iusticia S. Petri, noncam
armisquam virture S. C rucis contili, procellerur. Vnde de crucem alcissimam inquo-
dam plauctro crectam, ex rubro rexillo decoraram, vsqu ad locum cerraminis secum
deducifecerunt. Welph quoq dux cum lua lesione, et Masedeburgelislegiorelictis
equis, pediresince debant. Cum aurem iam iam congressuri essene, omnes interram
proctraci calum oracione penerrauerune, quam procisibidem reuerendissimus Ma
sedeburgen sis archiepilcopus cum mulcis lachermis es gemiribus effudit.
Cesariano. Tgicur innomine Dominiconoressi, incredibilem holtium Cragem Fecerune, itave
houem mium altxe Congeries cadlauerum ibi viderencur, praeter illos, qui campose
Ids Fugitantes occuvuerun. Fleinricus aurem in primo impetu consrestionis, dil- 40
limulato habicu, primusincet Plimosterga verrens, omnia rexilla luanostris derelin-
quens, vlq adRle alls dl Celerato peruenir. Sednostri cum longoremporeinse.
quuti, candem magnans pledam dehostibusreporrauerune iphius lane scrinia cure.
Cimentis tesalibus, item nellio quoc capellas epilcoporum, cum aliis innumerabili-
rint, noncum explorare poruimus. L. X parte aurem hidelium S. Perri, non niliquinde.
cimhormes mortuosinvenire pornimus, cc am lue pelquireremus, de de
iplis quindecim nonnilitres in lococertaminis obiere, reliqui aliquot dicbus postea
vixerum. Inter mortuos d rulneratosnon cu use la leperse pornimus exnostris.
Echoerciq; nullihumanx virturi, sedporius diuinx alcribendum est, cum Aideles 5. 50
Perri rix decem millia habuerin, aduerlarii aurem etiam vigincimillia excessillerete.
rantur. Leaq. nostriper milericordiam Dei victoria porici, in capo cerraminis canocte
irzebur. Caleramerari sune, de in cratenum ad obsidionem rrbis reuersI, ab (9; languine cace-
scu  Perun. Deinde Wircebursenli episcopo cum magnis laudibus ciuium, clericorum
 laco m ram resticuco, conscuoq milicupeaelidio civicaciimpoluo, ipsi
cum
abria ty
aecessu
Colloquium
pontisicie
um clacu
etracom
TERMLaxerSrexNatiuitatem Domini celebrauit in Saxomia. FTOCLEpOremulies
bus, nolth acceperunt. nilla erso cons eene quor millia aduerlariorum occubue.
prum.

## Folio 359 — 886285755:0377
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000377.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
10
AD HERM AN. APPENDI. X
cum magna sloria d laetitia linguliin sua redierune. Factum est aurem hoc praelium
insequenci die, post Fectum sancti L. aurencii, videlicer in anniuerlaria dic, quando de
FTeremannus rex cum Sueuis Baioarios deuicir.
Figo quoqe iple, quihaec Chronica abMLEF LE anno Dominiex incarnaT. HUC-: Aushor ho
usq perduxi, de praedicto prxlio, non cam aliorum relaca, quam quae ip se vidi e audi-iusChronict
ui, ad laudem de gloriam Dei, Adelibus annunciare curaui.
incersus
uicp
Reucrendissimus abbas de Cella S. Blasi, nomine Gilelbereus, migrauicad DO- rdo K. bur-
minum, vi idus Octob. cui rencrabilis Ydo, ciuldem monacterii Prior, in abbaciam 
nEC
SUCCCME.
seamao.
Conradus eomes, Tracer FTeremannireois, sedindetessus Faucor Fleinrici, in hne
tamen (veaiune) reconciliacus ccclesix, in Iliero lolrmitano itinere obiit.
Beacus Anstielnus quondam Lucentis epilcopus, ip lo eodem sux depolicionis
anno, lum erabilibus ccepit miraculis coruleare, qui post obicum venerabilis papx
Cregorii rrL, Adeles S. Pecui contra crrannidem FPeinrici, adhuc in carneviues, mul-
cumincicauir, (e d multo plus post obicum suum miraculis corulcans, coldem contra
cundem perlistere contortauic, unde _ pars Flcinrici de dic in diem caepit deticere,
Cacholici aure in Adelicate S. Petri non celsaverunt prohcere. FTcinrieus FaMeN PEO-
penaciuicarem domini, quoddam castellum in Baioaria obledic, de ve aiunein cadem
oblidionenatiniearem Domini voluic celebrare. Ouo audico W elph e Bertoldus
20 duces, non cum magna multicudine Sueuorum S. Baioariorum derepenre luperuc.
niences, de obsidione cum discedere non permilerunr: nisi prius accepra securicare ab
eiusprincipibus, ve collognium heri promicceret, in quo diurina regni dilcordia, quo
quomodocandem idoncum hnem accipere poltet. Accepra ergo securitato, locum
cicum pacc discedendi conceserune, (icq ip le in vigilia natiuicacis Domini compul-
Ius est Fectum suum alibi celebrare: Duces aurem ad lua cum pace de lxcitiarediere,
Aacim qs cum reliquis regni principibus prae destinatum colloquium ad Oppenheim,
incertia hebdomada quadengelima communicer condixère.
MI. L Z Z V II.
TERMANVVSEExnactau u Domini in Saxonia celebrauie.
Bercoldus comes, Cancti Perri Adelissimus miles, contra SchilmatieosArenuis-
Sme dimicans, occubuic. Incerim Flenricus omni ingenio e dolo quibus pocuit, pre
dictum colloquium ne heret, efficere voluic: Ced hdeles lancti Perri, illonolenre, imo
Heinrico eispericulum belli intentante, ad condictum terminum convenere. Ipse
veroiustiria lolico more subcertugiens, de rationabili er consilio suori acquielcereno-
lens, adese Concemplic: rnde de omnes perse luos contra se murmurare, e nonnullos
corumabeodiscedere Fecic, nostri autem cum pacead lua rediere.
Sedncedum sedes Apolt. legicimum pastorem habere poruit, eo quod Cuibertus
Ravennas hxeresarcha, periurus e anathemisatus, candem ledem Factione (leinrici,
iam octoannos infestaverit. Fcli. n. ip se illam cupace nequiuerit obtinere, adeotatme
40 per organa diaboli praualuit, reiam biennio ledes Apost. paltorali gubernationeca-
rucrit. Vnde cum omnes cacholici merito dolerent, candem S. R omanX ecclelIX CAr-
dinales epi, _ reliqui catholici de clero _ populo; cum auxilio Nordmannorum de-
liderium eiuldem ecclelix cardinalem a Cassimentis monacterii abbacem, papa CL. X
ordinalerune, eigi Victoristertii nomen indiderlinc. Dui Stacim postelectioné luam rattor ter
missis v(q; quaque liceris, se iuxta decreta lanctorum Parrum declaravirince PTuru Tudi. um papa.
eium quoqs lui ancecelloris pix memorix Cregorii papae super Feinricum se omnes
Mamoes Coam. Cenuclatis Cl adc excunte Maiomense, apud S. Perrum,
acardinalibus epileopis, Ortone OlticM _c Perro AIBanenle, cum religuis cardina-
libus. Cuibertus verohareharcta Waes BIHccepra perversirate cellauie, imo le
Cermanra
3b apud S. Mariam ad mareyres, qua R ocundam dicune, incaltellauir. Dominus autem
Papaintulam, qux itet cctos pontessita est, se recepie.
t
at
BuerEF, Cigs acIUEOTIA (WCHII, ae BBMLCM regHII, (i de excomunicatione exire vellet, a0 pablec
cena inect
Hdelicer promilerume. Ille aurem in Colica sua obstinatione per siltens, Dec le prohceri au.
Principes quog reoni Feuronicorum, Adeles inguam S. Petri, cenerale collo. p
quium cum FTenr. d Fauroribus eius, in C al. Augulti, prope Nemerentem ciuicate h2- de exanea

## Folio 360 — 886285755:0378
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000378.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
360
BERTOLDI CONSTANTIENSIS
excommunicacum dignatus est, licet hoc in Faciem sibi a nostris instancer probare.
cur. Vndc exnostrinullam pacem ex concordiam cum eohabere Caruerunr. ( uipro.
prer expeditionem luam super iplos in oet au 2 S. Mlichaclis proxime vencuram, indi-
Xic. Noltri aurem cadem expeditionem octo dicbus praeuenturos, legs ciin lococon-
gregationis, cum quantis polene, obuiam ituros condixerune.
Inpraedicto colloquiolicera domini Papx recitarae lunt, in quibus de luam pro-
motionem principibus regni denunciauie, ex iudicium sui anrecelloris pix memorix
Creoorii papx super Fcinricum de Faurores eius, aperristime contrmauie.
Latistausrex Vnsarorum missa legacione ad idem colloquium, le inhidelitate
S. Petriperleueracurum declarauit, ex tidelibus S. Perri cum X X millibus equitu con. 10
era schilmaricos se affururum, Cinecese Forec, promilic. Prae dictaramen expedicior.
crinqadillum cerminum remansIE.
Salomon quondam rex Vnsarorum, (e d a Latislaoiamdudum regno priuatus,
x in exilium expullus, dum quiddam Forriter contra regem Graecorum molitur, post
incredibilem hoctium sragem _ iple viriliter occubuit.
Eodem quoqscempore quidam schilmaticus, qui Pataniensem exilcopatum,
vivente adhuc legitimo pastore iamdudum inuasic, de hac vira discedes, cerristimum
sux damnationis exemplum reliquis (chilmacicis dereliquie. Cum enim iam in extre.
misiaceret, (e q ad aecernam damnationem iam iam abiturum non dubitarec: app2.
ruic ci ciuldem ecclelix exilcopus, vecanto cuidencius culpam sciret, quam apudin- 20
Ferosluere deberet. Rogauircamencum, rrci culpam indulgeret, iplum qs ab excom-
municatione (olueret. Rogauit quoq; circum astantes, ve eum de epilcopatu cue-
herem, nec cum in epilcopatu sepelirent. Sed haec verba astantibus quali deliramenta
videbantur. Ipse aurem lanx mentis prorestatus, itidem rogitare non celauie, le d in-
calsum: nam ante cccleliacticam ab solutionem morte praeuetus cst. Nonnullicamem
quicam periculox morci ciuldem schilmarici aderane, compunctisune, qui _ postea
ad legicimum pastorem redeuntes, veniam d absolurionem conlecuri (unE.
vioris pa. Romx Victorpapaiam pluribus annis, de in eadem infrmitate ordinatus, post
paobms. Quarrum mensem lui pontiticatus, diem clan(ic. Vndemulcum latarus esthaereliar-
Cha Ciuibercus, cum luis sequacibus. Flcinricus quoqs eorempore licecintrmus, ex - 30
Pedirionem in Saxoniam cum Bcheimenlibus promouit. Sed S. Petro luosAdcles
protesente, inslorius nimis inde cum celeritarerediic. Nam Fleremannusrexcucum
canta multicudine Saxonum insequurus est, vetacilime iplum cum omnibusluis ob-
tineret, linon dolo Fogeberti comitis cualisser. Iienempe comes glorix dominisui
Fleremanniregis mulcum inuidens, inimicos lanetx ccclelix, de manibus cius dolo
Cuomaluie liberare, quam de eildem cum domino suo pene absque periculo, inho-
norem Dei e lancti Perri, criuimphare: _ hoc reigue ideo, quia concepic animo do-
minum Cuum regno priuare.
H. L X XXVIF
TExEM avvrscexnacialem Domini in Saxonia celebrauie, rbi de Lsgeber-
cus comesteteonum aeClare manifeltauie, sedincallum. Nam principesregni
ei assencirinoluerune, im oranto firmius dominoregi deinceps adhaerere caeperunt.
Bertoldus doctor coregius, in Caeris literis apprime eruditus, in senecturebona,
Plenus dierum, misrauic ad Dominum, 4id. Marcii.
Elistemporibus Pilani de Cenuenses, de alii mulci ex Icalia, AFricanum regem
Pasanum, hostilirer inualerunt, e deprae data eiusterra, ipsum in quandam municio.
nem compulerune, e cum deinceps Apostolicae se di rributarium efFecerunt.
Dux Welph ciuicarem Ausultam recuperauic, capto ciuldem epilcopatiis in.
ualore Sigetlico.
Fluscomesde Fsenshreim, allaclatliam dudum ab inimicis occupatam, in
UalIE, X ABIFCCUIPETaTCEenTaWIE.
Meenles Brunonemilliussedis perctalole, Peus à cluate expennis
nul aensCCP, Me Stenum paltorem recepturos, iuram ento Ermaverune, qui
corempore in Lulcia decincbatur in caprione.

## Folio 361 — 886285755:0379
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000379.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
AD HERMANN. APPENDLA
In Saxonia pix memorix Burchardus LTaluerstacensis exiscopus, in causaS. Pe-
erihrmistimus tieu occiditur. Sed nihil differe, an Febris an gladius nosmirtac ad Do-
minum. Migrauic aurem ad Dominum, vF1 L idus Aprilis.
Gnibercus autem haereliarchesnondum ab invasione sedis Apostoliex cellauii,
nec FTeinricus Imp. iplius veternolam crranmidem contra hdeles S. Perri deponere
voluie, quostamen vincerenon poruir.
Romx cardinales, episcopi, de reliqui de clero e populo catholico, Oronem O.
Stiensem epilcopum, religione a erudirione celebrandum, papam c L X L ordinaue-
rune, eiqs nom en secundi Vrbami indiderune, quarto idus Mareii. Dui ctarim insequeri urba
20 diemiltis liceris omnibus catholicis, ee luam ordinationem omnibus de clarauit, _e (C Papa.
in omnibus restisia suiprxdeceNoris pix memorix, Cregorii papx, obseruaturum
denunciauit.
Wigoldus Augustesis epilcopus, postrecuperationem sux ciuitaris, e caprionem
Siretridipleudoepileopi lui supplantacoris, _ ipse diem clausic exrremum.
Hexelhdelissimusmiles S. Petri, _ aduocatusS. Marix  Ausiensis coenobii mona. n al. aupnt
Aerium, inhonore S. Ciregorii, in proprio allodio construxir, in quo iple demum mo. sconsis.
nachus Factus, migrauit ad Dominum, C al. Tunias.
Fodem tempore quidam Cruiberti hxreliarche discipulus, videlicet W ormatien.
iisplendoepiscopus, qui illam ledem per schilmaticos, non conlerarus led execra-
20cus, innasir, tandem resipilcens, d ad C acholicam cccleliam rediens, epileopatum di-
misic. seg ad poenicentiam in FTirlausienlimonasterio contradidic. Sic veigs ancetri-
ennium, e alius ciuldem Ciuiberri discipulus, Mecelis inquam plcudocpilcopus, pae-
nicentia ductus, episcopatum dimilir. Ouem Starim Bruno(cuius superiusmetionem
Fecimus) non minus sacrile s einualic. Nam per Cchilmaticos inerauie, vivence adhue
legicimo illius sedis paltore (Tcremanno, qui porius in captione derineri, quam in
Cchilmate pro cpilcopohonorari, catholice delegit.
Cebehardus venerandae memorix luuanienlis archiepilcopus, in causa S. Perri
praecipuus, qui schilmatieos publice dictis e seripris conturare consuenit, de hac luce
Suberactus, X VIIC al.. magnum maerorem Catholicis dereliquit.
30 Bernhardus Costancienlium magister (cholaru, vir erudicissimus, in caula S. Petri
ferventissimus, in Saxonia sub monastica professione migrauir ad Dominum.
WCcilo Moguiensis e Megenhrardus Wirceburgensis pleudoepiseopi, inter
Schilmaticos crudirione praecipui, absq; ecclehastica communione in locum, milere
Sed nonmilerabiliter, abiere.
Saxones a tidelicate S. Pecri discedentes, lPeinricum, quem mulrories abiurauerar,
receperunt. VndeHlermanus rex catholicus ab eis in Lochoringiam (ecellic, ibiq: non Hermanui
mulio post ria rniver (x cerrae arripuir: anno Dominice incarnacionis N LXXX VPLY,  8W disces
reoni verocius rri, Indictione X1 Y, dc in parria lua Metishonoritice lepelitur.
Irerum Saxones, Factione F. ggibeni marchionis, LTeinricorebellarunt, cum que
0 ablacis libi regalibus in signibus, de obsidione cuiuldam munitionis, in quendamon-
tem curpicer tus arime, ibiq: cum biduana obsidione ad contessionem anathematis, e
expeditionem reconciliationis, compulerunt. Po ergo pacto acceprapace dilcesie,
Ced a Colitaryrannidenon receNiE.
Fogchardus abbas Augiensis, et sinon adeoreligiolus, in tineramen laudabiliter
converlus rraiune, diem clausir exeremum: cui luc cessic Vdalricus.
HI. L X X XIX
cicl, Cum paucismilicibussa Gellatem onstBocalus,  Muale cumns
r0 que deoblidione Cua tr castelli, rbi ille natalem Domini celebrare dispoluie.
curpissime tusauic. Inhacinuasione, ex parte LScinrici, Leomarus Bremensis archie.
pileopus, de Berraldus comes capiuntur. Lolannensis non tam epilcopus quam anci-
Chrictus, dum Corcirer vulc agere, occiditur. Ipse aurem Llcinricus perdiris regalibus
intionibus, vix demanibus inlequentium eripitur, licG vlqs ad Babenberr, de Thu-
ringiatusiendo, candem peruenic,ibic instorius solemmicare compeilicur. Lexcber.
lonrot
vioilianaciuiatis domini, Figgibertus Marchio, Icinricum _omnem eius exer- Henricictai

## Folio 362 — 886285755:0380
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000380.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
362
BERTOLDI CONSTANTIENSIS
cusairem marchio, castello suo e castris inimicorum pene ab sq; Canguine potitus, ca.
pis quoque pluribus e occilis, graciarum actiones DeO _E lanCtO POLFO ReFCrRCNOM
cellauie, quibus e le deinceps puriori hdelicare adhxlurum deltinauic.
Fleremannus Nerensis epilcopus acqi cacholicus, post longam captionem ade.
Discopacum suum reuerritur, de a mulcis gratanter recipicur. Bruno aurem ciuldeme.
pilcopatus cemerarius inua lor, ab omnibus despicitur. Nam _ ipsi FPeinricoprotur.
pissunismoribus luis, mulcum displicuis, licet ei quondam cundem episcopatu rendi-
derir. Ilac ergo necessitate idem Brunoc ostrictus, epilcopacu dimictere, e ad parrem
suum Adalberrum comitem, in cacholicorum parrem, repedare compellitur.
Dominus papa Vrbanushis cemporibus Romx in insula, qua inter duospontes 10
idest, morabatur, decretalemq epistolam venerabili Crebehardo Coctantien si exi-
oscopm pon COpO, F4 C al. Nlaii direxir, in qua ei episcopale porestate super elerum ex populu Au-
sicis incer sienhsinsulae, praetermonachos concessic, daca erià authoritare, re abbaceminibirice
sira ordinarer. Irem d opud Augultam live Curiam epi(CopOsCOnCtitere PFOCUTATCL.
Nempe incora Alemannia, Baioaria, Saxonia _ aliis vicinisregionibus, praedicto Ce.
berhardo epilcopo vicem luam commilie, re ordinationes improbandas improba-
ret, roborandasroboraret. Sententiam quoque anathematis, a praedecesore luo papa
Cresorio promulsaram, ca dilcretione contirmauic, rein primo oradu Rauennatem
herchiarcham, cum Fleinrico rese, anachemilaret. In secundo gradur, corum Faucores,
quieildem armis, pecunia, consilio, obcdiencia Faverene, quiqe ab cildem _ ab eorum 20
Fauroribus ecclelialticos ordines ehonores acciperet. In certio aurem gradu, eorum
communicatores poluie, quos etsinon excomunicaret, adeotamen eos externa com
munione commaculatos asseruic, vein cacholicam locietarè sine absolurione e pce-
nicencia, cecipinon deberent, ridelicer, qui excommunicaris laluratione, olculo, oca-
tione, convictu, a ignoranter communicasene. Ordinatos vero in excommunica-
tione, lednon limoniace ab epilcopis quondam cacholice ordinatis, ve in adepto or-
dinc perlisterene, linc promocione, permilic: Litamen hoc eorum probicas d ecclelix
reilicas Aagitare rideretur, aliquancum etiam ad superiores ordines promoueri con-
cesi, Cedhocraristime, _ cum lummanecessitate.
Cuibertus aurem haereliarches ciusqu complices, in partoregis eorum Fleinriei, 30
anachemaricas ordinationes Facere non celsarunt, ipsasque suis sectatoribus nonnisi
carissime vendicas, impenderuur. Vnde ex malum excommunicationis intancupro.
Pagacum esteorempore, re catholici rix le ab eorum contagio pollene illae losculto.
in cerma dirc. In Fcuronicis partibus, quatuor epilcopi in cacholica communione perstiterunt,
nor racum Videlicet, WUCCVrgenlis, Pacauienlis, W ormatienlis, Constantien sis, (ed _ Mleren-
piscops ca isepilcopus, quorissis Contortamenro reliqui cacholici (chilmacieis à principiore
Fruoo comes de Fgensheim, indefessus miles S. Perri, sednimium credulus Straz-
bursensipscudocpilcopo, a seruiencibus ciuldem epilcopi, occiditur, in cubiculo ip(i-
us, cum ipsoad dormiendum collocatus, secundonon. Septembris.
DOIHLS BIEMCIOTIA SMIICKMHS episcopuS, Sed inde pro Adelitare S. Petriiam-
dudum expullus, candem polccas Capiones, cribulationes e exilia, à Placemtinis
cacholicts, pro episcoporeciput. Icuachilmaricis ciuldeloci, efoctis oculis de trun-
In Alemannia Orrocomes, impuldentistimus adulter, ex proadulrerio a C Ostan.
donict CoMItIs, curus rxorc puosessapriis, eo rivente, sibi netandissime copula-
Cancens epcopre a Mucpium est, ad sepulcuram alini depucatur. Milices
queque eius, opesiplius dieum, e lat allodium eius quam frodum, non haere. S0
deseiusled extralel, pollcuclemt, iuxta quod in maledictionibus ludae prophetatur:
Et diripiant alieni labores emo. Ste veique _ postmorrem suam in se pultura de direprio.
a nererum luarum, cuidesimeindicauic, quam efficaciter sententiam excommu
Bobbara
ate
cholico.
IEicecutu.
Hugo comes
nEgeste
neulasum
CaFUS OIMTNDUS PELL MCIMOrIS, MaREYTIO CONONaTUIT.
cienhiepilcopo ex communicatus, Deiiudicio curpissime decollatur a milicibus Lu-
uir: qui apudmonasterium, in praedio ipsius constructum, a suis sepultus, iuttu Con-
neacilaio
1a c0
boni 4 Ba. nicatiOnIS CXCCpCFIL.
oriae de
e
In tcalia nobilictima dua Mdetuidis, tuba borntacus mareluorus, led vidua
Codetridi

## Folio 363 — 886285755:0381
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000381.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
AD HIE RM AN. APPENDIZ.
363
Codetridi ducis, W elphoni duci, Ailio Welphonis ducis, coniugio copulatur: de hoc
reiqi noncam proincontinentia, quam pro komanipontiticis obedientia, videlicee,
veranto ririliusS. Romana ecclelix corra schilmaticos, posser subuenire. Dui starim
maricum eiusimperere roluerunt, sed cum cirelistere non polsene, ereugas rique in
Pascha ab eo per interuentu coniugis eius impetrauerunr. Fleinricus rex dictus, mul-
cum de praedicto coninsiotristatur: quiiterum in Saxoniam cum expedirioneprote
ctus, Cine honorercuerti compellitur.
Perruspix memorix AIbanensis epilcopus, in caula S. Petri foruentissimus, migra-
uie ad Dominum. Flic est ille Perrus, qui Petrum Papiensem, Florentini exile opatus
20 inualorem, periudicium ignis simoniacum essoprobauit. Vnde de deincepsillum (an-
cta ccclehaioneum cognominauic. Llam magnam piram Aiducialicer ingressus, ab lq
omni lasione pertransic, re e Aamme rectes ciussurlum ventilarene nec camen illas,
redumillum, aliquo modo lxderent. Vnde e praedictus Papienlis Petrus, ab AlC
randro papa deponitur. Alcer aurem Perrus pauperrimi monalterii cunc monachus,
in Albanensem episcopacum sublimatur. Frar enim canea sancticaris, constanie de A-
dei, ve rix aliquis luitem poris ci potuerit comparari. Llic ergo dehac vica dilccdens,
magnum maerorem Catholicisreliquit.
Dominus Papa Vrbanus generalem Gynodum c xr episcoporum collegit, _ Cc. synodus
cleliastica Cacura suorum prae dececsorum Apostolica authoricare contirmanit. Ciui-
20 bertus autem harehiarches a Romanis curpirer expellicur, E ne amplius Apostolicam
Cedem inuadere praelumat, iuramento promittere compellitur.
Sediam aliquanculum diucurna regni discordia incer cacholicos _ schilmaticos
cepelcere caepir, renon iam bellum adinuicem, sed pacem componere laniisiudica- Pacis for-
laTim
ren. Mnapropter duces ex comites, tideles S. Petricum LPeinrico colloquium habue rico oblata.
runc, eiqs luum consilium ex auxilium ad obcinendum regnum trmiltime promile-
runt, li Gruibercum hereCiarcham veller dimictere, de ad eccleliastica communionem
per cacholicu pastorem remeare. Duam quidè coditionem nec ipsemultum respuir:
licamen in hoc ciprincipes sui assentiri rellent, ridelicer epilcopi, qui le cu Cruiberto
deponendos essenon dubitauerune, ed q in eius parce ordinationem imo execratio-
30neperceperum. Fliers o cipenitus hacrice distuaseruntne S. Ccclelixrecociliaretur.
Dominus Papa Constantinopolicanum Imperatorem ab excommunieatione
per legatos suos absoluit: Irem, liceras Philippi regis Francorum, debicam ei lubiectio-
nem promicentis, sulcepir.
Mt. X C
N Baioaria Adeles S. Perri iam adeo contra schilmaricos inualuerume, ve in Saliz-
burgenli episcopacu cacholicum ordinarent archiepileopum, quem stacimreligio.
Sissimus Pacauienlis exilcopus, ex Vrbani papa lesacus, cum Wirceburgenti et Fri-
Engenliepilcopis, solenniter conseerauit.
Hleremonnus pix memorix Mecensis epi(Copus, _ Bertoldus dux Alemannix, FI. Perchcolds
40lius = Ruodolphiregis, in Aidelicate S. Petri, Maio mele diem extremum clausere, I a- 2 Zeringen-
hors
suume maerorem Catholicis, ex exulcationem schismaricisreliquere. Soror qu0q3ti sener.
praetariducis, resina Vngarorum, eodem menscobiir.
Exparre autem excommunicatorum, Lutoldus dux Carinchioru inopinata mor-
te peaeripitur, cum nuperrime contratas ex ius, repudiata propria rxore, aliam super-
induxerir Cuiberco quidem hxreharchahoc ei concedente.
Fogebertus quoquemarchio de Saxonia, in caula S. Perri strenuus, dolo cuiuldam
abbacicta a Ouincileninbure, Cororis in quam Fcinriciregis (vraiunt) per insidiasoc
cidicur.
Dominus papa Vrbanus, generalem lynodum cum cpilcopiscalum proniI- Coneum
so ciarum, per lesatos suosin Pololana ciuitate, circa Pentecolten collesir, ibiq multa Zolosanum
in ccclelialticis causis, qua corrisenda erane, correxit. In qua Gynodo Pololanus epi-
(copus, deillaris criminibus canonice expurgatur, de legatio prorestauiranda christia-
nitate, in Polecana ciuicare, rege Lispanorum supplicante, destinatur.
Fenricue
Welplio dux lcalix, mulcaincendia de damnationes a Lleinrico rese, hoc in anno na arma
Longobardiam insrc Ao, pacicul. ded actiorcacus dominae Macticil dis leroi Chacilliruae circums ert.

## Folio 364 — 886285755:0382
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000382.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
BERTOLDI CONSTANTTENSIS
coningis, cidem Lleinricorelistere, de in Adelitate S. Perriperhstere, virilicer cocendie.
Hloc antiomagna lamesmultas regiones repente attlixit, quamuis non magna
AerilicaspraceMeriCFCrrX.
Adaterorcuerenc Memorix Wirceburgensis epilcopus, rnus de antiquiori.
busepileopis, in caula S. Perri Strenuissimus, Cuibertum _ eius complices, post multa
pericula, persequutiones d exilia, qua pro Christo libetisime paltus est, in bona con-
Fectione diem clausir extremum, in prx dio luo quod L aUbACVOCAEUE.
H. X CI.
Ourers Papaeorempore inpartibus Campaniae morabatur, et ab omnibus 10
Cachoncis debitareuerentia colebatur, videlicer à Constantinopolitano Impe-
ratore, ex a llipPD Francorum rese, aliisq; diuerlorum regnorum principibus, cam
ccclesiasticis quam secularibus: excepto Peuronicorum regro, rbi multi ex Cacholi-
cis, in parrem excommunicatorum, auariria decepri, lponte lua lerranstulerunt.
Romani quoq: currim Crescentii, qux carenus domino pape obedicbat, doloca
Peam, diruere centauerune. Dominus aurem papa Facile Romam cum exercituintra
re, d rebellium concumacium domare poruisser, (inon magis cu mansuecudine cau
lam suam agere delegisser.
Forempore Mancuani dinturna obsidione a Llcinricoregeiam per annum con-
Irictia domino luo N’elphone duce disceserunt, e le ac ciuicarem luam luo deu2- 20
Cacorieradiderune.
Romaniquog Mbertum hxereharcham, quem iamdudum expulerut, icerum
haroceptus Romam incrare, de Panctam eccleliam, luis non benedictionibus sed maledictioni-
ribus Apolcossees us ubicen tuerunt. Vnde d Nordmanni coscircumquaque
Onspapa Vrbanus generalem ocum Beneuenticolleoir, e senceriam anathe-
matis supet Mipertu Bereharcham, e oes eius coplices, synodali indicio cotrmanie.
Fricericus comes e marcMo Certio. Cal. Tulias requieuir in pace.
Willehelmus pix memortae tlirsausiensis abba5, in causa S. Petri Feruentissimus,
abbais de inmonalticareligione stuesistimus, vipore multorum pater monalteriorum, LIY
mors Cs pra non. Lulii migranic ad DemI. Llic primum (Tirlaugienle monasterium, caminx-
are facta. dificiis quam in regularibus alesplinismirabilicer exalcauie, ipsum q; privilegio sedis
Apostolicae, sub Ciregorio papa, in perpecuum libertauir. Plura etiam monalteria ex
Nonori ca. intcorovsq quaqe construxit, duo quidem in Nigra lylua, vnum S. Ocoroii, alcerum
plancario. S. Cregorii, icem aliudad Duplicem aquam prope Danubium, irem aliud in W irce-
burgensiepilcopatu, in loco qui Camberg dicirur. Scaphulenle quoquemonalteri-
um d Pecristiulense inripa Khem, ameludum aedificaca, regularibus dilciplinis in-
Stituic. Sed _ alia quam pluta in diverlis regionibus, cum per se, cum per libi subie. 40
atos, e denouofecir, e iam Facta regularibus disciplinis instituie. Ilic etiam mulea
monuéca (uinacuralis insenii nobisreliquit. Plam nacurale horologium, ad exem
plum caelectis Femisphaerii excogitauie. Nacuralia Colsticia sive aequinoctia, d A2-
cum mundi, certis experimentis invenire monstrauie. Jux omnia quidam eiusta-
miliaris, etiam literis mandare curauie. Multas etiam quaestiones de Computo, pro-
bacissimis rationibus enodauit. Hlic in Mulica pericistimus fuic, multaque illius ar-
tis subcilia, antiquis Doctoribusincognica, elucidauit. Mulcos etiam erroresin can
tibus deprehensos, Pacisrationabiliter ad artem correxit. In Oundrumio lane peneo.
mnibus antiguis ridebatur pexeminere. Sed anre haec omnia, in illo Rudium mona-
Ricax districtionis praeualuir: in quotorus adeo eferbuic, ac si nunquam aliud aliquid 50
Studii habueric. Frac enim mira Lancticaris, Can etx simplicitaris, ferventissime charica-
cis, Deoriuus, e seculo crucitixus. Duem Dominus in senecturebona, ad xrernd pa.
eriam reuocanie; cuiip se aiuventure in hac pereorinatione indeteso labore seruiuie.
Bernhardus quoq: Costane. magister Scholaru, cuius obitu supra nocanimus, mul-
tanobis luiingenimomumemcareliquicimulaq. pro cacliolicis cona lehilmaricossui
temporis
364
Mamina a
ccnrico
Cniberen
rerum RO
busintestarC PEEHMCHIINE.
Capuani Tordmanos de Capua expulerume, quibus iam mulco cempore, (ub plu-
vg ad inurum cinicaris, pra ud d incendio deua staverunE.
Cnlictm
sirsant
obioru

## Folio 365 — 886285755:0383
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000383.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
AD HIERM ANI APPENDIL.
30
cemporiselesanissime scriphr: ex primum quidem ad quoldam sios amicos, deiu-
dicio Gregoriipapa VEr Super schilmaticos, _ de lacramentis extra eccleha vlur-
Patis. Poltea etiam ad venerabilem Llarcunsum Magidebursensem exilcopum de
eadem caulamagnum librum luculentissimum compoluit, ex perlona lanctx cccle.
CX, in quoteltimoniis lanctorum parrum omnes inlidiosas cauillationes corundem
Schismaticorum pruderer annullasse videtur. Sed in eildé seriptis nimiozelo ductus,
alicubi modum excessisse noratur: videlicet, rbi agit de lacramentis schismaticorum.
Necat enim ommino, ab eis e ab eorum communicatoribus Lacramenra posse conti- Dioressio
ciita reabillis ordinatos sirelipilcane, icerum ordinandos cen (eac. Sed hoc lacratissi- Num schi-
r0 mo Niceno concilio, xque ve Fuanselia renerando, repugnat, quodclericos ex No. Smauucorum
crament
vationis converlos, cum ordine recipi, non icerum ordinari, praecepir. Idem AFricani sint officar
Patres, de clericis Donacistarum converlis, ctacuisse le gurur. Irem Creg. papa primus, cia
Mlaximum Salonitanum praelumprorem, excommunicatum, et ab excommunica-
tis ordinacum, cum ordine recepit, non vriq icerum ordinauie. Hloc laneillinullare
nus Facerene, si nullum eos Ordinationis lacramentum extra ccclesiam accepisse
Ducarene. Irem B. Anactalius papa scribens ad Analtalium Imperatorem alserie, quod
ordinatos ab Achacio, licer anachemilaro, nulla portio lxsionis actingeret, quantum
adinceoricatem lacramentorum. Irem B. Rugultinus in mulris luis lcripeis, e praeci-
pucinlibro contra Donaciltas, de Baptilmo inuictilsime probat; ccclelaltica lacra-
20 menta exira cccleliam _ haberi posse _dari, sed perniciose, cam danei quam accipi-
+
enti. Llac aurem lummatim cecigimus, ve in praedictis scriprislectorem cautum tace-
remus, ne prapropere alicui senentix assenciatur, quam cam authenricis S. Patrum
sententiis aduerlari deprehendat. Caterum si quistiaec pleniisnole desiderac, seri-
pcum cuiuldam ad cundem Bernhardum, de eadem quaestione directum, diligentis-
Sune perlegar, in quo reltimoniis S. Patru euidencissime docebitur, quid lancti Patres
de illa quaeltione celuerint sentiendum. Verum idem renerabilis Bernhardusinicta,
Sicur _ beacus Cyprianus in rebapeilationis sencentia non perrinaciter Contra cccle-
Liam egerune, se d recunque, nimium contra scilmaricos Zelances, aliquancutum re
sulam cccleliasticam excesserunt.
Alemannus sanctae recordationis Pacauien(is exilcopus, in Caula S. Perri, eEin
ccclehiastica religione Audiosisimus, post multa pericula, tribulationes d exilia, qux
Pro Christo lultinuic, in senecture bona miorauic ad Dominum, rr idus Auousti. Llic
in epilcopatu suo eria ccen obia clericorum, iunta regulam S. Augustini communiter
vivencium insticuir, e rertium in Frilingens epilcopatu, in allodio W elphonis ducis
per clericos suosx diticanic, ex regularibus disciplinis in sticuie. Ilic Fuit tanex Panetita-
tis, continemix ex religionis, vercuerendissimo Papx Crregorio, lanctoq: Lucensiepi-
(copo, imo omnibus religiolisreueredus esset eamabilis: Schilmaticis vero e sccle-
racis odiolus d Formidabilis. Vnde in obicu suo bonismagnumnmcerorem, malis ve-
romagnam reliquir exultationem.
Welphdux Baioarix in Augustomense Longobardiam ingreditur, vet Teinri-
coreoireconciliaretur, li ipse veller permirrere, vr apostolica sedes, a Giniberrohxre-
Barchainuala, canonice disponeretur, nec non scidem duci filioq, eius W elphoni
exeterisq; eorum Fautoribus bona eorum reddere rellet, quae cis iniuste ablaTA FOTCNE.
Ouam condicionem illenoluieadimplere. Vnde _e dux in Alemanniam non carda-
vic redire. Multitam en ex Alemannis Llcinrico resi reconciliati lune, e excommu-
nicacionem sedis apostolica communem sibi cum (Teinricofecere. Dux auremice-
rum multos conra t leinricum eiusqe Fautoresincitauic, vrctiam nouumresemeli-
Sere decernerene, si quorundam pigriria live maleuolentia eosnon impedirer.
Fiscemporibus in regno Peuronicorum communis vira multisin locis Aoruie, vira reruqu
5o hon solum in clericis demonachis relisiohssime commorantibus, verum eriam in lai-communs
eiam inse
cis, se luaq ad candem communem ricam devorissime ofterentibus: qui etsi habitur larces.
necclerici nec monachi viderentur, nequaquam camen eis dispares meriris Fuisse
credunur: sc enim seruos corundem pro domino Fecerume: imitantes eum, qui non
venieministrari, sed ministrare, qui de suos sectatores ad maioritatem, per seriitii ex-
hibicionem, docuir pervenire:nempeipsabrenunciantes seculo, se ee lua ad conere-

## Folio 366 — 886285755:0384
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000384.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
366
sationestam clericorum quain novachorum regularicer riventium, devorissime
conculerune, ve sub corum obedienna communiter vivere, et eis servire, Mereren-
tur. Ouapropter inuidia diaboli conra corundem tracrum probatissinam conver (a-
tionem quoldam xmulosincitsuic, qui eorum vicam maleuolo dente corroderent,
quamuis ipsos ad Formam primitiux ecclelix communirer riuere viderent. Vnde
dominus Papa Vrbanus illorum converlationem ab ipsis Apostolis plancatam;
Sed ab eorum succestoribus laciltime propasacam, decreti sui Apostolica autho.
ricare firmatam, ipsum que decretum Praelaris corundem tracrum, his verbisdenun.
ciare curavit.
Duosam (iriquic) acceximus morem vestrorum caenobiorum corrodentes, quo laicosto
seculo remuncrantes, ex se suaque ad communem vitam transferentes, recendos obedientia susei
piris. Nos aurem eandem conversationem es consuerudinem, sicut oculis nostris inspeximus,
laudabilem, ex eo properperua conversatione dirnissimam, quo in primitiuae ecclesiae formam
impressa est, indicantes, approbamus sanctam, es C. atholicam nominamus, es. perpraesentes li-
teras apostolica authoritate confirmamus.
Nontolum aucem virorum ex Fceminarum innumerabilis mulcicudo, histem.
Poribus le ad huiusmodi viram conculerune, ve sub obediencia clericorum luemo.
nachorum, communicer viueren, cisque more ancillarum, quoridiani leruitii pen.
Cum deuorissime persoluerene, in iplis quoque villis filia Rusticorum innumera,
coniugio ee seculo abreminciare, ee lub alicuius lacerdoris obedientia vivere Au. 20
duerunc: Ced eciam ipla coniugara, nihilominus religiose riuere, de religiolis cum
summa deuorione non ceslauerunt obedire. Fuiutrr: odi aurem studium in Ale.
mannia pocissimum, rique quaque aecenter eAoruit. In qua prouincia etiam
mulex villae ex inceoro se religioni contradiderune, se que invicem lanctitate mo-
rum praevenire, incessabilicer Auduerune. Sic reique Deus sanctam suam eccle.
tiam in periculosissimo cempore mirabilicer consolari dignacus est, ve de multorum
convertione gauderet, qua de excommunicatorum auerlione iam diu non cessa-
virdolere.
In Teutonicis parribus caro cum languine pluic, de butones cum pileibusecce-
loceciderume, vemulci probabiles viri se vidisse rectaci (UnF.
In Alemanna ad Glas duplicem prope Danubium Carguis de panibuset.
Huere videbatur. Oux lingula aliquidnouiin regno porrendere, a quam pluribus e.
luduicha pix memorix Marchionissa, nobilis genere, led nobilior lanctitate,
exol quondam Fleremannirelis coullimi marchionis, migrauic ad Dominum, quin.
EoKal. Oclobr. Iplaenim cum machb suo religiose rixic. Post cuius obitu XIX an.
nosin viduitare ex lancta converlatione permansir: demum ad dominum papam Sa-
ternum peruenic, ibiq. subeius obediencia discestit.
Adalheida Laurinenlis comicilla, X LL LI Ral. Lan. obiit.
M. A C TI.
BERTOLDE CONSTANTIENSIS
Zwisal
cem.
ciam relisiolis credebatur.
Omcurs Papanatalem Dominiincerra tancti Petri, extra Romam, celebrauie.
Nam Cnibertus FTaereharcha, icd LL PLOPC AOIUI S. PeFIInCAILeILAMIE, verion
Facile absqs humani Cansuinis estulione expelliinde porueric. Feinricus quoq impius
Imperacorin Longob atdiaiam biennio morabatur, ibiq: circumquaqu cerram W el.
cem, _prudentistimam eiusrxorem à hidelitate S. P’etri dilcedere, sibique adhaerere
phonis, lcalici ducis, praeda, Ferro, e incendio, devastare non cessauir, vecundem du-
Sede pater ciuldem ducis, W elphodux Baivarix, cundem LScinricum, anteproxi.
compellere, ed Frustra. Nam dux in lua sencencia persticie, iphg Pacis virilicerrestitie.
mamnaciuicarem Dominimirabilicer contudic, quem ad colloquium peruenirepro. 50
hubui quodidem Hlonr. de rex risal. Caclatl, ae Guode penelata Coeetal.
In Alemannia quidam laicus comtlue Ma ore Apoltolorum protessus,
seee lua adthonalterium S. Saluatoris concradidie, ibig Macblam ooccelu
Ca derepele Capilapoltatare, leqi e lua depredicto Monalterio lacrilesenon
rimuic abripere. Duapropier dominus papa Vabanus miltisticeris venerabili Crebe.
hardo

## Folio 367 — 886285755:0385
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000385.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
AD HERMI A NN. A PPE NDTZ.
36
hardo Constantien s exilcopo, ex Apostolica anhoritace prxecepic, ve cundem apo-
Rtacam canonice rocaret, _ muerone an achemaris a membris Christi penitus ampu-
caret, nisi cirius de eadem apoctasia e Pacrilesioresipileeret.
Irerum principes Alemannix, ad desentionem S. matris ecclesie contra schilma-
ticosrnanimicer convenerune, sibiq ad hoc negorium exequendum tracrem Con-
Santiensis episcopi Berroldum ducem torius sueuie, consticuerune, quinondum ali- Bercolauts 2
quem ducatum habuie, et liamdudum nomen ducistrabere consueuerie.
Magna tames, toram Saxoniam occupauit, que e principes illius provineix, in
aliasregiones coanno adtempus discedere, cocgir. Vnde e generalis conventus Ae
re rinon pocuit, quem principes Alemannix cum Saxonibus habere roluerIne.
In Longobardia Conradus hilius Flcinrici regis, bona Adetheida L’aurinen-
cerine
Siscomitisx inuasic, qux ciuldem comiti x nepos, Alius Friderici comitis, habere de-Frideriem
buic. Fsic aurem comes subhabicu seculari, more S. Sebactiani Prenuistimus miles comes Tan-
Christisuir, videlicet ecclchastica relisionisteruenistimus amator _ C acholicX p2- venensis.
eisindetestus proxuonator. FIunc renerabilis papa GTregorius, humc bearus Anstel-
mus Lucensisepileopus, qualirnicum hlium amauerunt. Ilunc clerici e monachi
imo omnes religiosi ferientissime dilexerunt. Flic in Adelicate lancti Petriconera
Schimaticos rique ad mortem Cudiolissime certauie, in cuius etiam Festo, de huius
viex ergaltulo creptus, eidem in coelesti parria credicur allociacus. Pratautem tilius
20dominx Sophix e Ludouici comitis, gux crat matertera comitillx Machcildis,
quae cum domino suo W dlptone duce in lcalia conera schilmacicos mulrum labora-
nic. Obiitaurem praedictus comes, in praecerico anno, id est dominiea incarnationis
M. X CF Indict. ZIFL. cerrio R al. lulias, in Festo S. Perri, X in crastinu, i. in Colennitate S.
Pauli, sepelicur. Fluius ergo Elium ex nepre domine Adclheidx sulceptum, ITeinricus
rexcum Alio extixredare propoluie, cerramque eius hostilicer invadendo, ac circum
quaq devastando, etiam Fructuarien imonasterio mulca mala inculit.
In Baioariam venic Salizburgensis exileopus Dimo, qui P’acauiensi ccclelir
iamdudum viduara, ordinauic exiseopum nomine Vdalricum, Canetae Ruousten-
sisceelesx praepolitum, cumque in ipso die Pentecostes, cum iplo Constantienside
30 Wormaciensi Colenniter consecrauic: hoc que magnam Aduciam dedie Cacholicis,
vein sidelitace lancti Perri persicterene, de Schismacieorum relanix indetestius ob-
Scterent.
In Vncariahiscemporibus mulca prodigia concigerune, ve audiuimus. Nam qui- prodipia in
dammons se in Danibium peaecipicauie, vnde Auuius ille alueum luum mutare coa- rncaria.
Atus, circumiacentes terras lonse late q raltauic. Irem in licea cerra lacusmaonus ali-
biemerlic, e in alio lacumons quidam derepente apparuit. Fluuius quoque nomine
Thizalia, pertriduum Canguineus Auxit. Sed d terraemotus ibi inauditus Factus est,
ita vehomines eius impetum stando sultinere no possent. Fonirru quoq; maximum
a seculisinauditum, hominesibicerruit, quod supraterram eransire, _ lubcerra redire
40 senciebatur, cadem via.
In Alemannia Cuno Comes de W ulteling en, Arenuissimus miles S. Petri, diem cano es
clausit extremum idib. Octobris, ex in monalterio, quod iple cum Fratre luo comire Fuicoltun
mires
Luicolso in proprio allodio fundauerane, honoritice sepelitur, eiusq bona Frater eius vulstoneem
Lucoltusharedirarioiure possedic, ethiamdudum seculari milirix abrenunciauerir. Zwifalte
Nechoeveiq Fecic eaimtentione, read leculum rediret, sed porius ve prae dictum mo-canobium
nalterium eildem bonis melioraret.
suenia.
Inhoc anno quatuorpresbyceri, non paruinominis inter suos ee relicionis, ex
Suenia percorinantes Fliero lolymam profecti sunt, qui post multastribulariones e
angultias, in iploitinere cum redirene, in bona confectione latis feliciter obiere: Ouo-
50 rumrnus, qui S. Mariam quoridiano officio singulari devorione venerari consueuit,
adecclesiam sanctxe Marixe, in iplo mari priusquam moreretur, pernauim, Deo ordi-
tante, portarimeruit, ibique a quarto conlacerdote luo, qui lolus ex illis guatuor ad-
huc lipererac, honoritice sepelicur, ipleque sepultor eius non mulcopost iridem de
Fungitur.
Beatrix, Coror Lridete Mateb, c Vet eeterultata belloreclte, candem

## Folio 368 — 886285755:0386
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000386.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
BERTOLDI COASTANTIENSIS
Per diuturnam insirmitalem a Domino milericorditer caltisata, e examinata, tell.
cissime diem claulic extremum, r FP Kal. Plouembris, e in cimicare Lcucorum abc.
Dominus Vaatricus, qui abbatiam S. CFalli, e Aquileiensem exiscopatumnon
ineranao pet olcum, Obrinuic, per quedam monachum lui monacterii, Gebehardum
Constanciensem epcopu suppiancare conatus est, cui invelticuram ciuldem epilco.
Patus, a Llcinrico impetrauir. Sedcum cundem subplantatorem antenatalem Domi.
niinchromalC vellet, a Constantien libus receptus non est: imo non line concumelia
Magnus quoqu tellaotus in eodem exiscopatu, apud cellam S. Saluatoris eoro
cemporenoctu contigit. Vnde d paucistuncinnoruit, praeter quoldam religiolosvi-
rose Fceminas, quibus eadem nocte nondum lomnus obreplir. Ilunc cerrxmocum
Cacholici, iuxta Fuanselium, divinam iram porcendere, pro supradicta prx sumprio-
nenon dubitarunE.
MI. Z C ITI
Oncurs papa Vibanusnacalem Domini exerakomam, interra S. Petri, cele-
brauic, cb quodnondu Comam ab (q armatamanuinerare potuerie: Cuiber.
riltis quidem e excommunicatis mulcum adhucibipravalentibus, nec Facile se abl.
que violentia inde expellipermitrentibus. Ipse rero Cinibertus eorempore, cum Im. 20
Peratore luo Flcinrico in Lonsobardiamorabatur, e quicquidpotuir cumiplo con-
era ducem Welphonem _ciuis exorem Machcildam S. Pecri Eiliam, machinabatur.
Vencrabilis Wernherus Mersebursenlis ccclelix epilcopus, postmultos con-
Rictus conra schismatieorum tergiversationes, tandem in Adelirate S. Petri, diem ex-
tremum claulit. Dui solustunc in Saxonia Cacholicx communionis episcopusre.
maliE. Vnde _ Cacholicismagnam cristiciam, _ excommunicatis magnam laeciriam
obcundoreliquir. Obiir aurem latis Felicirer, certio idus lanuarii.
In Alemarnia per diuerla loca, mulciignes per aërem simul ferri videbaneur, in
octaua Epiphanix, in lummomane. Oui reiqueiones mulca incedia, non multo post
Perillam cerram lace grallancia, signiticare non dubicabatur: Nam dux W ClF0, dc co- 30
mes dalricus de Brisancio, ee alis quam plures, omnimodis scinuicem incendiisde.
ualtare agoreM LunE.
Siretridus abbas Scaphukeilis de Alemannia, Cellam = Nobiliacum dictam, à
nuc cranen Richardo Massilien se abbate inspetranie, locumqe sibi suisque Fracribus ibi praeparauie,
quo adcempussecedere posser, si Forre in suo monalterio propter excommunicatio
nem perlistere nequiset. Nam illa recernola excommunicatio, quam pix memorix
Cresorius papa, super Cruibertum ex eius complices, Fecic, iam aded inaiores atque
minores in Alemannia contaminauir, re quiqueroligiolle inter eos (Calua cacholica
Communione) perduraturos de sperauerint.
Nobitissima comitissa Sophia, vidua Ludonici comitis, mater pix memorix 40
Beatricis ducis, de Fridericimarchionis, in senecture bona, cum iammultosfliorum
videret, die claMSIE extreUI.
In Longobardia prudentissimimilites S. Petri, Wclpho dux_uxoreius Mach-
tilda, iameriennio contra (chismacicos ririlicer dimicantes, tadem muleum contrai-
imperacor a p (OS(Dco opiculante) contortari lune. Nam Cuonradus silius Hleinrici regis à patre
mrado si. discesic, ex Welphoni duci tesi Adelibus S. Perri, contra paerem cum suis adiu-
CC. Cicurates quoq de Longobardia Mediolanum, Cremona, L auda, Placetia, COn
era FTeinricum in riginti annos coniurauerume, qui omnes praedicto ducitidelicerad-
laelerune. PLalhus Ca Lp Longobardiam obcinuerunt, ve Fautores tein.
368
Pilcopoloci honoritice sepelitur.
Concencio
se episcopa
aCons
iense
repedare compulsus est.
Terramo-
uo circa
Schastuso
forie quae
unsento
10 desercia
caepluo polleneproticilei.
Tratilicus Alpium cultoditur, captinauit, quod ipsc illitacere deliberauit.
Mecensisecclelia e Fullentis de Virdunensis, ab obedientia Fgilberti Preue.
enlis excommunicati discesterume, ciq; non amplius obedicuras, aperrissime man-
CAVETIE.
Augustenles, cpilcopum quem FTeinricus illis dedic, expulerune, ipsiq. sibi C a
cholicum pastorem canonice elegerune, qui Eporegienlem exileopi, in caltello, quo

## Folio 369 — 886285755:0387
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000387.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
AD HTERNI AN. APPENDIZ.
36e
dauerune. Duorum Mecenlis, returato exiscopo, quem Flcinricus eis dare voluir, ips
Tibicanonice catholicum paltorem elegere, cumq;a Cicbchardo Constantiensi epi-
Scopo, ledis Apost. legato, consecrarifecere, sexro C al. April. in medio quadrasesme.
Dominus Papa Vibanus generalem Gynodum c pene epilcoporum, in quadrage
sima ex diuer sisprouinciis, in Apulia congregauie, ex diuerlis cccleliarum necessicati-
bus, synodaliprouilione competenter luccurrere curavit.
In Longobardia Cuonradus filius PPeinrici regis a patre dolo circuimuenieur d connadium
mp. F. coera
aerem
caprinatur, led Deimilericordia inde erepturs, a Mediolanen si archiepiscopo, ee reli-
quishidelibus S. Perri, in regem coronatur, annuene W olplone duce ralix, d Ma Rom erea
10 childa eius charissima coiugc. Sed ex pater eiuldem ducis, W’elpho dux Baivarix, non ruo.
mulco postadcudem nouirer coronaturegem, in Longobardia venie, eiqs cu tilio luo
Aidelicer adhaerere (atcgir. (Peinricus vero pater regis, in quandam munitioné le con-
tulic, ibigs diu ab lgs regia dignicate moracus, nimioq dolore aftectus, sciplum (reaiur)
morrieradere voluie. Ced a luis praeuencus, ad eftectum renirenon porit.
In Alemannia dux Berroldusmonasterium nouum, in honorem S. Petriinprae-
dio suo in Nigra sylua 2 Fundamentis exeruxit, multisque bonis dicauir. Sed d omnia canobium
bona alcerius monasterii, quod ciulde ducispater, in alio loco aedificauie, ilte ad istud
cranctulic. FTocergomonasterium Fraceriplius dueis Crebehardus Constantiensis exi-
Ccopus, d Apoltolica ledis legatus, lua consecratione initiauit: alterque Cicbehardus
20 Flirlausienss abbas, regularem disciplinam monachorum dudum ibidem insticuie.
Flaecaurem consecracio facta est in Kal. Augucti, cu estctatio ad rincula S. Petri, quo-
rum etmagnam parrem renerandus abbas Sigetridus de colla Saluatoris, cidem loco
conculic, e multas aliorum lanct orum reliquias. In eadem et consecratione, abbas illi
locoeligitur, eiusqu dispolitioni d monachis extructio loci, cu omnibus ad illuperri
nenibus, libere committicur, ipse gi locus Apost. sedi specialiter subiacere destinatur.
Petre in
Iem in Alemannia LParemanus comes, ex Frater eius Oro, nouummonacterium Diblincen
nobu
in proprio allodio, in locorbi Danubius e llaris Auuius conveniune, inhonorem S. comnum
Marrini construxerunt: quod idem pradictus Constancienlis epilcopus, in mense SC. irchber-
prembri, lua colecrarione iniciauie, led venerabilis Ouco, abbas de S. Blalioregularem sensiu opus.
30 disciplinam ibidem instituit.
Fodem etiam rempore idem episcopus prx dicto abbari, aliud monacterium, non
longe mulcum inde, in honorem S. Crcorgii, consecrauic. Ouem locum e qua que ad S. Ceorses
illum perrinentia, quidam nobilis homo Cuonradus _ Frater eius, ad S. Blalu ab (q. Canobium
omni conditionecradiderunt, ex prxe dictum abbacem, re Dei seruicium in codem lo-
Coinstiruerer, rosauerunt, quorum vocisidem abbas annuere non cellanit.
Flocremporerxor corerii comitis, nomine Weliga, magni ducis Chodetridih-
lia, Catis laudabilicer cum viro suo in seculo converlata, diem clausir extremum e a-
Pud ETirlaugien lemonalterium, quo d ipla pociltimum insticuie de amauic, latistono
ritice sepelitur.
40 Signum in Solefactum est, v FFF C al. Octob. ante meridiem, ve circulus quidai Felipsis son
in illo appareret, e ipse screno coelo obscurissime luceret. Sed hocmaois quidam ecli- lis.
pln quam sionum tuisse putaverur: pracipuecum Luna cser ricelima octaua ca dic.
Nam coresius calculator dominus Llcremannus Cotractus, etiam in rigelima septi-
ma Lumaecliplim accidisC (cribie, anNO DOMINI ML. Z ZZFFT.
Crebehardus Constantiensis epilcopus, ec Apostolica sedis legatus, W elphonem
ducem Baioarix permanus in milirem accepit, sicut de proprium Fratre Bercoldum
ducem Alemannix iam dudum Fecit. Cum quibus ec reliquis Alem anix principibus concisicio.
connecu
magnu conventum apud Vimam habuic, in quo convencutrmissime laudatum est nima habi-
ve Constantiensi exilcopo omnimo de secundum Cacura canonum obediretur, de Vetus.
10 duci Bertoldo ex comicibus secundum legem Alemannori obsccundaretur. Deinde
Armissimam pacem tam duces quam comites, tam maiores quam minores se obser-
naEUTOS, a VFF C al. DecemB. vsq; in Pascha, X a Palcha in duosannosiurauerune, vi-
delicer omnibus monachis luis converlis d clericis, catholico epilcopo subiectis, cc-
elehis, _ carum arriis, ex dori carum, mercatoribus, de omnibus codemiuraméro ob
liguis, excepco Arnoldoimualore Contlacientis ecclelia, et omnibus eius Faucoribus.

## Folio 370 — 886285755:0388
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000388.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
DLICLOLDL CONSTANTIENSIS
Pralic PaCCM  Pancipes qui Conuenerune, rnusquilq per porectatem suam v
IAscemporibusrex Flispanix AldeFonsus in hde Cacholieus, ee in conseruatione
Chulacenlis abbacis obedientiarius, Expissime conra Paganos, pro Christianis virili.
censcum Ma Cet aICdull, suicases CCCreas, iam dudum penicus deualtatas, in prictinum ctacum
reltaurauic. Ipsc etiam Cluniacimaiorem eccleliam a Fundamentis x dificauit, ad cu-
insccclelix a diticationem infinicam pecuniam Cluniacum direxic, qui eriam iam.
dudum seibidem monachum fecisset, Ei dominus abbas ad tempus cum sub seculari
habiturerinerenonlaciusiuallalet.
In Longobardia renerabilis Anselmus Mediolanenlis archiepilcopus, in cau(2S. 10
Perri sudiolssimus, e qui nuper Cuonradum regem incoronauie, latis laudabilem
Fecirtinem, magnuqs moerorem sdelibus S. Perri religuie. Cui venerabilis Arnoldus
de porta argencea in epilcopatu succeNTIE.
NI. Z CITII
OMTNrS Papa VrbanusnatiuKALE domini Rome solennicer celebrauie, quam-
uis plures Cruiberrini in vrbe adltuc latuerine, quos dominus papa ablq; militari
manunon facile poruit appellere. Maluir ergo coruminiuriam adtempustolerare,
quam Romanoscines armata manllinguietare. Cuibertus aurem hareliarchacum
Imperatore suo apud Veronam cotempore Fuit, se q: liberer papatum deserere Siru. 20
Vxorhuius Imp. iam diumutls iniuriis lacessica, mulcises annisne autugeret cu-
Stodica, candem ad Welphonem ducem Icalix autugic. Oux apud sUIOS TOFEETAHEA,
tamqs indulaitamala se paltal Cosiguesta cst, veeciam apud inimicosmilericordiam
Ccinuerucam non dubicaret ne cMhacveiq; spe decepta est. NNam dux de vxoreius
ludintarxor ducis W Clphotis Baioarix, iam diuintirmata, de ea castigationenon
namoricur Parum meliorata diem clauli excleum, quarconon. Marcii, ee apud monasterium,
quodaricus eiusinhonorem S. Maltini in proprio allodio construxit, à Gebehardo
Constanciensi epilcopo, honorice lepelitur. Ad quod monasteriu maritus eius dux, 30
Capellam ipliustradidic, quae in auro ce argento e precioliltimis paramentis, milleli-
braspene valuic, idemg; monastetum in possessionibus cencum penemansis melio-
rauir, (ic q Melioratum ee de lita poretlale emancipatum, S. Perro sub iuretriburario
Concradidi, ve Apostoliex ledi dene ebs principalicer subiaceret, de sub eius detensio.
Sominuspapa Romae prope S. Mariam nouam, in quadam trmissimamuni-
tionemorabatur. Sed Cruibertiniturrim Crelcentii obrinentes, adhue liberum riato-
ribuscranticum ad papam, perporem Tyberis, nondum permiserunt. Nam abba.
Abba S. De temquendam de Cella S. Petrr i Alemannia, a Gebehardo Constantienhum ee a
nis Roma Fracre eius duce Berroldo aa Papam directum, dum per illum pontem eransire vellet, 40
communicatorum perpessa est, quasreiqs vix deuicare posser, linon iam dudum don
tiioS, quoscamen peruerla volumcas eode vinculo excomunicationisnon altriuxeric.
Cebehras.
Atfonsuo
espan
ex Clun
cenas.
70
Quequaqs viritimIUITaTCFCCCTUHE.
lauic, l alio modo pax in ccclelia recuperarinon poruerit.
praved
fuet
Macheildis GTALANECF Cam CULCEPCTUNEDE TraCtAUCTUNE.
ruodinca du
sa Bauc
ne realia libera monalteria, urc perpetuo polleret.
caprus. In captione detinverunt.
Fadus quo-
unda
Wclphodux Baioarix firmissimam pacem cum Alemannico duce Berroldo d
ria Ou
uum co reliquis Alemannia principibus initiauie, vsq. Baioariam imo viq ad Vngariam pro-
Henricum. Pasanit. Francia quoq.lcutonica d Allacia candem pacem, luis partibus le obscrua-
ruras, iuramento decreuerune. Flxccamen pax in Alemannia maxime inualuit, coqu
principes eius, quilqse in sua porestate iustiriam Facere no cessauerit, quod religuae pro-
uincix nondum Facere decreuerine. Ecpraecipue dux Berroldus ad Facienda iultiriam
in ducacu Alemannix adeo exar(ic, re in obleruatione iustirix omnes praedecessores
uoSpenericerit, ec de hoc omnium orapiorumore compleuerit.
Magnatamen difficultarem adhuc ims Palcibus, Caneta mater in deuitatione ex. 50
minuspapa lencentiam excommumcacios gdoaammodo cum Apostolica autho-
ricate remperaset. Namuleosiplomore prxdecesoris lui venerabilis papae Crregorii,
deexcomunicatione seclume, videlicet viatores, rusticos, seruos _ ancillas, vxores d

## Folio 371 — 886285755:0389
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000389.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
AD:HERM ANN. AP PENDLX.
Gebehardus Comcahcienlis ecclesia exileopus, magnam synodum Constancix, conscatsem
inhebdomadamaiore ance Palcha, cu abbacibus d elericis innumerabilibus, ex cum oramum
praedictis ducibus, _c reliquis Alemannie principibus canonicè celebrauic, ibiqs mul-alemania
ta guae corrigenda erant, correxie. Ibi eciam inconcinentiam presbyterorum de vio
lentiam symoniaeorum adeo prohibuir, veeriam populum ab eorum ofticio lub ban
noprohibuisset, E ipsincali Eacinore poliri corra Fas e jus ministrare peaelumplisene.
Scacuir etiam ibi iuxta Ctacuca S. Pacrum, re iciuniu Marrii in prima hebdomada qua-
dragelime, X iciunium luni; in hebdomade Pentecostes semper celebretur. Iem Cta-
cic, vecam in licbdomada P’écecostes quâm in hebdomada P’alchali, crestantum dies
10 feltine celebrarentur. Nam riqs ad illudcempus Constantiensis epileopatus morem
coprouincialium no est lequurus, videlicet incerram seprimanam in P’alcha, ee vuum
diemtancum in Pentecolte obseruando: quamuis rerx g seprimanx ciuldem obser-
vacionis esse debuerint, ex quamuis alii exiscopatus pene omnes praedictam consticu.
tionemiam ab anciquo tenuerine. PIxc inquam iple in proprio epilcopatu, _ ex epi
Scopali authoritare _ ex Apostolica legationes canonice poruie insticuere. Na legatus
Fuic ledis Apoltolicae, perrotam Pcuronicam terram vlquequaq.
Ouerimonia Praxe dis regina, quae dudum ad W elptonem ducem Italix a mari-
toluodiscessic, ad C onstancien sem synodum peruenit. Dux le rantas came inauditas.
Fornicationum spurcitias, e a cantis pallam Fuisle conquelta cs, veeriam apudinimi-
eo costugam suam Facillime excularer, omnes q catholicos ad compastionem catarum
iniuriarum sibi conciliaret.
Inhrac (ynodo renerabilis abbas SigeFridus de cella S. Saluacoris super Dudonem
obedienciarium luum se proclam auie, qui se ex bona lua ad aliudmonasterium libere
concradidir: Sed non mulco post lacrilese, (e d lua inde penitus abalienare teneauit.
Vnde lancta synodus iuxta stacura canonum iudicauis, ve rir ille ablo; omni coneradi-
ctione ad obedientiam abbaris sui rediret, eiqs cum suis bonis iure perperuo humiliter
Subiaceret, _ decranlact a inobedientia iuxta praeceprum abbatis digia poenitentiam
exequistuderet. Sicgs Factum est, ve synodus faciendum esseiudicauie.
In Baioaria magna morralicas grallabacur, adco ve in Racisponenli civieare intra postis.
30 duodecim hebdomadas octo m. D. illa morcalirare inter cepti numerentur. Sed _ alias
pronincias eadem mortalicas astlixir, nontamen adeo ve Baioaria.
In Feuconicis partibus mulca prodipia Facta (une. Nam ee homines se iplos suspen-
derume, e luximultos manducauerunr. P. Fhoc ex diuina vicione Factum non dubica-
tur, Cd g legem diuinam neglexissent, e exeomunicarione maculari noncimuillent.
Fulmina quoqu de ccelo mulcum hominesterruerune. Na in monasterio apud V cen-
burzon maius crucitixum ee sedilia monachorum (veporenon regularicer vivenriu) à
Fulmine dissipaca lunc. Irem in Balilien(i ccclehiamaiori, Fulmen corriuiterabem, cru-
citixi lustencarricem, videlicet q cum excommunicatisibidem mulei convenislent.
Flocrempore magister Maneroldus de Lurenbach, monasterium canonicorum canobium
40 apud Marbachinstimmere ccepic, se q. unum corundem canonicorum, communiter
e regulariter viventium, essevoluie.
alsarra su
periore
In Niora sylua, in loco qui de lancto Blasio cognominatur, monasterium in hono-8.
Clasins
peregne
remciuldem lancti, a Fundamentis ccepir xedificari, 1xF Idus Seprembris. Nam domi. monissum
nus adeo illum locum exaleauit, torq illue ad covertionem venirefecir, venecessario nasterum.
ampliora edificia insticuere debuerint. Ipla quog; die incaepcionis huiusmodi xditea-
tionis, dominus Ortorenerabilis abbas, eiusde loci priore dominum Flartmannu, in
orientalerconum, in Marcham Vngaris collimicaneam, cum aliis cotrarribus luis di-
rexie, ad nouam abbatiam in epilcopatu Parauiensi, in loco qui Corewich dicieur, in- Cocorrich
Sticuendam. Frat aurem in illo loco ccenobium clericorum regularicer viuetium, qui canobsum
50 tamen hoc a domino papa, ex per papam à proprio corum epilcopo imperrârunE, ve
depolico habicu clericali herent monachi. Ouapropter dominus abbasde S. Blalio Cx
praecepto domini papx e ex exiscopipoltulatione, in eodem loco abbariam insticue.
redispoluie, Fracres qs uosilluc ad hoc exequendum direxit.
Flcremannus iuvenis bonx indolis, e aduocacus Augiensis, per insidias
Cheu crudelicer) à teruis Ausienlis ecctelia, dum ad occlellam caula orandi

## Folio 372 — 886285755:0390
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000390.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
SLKLOLDL CONSTANTIENSIS
relletire, u trusta conciditus, F C al. Octob. e inmonasterio apud S. Ccorgium,
quodenspater in propiloanodio construxic honorifice lepelitur.
reherabilis presbrtet Lercherus, multorum lanctimonialium prouilor religio
Cisimus, niorauic ad Dominum, secudo C al. Oet ob. magnum q: maerorem reliquit
cam viris quam Foeminis. Sed _e alii innumerabiles presbyceri in Peuronicis partibus
obierune, qui luosparochianos in magno periculo ciuldem mortalicaris dimilerune.
ostiosanis. Nlam adeo maxima mortalitas vlq; quaque graltabatur, vein vra villa plus quam mille
quinquaginta hominesintra (ex hebidomadas morruinumerarentur. Sed X in una
dic, e in rna villa plus quam x L. alicubimorcui Cunt. Ipla quoq: caemiteria cectesia.
rum adeo lepulturisimpleta lun, Vehomines ibimorruos luos lepelire no ponierine. 1
Vndeinpluribus locis Facta praaliFolla exera caemireriu, omnes luos morruosin
illaM CONHCCCrUNE. FIaeC autem Morcalitas non solum Pcuronicos, sed d Franciam,
Burguncal ltaliam vsg; venaat, quxe camen Capientibus non adeo derestanda vi-
debatut. LNaMaa ulcudo C paenirentia d cofessione d probabilitine dil-
ceserute, quem intrmstate cLtubi post aliquot dies provencurum prxescierunt.
Ouipee omnes penc inturmi ad cercicildlinem obirus sui le praeparauerunt, quod alio
tempole vix lanctifacere porietu. Ipli eriam superstices a se cularibus vanicaribus, i.
aiocis, cavernis ex aliis hruiulmodi supertuis abstincrestuduerune, ee ad cofessionem
_ paehcentiam currere, sc es lacerdondus commendarenon cellauerunt. Vndema-
In Galliarum cinicare, quam Otionem vulsarirer dicunt, congregacum est sc
nerale concilium, a venerando LIlloone Lusdune sarchiepilcopo, et ledis Apolt. le.
sato, cum archiepilcopis, episcopss a aobacibus diuerlarum prouinciarum, XvII C al.
Nouemb. in quo concilio renouata elles communicatio in llcinricum regem, de in
Temrex Galliarum Philippus excommunicatus est, eo quod viventerxoresa,
alreram superinauRCML. IICMMMMHOMAC a la relis X incontinencia lacerdorum sub ex-
communicatione damnata est. Irem, itonachis incerdictum est in codem concilio.
neparochialium Cacerdorum ottters i Parochiis vlurpent. Ilacinguam omniaibi
Adalbertus comes de Calua, invels bonae indolis, obiic certionon. Decembr.
In Allacia masister Manesoldus ac Lurenbach, mirabiliter eccleliacticam reli-
sionem, iam dudum in illis parcibus esnctam, Deomileranre, reaccendit. Nam in-
vincix, adiplum caceruatim convenere, e de excommunicatione per porectate ipli
percum abloluinon cellauerunt. Lli omnes domino papa Vrbano deinceps Adeliier
penicus recipere noluerune. Lluius allue bbediecix dominus Manegoldus maxima
causa tuir: vnde d magnainuidias uot apud pertidos excirauic, quam tamen promi. 40
xima mulcitudo cadem morralitare latis probabilirer obiere.
adelberem
es
Calvo
Ciuibertum sedis Apost. inualorem, X in omnes eorum complices.
lunc consticuta, e Aposto a lsalionetirmata.
odcdire decreuerunt, vnde d otticia oacorum e incontinetium presbyterori,
valelcète apudillos diuturna mortalicate, omnes pene maiores de milicares illius Pro-
adomino papa concessam, ab soluti, _ de reliquis eorum peceatis accepta poenirentia
nimo reputauit, quia pro Deocontemnieriam gloriolitimum elle non dubitame.
H. XCV
erch.
nscopat
ratea
Fegia dignitare priuatus. Nam tlius cius CHomt aclus, amleudum in regem COrONaTUS,
comunctus, cocumrobur parermcnetetus, in L ongobardia obrinuie.
hitus sequestrauic, allerensillam à le omminoem permalisse: quodipla in per.
Phusim Longobardiam numisiaco animoperuenis, de trustra diumulcum q protui.
iulmodi
OMPrS Papa Vebanusiamdudum de Roma profectus, natalem Domini in
Tulciagloriolilime celebrauit. in qua provincia Pilanus episcopusnomine Da
Sobercus ci ludiosissime seruivic, quem ipse iam dudum archiepi (copali pallio ee Po
reltare sublimauit, quod catenus Pilanensis sedis epilcopus habere non consueuii.
Flcinricus aurem rex dictus, corempore in Longobardia morabatur, peneomni
Se ab illa penicus separauic, ex domina Machildae reliquilq. Adelibus S. Perritirmiter so
WVelphoElius Welphonis ducis Baioarix, à coniugio dominx Machildis scPe.
pecuum reticuisset, li non ip (e prior illud Carisinconliderace publicaser. Vndepaceri.

## Folio 373 — 886285755:0391
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000391.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
AD AERNL ANN. APPENDLZ.
iusmodireconciliarione laborauic. Iplum eriam Leinricum sibi in adiurorium alciiie
concra dominam Machildam, reipsam bona sua slio cius dare compelleret, quam
visnondum illum in maricali opere cognolceret. Vn de diutrustra laboratumest.
Dominuspapa Deo e S. Perroprolperante, iam penerbiqi praeualuit, e inme-
dia Longobardia in civicare Placentina, inter ipsos schilmaticos, d contraiplos gene
ralem synodum condixit, ad quam epilcopos lcalix, Burgundix, Francix, Aleman-
nix, Baioarix, aliarumq; prouinciarum, canonica ee Apostolica auchoricare misis li-
teris connocauit.
Facta cA aurem lxc Gynodus, circa mediam quadraselimam Placentix, ad quam synodu
10 srnodum mulcicudo cam innum erabilis consluxic, renequaquam in qualibet ecclelia e’acintina
illiuslociposset comprehendi. Vnde X dominus papa excra rrbem incampoillam
celebrare compullus est. Focramen non ablus probabilis exempli auchoricare. Nam
primus lesistacor Moyses, populum Dei in campelribus, les alibus praecepris, Deo
iubence, inctiruic: ec iple dusnon in domibus, le din monre ee in campestribus disci
pulosluos Fuangelicis sacuris informauis. Mistasquoq; nonnun qui exrra cccleliam
Carisprobabilicer, necesirate quidem cogente, celebramus, quamuis ccclesias earum
celebrationi specialiter deputatasnonionoramus.
Inhac synodo Praxedisreginaiam dudum à Fleinrico separata, super marirum adae stai
suum domino Apoltolico e lan ctx syno do coquesta est, de inau diris Fornicarionum rurasyno
20 spurciriis, quas apudmaricum palsa eAt. Cuius querimoniam dominus papacum Can-dala-
cta lynodo latismileric ordirer suscepit, ed quo diplamtancas spurciciasno cam com-
milisse, quam inuicam perculisse, procerro cognouerir. Vnde ee depaniceria prohu-
insmodiAagiciisiniunsenda, illam clementer abloluis, qux e pecearum suum sponre
e publice contirerinon crubuit.
Adhanclynodum Philippusrex Calliarum legationem suam direxit, le que ad
illa nicerincepisse, se dlegicimis lociis se impedicum Fuisse, mandauie. Vnde inducias
sibiv(que in Pencecolten apud dominum papam synodo incercedence impecranit.
Dominus aucem Hlugo Lugdunen sis archiepi seopus, ad eandem iynodum vocatus,
ab officio sulpendicur, cd quodipse non renerit, nec lesatum cum canonica excula
3o tioneillucpro le direxerit.
Tremlegacio Constancinopolitani inprimis adhanc synodum peruenit, qui do. imp. orion
minum papam omnesque Chricti hdeles supplicirer imploranit, re aliquod auxilium sis Lacino
pauxit
sibi conera Paganospro detentioneS. ccclelix conterrent, quam Pagani iam penein um contra
illis parribus deleuerane, qui partes illas rsque admuros Constantin opoliranx ciuira sarraceno
eis obcinuerane. Ad hoc ergo auxilium dominus papa multos incitauie, vretiamiure implorat.
iurandopromicrerent, (c illuc, Deo annuenteicuros, es eidem imperatori contra Pa
sanos propole suo, delisimum adiurorium collaturos.
HIaecaurem inter alia in illa Cynodo consticuta lunt, re ad poenitentiam nulla
modoreciperentur, qui concubinas ex odium ex corde, e quodlibet mortale pecca-
40rum, dimitrere nollenr. Irem, venullus presbyter aliquos ad paenitentiam reciperem
nilicuiproprius epilcopushanc curam commisisser. Icem requilibetrice ad contel
sionem venientibus Fucharistiam non denegemus, quos solo corpore non mento
incer excommunicatosmanere, nec tamen eorum lacramentis communicare, co
nolcius.
In hac quoq; synodohaerelis simoniacorum penitus damnata est, ve quicquid de
in lacris ordinibus, e in ccclelialticis rebus, data e promilsa pecunia acquisicu simo-
niace rideretur, proirrito haberetur, nullasc vireshrabuisle de habereiudicaretur. IIis
tam en quinon simoniace d nescienter a simoniacis ordinacilune, milericordis in ser.
Wando ordine concesla CC: qui vero scienter ab huiusmodi ordinari lunt, cum luisor-
50 dinacoribusirre cuperabilirer damnati lunE.
Iemhaerelis Nicolaicarum, i incontinenrium subdiaconorum, diaconorum, de
pracipue lacerdotu, irretractabilicer damnata est, ve deinceps de ofticio se non intro-
mirtar, qui inilla herelimanere non Formidant nec populus eorum officianullomo
dorecipiat, liipsi tVicolairx conrahaec incer dicta ministrare praelumane.
temharelis Berinscriana iam ab anciquo xpictime anachemizaca, icerum da,

## Folio 374 — 886285755:0392
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000392.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
mnaca Cst, de senicencia cacholica Hdei contra candem Ermata, videlicet, quod panis
Avinum, cum in aliari conlectarem, non Colum hgurate, lederiam vere de essenria-
Tentm Cnibercum haerclalcham, Cedis Apostolice inualorem, d in omnes eius
complicessententia anathemaus ynodaliiudicio, cum ardencibus candelis icerpeo.
Mulsaca elc. In hac synoco quauter millia Fere clericorum, de plus quam erigincamil.
Intac synodo consticutum eu, repro crismare de baprismo _ sepulturanihilrn
quain exisacur. lcem veienima qualuor cemporulioc ordine celebrentur, (c. primum
in hebdonsada quadraselimae, lecullum in hebdomada Penrecoltes, cerrium vero 10
is.FTuicodorcuerendissimi artenlices intertuerune, de Baioaria quidem, Dimo
SaleBUIrSCHIIS aFCHICPIICOPUS, C reanicus Pacanienlis epilcopus, eius lustraganeus.
Dealeamia vero Cebchardus Conctariensis epilcopus, qui e Arnoltum Medio.
Ianenlem achrepilcopum au geamelectum; lednondum consecratum, codem
cettipore ex Concestione domint papa, Mediolani conscerauere. Iple quoq diispapa
Vdalricu Alisiensem abbacem corenspore colecrauic, quiiridem praedictxe synodo
clerum de populum Augienlis inlna cerdixie, quam dudum Constantiensrepilco.
Poconechiit. Abbas camen illenon ulto post de illa poreltate le incromilit. Vnde 20
querimona idcta ab exiscopo, c papa illum missis liceris ab huinsmodi prxe-
Conradus rex, Alius FLCMHICt, comino papXe Vrbano, Cremonam renienci,
obuiam prosicceur, Csu acos ofticium extribuie, quareo Idus Aprilis. De.
inde, fecitei hdelitarem iuramo,  rita, de membris, e de papatu Romano. DO-
minus aurem papa inhlium S. Komana ccclelix recepitillum, eiqs consilium de ad
iutorium ad obtinedum regnum, e adcoronam imperii acquirendam, cora populo
fmissime promisie, Calua quidem unia illius ecclelxe de ctacuris Apostolicis, maxi-
Welphodux Bairarix, cum Eilio luo W’elphonecandem de Lonsobardia in AlC- 30
maniniam rediic, mulcum q; de resticntone leinciciinreonum, quamuis de anache-
macenon absolucum, cum principidus tegni Frustra laboranir:nam _e Faurores TTcin.
Periurium incurrererimuerum, srecpeent Seinricum, quem sub excommunica-
Lurolsussanctissimi Leonis papae hlIUS, Canctae q Tullensis ccclesix decanus, mo-
aitatem construxie, in quo clericos secuneum repulam S. Auoustini vivere protestos
res consecrentur, hoctantum excepto, quod baculosnon portant. Dominus quoque
BEREOLBE CONSTANTIENSI.
licer in corpus ∞ saniguinem Domini Convertantur.
lalaicorum tuiAC PCFLMDCHLE. CSisu
GuactuntII SeCOLC Decemori Colito morehane.
intertuir, cui in prxesentia Constaciensis epilcopi, omnem epilcopalem poreltarem, in
concitia
ess
lumpcione, torum compeleuul.
me deinuesticuris in spiritualibus ofticiis à laico non vurpandis.
rici, non Facile eiuspersirasioni crediderut: catholici aurem ex communicationem et
tione communiter abiurauerune. les
Bi oblatam, recepul.
Conradire. Cuontadusrex cum regio apparatu in Fusciam Pilas perrexic, ibiq. spolam suam,
isnupa. Ailiam Roserii ducis de Sicilia, adhuc admodum paruulam, cum inaudita pecunia (I-
Dominuspaparebus in Logobardia bene disposiris, in Crallias marinoitinere ca.
veraluC
anonicor
ecularium
Dir divertere, e ad S. Mariâ ad Podium, in assumprione ipsius peruenic, synodum que 40
synodus sc ad montem Clarum, in octanam S. Mlarcini, Apostolica authorirate codixir, ad quam
romonian diverlarum provinciarum exiscopos, missisliceris canonica vocatione invitauie.
monasteriu nasterium clericorum, quod canonicum Romani cognominant, prope candem ci-
ropc Tul Consres auie, quibus  praeposicum eiuldem protessionis praetecir: que exilcopusloci
in abbacem eidem conoregationi solenniter consecrauie. F. s enim consuetudoinil.
lis parcibus, repraepoliti congregationum tiniulmodi, abbaresnominetur, e in abba-
papa Vrbanus cidem locopriuilesium,  quo Armissime decreuit, veclericiil-50
liuslociregulam sancti Auigustini in perperuum custodiane, e deinceps libertatem
eligendi abbatis semper obrineane. filt aurem illud monasterium in honorem sancti
Leonispapae specialicer constructum, e ccclelia in ciuldem Apostolicihionorem de-
dicaca. Dacum elthoc primlesium in Loris obardia, renerabili L urolFo, a dominopa-
paano Dominiexinicatnaciorts WL. X CV.
LIOIuS

## Folio 375 — 886285755:0393
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000393.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
AD HIE RM AN. APPENDTA.
Lucondsattilsirlis marchio de Orienrali regno, in causa S. Perri Rdetisimus
conra (chilmacicos, diem claulic extremum. De cuius obitu quancum catholici do-
luerune, cancum aduerlarii S. Cccleliae gauisilunt.
Fleinricus etiam Palacinus comes, mulcum e ipse dives, (ed Apostolice sedinon Henrici co-
ic Pala
adeo obediens, viam rniver(x rerrae arripuie, diviciasq; multas a muleis sibiinuriliter uni mors.
diripiendas dereliquit.
In Calliis ad Clarum montem generalis synodus a domino papa in octaua lancti Claromon-
una sgno-
Marcini congregaca eC, in qua x 1rr archiepilcopi, cum eorum luttraganeis fuerunt, duo
_ Cer paltorales virsx numerata sunc. In hac synodo dominus papa cademCtacu-
10 ca, qua ee in praecerira (ynodo Placemtina contirmanic, insuper de Philippum regem
Calliarum excommunicauis, cd quodpropria rxore dimissa, milicis sui exore sibi in
coningium lociauic. Ibi etiam aliam snodum, in cerriam sub lequentis quadragclima
hebdomadam Puronis celebrandam denunciauit.
M. X C V I.
Oncor spapa Arelaci diem Dominicae vaciiitatis, cum divexlarum prouincia
rum epilcopis, glorioliltime celebeauit. In his locis ex parte schilmaricoru Wit-
ceburoesis epilcopus ad Apostolicum peruenic, ciusq; milericordiâ consequuus est,
ita came ve eade milericordis a legacis papae in Teutonicis partib. perticeretur cidem.
20. Incertia hebdomada quadraselima dominus papa synodum celebeauic, cum di-
verlarum exiscopisprouinciarum, in ciuitate Puronensi, vbiiterum luorum preteri synod
2a
torum Cacuca conciliorum, generalis synodi assentione roborauic, e non multo post ronensis.
epilcopum Scrarburgenlem, de excommunicatione relipilcentem, recepie in com-
munionem, icacamen re de illatis criminibus le expursaret.
Eliscemporibus maxima mulcicudo de lcalia, et omni Callia e Cermania ITiero. Christiano.
em in tet
Colymam conra Paganos, veliberarene Christianosire ccepic, cuius expedicionis do. r
isanctam
minus papamaximus auchortuit. Nam e in pracericis synodis Cudiollsime omnes generalis
dehrac expeditione promonit, eamq; eis in remiltionem omnium peccatorum Faciè. exxedosio.
dam, Armissime commendauit. Omnes quoque qui se ad hocicer delouerune, signo
30 crucis sciplosin rectibusnocare Fecic, quod etiam lignum quibusda in ip (a CATHCNOTA-
cum axparuic. Vnde ec à quampluribus Dei ordinatione d inspiratione ip lumiterin-
captum Fuisse credlebacur. Nimium camen simplicirer innumerabilis mulcirudo
Porularium icer illud arripuic, qui nutto modo se ad tale periculum prxeparare nove-
EUNER POtuerunE. Vnde C eorum non parua pars occubuir, que terram Vnsarorum
latis imprudenter denactare prasumplr: reliqui vero sublequentem mulcirudinerex
Vngarix cerram illam incxare non permilie, cuius eriam non parua pars ad incroicum
Vnsarix occubuit. Non crat auremmirum quod propolicumicer ad Fierololymam
explerenon poruerumr, quia non cali humilitare de deuotione (ve deberent) illudicee
adorhlune. Nam e plures apoltatas in comicatu luohabuerut, qui abicctoreligionis
40 habicu, cum illis milirare prop osueruE. Scd einnumerabiles Faeminas secum habere
non timuerune, qua naturalem habicum in ririlem netarie mutauerunt, cum quibus
Fornicari sune, in quo Deum mirabilicer sicur Iraclicicus populus quondam, ostende-
runt. Vndepoltlabores, pericula e morres, tadem cum Vngariam non permitteren-
cur incrare, domum macte cum magnarrilticia caeperunt repedare.
Flocanno in quibuldam ciuicaribus Tudaei magna ex decrucidati sune, ab his qui pudas vim
Ficrololymam pecierunt, ita dico, veapud Spiram tugientes in palatium regis s epi. pariuneur.
Ccopi, ctiam repuonando rix se detenderene, codem episcopo lohanne illis auxiliate.
Ouier postea abhocira comocus, d pecunia ludaoru conductus, quosdam fecic ob-
cruncari Christianos. Icem apud W ormatia ludxi persequeces fugiendo Christianos
50 adcem properabane, qui cum non alicer illis Calurem nilbaptiz arentur, promitteret,
inducias colloquii rOGAVCFUNE. EF eadé hora epi cubiculu inerates, nOCtrSFOTAS expC-
ctatibus, quidrespoluri esens, diabolo, et ppria duritia pluadere, scip losinterteceriir.
Philippus rex Cralliaru iam dudum pro adulcerio excommunicatus, cande domino Rex Oallia
papa, du adhuc in Calliis moraretur, satis humilirer ad lacistactione venit, d abiuraca en piorum
immunio
adulcera, in craciam receprus est. sc es, in seruiriu dohmimo papxe lacis proprum extribuic. norecorem

## Folio 376 — 886285755:0394
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000394.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
BERTOLDI CONSTANTTENSIS
Dominus papabene dispolicis rebus in Callia, postreconciliationem regis Cal-
liarum, X postmulta concilia, tandé in L ongobardia cum magnocriumphoe gloria
repedauir, ex exalcationem S. crucis, apud Florrarium, prope Papiam, Colennirer cele
brauit, mulcose exilcopos e principes in luo comiracuhabuit.
Sigetridus pix memorix Schatulenlis abbas, vir magnxe prudentix e admirabi-
lis bencuolentix rC al. Nonemb. ad Dominum migranie, omnibusis Adelibus tam
laicis quam spiritualibus, magnum maerorem in sua discestione reliquir. Cui venera-
bilis Gerhardus in ordine successit, quarto non. Nouembris.
Wernherus comes obiie, certio idus Nouembris.
Luirtridus sanctx recordationis abbas demonasterio S. Martini, ia penetriginea 10
annismudo crucifixus, ex soli Deo viuus, in senecturebona, videlicet plenus dierum,
diemm clausic exiremum, secundo C al Maii.
M. X CVI
JOmrrS paparandem ad Apostolicam sedem, cum magna sloria de tripudio
reverlus, naciuicatem Domini Romx cum luis cardinalibus gloriolissime cele.
brauic: quippecota Komana urbe pene libi lubiugaca, praeterturrim Crelcentii, in qua
adhuclacicabane Guiberrini.
12Zomar. A2zo marchio de Longobardia, pater W elphonis ducis de Baivaria, iam maior
ucu . Cenenario, reaiue, viam univer (xe terrae arripuir, magnam que guerram suisfiliis de 20
bonis Ba rebus luis dereliquic. am Welphodux omnia parris suibona, repore matri lux do
natca, obtinere roluit. Se d Erarres eius de alia marre procreaci, noluerune le penicus ex-
hxredari: unde _ adicum ei in Lonsobardiam prohibuerunc, cum iret ad possi.
dendum.
Domina Macheildis cgregia dux s marchionissa, deuorissima S. Perri silia, ma-
enum libinomen rbiqi eorempore acquiliuic. lam ipla pene lola cum luis contra
Fleinricum schereliarcham Cinibercum, complicesq eorum, iam seprennio prudent
cilsime puonauic, candem q Flcinricum de Longobardia sacis ririlicer Fugauit: ec ip(a
recuperatis luis bonis, Deo d S. Perrogratias reterre no destitir. Llcinricus vero cum
Paucis Racilponam deuenir, _ ibidem coram astatem, _ circa castrum Nurenbers, 30
Patis priuare moratus, candem Nemerum migrauie, itidem ibi Paris priuare diumo
raTUIE.
Incerim dux W elphoBaioarix L. onsobardiam protectus est, ad posTidendam he
redicarem parris lui A2Zonismarchionis, qui nuper detunctus est. Sed Eilii ciuldem
marchionis de alia coniuse, praedicto duciroris riribusresticere. Vndo idem dux ad.
iucorium Feinrici ducis Carencini ex Fratris eius Aquileienlis patriarchae, coactusad.
Scilcere, Trarres suoshostilirer invalir, sicqe hxredicatem parris de manibus corum, ex
agna parte libiveua.
rdalLL_ COMES PFEClarisSimUS, in Causa S. Perri contra schilmaticOS prOpuOnA
cortermentissimus, heu Paris immaturamorre, se d cum bona confestione diem ctaulit +8
extremum, de apud Brigancium, rbi ip se monasticam ricam insticuis honoritice lepe.
litur, V: Calend. Novembris.
376
H ACV
b10, pat
aria mon
Honricas
atagua
ririets co
Br
caniia
Omrrs papakomaenatalem Dominicelebrauir, maximam q paceminipla
MaIa Slocia iridem celebrauit. Sedamulus eius Crmibertus in parcibus R auennx eo
vibee eiusfinibus trmissime compoluic, ibidem q. Palchalem solennicate cum
cempore demoratus, quandam municionem perdidic: in quaiple spem luam maxi-
mehabuit, ridelice castellum nominelscluun, Guoet Lacocl, de bies
Per ladum cranleuntes aucle pol.
Gerhardus rencrabilis abbas Schathulensis, pro humilitace locum luum, an-
nuente domino papa, dimilit, ee ab ipso conceltionem, re alius cidem loco abbas
praeficeretur, impetrauie. Sed magna calamicas illum locum pastore desticutum,
lubscquura est: ita re ex Frarribus mulci illum locum desererene, d seculares bonaillius
loci sibi Cacrilese rendicarene. Vnde et abtas ibidem ordinari diu non poruies
iuxed

## Folio 377 — 886285755:0395
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000395.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
AD HERM ANN. APPENDTX.
iuxta quod dominus papaheri dispoluit. Aduocarus etiam ip suslocicomes Adalber- ad albereus
tus, munitionem quandam ibiprope turmauic, se bona abbatix sibi Cacriles e vendi-comes d
cauic. Ouapropeermonachicum crucibus e religuiis de Litaniis supplicirer ad ean-
demmunicionem processerunt, se d a milicibus comicis partim occili, parcim vulne-
rari, sedomnes malerractari, domum redière d repedare compulhlunt: quippe cru-
cibus exroliguiis parriculacim disruptis, et per campum heu milerabiliter dissipatis.
Fiinc ille comestam clericis quam laicis mulcum exat abominabilis. Sed ec iplimo-
nachi Deiiudicio hoc meruisse, a quam plurimis indicabantur, eo quod abbatetuum
non bene rractauerint, cum q a se ablqs compeceti ratione non cam dimilerine, quam
10 expulerint.
Mlares oldus venerabilis praepolicus Canonicorum apud SMarbach desenrium, a
Hlcinrico rese diu in caprione decentus elt: co q schilmaricis contra ccclelialticam
aurhoricatem obedire noluerit: rnde ex cora ccclelia lonse lateq; condoluir.
Godetridus dux, neposmaoni dueis CEodetridi, Ruobertus Alius Balduini comitis,
Bohemundus Ailius Ruoberri ducis Calabrix acgu Sicilie, Raimundus comesde S. A
sidio, item Orro Serazburgensisepilcopus, e comes Flardmannus de Alemannia, hi
nguam omnes X alii quamplures, cum innumerabili mulcitudine, iamdudum Flic-
irololmam cendere cceperunt, de Nicea cinitare _ Anciochia, aliisque cinicatibus de
Poceltare Pasanorum creptis, ex praecipue Pacriarcha Fliero lolymirano in locusuum
20 restiruro, r (que prope Llierololymam, cum mulcis prxeliis acg. victoriis pEFVCHCTNE.
Vnde e dominus papa ad eandem multieudinem luam leracionem direxic, ridelicet
venerabilem Pheobercum Pilana ecclelix archiepiscopum, qui d illis in omnibus
Apostolica vice adesser, e ccclelias in locis, unde Pasani expulsilune, in staurarer. Sed
Constancinopolitanus rex huic dispolirioni impedimento fuie, qui se omnimode a
toserorum adiurorio luberaxit. Na cinicates illas, quas nostris de manibus eripuerune,
ille penieus incendio devactare, e Paganis reddere nontimuie, iterque Hierololrmi
tanum per luam porestarem omnibus percorinis omnino prohibuit.
Hlocanno factum etmirabile lignum in calo, r C al. Octobr. ve tora peneilla
nocte maonapars cali lanominea appareret. ec rubor illecantum in vno loco per-
30 manhe, led omnes parces caeliperuasanic, mulries quali solis radii de codemrubore
videbantur procedere.
M. X C IX
lenbure
OMrs Papaiacalem Domini Romae cum magnapace celebrauit. Nam E Guibersina
castellum S. Anigeli cum aliis munitionibus in lua porestate decinuie, omnes que factiokoma
xmulossuosinciuicace, cum Dei adiutorio Paris ririlicer aut placanie, aut vi perdo-
muir. Synodum quoq; luam incertia hebdomada Romx celebrandam post P’alcha,
missisliceris viq; quaqs denunciauie.
Raporo Palentinus comes de Baioaria, perrinacissimus Fauror, imo capur eorum
40 qui Aposcolicae sedi _ Cacholica rnicari hactenus aduerlati lune, diem claulir extre-
inum. Irem Cuonradus Praicctenlis non epilcopus led schilmaticus, turpiter a quo-
dam occilusinteriit, quem ipse deprxdari praecepit.
tincta.
Rome dominus papa generalem synodum cL episcoporum es abbatum, es cle Cencralii
ricorum innumerabilium, incertia hebdomada post Palcha, collerie: in qua (ynodo Cynodus Ro-
contirmatis luorum antecellorum sacuris, eriam senrentiam anathematis tuper
Cuibercum haercliarcham, e omnes eius complices, icerauit. Scaruie quoque ibi, ne
communicare prx lumerene, qui concubinashraberene, nili prius cas ommino dimie-
cereME. DC FTicrololmitano itimere multum rorauit veirent _ Frarribus suis laboran.
eibuS SVCCHEFCFENE.
50 In Alemanniacandem postmulca pericula abbas in ScaFhulentimonalterio ordi-
natus est, nomine Adalbertus, qui de prioris abbatis quali expulsione intamatus, ica se
indicio S. ccclelix expurgauit, ve ab episcopo per obedientia, quam Regulae debuerit, cnicottas
incerrogatus, scinnocetem deillo crimine prohteretur. Ordinatus elt aur a venerabili comes de a
Gebhardo Constan. episcopo, _c sedis ApOR. legaco, innatinitate S. Toan. Bapristxe. chalm, siuc
de Wilstin
Luicoltus comes bonae memorix, iam diu aser pedibus, se din caustalanicti Perri een.

## Folio 378 — 886285755:0396
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000396.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
378
BERT. CONSTANT. ADHERM. APP.
contra (chilmaticorum pranicarem propuonator indetessus, tadem ex secularidioni.
tate, in monachicam religionem eransmuratus, Feliciter migrauie ad Dominum, XV
Ral. Sepeinmonalterio, quod ipse in proprio allodio de propriisfundauic, ec in quo
Sciplum monachum fecit, honoritice lepelitur.
Romx venerabilis papa Vrbanus, huius nominis secundus, postquam sedem
Romanam ZL annos er menses gubernauir, post multas tribulationes, tadem LLLF
Cal. Augusti, dehac luce migrauic. Post cuius obitum dominus Palcalis, qui e RC.
gengerus, in ordine CL X FF papa, ordinatur, _c hoc ex diuina revelatione factum v
bigs divulgabatur. Ordinatus es aurem a clero e populo, polt discellum luipraede.
celtoris, dic decima lexta.
Adelbertus comes pix recordationis, in Adelitate S. Petri contra (chilmatieos
iam exanciquo Ctudiolsimus, _ demum ex comitemonachus Factus, Felicirer diem
claulicexeremum, X C al. Octob. C in monalterio, quod ipse de propriis construxir, in
quomonachicum habicum suscepit, honoritice sepelitur, (c. FTirlaugix, praesidente
domino Cebchardo abbate.
MI. C
Omrurs Palcalispapanaciuitatem Domini Rome cum magna pace celebra.
uir, ex per liceras luas, venerabili Gebehardo Constantiensi epilcopo, in Peuconi-
eisparribus Apostolicasrices commendanit, quas e ab ancecessore ciusiam multis 20
aanis obtinuit.
In Alemannia renerabilis abbas Manesoldus, de monacterio S. C corgii amo-
nacho luo in eodem loco heu milerabilirer occiditur, de sibi quidem ad perpetuam
Calurem, (edmonacho adcertisimam damnacionem. Occilus est aurem zr C alend.
Marcii, vbi co anno tuir caeptum iciunium: Superuixictamen vlqi in Sabbatum, cum
magna deuorione suum amplectensmarcrium. Nam XFF C al. Marrii diem claulic
extremum.
Jam mulcum pene rbique (encentia excommunicationis capitrepelcere, vretiam
quidam religioli, qui vqu ad hoccempus in illa caula crant Ferventissimi, a C atholicis
discederent, ex incer excommunicatos promouerinoncimerent. Scd. lancta cccle sia 30
in sedis Apostolica obediencia circa excommunicatosnihilominus persticir, que post
apoltaliam lude, reliquos APoltolos etiam tirmius cum domino perlticille cognouit.
Cebehardus venerabilis abbas, qui dudum Schathusensem abbatiam proDeo
scasusien. diili e cum autoritare domini Vebani papae, Flierololymam cum exercitu
abbas sie cu Christianorum periir, qui postmulios labores cinicatem obtinuerunt, ee praedicto ab.
RosDomi. Bacilepecrum Domini cultodiendum commilerunt.
Octo Serazburgensis schilmaticus, de Flicrololrmitanoicinere reuerlus, sed de
chilmate (reputabatur) non emendatus, diem clausit extremum.
Pascali
D
ontoses
Abbas S
eoreii
rsicuut
quo
ncisexut
HENR.

## Folio  -  — 886285755:0397
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000397.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 8 lines, status machine
0
dule
TTENRTOLIMP. FIVS
NTOMTMIS TITI DVOIS VE
RO BOTORVM VII VITA, A OVODAM
ETVS TEMPORIS COHSCRTPTA.
F E M
Ciusdem ad attei sos CPiola.

## Folio 380 — 886285755:0398
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000398.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
forsan impatientiam doloris meiredareuis, t ut Retum meum reprimam, neforte iis, qui de
raremihi, quin doleam, non possum me contintere quin luzeam, licet in me furorem suum exa-
AVTORIS PROOEMINM.
nexcidia captae vrbis, non caphuitatem vilis vulei, non damnarerum mea
m, sed moriem Penrici emperatoris Auz. qui spes mea es unicum solatium
imort de metaceam, qui floria Romae, decus Emperii. lucerna mundi et
titit? Erit posthac mihi vitarocuna? erit absqe lachrymis dies aut horas aut te-
 Yis dabis capiti meo aquam, es fonrem lachrymarum oculis meis, vtluream
cum?o dulcisime, poteroilliusmentionem habere sine fletu. F. cce dum scribo, quod dictauit im
patientia doloris, cadunt lachryma madent Aetu liter ae, ex quod notat manus, diluit oculus. Sed
morte imperatoris caudent, innotescat instruis. Recteme doces, fateor: Sed non possum impe-
cuant, licet me membratim discerpere cupiant: dolor timere nescit, dolor illatas paenas non sen
tit. Nec ero solus mortem eius lamentor: hancRoma plansit, hanc omne Romanum imperium
deftet hanc in commune diuites ex pauperes, praeter insidiatores potentiae vitaeg ejus, lugent.
Xelmihi priuata doloris causa est: publlcam last dem pietas mecorit. L Cam illo rece-
dente institiaterras reliquit, pax abil, stam  um fidei subintrauit, chorus laudantium
Deumconticuit solennitas officii dinini siluit, vod aaons aluls in tabernaculis insto-
rum non auditur: quia qui haec ommia solennu et tanauit non invenitur. Monasteria patro.
num suum, clausera patrem amiserunt, quibus quid commo gusots ssesetet, nunc
demumarnoscitur, cum extinctus ea non tenet. Ergo claustris omnibus vera dolen at causa
subest: Nam cum illo sepulto gloria eorum sepulta est. Ieu Moruntia, quan  s ptuluso
quae ddreparar dam monasteri tui ruinam talem arrificem amisisti si superstes esset, dum opert
monasteriitui, quod inceperat extremam manum imponeret, nimirum illud illi famoso op
rensimonasterio contenderet, quodille à fundo fundatum 2 sque mira mole es sculprili opere
complenit, ut hoc opus super omniarecum antiquorum operalane aatalionanui
sit. Dualem etiam ornatum ex auro, argento, lavidibus preciosis es sericis vestibus illimonaste-
rio contulerit, difficile est credere, nisi cui contincit es videre. Fobis quoque,  paupet es, Deb Ma-
xima causa dolendi est. nam nunc demum pauperes facti estis, cum pauxertatis vestra consola-
oremamisistis: ille vos pauit, ille manibus suis lavit, ille muditarem vestram rexit: non anteia
dllam sedante mensam ejus L. aZarus iacuit. nec micas, sed rezias delicias expectauit. In ipsa
mensa famem es faetorem olcerosi non abhorruit, cum minister men sa contra faetentem nares
corruraret, aut obstiparet. In cubiculo eins cacis clandi, es diuersis morbis confecti iacebant: hos
ipsemet excalceabat, hoscollocabat, hosde nocte consurzens tezebat, nec abhorrebat vel eiusta
ctum, quem acritudo compulerat 2 (g. ad for didandum lectum: it er eius pauperes praecedebant,
comitabantur, sequebantur: quorum curam tam et si suis intimis commendasset, ipsemet ramen
eostanquam nulli commendatos curabat. Sed es per curres suas 2 (que quaque stipendia pauperi-
busdisposuerat, quorum numerum es obitum ipse scire voluit, et es defuncti memoriam age
ret, es ineius locum alterum subrozatum nosset. Sed quandosterilitas anni famem indixit,
multamillia pauenda suscexit, vere memor verbi dominici praecipientis. Facite vobis aicosde
mammonainiquitatis, vt cum defeceritis, recipiant vos in aterna tabernacula. Duid putamus
quo dolore pauperes afficiuntur, cum haec bona, quae enumeranimus, se habuisse, ex nunc nonha-
bere, recoritant? Duis enim illis hanc humanitatis curam impendit ? quis quarit vbi aceret.
oet, vel quid alimenti postulet : quis amplius iis misericordiae officiis inseruit, quibus Denricus
Emperator inserniui: O virum pietatis es humanitaris laude insionem. Imperauit mundo,
pauperes illi: mudus illi pauperibus ipse ministranit. Hac de bonomisericordiae in pauxeres, quos
multum amauit: ex quo d ab hominibus ab (condi non poruit, non pro dignitate facti, sed pro fa-
cultate inceni primo locuri (quis enim scire posset, quae (olo Deo teste pererit?) de aliis quoqe vir-
tutibus quibus claruit, aliqua dicamus: Zam omnia dicere non sufficimus. Nemo miretur, si
luctuimortis ejus vitae quoque ejuslata cestaimmisceam, cum hic mosdolentium sit, ut cum
extinctum amicum lucent, totam ejusrerro vitam es mores in argumentum doloris su edis-
serant. Ttaque iuvat me de eo scribere, invat indulgere dolori, e mortuum flere, qui dum vive-
ret zaudium meum fuit. Elle modopersonam Emperaroris, modo ran quam militis gerebat: ex
enocerendae dienitatis, ex altero documentum praebes humilitatis. T ant sad u bang
magni consolyfuit, vtdum sententia principum vel in causa decernendi iuris, vel in cractadis
regua

## Folio 381 — 886285755:0399
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000399.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
HIIST. DE VITA HENR. IIIG IMD.
382
regninezoriis haesitaret, ipse ciro nodum sonderet, es quid aequius, quid vrilius esset, tanguam ex
ipsius arcano sapientiae sumprum, ead Inte debat aliorum verbis, ipsemet pauca loquebatur.
necprius ad sententiam erumpebat, sed aliorum expectabat. In cuius vultum aciem oculorum
suorum fuxisset, ejus animi morus per spalebat, videbatque ranquam lynceisoculis, siue aduorsum
se corodii seu sereret amoris. Fec illuama bacat, quod in turba procerum caeteris eminerior.
ex maior seipso videbatur, ex quod n Suluterribile quoddam decus praeferebat, unde intui-
tus aspicientium tanquam fulmine reuerberaret, cum inter domesticossuos, exraram turbam,
vuleu placidus es statura aequalis appar et. Non solum potentes imperii sui metuebant eum
sed ex reces orientis es occidentis adeo fama eius perterruit, ut ante triburarii sint facti, quam
victi. Ipse rex Graeciae vtmerum disimuaret, amicitiam ejus expetebat, ex quem fucurum ho-
semtimuit muneribus nefieret hostis,  avenit. Festatur hoc aurea tabula Spiren sis altaris, ta
artis nouitate, quam metalli pondere mlanda, quam rex Craciae dum imperatoris votumes
studium circa Spirense monasterium fervere cognosceret, nobile donum ex tam eo quimisit,
quam cuimittebatur, dignissimum transmisit. Sed ex rex Africae quia porentiam Imperatoris
timuit multum, ejus fisco multum adatan. Oppressores pauperu oppressit, raptores in direptio-
nem dedit, contra se contumaces, contraque uam porentiam se levantes adeoretudit, viin poste
ris eorum reriae vindicta vestiria z el hodie compareant: quo nimirum facto es suis in praesen-
ii ex imperii rebus in fucurum prou, ut diseant non disturbare pacem, no armis imperium
vexare. Fic velim abrumpere stylum nam ventum est ad factiones, ad fraudes et scelera, de
quibus vera scribere periculum salatme est: hac lupus, hac canis vrret. Duid igitur faciame
eloquar an sileam? manus incipit es dubitat scribit e renuit, notat es delet, et pene ienorem
quid velim: sed curpe est inceptam maletiam murilatam relinquere es caput absque manibus
pinxisse. Percamiritur, vi caepi, constans es securusinde, quod sides tua eamihi perspecta est.
ve haec scripianulli detezas, aut si qua foras exierint, autorem non prodas.
TTENRTCL LME. EIVS NOMINIS
SY2ab BOTOErUKEI rIEA
n imperacorttenricus, de quonobis sermo est, paerisuo glorio.
lsimo Imperatori, cerrio tlenrico, adhucpuer succederet in re-
onum (nam illo paruulo pacer natura concelsic) regnoprioresta
cumadhuccenence, non bella pacem dicturbabant, non claltica
Juiecem rumpeban, nonrapina grallabatur, non tidosmentieba
cur. Achuciusticia sui visoris, adhuc porestas lui iuris erac. Flunc
beacumregnistacum Agnes imperatrix screnissima, virisisingenis
10 Fcemia,  , qua bna cum filio rempublic a pariiure subernanit. Sed quo-
niam xetasimmacura parumcimori est, ee dum metus lag uet, audacia creleir, pueriles
anniregismulcis suoserebac animum sccleris. Lgicur quilq. nicebatur maiori le xequa-
lis, auc eriam maiortieri: mulroruq porencia scclere creuit. Nec lesis merus vllus crat,
qux subrese paruulo paruulam aurhorirarem habebar, e ve omnia licentiusFacere
Polsene, primo puerum macre (poliabane, cuiusmaturam Capientiam, grauesq; mores
mecuebanc, illud caulantes, non decereregnum administrari a fcemina, cum mulex
reginx lesantur administrasse virili Capientia. Sed postquam rex puer de linumarris
abstractus in manus principum nurriendus venic, quicquid illiprxe scribebaneFacien-
dum, vepuer fecir: Ouem rolebane, exalcauir, quem volebat, depoluir, veregi suonon
20 camministrasse, quam impera ssemerico dicatur. C um regnicaulam eractabanc, non
camregi, quam lux caulx con sulebant: Idq praecipuum eis tuicin omnibus qua agc.
rencane omnialuum quaestum facere. Fuichac perhdiavel maxima, quodeu quali
sub sigillo seruandum in puerilibus actis sux poceltatirelinquebant, ve d Sic elicerene
ab co, quod aftectabam. Sed cum in eam xetaris ex ingenii metam eualisset, ve quid ho-
netum, quidcurpe, quidvrile, quidnon, discernere posset retractans que susgectione
rincipum inductus selset, mulca que geserai, damnauic: _ ipsciudex luifactus, Cx
is mutanda mucauic. Prohibebac quoqi bella, violetiam Krapinas. Nicebatur pullam
sacemeciutticiam icuocase, neslcclasleses reicuere, de celeris licemtiam LCleCaTC.

## Folio 382 — 886285755:0400
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000400.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
3
et LSE ORI A D. B YV
Subs assuetos sccleri, per edic Coercere non poruie, per centuram legis e iuseu-
rix initiustamen quam culpa exiserer, correxir. Duodillinon iucticiam sediniuriam
Putances, e quiper omne netas ruebane, trena patirespuentes, qualiter eum vel extin-
suerehe, rel priuarum Facerens, consiliisincum bebant, non recolentes se deberceiui
busluispacem, cegnoiulticiam, regi hdem. Igicur Saxones, sens dura, bellis aspera,
tam praeceps ad arma quam audax, rendicans libi praerosariuam laudis exincepro
furoris, repente super resem armisruebant. Dui cum paucis concra innumeros ar-
macoscontligere periculosum existimans, vir claplus vicam laudi, salurem Fortuma
Praeculic. Ieaque vidences inceptum suum roris non respondisse, onta filii regis: nec
dum enim Imperator tactus crar; (oinhumanam mencem, o probrolam vindictam) 10
efFodere. Dua veraque iniuria grauissima rex commotus, exercicum concraillam sen
tem duxic, condixic, vicit: Vicit, inquam, aciem concra (c instructam, non obstinatio
rionem ccclat. aeccos la congressosrincerer, victostugaret, Fusatos
Tola dectione contentum gratiam llaaelle donacurum. Sed lonseprxter speme.
venic: nata rex eos exilio addictos, il alenas rerrasmilit, rbi dura cultodia constricti
relaxatioms cducum expectarene. Deed exilio alii fuga clap (i, alii proprer pecuniam 20
perlequeretur: licet bona corum denaltaret, munitiones cuerrerer, de omniaquae vi-
Ctorilibene, Facerer, non tamen ad dedicionem codi pocuerunt. Ieerum cum inde di-
Sreltus, reparato in breui exercitu, eosinuaderee, distideres riribus suis, viporeinprio-
ribellograviltime conculis, quod saluri proximum erat, se dedidere, sperantesrezem
a custodibus dimilsi, dum ad pacriam e domum sram repedallene, recenti coniura.
cione seinuicem obligabane, veparari essent anre mori, quam denuo dedirioni lubiici.
Sed e validior eorum coniuratio Facta est, quianonnulli Lonsobardorum, Franeo
rurti, Lauarorum, Sueuorum, aald de eplatide, illis conslurinarilunt, quiresebel
lis rndiqs pullarent. Videntes aurem regem bellis cangiposse, non deiici: vexari, non
siperari: quippe cuius robur adhuc erac inexpugnabile: ve vires eiuS extenUareE, COn
ticlis conleripcisq super eo crimimbus, qua pessima _ immundissima poruicodium
Elivor excogitare, _ quae mihii lcribenri d ribi legenti naulcam pararent, lica pone-
rem, veratallis milcentes, apud Komanum ponciticem Cregorium seprimum eum
deterebant:no deceretam Hasiolm, Plusolum crimine quamnomine, rCGNATC: 30
axime cum sbiregiam dignicatem Romanon comlerit: oportere Komx luumius
ilconsticuedisresibus reddi: proncerem apostolicus e Roma ex consilio principi,
cuius vica _ Capiencia tanto corruerethonori. Oua surreprione delutus Apostolicus,
simul ehonore creandiregis, quem sibi Fallacirer obrulerant, impullus, regem bano
intodanie, _ epilcopis aliisque reoniprincipibus, ve a communione excommunicati
regis scretraherene, denuncianit: (e cito renturum in Peutonicas oras, vbi denegoriis
ecclelialticis  porissimu dereonocractaretur. Ouin êt _ hoc addidit: abloluitoes+
uramento, quihderegiiurauerane, vecontra cum impelleret ab solutio, quostdeire.
amilli quosamor, quam quostimot n paccem cos cascla Meences ordiniluo,
nuicobliratio. Ouod factu mulris displicnir (si cui displicere licet, quod Apostolicuste.
cir) de asserebane, cam inefficacirer quam illicite Factu quod Factu est. Scdno aulim al. 40
fertiones corumponere, ne videar cucis ApostolicifactureFellere. Nox d epilcopi,
MucsaMaDMILAIMITMLOCALATOCLMIOG AILALDCDTIMLTIOS IADICALII CLMLODIIIA
abeins auxilio se pleriqs rerrahebamr: quod ex maior pars procerutactitabat. Pu verd
ltione accepic, e suspectum libi colloguium Apoltolici Cu AuCtTaI tuIs spree.
corum suorum, etli vera tuillet, non libirespondendum asseruit. Duid robis protunt
Ouidrobisprotuir, cum fctis criminibus acculale: cum acCact eamdcili50
Cum icer in occursum Apostolici arrixuit, vnog; Facto duo percoit, seilicet de bannilo.
dius incercepit. Proimpolito sibi crimine parurespondit: Ouia ad acculacioné inimi-
hocegisse, vebanno illigaretur, cum de banno COlUtUS POteNTIA IUA POFENECK VEaTUT:
relponlo, verentus puluerem, dillipauerit: Imo que demencia vescolalee retuuu
_orbisrectorem armauit: Nihil coniurata veltra malionicas proheic, nihilperasii.
Ouem Deimanus inregno turmauis, reltra delicerenon poreri. Pot udeo, gualuu
inrastis: ODuare Benehcioru, qux redia liberalitare conculit in vos, obliri estis: Vrimini
vel actile lato edtit, ottc. Bce aleal vodiC, AE LOFHIDEBObiS lupervenied
vincat

## Folio 383 — 886285755:0401
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000401.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
HI F. N R
e P
VICat vOS, de Pedibus surs conculcceros, de ea vindicta Feriac, quae Fucuris seculis de-
monstree, quid regia manus raleat. Salcem vos, o epilcopi, viderenepereatis de viaiu
Aa, viderenecranserellores Adei promisse hacis: alioqui quid consequatur vos ipsino-
Ris. Toicurrex ab Apostolico dioressis, benedictione pro maledictione accepra, Ru-
doltum ducem super se regem creatuinuenit. Oui audira represionis eius tama, ante
Paracus adFusam quam ad pugnam, ance pullus quam rictus, in Saxoniam Fugic. F 2-
Cileestreonum accipere, difficilerueri. Sed nullimirum sc, virum in rebus Bellicis ex-
excitatum ex scennum cunc fuoisse: quia Capeiustior de victrix causatortes inmecum
miccic d in fugam. Oauaritiam, peltem pessimam, qux bonos mores tranluercit, de
Expeiplas rircutes ad vitia erahit. IAC Rudoltus dux eximius, vir magnx autoriraris et
co laudisintororegno, veri rectiqs cenax, Forris in armis, deniqs spectatus in omniserie
re virtutum: IstC, inguam, auariria quae vincit omnia, rictus, ee suxplatator dominisui
Factus, hdem incerto Bostpoluichonori. Fueretum qui dicerent, ab Apostolico cum
immissum, nec ruquam canexe vircuris virum magis auaricie gnam contilio cessisse. Fe
hocinaroumentum lumebane, quod Apostolicus tacuic, dum post ab lolutionem re.
eis Rudoltus regnuinalie, iuxta illud Comici: Ouitacer, Caris lauctat. Htags rexcedere
Rudolto, cuius capur, si deprehenlus esser, vindex gladiusdioneroraree, Bauaria, Sue-
viames inaaliE, de coiurationis aduersum se locios vastanie, municiones eorum Fregit.
Nectamen pro iniurix sux maceria se vindicabac, se d sciens in vltione Freno vri, longe
inframetam culpa eohibebac habenas vindictx. Sed Rudoltus ve dedecus Furx vir-
20curisFactorecompenlaret, Wirtziburgenlem cinicarem obsedic, rbitame Fraude ma-
eis quam virture pugnacum est. Nam cum rex ad propellendum hoscem exerciclim
Concocasser, instrueta amborum parcium acic, et primisincer se praelia milcentibus,
quidam equicesresix parris mercede conducti, qui se regis lareri quali Hdi clières ap-
plicuerane, subico in ipsum arma verterunc: (ed aeremunito corporiliuorem, ho vul-
nusinflixetut. Flcumilerrimi, quibus precium e scoleris caula tuice necis, quosrno
in loco _ crimen inuoluit de vindieta. Nam eoscorvindices dextre in fructa concide.
bac, vein eis humani cadaueris Agura perirer. Fir cumuleus, exoritur clamOr, (paroimE
rumor, resem incertectum: quo rumore perrerricus exercicus fugie, hoctis inlequitur.
Etquoniam in equisequicum lalus, Colis peditibus milerabile Facum incubuit. Idco93
20 victoria quanco maior, canto minorisciculi fuit. Sic hoctis vrbe capra, imposicoG; prxe-
sidio, in Saxonia regressus est. Juidimproberibi protuic, vel indilcreta cadesfrgien
eis vulsi, velForruna capex rrbis, cum nec vrbe diu, nunquam autem regno poriaris:
Rexenim breui postrempore cum exercicureuerlus, ereptam vrbem recepic. Namii
quibus prouincia vrbistuendae eradica Fuerac, ex vrbe protuserant. Postea Saxoniant
cum exercitu (xepius ingressus, aur rictor aut aequamanu recessir. Sed ad vicimumre.
verus, cam nocanda quam felici victoria vicir; magnugs mundo documetum datum
est, renemocontra dominum luum consurgat. Nam abscissa Rudolh dextera dirnis-
simam periurii vindictam demonstrauie, qui sidem domino suo regi iuratam riolare
nontimuie, _ tanquam alia rulnera non Cuficerent, dd morrem accessic eriam huius
membripoena, ve perpoenam agnosceretur e culpa. Sed ee aliudnorandum iniliavi
Eoria concigic, videlicet quodcam victor, quam victus exercitus: nimirum hoc ordi-
nanre de luper divina clementia, re post ruinam capitis ex alterna Fuga Follereturne-
Fas alternx Cx dis. Sed gens dura nec damnomonita est, nec ligno, quinporius veob-
Rinatione vinceret, quod manunon porerat, FTermannum nouum sibireoem con.
Aicuic, qui de iple nouo modo periit. Nam cum Saxones cum de terra lua proturba-
rent, quic quidillud tuerie, quod eis in illo displicuit, reuertus in parriam (uam, POrtans
inanenomen regis, ad (lormannum Preuirenlem epilcopum se contulit, quem eti-
am ad aulum sentiendi contra regem inexpuonabilis municionum Ermicas impule.
rat. Ouanta porentia regis, qui alendus Fuerat non ex suis, se d ex opibus alienis: Ouada
dic cumicer ageret, incidic animo suo iocus ille, ve ad castellum quo icurierant, sub
Specicholtium ruerent, ec qux audacia, guxe rircus animis detendentiu ineNet, ten-
caret. Onammirabilem viam, quam inopinam (xpe invenit quod Fucurum est VEhat:
Cumque porram ab sque claustris e ab sque custode repertam irrum perene, aliis qui
incuseran rapris armis visilicer conra procurrenribus, aliis lacebras eneruirer quaeri-

## Folio 384 — 886285755:0402
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000402.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
ALSYORIA DF YIF A
cancibus, Ccemina sexu Fcemina Hoanimo, que incurrim cuaserac, nolaremin capue
regis demisic. E licille manu Faeminea, vemors eiuscurpior esser, occubuit. Sedrchoc
dedecus dealbarent, Fcemine Factum in virilem perlonam ex compolitorranstulerut.
Posthanc regum Forrunam in crearione regum diuhxelicacum est, ex calus prateriri
mecus crarFucuri. Vicittandem cupiditas, ex Pcberrum marchionem ad ambitumre
sriForri manu impulic, quicame in morte lerd didicit, quod alcer ex alcerius damnis
instrui possir. Vibseratin Saxonia, quae quia Forcunam regis prospero ire curluvide
bac, in parces eius se converrerac, praelumens fiduciam ex ex loci sui tirmitate ee exre
sialublientione. Subducsie eteeshaxonum proceres, rrbem oblidione ralla-
banc. Malchio vero Febertus, quilpe Poriundircsmiincumueras, velc accommoda- 10
recadidquod affectabat, Malorueles robore ad oblidionem illamibat, Prx-
milsaq ulcicudine cum paucis iple lcesctebatur. Ouem deuianrem a publica via, ne
Forreinclderer in holtes (quls Cu calls Porens quiholte careat, aue quihostilesinsi
diasnHmccuar:) lacens semica per quoclam arbultum duxic. Ouam occulca iudicia
cua Deus, quammiro orde c abte c que Facturus es, ex aperis quod abscondisti.
cendedat. Praecerea Calselaus opo Tellis obreplic, ve colla omno lanouida pende-
rent, _ equitrenis non Celiliberam viam Carperent. Llaud proculinrecessu lalcus so.
licarimm molendinu conspexete, quo Muertentes loporise dedere, misso incerimmo-
Festinaret, aliquos scutatos ad praedictam oblidionem rendemes obuioshabuit, quie-
quorenderet, cur ram anhelus proxelaiet, nesciens calare quod sciebat, hospirem
Risferocillimus non in acie sedin molendino peremptus curpiter iacuic. F’elixnimi-
304
Jam meridianus ardor Coliscquoscquorumq; se Noresrrebac, d retuc, licim aectus ac
lendinario, qui devilla porum siriencbus allerrer. Dui dum impolico (capulis suis vere 20
RegorioreceMi. laqueres regisin altiorem d lenliorem Ctacum se quoridicpromo
nebanc: aduersariorum aurem eius deorlum velsebant, ex omne eorum inceprumin
cupem exicum delinebat. Cum ergo cernerenettullum se habere successum, necin
drmis, nec in electioneregum, icerum lC Cols armaverum, ex cum apud Aposto.
cum praeter alia mulra ex netanda crimnatin, Guodreges ChrictianissimO5, quos
iplinon linc authoritare Apostolicicrealient. ie bb crimen luum extorris à regno 40
Factus, occidisser regnum languiner surpaller, igno, plaeda, Terro cuncta valtaset, de
errannidem suam aduerlus cccleliam d regnu omnibus modis exercuisset. Ad
quorum criminationem Apoltolicus cum irerum banno, ve ipsi iactabane, illigauie.
nonamoris sedodii esse rideretur. Cernens alllens Le L Apostolicum adhoccendere,
velerconopriuaret, nec alia lua obcdiencia Colululum, nili vercono renunciaret, ex
obediencia in rebellionem, ex humilicate in cumolem elact Cbactus, hoc Apoltoli
Cotacere parabat, quod Apostolicus lbitacetCderar. C cMa obscero, rexglorio
e, cella abhocmolimine, ve Fcclelalticum capu de oemine deiicias, e inred-
denda iniuriace reum Facias. Iniuriam paritelicials Cul, lCddere criminis. Ouxrebacso
Laquerex caulas e occationes qualiter cum cuceret, inceque c cum Roma-
nam sedem olim abiuratam insc disse: quam idcirco abiuraltelc, suia ad cam dum ac-
chidiaconus esset, adhuc rivente domino luo per aontosem aspirare voluerit. V-
crum lxc vera line an Falla, parum comperr: ans alcreoane, alii homentum essedice,
rant occulce hdelesregis, licet aduerx partis. A quibus interrogatus undeprodiret
luum de caulam icineris indicauic. Dui stupetacti, scu metu, scuporius saudio, verlan-
resinter se quid agerene, quid periculi, quidque praemii, quid viruuris, quid laudis, quid
Aidelicacis ine Nec, licam magnum holtem regis ferirene: occasionem illam non trustra
libi oblacam: maximam rircurem per maxima discrimina probari: incitaris alterna
cim animis, immissis equis ad molendinu properabanE. SCA DCTUCHETUNE anterO
tis quam equis. Incepta estpuona, quae diu dura Fuis e dubia, quia vircute pares de nu
mero congressi, hui prolaude, illi pro vica puonabanc. Registamen Forcuna vicit, de ho. 30
um es, de multi sempernominis mola, ad quam trahichomines non cam cuum volu-
bile officium, quam Fama, qua e molendo pusnam illam narras, ee narrandomolis.
Sieille convencus Procerum contulus, procinctum soluic, sic ab obsidione intecto
Sednonmagni ponderis ille bannus habebatur, eo quod non rarionis sed arbicris
balut. verisque Romatuicin arsur u. Ills, quo d Romamundi dominamiquam
PatEIE

## Folio 385 — 886285755:0403
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000403.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
HE NR. IC
LIVB IM
Pacerecurcalenetas. illis, quo dea cupidiratis aneilla Facile permitteret ob preciumo-
mnenetas. Hihi aurem in medio res relinquenda est, cum incerta nec poltim de-
Fendere, nec aulim affirmare. gitur cum exereiru Romam persebat, procerensin via
quicquid obstabas, oppida tresir, cumida presie, ardua curuauic, Factiones distipauie.
in cuius adueneu Roma perluala, qua debuerat honores, arma, tanquam Panus
tlannibal Alpes transcendisset, parabac, ex regi luo relur hostiportas pracludebat.
Vnde rexiulta commorus indignatione, rrbem obsidione (qua res postulabat) oc-
clusit, _ quisibiadicum, illis exicum negauit. Mil circum quaque qui castolla trange.
rent, villas cuercerene, bona diriperent: prouincix que nocuic Foris, quod Romala
10 clauleratintus. Foris bella, intusmetus erac, vndique machinx surse banc:hincmu-
rum ariespullabac, in de miles scalis alcen dere parabaT. C ontra qui in vrbcerant, cola,
Caxa, praultas ludes, isnemque iactabant, interdum coressi, cominus comminebant,
verinque Torriter pugnarum est: hoscaula, illos periculum Fortesfecir. Ouadam die
cum exercicus reerque pugna xstuque tessus, circa meridiem lopori se dedisset, nec
speculacor (re Fortuna roluit) vigilaret, rnus ex scucariis propius ad murum, vepila le-
Seret, acccAIL. Cum que crectis e incemtis auribus explorassei, intus neminem adesse
(nammurum es propugnacula racua cernebat) adiurus d animi contidentia, _ COF-
porisleuitare, manibus ex pedibus surlum enicebatur, donec randem murisummi-
tatem apprehendir. Tum vero cum iactatis circum quaque oculis neminem vide
20 rec, incer lpem e mecum policus, coto corporis moru lociisinnuebat, vixque le acla-
morc, cum cardius innuenrem accenderem, ab sinebat. Duirapris armis de scalis pro-
peranres, ciriusque (veaiunc) dicto murum superantes, capram vrbem sero deten-
denresincerticiume, capium, Fusane. Dedignabacuriam rex reclulum porcarum adi-
tum, vbi _ lequens a prXcuntecardaretur, e praecedens à sequente premeretur: se d
in vicionem cemerarix prx clulionisiussic, ve Fracto muro, tam lacum libiingressum
Panderent, quo totus exercitus xquato iunctoque larere se limulimmergeret. Igitur
vbiquemors, rbique luctis erat. Roma contremuic, dum impulla currium alticudo
corruic. Fusit Apoltolicus, X qui omnes in periculum impulerat, omnes in periculo
deleruit. Pandem Romam praelumprionis sux poenituit, e quae priusmeruissepote.
30 rac, vea rese donishonoraretur, nunc ingenti pecunia apud resem vix obrinuiene
tora subnerceretur. Mox ledatis omnibus, rex caulam cur venisset, in publicum procu-
lic quod de Apostolico crimen accepisset, reculic. Mulcis hoc ica Factum contessis,
Clemencem papam ad electionem omnium instiruir: a quoipsc communi omnium
Fauore consceratus Imperator, ex patricius Factus, Romx sc per aliquodcempus, dum
omnia in Colidam reformarer concordiam, continuit. Ilec pracercundum, quod e
relatio hdelium perlonarum in Leutonicasoras diffamauir, de ipla Romaaserir. Im-
Perator consucuerat quoddam oratorium orationis caula trequentare, de nullum di-
em, guin veniret, praeiermittere. Flegerat aurem sibi in eodem auditorio locum ora-
tionitamiliarem, rbicamoincencius, quanto secrerius orationi racaret. Flac eius con-
40 suecudinem dum quidam protana menris accenderet, leu propria seu porius aliena
instimulatus nequiria, grande laxum supererabem ad Feriendum deluper caputim-
peratoris poluis, sublacaq; de laquearicabula, quxe capur imperatoris recta despicie
bac, mictendo ponderi Foramen apcruic, demisso func (xepe explorans, ne laxum in
cadendo Fallerer. PoAtquam latis explorarum est, minister doli surlum innoctelcan-
dens, de super obseruabac, dum Imperator Ctaret ad orandum in loco quo consueue.
rac. Pamenille auidus alieni exitii, Ced nescius lui, cum pondus in capur Imperatoris
libraret (Imperator aurem parum se de locomouerat) cum pondere intelixiple pon-
dus illae so Imperatore cecidit. Pertotam Romam eito resinnotuie, e plebs, guae non
Facile sedari porelt, dum moca tuerir, inuiro Imperatore lemianime corpus pelsupes
50 per laxacractum in Fructa discerpsir. Tum vero cuncti rem ligno non evencui as-
gnances, de e animis imperatori deuinctiores Facti lunt: Xx inimicum colilium nol
Tolum illi hdeles tirmanit, sed e multos exinimicis Adeles fecit: Reque dum nocero
Studuit, protuit. Denique Imperator omnibus Romx compolitis, impolitoque rrbi
praelidio, ne ei tidem mutaret, noux dignicatis apicem gerens, in Peuconicumre.
num scucctS cA. dCd mullatomuma lonsac. Nam li, quos Impetater ROMRPIK

## Folio 386 — 886285755:0404
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000404.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
58
IIZB FC
RL A DL V1L A
sidio impolierat, aegricudine corte pu quam de locus de rempusinculerat(eratenim et
Ras)nernoquidem superstire orcui Lunc. Punc Romaiuoo praelidii (ublaco, ComL
Posdibitrii Cui tacta aa Chediie, ee relumpris aduerlus Imperatorem armis,
pullo Apoltolico alium consticu. Nam ille prior Cregorius a vita discesserat. Ouod
bi Imperatori compercum eller, icerum aduersus Romam exercirum promonit. Sed
in Icaliam veniens, cum legati a Ronia pactum pacisterentes ocurrerent, ex cum ini-
mici moliminis Fama sequeretur, relicto in Icalia Ailio Conrado, iam eum regnilui
haerode delignaco, regrellus est, scilicer qui sc gralanci Machildi, _ pene tota lcaliam
sbi vendicanci; opponerer, a regnum quod Fucurum erac luum, de manu fcemina
colleret. Duid Facient inimici, cum insurgant in parentes iph Alii. vnde lecuritarem (i- 18
biquis promittas, cum nec ab cocurus (ic quem genuie: Ceentiam connubia: nemo
sibiopret hxredem: haeres tuus cricholtis cuus. Nam non Colum ce domo tua praediil
Guospoliar, le d _ ricaspoliare Festinar. Filius Imperatoris, quem in lcalia relictum d
Pacro, de quam obcaulam relictum diximus, a Machilde pertualus, (quem enim actu-
tia Caemincanon subuerrar, aut decipiac:) iunetusinimicis parris, coronam sibiimpo
Tuic, regnum inualic, protanauicius, ee ordinem contudic, impusnauienaturaM, qua-
rebacpacris sansuinem: quia non nili lansuine parrisregnare poruisset. Ouod rbi ad
hoctes Imperatoris currens tam a pertulic, exulrabane, plaudebane, cancabant, lauda.
banctaccus, Pla Cipee alicem Facti. Miccebantpropere legatos, qui si.
nulum animonoui regisadiicerere, cadderent olcum camino, quiperse, se d con- 20
tra letreem e opem perpeluassnare. Ouanguam dudum se tam tilio quam patri
nunquam obcemperaturos coniuralicl. Imperator aurem ad hanc tamam cametlI
incus abluir, in granicare camenlua l Poris renuir: _ non luam sed Alii FOrLMaI COn-
eius Ilenricum adhiuc pucrum es promouere cogicabat. Poitur multis proce.
dirus holtibus, regnum inualiel, a quon patrem non solum regno led de vita priua-
HOCTCIBLB. CAUSA PEXSTAFCHE, VEPEF MIM REINE _E SCCIUS FEGHATC PAFCFCNFE: E a(- 30
queltus est. Cum aurem cum ab inceptoreuocarenon posser, nocam luam iniuriam,
quam exemplum iniurix per vicionem eollere quaeres, tilium exhxredare, _e Fratrem
rum conventibus habitis, Imperator super hlio luo Conrado conquectus est: quia ad-
se Conate. Ma am publicant Mm debere, vel sinullum ca moveret, laliem
Fertent porius electionem in minorem na luum, quam iure maioramilisset. Pla
rique contranicebantur, nagis veentes ingenio quam iusto eL vero. Mulli autem pu.
bleo bonotanentes, lencentix vocoqs ispetatoris concordabane. Pandem omnibus
inram sententiam cocuntibus, e concorditauore approbancibus, ImPerAEOFMI
Horemhilium, invalore prius ex decrelo cua Mne alo, haeredem regni luiconcti
tur. d quo, ne deipse abire in riam Frarris sui, iusiurandum accepie, ridelicet ne VH-
quam se vel de regno, vel de praediis paEriS EOVIVCIMC(MIIIFOEEC Cx COnSen ( ipSIUS) in
ebmicceret. Tamcum murmur d mecus crat, inter duostratres inceltina bellatore,
Magnamq regnicladem Futuram. Sed qui omnia dispensar, hunc metum lechoma-
tocistilii sultulic, _ veregnum inrnam concordiam redire POHCL, OCCAHIONEM acdit. 40
Ouibusicarranlactis, holtes Imperatoris derruncato cories capite non habentes cui
aemarerene, pactione lubacti, quod oprimum cralinpacemoend aomeann
CHTITATeM CASETA COHHCFEETEME. Pgitur ve vbig; pax  rranquilliraS esseL, ConHOCALS au
Curiam primatibus, pacem pertorum regnum subiuramento Armarifecit Er ad intir.
benda mala quxe hebanc, orauem poenam intransorellores decreuit. Ouod quidepa
Cdecretum quantum mileris e bonis protuit cantu peruerlis e porentibus nocuii.
Illis copiam, iltis egestarem e Famem intulit. Nam qui in milices bona lua distraxerat,
vemulcomilire Cipari procederent, de aliis armorum copia lonse praestarent, hi dum
libi licencia rapinarum exepta est (quod paceillorum dictum lic) cgectare laborabant,
cellaria corum penuria de Fames pollidebat. Ouinuper spumeo Ferebatur equo, Con-5)
tenus esse caepit vel rulticoiumento. Oui nuper non aliam restem quaerebat, nili
querubeomuricerincta arderet, bene lecum actum aiebac, si nune vestem quamm na-
tura luo colorecinxisset, haberet. Craudebat aurum no se iam in luro calcari, dumslet
corrupumOrcsinCulEcaE, corum penuriamasistra re secabat. Oppida in ripispolica.
reis calcaribusinopia cogeret rei. Denig; quicquid vanitaris, quicquid superhuitatis
Quibus

## Folio 387 — 886285755:0405
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000405.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
HI P NR I
IIII.
IM P
quibus praedanaviui retum praebebac, nauta securus, esuriente oppiduli praeluc, ple
teribalares, neC UuS LCMa. LLiniurias luasiniuriis vindicat, Im perator Luas
Dace vindicabat. Cum aurem domini cum lacellicibus luis per aliquor annos hac lege
Arinserentur anxii, quod no liceret eis vei libertate perverlitatis sux, icerum aduextus
Imperatorem murmmur mouebane, icerum super eius factis sinistrum rumorem semi-
nabat. Ouidillud (ro80) CA, quod admilir: Nempehoc erat, quod Scelera prohibebat.
quodpacem exiustiriam reuocabat, quodiam larro viam no obledic, quod Cylua suas
inlidiasno occultauir, quodnautismercatoribusq: liberum erat luam ire viam, quod
veciciscapinisrapror cluricbat. Cur, obscero, robis non aliunde nili exrapeo viuere
0 placet: Reddice agris, quos ex agro depulistis armis: Coxquatenumerum latellirum
admenluram Facultarum, recolligite praedia restra, quae Cuice (parlictis, ve multos ar-
matoshaberetis, _ redundabur omnibus bonis horrea e cellaria vestra: nec cricam
pliusnecessc alienatollere, cum quilibet ex proprio poliabundare. Sic Ar, venec Im-
perator crimine denoretur, nec bellum in reono moncatur. Sic hr, ve e corpori lacil-
facerehabeatis, de animas restras (quod Felicissimu est) Calueris. Sed nihil ago, alinum
ad lyram roco: C onsuetudo mala aue nunquam aut rix tollitur. Pgicur alluctirapinis
vroccasionem reperende consuetudinis invenirene, mouendisiterum bellis aniirium
intendebant, irerum aemulum Imperatoris reperire quaerebant. A d quam rem Ailium
eiusmaximeidoncum existimabanc. lcaq: ve luggectionilocum inveniret, quae prima
20 decipiendi lenocinia erant, frequenter eum renacum se cum ab ducebane convivio-
rumillecebris inelcabane, iocis in dissolurionem animimulcebant, e ad pleraq; Faci-
enda qua adolescentia suadet, se cum erahe bant. Denig; veticinter adolelcentes, quo:
dam Codalicatis glurino vincti lunc, rectiam hdem dexeramqi muruis lacramentis da-
rent. Cum ergo cum multis dolisirretitum decipi posse considerarent, quodam die
inter alia tanquam ex obliquo patrem eius in mentionem adducebat: le mirari, quod
tam durum pacrem pari possec. nihil cum à Ceruo difterre, cum omnia quae leruilunt,
tolcrareripatrem ejus senem esse, _ moderandis regni habenis invalidum: Siinvecti-
curam reoni r(gs ad obicum eius differret, haud dubium quin alter illud sibi praeripe-
rec:illum multos fautores habicurum proprer inuidiam ec odium parris sui: Le aurem
30 omnium rota in se cransterre, si non cunctaretur sulceptiregni gubernacula postide
remaxime cum pacre eius excommunicatum e ccclelia dudureiecerit, dc proceres
regnireprobauerint. Nec libi obleruandui, quod incaute iuraverie, imo rum demum
Telanctificasse, iuramerum excommunicato iuratum irritum Faceret. Pater vero de
Elionihil mali Cuspicacus, Familiaricarem ejus cum maioribus reoni probauie, sperans
eoslibipostmodum tanco hdelius ex ralidius auxilium ad obtinendum rernum lacr-
ros, quanto priusinnicem in amore magis coaluissene. Juid mulea: Sarimillectus
abstractus a concupilcentia, maligna suggectioni (ve lemper seductilis est adolclce
tia) nec roco detuitnec Facto. Tgicur tlius Imperatoris obleruans tempus recedendi a
patre, quandoidmaximo patris incommodo herer, cuntem illu cum exercicite Ia
40 quoldam Saxonurebelles, qui per legatos obuiam Imperatori millospactioniinsicte.
bant, repenre abstractis ab comulcis, detcruit, proculdubio de seredus ab iis, qui HBI VE
50 sepeluLICEPAETCM. MOK CALCEHHNOTHWDEKCILMaa Obledit, rbi quanta virturepu-
Puoharec. cceuaca Pecas Pacls. Lcn Ca) Laclum paleals anccum.
non accediciniuriam (ed nacutam: m aluir oppidueradi, quam Elis discrimine liberari:
DeserFOFhereE, perlualerut. Missis Imperacor post culeratis, cam lacrrmis quam man-
daris renocauie, obtestans cum, ne senem parrè contriltarer: imone parrem omnium
oftenderet, ne se spurishromini exponerer, ne se Fabulam mundoFaceret. Inluperme-
inillee, qua le lbi cantione oblioaHet: HIOITeS CHC HOH aMNICOS, MMHaIaLOTEShOn CON-
sulrores, qui libicalia luggellillent. Ileprorlus abnuit, e le non vlcerius lecum patucu
habiceum, quia excomminicatus estet, asscruit. Ira lub specie caulx Dei sua caulam
egit. Ilico Bauariam, Sueuiam, Saxoniam percurrit, proceres couenie, actraxir omnes
(Ve suntingenia nouarum rerum cupida) e subinerauir in regia porestarem, tanquam
Ghacum Cc, Clades veriulq; parcis argumento tuit. Sed oblellis quantominus ipes calo
Paus animiinerac. de nili Imperacor iceleri palcCns, Caltellutradere praecexisser, adhue
ibicasta oblidione laboraret, excepro h Cola tames quae cucta expuonac, illudnon ex

## Folio 388 — 886285755:0406
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000406.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
AI5FORIA DE YIF A
maluit ciusiniuriascolerare, quam vicucare. Ioicur oppidani oblaca qualem vellene
Pactione, oppidum eradiderul. dimisso q exercitu, rex R atisbonam se coculie, vream
dum adhuc ancipici pederet ano, tabile libi txaqi hdeimmobilem Faceret. Ouod
rbi collperir Imperator (se dir enihcunc in rrbe Wirtzibursen (i) reputanstilium vel
inilinere velin rrbe coprehendi posse, cam praecipiti tamqs raciro cursu restigia eius
lequebatur, veicer eius non ance, donec modica curba luorum, eransico Danubio, ad
vrbem immiltis equisruerene, prae scirecur. Obstupetactus tilius ad tam subiram e in
opinalamrem, ex vrbe protus. Cul lugis notugien dum. cur fugis patremiuum: se
quicurre, non perlequitur: sequitur, inquam, non reholtis, (ed repaterinon reperdat,
scdreleluec: sequicur recurbacam ex te lempublicam in quierum Cacumrellituac, el. 10
ruisreblis in tucurum proipiClal. Tranato C Brexnunciis per Bauaria ex Sucuiam, (par-
sum exercitu recolligir: Dux res upelatorem coegir, rre ipse exercituM COSCICI.
filius. Hincpietas, inde turor consedIc. Caq potentiores veriulq Parris, tanqua canci
dissidi, mediatores convonire, utcL Parre Imperatoris eranr, persuasibilibusillecti
banc: _nili domelticam fraudem prxsensisset, Colus cum paucis periculo relictusel.
cuidetiliononosdocer,  docerivelles, excum cornonhaberemus: C OsItanS 20
Imperator, quodinimici sui via qua venerar, persequeretur eum, ad ducem Bohemie
Tgitur exercitus vierqi ad Auuium cui Reginonomen, le libi oppoluit:hincpater, inde
verbis, e multis magnisgs pollicitationibus actracti, erga Imperatorem in Adetrige.
ser. Igitur quod Faciendum Fuic, (celeri Forcunxe gs cedendum puravit, e ad limilitudi-
ne Dauid, ne filius parricidateret, Fugit. Ouam mirabiliter graria Dei operatur: quam
diuerrit. Oui quamuis nuper cum in arcto non bene reliquister, cum masnotammen
inmanus corum renisset, ctaMmici. Sed duriusmoneberis, cum exhactam leni
admonitionenon corrigaris. Cum aurem Imperatoris tusa cognira esler, euencusille
Cum agnouissent aduerlari cius, melleces oe caulx sux, si remirerille, tam arma-
cus multicudine, quam ratione, hanc trauce lesi lusserebane, re obuius pacrisumpro
Valde poenitecis rulcu culpam tateretur, _ gratiam expeteret: dolere se, quod maligne
luogeltioniconsensillet, paracum le ad Oeh laristactionem, dum graciam inveni
rec. FrCisic occasionem traudis invenire pone Meccurilla: Sin aurem, traus ipla pro
ide, simulatio reneretur pro reritate. Llac in ltructus arte cum venisser ad patrem, pa. 40
cer credulus verbis ex lachrymis filis, irrinc luper Colu eius, Aens e deolculans cum,
sauilusinstar illius cuanselicipatris, relltame tiliu qui mortuus erat, ex invientum qui
Perierac. Ouidmulca. condonauir Eiliotam paenam quam culpam: echoc fuirilliiniu
Deccato tilii, paululu supplicii lacis elt parri. P’ost Hec Patrem sicur fcta poenitudine, lic
ec consilio Fetellir, luggerens ei, quemacm oculibi suogectum fuerat, ve dimiltacana
mulcicudine, ad curiam ambomediocri copia Veel. Mee, Cus splicoiisenein
concordiam, quod illirelisteret: valtars oma, li perserent ea copia. Placuitcolilium
Pacriibonu quidem, li traudulencunon tuillet. Dimillaqi mulciudnc, ops quat
crecentis viris ad curiam Ailio comire persebac. Penrum estad nocturma manlionem. so
ibi se hlius obscquio parristocum impedebat, ibi se pacer cum tilio mirum inmodum
pertotam illam noctem oblectabat, colloquebalc, codat, amplexabatur, oleu
labatur, auidusrecompelare damnum oblectallons aea: Ccdnescinsillam
honore luscepic, _ vsg in Saxoniam deduxit: vbi quamuis infestos e Forresinimicos
haberet, per eostamen, d ab cisvlqi ad Rhenum honoritice deductus elt. Vnde hoc:
nisi quod manus Domini erar cum eo, e ilibilem ducem habebat, qui cum secu.
rum per cela, per hoctes ducebar. Lloc miraculo monicuses, d fili imperatoris, simo
neripolses, vidilceres vencrari patrem cuum, non perlequi, quem reneratilunt, cum
mulcos ab eo leduxic, mulcum q rebus Alii sui accedere, luis aure decederetecit. C on. 30
tinuo rex vetauenrem sibiForcunam rroeret, curiam Moguntinam adnacalem Do.
iniindixic, inuitauit proceres, ac cerliuirmultos, vr cunctisinnotesceret, quia domi-
musrerum esserellet. Ad quam curiam etiam imperator, convocatis necellariis suis,
venire dispoluir, volens in rationem ponere, recte ne secum an secus actu csset. Ouod
riam Elis vindicasse, paterna lenitate tliu corripuisse, iuxra illud Comici: Pro magno
habilae. P Mlclallallb llC Crum appEopinquateme Mogunciae, venicnunciuo hubot
MaTUS
Oblectationisnoctem vltimam elle. Micut, llaudem vimq: tam ordinata Forrunam

## Folio 389 — 886285755:0407
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000407.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
HI F N R TC
ILLG LMt P
nacus qui diceret, BaVarOS _ SucuOS cum ingenti multitudine MloguntiaM venIHC.
Func hlius sugressit Imperatori, non essecurum venire in mediostrostes, nili prxeten.
tatis eorum animis: audaciam hominum nullis regi frenis: diuerrer et porius ad castel
lum quod iuxta erat, du ipse conveniret eos, de a sencencia inccepri deduceret, e ad cu
obrequirendam ciusgratiam, secum adduceret. Fecic Imp. vei filius luggeserat, di-
vertie ad castellum, non cernens laqueum doli, qué rexerat pulchra speciesmendacis
Adei. Cum aurem imp. cum paucis inerasset, occlula porra, tidelibus eius adiutusnega.
batur, derectags Fraude, qui recepcus est ve Dominus, cerus est ibi ve captiuus: IFa93 ap-
Politis patri custodibus, cum hoc Eraudis eriumpho ad Moguntinam curiam reuertus
I0 filius, canquam rem rirturis egisser, cum magnaiactantia retuli, quo ingenio parrem
coprehendisser. Pum vero curia plaulu laeticiags relonabar: de netas iusticix, Fraudem
virenri asseribebac. Scacim misso legaco, parrimandauie, re si vicam seruare rellet, ab (95
mora libicrucem, coronam ee lanceam, exreras regaliarralicterer: de munitiones
quas Ermissimastenebar, in manum cinscransterret. llcc ille cunctabatur omnia que
inssus est Facere, nec imperium pluris habebac quam (c. Scd non in hoc larisfecisse vi-
debatur, nili d iple coram veniret, e in conspectu omnium imperio renunciaret. Ve-
nicersonon sue porestatis, (e d in comprehentione adductus: Soluscoram eis, qui du-
dum coram se Ceterant, Retic: nec orationis libertatem habens, ve captini fortuna po
Rulabac, loquebatur. Inguilicus de Spontanca imperii renunciatione, no quod rolun-
20 ras habuit, Ced quodnccessitas coegic, relpondir: Se videlicet imperio renuinciare, non
vicoactum led propria roluntare inductum, sibi iam defecisse vires ad moderandas
regni habenas, no se eius iam cupiditate reneri, quod longorlu didicissee, habere plus
moleltix quam glorix: tempus esse, vehonore cum onere depolo prouideretanime
sux: tantum Alius cauerer, ne quid tale Facerer in se, quod indignum esser, at illum Fa-
cerc dE se pari. Mulros C oratio Imperatoris _ Fortuna ad gemicus d lachermascom
monit: Ailium autem ad milerationem nec ipla natura mouere potuit. Fccum cade.
ret ad pedestilii, orans, verecogicaret in se lalcem iusnaturae, nec rulcum nec animum
ad parrem redexit: Cum ipse potius ad patris pedes aduolui debuisset, co quod illire-
ouum (euius haeres ab ipso delignacus fuerat) impatiens mora, praripuisset. Praterca
30 veniam precabatur ab omnibus, quos unguam iniuste la Csset: Sed de pedibus Apo-
Stolici legati aduoluitur, orans _ oblcerans, ve se a banno solueret, de communioni
ecclelia redderet. Laicimilericordia mori, veniam dabane: Legatus aurem domini
Apostolici ablolutionem negabat, allerensnon hoc sux porestaris esse: oportere abi
Plo Apoltolico ab solutionis grariam cum expectare. Ouid mulca: abrenunciata im-
periali dignitare priuatus discesic, et ad quandam ciuitarem, quam silius rictuiillius
permiterac, receHic. Ouam impores porentia mundi, quam instabilis. ScdnCC POten-
eia dicenda est, qua ad omnia qua rulc efticaxnon est, ex qu’à qui assequitur, amitrere
Porelt. Flis itacranlactis, tinitaqu curia, rex luperiores Rheniregiones _ vrbes perrral-
iic, d veres poltulabat, liosbeneticio, illos iniuria libi subiccit. Cum aurem intrasset
40 Allatiam, ibi Forcuna eius aliquanculum hae lic, ibi pugnam eam intelici euentu, quam
mprudenti sessicincepto. Nam cum in villa Rutach: quae mulcicudine praualet e
iarmis, lacellices eius superbe grallarentur, Frequeria ciuium iniuriam prohibebat: nCc
enim dum iniuria modum excederer, paties eHC pOFerAE. AUdiLO LUIEI, FCK PTOPC-
rabacnon reiniuriam prohiberet, Cediuuaret, non repuona ledaret, led amplius com-
moueret. Oux restotius rillae curbam exciuit: ruit irreuocabile vulous, Foemina cum
viro, Ceruus cum domino, ignauus cum Forei: de Veplerunqs fic, animum iniuria mini-
Rrauit. Incopca pusna, incepra eAFusa. NNam qui regix partis erant, cum viderentim-
pecum turentis curbx. eerem in arctolicam, conlideraces in virture lua cladem, in (ola
Fuga Calurem, qui porerant tusa vicam Ceruabant. Oinfelicem cuentum, odcdecusre
r0 snitugienterese, resalia insignia vulsiprxe da Facta sunc. Resipilcetandem rexbone.
relipilce, de suxernam iram inhac lorteruarecognosco. ludicium irx Deiest, vituge.
res, qui pacretugasti: d inligniaperderes, quae parri abstulisti. Sed hisposteareceptis,
incerueniente pacto pacis e gracia renix, regem sentenciam mutare fecic altum vul-
nusiniurix, remaiorirobore collecto, villa incendio praedaes rastaret, ec in homines
lociillioindiserera ex de lavicet. dec quodin se torrinaranu aula elt en paris conti.

## Folio 390 — 886285755:0408
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000408.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
TISFORLA
DE V IT A
lio prodisse suspicatus, nonas iniuriarum cogirationes in eum cogitare ccepir: de nesibi
eet obstaculi materia, vel ad comprehentionem ejus, vel ad expulsionem animum
incedic. Irag; Leodii, vbicum hdem de Fortunde sux recepraculum invenille audierae,
Pascha libi celebrandum sacuit, vr e iplum, litieri posset, comprehenderet, e ab exi
modum direxit: Siincerrosemce, sili dulcissime, tradicio hominum an mandarum
Ccopo quiluihonorisamulum recepisler, iniuriam expostularet. Cum e; pater audis
set, quod hlius L eodii Pascha celebrandum stacuisset, legarionem ad cum in hunc
Deipraestancius, magisqi cenendum lic, respondebis, nili a vero deductussis, limilem
elleiumentis, qui caleltiaterrenis, humamis dininanon praeferat. Cur erro maois au-
dis eos, qui tibi suggerunt, perlequere pattemcuum, quam verbum ipsius Dei, hono- ie
raparremcuum: Ilti re decipiunt, non instruune: Ictihonoricuo non prouident, led
invident: Icti sub specie hdei, pertidix lacfecosnectume: non alicer peruenire potue-
rumt ad destructionem honoristui, nili per aeltructionem nostri. Fuerit lane, vepec-
cacls leis exigentibus (quae lencencia accellariorum meorum cst) abiccerie me
reonum quodcibi paraueram, mihipraeripuisse. Barbara reona cam inhiumanumta-
Cinch caau adeuovene: ips pasani abhorche, _ qui Deumneleiur, quid in dili-
Deus, neregnem: artamentuum non erat, in abiectionem meam operam dedille, et
Sendishrominibusnaturx debeant, rccognoicunt. Sed quid mirum, si maliona lurre
pridleductilem d immacuram xratem decepic, cum eriam senes de fixum animi s
tunt ad malum mala contilia nonnunquait inflectant: P’orcuna mea alieni porius, 20
ulat addideris, non iam exculari poteris, cum e Factâ crimen esse scias, de infectam
quam cui Cceleris est. Parri cu in manibus suadentium cras, non ille intuis. Si auremin
Hontacere queas. Audiuienim, quod Palcha Leodii celebrandum decreueris: Ouo
Mlocotdes d pietas epileopi me recepic, cum non eller, qui vel beneticiorumno-
FCEOTUM RCCOEdATETUE, Vel FOrTUnK COmpatCLCtuE: cuius profecto benehciisinmetO
ccetresia liberalitaterelpondere: tantoq; Celrior de eius hde poteris ese, quantot.
Cale palchaliretinendum decreuit. Ac dieis, ctonum a conceniens esse, vr ca festiuitas
laecicia: quod quidem _e cgoadmodum cuperem, (i non essec, quod cimerem. (Neque 30
delius erganosprobacur esisse. Flic, nilité Forre domoreceperic, mesecum infectiui-
nosiungat, porius quam diuidat: re velle, te cupere, ve ibi cecum agam diespalchalis
buseorum mors e vica tuillet. Omniamihisluspecta lunc, omnia rimenda lune, maxi-
enimnon pollum noncimere eos, quosmihi vicam permilisse paenicet, dum in mani-
Meincurba, vbitanto ditticilior est periculicauco, quanto maior lceleris occasio. In-
Mcelt, quodexmedio eorum quimeoderime, longe recessi, e in exrremisreonitui
Amousme contraxi: ve vel sccessulocicuus M VelliFortuna mea poltulauerit exera-
leam humanitatem experere, cirius regnotuo cedere posi. Precor ergo vr caula
Baltiscuipalchalem curiam alibi disponas, d ist ceCS, GC MsacaIS SFalIa,
eCepi cum non liceat Imperatorem, Calcem NoipeeneMMas, ne ver in menmnr
dibrium, relincuum opprobriunarretur, quod in solennica m a cicuo.
Aisincerta hospitia Fortuna mea quarere cosatur. Si feceris quod postulo, maximas 40
Slateshabeo: Sin aurem, malo villicus elle in extet ICSMIS, GULMTLUCOLIOSTAVCIII
Teonis quondam meis. Flanc legALiOnEM pACTIS AHTBTT AA AIICIMIL HHIAS, RCCALCNLCN.
tia ladleducipornit. Ouamobrem cum iam instane pala paus recedere vellete.
hibebane: Non se posse pati, vrintanta teltiuirare crectishous luas petererlare
brasq; Ferarum: illum quidem ablqi caula destitutum imperio, lea Hoamicorum ob
lequio: sipace trui permmicterentur, nihil se magis quatus paCCt Veic. I AulCMI LCSdE-
nisagenda sic, arma libinon defore. IIle verone eismaceria cladis eller, cedete quas
manere rcilius allerens, tandem eis cum importunius instarene, consen (ic, e vepotu
labanman (ic. Jam g mulcus equicatustaciem regis lonse Pacluens depa
Uii qui vOCaTuE NNOTa, VenCTAE, _E AIECTIHS FIPX CFCPICMCMI AMHS PTa aICH aUCIS CHMIL
Palcis occupat. Namcurbam armatorum non longe per opporcuna loca in incus
locauerat. Dui repuonam provocaret, nunc equum in rectam cursus lineam immi-
Lic nunc in orbes Aexic _ reflexit, _ si pares numero contligete cc CC, su
pilcopus e FTenricus dux (qui d ipse ab epilcopo fueratinnicatus) cum recedere pro.
quiluie. Hec mora, tanlickla adt Co bt e Palle te o, alte su tenter n ato
retiba

## Folio 391 — 886285755:0409
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000409.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
EI E N R ICI IIIB IMP
FeACMI MunCplIOnam inFere bAnE, nIHCFuS, 2 agitabanE. Interim vnus de alcertrantue
poncelociorum numerum lacenter auxit, de rupro cerraminis pacto, ex xqualiinxe-
qualem sccic. Ouod videns silius ducisterea cum suis vertit, nOTAM VEFUSCrCE, quam
vt Fallerec:nec tam retugiens periculum vitarer, quam velequentes in periculum de-
ducerer. Fliaurem qui ex aduerla ripa erane, visa fuga, praecipiti curlupontem cratle-
Untes Fsientes perlequebantur, ionari Fururx Torris ex Fraudis que lacebaL. P OCtquaM
enim vencum est ad locum, rbi dispolix fuerant insidix, exurgentes de insidiis, im-
Decu magno in perlequences terebantur. Illi aurem inopino terriri periculo metuque
curbance, nilracionis in armis habentes, in fugam se retOKLerUnE. Sed quid protuit a-
1o verrisse pectora, de vulneribus cerga dedisse: leaque multi capri, mulcirruncari, mulei
occis sunt: victorque cruencus non alium modum seeleris habebat, nih quem Fasti-
dium Faciebat. Adpontem verorbitusaxmulcieudo le coarctaverat, tantoplus scele-
risimpiamanus pereoir, quanto minus constipata curba le movere poruie. Sed ulio
plures Amrius ablorbuie, quam en (iShaulir. Nam cum hostis a FerSOprEMCTeF, im-
pellentemetu se in Auuium prxecipitabane, d actoniti consuliqs de morceinmorcem
ruebane. Fcac ibi cernere de aliam miseriam vel maximam, cum ponsmulcicudine
Praegrauacus repente corruit, ee Auuius homines equosq paricer inuoluit. Nullilocus
erac euadendi:nulli profuir ingenium natandi. Nam aut armorum pondere, aurin-
haerencium connexione Farisatus in protundum erahebatur. Ouod malum viscele.
sius eset, in ip la dic parasceue contisic, creuicque magnicudo lceleris ex reue: entia
cemporis. FTis icatransactis, rex icer Coloniam connertie. Sed cum illa quogne adi-
cum bi peaclulisset, in villa quae dicicur Bonna, dominica tatmum PaCchae pera-
Cta Moruniam Festinus rediir. Fic sparlis vbique legatis, querimoniam ad proceresin
huncmodum direxic: si perinvasionem resnum occupasem, tamen relistentes po-
reltatinostex recunderem, in quancum posle. Nunc aurem cum in (iin pra reoni di-
gnieare vestris patuerim pexecepris, aulus est quispiam impune in publicam concume.
liamregnum ee nos aemis rexare. Cum enim L eodium icuri, rbi nobis curia palcha-
lis trabenda tuerat, ad Auuium Molam venissemus, epileopus L eodien lis _ duX Lsen-
ricus, de quorum hde e oblequii devocione mulcum prxelum ebamus, nobisLAtCNECE
30 insidiaspoluerune, e nostros inscios e ad pugnam imparacos exdebane, capiebane,
Fugabane. Oux de quanca clades ibi acciderie, tam puder reterre, quam inulcum di-
mitere. lsitur constrictus ex eventus aspericate ex temporis arriculo Coloniam di-
verii. Dux cum merecipere latis superbe returaret, apud villam Bonnam lanctum
diem Palclix vecunqe peregi. Cui viquam regix persona tana concumeliafacta cst:
Nec lolum meperir lixc conumelia, vos despecti eltis: isti prasumptores decretave-
Ara auchoricacem habere nolume, ua cancum stacuca trma esse rolunc: deniqs in quos
torum regnipondus sereclinet haberi cupiume resem quem constiruistis, desticuere
Paranc, venihileorum quae vos decerniris, racum lic. Isitur lxciniuria mearconipo-
tinsest, quam mea. Nam rnius capicis licer summideiectio, reparabile reoni danuure
40 cs. Principum autem conculcatio, euina regni est. An haecimpune Feremus: _ ex i-
onobilipacientianostra magiscumebit eorum superbia: ABsE, vequi dicimurinho-
norati, dicamur e inulei: pauca dixisse Pac est: delides animi prolixx cohortationis
stimulo opustrabene. In lrenuis causa magis ad incicamentum Facic, quatm ver b2.
Ouiaigicur concraram superboshostes R. P. viribus viendum est, expedticionem vo-
bis derogando praecipimus d praecipiendo rogamus, cuius collectionicempus calen-
das tulias, locum Wirzibursenlem vrbem praesinimus. Cum ergo audisset LTenricus
dux, e Colonienles cum Lcodiensibus, quod luper se rex exercitum ducere vellet,
arma parabane, copias collisebant, vibes tirmabane, et ad reliltendum parivoro Au-
dioque sc accingebane. Sed _ Imperatorem consiliis _ precibus vres ebant, vrimpe.
fo rialem dignitarem, quam non ratione conrictus, ed viFerrOGUe MOrtM intentAnte
conctus dimisisset, relumerer, se libinec armis deFore nec animis: muleos illum in
breni Faucores habicurum, quia mulei mulcum abominareneur tam insolitum Facinus
 inhumanum. Ouorum imporcuniraciliac ille rationerenici ceepic, impossibilc esse
amissum imperium armis repetere, quod posellum armis retinere nequivisset: il-
lud sibi non elle cami, ic muliorum exitio rccipictdum cristimaret.: bcacuus sibi et
13

## Folio 392 — 886285755:0410
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000410.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
397
ISFOR T A
F
712
curiusfore, vepriuatus, licer indione deiectus, viveret. Sic verinque data re ddicaq, ra-
ciore, cuminctare non delinerent, ne benignicatem circa le removeret à le, necad
ineorum consenlicnecabnuis, prouidusq Fucuri, pracipices eorum animosspedu.
bia luspendic. Lgicur primo Coloniam, qua primum impecum lacura fuerat, vallotur.
ribusquemuniebant, ec congestis belli Stipendiis, impolicojue prae sidio periculum
sum Forcibus animis expectabanc. Sie ee alias rrbes quasinuadendas credebane, mu.
nicione, machinis, ee roboremilicum turmabant. Sed ex edictum sub comminatione
crudelivbique sparsebant, Vaallelu chelenam inmasna superbia super se ventu-
rum paraci essene, ex parriam, liberratem, vicacs detenderene, HCC CINCTeHErxOres
Iltas corruptionis ludibrio substerni, vel agros in alienos dominos distrahi. lamrex 10
Khienum cum exercicu ralidocransierac, de Primo Coloniam, qua quali capuriner
alas ibeseminebac, magno impecu inuali, pucans le libi membra Facilius lubiicere
Polle, concricocam ralido capire. Sedres lonse praecer spem euenit. Nlamcruentare
Plarecroacti, procullocaris caserisribem cblidione vallabanc. Mlagis aurem dixe-
rls, obseloresab obsestis obseslos. Llam prerebis sibinauibus, quae per Rhenum de-
scendemes exercirui commeacum porrabane, premenre tame quasi quadam obsi-
alone constricti laborabant. Incerim vevrbent ab obsidione liberarene, coriuspatriae
roburrndique coibac. Sed Emperacortam crucurum Facinus deteltacus, puonam ob
mxc dissiradebar: cur eiscamus ardor pellende Oblidionisine Aer: quae nonnilimaena
sulcladepelliposser:tollerent omnem lolicicudinem capienda vrbis, quae et extirmi. 20
caremurorum ee ex Forci milice curillima, el Omnivictus genere esser opulenriltima
decedene e Rhenibeneticio, qui per naves dellcias quas appererene, inviro obsesto-
relubministrarer: linerent potius cosin clactelluam Furere, _ in expuonabilem rr-
Dem, rnde rulnerarantum caelosq reportarenc, impugnare: linerent eos late valtare,
dum curis copia con sumpta, clurireinciperent. Iherent eos graslari, dum equosviret.
Sue labor eneruaret: Fore rerictoria libiparuo constares,  paululum colerantia e op
porcunicacecemporis vei voluistemr. Sic Imperatoris horratu apugnareuocati, hocti-
destancum excursus obseruabant, ee ignaros loci passim cadenres metum hocti, ne
IOHGIUS CIIAGATETII, inCUTICBANE. OMMIA VCTO QUIX PEXdIXCTAELIPETATOE, CUENCTUNE.
Duociesenim centabant porrasintringere, actere urum perrumpere cormenciscur. 30
Lesdeiicere, infectonegorio, vulneratantum de lunera ad castra reportabant. Sednee
vlcerius prosredilaticante in inlicliis holte praelumeban: homines de equi exhaustita
alimencorum penuria quam laboris improbicate, viribus deficiebant. Namagris in
Circuiru ractaris, nihil reperiebane. Acceltichis malis eriam morbus, quem FaTorca-
Itrorum (veheri (olet) aere riciato concirauerat, quinon solum vulous, se d iplosprin-
Cipes autxgritudine contecit, aur lechorapuic. Fluiusmodirerum aduexlitate Facisati,
quidtacturi essene, ambigebane, quia volentes mort, occasionem puona noinvenie-
bant: auchredicum pararet, certi quod holtis atereo premeret, exercicum suum Fuga
parsendum metuebane. Dua tempeltate mentis dum Auctuarent, lubico tama veni
ens, nubilatanex percurbationis in lerenum convertit. Reculic enim, Imperatorem 40
morris debitum persoluisse. Ad quam Famam pestho lxelicabant. Sed cumnuncius
extremum munus, paeris annulum videlicet d placium, cum mandatis tilio portans
venisset, canta lacitia oborta est, ve voces oracularium minime sccals poslent. Sednon
minor luctus circa tunus Imperatoris crat: proceres plansebant, rulgus lamentaba.
cur rbiqu semicus, rbiqi planctus, rbique rox dolencium audiebatur: ad exequias il.
las ridux, pupilli, deniquerorius patrix pauperes cohueniune: deAent se Orbatos pa.
tre, Fundunt in corpus lacrymas, deolculantur lare asManus, vix auellebantur ab am-
Pexu extincti corporis, vix illud condendi copia dabatur. Sednec luucu
banc, ibi vigiles lacrymis ex orationibus racabant, plangendo tecales, L fecitando
Plangentes, quanam opera misericordix fecillet in le: quanquam mors eiusplan 50
sendanon tuic, quam bona vica praecessic, qui fidem rectam, per itam, com-
punctionem cordis amaram in excremis luis tenue, cent ec de pudetais aamil-
iispublicam asere confessionem puduic, qui rota cordis amcilale doetCorpo.
riscibum sumplic. Felix es Imperator Fenrice, qui tales excubias, calesincercesso-
rescibi paratli, quinue n pr et alct e anu Dominirecipis, quodinmu
ms

## Folio 393 — 886285755:0411
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000411.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
HI F N R IC I
ITIB TM P.
puspauperum ablcondilti: curbulencum regnum protranquillo, defectiuum pro x
cerno, cerrenum procaelestimutalti. Nunc demum regnas, nunc diadema pOrtas,
quod cibincchaeres tuus praeripiar, nec aduerlarius inuidear. Ergo continendx lune
lacryma, si concineriposume: huic cux Felicitari debetureripudium, non luctus; exul-
tatio, non planctusi roces gratulancium, non dolentium. P’olt hunc rerum cuentum
hiqui contraregiam maiestatem bellum lulceperane, mortua spe lua animis e viri-
bus deticiebant, de quodin illorerum arriculo faciendum tuit, ad gratiam regis dedi-
tione, pecunia, quoquemodo quilque poterat, recurrebant.
Fccehabes de gestis, de expenlis in pauperes, de Forcuna, de obiru Imperatoris
20tlenrici, quxe licurnon porerant ab lqi lacrymisame leribi, lic non porerume ablqi la
CrriSalCICB.
aloLa D2 1La AEACL LLII
Imperatoris Finis.
LAF
A
HENRTCL MTTI, TMP AVO. AD DC
ELCEM ROMAN. EX AL1OS
principes.
EN RIC
S DFF GRATTA RF X S
noni, (oloniensi Archrepiscopo, eratiam, salu
rem dilectionem.
asimisnegotiismaximismaximorum opus est contiliis, qui de Fa
Cicarem habean exterius, de roluntare non careane interius, vereicui
bene cupiune, bene consulere ex reline e poltine. Duia in cuiullibetrei
profectus dec tacultas sine roluntate, nec rolumassine Facultace prode-
 ric. Ouoa unquetu sidelisime, vearbirramur, ae qualicer possides, vel
vt verius dicamus, licet maxim oribimaxima non delic Facultas, maiortamen adhue
maxima Facultate (Sice benenouimus, Ei fidem cuam dilig eternorauimus) innostram
e regnirtilitarem exuberat voluntas. Depraeteriris enim Adeliter exhribicis in fucuris
crescic spes Edelius exhibendis. Tux aurem dilectioni comiirimus, ne spes nostrama-
ior lic Eide cua: quia de nullius regni principum relepilcoporum tidelitate, quam de
cuamaiora speramus, licuchactenusnon modo in praetericarum rerum extibitione,
verim etiam in sperandarum promistionecua gauili sumus. A dlic igitur hoctempore
40 opporrunacua cum Facultate voluntas, quam non modonostra, verum e omnium
epilcoporum tratrumq tuorum, im dtorius oppresx ccclelix exoptatnecesicaS. 1O
etiam hanc oppresionemignoras, canum videne opprex ecclelix re lubrrahas, (ed
regno e lacerdorio condoleas: quo veroq licuchuculqs ecclelia est exaltata, ita nunc
heuhumiliacur viduaca. Nam vnus dum verunqe sibi vendicauie, verunqe dissipauie,
necinrnoprotuie, qui inneurro prodesse roluie, nec potuit. Fc ne diurius notatino-
minece suspendamus, accipe quem dicimus, Trilcebrandum Ccilicer, monachum ha-
biru quidem, dictum Apoltolicum, non pastoris cura sedinualoris violentia Aposto-
licx ledipraesidencem, et de sedepacis catholicae, pacis rnicx vincula disipanEEM, VE
cibimet in prompruest Scire. Vrenim de pluribus pauca reteramus, regnum ac lacer-
50docium Dconelcience libi vsurpauic, in quo piam Dei ordinationem concemplic, qui
non invno sed in duobus duo, id estregnum de lacerdorium, principaliter consistere
voluit: sicur ipse Dominus Saluacor in pastione lua de duorum gladiorum sufficien-
riaeypicaintelligiinnuit. Cui cum diceretur: F: cce Domine, duo sladii hic. respondit,
Patis est. Cioniticanshac lufticiente dualitare spiricualem e carnalem gladium in ec.
clelia este seiendum, quibus omnenociuum torel ampulandum, videlice lacerdo-

## Folio 394 — 886285755:0412
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000412.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
E P ISTC
caliad obedientiam regis pro Deo, regali vero gladio ad expellendos Christiinimi.
eos Christi excerius, ex ad obedientiam Cacerdorii interius, omnem hominem do.
censfore castisandum, veita de alia in aliam charitare cenderetur, dum nec regnum
Cacerdocii, nec lacerdocium regni honore priuaretur. ITanc Dei ordinationem qua
licer FTildebrandica insania contuderie, cn ipse nosti, si scire roluisti. Nam nullum eius
indicio licet esse lacerdorem, nili qui hoc à Faltu luo emendicaverit. Mc quoque,
quem Deus in regnum, non aurem illum rocauit ad lacerdorium, quia me de Deo,
ex non deillo regnare velle vidic, quia ipse me regem non constituie, regno priuare
Rtuduir, minicansreonum animam que mihicollere, quorum neurrum concesc Flee
eiis similia cum Capiusinnostram, reipsenocti, contumeliam Cruxerit, nontamen 10
adhue (utcere credic, qui de dic in diem nona exquilica contutionis genera nobisin.
seric, ve in nosris nunciis nouirer argumentum dedir. Nlam charta exponerenon
Tufficic, qualicer eoldem nostros nuncios cractaverie, quam indionis modis affece.
ric, quam crudeliter eo ldem incarceraueric, e carceratos nuditate, frigore, Fame, liti
acplaois contriuerie, sic que demum ad exemplum per medium civitatis circumdu-
atos omnibus spectaculum praebereiusserir, ica ve cundem cum Decioryranno inla-
nirc, e lanctos alsare credas d dicas. Vnde ne pigeac, charissime, communino-
Arum, scilicet mex _ coepilcoporum cuorum pecirioni lacistacere, vt in Penteco-
ten Wormatiam renias, e ibi plura, quorum pauca docet charcula, cum exere-
ris audias principibus, ec quid agendum lic, doceas: rogatus per dilectionem coepi- 20
Scoporum, tonitus pel ecclelix reilicacem, obligatus per virx nostrae e regni to-
Henricus Deigratia rex vniuer sae sanct a Rom. ecclesiae, clero ex populo,
gratiam, salutem ex omnebonum.
AC Hdestrma e MCoNCusTa creditur, qua semper ec eadem de praesenride ab.
senei seruatur, nec diururna ejus, cui debetur, absentia, nec lonoi cemporisix-
dio immutatur. Fr de alia existola: Fxurgice in cum fidelissimi, de primus in hide, (ic
primus in cius damnatione. Non aurem velansuinem ejus effundaris, dicimus: quip. 30
Decum maior sic libi post damnationem poena vica quam mors. Sed vreum, si nolic
delcendere, coraris, _ alium communi omnium epileoporum e vestro consilioa
robis electum, in Apoltolicam sedem recipiaris, qui quod iste in ecelelia rulmerauit,
Eurare velic _ PONIE.
Henricus non osurpatiue, sed pia Deiordinationerex, Eiltebrandonon
iam apostolico, sed falso monacho.
tiustonorem.
Lh2ordinem praecermintu, quem contusionis non honoris, maledictionis non 40
Denedictionis, parTICIPCIMHOILCCCtis. Vcenim de multis pauc a e egregia loquamur:
rectores sanctae ccclelix, videlicet archiepileopos, exiscopos vel presbyrerosnon mon
donontangere, licur Christos Domini, non rimuisti, quin sicut seruos, melcientes
quidtaciae Dominus eorum, sub pedibus cuis calcasti: in quorum conculeationeri-
bifauorem ab ore ruloi comparasti, quos omnes nihil scire, ce aurem solum omnia
nosseiudicacti: qua reique scientia non ad aedisicationem sed ad destructionem vi
Ruduisti: Veiure hocbeacum Gregorium, cuius nomen cibi rendicalti, dete creda-
inus prophecasse dicentem sic: Fx afluentia subiectorum plerunque animus praelali
extollicur: existimat se plus omnibus nosse, cum se videt plus omnibus posse. Er nOS
quidem haec omnia suctinuimus, dum Apostolica se distionorem conseruarestudui-50
inus. Sed cuhumilicarem nostram cimori Fore incellexisti: ideoq: in iplam regiam po
rectatem, nobis a Deo concessam, exurgere non timuicti, quam a nobis auterre aulus
esminari: qualinos a cc regnum acceperimus: qualiintua e non Deimanu sitregnu
velirtiperium, quia Dominus noster Lelus Christus nosad regnum, ce auremnon vo.
cauic ad lacerdoriu. Lu erim his pradibus alsendisti. scilicer altucia ee traude, quodqu
IOnd.
A NC calempro contutione a Caturationem promeruicti, quinullum incccle.

## Folio 395 — 886285755:0413
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000413.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
HI F NR IC
1. IM P
MONACHICA PEOFCHIO abOMAnatuE, pecunia Fauorem, FauOrC Ferrum, Ferro leaet Pa-
cisahs, de de sedePacis PacCcu balli, dum lubditos in praelaros armacti, dum exi
(coposnoltros a Deorocatos, cu non rocatus spernedos docuisti: dum laicisministe-
rium corum super lacerdores rurpasti, reipsi deponant vel condemnene, quiiplos
demanu Dominiper impolitionem manuum epilcoporu docendos aCCCDEFanE. MIC
quoq: licecindionusinter Christianos lum ad regnum vocatus, cetelte, quem lancto-
rum pacrum eradicio Coli D coiudicandum docuit, nec pro aliquo crimine, nili à side
(quodablic) exorbicauerim, deponendum alseruit: cum ctiam Tulianum Apoltatam
prudencia lanctorum exiscoporum non sibi, led soli Deo deponendum commilerit.
10 Ipse rero quid verus papa beacus Perrus clamat: Deumcimete, regem honorificate.
Tu, inquam, quia Deum nontimes, me consticutu cius inhonoras. Vnde beatus Pau-
lus, vbi angelo de coelo alia hprx dicaueritnon pepercie, te quoqu interris alia docen.
comnon excepit. Ric enim, Si quid velcgo relansclus ecaelo precer id, quod cuange-
lixauimus, robis cuagelizaverie, anachem a Cic. Ju igitur hoc anachemate, de omnium.
episcoporum nostrorum iudicio damnatus, descende, vendicatam ribi ledem Apo-
Stolicam relinque, alius in solium beaci Petri ascendac, qui nulla violentia religionem
Palliet, sedbeari Perri (anam doctrinam doceat. P.90 Llenricus rex Deioraria cumo-
mnibus episcopisnostriscibi dicimus descende, descende.
Henricus Emp. Romano Pontisici Paschali.
lillainternos pax eset e concordia, quae internostros olim de tuosfuit antecesso.
res, que internosetiam e Nicolaum _ Alexandrum, viros catholicos e religiolos
Romanos pontitices, plena charirare _ incegra deuorione viguic, mandaremuscibi
quicquid hilius patri: Sed distulimus expectances, ee recosnolcere deliderantes, lin
Beneplacito Dei lir, nobis in charieate d amicabiliter posse convenire, d cccletiam
suam nostris cemporibus, nostro labore iplo cooperante in stacum redire vnicatis pri-
Rinae. Iloc quanquam dudum, Deoreste, deliderauimus, came cognitanimia eorum
austeritate qui in Romana erant ecclesia, non vrilenobis rilum elt, vel competes, cos
30 dehaceausa convenire: quia magis videbantur nos prolequi odio e indignatione,
quam zelo iustirix, rel etiam quam vellenos amplecti dulcedine charicaris ad prote.
ctum ccclelix. Lfectus hoc probar: quia cum ipliregnum haeredicarioiurenobiscol-
lacum cemporereligiolorum virorum Romanorum ponciticum pacitice a nobis diu
possessum corranos commouere studerent e armare, multa inde orra clt Atragespo-
Pulorum, cam corporum quam etiam, quod magis dolendum est, animarum. Nunc
quoq tliusnolter, quem tam rehementer dileximus, ve rique ad solium regni noctri
exaltaremus, eodem veneno infectus, cohilio quorunda pertidissimorum ex periura-
corum libi adhaerentiu, in surgit innosipoltpolicis omnibus lacramentis quibusleno-
bis obligauerati posthabita omni hde _ iultitia, tantum ve cecleliarum bona ex regni
40 libere raleam perdere, rapere, e inter se diuidere. Er cumulcinobis persuade ant, ab (93
dilacione in eosri e armis esle vlcilcendum, maluimus camen adhuc differro, retam
inTcalico quam in Teuronicoregno sciaturmaniteste, quod necnosrx sic volutatis,
recculpe, si tandem inviti _ coactiin eosinurrexerimus, quecungs mala velinfor-
cunia vel populorum srages inde cuenerint. Praeterea quia audiuimus, ce hominem
disererum, Dcum cimente, charicari insudante, sansuinem hominum non sirire, capi-
nis Xincendiis non gaudere, rnicarem ccclelix super omnia dilioere, consilio ee luo-
seltione principum nostrorum mictimus cibi nuncium iltum cum legationenostra.
Vexhanc quippe volumus cognoscere, hest tibi volutati, te nobis in charitare _ ami-
cabilicer, e nos vniritibi, Caluo nobis honore reoni ee imperii ex toriusnostre dignica-
50 tis, sIcur _ auus SC paternoster alijq anre cessores nostri habuerune, seruato eriam cibi
anobishonore Apostolicx dignicaris, licut antecelloresmostri, tuis antecellorib. set
uauerun, e nospretatis pontiticibus. Ouod si placuericribi, paterne nobilcuagere, de
eam quam mundus darenon porest, pacem incegrenobileum componere, micteno-
bisfamiliarem nuncium cuum, cum priuatis literistuis e secrera legatione, cum hoc
muncionoctro, ehoemodoindulicarer postimus cosnoscere omnem de HaC LCCCF

## Folio 396 — 886285755:0414
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000414.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
TOL
cirudinem roliratistuc. Oua cognica, miccemuscibi de maioribus principibus nosris,
quales e nostibimittere, _xre deceat a nobis recipore, ad cancam rem componedam,
per quosexelula omni ambisuicace maniteste possis cornolcere, nos veraciter velle
coplere, qua cibimadamus secrete. Praterea quae hic inscripea no sunc, commilimus
huic hdelissimo nostro nuncio, qux damribi diceda, quibuscam veraciter quam seri-
Peiscredas.
Fpistola Henriciree is ad iltebrandum.
Vis tactenus acccaquae suncpatris, expectarem, ribiqs in omnibus magnatde.
liumnostrorum indignatione Sedirem, recepi are ricistirudinem, quale opor l0
cebat abeo, qui vicx regniq; noltis perniciolistimus hoctis cNet. Nam cum primum o.
unem lxredicariam dignicarem, quae mihi ab illa se de Apoltolica debebatur, Cuper-
boaulurapuisses, longius inde progrediens, regnum Icalix pestimis arribus alienare
cenraltineq hoc concencus, in reuerendistim os epilcopos, quinobis relur dulcissima
membrarnici lunc, manum micrere non cimuicti, cosq: superbistimis iniuriisacerbil.
simisqu concumeliis conra diuina ec humanaiura, ve iph aguc, exagicacti: suxe omnia
cum eso quadam paciencia dissimularem, cu hoc non pacientiam sedignauiam existi-
mans, in iplum capurinsurgercausus es, madans quae nosti, scilicer, veruisverbisvtat,
quod aur rumorereris, aurmihi animam q; resnumqi Tolleres.
Henricus rex regi Celtarum.
cer lalua maiectare imperii. Primis Guide est, quod non solum robis, (edcorius Chri.
Poltolica lede, vnde vsqi ad meolam nostricemporis laluriter tructus cololationis,
nis, e omneperdicionis Aagellum emiccicur necponuncvllum modu sencenrix, can- 30
_ per luosomnibus modis in nosinuehrantur, cum obedientiam e omné lubiectio
perlecacionis ex odii suiinstamaum, Cum parum viderene se proticere, concrai,
nulla diuinx legis consticuir sanctio. Acillecam pulchre, imomilerrimme insticurus ad
maliciam, quali abominabile _ execrabile scelus capic derectari. Et procidensiple
ae pecesmeos. de praececicis caepieveniam deprecati. in celiguum vemiles domino,
390
pRLN CEPSclarissime, _ omnium in quibus postDeum speramus Hdelistime: pri-
mum ex praecipuum inter omnes ros excepi, cui congueri es deplorareomnesca
lamicales meas de milerias necessait cxi, ex etiam genibus vestris aduolui, Cili-
Rianae profeltionis hominibus erauillimum, ac intolerabile arbitramur, quod de A-
dulcedus d laluarionis animarum octebalul, odo persecurionis, excomunicatio
cum ve laristrat roluncari indilereca. Iluius voluntatis sue inceperancia adeo vlqs nunc
abul lunc, renec Dcum, nec quid aut quancum maliinde proveniar penlantes, perle
ulbicata De elnetum Apoltolca ledi: si camen honor debirus de reverencia,
Sicutanteceltoribusmeis, exhriberetur e mihi. Ouid aurem incendane, opportunius
abroo, t Glanplaces copiam Deus dederirnobis. Inhac igitur
plum iusnaturx laborates, quod sinemaximo cordis dolore, Cinemultis lacrymis di.
Ica dilectissimum, non lolum conta earmauerunt, (e d eriam cantoturoreani 40
cerenon raleo, d quia dicirur, rehementer concremileo, tiliummeum, Ablolonin-
maucrun, reinprimis concra tidem de lacramentum, quod vemiles dominoiuraue.
Laccesuaderet eilcoPBs abbates meos deponerer, inimicos d per-
Securoresmeossuctinerer: ad rltimum, quod maxime rellem caceri, aut litacerinon
Porest, velle noncredi, omnem aftectu nacura abiiciens, in salurem de animameam
Enominix lux summa alpirarer. In hac canca malilui macralioe, CuCe Pace
Lin aligua saluris mex securicare, in locu quC OnAuentia dicitur, in ipsis dominici
aeventus Canetissimis diebus ad colloguiu cuocau, quali de communi lalute e
tionore hiliuscractaturus cum parre. Mehcu teli, illico ex paterno aftecturactus,
Mmlecus dolore cordis mei ad pedesluos prociah, damolets d obreltasperhidem, 50
intenderet, nec quicquam penlihaberer, quomodo ri e Fraude adhancpericulidei
perlalurem animx, li propeccars mets Has Cllandus cram a Dco, de meiplenullam
conquireremaculam honori ee nommiluo, qula Culpx paeris vindicem alium elle

## Folio 397 — 886285755:0415
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000415.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
AI E N RTCI INIL IMP.
repachlius, cim Ade de veritate per omnia se mihi obauditurii promisic cum lacry-
mis, i modo ledi Apostolice vellemreconciliari. Ouodcum promtistime annuiltem,
_e deliberationi sux e consilio principum hoc tancum mancipandum promisissem,
in prelentinatiuitare se producturum meMogunriam, dc ibi dehonored reconcilia-
tionemea, quam hdelius posset acturum, e inde in pacem ex securitatem meredu-
cendum, promilit in ea vecitate ex hde, qua parrem à filio honorari, e tlium à patre
peaecipie Deus diligi. Llac promistione, qux de gencili obseruanda est, sccurusibam, e
Aliusmeus aliguanutu mCprxcesserat. Fc ecce quidam Aideles veristimemedece-
prum aFirmabane, _ prodicum lub Fallapacis _e Adei sponsione. R CuOCatUIS auteM E.
ro liusmeus, Ricerum a me instanissime admonicus, lub eiuldem sidei e lacrameti ob-
teltarione, animam luam pro anima meatore promilit lecunda vice. Cum ersoadlo.
cum qui Binsa rocatur, peruenissem, iam exiltente dic Veneris anrenaciuitarem, nu-
merus armatorum luorum iam sacis ausebatur, iam Fraus ipla de se deregebatur, de R-
liusadme, Pater, inquic, nobis secedendum est in ricinum castellum: quia Mogunti-
nusepilcopus in luam ciuicarem non admitcer ros, quamdiu in banno eriris. Nec ros
impacacum ex irreconciliatum audeo ingerere inimieis restris. IIlic Nariuiracem cum
honore d paccagatis, quoscunq; placuerie robis, vobisciihabeatis: ego interim quan-
to instantius, quanto Adelius porero, pronobis verilqs laborabo, quia caulam veltram
meam existimo esse. Accgo, miinquam flis iudex ex cestis sermonum ex hdei licinter
20 nostrodie Dens, quomodo re in rirum e haeredem imeum produxerim, quanciscri-
bulationibus meishonorituo in seruierim, quor de quarasinimicicias prore habuerim
e habeam, solus conscius es. Ille aurem certio lub ciuldem Adei e Pacramenti accesta-
tione, liinzrueret occalio periculi, capur luum pro meo capite Foremihi promilic. Sic
Doltqua claulime in eodem castello, quo omnia aminio ee corde fuerie locutus, in2.
niteste rei olten dic cuencus. Px omnibus meis quarcus cgo Cum inclulus, nec quilibee
alius admieri pocuir: cultodes deputari, qui vice mex erant arroces inimiei Benedictus
Per omnia Deus, exalcan di Xhumiliandi qua roluerierex porentiltimus. Cum ergo
ipso lacrarissimo dic Naciuicaris lux omnibus redempeis luis ille lanctus lanctorum
puer fuissernatus, mihi soli silius illenon est datus. Nam veracea opprobria, iniurias,
30 minas, gladios in ceruicem meam exertos, nili omnia imperata Facerem, prerercata-
mem d licim, quam perterebam ab illis quosiniuria erac videre de audire, vecriaMa-
ceam, quod estoranius, me olim lacis Felicem suiste: illud nunquam oblivilcar, illud
nunguam delinam omnibus Christianis conqueri, quod illis lanctissimis dicbus line
omni Chriltiana communione in carceroillo Fui. In illis poenicentix _ cribulationis
mex diebus a iliomeomilsus renic adme quidam princeps Wigbertus; dicens, nul-
tum riexe mex esse coslium, nisi sine vlla conrradictione omnia regni insignia redde-
rem ex voluncare de imperio principum. Accgo etli omnis terra, quancu inhrabieatuE,
meiregni terminus esset, nollem regno ricam commurare: quia vellem nollem lic a-
sendum, de sicut detinicum intelligebam, coronam, (ceperum, crucem, lanceam, ela.
40 dium mili Mosuntiam. Punc communicato consilio cum inimicis meismeus tilius
egrediens, relictisibidem hdelibus e amicis meis, qualime ed adducturus, sub mulca
Frequentia armatorum luorum me ab ductum ad villam quae dicicur Engilzaim, Fecie
mead se adduci, rbimaximam inimicorum meorum mulcicudinem collectam inve-
ni nec iplum Aliu caeceris mihi meliorem reperi: ex quia trmius ee Ctabilius videbatue
eis esse, i propria manu cogerent meregnide omniares alia extestucare, similimodo
e ipli omnes minabancur mihi, nili omnia imperata Facerem, nullum ricx mCx CON
silium heri posse. Tuc ego inqua, quia de lola vitamea agicur, quanihil preriolius ha-
beo, velalrem vivens peenitenciam exhibea Deo, quicquid imperaris Faciam. Cum es
inquirerem, (i Calcem sic de vica mea cercus essem, Apostolice ledis legatus quiibidem
50 aderat, (mo dico qui omniahaec audiverac) re spondit, menullo modo cripiposse, nili
publice contirerer, meininte Flilcebrandum persecurum esse, Wiobercum ciiniusto
suppoluisse, _ iniustam persecurionem in Apolt. (edem e omnem cccleliam hacte-
nus exercuisse. Tunc cumagna conritione animi prostratus caepiper Deui, per ipsam
conscienciam orare, relocus d rempusmihi daretur, rbi in presentia omnium princi
rum, cum innocensetem, velle ex iudicio omniumc expuseare, ee in quo culpabi.

## Folio 398 — 886285755:0416
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000416.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
L P IS YOL. A
lem merecognolcerent, ex comno omnium sanioris sencentix poenirentiam de Paril.
Factlonem, quo ordinciubelee guarere, ex in principibusrceni de Adelibusnostris,
quotelnqi obsides rellent, dalC. Acidem legatus locum ee die mihiabnesauit, dicens:
auc ribitocum debere detema dut nulla spesmihi esser cuaderidi. In tanto eribu-
latioms alliculo, cum interros alea, li contiterer omnia quae imperabantur, an con-
Felliomea, veiustum elt, Vehautae ablolurionem colequeretur: ibi legatus dixit, non
Cciurisluime absoluere: Si vellem, inquit, ablolui, Romam irem Caristacere Apotto-
licx ledi. Sic delolatum L sponanam _ castella ex parrimonia, ex quicquid inre
sno conquiliera, eadem vi d d ud extorlerant à me) in eadé villa reliquenurme. In
qua cum aliquorempore conneralus elsem, e tiliusmeus ex eodé Fraudis luX con- le
Eilioeadasset, reibidem cum expectarem, supcrueniens quorundE hdelium meo-
rum legario praemonnit, veliquidem ad monitum ibidem remaneré, tore aurin per-
Decuam raperer captiuitarem, au eodê decollarer. Duonuncio laristunc virx mee
dictilus, illico aufugiens, tugiendo C. olohiam veni, e ibi aliquor dicbus commoratus,
postea Leodium reni. InquibusIden Aideles viros, e in hderconi constances semper
inveh Lorucaterorg esum Conlilio rlus, vobis hducialius e honestius
habed deplorare hasoësmensmilettas. Liducialius quide proprer munuui consangui.
nicar _ anrigua arera acm. HoCius aurem propter canti regninoméolo.
iuriis peopitiquo e amicocourals. Dux tidei ex amicirix rincula erhinternosnon 20
esene, veltracame ec omniuresum cerrae incereser, iniuria ex contemprumcum vin-
dicare, de tam netarix prodirionis e malirix exemplum de superticiecerre exrirpare.
Henricus Deigratia Rom. Imp. Aug. Henrico filio suo.
Ledtios debica aftectionerractaes qua deberes, lubentissimerecum loqueremur,
de Pacernacibimanderemus. elum quia lonse alius quam parernae affectionis ee
humanicas cirea nos animus tibi fuic, nequimus alicertecum loqui, quam quodi
Plarcihanitestissimae veritastravl. Pu enim ipse scis, sicur ipse publico experimento
Facticibi conlcius es, qualicel dald ide e securitare perlonx de honorisnoltri, omni 30
affectione deuorionis promilites, oscucere Mogunciam coram principibus, de inde
nossccurnime reducere quocunc Vellemus. Ilachducia cum recum amanter d in-
dubitae acenderemus, contra cacam tidem apud Bingam noscepisti: vbinec pa-
cernae lacx, nec pachsMecor, Hec Mtiria, qua ad pedes ruos aliorumqs aduolue.
cisilludeeu d custodicha lladeres, vbi mulcimodo genere concumelie de terro.
risalicti compulli lumusterme Veler(qi adiplum morris arriculu. Ance captiui-
tacem ablcalistinobis exiscopats, ee quiequid dehonore regni pocuisti, e prediano-
Ara: X iptam tamiliam. In captiale Vero gruc quid reliduum erat, Ve lanceam _ Cru.
cem domnia regalia insioma eerimoremortis, veipse beneleis, e omnitermeno- 40
cum est Chriltianicati, a ROBIS extoM CCleta vix ipla vita. Cum hioccibi de nobisno
Cufticere Poltea semper vblcanqi Fuimus, modis omnibus quibusporuisti, nosperle.
quinorcessalti, re vel perdetes, Vel deregno expelleres. Verum nos latis mirari non
Dollinus, qua racione vel occattonera obstinate Facias, cum de domino papa e RO.
mana cCclelia nulla cibi rehlad C Occalio. NNos enim nuncio domini papx, e Ro.
manx ecllelix ce praesente paracteinus _ lumus obedire, e omnem debicam obc.
dientiam e reverentia ei coram d semper exhibere, e cosilio principum de spiritua-
lisparrisotrilenrici, Cluniaccis abbaris, aliorugs religiolorum viroru deltatuce.
elelix K honorerconiliberillime asere. Peeroororamus prohonorerconi e cua d
Paterna aelocione, es per aurorieate KColanipontiticis ee Romana ccclelix, videin so
iuria nobssillaca, ex de his gua nobiseiniulte abstulicti, iusticiam Facias. Rogamus
Feltare, imopermictas nos pacitice e quiere vivere, ve inceore d cum tranquillieare
Poltunus omnia lupra dictaagere. Recognolcceriam, ee recum cogita quia Dcusiu-
Rusiucex est, cui commilinus caulam nottram ex rindictam: cuius eciam iudicia
sune
riolum. Vosigitur per Edem, peramiciciam rogo, in tantistribularionibus meis ac in-
bamur, le commonicadmilericorara, Gumthos caperes, e captum mortalibusinimi.
Ccla, dcum nil racioniscibi (ic, guare Nos perrequaris, nos e Adeles nostros cellesin-

## Folio 399 — 886285755:0417
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000417.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
H E NRIC
LIII IM P.
399
Tunt occulta, Vem dorusa. Duoniam quantumcunque sux et adictionem d
intorcamd Sorieris, d supex humncalem re extollas, Fortican de se de lanet a lua inter
me de regracunramileric ordia aliud iam detiniuic, intercedente iustitia, quam cuixse
corites _ disponas. Ouod sinulla alia vel reuerentia vel intercessio nobis ralet, opto
rejustitiam consequi poltimus, vel recux persecurionis impetus cesset. Ad hoc idem
Romanum ponciticem, de lanctam riuerlalem Romanam eccleliam appellamuIS.
Henricus Deigratia Rom. Imp. Auz. archiexiscopis, es cateris saxoniae principi-
bus, ac etiam reliquo poxulo, gratiam es dilectionem dignan
ribus eam recipere.
Onquerimur Deoomniporenti, et dominx mex landtxe Marix, et beato Petro,
principi Apoltolorum, pacrononostro, e robisprincipibus omnibus, quiainiu-
Ae dnumane _ crudeliter in illa consilifide, qua dubitare non debuimus, cractari
sumus, _tam honore reoni quam praediis omnibus, que habebamus contra diuinum
_ humanum ius, adintamiam ex vicuperium regni, ica expoliaci lumus, venihil peni-
tuspraecer vicam nobis relictu sic. Vbi cum ferme omnes essetis, magna pars vestrum
vila est dolore concrictari: le d proh dolor, nihil nobis conculit vestra tristiria, quin in
nobis sibi Catistaceret roluntas inimicorum odiola. Ec quia consilio ec rogatu Filii no-
20 Ari, hde _ Securitare ritx e honoris primum ab eo ac cepta, Aducialirer e delideran-
ter Moruntiam in praesentiam legati Romani _ principum tenderamus, re coru dis
Politioneascremustam de stacu ccclelix X honore regni, quam de Calure animX no-
Are ipsenon estreritus in hac volunrare d obcdiencianos contra datam Eidem cape.
re_vgs ad articulum mortisferme ducere:non auli sumusitanosilli credere, rein-
iuria e corumeliisnospro roluntate lua, licur prius, raleaciractare. Ouaproptermul.
tur. vosroonmus,  obnixe precamur, reprocimore Dei exhonore reoni, d lione-
sate restra, digneministudere, quomodo de iniuria in manibus veltris nobisillata,
perrospolsimus recuperare iultitiam. Nos aurem proconsilio restro, e aliorum qui
nosodionon haber, religiolorum viroru parari sumus, tam hlionostro, si in aliquo cû
30 oftendimus, quam alicui in regno libererrationem dare. Praeterea sicur domino papx
in praesentia legati lui d reltra obedire parati Fuimus, ica nuc parati lumus, ei omnem
debitam reuerentiam e obedientiam lyncero corde et denotione praesentialiter ex-
hibere, deram consilio restro quam spiritualis parris nostri (lenrici, Clumiacenlis ab-
bacis, aliorumq religiolorum destacuccclelix ec honoro reoni quancum in nobis est
disponere. Cum ergo adhxc omnia paraci linus, rosamus vose obnixe precamur,
quatenus pro Deodhonore regnie restro instanter moncatis tilium nostrum, cum
nulla ci secundum pretacam sententiam aduerlum nosrelidua lut occalio, a modo de-
Tictatnos sAdelesnoltrosperlequi, e pacitce X quiere riuere permirtar, velupra di-
etainceore _ cum tranquillitate perticiantur. Duod Cinoluerit, FogaUS VoS peF aI
40coritarem Rom ecclelix, cuinos committimus _honorem regni, ne SupernOSSTA-
delesnostros veniatis, quiamanifestum est, non cum diuinx legis z0lo, vel Romanx
ecclelix dilectione, sed concupilcentia regni, patre iniuste copriuaro hoc incepisse.
Apud quem li incerpellatio restra nullaq; alia inceruerio ad praesens prodessepoceric,
appellamus Rom. pontiticem, de Canctam vniuerlalem Rom. sedem ec cccteliam.
Henricus Dergralta mp. Rom. Aug. archiexiscopis, exiscoxis, ducibus, comitibus,
caeterisque regniprincipibus gratiam ex dilectionem, di-
gnantibus eam recipere.
50 Ogamustilium noctrum, ee rosthulcum precatilumus, vt dimllo cxercu ota-
naretur, quomodo polletus convenire, ve de iniurianoltra de pace componen-
da adhonorem reon polsit digne e decenter definiri. Placuie robis remandare, vn-
denobislonse orauior priori oritur querimonia, quod dimissa obsidione Colonix
vultis supernos etidelesnostros sub specic colloquii cu exercitu renire, dlatisinduciis
octo dierum, qua nun qi darx sunchomini alicuius conditionis, ve bene sciris, vsq; ad

## Folio 400 — 886285755:0418
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000418.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
400
EPTSTOLE AEMR. ILB IMP.
hanc diem prolegicima definicione alicuiusminorisnesorii, nedum pro cantare, le
cundum lesem diuinam vel humanam, veleciam secudum rum hominum. Opor-
tec enim nos habere, Ei vobis placerer, Calcem cales inducias, intra quas posimuS COn.
vocare, ex precibusinvitare, ad hanc can dem caulam, Mosuninum. Lreuirensem, dt
Bremenlem, archiepilcopos; Frilingenlem, Augustenlem, Curienlem, Balilienlem,
Cpilcoposiducem Magnum cum ducc Theodorico, e ducem Bohemicum de comi-
cem Flandrenlem cum comire Burgundix, ex aliis qui ad praetacum negorium, vebe.
nelciris, lune valde necessarii. Ouaproprer (licur prius) rosamus e obnixe precamur,
quacenus pro Deodanima veltra ex pro appellatione Domini Rom. pontiticis Pa-
Schalis _ KLom. ccclelix, e prohonoreregni, dignemini apud slium noctrum ettice. 10
re diisso exercitu cesser nosperlequi, e ordinetur, quomodo se curc _ ab(q; am-
bisuicate pollimusnos cum exreris supra dictis ad agendum de nostrainiuria e pace
in regno componenda, quiere _ pacitice convenire. Ouod si nullatenus celsare vo-
luerie, pelamatione inde Fccimus, e sempertacimus Dco e S. Marix, ex beato Pctro,
Pacrononostro, ex omnibus lanctis, se omnibus Chrictianis, e robis maxime, omni
devotione precares, vedionemini cellare cum persequi ad perlecutionem tanta iniu-
ric, e vosciimicari. Appellanimus, e certio appellamus Dum Rom. pôcitice Palcha-
lem, de lanctam rnivertalem sedem ee Rom. ccclesiam. Duod Sihoc tancum nobis, e
adhoc, rripse cessernosperlequi, prodessenon poreric, commintemus nos omnipo.
tenti Patri e Alio, Canetoque Spirirui Paracleto, de beatx Mariae perpecuae virgini, ex 20
beaco Pero ex Paulo ee Pancto Lamberro omnibuse; lanctis, re divinamilera
cio, omniumq; sanctorum incercessio humilitarem nostram
relpicere, nosq concracancum cam qiniuriolum
imperium detendere dignetur,
A H F N.
CLSZOEAerV HFX~LCF 1112
mpet atori Et.

## Folio  -  — 886285755:0419
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000419.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 7 lines, status machine
v
(20
AIS FRISII.
GFASIS EPISCOPI DF
GESTIS FRTDERTCI PRIMT CESARIS
AYOYSTH LEBRF DYO, NYNC DEMVM AC.
curacerecognici ex amendisrepurgati.

## Folio 402 — 886285755:0420
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000420.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
402
TOS Anobarbica historiae libros ab Orione Frisingensi exiscopo, Friderici primi C. asaris
augusti, parruelis iussi atque subsidio seripros, ab ejusdem auctoris Chronico non aliam ob
causam separandosduxi, quam et eos scriptores qui Caesarum historiam cotexuerunt, in vnam
ex quidem interruptam aciem collocare possem: cuiusmodi sunt auctores Termannum subse-
quentes, qui vel onius aetatis res memorandas, vel unius aut alterius C. a Caris vitam ex resge-
stassinzulariter tradiderunt. Cui ordini, quoniam Chronicon minime concruit, quippe quod
compedio sam narrationem contineat rerum memorabilium, quae a mundi primor dio percon-
tinuum seculorum decursum, ubiqe terrarum contizerunt, quales sunt, imperiorum, regnorum
es illustrium Rerumpublicarum initia progressus, iactationes, ruina: relicionis C hristiana ex
Fthnicae incunabula es propacationes: hominum (anctitate, eruditione ac opibus celebrium a-
tates, exc. idcirco dandus quidem ei in hoc syntarmate locus fuit, ne pretermissum, de industria
neclectum videri potuisset: a fronte autem locandum, ne (2t dixi) corinuam reliquorum seriem
interrumperet. Affert enim maxime lumen memoria ordo. Atg id mihitantomazis licere
existimaui, quodneqe hi cum Chronicorum libris semper coniunctireperiuntur. Nam e duobus
manuscriptis exeplaribus Chronici Ortonis, e Tigurina bibliothecamih comunicatis, neutrum
hosce AEnobarbica historiae libros continebat. In hisce porro Ortonis es Radeuiei continuatoris
eius libris accurate recognitis, loca quaedam ex sententia praestantis. Turisconsultorum Fr. Ho-
romannie P. Pithai restitura sunt. Auctaris vice Orionis genus hic subiicerelibuit.
OTTOHES EPTSCOPF GENVS.
barbarola.
enctant
I. MaricuS
Fridericus baro à HC
Fen, dux Sueuia.
oau tlari
Austr
lacicus
Eupoldus vi marehie
(Friderieus dux Sucuiae -- Friderieus L AVS
ucieta ballanuo
Gerrrudis de Sulerback BauaLA DXOT.
Adalbercus, sepulrus Neoburgiin Austria.
Tenricus, primus dux Austria
Leopolaus dux tauariae sepuleus ad s. crucemin hulita
Orro Frisingenis episcopus.
Conradus salisbursenlis acchiepileopus.
Fille quinque in macsimonium clacaca
ConradUS LVL ROM. IM PErATOE.
FRIDE

## Folio 403 — 886285755:0421
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000421.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
403
RFDERTCVS DEL GRATTA ROMHHO.
RVM TMDERAZOR SEMPER AVOVSEVS, DF
lectopartao suo iconi trisinsensi exiscopo, crariam
suam, es omnebonum.
FIRONICa queua sapienia digessit, rel deluetudineinum bra-
ca in luculentam erexic consonanciam, a dilectione tuanobis prO-
misa dcransmissa cum insentisaudio sulcepimus, ee postbelli-
c
D
ludores incerdum delectari in his, ec per magnitica sesta Im-
atorum, ad vircures intormari praeopcamus. Pa vero quae ab
relluregni a nobis gecta lunt, ad pecitioneruam breuiter com-
pilata, nocicix cux libenter commendaremus, nili quod ad simi-
licudinem priorum seltorum, qux ab excellentissimis riris edica sunt, magis dici pol-
luitermbra quam Tacla. Lamen quia cuum praeclarum ingenium humilia extollere,
ee de paruamaceria Allla seribere nouit, plus contisiruis laudibus, quam nostrisme.
riris, caltullum oC, quod in Romano orbeper quinquennium fecimus, paucis per.
Stringere clramuS.
OSX primam onctionem aquiscrani, e acceptam coronam Leutonicireeni, exiromo prt
generalem curiam Serseburu in Pentecoste celebranimus: Vbirex Danorum m. quon
onnis
Petrus ad curiam nostram vocatus venit, es hominio ac sidelitate nobis facta, ens Froderi–
coronuremt de manu nostra suscepit. Deinde Cicensem episcopum Wuman- e promo.
num ad archpu parum Magdeburzensemtranstulimus. E. t quanquam mul-
taelires ex controuersiaemternos  Romanam ecclesiam inde fuissent, ad vrimum tamen
quodanov laudabuet faccum fuit, auctoritas apostolica cofirmanit. Post haec expeditionem
Romammonthus, exx Valcad Manu L oneobardiam intranimus. Iaec quia propter loneam ab-
sentiam imperatorum ad insolentiam declinauerat, ex sius confisa viribus aliquantum rebel-
lare caeperat, nos animo indienati, omnia fere castellaeorum, furore debito e iusto, non mili-
tum, sed sermientium destruximus. Mediolanen ses versuti ex superbi verba sine fide nobis dede-
runt, es vtnostra concesione super Cumas ex L. audam dominium habere mererentur, mul-
tampecuniam nobis promiserunt: ed cum nec prece, nec precio flectere nospossent, es cum ad
terram eorum venissemus, a terra copiosa sua declinantes, tres dies in solitudine nos duxerunt,
quousque tandem contra voluntatem eorum iuxta Mediolanum ad miliare Temonicum ca-
strametari essemus. Ibi dum ab eis mercatum quareremus, es ipsinobis cumnegarent, nobilis-
simum castrum eorum Rosatum videlicet, quod quingentos milites armatos habebat, capi, es
incendio destrui fecimus. Ibi milites nostri 2 (que ad portam Mediolanen siumiuerunt, ex mul-
tos vulnerauerunt, ex multosceperunt. Pinc inde ortisinimicitiis internoses illos, fuuium
Ficinum versus Nouariam transeuntes, pontes duos, quosipsi arm averant es incastellauerat,
violenter occupanimus: quospostrransirum torius exercitus nostri destruximus. Inde tria ca-
stra eorum forrisima, Minimam videlicet, Cailardam es Frecam destruximus. Lt natale
Dominicum maximaiocunditate celebrato per Vercellas ex Taurinum euntes, Padum tran(-
inimus. Inde Chairam maximam es munitisimam villam destruximus, ex cinitatem Astam
incendio vastanimus. Deinde Terdonam ciuitatem munitisimam natura ex arte, obsedimus.
Ft posttres dies Bureo capto ipCam arcem cepissemus, nisi nox ex maxima tempestas nos cohi-
buisset. Tandem post multos assultus, multas caedes, ex miserabilem strazemillorum, ex nomo-
dicum damnum nostrorum, arcem per deditionem occupanimus. Duendam principem Crae-
corum, qui a Marchione Malaspina captus erat, liberanimus. Destructa Terdona, Papien-
les veclorio sm post victoriam triumphum nobis facerent, ad ciuitatem nosinvitauerunt. 1bs
incorona, ex maxima laricia, es ingenti servitio civitatis tres dies de duximus. Deinde directo
tramiteper Longobardiam in Romaniam es Tusciam euntes, Sutrium osque pervenimus: ibi
dominus papa cam ola aclpa Romana caudenter nobis occurrit, es consecrationem nobis
paterne obtulit, suaque rrauamina quae à Romano populo passus erat, nobis conquestus est. Sic
nosquotidie simuleuntes e simulhospitantes, dulciaque miscentes colloquia, Romam v sqe perue-
nimus. Pomani nuncios suos ad mos miserunt, es marimam pecuniam pro sulelitate eorum ac

## Folio 404 — 886285755:0422
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000422.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
404
seruirio, a quoque a nobis cutamenta exquisserunt. Indecum domino Papa es C ardinatibus
conslion, qulaimperium ent clenoluimus, es (acramenta vulso praestare non debuimus, vi
omnes dolos e machinament a eorum declinaremus, Oet aviano cardinale conducente; maxei-
mapars militiae nostra nocte perportam paruulam iuxta S. Petrum intravit, es sic monaste-
rium sanct Letripr aoccupauit. Mane facto, dominus Papa cum tota ecclesia ad basilicam S. P e-
trinospraecesit, es ad eradus cum maxima processionenos suscepit: es Missa celebrata ad al-
tare S. Apostolorum Petries Paulr inhonore S. Mariae virginis, quia sabbathum erat, bene-
dictionem corona Lomani impery cargiter super caput nostrum effudit. Duorité facto ex per-
acto, dum omnes nimio labore es astuconfecti, ad tentoriarediremus, ex cibum caperemus,
Romant de poMe Lyberino prosiluerunt, e in monasterio S. Petri, duobus seruis nostris occisis,
es carunalibus spoliatis, P’apam capere intendebant. Xos vero deforis screpitum audientes, ar-
matipet musositruimus, es tota ale cum Romanis conflictum habentes, eorum pene mille oc-
cidimus, ex in Tyberi submersimus, es captiuos deduximus, donec noxnos ex illos diremit.
Mane sacto, qma victualia nobis aefecerant, assumpro Papa es Cardinalibus, cum triumpho
victoria lati discessimus: es omndus castris ex munitionibus quae circa vrbemerant, in pote-
statem nostram deditis, sque Albamt venimus, es per aliquot diesibi cum P apamorati sumus.
Inde venimus spoletum, es quia rebellis erat, es comitem Guidonem Guerram, e cateros
nuncids hostros in captiuitate tenebant, assultum ad ciuitatem fecimus. Mirabile es inseru-
tabiletdicium Dei. Atertia 2 (g ad nonam munitisimam ciuitatem, quae pene centum turres
habebat; dcepimus, igne videlicet  gladio: es infinitis spoliis acceptis, pluribusigne consum-
Pris, funditus eam destruximus. E d Cantes versus Anconam, Palaoloeum nobilissimum prin-
cipem racorum es Maroducum soctum ejus, cum caeteris nunciis Constantinopolitanis ob-
mnoshaouimus. Dui et in Apulian tremus, es hostem vtriusque imperii Guilhelmum potetia
virturs nopra conterere vellemus, infinitam pecuniam nobis dare spoponderunt. Quia vero
militia nostrapropter multos labores ebellanimis attrita fuit, placuit maxis principibus re-
dire, quam in Apuliam descenderc. Saq nobis redeuntibus, ex Gracis cum superbiamuliitu.
dinis scae, es coxio sapecunia in apuliam cuntibus, Palaologus post adeptum Barum, es muni-
tionem destructam obiit, es Wiheas concrecato exerciturepente in Cracosirruit, ex pau-
eis capris, cateris occisis, omnem pecuniam asportanit. Nos vero cum maxima victoria à Deo
nobis prastua, qualem cum mille octn ent  Militibus conquisitam prius nuquam audiuimus,
Veronam osq pervenimus. Qualiter lut n praecipitio cuiu sdam montis nobis insidias posue-
rint, qualiter anobis occist, es duodecum suspensisint, tu audisti. Scis etiam in ordine, quam
Eer saltemluum ducem Auserca es ducem Baivariae concordiam fecerimus, es quamelo
riose Fridericum in C oloniensc archiepiscopatu sublimauerimus. Hac pauca pau.
eis comprehensa, illustri ingenio ruo dilatanda es
multiplicandaxorrisimus.

## Folio 405 — 886285755:0423
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000423.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
FR
S
NC
EPTSCOPIDROLOGVS, AD FRIDE
Ausuctum.
RLCVM PRTMVM, CASAREM
MVErM quiante nos res cestas scripserunt, haec (Ut arbitror) fuit is
tentio; virorum fortium clara facinora, ob mouendos hominum ad vir-
tutem anmos, extollere: unauorum dero descura falta desemiosup
primere, vel scadlucem trabantur, ad Terrendas eorundem morralum
mentes promendoponete. Vnde hoc tempore scribentes quodammodo
ocaos, dum post curbulentiam praeteritorum, non solum puch
auditareluxit serenitas: sed victorio sissimiprincipis dirrutes, tanta
spiritusque pererrint Det ad sum en da contrarentes quae Orientem inhabrtant arma totam pente
esperiam afsasset, pro pacis iocunditate, quae orbimomentanee tunc arriserat. lum desere
coritaram, iamque scribere caeperam: sed quo instinctu nescio, tanquam animo futura praesacre
re finemque inspiciente caeptum proieci Opus. Sic tanquam ano eu hleme  aesentitem-
pori proposis implendine rocium releruatum fuisse astimo, dum firma quies (si tamen rebus ca- spirisue
ducis aliqua sides adhibenda est) sub strenuisimo principein Romano orbe expectatur. Quod vereerent
autem dixi illo intempore spiritupererrini Det Sulutsohusos, os ibellim eo
sas, ac si qui squa a nobis perecrinus Deus putetur: sed ab illo scripto, quod illis in diebus inmul-
tis Galliae locis lectitabatur, nos hoc dictumurnasse sciat, quodtale fuir: Pibi dicL. Pal t
Porum primo elemeco materix cux syluc, quem inspirauir spiricus diei peresrini Dei.
In cuius (cripturae tenore quodam verboruinuoluero de expugnatione reziae orbis, necnon anti-
quae Babylonis, es ad instar C griregis Persarum, vel Flerculis, torius Orientis triumphusprae-
fato Zodouico Francorum recipromitrebatur. Unde talia ibidem dicta reperta sunt: Cum
Perueneris ad coltam cerragoni ledentis xecerni, e ad coltam terrasonorum stantium
xternorum, de ad mulciplicationem beacinumeriper actuale primum cubum, surse
ad eam quam promilir angelus macristux vilitare; ee non vilitauie, e pertinges ad ca
vlque ad penulcimum primum: cuius cum alcenderir promillor, detisit promissio
propter optimam mercem: de tigantur rexillatua rolea v(que ad extremoslabores
Flerculis, ee aperieturtibi porta ciuitatis B. Nam crexiere sponsus Archemonem, bar-
chacuius penccem, ut Cape C cangulare relum, ve sequatur re qui PrXCCME
quae sudentin procurationchliorum. Duod scriptum tantae auctoritatis a probatissimis
sicut albedo clara, mers pallica, co qudd claritatis altera palloris alteracausasic, apvellatur, vrge
Romani Imperii pollet auctoricas, et ex sub ejus principaturens vivens, humiliter silendo con-
quiescat, e barbarus quique, vel Cracus, extraterminosipsius positus, auctoritatis eus pon
dere pressus, contremiscat. Fateor, dum ante aliquot annos priorem Fistoriam terminassem
c. Tuumergo L. Vellcl. Qi duperlicusao  fecae
ex reliziosisem Caut um personis tunc putabatur, vt a quibusdam in Sibyllinis libris reper-
tum, ex ab alis cuidam Armemio duunitus revelatum affirmaretur. Sed qui (quis fuit ille pro-
phetasel Lrolanhs quisor promulzauit, videat si in futur actsin alqua ex peatione implen
dum expect cdr: aut tanquam iam non impletum conculcadum Gallicanae levitati, quod fident
aliquam habere potuit, imputetur. octantum sciens, quod nonmeratio proportone out
rusille omnespene Occidentales in pereerinationem mutens, spirituspereerini Deitam a no-
bis, quam ab illo vocatus est. Sicut enim uataguorandam in Loandiorum poptionem, cum
non formatum aadsu pum  pracata cclatat. Meralamest s spectes
predicamentorran sumpto ad causam praedicari dicuntur. Yel, ut communiori vtar exemplo,

## Folio 406 — 886285755:0424
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000424.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
11nae.
406
pario no. dicitur, Furus fundit aquas: se ex causam dicti considerantes, spiritum pereerini Deidicimus,
qui, d tot e tancipropter Deum pereerinan di habitum assumerent, causa fuit. Cum igitur
rebus in usmutaris, post lempusflendi tempus ridendi, post rempus belli tempus pacis ad
venerit indignum ratussum. Aurustorum clarisime Friderice, caterorum recum seu Impe-
ratorum cestis enumeratis, tua silentio supprimere: imo, ut verius dicam, dienissimum putani
priorum virtutibus tua sicut auro remmam supponere. Enter omnes enim Romanorum princi-
pestibi pene soli hoc reseruarum est primilerium, vt quamuis à prima adole (centia bellicis desit
dasse cognoscaris officiis, obscanum ribi nondum vultum forruna verterit. Sic etiam temperas
in prosperis, fortis in aduersis, iustus in indiciis, prudens ex acurus in causis esse coenosceris, vt
non solum ex connictuhaec tecum coaluisse, se dranquam divinitus inspirata, ex a Deotibiob-
niversale totius orbis emolumentum concessa videantur. FIanc ergo tuae nobilitati offerohisto-
riam, ab omnium bonorum datore Deopostulans ex petens, ut tuo bono principio melior finis
apponatur. Sed antequam tuorum restorum seriem attinzam, de auo, patre, patruoque tuo qua
dam (ummatim praelibare coeitaui: ve sic quasi quodam filonarrationis descendens, per clara,
clariora quae de tua persona dicenda fuerint, appareant. Si qua vero ex aliis regnis ecclestastica,
secularisv eperson a cestaincidenter inter serta fuerint, ab huius nezocii materia aliena non pu-
tabuntur, dum omnium rernorum velrentium ad Romanaercipub. statum, taquam ad fontem
recurrat narratio. Nec si a plana historia, dictione ad enarandum opporiunitarenacta, ad al
tiora Delut philosophica acumna altollatur oratio, praeter rem ciusmodi astimabuntur, dum
exidipsum Romani imperyprar scatiuae non sit extraneum, rebus simplicioribus altiora inter-
ponere. Nam es Lucanus,  et as, caeteriq. Vrbisscriptores, non solumres cestas sedetiam
fabulosad ue more pastorum, vel colonorum summissius, vel principum dominorumque orbis
altius narrando, seylum tamen frequenter ad intima quadam philosophiae secreta attincenda
Susculerunt. Suen non olum H, quibusrerum eestarum audiendi seriem inest voluptas: sed
Sui, quos rationum amt pdus delectat subsilitatis sublimitas, ad eiusmodi legenda
seu cognoscendarrahuntur. Acproposita historia Deoauctore
tale sumatur exordium.

## Folio 407 — 886285755:0425
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000425.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
1
EPISCOPI, DE GFSTIS FRTDERLC
C ASAR (S A2V6V5LG, LLBER
PTIUS.
C APV Y
Duaoccasione Hiltebrandus ab Impratore abrectus, ex Cuiberrus in locum eius siub-
Vm sub Imperatore Flenrico, qui inter reges quarrus,
incer Imperatores cerrius huiusnominis invenicur, im
P.
ium grauistim escissum Fuisset, parreqmaxima opti-
nacum principi suorebellante, eora peneregni latiendo
RammaFaedaretur: Ccregorius seprimus, quieurre
bls Romeponciticatum renebat, eunde Imperatorem
tanguam a luis desticuru, anathematis eladio feriendum
decernic. Cuiusreinouitate ed rehementius indignatio. Henr. 4. C an
rumpri
nemotum sulcepic imperium, quo nunquam ancehac muopioru
cemporahuiulmodi senceriam in principem Romano- comunione
 rum promulgatam cognouerat. Paproprer pluribus ex summus.
Talia Ciallia, Cermaria, aplid Baioarix ciuitatem Brixinoram, in iplo Pyretae o, hau nno 1076.
20 Drocul a valle Fridencina Cicam, coadunaris epilcopis, princeps curiam magnam cele-
brauic. Vbi omnibus aduenietibus, iniurias sibi a Romana ccclelia irrogatas afFectuo-
Se conqueritur, quod videlicer iploinconsulto (quiranquam rex ex patricius primus
in electione sux vrbis epilcopi esle deberet) Romani libi porihcem pratecilsene, cum
apatre luo Imperatore pluresibide quasi sine electione ineronizari fuerint. Flac que-
rimonia omnium animi co facilius contra Romanam ecclesiam inclinariporerant,
quo d laici lecularishonoris consideratione accenti, e epilcopi consilio elericorum
Tuorum, quibus recenter connubia ab eodem ponciticeinhibita fuerane, inAlammari,
voluntaciprincipis acce debane. Flisigitur acclamacibus, praetata electio ab eiscastan-
daiudicatur, Cuibertus q Rauennacenlium archiepilcopus, Clemens vocatus, alIen-Guibereur
avenna
30 luprincipis, rrbis exilcopus creatur, Crregoriuse r iF ab iplis plcudomonachus, rel ancipapa
necromancicus appellatus, exuslacur. Vnde comuni consilio praenominato pontihici anno 108O.
Ccriptum conviciis dx detractionibus plenum dirisere praelumplerunt, inter extera
dicentes: Sicut hactenus solebas dicere, quod nullus nostrum esset exiscovus, ita scias quod nulli
nostrum deincepseris apostolicus.
C A P V T IL.
Duomodo Imperator Ltaliamingressus, Cregorium vrbe fucavit.
DOSF haec princeps milicem copiolum collisens, lcaliam ingreditur. ad Vrbem q anno10B4
vlq progressus, Romanipopulitauore, pullo Ciregorio, Cuibertum ibidéponens,
eo Imperatoris  Augustinomen Corritur. Venerabilis autem lacerdos perlecurionem
Fugiens, ad curioramontana Puscix, interram Comitilx Mathildis, que Imper. Con-
sanguinea tuit, se conculic:ibic; per aliquot diesmanens, sententias anachematisre-
nouans, epistolis que multis in locishabeneur, principesregni aduersus Imperatorem Dira cre
riana it
Cuum concirauit. Deinde C ampaniam seu Apuliam ingrediens, in municipia NOrt. Fenricum
manorum, quinuperkoberro Cmiscardo duce, prouinciasillas, indisenis necatis vel repecua.
ciectis, seu teruicut lubactis irruperane, le recepicibici diem moris expellauie.
N
rocatus sit

## Folio 408 — 886285755:0426
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000426.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
OTTONIS DE GESTIS FRTD. L IMP.
L.
Duomdao Lodescus Cuiscardus curt Lomanis C ampaniam ex Apuliam occupauit.
D OBExErSilte exmediocristirpeM Norrmannia, ex eorum milicum ordiner
quos Vaualsores vuls dibi dicere Colene, in plaga quam Constanciam indigenx
dicunt, edicus, cum Rogerio Frarre cam parri, tamistempore, inorem (ve aiunt) geres,
Gllaoblocorum Herilicatis moleletam a nacali solo progrellus, multoremporemul.
tas Pomincias opporcuo acabitandum cerram quaerens, oberranir: vnde de
ab oberrandi circuicu, parria lingua Cuiscardus, canquam oberrator vel orrator appel. 10
lacus est. Cum ergonon paucis (vedictum cs) diebus, mulcarum regIOnUM GyFATOF
existeret, a ciceriori lcalia, quae modo Apulia, leu Calabria dicitur, tandem excipitur.
Duam dum a Longobardis possellam, inerris plebisinhrabitationecanquam industrie
detentionis vacuam invenirer, remissis in CFalliam nunciis, expolitagi locorum ido-
neitate, ac gentisinertia, ad expuonationem carum proninciarum confocios inuita-
uic. Penemulris derincar, virture, dolo, arre, ion aui populi victor existens, Campania,
Apulix, Calabrix, Sicilixe ad vlcimum possellorinuentus est. R eliquit aurem Rogerio
Fracri ex parce lui comitatum Sicilia renendum. ipse rero ducacum Apulix cum C a.
labria Cibirecinuit. LTuius Ailius, qui mulca postmodum eam in Ciraecia, quam in exre.
ris Orientis parribus Fortia _ gloriosa ressir opera, Boimundus Fuit. Fracris vero lui 20
Rogerii. Rogerius, qui postmodum regium nomen vlurpauic, natus crar: huius quiin
Peaelenciarum est Cruilhelmiparer. Scd hachactenus.
imperis
Norema
1011
aorru
i
V F II
A P V 
Derebellione Saxonum.
Annoro 87. (TR C a idem cempus saxonum scls iiquicuillima more luo principi rebellans,
astrum
ariZ b1
peracore in insressuprovincix in locomeicissimo fundatum, cum ccclelia pariter,
Ids exercere posser:idq; non vircuti, sed ionauix deputabat. Ouod dictum, non se.
bus plucum radices figens germinau,  cota in breuiprouincia illa aduerlusiplum
creacoteluum prx mentehabendo, oderatiam seruare, veiuxta Ciceroné, quan. 40
lutionem cendente, nunquam in eodem stacumanere valear, (i in lummotuerie, mox
cum declinare oporrebir. Cuiusrei caula paulisper philolophariliceat. Frenitm,
Felix qui potuit rerum cornoscere causas.
caltrum quoddam (larzburs dictum, ob ciusdem gecis oppuonationem, ab Im-
in qua congregatio Canonicorum fuic, Funditus delenit. Occaliotamen huiusrebe l- 30
lionisnontancum ex peaedictx seris instabilirare, se d ex principis lascivia ortu lumple-
rar. Dum enim prae dictus princepsin iuvenili adhuc policus aerate, toro regnosilente,
dominumq Cuum humilicer porcance, praetacam cerram ingressus Fuislet, inveniliter
Herici cas. dixisse fertur: Se mirari, nullum per torum imperii ambirum inveniri, in quo vires
30d soll
cundum nacuram generis lui, percullo aeremoxtransiie, sedtam eHicacirer in menti-
Commota, de in vrum corpus condunata, innumeris populis de genribus lecifera po-
culaministraueric. Dilcancergo principes orbis in summo politi, omnium summum
comaiores (ume, tanto se rerant submissius. Optime enim a phylicis Fallacia coplexio-
num conlideratibus, dictu coonolcitur: Mecus ad summum est, quam in Cummo. CUMI. R.
homonatusad labore, breui vivenscepore, naturatanq ex multis compolica ad disso.
PY 7
VEcOrrDest, genuinum est, aut natiuum. Sicur aut genuinum non porestesle
nonsimplex, e, reica dixerim, non lingrilare, non WOHCaLTUMI: ICa nativu nOn pO-
FNeltsao ecosopraao, det oro bubsad.
restessenon compositum, non contorme, non concremm. Primo ergo videamus
lius appareac. Cenvinum dicicur canquam senerans, ex non senirum, id elt, catesee.
meratio.
quidoenuinum, quid natiuum appelletur, ve extrine horum sensus verborum Faci-

## Folio 409 — 886285755:0427
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000427.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
L IBE R PR IM V5.
HEratIOTIC. LTac Velurnarum, aut genicum, descendens a genuino. Vnde Plato:
Esticitur, vt mihi viderur in primis diuidendum, quid sit quod semper est carens generatione:
quidirem quod gignitur, nec est semper. FF BOctiuS:
qui tempus ab auo
Treiubes.
Generationem vero larse accipimus, proingresuin quamlibet proprieratem: vel (ve
manifestius loquar) pro quolibecingressudenon csse ad esse. Vndo RriltoteleS: F. X op
positis siunt generationes. In omni enim natiuo, nesatio prior est affirmatione. Cenuinu
estigicur carens generatione, carensprincipio, quale apudnosvnum cantum inveni-
tur, aternitas videlicet, Coli divinitati ac commoda. Non enim eria apud nos, quae P la-
ro ropoluie, inveniuntur principia, Cedrnum tantum, DCus pater, ex quo omnia: Deus
Alius, per que omnia: Dcus Spiricullanctus, in quo omnia. Fxhitres leur nectres dii,
icanee tria principia, nec cria xeterna, scdvnum principium, ernum xternum. Sola
ergo diuinitas principio cares, limplex esse neceMlariis probatur rationibus. Duicquid
enim componitur, ab alio componi necellarium est. nulla enim res, Scursenogignit
itanec le componic. Duod autem ab alio componitur, ab alio essenecesse est. Divini-
tas vero ab alionon cst: ab alio componiergo nequic. Simplexisitur est. Vnde Bocrius
incerrio libro de Consolatione: Duod sinatura quidem inest, sedratione diuersum; cum de
rerum principe loquamur Deo. fincat qui potest, quis haec diversa coniunxerit. Ila C eadem
dinina essencia, co quod nec actu, necnatura contormem habeat, lingularis else pio-
2. O bacur. Duod ex incuicunacuralium Facilius consideratur. Cum enim ad contemplan-
da cella diminitaris accollimur, ed quod intellectus noster in quo se deat nohabet, tan.
quam de reincerta palpitantes, melius negando quam actirmando: id est, quid no sic
quam quid lic, conspicimus. In naciuis igitur omnem nacuram scu Formam, quae inte-
grum elle lublstenis sic, vel actu es natura, velnacura lalcem contormem haberene.
CeRCeH. Verbigratia, Flumanicas Socracis actu ex nacura contormis esthumanitati
Placonis, dum secudum omnes parres, e omnimodum effectum (quod quidam For-
mam substancie, et substantia Formae rocanc) cam inisto, quam in illoinveniatur. Vn-
deguamuis Socrares _ Placo ratione partien di in numerum veniant, ve duo dicantur
homines:camen ratione assimilandi, vnus polsunt dicihomo. Substantialis naq; simi-
30 licudonon Colum subiecta conformia, sed e eadem ee rni dicifacie, iuxta illud. Parri-
cipatione speciei, plures homines, nus. FE.c secudum quod Coliti sumus dicere, Idem vinum
bibicur hic, quod Romae. Partes autem hic rococas formas, qua ad componendam
Speciem aurin capice ponuntur, vegenerales: aut ageregantur, re difteretiales: aut eas
cormicantur, re accidentales. Omnis quippe distinitio alcerius est, e alteri convenit. na
Formx cs, e subsistenci convenit. Pa ex his, ve arbieror, patet quod dixi, humanicatem
Socracis lecundum omnes partes, ec omnimodu effectum humanicati Placonis con-
formem esc: ac secundum hoc Socratem ex Platone, eundem R unum in vnivertali
dici solere. Si enim alcera rationalis, altera eser morealis: necrora Csetinisto, RECLOTA
in illo, sed aliam partem ilta, aliam parcem caperecilla. De efectu quoq: clarum est,
40 quod sicuchaec illum rationalem scumorralem, ita illa hunc rationale SCHMOETA-
lem Facir. Concrecio etiam in naturalibus non Polum condunatione Formx _ suBSI-
Aentis, se d exmultitudine accidentium, que substantiale esse comitantur, considerari
Dorest. Verbi caula, Flumanitas qua estinceorum essehominis, e exmultis (reosten:
sum est) Formis composita, ad hoc re subiectum informet, risibilitate, execerag; cratrie
accidencia. Suncalix Formae subieCtU inLEgriL in FORIANLES, GuIX MALUITaLaEUI CON-
Formem habent. PNC quippe lolis, etsinon actu, nacura contormem habere nolcitur.
Ouare quamuis plures soles non linc, sinc repugnantia camen naturx plures esepol-
SunE. Patet igitur ex oppolico pernegationem, quod diuina esentianec coformis est,
nec concretioni subiacet. Ouare, re verbanaturalia in diuinam vertancur praedicario
fone, leur simplex, (ic e linguilaris e solicaria dicatur: ve simplex contra copolitionem,
Singularis conra contormitarem, Colicaria dividat corra concretionem. Necigitura-
Ctu necnacura conformis est, quianec tuit, nec est, nec esse porerir alius Deus, alius
creator, alius omnipoces. Vnde PCalmista: Deus quis similissibis Concretioné nonreci esalm. B6.
pic, cum nec lubiectum quodinformet, habear, nec aliqua comirantiam accidemium
adminar. Duarenec substantis proprie diciporest. Substamia enim porest quodam.
405

## Folio 410 — 886285755:0428
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000428.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
OTTONIS DE GESTIS FRID. L IMP.
modolubicetum rocari: Forma vero nullo modo lubiectui esse porest. Iloc vero cum
iuxta Philolophum, nec passionibus, nec mocui lubiiciatur, ex hoc auc ex ilioconstas,
Sed quicquidest, unum est, ex ideo vere est, ex Forrissimum, nullonirens, mulcomelius
Formadicitur. Omnenangs ese, ex Forma Cs. Non est ergo hoc _ hoc, sed hocran-
rum pulcherrimum ex Forrissimum. Si enim conforme haberer, pulcherrimum dici
non posset. Si lubiecto nicens, comitantia accidentium ageret, Fortissimum non eser.
Ouare pulcherrimum X Fortissimum es, nullonicens: _ ve optime a praedicto Phi-
lolopho dictum est, nec distinitioni, nec diuisioni, mulco minus demonstrarioni, vel
relolutioni apca estvere. Cum enim superueniens genus quo coponatur nonhabeat,
diffinitionem non admitric. Dimilionis sectionem quomodorcciperet, quae omnibus 10
in quasdiuidi posser speciebus carer. Demonstrationi quo qu qualiter pateret: que rel-
uc omnium principium e primum, primiora, veriora, nociora luper lc habereno po-
cest. Vndenecellario ex simplicitaris, Cingularicatis, Colicaricaris, ve ica dicam, nacuIra,
relolutionis necessicudinem excludic; ve iure solum externum, invariabile, incom-
utabile _ (ic, X nacuraliter ese credatur. C etera nam q; si qua line, que rariacionem
non suscipiun, veanseli, non expropria natura, (e d ex opiticis lui gratia, à cuius inua-
riabilicate ip Linvariabiles denominancur, hoc habere probantur: ve secundum hoc,
cum dico: Dcus estinuariabilis, angelus estinuariabilis; no alia in secunda, qua in pri-
mapropolitione praedicetur invariabilitas, se d cadé. Verbi gracia: Cum dicoarriticem
humanum ex opushumanum: non aliam ex aliam predicohumanitate; led hoc quod 20
deartifice substantiue, de opere prae dico denominariue. Velur cum dico: Socracesri-
dec pracum ridec: non aliam de Socrate, aliam de prato praedico proprierate, se d ean-
dem quam de Socrareproprie, de praco improprie releran sumpriue enuncio. Ouod
comderans Boctius all. Lropus nullius est proprietatis.
Ostenlo de divina esentia, iuxta iudicium negationis, cum nec compolita, con-
Formis, cocrera dicipossie, simplicem, singularem, Colicariam eam quoquo modoco-
Praehendi: nunc qualiter omne natiuum compolicum, contorme, concrecum incelli-
sacur, dicendum restat. Omne quippe quodnacum est, ab alio sinc dubio originem
Cumk. Lihleh alc HalespocCI. Mlod autem ex alio est, principium no est: erso est
hoc ehoc: erso simplexnon eu, Compolicum estigicur. Non enimhicad ectandum 30
decheslogica  MCMabISCCacio lennacivicace accollimur: sedcarum de ca, quae
a PMilolophis genitura, a nobis factra, (cu crearura dici lolet, disputationem insticui-
mus. SeaHotanau, quod comsponco alia formarum, alia est sublistentium. Forma-
rum extormis, subsistentium ex lubcencibus. Nullaenim Forma sublictentium, nec
Subsilcens Formarum componconem admictir. Namtanta diverlicate, esse, exid quod
elt leiunguntur, venec quodest, csclu nec esse, eius quod ipso est, composiionem
admittat: d cum sub nullo genere conveniane, compolitionem qs (ve dictum est) alce.
tum alcerius non admierat, alcerum tamen sine altero essenequit. FIa cos talis diuersl.
limorum, reica dixerim, compactio, concretio porius oppolitorum, quam composi-
tio limilium rocacur. Compolicio igicur alia, re dictum elt, Formaru, alia cst sublisten- 40
tium. Formarum autem alix compolira, alix simplices. Simplices, ve albedo: compo.
Citx, rehumanicas. Ac Simplices in compolicione compolire renire possunt. Nulla au-
Itormantem comitatur. Omnemisitur oraliacoereinccore subsictentem in
lorme compoluaencccec aocaloe. Sbcentes quoq: ex lublicten-
cbus constare, nulli dubium est. OMNC CNII COFPIS CK CoLpOLIO constac. Nec in-
Conveniens arbitrantur Philo(OphI, LICUE GUaNCIEALCIL IITLMMIIIICMIaS quantitaces, lic d
Corpusin intinica lecare corpora. Nullumitagi lubliltens limplex, nulla torma qua
licinccorum csle, poreltellenon compolica. Sedlciendum cit, quod ilbultcus aua
Cuscipit coniunctionem parcium, aliud non. C’ Orpus lulcipic, spiricusnon: quare de lp1-. 50
ricus limplex ese videtur. Achoc ridedum cM, Simplicitatem quandogi contra com-
Politionem cantum, quandoque contra compolicionem limul ex concretionem dl-
uidere. Vnde Boccius in octana recula libri leocoace. Omnt composad aunu est esse,
cem simplex per se in nacuralibus subiectum informare valet, le dcacum compolitam
ecunda rcs ulas qla Mc: Diversum est esse, e id quod est, aMignaca CAt, HOTATUI:
aliudipsum est. Non enim in hac regula diuerlicas inter id quod elt, de quo elt, qua in
lCC

## Folio 411 — 886285755:0429
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000429.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
L IB F R P R I NI V S.
Cedpotius ea diverlitas Formarum, qua subiectum alio est, e alio aliquid est. V’erbi
Sratia Vecorporeicate esse, colore aliquid esse dicitur. Sic _ spiricus creatus, cum alio
lic, alio Capiens sic, quamuis copulatione partium carens, Cimplex esse videaFIF: Famen
quia Formam ex Formiscompolicam habet, e ex concretione huiulmodi Formx e
tubsiscentis plenarie, Cimplex dicinon potest. Omneigicurnaciuum compolituI. De
contormicate et concretione lupra probatum elt, quod videlicer ex substantiatilimi-
litudine conforme, ex eo quod subiectum intormet, mulcicudinem que post se acoi-
dentium erahac, concretum dicacur. Incer omnia rero natiua nihil maris compoli-
cum invenitur, quam homo: qui non Colum ex esse compolutum habet esse, vel subsi-
10 sencem ex sublistencibus, sed e ex oppolitis compactus subsstentibus, oppolicorum
sublictentium iuncturam, e corundem diverlarum subsistentiarum compositionem
recipir. Duare haud mirandum, si exrora e canta compolitione compactus, Facilius
relolutioni lubiacer. Item cum iurra Boctii nonam regulam, Omnis diuersras dis-
cors, limilicudo apperenda sic, de quod appetir aliud, tale ipsum esse nacuralicer osten
dicur, quale est illud hociplum quod appecitur: ranto vehiementius ad distolurionen
cendimus, quanto dissidentius ex oppolitis parribus constamus. Verbi caula: C Orpo-
re ex quacuor elementis compacto igne surtum, terra deorsum, aqua ex aere qualie
regione diltrahentibus, CibiG, hoc modo parribus dissidentibus: quid inxqualius este
Porerir: ldipsum etlinon senlus, catio tamen in compolicione Forinae percipic. ACCC-
20 ditadhoc, quod non lolum Forma substatiale est esse ex Formis compolica: sed quod
ipIX FOrImX Componentes, nuncnalcentes, nunc occidences, neque vnquam in exi-
stendi conditione constanci e rata perleuerantes, subiectum quielcere non permie-
tune. Vnde decedencibus aliis, alix semper line inceruallo suc cedune. Duem celerri
mum duxum Formarum, cum sequatur AUIXIISIOTATUI, CEPIISEAM ACUTIM CtMCE-
Sic, ve ciusinctansvix, velnunquam conspiciqueac Bencerso atam murabilitatena-
Furx, quam more considerantibus, dictum est: MeliuseAt ad Cummum, quam in lum.
mo:guiacum amplius quo crelcatnon habeat, decrescere necesse est. SicUr autem a
Medicispraecipicur, vebona habicudines, cum in summotuerine, soluancur: lic non
immerico a probatis animarum medicis suadetur, ve mens, quae rerum prospericate
30 in summo polica eleuari asTolec, malorum intuicureprimacur. Vnde estillud: In die Eectes. LI.
bonorum neimmemor sis malorum. Scdliam ad propolicum redeamus.
C A P V I
De Saxonibus bello grani superatis, ex quo d Cuelso dux Noricorum, ex Rudelsus
dux Suenorum rebellare caeperunt.
TCrra Saxonibus à capice suo disideribus, ex omnibusregni vilceribus, princeps
ad debellandoseos, Forcem ee magnum militem cogens, instauransi; exercitum,
40 praedictam prouinciam insceditur. Fuerume in comieatu eius quatuor magniduces,
lingulicum singulis legionibus, Z uendebaldus dux Boemorum, GuelFo dux Nori-
Corum, Rudoltus dux Sucuorum, Cioretridus dux L. ocharingiorum, de alii principes,
conites, nobilesqs innumerabiles. Iea iuxta Ruuium, Vnstruor dictum, publico bello
commisso, cruentarex poritus rietoridrediit. Pion mulco post rempore, duopratati
duces Cuclto d Rudoltus, qua occalione, dubium, principi rebellantes, Saxonibus
50
iunsuncur. Cocetridus aucem L, ochacingix dux, Oriencalem expedicionem a88rel
sus, Fierololymis ducarum populi Deirenens, ibidem in Pace quicuir.
C A P V Y V II.
Quodidem Rudolsus instinitu Cregoriy res creatur, es paulo post in pralio occiditur.
T RONANrS pOrisex Cregorius, quiiam (ve dictum est) principes adtuertus Im-
audolsat
aduersa
Lpcratorem concirabac, omnibus ve alium crearene, lacenter de manifecte seribe. Henrocum
bac. Pgicur Rudoltus dux Sucuorum ab cisrex Factus, diadema a Romanacccleliaac
cepisterradicur, cum huiusmodileripco:
jatm

## Folio 412 — 886285755:0430
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000430.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
OTTONIS DE GESTIS FRID. L INL.
Roma dedit Petro, Petrus diadema Rudolfo.
Fluius Rudolhhiliam quidam ex nobilistimis regni opcimaribus, Berroltusnomine,
decastro Z cringen, habuir. Non mulco postrempore, Rudoltus in publico bello a R-
delibus Imperatorisnecatur, _ in ccclelia Merseburg culcu regio lepelitur. Fertur de
Imperatore, quodcum pacatis paulisper his sedirionu moribus, ad praedictam eccle.
Nam Seerseburgrenisset, ibiq praetarum Rudoltum relurregem hiumatum vidisset,
cuidam dicenti, cur cum qui rex non fuerac, relueresali honore le pultum iacere per-
micrerer: dixeric. Veinam omnesinimicimeitam honoriflceiacerent. Occilo Rudol-
Fo, genereius Berroltus ducarum Sucuix, canquam à locero libi concessum, vlurpat.
C A P V T VIII.
Decomite Friderico, quod gener imperatoris factus, ducatum sueuiae obsinuerit.
Li A cempestare comes quidam Fridericusnomine, ex nobilissimis Sueuix comiri-
busoriginem erahens, in castro Scoyphe dicto coloniam poluerat. Isic cum estet
Sucnia dux. Coniilio prouidus, armis strenuus, ad curiam Imperatoris altumprus, permultos dies
ibidem militarar, strenuissimique ac nobilictimi militis ofticium implens, in omnibus
Periculis luis virilicer Imperarori alticerat. Vidensprinceps ergoreipublicatam dubi.
um Ctacum, vocaro adse secrero pretato comire, sic cum alloquitur: Virorum oprime,
queminter omnes in pace hdelilsimum, ex in bello Forrisimu expertus (um, CerHC2,
qualicer Komanus orbis tenebrisinvolurus, fide racuus, iuxra quod dicitur,
rlrima caelicolumterras astraea reliquit,
ad ausus neFarios, FactaquenetandisTuma Concitatur. Nec parencibus reverentia, nec
dominis debica subicetio seruarur: Cacram enta qua tam iure poli, quam iure Fori prin-
cipi amilire publice extriberi COlenE, COnteMMUNET:. FactiO(aGS IUITAMENEA, QUE CONETa
leres diuinas ehumanas in angulis hunt, diabolo instigance, pro sacrolanctis haben-
cur:nullis legibus, nullis diuinis lanetionibus honor impedicur. Cum enim omnis po-
teltas a Deolc, quiporestatirelistie, Dei ordinationi relistir. ANurge igitur huictam
pessimomorbo, acqs ad debellandos imperii hostes virilicer accingere. Neque enim
priorum meritorum cuorum immemor existo, nec Fucurorum ingratus ero. Filiam 30
quippe quam habeornicam, cibi in matrimonio Corciendam cradam, ducatum que
Sucuix, quem BerrolFus inua (ic, concedam.
Sicitaque prae dictus Fridericus, dux simul Sucuorum, ee gener regis Factus, ad
Bersolfs propriarediit: _ne multismorer, Berroltum tandem pacem perere coegic: quodca-
acuia du. Menquictam sub silio luo Friderico Factum eradumr. C ondicio aurem paciscalis Fuit, ve
carum abds Betcostus ducalum exteltucaret, sic tamen quod Puregum nobilissimum sueuix
oppidum, a malte imperatoris ei cenendum remaneret. Ihoc oppidum in faucibus
ripurum. montium verlus Tcaliam super lacum onde Lemannus Auuius Ruir, sirum Imperato.
rum seu regum olim colonia tuic, canexe que, iuxtamaiorum nostrorum eraditionem,
auctoritaris, veMediolanenles, si quando ab Imperatore ad iran (alpina vocarentur 40
iudicia, ibi discuri, reliudicari de iure deberent. Vnde ex ciuldem tam in rebus, quam
honoribus abundancia, in iplius porta scriprum dicitur:
Nobile Turecum multarum copiarerum.
Apraedictoeriam Lemanno Aunio, unde Lucanus:
Deservere cauotentoria fixa Lemanno,
alemannia coca illa prouincia Alemania vocatur. Ouare quidam roram Lecomcam celtam A.
lemaniam dictam putans, omnesque curonicos Alemanos rocare lolent, cumilla
tantum pronincia, id est Sueuia, a Lemanno Aunio rocetur Alemania, populiq; cain-
habicantes solummodo rocentur Alemani. Berroltus iste, quamuis in hoc negocio
imperio simul sxiustirix cePleric, tamen Arenuissimus ac Forrissimus fuisse eraditur. 50
Vnde d adhuc ab antiquioribus de ipso dicitur, quod si quando nuncius aliquatristia
ipsi apportans, secundum quod heri assoler, hxltare voluisser, dixerir: Dic, dic: leioe-
nim quod semper laecarristia, veleristia praecedune laeca. Ouare cancundem mihi est
primo audire nubilola, cum postmodum audicurus sim serena, quam primo auditis
serenis, post audiurus lim nubilola. Magnitica rox, e viro torridigna, quinarivorum
volubi.
ali, eetra
Prideriem
cHohen
esse
ceringen
precoacto
norOBI
men.

## Folio 413 — 886285755:0431
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000431.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
LIBFR PR IM V3.
volubilitarem sine licens, lacdrali percipiens ingenio, nec in dicbus BOnOruHLHMIE.
mormalorum, eleuacus: nec in diebus malorum immemor bonorum, fuic Fractus.
Lridericus aurem ducacum Alemanix exhincline conradictionchabuic, ac strenue
dicbusnonpaucisrexit.
V
Quod post genitos sibi filios Fridericum ex Conracum, diemobiis.
ISCEPFY verd exnobilissima coparelia Aonere duos Alios, Fridericum e C on- prideries
10 radum: de ipse post mulca vircucum suarum insignia, in senecture bona diem vIti- Sucusa D.
mumclaudens, inmonasterio L aureacensi, in proprio fundo constructo, humacis liberi.
e. AClupra nominarus Bertoltus, racuum exhrine nomen ducis gerens, id quasilix- Zerinsen, i
redlitarium posteris reliquie. Omnes enim vsqs ad praesentem diem duces dicti lune,
 Onde
ducum pon
nullum ducacum habences, (ologs nomine line re parcicipanres. Nisi quis ducacum mon.
esedicae, comitatum inter Turam e montem Touis, quem post morcem  ilhelmi
comitis, Alius luus Conradus ab Impetarore L ochario lulcepic: vel a ducatu Carenta-
noquem nunguam habuerune, Ducis eos nomine honoranidos contendar: in aliis
tamenrerum de honorisnon parua pollences magniticentia.
C A P V F IZ 1
Deoxore cins Aeete, quod L. eopaldo Marchioni nupserit, e quo d defuncto Empe
ratorefiliuo ejus Htenricus potenter regnum obrinuis.
OR Fro Alemanorum duce Friderico, Ronerem ab ip (O vidUACAM FFATeFLUS
Flenrieus Imperaroris (Tenrici Alius, in lua liscepic, camqs Leopaldo Orientali
Marchioni(quod alias anobis plenius dictum est) in rxorem dedic, siliis ipsius Fride-
rico quindecim, C onrado duodccim annos hrabentibus. Porro Fridericus qui maior
nacuerae, pacri in ducacum succeserar. Circa idem cempus Imperator (Penrieus apud Henrici a
Leodium Belgicae rrbem, diem obiic. Sepileisqs ibidem incestinis eius, Corpus in (32 (- mp. obosu
30 lix ciuicarem Spiram deporcacur: ibiq in ccclelia bearae Dei geniericis, semperg; vir-
Binis Marix, quam ip se miro ex artiticiolo, licurhodic cernicur, construxerat Opere,
iuxta patrem, auum, Imperacores, culcuregio sepelitur: eigs inreonum luccelsi Alius
pno 2106.
suus Fcnricus, in ordine Imperatorum quarcus, Regum vero guineus. Flic aermis Are. Henrieus
nuissimus, cocum imperium ita in breui sux subiecit dicioni, ve d omnes in Romano quinsus Ca-
orbepoliti, subiectionisiugum humiliter portarene, ex vicim dominationem eius su.
spectam habences, metu obrigelcerent.
C A PY T XI.
Quomodo apud Barum cominem Ecinaldum cepit, es abdu ept.
1511.Y
Vor ergo, d quancatam Romx, quam in Italia Forria seserie, quia in priori di-
Ctalulcoria, superledemus. Iloc ranrum ad praelens ponere lufticiat, quod
cum in summostatu policus, omnibus C:allicanis crepidantibus, castrum Barum con-
eraopinionem mulcorum, assultu cepisset, ibique comirem R cinaldum comprehen-
sum, captiuum abduxisset, iuxra eiuldem comiris arcem Munzun dictum, castrum Hunzun
poluir. Duam in altissimo monte sitam, nacuraq; locorum munirissimam, dum nulla s
acte, rel vi capereraleres, patibulu erisi pexcepis, dicens: quodnili velocirer castrum
redderetur, comiremiblum sulpendio perimeret. Oppidani rsqu in alrerum diem in-
ducias pecunr. Illa in nocte comirissa Ailium genuit. leaque oppidani conuenientes, in-
50 Fanculorecemer geniro, lacramento hdelitacis altringuntur. Mane facto, cum Impe-
en
racor ad deditionem caleri oppidanos expolceret, dominoque illorum comire co- Rcinoldm
ram ducto, suspendium interminaretur, ip si responderunt: Sepropcer morremillius
somes ca
castrum redderenolle, praelerrim cum nouum dominum, quem illanocte rxoreius peu anno
sibi peperisset, haberene. Oua dere inslammacus princeps, praedictum Comirem ad L113.
pacibulum ccalu iuc. Cum qu apcincipibus qui aderan, ac id taceret. (0satetur, iplo

## Folio 414 — 886285755:0432
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000432.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
OtLOHIS DL GESTIS FRID. L. IML.
8sal. 114.
queinpropolico perscuetale, agbuldam velalcem divina animaduertione à clp
delilteret, C Dalo prxira oculo, respodisetereur: Caelum caeli domino terram autem de
du filishominum. L’andem calleuFacion abili moru deferuelcente, cunctorunt pre.
cibus Augultus inclinacus, a morris sencentia animum reuocauie, praedictum qC0.
micem secum capciuum ducens, ad Familiaria domicilia rediic.
C A PV F
XI1
Duodin nuxciis apud Morunciam reenum scissum est: es de gestis Friderici ducis.
TO mulco postcempore, ipso in civitate C. allix Mogumria nupcias cum multo. 
rum principum acpularione magnihce celebrance, Imperium (re alibianobis
protulius dictum eMt) seindicur. Oux scissura illo rempore cam grauisfuir, ve praeter
Fridericum Ducem, Trarremq suum. e Coretridum Palacinum comirem Rheni,
rix aliqui ex principibus fuerine, qui principiluonon rebellarent. Duoce quanta er
BoFridericus Sucuorum dux nobilissimus rel Imperatore praesenre, velin lcaliamo
rance, Cy locunc digna geseris, quia in mulcorum adhuc habeneurmemoria lumma.
en cor.Cim dicemus. Ipse enim de Alemania in Calliam cransinistoRheno, Serecipiens, co-
panici ad Lacproeadaea vg. Moguncium, vbimaxima visreoniessenolcieur, pau
lacim aeluam inchae voluncarem. Nam semper secundum alueum Rhenidelcen.
dens, ic castrum ilt aliquo apto loco xdihicans, vicina qux que cocoir: nuncire- 20
rum procedens, relicto priore, aliud muniuit: ve de iplo in proverbio diceretur: Dux
Fridericus in cauda equi sui semper trahit castrum. F rac durem praedictus Dux in bellis
forris, in negociisingeniolus, vulcu e animo lerenus, in sermonerrbanus, donisque
cam larsus, reob hocmulricuda maxima milicum ad cum contuerer, leque ad serui.
endum illivi.
anno inr+.
Navimat
honur
A PV T XII
Duomodo Mogunciam obsedit, e quondodo de ipsis es suo archiepiscopo eriumphauit.
Cirre omnibus circa Kheltum, re supra dictum est, ad nucum Cuum inclinaris, 30
Hlogumino archiepilcopo Alberco, omnium illius cemporis reoni principum ver-
Curissimo e locuplerissimo, cd quodpraedicte Factionis capur de auetor tuerac. bellum
indixic. Vastarisq cunctis in cireuicu, candem de ipsam ciuicarem cum infinica mulri-
isosunsia. cudine milicum ac plebis oblidione cinxic. P. s aurem prae dicta ciuirasmagna _ Forris,
super Rhenum polica, ec ex ea parte qua Rhenum actingit, spilsa ex populola, ee ex alio
lacere, rarum habicatorem habens, racua: murocancu Forti, non paucas curres haben.
ei, circumdata. Porrecta in immensum longicudine, in laco angustior, necessicas locum
signauir. Nam ex ea parce qua Callie concisua est, monce mediocrirer in altum subla-
co, artatur, ex alio verd lacere, qua Cermaniam respicir, Rheno: vnde tc, quodcirca
Rhenumnobilibuscemplis e xditiciis restica Cic, de verlus monrem vinetis, aliisq. v. 40
libus expolica. Vulgus quod cum duec in oblidione fuic, ex illa parre quarara estciui-
tas, praedandi graria eam asuleu capere voluic. Pimens aurem nobilissimus dux, Gir-
racionabili plebisturoricalis darecurlicencia, lanctorum Forre loca direptionie Aam
mae exponine roluncas illorum effectui manciparecur, lummopere laborauic. ACC-
pilcopuscivicaris, tidei ducis non rectam recompensationem reddés, directis de ciui-
cace adiplum in dolonunciis, creusam postulac. diem quando, de rbi conveniantpe.
cic, le ad graciam Imperatoris relle renire promiceic: sicGs ducem exerciti dimittere,
oblidionem Coluere, ac ita cum paucis ad propria redire perlundet. Rpilcopus solutam
oblidionem _x dimillum cernens exercitum, apertis porris, cum magna ducem inle.
quensmilicia, eImprouiloinua(ic. Dux cum luus, quos adhuc decanto exercitu ha-50
bebac, cunc primo dolum lcMlelao, on, ve allolcc arma ex improuiso arripiencibus
actalumir, in holtem ruic. vicucee pugnancibus Alemannis, tandem ex parce Fran.
corum comes Lee, qu Caleou piipilarius crac, lechali Cauciatus rulnere,
occubui. Duaderetracti animo Fcanciscere a vercerum, pexesidioqu Tusx le commie
TUIHE.
Mogunt
in siue
accidere mence curbarus, led ex praicucla dblclum amplius ad vircurem animatus,

## Folio 415 — 886285755:0433
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000433.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
LIBF R P R TM V S.
cume. DuosForrissimus duxinkcutus, occilis plurimis, de capris, reliquos viq; aa por-
CdsClucas Cmilcopoluotriumphopocitus, tusauic. C ines qui parentes eeamicos
in illa caede amilerame, tanca cordis amaricudine affectierane, repene in proprium e
piscopum, reluchuius concussionis auctorem, irruerenE.
C A PY T XITTI
uaer idem dux capru Limpure ab obsidione liberauit, ex de ejus conineio.
Dem eriam dux illustrissimus, alia vice dum prxedictus Albercus exiscopus cum
Lochario Saxonum duce, aliisque principibus, in magna ex valida militum manuca
Arum Limpurs incerritorio Spirensi situm, obsidione claulisser, ex iam oppidanis ta-
medcinedia altrictis, castrum pene ad deditionem coegisset, milicem colligens, lu
pervenic, pradictosq principes oblidionem Coluere fecit. F’errur praetaratos oppida-
nos, dum Fame laborarene, quid Facto opus eNet consilium iniisse. Dumque alii de alii
sic d Sic conluleret, Vlricum quendam de Florningen, natione Alemanum, vimen-
tis, corporisque proceritate insignem, dixisse: melius Fore vepinguesmonachilnam
monachorum ccenobium in eodem castro polirum erat) ederentur, quam castrum
propcer ciborum inopiam hostibus craderetur. Duo dicto cognito, monachi percul-
si cibaria quae repolita habebant, publicaverunt, cunctosq ibidem manentesmili-
20 res, v(q: ad liberationem castri, in his quibus porerane alimentis pauerum. Ouid plu-
ra: Prataxatus Dux, vebreuiter dicam, per omnia parrem induens, tam Adus principi
miles, cam reilis auun culo amicus extirie, re lua rirture honorem regni labetactarum,
viriliter contrahostestam diu decertando lustentaret, donec membra a capite dissi-
dentia, ad oraciam principis veniendo, ad corredirent. Accepic aurem Ilenrici Nori
corum ducistiliam inrxorem, ex qua postmodum Fridericum sloriolissimum, qui Friderici
in praelenciarum Imperator est, et ludicham, qux modo Macchxo Locharingiorum
ducicopulacanolcitur, semuit.
C A DVF XV.
Ybi Emperator Fenricus mortuus, ex sepultus.
TMIPEXATOR Hlenricus, revocatis in pacem qui crant ei oppoliti principibus, libe-
re pocirus imperio, apudinterius Lraiectum, Frilix rrbem, in Pentecolte curiam
niorio
celebranit: vbi morbo correptus, rebushumanis exemprus, lepulrisqs ibidem interio- Henrici N
cus ann
ribus, per ripam Rheni ad superiora deportatus, in ciuicare Spira patribus luis appoli-, 125.
cusest. Acimperatrix Machildis (lenricireois Anolorum hlia, regalia in porestare sua
habebat. Ouam praedictus Alberrus Moguncinx ccclesix archiepilcopus adseroca.
nir, Calsis e promissionibus ad sibicradendares alia induxic.
C A PV T XV I.
Lotharius dux Saxonum in Imperatorem eligitur, qui mox haredes renriciperse-
quitur es Noricum castrum ab ipso obsidione cincitur.
TCIEV_ Albertus namidiuris, dum regnum racac, Mogumtim archicpIC OPI a
Lanriquioribus esserraditur) principes regni in ipsa ciuitate Moguntina cempore au-
cumnali conuocar, malorum q; à duce Friderico sibiillatorum haudimmemior, cum
pradictus Duxadreonum a mulcis expolceretur, ipse Locharium ducem Saxonum, Locharius
virum camen exprobicatis industria omnihonore dignum, plus Familiarirei, quan-
cum in iplocrar, quam communi commodo consulens, in rege a cunctis qui aderane
50principibus eligi versira (ic. Oux res laudabilicer Facta, erauissime tamen scissurae semi-
narium denuo fuir. Nam prae dictus princeps consilio ciuldem Alberri Moguminie
piscopi, iuxta quoddicitur,
Non missura curem nisiplena cruoris hirudo,
nondum odio in hxredes Imperacoris (Tenrici latiari, Fridericum ducem, Fraerem (
exo res
omano
suum C oncadum perleguicur. Cuius rei gracia caltaum Noricum, ubi iplipraelicia Noriterea.
espetamae

## Folio 416 — 886285755:0434
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000434.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
426
pus redire pet ell.
TTONIS DE GESTIS FRID. L IMP.
polueramt, d tanquam iure hxeredicario posidebane, adiuncto sibi Boemorum duce
Virico, _ Baioariorum LTenrico, oblidione claulit. Dux aurem Bocmorum, eo quod
Barbari qui cum ipso renerane, nec Dcumtimentes, nechominem reuerentes, o
mnia vicina depopulando, nec olla ecclelus parceren, a principe polt aliquodrem.
A P V Y
X V I
Fridericus ex Conradus ao Lothario oppidum muniunt.
nis dieac signo, ipsi quadam dic cum militia sua castro appropinguane. Ouod vi
denees oppidani, laciciam cordis dilsirtulare non ralentes, in vocesmagnas ee can-
tuS prorum punE. Princeps curius sue als alio in cempore pratarum castrum obli-
dione choere, quaminhdx Forcunx cel le incaure commitrere, oblidionem soluit,
acper Babenbers transiens, in ciurcacem FTerbipolim se contulic. Oppidani cum in-
Senticlamore descendentes, caltra la racuairruune, ex liqua ibi remanserane diri-
Diune, aominosqe suos cum magna lalicia suscipientes, in caltrum ducunt, duces op.
Pidum uum victualibus, aliisqse ecellariis muniune: sic q. regem insequentes, illoin
cinicale manenre, Pyrocinium, quod vulgonunc Furniamentum dicitur, cummili-
ribus es estra exercendo, vique acuros iplos progrediuntur. Posthxec Rhenum 20
cranscune, in Spiren (iGs civicate, cuus populus eos, ob Adelicatem Imperatorum, qui
ibidem humaci lunt, tarteeanenncemlanguinis conlortes deuore lulceperat, prxel-
dia collocane. Oua Princeps, iuncto sibi AIberro Mogumtino; oblidione circundata,
multosibi dies consumens, prxeualeretumenon potuit.
CA PVT XVIFF
principis, cuius Ailiam Gercrudim nouet in exorem duxerar, Friderico duci, haud 30
memor attimcatis, quae ex Copulaeos lua Iudicha inter iploserat, bellum indicie.
Habio luper Aunium Werenza dictum, cabernacula locauit. Duo comperto, laepe di-
ustias suspectas habendo, in infidis praedicti amnis procellis, qui ex mulcicudincim.
brium plus solico excreuerat, incaute se committerent, iplog; noncam eransuadando, 40
quam eramsmacando periculose cran (tnisIO, ACPFOPTIA CIII LUIBOLCTEEArENE.
Noriberea
bsidione
oratur
Taorx Fridericus dux, Tracerq; suus C onradus milirem colligune, ac data oppida le
Duomodo iidem duces Henricum Noricorum ducem ex Mlemania fucauerunt.
Bauar
crider
et
ncibe
DOxROTTenricus Noricorumdux, supranominati FTerici ducis Elius, ob grariam
Condunarog; ex Baioaria non paruomilice, Alemaniam inoressus, non lonse aDa-
eti duces _ipsimilicem collioune, nec lonse ab eo castrametantur. AF dux Norico-
rum missis exploratoribus, quodholtium robur sic inquirit. Ouibus redcuntibus, e
ea gux viderant cnarrantibus, uos consuluie, quidque Facto opus sr, requirit. IIIi, in-
cautum Fore sihostes expectentur indicantes, Fugam consulune. P’anra ergo cumte-
Sinatione Norici, hostesranguam sibiiam imminentes declinauCrumE, ve pontis an-
aL LLX
 dedaotadidem coosoditud eoscat cirbed elasoto
Monrics
A LTO indetempOrCPEX dictuS dux LTenricuS AICMALMAL AIS LCKMI, aCI PT OPHIA LOI
donicilia se conculic. Prar enim natione Alemanus, ex antiqua _ nobilissima
Cileltorum tamnliaorioinemcraliens, ac perhoc mulias ponoes a la palle, illa
Prrenaeosmontes actingir Alemanis, iurchaeredicario habens. V Perommalaudabi
lis, cam animi, quam generis nobilitate insignis, in hoc soloFacto tantum reprehen(t-50
bilis. Missisicag; legatis ad Fridericum ducem Sueuorum, cum amiceranguam loro-
ris lux maricum monec readoratiam plulepissccal. duum elle dicens, quempiam
qualcumcunque maonum, relprobum peiicipe conus impers ponaustomiu
mediacorem. Vbierso. et qua die limul corveniant, oreque ad os de hoc tamiliariis
conte.
MetC. Acum ctiam, huius negocii le, limoniciscuts de gecere Velter, tidum Fore

## Folio 417 — 886285755:0435
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000435.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
IB F RD AP RINY
rius conterane, monastetsun quoddam Z uitalren dictum, constituitur. Dux Fridert
cusnil perperam expectans, ad pra dictum locum cum paucis renit. IIle veronolim-
pliciter ambulans, quo loconocte cubare relles, lacenter explorauit. Icaqi Soleadin-
Ferius hemisphaerium descendente, cum tenebrolis mentibus renebrarum opporru-
nitas (e oferret, cubiculum in quo Dux iacebac, circundatur, de quod non amicus,
Sedrrholtis aduenerie, re _ voceaperitur. Ouid Faceret, quo se verterer: arma corri-
Peret Sed pene nullum quo iuvaretur habuit. Fugeret: sednullum cubiculi meatum
Sciens, fuex praesidium non invenit. Dolum itaque cognolcens, ad divinxe tantu gra
tix le vercic adiutorium. Oua opiculante, per abdita quaedam cubiculi penetraliatune
10 libiprimoqualicaelicus oltenla, cecleliam ineroivie, turrim qua ecclelix contigua c-
rat, aCcendit. Flostes cubiculum irrumpune, ee non invento Duce, claustra eriam mo-
nachorum inorediuntur, cunctas officinas iplorum ferro perlerutantur. Phabo ab
inferis redeunce, superiorem es aeris regionem illuminare incipienre, vicini quiq: A-
deles Ducis, iam cecerrimo cognico facto, agoregatim in adiutorium eius aduolane.
Hostibus adhuc secretiora claustririmantibus, ignem qe minantibus, Fridericus (uoS
decurre aduentare prospiciens, iam securus factus, ITericum ducem expolcic, cum q
Sic aFFacur: Conera Fas, bone dux, fecisti, qui me inpace rocatum, pacis nonferens si-
sna, inimicum ce pociis quam amicum octendisti. Necce ab hoc Facto proprix Famx
reuocanichoneltas, nec carnis, qua coniungimur, affinicas. Dleaurem malupromalo
20 reddere videar, ce ranquam amieum kdeliter admoneo, ne sdeles meos, quosvndiq;
aduentare cerno, expectes. Fxculatur a quibuldam hoc Factum Ducis, non Colum ex
hoc, quod eoincemporeinimicifuerune, iuxtaillud,
Dolus an virtus quis inhoste requirat:
Ced ex eo, quod prohdelirate regni, et reipublicx quiere, principi cum iradere, pacecs
imperio instaueare volens, hocfecerit.
CA P V F XZ
Decupediione Lochari in Boemiam.
3)ssESrO isitur inces Fridericum ducem, Lochariumq Imperatorem pene
Per decem annosprocracta, imperium quielcere non permilic. Oualicer autem
ad vltimum pacatum Fuerie, _ quor, ex quanca vircurum insionia L ocharius relique-
rit in priore historia dictum Cufficiat.
Verum Glentio prxeterire nolumus, quo d praedictus princeps aduersam nimis cir-
carconiprimordia Forrunam sen (IE. Cuidam enim Orto Norauix comes, ducatum
Boemia affectans, principem adiic, eique magnam pecuniam promiitens, ad hocre
Boemiam secum incraretibiqs cum Ducé crearer, inclinauit. Juod Vlricus, qui cun-
dem ducatum Forte habebat, impedire rolens, nullo principem oblequio a caeptore.
vocare poruit. Igiturrex Saxoniam intrans, militem instaurar: ducensq secum OEro-
onem, claustra syluarum, quae Boemiam e Saxoniam seiungunc, hyemalirem porein-
Sreditur. Dux Boemie Vlricus in ipsis spluarum abdiris locis, Cepris vndiqe syluis, Cup ex Forharius.
amniculum quendam castra posuic. R ex cum luis proprernimieratem niuium a recta; n Sohon
u anne
via exorbitans, ac per denia syluarum oberras, adpraedictum amnem Forrerenic, (uis 1126.
vix laborenimio ex inedia exhaultis quielcere rolentibus. Barbari turbatI CerHEN-
ces amnem, hoctesin proximo esse praelenciunt. Ex improuiloq; superuenientes, 52-
Xones, quiinprima acic erant, iam perniues deam bulando Farisatos inuaduir, ac pau-
cis perFugam clap(is, quibuldam capris, cateros crudelirer occidunt. Videshocprin-
ceps, suisque ex angultia viarum nullum praesidium ferre ralens, (avissimamentis a-
maricudine percullus, rerum eam en quas ab adolescentia seserat, ac antigua vircuris
so memoria, quasi calesti rorerepletus, in collem quendam cum paucis, quosadhue
reliduestrabebar (erecepit. Duem peaetacus dux luis in circuitu policis, magnarum
que arborum iactu ex clausura redicum negantibus, tanquam clausum cenuir. Pan-
dem Hlenrico Saxonixe Marchione. qui de lorore ducis natus, cum rege aduenerat,
medianre, ad pedes Imperatoris sacisfactionem offerens, humilicer Dux venic, homi-
nium que sibi cum lacramenco sidelicatis exhibens, ducacum ab cosuleepic, capriuos

## Folio 418 — 886285755:0436
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000436.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
OYTONIS DE GESTIS ERID. L IMP.
reddidir: sicque Princeps porcaris sccum corum quinobiliores cranc, Funcribus, eum
multomaerorerediit.
E A PV T XX I.
Duiprincipes ibi occubuerint, es de secundis nuptiis Friderict.
NFER exteroSnoilimus Marchio Saxonix AIBerruS capCuSFuCFAE. Panta vero
Iclases Saxonum, de praecipue nobilium e illustrium virorum ibi Facta Fuit, veper-
Pecuiodis inter Saxones e Boemos tom estunc accenlus, nondum exrinctus (It. OHo
quoq quihuius concussionis auctor fuerat, ambicionis sux paenasluens, ibidemne. 10
Flebile principum melior fortuna sequetur
Sic _ hunc principem melior Forcuna secura, ad cantum apicem provexic, reledatis
omnium cempeltarum mocibus, cum erium pho ee victoria de lcalia rediens, in ipsis
montibus riuendifeceric finem. Verum Fridericus dux, morcua rxore lua ludicha,
dissensionistempore, Friderici comiris de Sarbur, Fraeris Alberti epi copi, tiliam A-
gnecem in exorem duxis, ab eaq; Conradum, qui P’alatinus Comes nune Rheniesse
nolcitur, ex Claritiam Ludouici Lhuringix Comitisexorem, accepir.
E APVY XXIL
Lda orno L.Oario Conradusrex creatur, es quis Alberto Mocuntino successerit.
DEFVHCTOImperatore L oaIo, ac in monasterio Lurre, quodineiusproprio
Fundosicum est, humaco, principes reoni apud Callix oppidum Contuentiam,
vbi Molella Rhenum Muic, conveniune, e de cligendo principe contilium incunt.
u Coacus Ldelkl ducis Frater, ab omnibus qui aderane, expolcitur, ad Fegni-
carus anno que levacus in palatio aquis coronatur. Duoded Faciliustieri pocuit, quod Imperato
ristlenci odium in mencibus plurimum iam deterbuerat, Albercusq: Moguminus
dchiepileopus, iam recenter viuendifinem fccerat. Accessic eciam ad huiusnerocii
promotionem, quod Flenricus Noricorum dux, pronoca superbix, peneomnium, 30
qui in expedicione lcalica cum Lochario Imperacore tuerant, odium contraxerat. IIa-
que Fridericus dux Mogunciam, quae cunc pastore luo orbaca vacabat, venic: omnef
quecam clericos, quam laicos ad tioc ve AIbercum imniorem, exoris sue, quam secun
do acceperar, frarrem eligerens, induxic, principe ad hoc corroborandum alcito. Dui
parruum luum seniorem Alberrum non exuens, non bene gratus beneticiorum ex-
cicic, nec plene tdum principi suo se exhibuit. Oualicer vero Flenricus dux Norico.
rum, prae dicta sublimacioni Principis conradixeric, ee quem tinem ip le lorticusfuc.
rie, quomodoetiam princepscam de ip so, quam de multis aliistriumphauerit, in prio.
rihistoria dictum lutticiat.
V T
X Z
niri od
ir 5.
s ∞B
emOS.
cacus est. Sed ve dicitur,
ronum
aliter soror Certrudis reginae sociata est Manuel Graecorum Imperatori.
Tr Ca idem cempus, Toannis Regix rrbis Imperatoris apocriliarii, viriclarissimi,
Romanorum principem adcune, cam contcederationis vincutn oboset s
Cminlolentiam, incer duo imperia, (Pesperix videlicet _ Orientis, renouare cupien-
C. Gua chuius rei argumentum aliquam regalis Canguinis puellam silio luo inr.
orem dandam, poltulances. Princeps comparis lux lororem poriisillo destinauic: in
Luusi Les Comalionem renerabilem Llerbipolesem epilcopum Embriconem,
Viccsprudencem X liceracum, in Cirxciam milir: Loanne iam mortuo, le denre que in se
HbeMoo pacio MManuel. Oui omnia Capienter e Colerrer ordinans, nuptias,
regio pelual. ClsplenonBactsibaous ae promocoem s, a aotes
negociorum manens, dum remis ado ad patriam redire cogitarer, multis GTrxCorum
xeniishonoratus ec omeratus, apud Aquileiam vica deceAit. Super his autem neso.
Cis.
proximapot Epiphaniam hebdomada, in vrbe regia celebrari cum Fastu d decore

## Folio 419 — 886285755:0437
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000437.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
EIBER P R IM V S.
eiis, inter verum q. principe Muiusmodi dire ctx inveniuntur epistolX. OuX neomnes
Ponerentur, compendium in caula Fuit.
Conradus Dei gratia Romanorum Imperator Aurustus, Toanni eadem gralia C onstan-
tinopolitano Emperatori, salutem, es dilectionem fracernam, ami
citiam honorem, ex gloriam.
Veparences noltri, videlicet Romanorum Imperatores ancecesloresnostri, ad an. Con
c
recessores veltros, (cilicetreonum e populum Crxcorum consticuerune, constituo: Cracorum
licur seruauerumt, conseruabo. Non est gens, regnum, aut populus, quinonouerir, imperatoro.
nostrxe Romanx reipub. restram nouam Romam e dici de tore hiliam, ex huiusraci-
ro ceramos, de tructus eius processise: propter quodhaereditatem, qux a macre debetur
Ailix, constiuimus, acernam q; rolumus, ee co amplius, quod qux matridebetur, tili-
am relle cernimus, scilicet ve auctoricas materna praecinat conlilio, auxilio, respodeat
ruremgloria ehonore hliastina dilectio. Sinc ersores veriulqs communes, veriulque auorem
exslit
amicus idem, idem inimicus, lincincerra, line in mari: _ cogno leat ac timeat matris es suuva
vircurem _ valentiam, qui non honoraueric hitiam, sine Norrmannus, sine Siculus, (1- xiar pollicen
ue quis alcer quicunge, vbicung5. NNeqi enim obliri sumus, vel ego, vel principes nostri
imperii, quolcunque holtium nostrorum incursus, vel inualiones in imperium, de ma-
gniticentiam Romanam Sed cum diuina clementia lubuenier, retribuemusrnicui-
gueiplorum secundum mulcicudinem iplorum malicix. Videbicergo, e audieconi-
20 verlaregnorum latirudo. quam Facili manu prosternentur larrones, qui in lutrCXCrIIE
in veriulq imperii nostri monarchiam: quia cooperante Deo, li alas exenriemus, ho-
Aemmodo rolicanrem capiemus, ex cordis eius cnilcerabimus audentia, quae modo
extollitur contra veriusqs imperii nostrihonorem de gloriam. C OseruAISigITIEquIX
insta _ ainicabilia unt ad vos, eadem ros ad nos: Rcanco Audiohus, G1InEO peF CON-
ingium ororis dilectilsimae coningisnostrxe, imperacricis videlicernobilissimae, de si-
ffinicat
lijcui conscederaci sumus propinquius. Verum quia de nostrishilare (cere succesibus, inser impo
dilectionis e nobilicatis cuxe credimus experienciam, quid pot discestum prudentil racores im-
Simorum axocrisariorum cuorum, in generali _ lolenni curia cum vniuerlisimperii ca.
nostri principibus celebrara, cui eosinteresse voluimus, Deoauxiliante actum sE, tibi
30 sicutrnico fratrinostro, de amico dilectistimo dignum duximus incimare. Noveris
isitur, quod omnes quiimperium nostru oftendisse ridebantur, cooperante Deo, po-
center in nostro imperiali iure inclinauimus, eosqs in plenicudinem ornrienostrae lul-
cipientes, rniverlas imperii nostri partes abundanti p. ce dicauimus. Adhoc Francia imperi oc-
TTilpania, Anolia, Dania, caereragu regna imperio noltro adiacentia, quoridiana le. cdusstaca
sationelua, cum debita reverentia ee obsequio nos Frequentane, ad ea quae imperii
nostrimandara lune, se prompea eeram oblidibus, quam sacramentis aftirmantes.
NNolumus etiam lacere dilcretionistux prudenciam, q dominus Papa, totaq; Apulia,
Italia d Longobardia, de die in diem aduentum nostrum desiderant: _ venostra eis
imperiali subueniamus porentia, cu omni deuorione expoltulant. Lluiusrei gratia di-
40 lectilsimum sc prxecordialem imperii nostri principem Embriconem, venecabilem
Ferbipolenlem exilcopum amicumtuum, ad exquirendam domini papxe volunea-
cem, Romam direximus. Cognira ver diplius circanosrolutare, communicato prin-
cipum noltrorum consilio, ca qua ad reriusqu imperii noltri honorem spectane, per
Charissimos e prudencesnuncios nostros, Robertum scilicerprincipem Capuanum,
illustrem vrigs virum ac nobilem, nobisq; hdelem, nec non AIberrum dilectum ca-
Pellanum noltrum, ec in Ede conctancem, cux signiticamus nobilicati. FTosipiturran-
quamnos audias, de qux ribi dixerine, licut decet excellenriam tuam, et sicur dete spe.
ramus ex credimus, ad effectum perducas, _ honectos _ idoneos apocriliariostuos,
una cum nunciisnostris line dilacione ad nos remittas. Praererea de Rurenis, qui ad
50 coremprum imperiinostri occilis hominibus nostris, pecuniam nostram sibi vlurpa-
verum, sicur conuenit in caula amici, ex proxinquitui, ee licurnobisscriplicti, ita Faci-
fere.
as. Milicibus quoque imperii nostri Alemanis scilicet, qui apudte lunr, licuFdecer Cx. Germanu
celleciam cuam, benignus existas. Nihilominus etiam ce rogamus, vehominibusim- exercendo
ligiono
perii nostri, Peutonicis videlicet, qui Constancinopolimorantur, locum in quem ad locum con
honorem Deicccleliam adilicene, concedas, cum respectu divinx remumerationis, ceas peris.

## Folio 420 — 886285755:0438
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000438.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
42C
OTFONIS DE GESTIS FRTD. I. IMP.
cum ex interuentu ac pecicione nostrx dilectionis. Recordari quoqi debetrua disere
cio, quodnos in liceris prioribus perpraetarum capellanunostrum cux nobilicati pra.
regiblis, tuerir inmedionolteu, cercum elt quod non saudebutinimicinoltri. Darum
Centacis, hocidem a cc pro Dei aluoree honore periuimus: quia siple qui daclalurem
ZVFIFKal. R acisponX, in Christo Feliciter, AMeM.
CA PYT XZIIII
Exemplar literarum tunc temporis hinc indemissarum.
Loannes in Christo Deo, seus rex Porphyrogenitus, sublimis, forris; Angustus, Comne-
noses Imperator Romanorum, ad nobilisimum fratrem es
amicum imperiimei.
ae
OBTLISSFME X dilccteamice imperii meirex, Licera tux nobilicaris fraterni
afteclus sionum, ad nottram delara mansuecudinem per pruderissimum apocri-
Carimhobilitatiscia, mca nos laeciria replenit. am bona cux nobilicatis voluntas,
e cognationis, e ansicastis affectio e dilectio, quam demonstrasti, _ per liceras, et
per verba e per seaesa imperium noctrum: noltram consequenterpietarem
cotam, colo animoadcllum amorem perrraxic. Ouare etiam diuerlos Adelistimorum
EFamiliarillimorum hominum suorum ad cuam nobilicarem emisir, recommuniea.
reper cosvolensnobilicari ue toris de caulis, proprer quasec mandalti, d scripliltici. 20
Vulcenim in Deo in omnibusamice lapere, e cognarionabiliter, _ Fraterne adcuam
voluntacem, _ omniaagere se cundum quod videtur ei, qua ad honorem lunenobi-
Dux rene. licatiscua. Ouia vero prudentisimus dux Venerix Pecrus Polanus mediatoranobili-
Gracos es carecua in his caulis alsumptus est, sicur virbonus ex Adelis ambabus parcibus: de hoc
nobisplacere dionum vilum est. Decaula Apulix d Longobardix, prudencistimis a
Pocriliariis nostris, quae a nobis vila lunc, iustimus. Nam e li quidam horum ad sulce.
Peionem magisnobilisima cum Deo Fururae nurus imperii inei, missi lunE, taene-
tiam communiter eis nocum imperii mei velle. De caula qua Facta estin Rustia, LiCuE
imperio meo scriplcti, sicut couenic imperio meo tacere in caulaamici e propinqui
Cui, (ic d Feci. SCd de caballariis nobilicaristua, quod Coripeacua nominatim compre- 30
hendebane, _ magis de eo qui defecicin riventibus excis, sic Fecir imperium meum,
velcriplisti. Valenobilissimeamiceimperii meirex.
Conradus Deigratia Romanorum Emperator Aurustus, charissimo fratrisvo F. P orphyroge.
nico Commeno, illustri e glorio sorezi Craecorum, Salutem, e fra-
ternam dilectionem.
Noomratis cux lireras, vea ramo, a caa Catoamiconostro serenitati nostra eral.
missas, sracanter excepimus: _ vilo carundem renore, de incolumitate _ lublimitate
tua admodum ganisi lumus. Sed audiris a Nmncopc tux dilectionis pruderi apocrisia
rio, Praecer illa quae in liceris continebantur, quibuldam verbis duris, ee (ve verum ta-
ceamur) ab omniretro rempore inaudicis, de noctrae maiestaris, vlera quam lingua ex. 40
plere ralear, percurbata est manluetudo, ex est admiraca rniverla imperii nostrilaritu.
do. Vide vel a quohoctam amarum verbum procellerie, miramur: praeserrim cum
inter caterahuius mundircona, Craecorum reonum omni lapiecia e discretione ha-
Etenus Aoruerit. Si enim idem nuncius cuus Nanpopos unicum filium nostrum (en-
ricum in praesentianostra mortidedisset, ad maiore iram maiectaris nostrae animum
Ponocareno Porclar. Cumq. iam pereriduum in hoc acerbolaborasset, de rigorem
nostri animinullo ingenio, nullaq:e lapientia ad suam voluncatem inRectere poruisset:
vixtandem quarro die aliis verbis dulcioribus excellentiam nostram exhrilacanic, no-
Fadu incer Arxe G Furore indionatiotis micisato, nobilitariscux rolutarem nobis aperuit. F. F quo-
essancm. namita nunc est, d elec, quodcamicorum amicissime, rxorem accipies dile-50
etillim a Ailiam nolcram, lororem videlicet nobilistima corhoralis nostra, rolumus
veinlicaecernum Faedus perennis ausletcia, quam videlicec amicitiam prelenti apocri
Ciariocuo ore  manuleripeo turmariiussimus, ica videlicet, ve d amiciamicorutuo-
rum, _ inimici simus inimicorum cuorum. Proinde certa sic prudécia cua, quodsirue
nobilicaci vudecunque aliquamolectia vel iniuria fuericillata, pomtranocibicanum.
arinos pa
barbitet
Cor. arca
exerat

## Folio 421 — 886285755:0439
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000439.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
+DL R P R I M VS.
Rederiam nobis Factam iure dilectionIS reputamUS: QLOnIAM VITELITISCIIA HDDIIITAS, de
maxime generoli lansuinis, quo in pleuis perperux dilectionis contcederati lumus
propinquitas nosinuitar, vecetanqe aium charislimu, corius vinis charicatis amplecta-
mur, a cucta quae cibi placita leu, abentianimo faciamus. In quareiustu arliccamur.
vecanlem amicitiam nobis  impelo nostro tirmari Facias, ve completis omnibus
honortmee, verigueimperio debrushonor exinde deteratur, eE pax, Se nomen Chri
nobilas cua peciic, hoc cibirespoemus, quod non lolum guingencos, sed etiam
duo, veltria milia, linccesschabueris, i mictemus: X quod maius est, antequam de-
i0 trimentum aliquod honoristui pati videremus, claborata corius imperii nostritorri.
rudine, in propria perlonatibi, sicur pracordiali filio, _ Fracri charistimo, delicere de
decstenon polsemus. Praeterea seripsienobis cua nobilitas, quod magnos _ charos
nuneios linceriratitux mitteremus: in quo voluntati tux acquicuimus: quoniam
quoscharioreshabuimus, excellentia tux tranlmilimus: Scilicee, charissimum prae-
cordialem nostrum Embriconem, renerabilem Wirtzburgenlem epilcopum, illu. L. Past im-
Arem e magnum imperii principem, qui est cornostrum, de animanostra: MecnON Cracos.
diloctissimum nostrum R oberrum illustrem e nobilem principem Capuanum. Mi-
simus etiam qual verasque manus nostras Crermanos duos Frarres, scilicertratrem.
Bernonem virum Capiencem e religiolum, ex Fracrem ipsius Rivinum, quinobis
20 valde charus est ee Familiaris ex nobilis: _ honorandum principem imperii noctri
Rogerium illultrem comitem de Adriano, cuiussidem _ constantiam (xpius exper-
cilumus:  Gualcerum Adelem nostrum. Ictis itaque ea quae in liceris non continen-
tur, industrix cux referenda commilimus: quorum verbis fidem adhibeas, ec quxe ci-
bidixerine, canquam anobis dicta credas. De Ruchenis vero, pro quibus paeri cuo
diux recordationis loanni Imperatori, per sidelistimum capellanum nostrum A dal-
berrum, de per comitem Alexandrum de Crauina scriplimus, e de loco in quono-
Aris Peutonicis adhonorem Dei cccleliam a diticari volumus, _ denobilibus baro-
nibus Apulia, Alexandro videlice Clarimontis, Philippi de Surre, x Flenrico comi-
re, _ Senne Pustel, ille noster precordialis W irtz burgensis epileopus, ex exteri Fami-
30 liaresnostri roluntarem nostram cibi reterent, quibustanquam nobis credas. Super
his omnibus delem apoeriliarium cuum Nikcephorum, licer in principio legationis
sux nos concurbaverie, ibi accentius commendamus, e quia constan. erperdurunie,
C A P V 
Z Z V
De Fridericonniore, es de his quae gessit apudt W olfratestrusent.
REVER AF Fridericus, Friderics ACMMMi ducis Alius, miluix que cingulum er
am Cumpserat, nobilis parris tetturus haeres nobilior. Poicur Bonx indolis virtr.
40 cemnon dissimulats, cucatus, re assolet, ludis mititaribus, ad seria candem ejroci-
nandeaccingitur negocia, ddhuc patre vivente, cerranque luam plenarie cenente.
Nlam ex commem quendam nobilem Lenricum de Wolfratestulen hostem de-
nuncians, Baioariam cum magna militum copia ingreditur. Norici de maxime con
mires, dx nobiles, velur ryrocinium celebraturi, quod modo nundinas rocare sole-
mus, in praedicticomitis castro se recipiunt. Iraque Strenuistimus superueniens ado-
lelcens, oricosante murum sances, iplumq armatos expectantes, non veiocando;
Sed verem seriam agendo, virilicer agoresus est, diuque _ Forricer verilque pugnanti.
bus, candem rehostes caltro sc reciperent, coegic. Verlis in Fugam Noricis, ac exan-
sustia portarum artatis, comes quidam Conradus de Dachoremmenobilis comes, conraduus a
50 Dostea duxlactus Croncix e Dalmarix, qui incautus exera remanserat, ab hoctibus
capitur. Sicque adolescens praetatum ducens comicem, ad propria cum victoria re.
vertitur. Cumque a mulcis libi luaderetur, vepecuniam magnam ab eo extorqueret,
ipse exinnata sibinobilitate, prauorum declinauir consilia. Nam licur Forti
ter captum, sic cum liberaliter dimislum, ad propriaredire
sinepecunix exactione permilit.
Dachon eo
vescapirur
tiperrniuerlum mundum inde magniticetur. Porro de quingentis milicibus, quos
VEcum remumeres, rosamus. Valc.

## Folio 422 — 886285755:0440
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000440.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
Erid. Zarin
jum bell
persequiru
EHC.
DTTONIS DE CLSLLSLK1D. I. TMP.
C APVT XXV I.
Duomodo etiam Bertolsum ducem superavit.
DOsx haec Conrado duci, apradicti Bertolh ducis silio, bellum indicit: Caproque
lupramemorato Alematix oppido Furego, praesidia ibidem poluir. Dehinciin-
anno 1138. etis sibi etiam quibusdam de Baioaria nobilibus, praetari ducis rerra cum magna ma-
nnilicum inrroiuis, arque dd rlcima pene Alemanix procedens, ad Laringen rique
ciulcm Ducis caltrum peruenit, nullo sibi obuiante, vel relistere valente. Non mul-
copollClam arcem iplius quandam, qux cunctis adhuc cernencibus inexpugnabi- 10
lisesse Veetur, cepir ee expesnauir: ac contramultorum opinionem, Forristimum d
dicillimum Ducemcam acricer debellauie, re ad parrem, patruum q: luum lupplicem
cum rethre, ac pacem petele coseret. Llac ex aliaram ardua in ipla puerili xtale gel
sirnesocia, venon immeriro cum multorum Cupore, de iplo diciposset illud Fuan-
gelii, Duis putas pueriste erit?
EA PV F XXVII.
Quomodoinstinctu Arnoldi, Romani aduersus suum pontificem concitantur, ex
Tediebus Arnoldus Guulam relisionis habicum habens, sed eumminime, rcex
doctrina eiuspacuic, seruans, ex ecclesiasticihonoris invidia ribem Romamin-
Greditur: ac lenatoriam dignicarem, equestrem q; ordinem renouare ad instar anri-
quorum rolensi cocam penerrbem, ac precipue populum, aduersusponciticem tuum
concicauir. Vndc ex ad eorundem remeritatis, vel potius faruitatis corroborationem,
ab eisad principem destinacum, cale seriprum invenitur.
senatoriam dignitatem instaurare moliuntur.
CA PV F ZXVTTI
L.pistola Komanorum du aezem.
021
Excellemissimo atque praeclaro Vrbis es orbistorius domino, Conrado Deieracia Romano-
imperyfeucem e inclytam zubernationem.
rum resi semper durusto, Senatus populusque Romanus, Salutem, es Romani
coronackaltanda, ommiiooals Clcm Guom eccato. uqua galesa
lisindultria, vepolcaus, leleee sala oum, planeranquam tilis detide
les de domino e Patre latismiramur. Nosenim quicquidagimus, pro vestra tidelica
te exhonoretacimus. Er quidem regnum e imperium Romanorum, restro à Deo40
regimini concessum, exaltare acqs ampliticare cupieres, in cum Cacum, quo fuierem.
Pore Constacini es lultiniani, quicocum orbem rigore senatus, e populi Romaniluis
renueremanibus, reducere, senatu prohis omnibus Dei gratia resticuro, de cis quive-
Aro imperio semperrebelles erans, quiq; cancum honorem Rom. Imperio lubripue.
rant, magna ex parre conculcatis, quatenus ea quae Cxlari d imperio deberentur, per
omnia ex in omnibus obrincatis, rehementer acq; rnanimiter lacasimus, acque Au-
demus. Fc obhuiusrei effectum, bonum principium ac Fundam erum Fecimus. Nam
Pacem eciusticlam omnibus cam rolencibus obseruamus, Forcirudines, id est, curres
rndiguenospsal, e sbele Adecer, imperialem regio capiri raleamus impo.
BerC COrOnAM. AEnOS, quoriam amauri nullus labor grauis est, licer inde plurima
damna
Q ECAL L excellemix per plurima iam seripra nostra facta ex negocia diligenter
expoluimus: quomodo in vestra hdeau pealcalus, aC pro Veleraimperan
ex domosporentum rebis, qui restro imperiorna cum Siculo e P’aparelictere para.
bane, cepimus, de qualdam in veltra tidelicale cessentus, sualetam vero subuertentesso
ColocDaGuammus. Sed pro his omnbus iua renca ectons ncmale FacMS.
l’apa tranjipanes, de tilii l’errilconis; hoes ce ale elu enceplotouat
nostro, Adelitare in restra rexillifero e adiuiore, Polomeus quoque, ee alii plures

## Folio 423 — 886285755:0441
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000441.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
LIBER. P R IM V S.
damna susineamus, pro restro amore de honore gratanter patimur. Seimus namqs
nos a vobis proindepramium, licut à pacre, accepturos, vosque in coslicurin imperii
holtes vindictam dacuros. Cum cantaigirur nostra in robistidelicas lE, tantaque pro
robis lustincamus, precamur ne spes ilta nobis dehiciac, ne regia dignicasnos restros
fideles ehlios despiciat. Neqi si in resalibus auribus aura liniltra de Cenatu de nobis
Raveric, in cam incendor, aur relpiciac: quia qui de nobis reltrae alcicudini mala luooe-
runc, de restra de nostra, quod abhc, dissentione laetari volume, de verolqu, ve lolitilunt, Papalis eota
callide opprimeremoliuntur. Sed circa hxenetant, resalisprudentia, vedecer, Coli- ria imp.ram
rebu in
cita (it _ prouida: reminilcacurq vestra Colerria, quoc d quantamala papalis curia, e festa.
10. dicti quondam ciuesnostri Imperatoribus, qui fuerunt ante ros, Fecerint: _ nunc de
ceriora robis cum Siculo tacere tentaverum: Sednos Chricti gracia in vestra hdelica.
re virilicer eis resistimus, ac plures exillis ab rrbe, sicurpessimos hostes imperii, velune,
pepulimus. Appropinquericaque nobis imperialis celeriter vigor: quoniam quicquid
vultis in rrbe obcinere, poceriris. d vebreuirer ac succincte loquamur, Porenter in vr.
besqua capuemundi est, vr optamus, habitare, cori tralix ac regno Peuronico, omni
clericorum remoro obstaculo, liberius dx melius quam Omnes Fere anrecelsores ve-
Ari, dominari valebiris. SinemOra ergOprOCamUE, Ve reniatis, _ incerim de Ratmve.
Aro, quem semper desideramus salubrem et prosperu, de his resalibus literis ac nun.
eiis nos laecihcare dignemini: sumus enim per omnia vestrae voluneati Cemper ob
2 cemperare parati. Sciacisprecerea, quia poncem Miluium extra Vibem parum longe,
perrempora mulca pro Imperatorum concrario destructum: nos, ve exereicus velter
percum eransire queat, ne Petileones per castellum lancti Angeli vobis nocere pol
sine, vestatuerane cu Papa _ Sicilo, inagno consine restauramus, de in paruitem.
porisspacio muroForristimo, e lilicibus, iiuante Deo, complebitur. Concordiam au-
remincer Siculum e Papam huiulmodi esse accepimus. Papa Cocessir Siculo viroam
d anulum, Dalmacicam e mitram, acq; Candalia, e ne vilum miccac incerram luam
legarum, nisi quem Siculus pecierie: _ Siculus de dic eimulcam pecuniam pro decri-
mencorestro, ex Romaniimperii, quod Deipratia restrum existit. LIx C omnia Colici
re vestta aMauertar, oprimerex, prudentia.
Rex valeat, quicquid cupit obtineat, super hostes
Imperium teneat, Romae sedeat, regat orbem.
Princepsterrarum, ceufecit Tustinianus,
Caesaris accipiat C aesar, quae sunt sua praesul,
Vi Christus iasit Petro soluente tributum.
Nosde exrero legatosnoAros, precamur, ve benigne recipiaris, de quod vobisdi.
xerinc credatis: quia seribere cuneta nequinimus: sunc enim nobiles riri, Cuido sena-
tor Tacobus filius Sixti procuratoris, _ Nicolaus eorum (ocius.
Ac Christianissimus princeps huiulmodi verbis liuenaniis prabere aures abnuie:
quinimo renieces ad sc exparie Rom. ccclelix virosmagnos e claros, quorum vnus
4 Cuido Pilanus, eiuldem Curix Cardinalis e cancellarius crat, renonationem q, anri
quorum priuilesiorum tuorum pottulances, honoritice sulcepit. et honcAe dimilit.
CA P V F ZXIX.
Dediver sispralis per expedicionem ricrosolymicanam sopicis.
Acempestate, ubique rerrarum bellorum curbine orbem replente, termequero-
imimperium sedicionum moribus inuoluente (nam _e in AlemaniL intEF PTE
dictum adolescencem Friderieum, ex praenominatum ducem Coradum, hoc dissen-
Sonismalum agicabatur: in Baioaria incer (Senricum, L eopaldimarchionis silium,
rociuldem cerrae Ducem, e irem Fenticum Racisponensem epilcopum, grauissimum
bellum excirarum indies augmentabatur: in Beloica Gallia viris maonis de coreoiis
Alberone Preuerorum archiepiscopo, d LTenrico Namurcense comire debellanri
bus, omniaqs prxeda _ incendio commilcentibus, maximum reip. dispendium expe.
Aabatur. Polonia quatuor Fracribus, cribus cum quarro pro Ducatu concendentibus,
manimam effulionem lansuinis rimabatur) eeceris quoque imperi prouinciis tuius

## Folio 424 — 886285755:0442
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000442.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
FTO
NIS DE C65+15 FKLD. L. LMP.
malinon extorribus, repente per dexreram excelli, canta Facta est muratio, ve lopiriso.
nnibushisbellorum rempellacibus, in breuiroram cerram quiescere, de innumerabi.
les ex Crallia d Crermamia Concrainimicos crueis, crucibus acceptis, militiam prof.
CeriCerHereS. Sed ance quam huius cam inaudicae mutationis historiam aecingamus,
Pauca depriori curbulencia praemicrenda lunE.
1
A P V T~. X Z1X
Qualiter castrum rezis ra sa bosan, quod es Bresburz, caprum ex requisitum sit,
ex de Boritio.
CErx eorempore quo pradiclus flenricus Noricorum dux cum praenominato
Hentico Ratisponenlium epile po, ciuibusq luis, ac Scyrensi Marchione Odoacro
Grauissima suerram asitabat. Duidam milices de Orientalimarchia cerelli, P ino-
niam lacenter ingrediuntur, ac noctu castrum Bolan, quod d Bresburs, quodolim
Imperacor (lenricus obsidione cinxerac, ex improuilo aggressi, capiume: quibuldam
comprehenlis, nonnullis occilis, aliisper Fusam clapsis. Duod audiens rex Vngaria
Cerza Beliresis Alius, Praemistis quibuldam comiribus suis, qui quare, vel qualicee
hoc factum Fuerac, inquirerent: ip se eoldem sublecurus, ad liberacionem castricum
moona Vngarorum properat mulcicudine. Comires qui praeceserane, ab oppidanis.
cuius reicaulacam sranem regi inculerinciniuriam, Colerrer percunetantur. Ouirc- 20
sponderumt: Senec prokomanorum principe, necpro Ducesuo hoetecisse, sedpro
E
domino luo Boricio. Fracaurem Boricius Colomanni quondam resis Vngarix Elius,
praedictum reonum Vngarixe (vein prioribus Chronicisdictum est) iurchaereditario
reperens, ac ob hoc adixilcendum, verolq principes, Romanorum scisicetac Ciraeco.
rum, Trequencer Collicitans, mulcosq; ex milicibus nostris ad Fauorem suum pecunia
inducens. Lgiturrex Vngarix superueniens, castrae ponens, oppidum cinxit, diverlis
instrumentis, cormentorum que generibus adhibicis, ac Pagictariis oppido circumtulis.
Tcuconici, ed quod duxin superioribus Baioarix parcibus moraretur, princeps vero
inremorisregnimaneret locis, cum nullum liberationis suae solatium haberent, de
Facienda cum Vngaris pace pereractare incipiune. Ltanemulris morer, mutuo collo- 30
quences, accepto arese lubiurciurando promissorrium millium librarum in ponde-
re, castrum libireddunt, iplgs ad propriaredeune. R ex aurem Vngarorum damnum
sibi a Feuronicis illatum grauicer ferens, ducem Noricum habens luspectum, ho-
Sem denunciae, exercicum q. maximum perroram regnilui lacicudinem colligit. Sed
ancequam de corestione huiussentis dicamus, breuires qux dam de ipliusterrx licu,
nacionisqu ricu praelibanda videnuI.
 L V L
L 2L L l
siturneua, moresemtis.
Posonir
eara
Ec erim prouincia, co quod circumquaqe spluis e MBIA, L PFacipuC A.
pennino clauditur, ex anriquo Pannonia dicta, intus planus calpilatissima, de
curlu Ruminum X amnium conspicua, nemoribus amellatum terarum generibus
Ples Conterra, cam innaca amcenirate Factetala, Gua alorum ferrilitate locuples
esecoslolcitur, vecariquam paradilus Dei, vel L8) pluspellabilis esse videatur. Lla-
becenim palcherrimum, re dixi, nacuralirer spectaculum, led CL Barvatie gencismae.
ase.
Dancbio recipitur, Bulgaria: ab Occidente, Morama de Centalt Lelloncore
Marchia: ad Austrum, Croacia Dalmacia, Flistria, vel Carinthia: ad Seprenrionem, 50
Bocmia, Polonia, Rurenia. Incer Austrum ex Orienrem Roma: incer Aquilonem, a
iem Orientem, Pecenarorum _ Falonum, iaka Vehacou Copratm habelt.
te scdromereac Faltro pene experre Campania. Crebras vero Barbarorum irruprio
nium reledium cacum ornacum, cerminosq; non cam moncium vel syluarum, quam
onearia li cur lumaximorum Duminum septos. Arringitur ab Orière rbi Sora tamolus Aimus
(quod alibitalilts L hobis dictum ct) tluriorum, qui iunca lordanum exinculis de
nespalla, haudmirum, simoribus, aut linsua agrestis maner e insulla. Namprimo
mece.

## Folio 425 — 886285755:0443
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000443.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
LIB F R P R INI V S.
42
meretricibus ortituerane, direptioni paruic: posmodum Avaroru erudis d immun- raaribar.
discarnibus relcentium conculcacioni: ad vlcimum Vngacoru, à Sexchia cgreloru . oi nschron. L. b. c. 10.
quie adhuc camincolune, relicta est possesioni. Sune aur prxdicti Vngarifaciecerri, rne arorum
protundis oculis, Ctacura humiles, moribus _ lingua barbari elfCTOCES, VEIUITCFOrtUMA B .
Culpanda, vel porius divina pacientia hcadmiranda, qua, ne dicam hominibus, led ta-
libushominumonstriscam delectabilem expoluicterram. In hoc ramen Girxcorum
imitantur solertiam, quod nullam rem magnam sine crebra d lonsa consultatione
ha
arorediuntur. Denigs cum vilissima in ricis, vel oppidis ibi, i. Cx camnistantu, raF2 CX Zorra enil-
lionis, carissima ex lapidibus habeantur habitacula, cotoxctatis vel anrumni tempore ns.
10. paxiliones inhabitane. Ad curiam regis sui singulis ex primoribus sellam secu porran-
libus conveniune, ac de sux reip. Caru perrractare e discurere non negligunc: hiyemis
algore in domiciliis, qui habent, idiplum Facieres. Acomnes sic principiluo obsequi colsia.
cur, vernulquisqs, ne dicam manifectis illum contradictionibus exasperare, sed _oc-
cultis sulurris lacerarene Fas arbitretur. LSinc est, VE cum pra diCtum rCGMLII PCF L. X X
relamplius diuilum lic Comicatus, de omni iusticia ad Ailcum regiu dux lucri partes
cedac, cerciatantum comicirem aneat, nullusque intam spaciolo ambitu, regC CKCCPTO,
monetam velcelonium habere audeat. Ouod li aliquis ex Comitu ordineregem vel
inmodico oftenderit, vel etiam de hoc quandog; non iusté infamatus fuerir: quilibet
intimx conditionis lixa, a curia millus, cum, licet latellicibus luis scipatum, loluscom-
20 prehendic, in vinculis ponir, ad diverlacormeneorum generaerahic. Nulla sencencia a
principe, licuc apud nosmoris est, per pares suos expolcitur nulla acculato exculandi
licentia datur: (ed Pola principis voluntas apud omnes proratione habetur. Si quando
vero exercitum rex ducere roluerie, cuncti sine concradictione qualII rnUM COrPUS
adunantur. Coloni quidem, qui in vicis moratur, nonem decimum, vel etiam leptem nilcandi
octauum, velintra, si necese Fueric, cum supellectili ad bellum necesaria in sTLIIuME, mes.
Cxeteris pro culcuraterra domirelictis. Oui vero demmilirum ordinelune, nulla occa
Sonenilioranilsima, domiremanere audebunt. Ac in ipla resis acie hospices, quorum
ibimagna copia est, _ qui apud eos principes dicuntur, lacus principis ad muniedum
ambiume. Omnespene cerri, cerris in armis procedunt:nisi quod i2 ab hospiribus, quos
30 nunc lolidarios dicimus, educati, vel ab eildem eriam genici, quandam non innatam,
led qualiexerinlecus affixam rircurem craheres, principestantum e hospiresnostros
inpugnandipericia, armorum qi splendore imicanur. Sed de praedictae semris riru
haec dicta sufticianE.
C A P V Y
X X X II.
Dexurnahabitainter recere rneariae, e ducem Henricum.
TGEEVR rex ad pOrtamI MCsIaM. C X X pugnacorum milia, vel amplius tabens, er.
Mercenar
Dir: in campoc inter portam praetatâ, ex Ruuium Licahe, qui Pcuconica lingua Vir- Leisa (s
40velc _ L eruele, quod nos vacantem campum dicere possumus, castra poluie. Dux eriam Marcas
Baria
cum luisnon lons c ex alcera parce eiuldem Auuii, qui imperii Romani, de regmiillius austria 1on
exrno Danubii latere (na ex altero Maraha Auuius) limes est, luos convocans, itidem mocanei.
caltrametatur, missis exploratoribus, qui stacu hoctium dilisenter inquirendo edisce-
FCHE. Alcera dic rex in praedicto campo ad quandam lioneam ecelehia ac cedic, ibiq; ab
epilcopis(nam eoulqs in puerilibus amnis politus, nondumilirem induerat) ac cepta (a-
cerdorali benedictione ad hocinstituta, armis ac cingitur. Posthec acies ordinar, mili-
cem instaurac, politis in capire duabus alis, in quibus lagiccarii, quacenus vim hoctium
eminus repellerent, eranc, ex c regionernamagnaacie, cui auunculus suus Bela dux
pexeerar, in propria lesione (veaiune) plus quam X er millia equicum retinens. Dchinc
50 Duuium Litalic eximprouilo exploratoribus Ducis no bene, propter quod miltierat,
observantibus, exansuadando permeat, appolico mox in vicinisione: dux icidem acies
insticuerat, ex ia quid Facto opus ester colulcabat, Frustra exploratores, qui aur dolo, aue
pisricia cardabane expectans. Cumq alii pugnandu, honnulli ex alio lacere amnis V i. vischa R.
Scatie, super quem relidebac, a cermino ad duo cancum Feuconica miliaria distacem,
expectandum, ales cobur hoctium metuis expiorandum consuluete. subuo sumusap.
soldat

## Folio 426 — 886285755:0444
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000444.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
sagenas
16
OTZONIS DE GESTISFRID. L LME
Parens, ignis e holtium cercusnum de dic: quibusda ex nostris putantibus ac dicen.
cibus, abhostibus in fugam Verlis propria castra isnibus dara esse. Itaque Dux(estenim
manufors, mente audax, Cd morx impariens) subito arma corripit, e secus quam
discipha Mltaris _ ordo es Polcir, non pederentim incedens, (e d praecipitanterad-
volans, inholtem ruir, luis slegarim aduentantibus, ee dirupto legionum ordine con.
fuse remetibus. Dense Cxpra Peris cursus nimia relocitate, lagictariorum impetum,
quiinduabuspraecedentibus alis politi erane, praevenir: ac illas cum duobus Comiri.
bus, quieildem prxeerant, ferme funditus deleuit. Posthxecillas duas magnas acies, re-
sisleilicet e auimculi sui ducis impesit: ex Regis legionenullo coredience, sedcanq
in modum lux fxaimmobilicer manente. Lamiam Vngari detusa cooirabane, dor. le
eoson Cac vertere rolebat: L ecce Feuronici, qui in posterioribus alis Ducem suum leque-
DantuE, Cusa incunt, Duceignorante, ve lea quae tebant, ex pulueris multicudine, qui
illis in parcibus liccicatis cempore maximus ese lolet, conspicerenon valente. Barbari
tuncprimovires lumune, Ducique ranquam à luis desticuio circum tumduneur. DuX
cuc demumterga hosti dare compellitur, ac tam pugnacis dentra, quam pulueris ac
rem obducentis benelicio bellipericulis exemprus, in vicinu oppidum Viennis, quod
olim à Romanisinhabicacum Fauianis dicebatur, declinauit. Vngari vsqu ad prae dictui
Auniucantum Viscahe holtes perlequentes, ad propria redeunt. Cccidicin hocprelio
virorum r obiliu a illustrium parsmoona, vulsi vero mulcicudo innumerabilis, na-
iortamen, vedicitur, ex Vngaris. Cuius rei, de tam dedecoris facinoris vitio nondum 20
Facta, Deo opiculanite, a victrice prae lentis imperatoris dextra Turura expectatur.
C A PV F Z XZ TII.
Duomodo Kozerius triremes in Graciam destinat, captis atque expugnatis quibus-
In ca idemcempus R oscrius Siculus, aptaris in A pulia, Calabria, Sicilia, crire.
mibus de biremibus, quas modo galeas seu lagirtas vulso dicere Lolent, aliisq; na-
uibus bellicis onerariis, clatem in Cirxciam destinat, praefectis eis ducibus strenuis, de
apuli apud in navali praelio gnaris. Armalis itaqu nauibus Crxcixe tnesingrediuntur, ac Murino 30
MhehpeameMo. Elalte licsocio capto, ad Crurtol vique Forciltimum GraeciX ca-
Rrum procedune. Ouoa dm nulla capere vipraeualerene, ad dolosdingenia se ver-
CurIC. Lsitur praemistis ginbecam, vedicitur, quise quempiam morcuum hiumandi
Eratia deterre limularent (elcenm in prxe dlicta arce castri, licur Ciraecis mos elt, COn
gresatib ericorum leumndehorum, ) idem castrum ieruune, arcem Occupat, GIX-
cisciectis, prxelidiisq lunsIBIdemIocaris. Inde adinceriora Cirxcix progresi, Corin-
chum, Fhebas, Achenas, anciqua nobilicate celebres expugnant: ac maxima ibidem
ers serica Praeda direpta, opitices etiam qui sericos pannostexere solene, obignominiam Impe.
racorisillius, luigs principis gloriam, caprivos deducumr. Ouos Rogerius in Palerino
Sicilix merropoticollocans, artem illam rexedi luos cdocere praecepit: _E extinC pra. 43
dicta arsillaprius à Cirxcistancum inter Christianos habita, Romanis patere coepie
ingeniis. Scduradid, unde paulisper dioressituimus, Ay lusredeat, de pacis screnicate,
quae polthanc orbis contictationem, conrra multorum opinionem Cubito reluxit,
breuicer aliqua dicenda eAent.
Banarie
ustriip
dam ciuitatibus ac arcibus, captivos ab ducens.
12L L 22 2- 2- 22 + 1.
racos
actreur
forunt
Duomodo auctornate scurs apostoa ansatna e peaito persuas abot.
im
Fratela regnatibus, imperane MM MDCrCSa Manuel, Flierololymis Falcone, Lu. 50
lixpus codemroro actrictus, morte prauencus Fuerac, diurius prorelare nolens pro-
polucum, quibulcat e Pencespiosluis rocaris, quid inmente volueret, apcruie. PFaL
us abb illoincempore in CaIa Ccenobii Clarauallensis abbas quidam, Bernardus dictus, vi-
Claravalli. ea ee moribus renerabilis, religionis ordine conspicuus, lapiencia, licerarum q. Cciencia
pradicus,
Si Veevroin vibe Romaledente, Conrado in eadem, Ludonico in Occidenrali
donicus dum occulce Fhierulalem cudi desiderium haberet, eo quod frater suus Phi
D. Bei

## Folio 427 — 886285755:0445
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000445.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
LIBE R PR IM V S.
Pradicus, signis de na Cu clarus. Llunc principes rocandum, ab cogi, quid de HaC
rehieri oporterer, canquam d dinino oraculo consulendum decernunt. Vocacurprx-
Tacusabbas, consiliumq ipsius super praedicti expolcicur principis voluntate. IIle de consulisur
tam grandinesocio, exproprix auctoricatis arbierio responsum dare friuolum iudi- eonisex de
cans, e ad Romani pontiticis audienciam ex exam en deferatur, oprimu cMerelpOn. disvone.
dir. Icaq: missa ad Fugenium legacione, cormmillinegocium aperitur. Oui antecesso-
rum luorum exemplareuoluens, quod videlicet Vrbanus huiulmodi occatione eral
marinam eccleliam, duas q parriarchales ledes, id est Antiochiam de Flierololyma, ab
Obedientia Romanx sedis (cistas, in pacis rnitatem receperic, voris praedictiregis pro
20 dilarando Christiana religionisrimm annuit: auctoritare prae dicandi, animosque cun-
atorum ad hoc commouendi, praenominato abbati, qui apud omnes Crallix ac Gher-
manix populos, vepropheca, vel apoltolus habebatur, concella. Vnde eius (criprum
C A PV F XXX V.
Epistola Furenii papa super praedictare.
Eugenius exiscopus, seruus seruorum Dei charissimo filio Ludonico illustri es glorio so Franco-
rumreri ex dilect Ailiis princixibus, es vniversis Dei fidelibus per Calliam con-
stitutis salutem e apostolicam benedictionem.
arru pex decelores nostri Romani pontitices pro liberatione Orientalis
LeccMx laborauetune, antiquorum relatione didicimus, ex in seltiseorum seri-
pe
Dum reperimus. Pra deceor ctenim noster Felicis memorix papa Vrbanus, caquam successuo
iubaintonuit, ex ad iplius deliberationem CanetX Romanx ccclelix Alios, de divex (iss ell sacr
mundiparcibus Colicirare, curauit. Ad iplius siquidem rocem vleramoncati, de praeci papa.
Duc Francorum regni Forristimi e strenui bellatores, _ illi etiam de Tcalia, charieatis
ardlore succensi convenerunt: dx maximo congresato exercitu, non linemagna pro-
prii languinis effusione, divino eos auxilio comitante, cinicarem illam, in qua Salua-
 cornosterpronobis paci voluie, de gloriolum iphius sepulchrum, pactionis lux nobis
memoriale dimilit, e quam plures alias, quas prolixitatem vitances memorare luper.
Sedimus, a paganorum (purciria liberarent. (Duxe per gratia Dei, ex patrum vestrorum
studium, qui perincerualla cemporum cas detendere, _ Christianunome in partibus
illis dilatare pro viribus Ruduerune, v (95 ad nostra repora a Christianis detenEx (LIME,
_ alia vrbes insidelium ab ipss viriliter expusnate. Nunc aurem nostris, ec ip(ius po-
Dulipeccatis exigentibus, quod line magno dolore de gemitu proterre no polumUS, Edessa sy.
Edissa ciuitas, guxe nostra lingua Rohais dicitur, quae eriam vetertur, cum quondam
in Orientecotacerra a paganis detineretur, ip(a sola sub Christianorum potestare do-
mino Ceruiebat, ab inimicis crucis Christi copra est, d multa Christianorii castella ab
40 ipsis occupata, iplus quoqu cinitatis archiepiscopus cu clericisluis, d mulei alii Chri-
Cianiibidem interFecti lunc, ex lanctorum reliquix in intidelium conculcationé datae
sunt, se disperlae. In quo quacum ccclelix Dei, e tori Chriltianitati periculum immi-
reac, e nos cognolcimus, _ prudentiam restram latere non credimus. Naximum
namq nobilicatis _ probitatis indicium Fore cognoscitur, li ea que parrutm strenuitas
acquiliuie, a robis Ailiis strenue detendantur. Veruntamen (i (quod ab(IL) secus conri-
seric, parrum Corricudo in Eliis imminuta probatur. Vniverlitarem itaque vestram in
Domino commonemus, rogamus atq; praecipimus, es in peccatorum remistionem
iniungimus, re qui Dei lunc, de maxime pocenciores de nobiles, viriliter accingantur:
e insdelium mulcicudini, qua serompus rictorix supernos adeptum lXFatHF, SIC OC-
50 currere, d cecleliam Orientalem canra pacrum vestrorum, ve praediximus, Canguinis
effutione, ab corum errannide liberatam, ita detendere, d multa capriuorum millia
contrarrum noltrorum, de iplorum manibus cripere studearis, vr Chrictiani hominis
dignicas restro cempore augeatur, de restra Forricudo, qua perrniuerlum mundum
laudatur, inceoxa _illibata seruetur. Sic robis etiam in exemplum bonusille Maca-
ehias, quipro pacernis tesibus conseruandis, sciplum cum fuliis et pareribus luis morri
tale ad regem, principesq luos, directum invenitur.

## Folio 428 — 886285755:0446
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000446.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
OTTONIS DE GESTIS FRTD. L TMP.
428
exvonere,  quicquid inmundo posidebat, relinguere nullarenus dubitauie: alque
tandem diuino cooperante auxilio, per multostamen laborestam ip se, quam (Ua pro-
senies deinimicis virilicer erium phauit. Nos aurem resrorum quieri, ee ciuldécccle
lie desticurioni parerna Collicitudine providentes, illis, quitam Canctum, tamq. perne-
ceslarium opus ex labore, devorionisintuicu, lulcipere de perticere decreuerine, illam
acesmolisd ECcatorum remistionem, quam pretatus prx dececornocter papa Vebanusinsticuic,
pello sacri. Quetoritate nobis a Deo concella, concedimus d contirmamus: atq. uxores _ filios
corum, bona quoq; e possessiones sub sanctae ccclelix, nostra etiam d archiepilco.
Porum, exilcopori, d aliorum praelatorum ceclelix Deiprorectione manere decer-
nimus. Auctoricare eriam apoltolica prohibemus, ve de omnibus, qux cum crucem 1
acceperine, quiete possederine, nulla deinceps quaestio moucatur, donec de iplorum
rediru vel obicu certistime cognoleatur. Praererea, quoniam illi qui Dominomilicanes
nequaquam in vestibus preciolis, nec cultuFormae, nec canibus, vel accipieribus, vell
aliis qua porrendan lasciniam debeneincendere: Prudentiam vestram in Domino
COIIONeUS, Vequitam Panctum opus incipere decreverine, ad hxecnon intédant:
Sedinarmis, equis, ex cereris, quibusinfideles expugnent, coris riribus tudium et dili-
senciam adhibeant. Ouicunq: veroare premuntur alieno, ex cam Canctum iter puro
cordeinceperine, de praeterita vlurasnon (oluant: X siipli, vel alii pro eis occationer.
lurarii aCtricti (unc lacramento vel hde, apostolica eos auctoricate absoluimus. Liceat
eiseriam cerras liue exreras possestiones luas (postquam commonicipropinqui, siue 20
Domini, ad quorum feudum pertinet, pecuniam commodare autnoluerint, aut non
valuerine) ecclesis, rel personis ccclehasticis, vel aliis quoqs Edelibus, libere, Cine vila
reclamatione, impignorare. Peccacorum remistionem e ablolurionem iuxta praetari
Praedecellorismoltriincticutionem, omnipotentis Dei, ee beaci Perri apostoloriprin-
cipis auctoricace, nobis a Deo concellas ealem cocedimus, ve qui cam lanctum iter de-
voceinceperit e perfecerit, sine ibidem moreuns fueris, de omnibus peceatissuis, qui-
buscorde contrito d humiliato contectionem sulceperii, absolutionem obrincai, e
sempiternae rerributionis tructum ab omnium remuneratione percipiat. Dacum Vc.
trallae, Kalend. Decembris.
C A P V F. X X Z1
Duomodo predicatione Bernarat Claravallensis abbatis, rex F ranciae cum suisprin.
enduoleest
dimmun
cipibus eruces acceperunt.
TCFFV R veadnarrationis seriem redeamus, Bernardus abbas renerabilis, concessa
sibi Apost. Sedis auctoritarenon abusus, eladio verbi Dei Fortiter accingitur, ac exci
caris ad eransmarinam expedicionem mulcorum animis: tandem curia generalis apud
ano L146. Verzelacum Callix oppidum, vbi B. Marix Masdalenx ollarec odira lune, indicitur.
connocatis ex diverlis Calliae proninciis optimatibus, virisqs illustribus. Ibi Ludoui
CASFTAnCOrMFex, Crucem, a praraxato abbate, cum multa mentis alacxitare suries; 43
miliciam eransmarinam protellus est, cum Theodorieo Flandrensis e FTerico Theo.
baldi Blesentisfilio, Comicibus, aliis de regno suo baronibus, virisqs nobilibus.
APVLALLMEI
Duomodo ad praedicationem cuiusdam senoiphi, Orientalis Francia ex magnaparie
eandemmilitiam prosessa est, ex de persecutione contra Ludaos.
NFER hxc Rudolphusmonachus, vir quidem religionis habitum habes, religio
accipiendam crucem accendic. Floctamen doctrinx lux non vigilanterinterlerens.
quod Ludxiin ciuitatibus oppidisque passim manences, canquam Christiane religio-
nis hostescrucidarentur. Ouod doctrinx semen in multis Gallix, Germanixe que ci
vicaribus vel oppidis cam tirmicer radicem lixens serminauic, ve plurimis ex ludxeis
hac
nisq seueritarem Colerter imitans, le d licerarum nocicia lobrie imbutus, cas partes
Callixe, quae Phenum accingune, ingredicur: mulca q populorum millia ex Agrippina, 50
Moguua, oaclapild Ca, anises vicinis cinicatibus, oppidis seu vicis, ad

## Folio 429 — 886285755:0447
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000447.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
LIBE RLEPR YM Y S.
haccumulcuo sa seditione recatis, mulei sub principis Romanorum alasmicionis cau-iudai inim-
Ca conturerent. Vnde FactumseR, ve non pauei ex iplishuiulmodi immanitarem tugi cat
elo ne
entes, in oppidoprincipis, sulod loricum, leu Norenbers appellatur, aliisq munici. 1146.
C A PYY XXXVIII
Dehortatio Claravallen sis abbatis abhacre.
Tpraetacus Clarallallensis abbas huiulmodi doctrinam prxcauendam docens,
ad Callix, Ciermanix que populosnuncios, lcu liceras destinauir: in quibus ex au-
ablalelaera paslla luculenrer oltendic Judaeos ob scclerum suorum excessus, non
Occidendos, led dilpersendos Fore. Vnde de Plalmographi cestimonium induxir, in
57 Plalo dicencis: Deus ostendit mihi super inimicosmeos, ne occidas eos. Friret: Disper-
se illos in virtute ta.
C APVT XXXIZ.
Duomodo idem abbas resi Conrodo, e multis princixibuscrucem accipere per sua-
sit, e de obitu senioris Friderici ducis.
eo TErxX inmumerabilibus in Occidencali Callia ad transmarinam expeditionem
exciratis, Bernardus pra dicationisnomine imouendum Orientale Francorumre.
onum asgrcdi dilponic: cam ob hoc, reanimum principis Romanorum, lacre extior-
racionis verbo, ad accipiedam crucem emolliret: quam ve Rudolto, occalione ludeo-
rum crebras in cinicatibus leditiones populo contra dominossuosmonenti, silerium
imponeret. Audiës hoc Princeps, generalem curiam in Natiuitare domini apud Spi-
ram ciuicacem celebrandam indixic. Dud renienspre dictus abbas, Principi cum Pri conraau
derico traeris sui filio, aliis q principibus, de virisillustribus crucem accipere perlualic, belli sacro
sscran
plurima in publico, velocculto Faciendo miracula. Mogunciam quoqi veniens, LI. accopor.
doltum in maximo Fauore populimorantem, invenit. Duo accerlito, pramonitoi
30 neconramonachorum regulam, per orbem rasando, propria auctorirate verbum
praedicationis allumeret, tandem ad hoc eum, ve sibi promilta obedientia, in coeno-
bium suum craliret induxic: populo grauiter indignance, ex nihiplius lanctitacis con
lideratione reuocaretur, etiam seditionem mouere volente.
Incerhaec Fridericus dux nobilistimus, in Calliamanens, oraui intrmieare deti-Friderici z
hebatur, aerem inmente contra dominum, e trarrem luum Conradum resem, in- sucuia du
dignacionem gerens, quodElium suum Fridericum, quem ipseranquam primoseni- ci obrm.
cum, ac nobilissimae prioris comparis sux filium rnicum committendo iphusgrarix,
cum tilio suo parumlo= ex secunda rxore, cociusterra sux haeredem Fecerat, crucem  forre, secu
permilerac accipere. Duem pradictus abbas vilicandigrarix adiit, e benedicens ei, ii aum broro.
40orationesrec epit. Iplecamen rim dolorisnon sultines, non mulcis post diebus viuen-
ditinem fecir, ac in monasterio quod lanetx Valpurois rocatur, incerminis AIlatix
siro, humarus eAt: successicq; ei in ducaru tlius suus Friderieus.
CA P V Y
ZL
duod multi de principibus, ex innumerabilis multitudo apud Ratisbonameruces
acceperunt, ex quod saxones contra alios pacanos expeditionem professi sunt.
DOsxhac Princeps Baioariam ingreditur, ibiq. menle Lcbruario generalem cu-
riam colebrauie, ducens lecum vice Clarauallenlis abbaris, Fberacenlem abbarem
50 Adam, virum religiolum, e honelte erudicum. Dui Mictarum Colennia exmore cole.
brans, inuocacaq lancti spiricus graria, ambonem alcendic: ac lectis Apostolicae ledis
ee Claravallen sis abbacis liceris, breui exhorratione Facta, penc omnibus qui aderane,
pextacam miliciam proticeri petlua Cc. Neqi enim persua sibilibus hum anx Capientix
verbis, vel arciticio (x iuxca praecepra Rherorum oracionis circuirusinsinvatione ege
bacicuncis quiadecanc, ex priorirum oec excicacis, ad accipiendam crucem vird ac.
piis eius ad conseruandam ritam LCFCCIPCTCHE.

## Folio 430 — 886285755:0448
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000448.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
DTTONIS DEABESTIS FRID. L TMP.
nensis, OroFrisingen sis, Reginbelcus Patavientis, e dux Noricorum Llenricus, tra-
Terresis, de ordincqs Comitum, novum, virorum illulm inhumerabiles. Panca
eriam (tirum dictu) praedonum de aeronum aduolabac muleicudo, ve nullus lanica-
cognolcere, cognolcendo, dua entenon obstupelcerer. Cruelto quoqi, Flenri-
ciprict MIHater, de nobilimis regni oprimacibus, in ipla natiuicatis dominicae
nocte,  propria villa Bicengou, Caidem militiam cum mulris protessus Fuerat. Sed de
dux Bocmorum Labestaus, _ Scrensis marchio Odoacer, e Carinthix illustris co-
mes Bernardus, non mulio post, cum magno luorum comitatu, CruCesaCceperC. Sa- 10
Xones vero, quia qualdam semes spurcitiis idolorum dedicas ricinas habent, ad Ori-
encehprohcilei abnuentes, crucesstidem ca(dem genres bello actentacuri astinmple-
rum: Lnostris in hoc distantes, quod non simpliciter restibus assurx, se d arora subrer.
Polita, in alcum prorendebanenr.
C A PVY XLI
Fpistola Claranallensis abbatis, superhacre.
ZEMFL aR aurem existolae Claravallensis abbatis, in Orientale Francorumre-
in sacram. Dominis ex parribus charissimis, archiexiscopis, exiscopis, ex vniverso clero, ex populo orien-
ralis Franciaese Baroarca berhardus Claranallensis vocatus abbas,
spiritu forritudinis abundare.
Sermomitu ad rosdenegocio Chricti, in quo est vrique salus vestra: nec dicovt
exculet indignitatem personx loquentis auctoriras domini, exculet e consideratio
proprix rcilicaris. Modicus quidem Cum, Cedno modice cupio ros in visceribus Chri-
Rilesu. Famihinuncrario (cribendi ad vos, ca caula, ve rniversitarem restram literis
audeam convenire. Aserem id libentiuis riua voce, ii veroluntasnon decst, suppete-
ret ee Facultas. Pccenunc tracres, rempus accepiabile, eccenunc dies salutis, copiolx
Taluris. Commota est liquidem ex contremuitterra, quia capit Deus caeli perdere z0
Terram suam. Suam, in qua visus est, _ annis plus quam criointa homo cum homini-
Busconversacus est. Suam vrigs, quam illustrauir miraculis, quam dedicauie languine
proprio, in qua primire lurrectionis Aores apparuerune. Et nunc peccatisnostris exi-
senibus, crucis aduerlarii capur extulere lacrilesum, depopulantes in oregladiicer-
tam benedictam, cerram promistionis. Prope est, sinon fuerir qui relictac, vein iplam
Dei vivencisieruane ciuicacem, ve officinas nostre redemprionis cuertane, ve polluane
Localanctaagniimmaculaci purpurata cruore. Adipsum (proh dolor) religionis Chri-
Atianx sacrarium inhiane ore sacrilego, lectum qs iplum inuadere _ CöculcarC CONAn
tur, in quo propternos vicanostra obdormiuic in morte. Ouid Facitis viri Forres: quid
Faciris lerui crucis: Trane dabiris lanctum canibus, _ margaritas poreis: Duam mulei q0
illic peccatores, contitentes peceata cum lachermis, veniam obrinuere, postquam
Patrum gladiis eliminaca est spurciria pasanorum: Vider hocmalignus, de inuidet
denribus Frender, _ tabelcit. L.Aac rara siguiratis sux, ne vila quidem iam pietaris
ligila aut veltigia relicturus, li quandotori (quod Deus auertar) obrinere raluerii.
Verum id guidem omnibus seculis aeceps incosolabilis dolor, quia irrecupetabile
damnum: specialiter aure generadoe pessimx intinita confulio, ee opprobrium
Cerripicermum. Ouidtamen arbitramur fratres: Nunguid abbreuiata est manus Do-
M, autimporens facta est ad laluanau, quod ad cuendam ex resticuendam sibihe.
reditarem suam exiguos vermiculos vocal. Nunguid non porestmittere anselorum
plus quam Xir legiones, aur certerancum dicere verbo, e liberabiturcena: Omninos0
Tubesteicum voluerit, posse. Sed dico robis, centac ros dominus Deus rester. Respi.
citluperhlioshominum, vesi Force sic qui incellirae, ee requirac, e doleat ricem eius.
Mileratur enim populum luum Scus, de saplis grauiter prouider remedium Calutis.
Considerate quanto ad (oluendos vos arriticio rritur, e obstupescire. Inmeminipie-
catis aby Num, de consdice peccatores: Non vulemorrem vestra, le d reconvertamini,
_ riua
Er48. curcencibiis. Acceperc cadem hora crucemre sepiscopi, videlicet Flenrieuis R aispo.
picis hactam subiram, quam insolitam murarionem, ex dexera excel(i provenirenon
extiorrario
dcapessen
im milit
onum deltinatxe, lalc elt:

## Folio 431 — 886285755:0449
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000449.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
LIBE R PR IM V S.
e viuxtio: quia sic querir occalionem non aduersum ros, sed pro vobis, AC.  quibus 12 47
X circa eandem, oratorum lllose rel ordine, verlacur materiam. Ec quod ludxi non
sine occidendi, ratione probal de auctoritare. Vnde estillud, Beacam dixerim genera
tionem, quam apprehenaecarberis indulsenrix cepus, quam invenit supersticem
annusiste placabilis donnu,  vere lubileus. Diftundicur enim hec benedictio in v
niverlum mundum, a ad llum vicxe convolane rniuerhi. Ouia ergo Facunda cl
terra vestra virorum Forciunt, C robustanoscitur inveure referta: Sicuclaus ese vestra
inrniuerlomundo, de virtuets veltrx Fama repleuit orbem, accingimini de vos virili-
ter, e felicid arma corripite. FF de Tudaeis lic: Dens, inquitecclelia, ostendit mihi super
roinimicos meos, ne occidas eos: vini quidam apices nobis luns, repra lentantes iugiter do
licam pastioneI. ce plura alia in huncmodum.
CA PY F ZETI
Ouod huinsrei occasione, subiiopax incredibilisfacta est.
Crrre non lolum ck Lomanoimperio, sedetiâ ex vicinisregnis, id est, Occiden
callerancia, Anglia, l’annonia, innumeris populis acnationibus, hac expeditionis
fama adumendam clicem commotis, repente lictorus pene Occidens liluit, venon
Polum bella mouere, (e d e arma quem piam in publico portare netashrabereTur.
CA PVY XLTII.
Duomodo Conradusreadum suum Fenricum socium regnilerit, es coronari fecit,
T Conradus Komanorum rex principes conuocans, in oppido Orientalis Fran-
cix Franconeture (quod L. acine radum Francorum diciporest, co quod Carolus Francosur-
ad debellandos Sarones, cum Francis prokcilcens, vadum illo Mogi Auminis, qui
Mogumix Rhenoillabitur, invenisse dicitur) generalem curiam celebrar:ibique Alio
suoFlenrico adhucpuero, per eloctionem principum rege consticuro, in palacio A-
30quiscum Dominica medianx Muadraselima, regeminungiac coronariiubens, re
Eniparcicipem legic. Adprxdictam curiam Flenricus, (lenrici (de quo supra dictum Henricur
CAt) Noricorum ducis tilius, quiiam adoleuerat, venie, Ducacum Noricum, quem pa. Conradi F
eX ROmC
crisuonon iulte abiudicatum asserebat, iure hxredicario repolcens. Ouem Princeps rumeream
mulca prudencia e ingenio inductum, vsq ad redirum suum suspendens, quiete cx. Anno 11 47.
Dectare perlua (IE.
ALVT XLIIII
es de filio ducis Henrici.
Quodrex Conradus intransmarinam a p annibu ubsequa
te eum reze Francorum cum suis.
LaOrE hyemalis algoris aulteriae a  revelamale latet.
luris parruRores echerbae proerearetur, camporumq: riridicaslaetam terrae Faciem
monstrans, olet drrideret: C onradus rex a Norico castro cum luisprocinctu mones, 
perDanbluapoa ao ec ao  it numensa
entali Marchia, iuxca Burgum, qui Ardacher rocatur, castra ponens, luos quiiam ad. dicio.
vencaban, duobus scucribus dicbus expectauit. Indersque ad rerminostermeress
Sui procedens, non lonse a Auuio Vilcahe manlionem locauir: celebraraqi ibi lancta
Pencecolte, cum rniuerlis pene copiis suis Liraheeransiens, in Pannonia Tentoria A.
xic, aliis per Danubium nauisacibus, aliisper cerram cuntibus. Lantam aurem polt le
mulcitudinem eraxic, ve de Rumina ad nauisandum, camporum q; lacicudo ad ambu-
landum rix sufficere videretur: quem Francorurex Ludovicus, non mulco poltcum
luis subsecutus est, ducens secum ex noctris Locharinsos, quoru principes scu primo-
reserane, Scephanus Metenlis, (Penr. Pullenlis epilcopi, Reginaldus Munzumen(is,
Flugo Waidemontensis comes, ec de lcalia Amedeum Paurinenlem Fracreme; cius
Cuulictmum Macchionem de Monce Lerralo aminculos l0d, et alios qamplures.
Piano

## Folio 432 — 886285755:0450
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000450.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
DFTONIS DE GESTIS FRID. L LMP.
 omnibusnocum est.nos quinotide ricetras aediam, led iocundam scriberepro-
Polinmushistoriam, aliis, vel allas hoc dicendum relinguimus. Dualiter etiam Saxo-
nes, Vehas, redixi, gentes agorelli principibus inter le dilcordantibus, ad propriare.
meauehme, a memoria eorum geli adhuc superlunc, nodum excidic. Atramenne Fri.
deriei principis, qui inpra lelat  est, Fortuma, quae ei ab adolescencia eriam in peri.
culiserauibus, v(que ad praelencem diem nunquam ad plenum nubilosum vulcum
147. Octendit, silentio resatur, vnum de omnibus _ pro omnibus, quae nobis in cadem via
accidera calum ponere rolui.
C A PY T ZL V.
Breuisnarratio de euentuhuins expeditionis.
DERMEATA magnolabore, viarum que difticulcaris dispendio, post Pannoniam
Bulgaria, emenlag cransmillo ITebro superiore Phracia, cum iam per aliquordies
inlocis fercilissimis per inferiorem Thraciam, cum multamentis lxcicia ambulances,
uebi Regix accederemus, VIF Idus Seprembr. id est, proxima ante natiuicatem beace
Maria Feria, rallem quandam iuxta oppidulum Chereuach dictum, campiviriditace
laetam, amniculi cuiuldam modio decursu conspicuam attino ius. Cuius lociamce-
nicate capti omnes, illiccentoria tigere, iocundum q Dei genitricis semperq; virginis 20
orcum cum magnaiocunditare celebraturi, ca die ibidem paulare disponimus, (0l0
cum luis duce Friderico, auniculoq eius W eltone (ham L ocharinviorum legionon-
dum lenobisiunxerar) in latere cuiuldam montis c rerione iuxtanos castrametante.
proposicum F. rac in vicino mare Proponicum, quodmodo brachium lancti Cicorgii ab indigenis
dicitur, duoq: super licus eius, rnde mercacum expectabamus, oppida parua, _ natI
ralalubria. Flocmareolim FTollesponciacum, a noca Phrixis _ Iellestabula, vel Pro-
ponticum, velut ance Ponticum dicebatur, ed quod a Poncico mari duorum maxi-
morum Auminum Panais _ Danubii impecu propullum, quasi renuiter AUONS, Ve
volune, in Adriatico (eu Pverhenomari, iuxta Proiam anciquam recipiatur. PAtCOE,
coro expeditionistemporenun quam laeciora habuimuscabernacula, nuquam, quan- 30
eermanor cum ad lenlusiudicium, alorem ambicum occupaueranerentoria. Pcecce circa vi
empestare giliam matuinam nubecula quae dam parua exorca, imbrem mitem produxit, quem
Subitocantus pluuiarumm, ventorumq; imperuosus curbo subsecurus est, ve concussis
Xloluris, seu adcerram deiectistabernaculis, prauissime qui post macurinorum lau-
deslectisnosreceperamus, excitaret: clamor corum ricinum replens aerem, accolli-
tur. Amniculus enim an exresuxione proximimaris, imbriumre multicudine, an ex
cararactisrupris in calo, ex supernae maiectacis vicione, cannum incumuerac, extumo
requeprater morem inundaverar, vecotum cooperiret exercirum. Ouid agcremus.
Diuinam id animaduersionem porius quam nacuralem inundationem esse conside
rantes, amplius actoniri fuimus. Adequorum tamen robur convolamus, rnulquilqi 40
Prout pocerat, amnemerantire sestiens. Videres alios natantes, alios equis adhaeren-
tes, alios repericulum effugerene, per Funes milerabilicer trahi: alios in Aumen inor-
dinate ruentes, ex eo quod aliisimpramedicate implicarentur, demergi, populosque
quodpossent peaetereredixestimances. Ruminis ictu abripi: cauribus opprimi, rique
surgicum ab Corptos, animam reddere in Aumine. Nonnullos nacandi indoctos, ubi
natantes apprehendissent recuaderene, cenero: Licgs astrictos detatigare, donecrelu-
Pini cesancibus brachiorum remigiis, rerique submersi sustocarentur. Aliquierso de
nobis incentoria Fridericiducis, qux Cola ab hac perniciosa clade penisillae sama-
rebant, noseranstulimus, ibigs Pacra Missarum Colennia audientes, non cum saudio,
sedcum mulca amaricudine cordis, nostrorum luctum de gemitum audientes, Gau. 50
deamus, cecinimus. Denigs alii amnem cum magnorimore ac labore eran(meabat,
alii adunatis rhedis, aliisqe qua habere porerane instrumentis adhibitis, contraimpe-
cum aquae quali desperati repagulum ponebane, transitum inundationis praestolates.
Ouancum vero damnum cam in personis quam in rebus e rcensilibus ad cầ longam
viam necellaris, exercicus nosteribi acceperis, dicerenon OpOrtet. C erreres sequeri
diei
Verum quiapeceatis nosris exigentibus, quem finem praedicta expeditio sortita fue-
astraer
jactata.

## Folio 433 — 886285755:0451
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000451.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
L)IB FR , P R IM V S.
c, Cu als des, cel aluim Facies appareret, omnibus nobishac e illac dilper-
Sis, CalI.cabernaculorum noltrorum aspectum, quam perendie poteras
videre lalum. Voerico quamea divinae celsicudinis esset poretia, quamq
humanxiocundicaris nihil Ermihabens, veloxmomenrum, luce clarius apParerCt.
Sed dehishactenus.
A P Y X
XL V
DeCiliverro Pictandem iscopo, quomodo a suis clericis suxer doctrina suapulsatus est.
10. FVFF illis in diebus in Aquirania Gallix, ciuitate Pictavis, exilcopus Gilibertusno- Gilbereus
mine:hic ex eadem ciuitare oriundus, ab adolescetia rq: ad rlcimam senectutem, Porreranus.
in diuerlis Crallix locis philosophix sudium colens, re d nominemagistri officium
administrarar, nouirerqs antehios dies ad culmen pontiticale in praetaca ciuitare subli-
macus fuerat: consuetus ex ingenii subrilis magnicudinc, ac racionum acumine, multa
praecer communem hominum morem dicere. lsigitur cum quadam rice, convetum
de lua diacesiclericorum magnum celebrans, sermoni, quem Forte gratia exhortadi
habebat, quedam de AdeS. Prinicaris inter lererer: a duobus archidiaconis luis Arnal-
does Calone, canquam contra cacholica normam ceclelix doctrinam, instiruens, ad
summiponcitieis, Romanx q. ledis examen, interpolita appellaLiOnC, VOCatUF. SiCV-
20eriq; viam carpuns, Romanoc poncitici Eugenio ab Vrbein Callias rendenti, Senis
ciuirate Lulcix occurrunt. Ouibus Komanus antistes auditis, caulaque rix cognita,
brenicerrespodic: Se Callias ineroire, ibies de hoc verbo, eo quod propter liceratorum
virorum copiam ibidem manentium, opportuniorem examinandiFaculcarem habe-
ret, plenius velle coonoscero. Archidiaconi in Calliasredeunt, ac consulto Bernardo
supramemoraco abbace, cum in comodum caulae suc aduersus epilcopum inclinan.
CAPVT, XLV II.
Duomodo abbas Claravallensis contra eum inductus est, e de Perro abailardo.
30 J R AF aurem praedictus abbas, tam ex Christiana religionis Feruore Zelotypus.
quam ex habicudinaliman suetudine quodammodo credulus, vr eemasictros qui
humanisrationibus, seculari sapiencia contrli, nimium inharebant, abhorreret: et (I
quicquam ei Christiana sidei absonum de talibus diceretur, Facile aurem praeberet.
Exquotactum est, venon mulco antehos dies iplo auctore, primo ab opilcopis Cal-
lixe, PosCa Romano poncitice Pecro Abailardo, lilencium impolucum Fuerit. Petrusi Parus ab0.
Ac ex ea Callix prouincia, quxe nunc ab incolis Brirannia dicitur, originem erahens. lardus vrin
(E.Ctenim praedictaterra clericorum, acura insenia ee atribus applicata habentium, cannuo.
sed ad alianesociapene solidorum Ferax, quales fuerumt duo tracres Bernardus e
Theodoricus viri doctistimi) is, inquam, licerarum studiis, aliis que Faceriis ab incunte
40 xetate dedicus fuit. Cedramm arrogans, luog tancum ingenio contides, ve vix ad audien-
dosmagistros ab alcicudine mencis sux liumiliacus descenderet. IIabuictamen primo
praeceptorem Rozelinum quedam, qui primusnoltriscemporibus in L ogica senten-
tiam rocumincticuie, ex polad grauiltimos viros Anselmum Laudunesem, Cuilhel-
mum C ampellensem Cacaulani epilcopummiorans, iplorumq dictorum pondus,
tanquam lubrilicatis acumine racuum iudicans, no diu sustinuie. Indemagistrum in-
duens, Parrhilius venic, plurimum in incentionum subtilitate non solum ad philolo-
phiam necellariarum, sed ee pro commouendis adiocos animis hominum veilium
ralens. Vbi occalione quadam latis nota, no benetractatus, monachus in monalterio
S. Diony si efectus est. Ibi dic noctuq: lectioni ac medirationiincubans, de acuto acu-
so tior, de licerato efficitur liceratior, intancum, ve post aliquod cempus ab obediéria AB.
baris lui Colurus, dd publicum prodiret, docendiq rursus ofticium alsumeret. Senten-
tiam ergo rocum seunominum in naturali cenens facultate, non caure Pheologix
admileuir. Ouare de S. Prinitace docens ee seribes, tresperlonas, quas lancta ecclelia
non vacllao Cal ledres distinctas, luisq; proprictatibus disereris, hactenus
ex pie credidic, et tidelicet docuic, nimis aenuons non bonisrsus exeptis, iner cet ext

## Folio 434 — 886285755:0452
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000452.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
DTTONIS DE GESFIS ERID. L TMP.
e Trinc
cerrorda
marus.
abelardi dixie: Sicut eadem oratio est proposo, assumptio, es conclusio, it a eadem essentia est pater, e
tia Romana ledis sesaceala, ab coregiis riris, e nominaris maoiltris, AIBerico
Remense, d Lcuraldo Vocatm, Sadmanus haerericusiudicatus, libros quosedi-
derat, propria manuabepilopis dare coactus est, nulla ibi respondenditaculta-
re eo quod dilceptandiin eo peritia ab omnibus luspecta haberetur, cocesta. Llac sub
Ludonico leniore Francorum rege Facta (unE.
= A PYY XLVITY
Epistolaeproeius condemnatione ad summum pontisicem, es ciusdem poniscis re-
filius exspiritussanctus. Ob hoc Suestionis provinciali contra cum lynodo lubpraesen-
sonsiua.
DOSFhaCcis pluribus dicbus legerer, maximamg: post se lociorummul-
ticudinem eraheret, sedente in rrbe Roma Innocentio, in Francia vero Ludonico,
Tuperioris Ludonici Alio regnante, ab epilcopis, abbateg Bernardo denuo ad audien.
tiam apud Senonas cuocatur, presenribus Ludonicorege, Lheobaldog; Palatino co.
mice, _aliisnobilibus, de populoq innumeris. Vbi du de side lia dilcureretur, sedirio-
nem populicimens, apostolicae sedis praelentia appellauit. Episcopi vero, Cimul e ab-
bas, missa ad Romanam ccclesam legatione, ac cis pro quibusimpetebatur capiculis,
damnationis eius sententiam in literis reportauerunt, quarum exemplarhoc est:
Renerendissimo domino, es dilectissimoparri, Dei gratia summo pontisici Innocentio, S.
Remensis archiexiscopus, Iozelinus Suesionis, uilhel. C. at alaunensis
A.Abanensis exiscopi, debitae subiectionis volunta.
rium obsequium.
Auribus occupatis ad plurima, verbum facimus breve de prolixonesocio, proeo
maxime, quod idipsum plenus e diftusius continecur in liceris domini Senonentis.
Perrus Abailardus Christianae hdeimericum euacuare nititur, durorum quod Dcus
es, humana ratione arbitratur Comprehendere: alcendie vsqs ad caelos, e descendic 30
v9; ad abysTOS. Nihil est quoalaceaceum, sine in protundum inferni, live in excelsum
Supra. Flomoestmagnus in ocis suis, disputans de hde contra tidem, ambulansin
magnis _ mirabilibus superic. Scrucacor maiestatis, lxresum Fabricator iamdudum
Fecerarlibrum de S. erinitare, le d lub legaco Romanx ccclelix, ione examinatus est.
quia inventaestin coinigentas. aledictus qui rexdificacruinas Fliericho. Surrexica
morruisliber ille, ex cum eo multorum hereles qui dormieranc, lurrexerunt, de appa-
ruerunt multis. Denigi iam CXcendic palmices suosvigs ad mare, de vsgs ad Romam
propasines eius. Fec sloriatio hominis illius, quod liber suus in curia R omana habet,
vbicapursuum recliner: hinC COIOETatIS d Contrmatus est error illius. Proindecum
fiducia predicat verbum iniguitatis vsquequag. Proprerea cum in conspectu epilco. 40
Porum luperhis eum argueret adbas Clarauallensis, ze lo justicix d Aidei armatus,ille
nec contessus est, nec negauil, lC d a dic, a loco ex indice, quem iple libi clegerat, sine
latione, line granamino, prosonsaret iniquicarem, ledem apoltolicam appellauie.
Epilcopi quipropierhoernum convenerane, restrae reuerentix deferentes, nihilin
Peclonam eius egerunt, ca Caunmodo capicula à lanctis olim paeribus condemna-
ta, medicinalinecellitate, ne lebus serperer, adiudicauerun. Ouia ergohomoille
multicudinem erahit postse, de populu qui libi credar, habet: necelle estrehuicmor-
bocclerimedicina occurratis.
Cum mala per longas convalueremoras
seroenum eudinaparatur.
Procestimusnos in hoc nesocio quonsgs ausi sumus. Puum, bearissime pater,
minetur. Pibicom . L M  Cata Ct V V0
est decaetero providere, ne aligua haeretica pravicaris macula decor ccclesix Conta-
sllemcaltam extibere Chricto.
Releriptum vero innocemiicale:
Innocem

## Folio 435 — 886285755:0453
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000453.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
L. IBF R P R IN V 5.
Innocenu exs copa, set ausseraorum Dei, venerabilibus fratribus Henrico Senonense, Rei-
talao Aenans at Chiepiscopis, eorumque suffrazaneis, es charisimo in Christo filio
Bern. Claravallensi abbati salurem es Apostolicam
benedictionem.
Festance ApoTtolo, SiCuErnUS DeuS, rna Ades esse dinoleitur: in qua tanquam
immobilifundamento, praeterquam nemo aliud porest ponere, trmitas catholica
ecclelix inviolata coliltit: Inde elt, quod beatus Perrus apostolorum princeps, pro ex-
imia huius sidei contestione audire meruit: Tues, inquam, beatus Petrus, es super hanc Macch. 16.
perram aedisicabo ecclesiam meam. Perram riiqs tirmitarem Eidei, e Cacholice vricatis lo-
10 lidicarem manifeste delignans. IIxc liquidem estinconlucilis cunicaredemptorisno-
Ari, Cuper quam milires Cortiti sune, (e d eam dividere minime DOTHCTUNE. C OErA quam
in inicio fremuerume gentes, _x populi medicaci luncinania. ASILCTUNE REGESFCFEX, dL
principes conuenerunt in rnum. Verum apostoli duces dominicigresis, ee corum
luccellores apostolici riri, ardore charitatis, _ zelorectiudinis succensi, hdem deten-
dere, e eam in cordibus populorum proprii sanouinis efusione plancare non dubita-
verun. Demum celsanre persccutorumrabie, imperauit rentis, _ Facta estincccletia
eranquillicas magna. Sed quia hoctis humani generis semper circuit, quaerens quem
deuorer, ad expuonandam lincericarem Edei, traudulentam hxerericorum Fallaciam
subinduxit. Concra quas veri cccleliarum rectores ririliter insurgentes, corum praua Hareses in
neilis.
20 dogmata cum iplorum auctoribus condemnariic. In magnanam q. Nicaena synodo, damnaia
Arrius lxrericus est damnatus. Constantinopolitana synodus Manicheuhxrericum
debita sententia condemnauit. In Fphelina lynodo NVeltorius condignam luierroris
condemnationem recepir. Chalcedonensis quogi synodus Nestorianam hxresn d
Fuchicianam cum Dioscoro, _ eius complicibus, iustissima sencentia confutauir.
Marcianus praeterea licet laicus, Christianissimus tamen Imperator, catholiex fidei
amore succensus, praedecessorinostro sanctissimo P’apxe Toanni scribens, aduersus eos
qui Cacramy steria protanare contendune, inter excera lic loquitur, dicens: Nemocle-
ricus vel militaris, vel alterius cujuslibet conditionis, de fide Christiana publice conetur in po-
sterum tractare. Naminiuriam facit iudicio reuerendissimae synodi, si quis semel iudicata, e
30 recte disposita renoluere, exiteru disputare contendit: ex in contemptores huiuslegis ranquam
in sacrilesospaenanon deerit. Teitur si quis clericus erit, qui publice tractare de religione ausus
fuerit, a consorrio clericorum remonebitur. Dolemus aurem, quoniam sicur literarum ve-
Srarum inspectione, _ missis a Fracernicate vestra nobis errorum capitulis cognoui-
mus, in nouissimis diebus quando instane periculolatempora, M. P. Abailardiperni-
ciola doctrina, ee praedictorum haereles, ee alia peruerla dogmata catholicae Adei ob.
uiancia. pullulare caeperune. Verum in hoc maxime conlolamur, e omnipotetiDc0
gratias agimus, quod in parcibus vestris pro patribustales Alios sulcitanit, de intempo-
reapoltolarus noltri in ccclelia sua tam praclaros voluit esse paltores, quinovihiaere.
tici sudeant calumniis obuiare, e immaculatam sponlam vii viro virginem castam
40 extibere Christo. Nositags quiin cachedra lancti Perri, cui a domino dictum est, F+ LuC. 22.
tu aliquando conuersus consirma fratres tuos, licet indigni, residere cospicimur, commu-
nicaco tracrum noltrorum exiscoporum cardinalium colilio, destinatanobis a vestra
discretione capitula, de vniversa ipsius Petri dogmata, lanctorum canonum auctori-
eare, cum suo auctore damnauimus, eique tanquam lxererico perpernum hlentium
impoluimus. Vniverlos quoqu errores sui lectatores _ detentores, a hdelium consor-
tio lequestrandos, e excommumicationis rinculo innodandos esse celemus. Datum
Lacerani XLL Kalend. Augusti.
ALYL XLIX.
Dapoloretico eiusdem Petr, es super quibus capitulis putabatur, e obitueus.
ad Climiacenle caenobium se conculie, Apologericum scribens, praedictorum ca-
piculorum parcim verba, ex toro aucem sensum negans, qui sic incipie: Ne iuxta BOC-
cianum illu d. procemiis nihil alterenribus, iem pusteracur, adremiplam reniendu elti
DE Fars damnacionem suidosmatis a Romana ccclesia contirmatam cognolces,

## Folio 436 — 886285755:0454
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000454.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
OTTONIS DL GESTISERID. L LMP.
VeumocChciam ineam ipsarerum vericas porius quam verborum exculet prolixit cas.
Fixc aurem pauca de multis conera cum polica sufticiane capitula.
Ouodpalet  pCla Porentia, Alius guae dam pocencia, spiricullanctus nulla po.
Ouod Chriltusnon alsumplic carnem, venos a iuso diaboliliberaret.
Ouodnon peccauerune qui Christum ignoranter crucitixerunt. Ipleveronon
multis post diebus, eoram Frarribus suis sdem luam humiliter exponens, in eodem vi-
cam siniuic ccenobio.
CAPV T
Destudio Giliberii, es de quibus impeteretur capitulis.
TCirFVR readid a quo digrena luir, _e redeat oratio, praetaxari archidiaconi adscito
sibicara auctoriraris ex xestimarionis viro, abbate Bernardo, epilcopum Cilibertum
eadem qua prae dictum Petrum via danare ActentabAnE. Sed nec eadem caula, nec
similiseras materia. Iste enim ab adole lcentia magnorum virorum disciplinxe le sub-
iiciens, magisqs illorum ponderi, quam suo credens ingenio, qualis primo fuictila-
rius Pictanienlis, post Bernardus Carnorenlis, ad vlcimum Ansticlmus _ Radulphus 20
Lauduneles germani frarres, non leuem ab eis, sed oranem doctrinam hauserac, ma-
nunon subito ferulae subducta, à scieneia haud centura morum, virx e, grauicare dil-
Cordance:noniocis velludieris, led seriis rebusmentem applicarar. LLInC CrAE, vetam
sectu quam rocepondus seruans, licur in Factis, sic in dictis se ostéderet difticilem, ve
nunquam puerilibus, vix aurem crudicis d. exercitatis quae ab eo dicebanEUP, PAFCreHE
animis. Isica qi primo Amiliodorum, post ParrhiliuS VOCatuS CCt. FFAHE INECF CXLerA
qux illiobiiciebantur, de dinina maiectare quacuor capicula:
Onod videlicer alsererer divinam esentiam non esse Deum.
Ouod propriecates perlonarum non essent iplx perlonx.
Ouodihcolosica perlonae in nulla praedicareneur propolirione.
Ouoddinina natura non essecincarnata. Ex prxecer haec aliaminora, id est:
Ouodmericum humanum accenuando, nullumereri dicerer praeter Christum.
Ouodecctelix lacramenta euacuando, dicerer nullu baprizari, nisi laluandum.
_ cxcera in hunc modum.
C A P V F LI
Onibus restibus comninci pulabatur posse.
LAOVE pExSidenre cum Caraalibus exiscopis, aliisque viris rederabilibus, _ erl.
dicls in jam dicta ciuicare Palchilius, lummo ponritice Fugenio, prxdictus epilco 40
pus Cibertus conlistorio praesentatur, de his capiculisre sponlurus Producucurcon-
eta C am de paruoponte, vir subrilis e Parrhisen(Is ecclesixe ca-
noncusrecenter tactus: llo de campo Aorido, cancellarius regis, asserentibus eis,
S quasi lubsacramento pocentibus, se aliqua exhis de proprio cius oreaudisse, non
sine multorum qui aderalit admiratione, virosmagnos, de inrarione disserendiexer
15.
centia.
Ouodspirimussanctusnon (ic de substancia pacris.
Ouodspirieusanctus Cir anima mundi.
Dosma
orreca
Test. 5 ad
ersuo Po
tanum
roduas.
cicacos, proargumento iuramencum atterre.
A P V F
Subtilis emsaem responsio.
TBeDem dum hincinde mulca Sibiobiicerentur, plurium q: impullacionibus adre.
sponsionem derecam inesabili Coreretur, intra extera dixiseeradicur: Audacter con
siteorpatrem alio esse patrem, alio Deum, nec tamen esse hoc es hoc. C uius dicti oblcurica-
Cem tanquam verborum prophanam nonicarem, Lain IIB PaceMet MadMLSOICH
nus Suestionenlium pilcopus excepic, uc iunca proverbium, medium vicando in
CHLTETEE

## Folio 437 — 886285755:0455
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000455.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
L IB E R P R IM V S.
Currerecpam. Nondum er auctoritatem illam Augustinilegerat, velFortalI Le
etam incellexerat, qua de codem alristimo loqui geltiens secreto, inter cerera dicit: Sic
aliud est Deoesse, aliud subsistere, sicut aliud Deo esse, aliud patrem esse, vel dominum esse. Quoa
enim est, ad se dicitur: pater autem adfilium, es dominus ad servientem creaturam. Ric erDO
Praedictus epilcopus: Quid est quod dicis, Esse Deum nihil est ? F rat quipPC quorundaMI
in Logica sencencia, cum quis diceret, Socratem elle, nihil diceret. Juos praetatuse
Pilcopus lectans, talem dicti vlum haud praemeditate ad Pheolosiam verterat. Ou0
verbo omnium pene auditorum ab illo in se recorlie spicula. Posthoc ledaro clamo-
re, cum a circunstancibus rogaretur epilcopus Crilibertus, ve quare in Pheolozia per-
20 Conasincancum distingueret, aperire velles breuiter respondie: Duia omnis persona est
perse vna. Ecitanon linemagno multorum qui aderant stupore, conventus ea dic
Soluitur.
Alia rurtus die in causam ductus, pullacusq de nouitare dictionis, ed quod in pro-
ladoS. Frinicateeres personastria singularia rocauerie: N. Rochomagensis archiepi-
Scopuscalam assFalau, dicens: Deum porius debere dici vnum lingulare, quâm
eria Ciaria: non tamen e multorum (candalo, cum FTilarius in libro de Synodis
dical. Seut auos Dedsducer Pofanum est, ita sincularem es solitarium dicere sacrilegium est.
Ecidein eodem: Nihil solarium ex diuinis sacramentis ad suspicionem audientium, e ad
C A P V Y
I.
Fxcursus Theolozicus.
 PESCOerS verd Pictaniensis in prxetacis dictis suis se habuisse limplicem sensum
cestabatur, attirmans pet lingularia non cheologicas pertonas, sed iplarum excel-
lentiam incellexe, secundum quod anconomalice Paulum solemuS rOcarC ApO-
Rolum, relgloriolam Dei genicricem, Virginem lingulare: co quodnoc est, nectuit,
nec ericcalis virgo, qua videlicet simul Cir mater ec virgo. P. a rarionis proportionerriu
perlonarum excellentiam se considerace, cum eria singularia diceret, allerebae: cum
30 nec lc,nec fueric, nec tururus licralis pater, qui scilicer licpater _ Deus: at que in eun-
dem modumcalis tilius, calis Spiricultanctus. Ouia vero personam incheologiacanq
rem per ernam, praenominacum rirum intellexisse diximus, in iplius sensum pauli-
Sper incroire libet, quarenus ciusdem iudicium dictionis Facilius polteris parcat. Ad
cuius incelligentiam hxc diuilio prxemictenda ridetur. Innacuris proprietas substan-
rialis, alia vnivertalis, alia est singularis, vel individualis, vel particularis. Indiuidualis
alia perlonalis, alia non. Perlonam aut à perlonalicate, quali denominariue sumpram,
voco:non quam Ciraeci ab anreponendo coegoronor, Lacini a perlonando dicune: sc d
eam quam Boetius in libro de Perlona _ nacura, Contra Furicen _ Nestorium dispu-
tans, ad Cirxcis rsao, non crymologiam vocis, ledrcirationem secutus, perlonam
gorocauie, secundum hoc _ sic eam disfiniens: Per sona est rationalis naturae individua (ub-
stantia. Vniversalem vero dico, non ex eo quod vna in pluribus sic, quod estimposr:
bile. Sed exhoc, quod plura in similicudine rivendo, ab astimilandi vnione rniversa-
lis, qualiinrnum vertalis dicatur. Oualis est a plurium similitudine maior corporei-
cas, minor animalicas, minima vel vlcima humanicas signiticata: Vnde Boetius: Species
est formaindividuorum, ex vltima similicudo: post hanc enim non similitudo, se d dissimilitudo
potius occurrit. Ex quo paret alcerum membrum, quare videlicet lingularem, indiui-
dualem, vel particularem dixerim proprictarem, cam nimirum, que luum lubiectium
non alsimilac aliis, vehumanicas: (e d ab aliis dividic, discernie, particur, ve ea quam A-
Ctonomine solemus dicere Platonitas, a dividendo indiuidua, a partiendo parricula-
f0 ris, a dissimilando lingularis dicta. Nec opponas, quod porius a dividendo dividuam,
quam indiuiduam dici oporreat. Nam cum luum subiectum non Colum ab aliis divi-
dac, vel dissimilet, sed etiam in lua individualitare e dissimilicudine tam frmiter
manere Faciar, venec lic, nec fueris, nec Tururum lic aliud subiectum, quod sccundum
ciulmodi proprietarem illi aRimilari queac, melius indiuiduum priuando, quam di-
vicuum ponendorocaur: eiusq; orpoluum quod diuidendo plucituscommuni.
occasionem blasphemantium proferamus.

## Folio 438 — 886285755:0456
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000456.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
DTTONIS DE GESTIS ERIO. L. TML.
3
eat, d communicando diuidic, rectius diuiduum dici debet. Sed notandum, quod i
dimicuum es Cingularenon illuc ad (e converteria: nam omne indiuiduum singulare,
(edno omneunsuasc caum: hxe c enim albedo singulare est, se d non indiui-
duum. Deniqs in naturis nullum simplex indiuiduum esse porest. Tcemnon omne in-
diuiduum personale, (ed omne personale indiuiduum, secundum praemistam subdi-
nisionem, qua dictum est, Indiniduum aliud perlonale, aliudnon: quod ex ancepolita
perlons diftinicione Facilius patebit. Cum enim omne esse ex Form a lic, quodlibet sb.
sistensrem Xnomen à lua capit Forma: irem cum omnis diffinitio alcerius sic, e alceri
conveniac, no sinerarionis ria altero pro altero vilicet. Perlona ervo à luo esse, quod
ficto nominc perlonalicas dici porest, vocabulum rahir: (c d in diftinitione indiuidua 10
substantia cancum personanon dicitur, nisi cum adiunetione rationalis nacurae. Cuius
reicausa videndum estapud Ciraecos, qui dicendi inopes non sunc, aliud solan, aliud
Soioo, aliud E Wosaon rocari. AC nOS ouoaressentiam, ouooon subsistentiam dicere
Pollumus, Laosaor ex Lacini eloquii penuriarno non ralenes verbo exprimere.
Suaratrom a C Ca aps, quam apuidillos substancia, vel hypoctalis à substando no-
hypostasin LCtUT, In hOC CIEAICLCI, Quod noltra substantia ad cuneta qux substane, est vag:
personam. Corum verohypoltalis ad ea caltum, qua in rationali substanenacura, est accommo-
dd. Guare Latinus incerpres, cla verbum ex verbonon posser exprimere, maluiclen-
sum ex seneremmendo perionam porius quam substanciam eransferre. Vnde e per-
Conx Plaedicta aahibetur aco. Perlona estrationalis nacura indiuidua lubstaria. 20
Patet Dtur quodnon omne maeetum est persona, quianon omnis indiuidua sub
Cancaestracionas Ma. euM lunus Berilli lingularis, vel (vr consortiorationis
vrassipse Berillus rel est indiuic, vel indiuidua substancia, non tamen rationalis
nacuta: quamis etram uFalronans accrx cser, camen nondum plenarie Berillusin-
dividua Mostantia dici posec. Lreg ctum indiuiduam substariam dicere (olemus eam
rem lingularem, qux cum altaneele singulari, ad aliquod eorum constimmendum
convee Valels, on estper le Id. Ltam per sernum elt, quod nec actu, necnatura
Pocelt, potuic, poterit cum alio ac Culliendum aliquod corum concurrere. Fx quo
Ctpetlerna, velindiuidua, cd quot C Hoc corpore ad consticuendum hunc ho- 30
ea remoneatur diffinirio Bxec, Leloa est rationalis nacurx individua substanria.
Lacionalis naturanon ele, lecuna ea perlona acceptionem, perlona dicine.
cidem dicuntur sublictentix quoc lublisteres, cum ab orthodoxis inter Arrium eC Sa. 40
bellium diuidentibus, crespersona a a credatur essentia, penituisamonit: alteram
aemitens, cum nulla perlonalis proptlecas MI S. crinitace paeris sic guxe Alij, vel ecouer-
erpretan
 Pheologiam eran sumpram allere bau, u Llilarii Frequenter inducens, ab sit Vti
demnunc sepatrem, nunc sefilium laruari pdudine mentiatur: inde cas perlonas eriam
hoc, huc sensum habuit: Deus in SuBicatra pradlicatur, pacex Ad aliquid: que diverla
Ac, velixc anima qux substantia est, _rationalis naturx, tamen quia hoc modo non
minem conveniac, non videatur diciperlona: cum (secundum quod oltenlum cst) ab
Ouare _ disfinitum: iuxta Logicorum regulam, A quocunq; diffinitio de disfinitum.
Flicleoctiam, quanquam praetato mono res licper se rna e individua: tam en quia
quit. RRestat rehic angelus, de hc holo caltum plenarie in nacuralibus perlona ro-
Centur. Pexdictus eroo epilcopus duas innaturalibus regulas ponens, qua tales (unt:
Diversorum subsistentium diuersas esse subsistentias: Diversarum personarum diversas esse per-
sonales proprietates: vnam à Theologia exclulie, alteram admilIE. Priorem enim, quato-
(0. Ex quoperlonam a praemissonaturalium rsu, non ab Co quod, ECGOLOTOr VOCaTUI,
perlernas dicebat. Quodaurem alio Pacctene, alo Dcumelle, neccamen hocd
praedicamenta ecetiam in Lheologia, exlibro Boecs, que dc S. Citare lcripsiC, pro-
Bacur:nec propterhoc recte concludi, Seltane paccl, auo Scus: ergo esthocahoc:
Cumhocnon recte concludatur, nin priscorcco, suo itaip de Deopradicetur 50
in substantiam: ve cum dicimus, Deus elt bonas, apic, Oporens. Iec enim cum
liceardicere, Est Capientia bonus, bonicare apenS. dC MNaMMalutalibus procederem,
veroidem sc, Deum esse Capientem, quod borium, ve bene contra rsum naturalium
ac ar aila  abedmecandida, candore alba: non e hoC e hoc, led el hoc.
duia
praedicentur in substaciam, li diverla essene, proculdubio Dcus cset hoc d hoc: Cum

## Folio 439 — 886285755:0457
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000457.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
LIBER P R TM V S.
Duid senserir polui, que seneiendum sic, iudicent alii. Scd hxchactenus. Nuncadhi-
cblla UllCau
A P V T LIIIL
Qualiter causa exiscopi vsque ad generale concilium dilata est, e de haeretico P ex Cum.
Vu icaper aliquor dies, iam Expe dictus epilcopus coram summo pontitice de A,
de lua inciuitare Parrhiliis discureretur: Cenciens Papa, repore rir caurus ee reli-
Siolus, caulx difficuleatem, procelandam eam rq; ad rniversale concilium adiudica
10 uit. Frat enim in proxima medianae quadraselmx dominica, apud illius Callixme-
cropolim Remis generale indictum concilium: tam ex co, quod precaxacus P’apa per-
securionem populisui declinando, in Calliis morabatur: quam ob hoc, quod quidam
Denelaicus, lxrericihonorem in raceispopulorum affectans, examini écelelicreler-
uandus in vinculis renebatur. Istein angulis Gallix, id est, circa Bricanniam de Crua-
(coniam, ed quod remotisibi à corde Francix populis, simplicitas, vel porius(reita di-Blasphomic
scuricu
rerim, sulricitas, cui facile error obrepere (olet, abidar, rerbum praedicarionis astum nsdan ca
Plerac, eum q tanq Dei Eilium senominans, muleam post e rudis populi eraxiemulti- cionarerie.
iudine dicens: pip se esset per quem omnis oratio concluditur, cu dicimus, Per ett, _C.
C A PV F L V.
Decondemnatione dem Fum, C de cestis concilis, ad quod nuncii Flenrici iunio-
ris Konattorum regis venerunt.
Cirre roluence cempore, cum eadem mediana quadraselima adueniret, dum-
que a Turcispopuli disper( Flicrulalemendentes per altum navis arCmUS XGUIOF,
inbahilica Dei genitricis, semperqs virginis Maria, Remis, praesidente lummoponei. Concilium
sice Fugenio, (edic concilium, productus tuic ibi, ve tinsere liceat, cum Ccriprulis lyis hemense
praedictus Fum, rirrusticanus, e illicerarus, ne c hxereticinomine dignus, ac procon-
cumacifacuitate, vel Facua concumacia lua puniendus, Siserio abbati S. Diony liy, qui
30 regninegocia ob absentiam regis in Occidentali Francia, iuxta illius coenobii prxro
faciuam, administrabat, commissus, ab eoq. arcte custodix mancipatus, vitam in bre-
ii Eniuic. Venerunt adpredictum concilium cum bulla aurca nuncii innioris Roma-
norum regis HTenrici, cam de sublimatione lua ad imperium Romano poncificiligni-
ficanies, quam decribus tracribus Polonix, qui ciecto quarto e seniore, ducatum in-
tra se diuilerant, ac de episcopis illius prouincix, qui super hoc patriiplorumiuramen-
cum praecireram, querimoniam Facientes. Famx quoqi malum, omnibusmotabili
busvelocius, iuxtaillud,
Famamalum, quo non aliud velocius ullum:
Mobilitate vizet, viresque acquirit eundo,
o immenlitarem soli exnatura sux celeritate tran suolans, de expedirionis nostrae euen-
cu certapromensindicia, in auribus orere omnium ibi verlabatur.
CAL F LVI
Duomodo exiscopus Cilibertus post coru sc est. P responsioem dem: e qualitet
Gallicani exiscopiconuenientes, sidem suam in scripto alcesserunt.
TaorE tinica lynodo, lalurterisqi aMoaceem eucoumationem antiquo
rum ibidem promulsatis decrerorum capitulis, prudentiores d viciniores, ad cau-
sam exilcopi Criliberticerminandam reseruantur. Decurla medianx quadragelima Porresamu
Sohebdomada, Cacroq dominiex passionistempore inchoanre, epilcopus Pictavinus,  doemat
un descussec
manence adhuc lummo pontitice Remis, rurlus adindicium crahutur: in cubiculo vbi ne vocarm
rebis epilcopus cum senioribus sedic, vocatur: dx ab co quid de fide Panctxe Fri- anno 1 L 8.
nicaris senciae, subrilicerincerrogacur. Ille orchodoxorum pacrum, quasnon in schedu-
lis, sed in corporelibrorum incegras acculerat, lesifaciens auctoritates, candè se quam
illisidem ceriere alsercbac. Cumqsi luiulcemo disermone, seu lexendi prolixicare diea

## Folio 440 — 886285755:0458
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000458.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
440
DTTONIS DE CDDLILLCLD  LMLP.
decineretur, aguau la  alectus Romanusinquit anristes: Nulca tracer dicis, tnut.
ta, ex caForrallis qua a besnon incelliguntur, legifacis. Sed Simpliciter a tecogno.
Scererelim: anne illam lummam esentiam, qua res pertonas proticeris vnu Deum,
credasesse Deum: Cui diurina collarione taciracus, minus praemeditare respondie
Non. Duod dictum mox ab eius oreraptum nocarius excepie, scribens in hunemo.
dum: F.pilcopus Pictaniensis scripsit _ dixic, quod divina essentia non est Dcus. In co.
mencario enim super Boetium de Prinicare, rbi auetortheologica a nacuralibusprae-
dicamienea dilcernens, inter excera poluie, Subltancia qua Deus cst, ilte appoluit, non
quae Deusest: idest, venon ad subsistenrem, se d ad sublistentiam referatur. Sic que in
hiec verba convencus ea dic dimicricur. Ppilcopus corum quod lupertuicillius dicispa. 10
eiu, cum nocte lequente, amicos suos ex cardinalibus, quos habuicno paucos, circuie.
In crastino ipso denud coram Cummoponcitice in caula polito, recicatur leripeum:
cuius veab eoreddaturratio, expolcitur. Ip (e (choc non limpliciter concesisse alsere.
bac. Dicebat enim hocnomen Deus, quandoqs in delignatione natura, quandoqi in
delionarione perlona vniusetiam poni. In delignationenaturae, ve cum dicitur, Dens
tunsonus est: perlone, recum dicitur, Pater est Deus filius est Dens: Perlonx d vniuscan.
tum decribus, reibi, ascendit Dens in imbilatione: Quod de perlona hlii dictum effene-
moambigir. Ouare _ aiebar se, divinitarem esse Deum, in illo cantum lensu conce.
dere, quo Deusponiturpronatura. In eorero ablolure concederenoaudere, quo pro
qualiber perlonarum hoc nomen Deus accommodacur: ne ridelicer Lindetermina- 20
reprotireretur diuinitarem esse Deum, id est, quam liber perlonarum: Cogerecur sine
decerminatione concedere quic quid de qualiber perlonarum, e de centia: lic q in
hrancincideret absurditatem, ve sicue perlonam Alii, ita dininam esenciam indeter-
MIIALE INCATHAFAII, DANTAI CONHTETETT. P.X qua ablurdicate Facile sen lushaerericus,
iuxta Sabellium emerserer, recademres diceretur de generans, de genita, e cadem
seiplam genuisse. Ouod aurem inter nacuram e perlonam non machematisa abstra-
ctione, sedcheologica consideratione, quoquo modo diuideret ratio, ee ratione, et
auctoritare probare nitebatur. Rarione, ne videlicet iuxta Arrium, Cicur perlonarum,
ita e pluralicarem admiereret ossenciarum: vel secundum Sabellium, ad essenrix (in-
sularicacem, Christianxe Edei relisio pluralicatem restringeret perlonarum, hac 30
Lheodere Conra Sabellium rrens auetotlal. Oportet erro desiderantem spirituales
dinirias, ex volentem Christianorum dogmata vendicare, rerum non ienorare proprieta-
tem ne forte aliudpro alusintellicens, circa doemata pelcet. Dui enim naturam ex personam
idem esse intellirit, aut in divisionem Arrii incidit, aut in confusionem Sabellii. Et illa
Ililarii Dgeerne icituro haretice, spiritum CHisti abspiritu Dei, ex excitati a mortuis
Biritum Chrisclaspiriu Det. Chum amoruis excitantis. F.t quaro nunc, in spiritu Dei
virum naturam, aut rem naturae significatam existimtes? Non idem est enim natura, quod
naturaeres est. Sicutinon idem est homo, es quod homins est, nec idemienis, ex quod ipsusi-
 est. ecunaum hocnonidem est Dens, es quoa Dei est. Irem quod non natura, sed
Alii pCFIONACALHCMLMMCCPMICCLCMCHCA LIE, hac AuCtOricate Polerani Concilii olten. 40
dic. docu verbum carofactum est, ex habitamt in nobis. Et cum totacooperata sit Trini-
tas formationem susceptihominis, quoniam inseparabilia sunt opera Trinitatis: solus tamen
accep hominem in sincularitate persona, non unitate diuina natura: id est, id quod
est proptum filii, non quod commune Trinitani. Clam auctoriratem cum derermi-
Hale vellet Clarauallensis abbas, aligua verba qua Cardinalibus displicerene, pro-
TLIE: epilcopo Pictamino dicente, Et hoc scribatur. Ad quod ille respondic: Scri-
batur Itylo terreo, vnoue adamantino. Moxque ad publicum proorectus, o.
ineS quOS POTCEAE ConvocauiE. IbI cum alcmlepilcopis, virisque relisiolis d c.
ruditis, contra quattior praedicta, quae Pictavino epileopo iimponcbantuE ca-
Confessie
piscoporui
rallia de
riadis.
piccla, sidem suum in liune modum, ipse cum aliis, _ alii cum ipso expo. 50
(VCtC.
CitUIE, CapieNLIA LaPIENECM, HTAS HILUIINC MAGNUM, XFCTHITACC XFEEHUI; vnitate
vrum, diuiale L t ete, et alia huiusmiodi: credamus non nili ea Capientia
Credimus simpliciter nacuram divinicaris esse De VMI, nec aliquo sensu Ca
tholico posse negari, quin divinitas sIE D E YS, de DerS divinicas. Si vero di-
qua

## Folio 441 — 886285755:0459
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000459.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
LB E R PR IM V S.
quae cstipse Deus, Capiente e. ai magnicudine quae est ip(e Deus, magnum
CRc:ohnisi caaternitate, Jud estiple Deus, xerernum esse: non nilicarnitate, quai
PlCest, rium esse, non nili Cd diuinirare Deum, qux est ipse, id est, Scip (o Capienrem,
Cum derribusperlons, L’acre, Filio, Spiricu lanctoloquimur, iplasrnum Deum
rnam cuunam subltanciam lalemur esse: d cconuerlo, Cum de vnoDeo, rna divi-
na substanc loquimur, iplum ruum Ocum, vnam diuinam substantiam, csle tres
Cledimus olum Deum Pacrem, de silium, se spiricum lanctum eternum esse, nec
aliquas omninores, liverelationes, liue proprietares, liue lingularitates, vel vnitates
dicantut, dehuiulmodi aX d Deoesse, quae lint ab xeterno, _ non lineDCuS.
Credinus ipsam diuntatem (line substantiam diuinam, livenacuram divinam
dicassincarnatam, sedintilio eAe.
CAPYTL LVI
Quod Cardinales Romanae ecclessae de hoc indienati sunt, ex oratio eorum contra d
pam Fugenium, ex quomodo tandem haec contentio finem habuerit, es quomodo
VoD Callicana ecclelid Factum tam grauiter lacer cardinalium Senatus acCC-
Bic, recum magnameis indignatione curiam intraret, ac tanguam vnum cor-
pusctuu aomnes Voc Lontiticiluo diceret: Scire debes, quod a nobis, per quos Romanoses
tanquam per cardines rniietlalis ecclelix voluicur axis, ad resimen corius ccclelix indignacuu
sis incon
promotus, a pricuuceralis pater effectus, iam deincepsre noruum, led noctrum salris factu
Potius elle oporrere: nec priuatas ex modernas amicitias antiquis ex communibus infidernes
odetermi.
praexonere, (ed omnium veilitati consulere, Romanxe que curix culmen ex ofticii cui varionom.
necellirndine curare _ obseruare debere. Sed quid Fccir abbastuus, ec cum eo Ctalli-
cana ecclelias qua Fronce, quo aulu ceruicem contra Romanx ledisprimatum ec api-
cemcrexic: Llacestenim Tola qua claudir, ee nemo aperit: aperit, ee nemo claudir. I-
30 p(a Cola de hide cacholica discurere habens, à nullo, etiam absens, in hoc singulariton
nore pexiudicium pati porest. Sed ecce Calliicti, etiam Faciem nostram contemnen-
ces, Cuper capiculis quae his diebus nobis assidentibus agirata sunt, tanqua finiturae sen-
cencix rlcimam manum apponendo, nobis inconlultis tidem luam Ccribere peaelum-
PlerunE. Cerre hin Orienre, repore Alexandria vel Antiochia, cora omnibus patriar-
chishuiusmodicractaretur nesocium, nihil tirma Ctabilicare Colidum line noltra dit-
finiri valeret auctorieate: quinimo, iuxta antiquorum patrum insticuca vel exempla,
Romano seruaretur examiniterminandum. Ouomodo ergo iltiinnostra praesentia
lurpare audene, quod eriam remorioribus e maioribusnobis nölicer: Volumusigi-
curliuictam cemerarix nouitati celeriter alturgas, iplorum que contumaciam punire
40 non dicteras. DuosRomanus pontitex blando mitisans eloquio, abbate ad le vocato,
dehocfacto, qualicatere Facti Colerter inquirir. Cui ille humiliter, _ cum reuerentia
respondit: Se, vel dominos epilcoposnihil de praetaris capitulis diftinisse: le d quia ab
cpilcopo Pictauino audierat, ve tides lua Ccriberetur: idcirco quia solusnoller, illorum
auctorirate acrestimonio simplicirer se quod sentirer, expoluisse. Ilocq; cam humili,
quam modesto iplusrespon lo, pra dictâ C ardinalium indignatio conquienit, ita ta-
men, ve peaetacum (criptum canquam inconsulta curia prolatum, velur auctoricaris
Pondere carens, prosymbolo in ecclelia, quod in conciliis contra hereles congregatis
Aeri Coler, non habererur. Benedictus per omnia Deus, qui lic ecclelix lux, (pon (X (ue
Prouidic, ne vel lummamembra à capire luo distideret, veltancus religiolarum de dil-
So crerarum pertonarum numerus Callicana ceclesix, aliquod iudicii pondus à sede
Romana reportans, (chilmacisnon parui occalio cset.
Flxcpauca ex multis deillius concilii agenda dixisse sufticiac: hoctamen appoli-
eo, quod decribus capiculis propter praemistam cumulcuationem nihil diffiniri poruie.
Necmirum. In quarto enim non mulcum ab aliis dilcordabat episcopus Gilibercus,
cumilliprotireretur nacuram incarmacum, sed in Eilio: iste persorium filisincarnacare,
magnum, acernum, thumDcum.
Deohasprotuemur.
Cilibertus exiscopus enaserit.

## Folio 442 — 886285755:0460
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000460.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
DTEONIS DE GESTISFRID. L LMP.
non sine suanacuca. De praedicatione personarum quid diffinirene, cum ejus vum
quidem, qud Ccilicerpropra prae dicari diceret, ab aliis magistris eriam in nacuralibus
alienum non haberenc. De proprietaribus, an personx estent, cam ob praedictam cau-
Tam, quam ob theolosicasraciones, quae hinc inde habetur, supprellum est. Deprimo
rantum Romanus pontitex diffiniuie, ne aliqua ratio in cheologia inter naturam de
Perlonam diuiderer:nere Deus divina elsentia dicerecur ex sen lu ablatiuitantum, sed
etiam nominatiui. Vnde adhuc a probacioribus eiulde epilcopi audicoribus FenerUE,
neracio ibi diCcernatin incelligendo, Cedin dicendo. F.pilcopus vero praemissam Cum-
miponciteis sencentiam reuerenter excipiens, archidiaconis luis in gratiam receptis,
cum ordinis inceoritate, dx honoris plenicudine, ad propriam dicecelum remeauit. 10
Verum aucem praedictus abbas Clarauallensis in hocnerocio exhumanx intr-
micatis Fragilitare, canquam homo deceptus fuerir, r el epileopus tanquam vir litera-
cilsimus propolirum alture celando, ccclelix iudicium cualerit, discutere, veliudica-
renostrum non cst. Duod enim laneti d lapientes riri, corrupribili carne circundari
Frequenter intalibus Fallantur, e nouis e antiquis probatur reltimoniis. Nam vede
illoraceam, quod beatus Cresorius lancto Dauid, in quem spiritus domini directus
2Teritur, ad pacriam, a qua a filio propullus fuerac, reuerrenti, a seruo Miphibolercum
xeniis occuerenci Currepcum inducir, exemplo, Chriltianis temporibus beatus Epi-
Phanius Saluminx Cypri epileopus, cam eximix, remortuum quoque lulcitarer, lan-
cticatis, aduersus loannem Chryloctomum, cuiushodie in ceclelia vigeememoria, 20
tam acriter ab xmulis induci poruir, ve cu in propria ciuitare declinas, comunicare q;
nolens, etpopulum sibi commilsum, quacum in ipso fuit, contra illu conciraret. Duod
in priorinoctra ex Priparrica sumprum historia plenius dictum est. Llactenusista.
APYT LVIII
ex obi seinnicem viderint.
Deexerciunostro, ex rege Francorum, ubi in transmarinis applicuerit, e quando
Tierosolymam venerit, es de rere C’onrado, es de praefatoreze Ludonico, qualiter
tiochiam, patrui comparis sux principisterram, circamediam Ouadragelimam ap-
Plicuic, in coloco qui porcus S. Simeonis rocatur: aliis ex nostris apud Prolemaidam,
quxe de Achon, aliis apud Trrum e Sidonem, in Sarepta oppido Sidoniorum, non (i
nenautragii metu, optacum porcum capiencibus:nonnullisipsum nautragium pallis,
quibuldam aquis ablorpris, careris seminudis euadentibus. IIli ergo qui tam mature
applicuerane, circa Palmas cinitatem sanctam intrauere, dominicam passionem, san-
ctame relurrectionem, lingula loca rbilxc Facta sune, circum cundo, ac (ve dicitur)
oculoadoculum videndo, cum mulca cordis deuorione celebrantes.
CCOdusRomanorum princeps, habens adhuc in comitatu luo exprincipi
bus Orelibum Balilienlem episcopum, Arnaldum cancellarium luum, Fridericum
uicem Sucuorum, lenricum ducem Baioariorum, Crucltonem ducem, aliosq; Co.
no 248. mices, virosq; illustres e nobiles, apra palehali hebdomada Pcolemaidxe applicans,
cerio milicuum cempuloo ad asom cus. L ex per aliquor
ibi diesin palacio Lemplatiorum, volom regia domus, qua e remplum salomonis,
constructa Euic, manens, de lancta rbique loca peragrans, per Samariam e Cralilaeam 50
Prolemaidam rediic, omnes aduentantes quos Pelerar milites, pecunia ad remanen.
dum inducens. Convenerat enim cum rere illius cerra, a Palriarcha, milicibusque
cerripli circa proximum Tulium, in Srriam ad expugnationem Damalci exercicu du
Cerc. Outa deremulta larse dispersa pecunia, militem quem tunc poreratcollegic. RR ex
erram Fracix Ludonieusidem proposeluolectans, de Anciochiareiiersus, apud FY
euI
Vm haec ec huiulmodiaguneur in Callia, exercicus nocter (ve supra dictum est) 30
nauisandilabore disperlus, pelagus operiebac, quoliber proucporerat de quando,
diirerla per loca litrus actingere conanto. Nam Ludonicus FrANCORUM FCX IUXTA AN-
Corradus
Cas Lter
plyman
enit.
ac poltpaucos dies Flierolormam remels, n magna cleri es populiiocuditare, cum
inzencilionore luscipitm. Morruuscunc fuit in comitatu regis vir clarissimus Frideri-
cus Kacilponenus ecclelix aduocacus, ac ad Mbeanetam deportatus, ee incaemi-

## Folio 443 — 886285755:0461
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000461.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
L + DF R P R TM V 3.
Tummanebat. Amboica Iter Lrrum _ Peolemaidam, in loco qui Paltria nOmen convonens
arc lollltus appellatil, ense lunio; circanaciuitarem S. Toannis Bapristae conveniur, resum in
de dic, loco, vbi, ex quando exercitus instauraretur, ordinante s. Nondum tamen ex na
toc eetantis auritiombus Latuser cosregalis decoctus conquicuerar. Vndequem
X proucma Cuccum hxec quoq; Damalcena lorrita Fuerit expedicio, alias, _ FOr
talis ab aliis, dicenda CrumE.
C A P V Y
LT X.
Derediturezis Conradi, es quo d Fridericum ducem ante se remiserit.
LP LETa verohac expeditione, principes ad propria redire disponune: Roma
nusqndem per Claeciam, alter vero per C alabriam _ Apuliam. PFaguC COnFa-
dus Romanorum princeps, naves apud Peolemaidam ingrellus, ac per aequornaui-
sans, tracrem ex amicum suum Manuel, Regix rrbis principem, in Achaix (cu Thes
Talix tinibusinveniens, adiir: cum eoqs tanquam exlonga via Facisatus, laboribusquo
Fractus, e non modica intrmitate correptus, per aliquor temporis spacium quicuit.
Ibidereditu ordinans, Fridericum ducem fraeris sui Eilium, ad cognoscendum, vel
pocius ad corroboradum imperii Ctacum prxemisit. Ouiper Bulgariam, Pannoniam.
20 queicerFaciens, mense Aprili ad propria rediir, et illic quoldam ex propriisministe.
rialibus suispro bonopacis, boniiudicis exercens officium suspendio peremir. Porro
Patruus luusrex, cransactis aliquot quibus in Cirxcia quicverar dicbus, habens (CCuMX
praedictum Baliliensem exiscopum, ee cancellarium Arnaldum, Fracremque luum
Noricorum ducem (lenricum (nam Cruelto dux per C alabriam de Apuliam reuer-
sus Fuerat) per IIlyricum, Dalmacicum q: remigans x quor, in propriis imperii sui fini-
busapud Polam Fistrix ciuicarem applicuic: ibique Conipede in sidens, ac per A qui-
leiam erantiens, in luvania (guxe nunc Saltzeburoa dicta Baioarix metropolicana le
des esseno(citur) Pentecolten celebrauic, expleris ab eo, quo idem Fectum in Panno- Conradiin
nix sinibus cgerat, duobus annis. Inde Racilponx cum magna principum Frequentia cermanis
30 curiam celebrauie.
A P V Y L X
Facur sus ad excusandum euentum illius expeditionis.
DORKOGua tonnulli ex pusillis ecclesiae Tracribus Ce andaliZ atIMIFAHEUE, MIXAH
dolcandalizantur, de praetaxata noltra expeditionis labore, quod cam arduo et
bonoinchoataprincipio, cam humilem, de non bonum exitum acceperit, iplis hoc
modorespondendum videtur. Nihil rere dicibonum porelt, illo Colo excepto, qui
non aliunde, sed ex sehabens quod est, d verissime elle, ee veristime bonuselle dici-
dium
qdtur, iuxca illud, Nemobonusnisi solus Dens. C atera vero ab eo, non exipsius essentix (c - Luc. 18.
ctione, sed ex ciuldem bonitaris denominatione bona dicuntur. Ouicquid aurem in
naturalibus bonum rocatur, auc id Er simplicicer, aur secundum quid. Sed ssimplici-
cer Ec,cunc darum naturxe dicitur, sicur concellum gratix donum: iuxtaillud, omne, racob. 1.
darum optimum, C omne donum perfectum de sursum est. Iplum vero datum nature, quod
Simpliciter bonum diximus, velur in ciuili faculeace generalissimum, per donum ora-
tix, tanquam per differentiam, ad constimendam quodammodo speciem, informa-
tur: secundum quod aliqua dicimusiucta, Cobria. Cum erzo aliqua limplicirer innari-
uisbona dicuntur, proculdubio bonum natura intelligitur. Vnde dictum eA: Pidit Gcn. N.
Deus cunctaquae fecerat, es erant valde bona: quomodo lapis e lignum cricbonum.
50 Cum aurem ad eius proximam (peciem de scendimus, universalirate generis per spc-
citicam difterenciam, quam donum gracix diximus, adrationalem restrictanaturam,
illam cancum Colemus dicere iustam vel lobriam: nunquam vero lapidem, licut bo-
num, sic vocamus fobrium veliuctum. Denigs ve verbis Boccii inlibro Regularum v.
tar, quibonum generale, iuctum spcoialeponens, adnectit; Nec species descendicin
ommiai. Bc de OMNIbUIS GUIX CLIPPOEUINCUII GCLOI, pIXdiCCI. Laex opposico dicero

## Folio 444 — 886285755:0462
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000462.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
OTTONIS DE GESTIS FRID. L. LMP.
licet, quodgenus ad cacantum ad ux species prae dicatione lua non contrahatur. lu-
xca LOgicorum enim regula: Methodus a renere ad destruendum, a specie valet ad con-
struendum. Sicut erso cum simplicicer aliquid bonum dico, naturx datum quod velur
rniuoce de suisspeciebus pradicatur, incelliso: sic cum secundu quid aliquid bonum
aAero, rrilitarem porius quam naturx toncem intucor. Duorlu eius acceprio adintr.
nicaxe quivocarur. Flinc dicimus equum bonum exrsu rectisandi, restem bonam ex
rilicate induendi, alimentum bonum ex emolumento nutriendi. Item cadem ratio.
nequodalceri specicibonum, alceri asseritur malum. Verbigratia, Lusquiamum alie
Palerem, necathominem. Padem quoque res alia consideratione eiuldem speciei
contentis, releriam eidem lingulari erit bona, e crirnon bona. Vnde e lolemusdi. I
cere, bonum estilti calorem Febrilem sentienti bibere aquam: bonum est illi propter
infirmitatem stomachi, iuxta Apostolum, modico vino vei. Nec ex hoc lequitur, le.
cundum quidbonu, ilti vel illi simpliciter esse bonum: Cicur non seguitur; Si Achiops
estalbus denre, ergo est albus: relcconuerlo, non estniser dente, ergonon estniser.
Duoderiam ex dinina pagina rlu patet. Velut cum dicimus: Non crat bonum Tu-
daeis, vel ludae Christumcradere, vel crucitigere, et snobis cMerbonum. Sicurreroin
humana philosophia, album haberedencem, non autere Achiopi essenigrum: sicin
diuina paginamalum ludxorum non demie rniversirati pastionem Christi non ello
bona.
L.X Quo tira Simili propter eandem caulam, de prae dicta noltra expeditione, quod 2
Snon tuic bona pro dilatatione celtinorum, vel commoditare corporum, Bonata-
mectlne ad mulcarum Calurem antnarum.: (ic tamen rebonum, no pro datonatura
Cedptoreili lemper accipias. c ex cb vsuhac emeroat lubdivilio, ve (Eeut lupra dixi-
us, onu Guandoq Mpienet dici, quandoque lecundum quid: de quando se
culcum quid dicitur, ad diuerlum rlum reilis xquivocari: ita hocbonum, idem vei-
le, Gealido Mplicitet, Guaneloq: secundum quid rocari. Ouamuis sidicamus, Can-
ctum illum Abbacem spiritu Dei dd excicandos nos attlarum Fuisse, sed nos ob luper-
biam laleiuiam que noltramamoria mmandaranon obseruantes, meritorerum, per-
Conarumre dispendium deporcalle, non sic a rationibus vel antiguis exemplis disto-
nus. Quanquam e spiscus prophecarum non semper subsic propheris. Oualicer verd 3
Praectus bonus rir cilibro, quem Fugenio Papa de Consideratione scribens luper
hacte, ad exculatione lui apologericum incerserueris, curiolus rerum indasator
A P V T L X I.
invenireporest.
Duomodo, C quibus existolisidem rex a Papa Eugenio exceptus sit.
Llaciolre redeumtem, pacernis cololationum verbis exceperie, subrer annoratu cAt
Eugenius exiscopus, seruus seruorum Dei, charissimo in Christo filio, Corrado
Dei gratia Romanorum resiillustri, salutem, es Aposto-
licam benedictionem.
Vomovo aurem Fugenius Papa Romanorum principem de tam grauicribu.
Consolaro.
ea, 3b s
est a
enrum
Cuminhocmundo curtea uacalts Ordo Corrumpat, licurnec prolperise.
leuari, ita nec trangi aduerls, Contidentes de dinina miseratione, debemus: quia Dei
belle sacrie.  hominum mediator admiranda dispenlatione conlucuit omnem tilium quemre.
cipit, aduerlitacibus Aagellare: M eum ipsum per amorem ad xeterna pramia vocat
Praelensmundus eius animum perisb acoles quasinserit, à seip (o repellat:Fantogue
in TIrdeneco populo, Moyle rocame a Pharaonelionacul. MomesMa; uCaaVo-
vocacabonis, vel impul(a MLSTCHNS MHBCCLEIMT. ILoc iraqe rationis debico incirari, dis-
cretionem tuam commonemus, e exhiorramur in domino, quacenus cribulariones,
quastibi e exercituituo omniporens Deusirrorauie, parienter supportes, e in eospe
mam conllicuas, qui quem vulc periutic altlisi, de contidemtes in se, milericordicer
liberare
tacilius abhunus leculi amore recedat, quanto lnagis impellitur, dum rocatur. uod
candum mistus est, cum Pharao duris cum opcribus perursebac, quatenus altervo. se
Caldo pertraherer, alFeF I DelleTOFIR MIENaO, ILPIOOS HILELMILO CMIBITCFEXa, vel prO-

## Folio 445 — 886285755:0463
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000463.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
LIBF R P R IM V S.
lDETAEE COLMIMMIC. Stehim pacientiam _ humilicacem in aduertis perfectetenueris,
Per delerrum huius rirae, subprorectione columnae nabis de ignis, id estpatientix (0.
latio, de charitaris ardore increpidus perduceris. Ouiaigicurpersonam cuam vera cha-
ricate diligimus, Sc dere valde considinius, si poltruum redicum line dilatione, de his
quae adhonorem sanctx ecclelix ex regni spectare noscuntur, recum mutuis poruil
Cemuscractare colloquiis, nobis reiqu gratum Fuisser. Verum quia id nobis remporis
qualicas denegauic, _ decua lalure lumus Colliciti, quoldam de Fracribus noltris, post-
quam cead Lonsobardix partes, auctore Domino, incolume peruenille accepimus,
Sicur per venerabiles Fraeres nostros, Arruicum Bremelem archiepileopum, e ANI
10 helmum Fauelburgenlem exiscopum eibi signiticanimus, ad cuam serenitatem du-
ximus destinandos, reaffoctum e bencuolentiam, quam ersa re serimus, cibi expo-
nerent, e quod dere audire cupimus, ipsoru relatione nosceremus. Ouibus dedimus
inmandacis, veribican charistimo Ailio nostro, de cacholico principi, acqi specialiR2o
manx lanctx ccclelix detenlori, iplius ecclelia Racum e noltru exponerent. Jui (I-
quidem in Tulciam viqs progressi, ex quoread Pcuronicas parces perrransisle nove-
rune, lonsicudiné rix, e disficulcarè icineris propter actaris incemperiem metuentes,
adnoltram praelencia redierunt. C aererum quia ctatum cuu, dx dilecti hlii nostrifen-
riciiuniorisregis, quem post discesum cuu paterno affectu dileximus, et in posterum
actiones eiusprosperari in domino praeoptamus, cornolcere cupimus, cum Fratres Bestaiure
lem nostrum Franconem latorem prelentium, e apoltolica scriptatua excellentiam
visitantes, nobilitatem cnam monemus, de exhortamur in Domino, quatenus ea gux
circate _ ipsum seruntur, dxctatum regni, per eundem Franconem nobis studeas in-
timare, de hoc cempore deuorionem quam erga macrem cuam lanctam Romanam
eccleliam geris, ostendas, venostro respondere affectui congrue ridearis, et B. PetrI
Apostolorum principis intercessionibus, cuice torum debes exponere, creatoris no-
Arilargiorem debeas gratiam promereri. Dacum in Lusculano S Kal. Tulii.
A P V T LZII.
Deobitu enriciiumiorisrezis, ex Hartliebi Fraiectensis exiscopi, es Arnaldi Colo-
ericupos.
IaCa idem cempussusregis (lenricus, quem ipse, relupra dictum est, per ele. Rosis Henrs
obien
ctionem principum resem ordinauerac, diem obiic, habens adhuc alium Tratrem anno 1150.
paruulum nomine Fridericum.
Ea quoqi tempestare in inferiori Fraiecto Frelix vrbe, Hlarrliebo eiuldem ec-
dlelix poncitice obcunce, grauc (chilinaibidem oritur: quibuldam Fridericum Adul-
Acomicis Ailium, aliis Flermannum ccclelix S. Crereonis in luburbio Colonienli(IEX
Prxpolicum, in illius ecclelix pexsulem eligencibus. IIli vero qui Itermannum elege.
40 ean, alios praeoccupances, Principem apud Noricum castrum adeunc, ab co g: inue-
scicuram resalium suscipiune. Duos alcera pars in ciuitarem Crallix Spiram lublecura, Cocrouersia
exiseopa
inducias ab eor (que ad proximos dies Rogationum in palatium Nouiomasenle aC en Zraie.
cepir. Inrerhac Arnaldus quoqu Colonienlis archiepiscopus, rir ad omnia ccclestasti. Aenso.
ca _secularia nesocia inueilis, ricam Aniuie.
Tsicur Conradus rex ram de subrogatione C olonien (is, quam super determinacio-
neillius controuerlix, qua in Praiectenliccclelia agicabatur, examelaturus, inferio-
resKheniparres adiir, habens secum ex Baioaria Orronem Feilingensem, ex Saxonia
Alberru Minenlem epilcopos. Cumg; ad Bobardiam villam regalem, incerritorium
Freuerorum super Rhenum politam renisser, legatos obuiostabuic, nuncianECS; AF-
50 naldum cancellarium suum in praetata Colonien li ccclelia electum esse, sed cuhuius
reiaenlum vlqi ad aduentum iplius distulisse. Duod rerbum gratanter rex accepic,
ac inde extra viam paulisper digrediens, duas arces Fortistimas, quarum alcera (up ex
Mosellam Cohina, altera super Rheni litus polira, Rinccca dicebatur, expugnauie: in
Cohina praelidia ponens, alceram ignitradens. Ibi praenominatum Colonienleme-
lectum excipiens, cum eoq ad inserioca descendens, capellam operolam, quam illo
30
mensto exis copt.

## Folio 446 — 886285755:0464
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000464.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
OTTONIS DE GESTIS ERID. I. IML.
446
non longe a Colonia in proprio tundo construxerat, à praedictis quos lecum duxerac
exilcopis, consecrari Fecit. Indenaues ingrelus, ac per Phenumremigans, Coloniam
Rorippinam renic, cum maximo cleri ac populicripudio susc eptus. Igitur finita, veal.
Colet, processionis (olennitare, rex in principali B. Perriecelehia (edens, Arnaldumre.
nicencem ralde d reclamantem, poriticatus simul e ducatusreg alibusinvectie, sicqe
ad Noviomagen se palarium Praiectensium causam indicaturus venit.
Fraiecten (es Fridericum in ciuicare non line Faltu habebane, FTermanno ciecto.
Iagi conductum primo de perlonarum incolumitate perentes, cum magna multiur.
dine nauium a Rheno per W alAuuium, qui ab eo scistus ipsius brachium essenosei.
tur, veniunc. Duosrex in caula ponens, ad pacemq cum aduerlariis luis, line liris con-10
celtacione reuocare rolens, cum hocmodo procederenon polser, tandem cisiurisdi-
Arictionem obculic. IIIi viaricum redeundi postulaverune, dicentes: Sc, co o caulaipla
Traiecteses Caquaecclehiastica ad ecclesiasticum indice, i. ad aures summi Pontiticis cranslara el.
uam pro-Tel, CCpCBa metoiudicenon posse. C Ontra quoS, vipore adverlus Roma-
num principe aees Malestarisreos, quia in concinentiproprer praestitu cômca-
Cum vlciscinon raluic, acerbarex rus coquestione: moxetiam prohuiustemeritatis
debita vindicta lum eda, ad cinitacem iplorum processisset, nili quod propterquorun-
dam NVoricorum Comicum insolenciam, in candem reuocabatur prouinciam.
AD V F
L XIII
sam Fraiectensium, Baivariam incressus est, es ibi omnibus bene compositis Ba-
CLLVX proximam Pencecolten in ConAuentia, rbi de nunciosregis ITispanorum
iam diulecum moracos dimilie, (uo corona incedendo celebrans, Baioariam ingre.
ditur: Racisponxe gs curia habens, quos ex cardinalibus Romana ledis legatos, lorda-
num Scilicer, _ Octauianu obuios excepit. Posthxec Palatino comite Otoneobfilio-
ethaim. rum suoru excessus proleripio, vicinum eius castrum Chelcheim dictum, rapido Da-
rubii Auminis ambicuclausum, obsidione cingit, cugs ad hoc vernum Aliorisuorum
oblidem daret, coegit. Inde in Callias rediens, Lraiectenlium nesorium reuocatis o- 30
mnibus ad subiectionem (Termanni, cum imperii honore rerminauic: ac ne aliguisin
Polterum cius Facti scrupulus haberecur, a Romana se de rarihabicione obtinuir. Iple
veronon mulro postomnibus bene in Callia e Germania compolitis, cum etiam iu-
Fata expeditione in proximo imperii coronam accepturus esser, non sine luspicione
quorundam, quos ex Icalia habuic, medicorum, quali ex Rogerii Siculi meru submil-
lorum, morbo corripitur: licg tamentantono Fractus infrmitatis dolore, curiamce.
lebraturus, Babenbers renic: vbi cum mulcorum plancturaprus, prioris Forticudinis
in vlcimo dilcrimine retinens animum, proxima a capicciciunii sexta feria, id clt, XV
RaI. Marcii ricam Eniuic. regalia duci Friderico, cum rnico luoicem Friderico, com-
mendans. Fracenim tanquam vir prudens de filio luo adhuc paruulo, ne in rege lub. 40
limaretur, quali desperatus. idcirco e privatx e reipublicx melius protuturumiu-
dicabar, si isporius qui Fracris sui filius erac, ob ulta virturum luarum clara Facinora,
sibi succederec. Volentibus vero Familiaribus luis, iuxta eius (vrasserebant) pecitione,
cum ad Laureacensemonasterium deferre, ibiq in proprio fundoiuxta patrem hu-
mare, Babenbergenlis ceclelia hoc concumeliolum libi Foreiudicans, non permilic:
quinimo convenientistimum eehonestissimum _ ccclelix illi, d imperio decernés,
iuxtacumbam Imp. ITenrici, eius loci fundatoris, qui nuper auctoritare Romana cc
clelia in loca lancta leuatus, prolancto habetur, regio cultucum sepeliuit.
FTaec _ alia, Auoustorum invictissime, excellentix rux seribuntur: quaedam cibi
vetibi, quadamtibi, sed non veribi: quae acutus clericorum ruorum discernere debe-50
bic oculus. Verum quia iuxra quod proposui, decursis summarim aui, patris, patruiq.
rui, non line aliquacui metione factis, ad tua principaliter secta venimus, huic primo
Volumini, quiescendipaulisper caula, tinem imponere licear: ve ad ea quax detra di-
cenda erummasniticencia, Facilius relumatur spiritus.
LXDRT PRTML FANIS.
nocantes,
benbereae diem obiit.
Conradusrex adinferiores Rhenipartes proficiscitur, ex quomodo post auditam can

## Folio 447 — 886285755:0465
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000465.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
LIBER SF CV NDV S.
(5 LLL
eo
PROLOOVS, IH SECVNDVM LTBEVM
DE GESFES FRFDERTCL IMD. AVO.
OA sum nescius, imperatorum, seu Recum decus, dum cestorum iuorunt
M
entiam prosequiconor, crebrescentibus victoriis stylum materia
succubiturum. Inter duo tamen, vrita dixerim, mala, melius foreiudica-
in, minus dicendo a materia opus superari, quam cunctaracendo glorio sa
facta silentio recta deperire. Verum quiapriorem libellum v sque ad re-
sni seu imperii tui ortum, in obitu gloriosissimi patrui tui Conradiregis
terminani: huic secundo Operi de tui principatus gloria contenturo, tale
C A P V Y
Declectione Priderici dueis Sucuorum (qui suis scatruelis Conradiresis )ad
Imperium.
Nvo ab vibe codica n. D. CC C, abincamacione vero DominiM. CLII
 decedence abhaclice vernalitempore, id est, sexra Feriaproxima (ve di
 ctu est) postcapuriciunii, in civitate Babenbersenli, piistimorese C on-
 rado, TFF Nonas Marcii, id est, certia Feria post Oculimei, in oppido Fran-
concture, de cam immelacran salpini regnilacicudine, rniversum (mirum dictu) prin-
cipum robur, non sinc quibu ldam ex Icalia baronibuIs, TAnGUAM II VHUM COrPUSCO. Electio Pri-
adunari poruic. Vbi cum de eligendo principe primates conlultarene (nam id iuris deres anne
Romaniimperii apex, videlicet non per lansuinis propaginem descendere, sed per 2152.
principum clectionem reses creare, libitan quam ex singulari rendieat praerogaciua)
tandem ab omnibus Fridericus Sueuorum dux, Friderici ducis filius peritur, cuncto-
30 rumc Cavore inresem sublitmAtUr.
C A D V F
Patio quare in cum tam facile consenserit vniver sitas principum.
Trers consuleacionis summain illamq. personam cam vnanimis asensus racio,
Lvcrecolo, lxec Fuic. Dux in Romano orbe apud Callix, Cermanixre tinestamo-
Ex Familic hactenus fuere: rna FTenricorum de Cucibelinga, alia Grueltorum de AIE.
dortio: alcera Imperatores, alcera magnos Duces producere (olica. IIxe, Ve intex viros
magnos, slorix q auidosasolectieri, Frequentet sesc inuicem xmulantes, reip. quie-
+0rem multoriens perturbarant. Nucu vero Dei, vecredicur, pacipopulisui in posterum
prouidenis, sub Flenrico quinto Factum est, ve Fridericus dux pater huius, qui de al.
cera, id est, de regum Familia descenderat, de alcera Hlenrici scilicet Noricorum ducis
Eiliam in exorem acciperer, ex eags Fridericum, qui in praesentiarum est_C rConAL, se-
necarec. Principes ergo non solum indultriam ac vircurem iam lxpe dictiinvenis, le d Eridericm
Cabelli-
etiam hoc quod viriusq Cansuinis colors, canquam angularis lapis, verorum q. horum norum C
Pariecum distidentiam rnire poser, considerantes, caputregnieum consciruere adiu- Cuelforan
nguo
dicauerune: plurimum reip. protuturum praecogitantes, sitam grauis s diurinainter consors.
maximos imperii viros, ob prinacum emolumencum simultas, hac demum occasio-
ne, Deocooperance, (opiretur. Tranon regis Conradi z elo, (cdrniver (icaris (vedictum
50 est boniincuicu, hunc Fridericum, cius filio icem Friderico adhuc paruulo prxeponere
maluerume. Llac consideratione es ordine electio Friderici celebrata est.
CAPVF III
Duod post accepram fidelitatem aprincipibus, Aquiserani consecratur, secumqe Pri
dericus Monasteriensis exiscopus.
Deofavente imponaturiniium.

## Folio 448 — 886285755:0466
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000466.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
1252.
aquensi
ue
jononic
aris.
YTONIS DE GLS+LS FR AD. L TMP.
STRLCFFSixitur omnibus qui illo condluxerant, Adelicare ex hominio princixz.
bus, cum paucis, quos ad hol seoheosiudicauic, execeris in pace dimillis, lex cum
mulcaiocunditate qumla secla aue ereditur: ac per Mogum _ Rhenumnauis as,
in villaresali sinciche applicusc, ibi cquos alcendens, in proximo labbato Aquilora.
num venic. Sequenri dic, id eltCd coinica qua Laetare Hierusalem canicur, ab epilco
pis a palacio in cecleliam beata Mala semper virginis deductus, cum omniun qui
aderant applaulum ab Arnoldo C Benienli archiepilcopo, aliis cooperantibus corona-
cus, in lederconi Francorum, qui in cadem ccclelia à C arolo magno polita cst, collo-
cacur: non line muleorum stupore, quod inca paruo remporis spacio, non Colum Fanca
principum, Ceu de regnonobilium consuxerac multicudo, sed ee quod de Occiden. 10
cali Callia, ad quam nondum huius factirumor peruenisse pucabatur, nonnulli adue.
neranE. Nec praetercundum aectimo, quod dum tinico rnetionis lacramento, diade.
malibi imponeretur, quidam de ministriseius, qui progeouldam excessibusgravi
bus, a gratia lua adhuc privari, sequestracus Fuerat, cit ediam cccleliam ad pedes
ipsius se proiccir, sperans ob praesentis diei alacrieatem, eius se animum arigore iusti-
cixemollire posse. Ipse vero mencem in priori (eueritate retinens, ex FanQUaM AXIS
manens, constantix sux omnibus nobis non paruum dedir indicium, dicens: nOn Cx
Odio, Cediusticix incuiru illum a graria sua exclulum Fuisse. Nec hoc eriam sine admi-
rarione plurium, quod rirum inuenem, canquam senis indutum animo, tanra Aectere
priooris rirture ad remisionis ricium non poruir oloria. Ouid multa: Nonillimilero 2d
incercessio principum, non arridentis Forrunx blandimentum, non cantae festiuitaris
instans saudium suppedicare poreralic, ab inexorabiliin exauditus abiic.
Sed hoc silentiorerendum non erir, quod eadem die, in eadem cccletia, Mlo-
nasteriehselectus, icem Fridericus, ab eisdem a quibus ex rex, episcopis, in exilcopum
CONSCCTatUE, VErevera CummuS rex e Pacerdos praesentiiocudicati, hoc quali proonO.
Ricointerese CredereTE: guia in va CcCCHa Madies duarui personarum, quae (olx
noui ac veceris Instrumentiinsticurione lacramencaliter rnguntur, de Christi domini
rice dicumur, vidiernctionet.
A P VI
1L1
Quilegati ad Prbem, e in Traliam destinatisint, er quo P ex diverterit.
creta le recipii, rocarisq prudentioribus, scu maioribus ex numero principum, de
Ctacureip. Comulans, legatos ad llomanum pontilicem Fugenium, Vibem actocam
Traliam destinandos disponic, de promorione sua inreonum hioniticacuros. Miccuntur
itaqe FTilinus Preuerens electus, e Fberhardus Babenbergensis episcopus, viri pru-
ACeS, _ lirerari. Dehinc Fraiectensium concumaciam, qua (vesuperius dictum est)
in parruum luum Conradum rerem rsi Fuerane, vlcurus, inferiores Rheniparres ad-
iic:ipssqs pecuniaria paena multaris, ac ITerimano epileopo contirmato, ad superiora 40
remeando, Panctum pascha Colonix Aorippina celebrauic. Inde per Cruestaliam
trantiens, Saxoniam intrauie.
DExaCEES omnibus qux ad coronx decorem spectabane, princeps in palatii le-
Traioctes
vatcars
Connen
eu
Duoimodo licem duorum consanguineotum ut  d Dalia declueti.
GRaxillotempore inregno Danorum inter duos conlanguincos, Petrum lcilicc
Gulaoculoa Mulcoioncia aetconoscacus Concconcilia. Suosiexadterent
bpracplelto, Clclalu UllaS alaClullale dasolula Martimopol, quae d Merleburs.
cum mulca principum Frequentia habuit. FO prxefari invenes renientes, eius se man-50
datohumce uppolce, Columque ad rlcimum caula, iudicio seu consilio prima.
tum, Cdccae acu. CulotorencsMo quibuaa PFOMIMCIS, TedIaIM Ome
Pel Peectum sladium abdicaret. F. s enim coluerudo Curix, veregna pergladium,
prouincix per rexillum à principecradtaneur, ve l recipiantIT. PetruS vero accepto ab
plius mahuses , aclrace e hominio ei oblisaretur. Ia corona resriper manum
princi.
Resali
adendo

## Folio 449 — 886285755:0467
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000467.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
i
L IB E R SE CV N D V S.
44
principis sibi impolta, t clle laceL encecoltes ipse coronatus, gladium regis sub co. 1152
ronaincedentis porrauir. Crualdemarus etiam qui eiusdem languinis parricepstuit,
ducacum quendam Danix accepic.
C A PY F Y
Oudmodorex controuerslam, quae in Masdebureenss ecclesiaorta fuit, terminaue
rit e quod rnearis bellum indicere voluerit.
Inca idem cempis Masdeburgenhis ccclesia, qua Saxonix metropolis esse di-
0noscitur, pastore luo viduata, ad electionem taciendam resedic. Dumes alii ciul
demecclelsae praepolicum Crerardum, alii Decanum eligerent: divilishinc inde per-
Tonis, regem adhuc in Saxoniamorantem, adire dilponunt. Ouos dum mulris mo-
dis ad rnicatem, d vim lum pacis Princeps reducere latageret, ac proticere non va
leree, alceri parti, id est, dec cum luis perlualu, ve Cuiemannum Cicensem epilco-
pum, rirum adhuciuvenem, sedrobilem eliserent: cigs accerlico, regalia ciuldem
ecclelix Concelti. Fradicenim Curia, et ab Fcclelia, corempore quo sub Fenrico sus impera
oris, obort
quinto deinuestitura epilcoporum decila tuit inter reopum et lacerdorium COnro- de exiscopa
verla, libi concestum aucumac, quod obcuncibus exiscopis, si Forre in eligendo par- suconcersar
ne
cestranc, principis arbieris elle, epilcopum quem voluerir, ex primatum luorum conti. B.
20 lioponero: nec electum aliquem anreconlecrandi, guam abipliusmanurer alia per
sceperum luscipiac. R ex omnibus in Saxonia bene ordinatis, cunctisq principibusil.
iusprouincix adnucum Cuum inclinaris, Baioariam ingredicur, ac Ratisponae Nori
ciducacus metropoli, in Feltiuirace apoltolorum inmonasterio lancti Fmmeranni,
(nammaior ecclesia, cum quibuldam ciuicaris vicis contlageauerat) atonatur. Ad
eandem curiam legaci ad Fuxenium Papam, Vrbem, ac exceras ciuicaces lcalix dire-
cti lara reportantes redeune. Ibi etiam princeps, ed quod omnibus in proprii imperii
tinibus ad eius voluntatem compolicis, vircurem animi quam incus gerebat, extra ter.
ri disponerer, Vngarisbellum indicere, ipsosq ad monarchix apicem reducererole
bac. Sed cum aenlum superhoc principum, quibuldam de causislacentibus, habe-
30 renonposser, ad effectum cunc perducere ea qua voluebatmence, non valens, ad op.
porcuniora rempora distulit.
C A PV T VIV
Quomodo propter lrem duorum ducum terminandam, apud Perbipolim curiamce-
lebraverit, ex ibi expeditionem in Ttaliamiurarit.
i Ra x vero mulca Cerenissimi principis anxietas, cum omnia prospereinregno
agerentur, qualicer conrouertia qua incer eius carnem e languinem, id est,
Itenticum pacruum Cuum, ex icidem Flenricum auunculilui filium, duces, de Nori
40 coducacuagirabatur, sinc lansuinis eftulione cerminari posser. Fuirnamqe Flenricus
ilte Fenrici quondam Norici ducis Elius, quem (ur alibi dictum est,) Conradusrex à
Baionria ciectum, in Saxoniamanere compulerat, ducacumqs iplius primum L co-
paldo Marctiionis L eopaldi Ailio, ac deinde tracriiphiushuic Henrico concesserat.
Rexergopradictam licem iudicio vel consilio decilurus, veriqu aucumnalirempore
mense Octobri in ciuicare (Terbipoli curiam praefigit: quo dum alteri, id est, Flenrici
ducis Elius veniret, alcor se absentaret, icerum e icerum rocatur. In eadem curia exu-
libus Apuliae, quos Rogerius de Colonatali propulerar, la cheymabiliter conquerenti-
bus, ac ad pedesprincipismilerabilicer se proijcientibus, expedirio Iralicatam proaf-
Rictionehorum, quam pro corona Imperii accipienda, paulo minus quam ad duos
10 annosiurata cA.
Quod ecrardus Mazdeburgensispraeposicus Cuiemannum Cicen sem exiscoxum X
maeaccusatet: s ex sicla L ap de sup er 186.

## Folio 450 — 886285755:0468
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000468.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
s
OTTONIS DE GESTIS ERID. L. IML.
2152. POtO Claccs PrxepOnus Romam pergens, Fugeniu papam adiic, eiqu caulam
Maodeburgensis Fcclesixe aperiens, Cuiemannum a principe (ve luprâ dictum
CH) per electionem alcerius partis ibi locatum, mulcis modis de incrulione acculauit.
Flanerem quam prauissime Romanus pontitex exceperie, tam ex liceris, in quibus
nonnullis epilcopis, qui pro eo ob amorem regis Romanx ccclelix (criplerant,
respondit, quam ex Cardinalium, qui postmodum ad eran Calpina directisuine, viua
rocepercepimus. Licerarum aurem talistenor fuit:
Fugenius exiscopus sernus seruorum Dei, venerabilibus fratribus Fberhardo Salizburgensi,
Arrunico Bremensi; ex Tillino Treueren scarchiepiscopis, E.berhardo Babenbereen sE. Terman-
no Constantien si, enrico Ratisponensi, Ortoni Frisinzen si. C onrado Pataviensi, Danie. 10
liPracensi, Anshrelmo Lauelburgensi, es Burckardo Fist adensi exisco-
D salutem, es apostolicam benedictionem.
d quosaa Liceras quas procausa. Mnodeburoensis ecclelix vestra nobis prudentia delesa-
uie debira benignicate suscepimus. In sectione aurem de cognicione carum Auporeni.
conscorca, nio, et admiratione repleri lumus, ed quod longe aliud in eis quam vobis ex othicie
 Donihcacus immineat, perspeximus concineri. Cum enim in ecclelix vertice litis ex
iureensis. divina providentia consticuri, ve de medio eius quae Fucrinenociua propellere, qua v-
tilia debearis acrenro scudio conseruare, in caulaista, licur ex lusgectione literarure.
Strarum nobis innocuic, non quod expediat ccclelia Dei, quod lacrorum canonum
lanctioni concordet, quod exinde a coelesti arbicrio approbetur, led quod terrenis 20
principibus placeat, accendictis: _x qui eorum animos a lua minus recta debuistis de-
Reccereimcentione, acq. vi esset ria Domini, demonstrare. non perlualictis quodre.
etum ek, necseriltisus pro domio Tlracl: quinimo ipsis, re aicpropheta parierem
xditicantibus, vos (quod sine grandi animi rancore rix dicimus) linivristis illum luco
absq9. paleis. Non ita sentiebar princepsapostolorum, qui ex hdeisux Contestione, ve
corius ccclelix Fundamentum esset, accepic: sed comminantibus seculi filiis, et apo.
Rolis, sipraedicarent in nomine Pelumortis exterminium incentancibus, contsus de
domini virtute respondic: Oporret obedire Deomazis quam hominibus. Vos aucem ne a
cerrenis videamini principibus dissentire, illi caulae fauorem vestrum impendiris, cui
Rccclehasticae auctoritas consticutionis, de supernae voluntatis exameN pTO CCrEOZO
credicur obuiare. Cum enim cranslationes epilcoporum line manifeltx veilitatis e
necesicatis indicio, diuinx legis oraculum non permictat: cum etiam multo amplior,
quam in aliis electionibus cleri _ populieas debeat praevenire concordia: in facienda
cronstatione de renerabili tratrenostro Ciniemanno Cicenli epilcopo, nihilhoru est,
Sed solus Fauorprincipis expectatur: _ nec in spectanecessirare illius ecelesiG, nCC COn-
Cderata veilitare perlonae, cleronolente, imo (vt dicitur) ex parre maximareclaman-
te, in Magdeburgensi cum dicitis ecclesia supplantandum. Super quo canco amplius
admiramur, quanto perlonailla, cuius granicaris sic acq; scientia, ab anteactis agnoui
mus, ac perinde quantum ccclelix illi sic reilis, non penieus ignoramus. Ouoniamioi-
tur quicunq cemporalis aurx Aacibus agitentur, nosin illius peirae solidicate fundari, 4e
quae infundamento meruit ecclelix collocari, licurnon debemus, itanec rolumus
omnivento circum ferri doctrinx, auc a Pacrorum canonum recticudine impulsuali-
quo deniare: perpraesentia vobis scripra mandamus, quatenus caulx ilti Fauorem vI-
reriusnon praesteris, ex apud charissimum silium nostrum Fridericum, quem Deus
hoctemporepro servanda libertate ccclesix in eminentiam regnienexir, cticerere
Aris exhorcationibus udeatis, ve _ ip (e à lua luper hoc incentione delictat, a Contra
Deum, concra lactoscos, CMa Legiae digmicaris ofticium, eidem caulxe fauo.
rem suum vlcerius non impendat: se d ccolesix Mlas debursensi, sicur de aliis ecelelis
reom a Deolibi commissi, liberam taculearem, quem volueric lecundum Deumeli-
sendi, relinquat, e electionem iplam poltmodum Fauore luo, Sicur decet maiesta- 50
remregiam, prolequatur. Nosenim, li quod de lupddicto Frare nostro Facereniti.
tur, videremus ratione fulciri, nec roluntari eius, nec postulationi vestrae duceremus
aliquatenus obuiandum. Contra Deum aurem, e lacrorum canonum lanctiones,
nulli ohmino pecicionipo numuspra bere contentum. Dacum dienia Xr1. Ralend.
depcetb.
cormant
piscoxos
le negori

## Folio 451 — 886285755:0469
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000469.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
IBER SE CV NDVS.
C APVF IX
Duomodo per duos Cardinales assensuprincipis, quidam exiscoxi depositisant, e de
auobus ductons Henricis.
TrEmproximo Lalcha Babenbers coronam restans, duos cardinales, videli-
cet Bernardum presbrierum, e Crregorium diaconum ad depositionem quo-
rundam exiscoporum, ab apostolica se de destinatos, secum habuit. Proximam de-
ogunii–
hinc Penrecolten Vormatix ferians, Fsenricum Moguncinx sedis archieriscopum, 
20 virum prodistractione ccctesix sux trequenter correptum, nec correctum, per eol raur.
dem cardinales depoluic, ac Arnaldum cancellarium luum per quorundam ex clexo-nno 1753.
e populo, quiillue renerant, electionem, ci subroganit. Ad prae dictam curiam prae-
nominati duces, ambo Hlenrici pro ducatu Norico, vr dictum cst, contendentes re-
nerun: Ced altero quod legicime vocatus non fueric, praerendente, debicum tinem
negocium ibi haberenon poruic. lidem etiam cardinales permissu principis B Irckar-
dum Fisterensem senio grauem, de inutilitate causances, icidem submouere. Dume
Posthaec in Mas debursensemee quoldam alios sententiam Ferre cogitarene, a prin-
cipcinhibiri, et ad propriaredireiussi lunt.
CA PVF X
Duodmortuo Fugenio, Anastascus subroratur, ex quod cardinalis Gerardus inso-
lenter arere volens, ohibitus ex in viamorruus est, ex Cuiemannus in exiscopa-
Si Acempestate Eugenius Papa, viriuctus, e religione in signis, ab hac lucetransi. anastasiu
ens, Anastalio homini vecerano, e in consuctudine illius Curix exercitato, (c- + Paxa.
dem reliquit. A quodum cardinalis quidam Gerhardusnomine, ad terminandam
Magdebursensis electi caulam missus fuisset, ac Principem in eadem ciuitate natale
Domini celebrancem adiisset, cum quae dam ibi le cusillius nucum eractare vellet, in-
30 dignationem eiusincurrens, infectis nesoriis pro quibus venerat, mandaris lxuiori-
bus, inglorieredire coactus, in via etiam rita decellir. Verum Princepsmissis ad A-
nactalium cum Cuiemannonunciis, non solum Facti sui ratihabicionem, sed eriam
Pallium obrinere cum Fecir: non sine quorundam (candalo, quine onquam idteret
immobiliter Aixum Romanostenere a proprio iplorum ore audierant. F. XhincnOn
Soluim in secularibus, sed e in ecclelialticis neg oeiis disponendis, auctoricas princi-
pis plurimum crcuie.
CA2L 221.
Duodlegatos in Craeciam destinauerit,  quda lenrico Saxonum ducr ducatus Ba-
tu confirmatus.
ivatiae achudicatur. quod rex in lraliam procinctum mouit.
Tr Ca idem cempus, menleO PICIBCS, ITaIOICSCB BaISALIX dICSCLLd-
tispond connocantur, lednihil ibi de bonopacis in illa prouincia, propter duo-
TUI DLICUI LITEM, CCKMIIaTI POFCTAE. R CX TaMCM qUIRnON UIIO ANTC BXC Per apO-
Rolica sedis legatos, ab rxore lia ob rinculum contanguinitatis sepaFAEIS FLIeFAE, PrO
ducenda alia pertractans, ad ManuelCrecorum Imperatorem tam prohocnesocio,
quam pro Ciilhelmo Siculo, qui patri suo Rogerio nouiter detuncto, succeserat,
veriulgs Imperiiinualore dehellando, in Grxeciam legatos destinandos ordinat: (ic q;
primatum suorum consilio, Anstrelmus Flamelburgen(is, ec Alexander Apulix
so quondam comes, (ed a Kogerio cum cxereris eiusdem provincix nobilibus, ob luspi-
cionem dominandi propullus, eandem legationem sulcipiunt.
Proximo dehinemense Decembri verig; duces, (lenricus, icidem _c FTenricus,
in ciuitare Spira, Principis adssuntiudicio: Se d icerum alcero de legirima vocatione
scexculante, res procelatur. Irag; Fridericus dum iam Fere per biennium ad deciden-
damlicem duorum principumi, sibi (ve dictum est) ex propinguicace lansuinistam

## Folio 452 — 886285755:0470
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000470.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
et
OTTONIS DE GESTIS FRTD. L IMP.
propullustuctal, lCCCepiebac, Aexus, imminenre etiam libi expeditionislabore, in
Qua cunae MeeScium q; vix habere debuis, tinemnes ocio impone.
CCBSCD. Le Oppido Saxonix Collaria curiam celebrans, verolq; Duces,
onia Duci datis CaiCtIs, CuoCaMIF. Vordum altero renière, alter se absentarer, iudicio principum
alceri, id esc, (lenrico Saxomae duci, Baioarix ducatus adiudicatur.
Posthaec Princeps de Saxonia in Baioariam se recipiens, ac inde per Alemaniam
EFAHHEHS, AHHOTCOMIIMcercO, in Campania Lici Duminiscermino BaiDarIX, CONTT2
aa Ciuitatem Augultenlem, estea principium mensis Octob. militem in Icalia iturus col-
ammouer. lesir, tinicis ex quo jurata tuera primo expeditio, duobus annis. Nec illustre animum 10
nno 1154. Zam illustrifacto, ex recenet prolata in tam magnum imperii principem sententia,
_ exhinC ObOFEENOn ParuU AlIOTE PrInCIpUI MUEUIEFCLOCAECPOFeTAE: quin O-
mnia gua recrderant, canq Roccipendens, Deo le commictendo in anteriora exten-
deretur. Per Brixinoram icaqe e vallem Fridencinatrantiens, emensis Alpium angu-
Aiis, in campestribus Veronensiu, iuxta stagnum Cardae, castrametatur. Vbidum de
Processu ad viceriora cum principibus consiliuinicet, primo caeli principé concilian-
dum decreuir. Denigs milesper claustra montiueran tiens, ob disticultatens locorum
victui necessaria invenire nequiens, dum penuriam magna, quod in exercitibus mo-
lestum esse solet, pacererur, nonnulla (aera loca violarat. Adhaec, quamuis prae dictam
necessicudinis exculationem habere riderentur, expianda, rex a toro exercim colle- 20
ctam feriiuber; e sic non modicam condunatam pecuniam per quoldam religiolos
viros, duobus epilcopis, Lridencino scilicet d Brixinorensi remittendam, ac per LIn-
sula lanctorum loca, qua damnum passa Fuerane, diuidendam Catuir: pulchrecom-
munircilitari consulens, pulchre rectoris officiuimplens, vemaxima adorlurusnego
sia, ance omnia rectore _ plasnatore omniu, sine quonihil bene incoatur, nihil pro-
spere consummatur, placandi, eiusq; ostenlam à populo suo auertendam intenderet.
C A P V F X TI.
Duomodo apuid Poncalias quibusdam episcopis recalia abiudicata sent.
NDE caltramovensin capo Roncalix super Padum, non lonse à Placentia, men se
nos priscns =NNONeMOFIFCLCMIL. F. LL acem con uecudinisrerum Francorum, quae se Pcuronico-
ad Ronca L, Guoee ad lumendam Romani imperii coronam, milirem adcransal-
Pizandum coegerinc, in pradicto campomansionem Faciane. Ibilionoin alcum por-
rectolcucum luspenditur, vniverlorum q: equitum agmen feuda habentium, ad ex-
cubias proxima nocte principifaciendas, per curixe praeconem expolcitur: quod se-
etances qui in eius comicatu tuerunt, singuli singulos benckiciatos luIOS Per praecones
expolcune. Ac lequenti dic quicunq; nocturnis rigiliis detuisse depresus tuerac, denuo
adpraesentiam regis, aliorumq; principum, vel virorum illustrium cuocacur: (iCes O-
mnes omnium beneficiaci, qui line bona voluntate dominorum luoru domireman. 40
serune, in Feudis condemnantur. Flunemorem principe securo, non Columlaicorum
Fcuda, sed de quorundam episcoporum, id est, Llartuici Bremensis, ec Vlrici FTalber.
Cacenlisregalia perlonistancum, quianec perlonis, sedccclesiis perpetualiter à prin-
cipibuseradica lune, abiudicata fuere. Sed quoniam huius cerrae mencio habita cst, de
ipsius siru ac ricu, ec a quibus priusinhrabicaca, quorenomine dicta, a quibus postmo.
dum possea, quo cenleatur rocabulo, paucisabloluam.
er54. astinium laborasser:tandem alceriusinctantia, quiin pacernam hereditarem, à quadiu
a
conrico s
Pridericu
a L. L
2LL
at
has castra
DesituTtaliae, ex more centis einsdem. Ttem de situ ex superbia Mediolani, e de con-
Suctuae e iustittat , a que de diersis querimons da principem delatis.
Ualia ter-
nivi.
CCGienad leuApemo alculutaode leopulolllumis alpibusm obloncual
ais, hincinde lepta, canquam corundem, vel porius eiuldem montis rmbilicus,
vere deliciarum hortus, à Tyrrheno marivsq; ad Adriariciae quoris oram procéditur:
habensad Sexcenetionem Ppcencas(uedictum eAt) A pes. ab Aultro Aperminum, qui
modo

## Folio 453 — 886285755:0471
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000471.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
LIBE R SE CY N DV S.
modomuraronominemons Bardonis rulso dicitur: ab Occidence Tyrrhenum, ab 2154
Oriente Adriaricum aequor. Padi vel Fridani Ruminis, quem vnum incer tria Luro-
Px Duminatamolissima Popooraphiponune, caecerorumqu amniu decurlu irrigua,
Toli dulcedine, caeliq cemperie: Frumenci, vini ee olei ferax: intantum vearbores fru-
etiteras, praecipue castancas, ticeca, ee olivera instarnemorum cducet. Romanorii co.
lonia vicerior Iralia olim dicebatur, cribus distincta provinciis, Veneria, Amilia, Ligu- vinisio.
ria: quarum primx Aquileia, (ecundae Rauenna, certix Mediolanu metropolesfuere.
Acinipso Apenmino, vbi de rrbs Roma lica esse nolcitur (quae modo Tulcia vocatur,
eo quod Apenminoinctula, Vrbem quoq iplam in sinuluo contincat) interior Icalia
10 iure dicta est. Illa vero qux poltemenlionemmontium C’ ampania excipicur, vnde de
renomentraliens, Campania adhuc dici Colet, ac vlg; ad F’arun, brachuum maris.
nauibus ob syrres importunum, Siciliam à Colido seiungens, producitur. Nam Sicilia
Furopam cerminans, Sardinix, caeterisq; lcalix inculis adnumeratur. Olim cicerioe
Tralia, velmaior Cirxcia rocabatur, nune Apulia vel C alabria dicta. duamuis aliqui
hanc d mediam prorna reputantes Italia, cireriorem scumaiorem Craciam dicere
maluerine caliam, non eres, licur praemillum est, sed duastantim, vlceriore d citerio-
remponentes lcalias. Nonnullicamen praedictas Alpes Apenminum e Pyrenauca-
demmontana ese volune, cd quod circa cas partes, qua lanua ciuicas in naualibi. PrX-
liissaris exercitata, super Pyrrhenum xe quor lita est, conveniendo, predictam claudâe
20 provinciam: in argumencum sux alfertionis inducences, quod Pannonia, iuxta Ilido-
rum, canquam Apenmino claula nom en accepic, quà non Apenninus, qui mons Bac-
donis, (ed Pirenex acringunt Alpes. Patet, vt arbieror, curhancterram duorum mon-
tium, vel ciuldem, supra vibilicum dixerim. Barbarorum reroincurtionibus, ac do-
minationi, qui a Scanziainsula cum Alboni duce reniences, Pannonias primdinha- Loncobar.
bicarum, lubiacereincipiens, ab cildem, eo quod ad augendum exercicu, Fceminisre- dia.
Rexis admencum erinibus, lic q virilem e barbatam Faciem imicantibus, a idcirco
Longobardis a longis barbis rociraris, _ ipla L ongobardia appellari consieuic. Fx
quo contingis vecirca FTexarchatum R auennatenlem artatis anciquis ciu ldé prouin-
cixincolis, ea pars Tralix quae ancea Amilia dicebacur, nunc Romaniola, quod dimi- Romadiola
30 nutiuum a Romacractum nolcitur, rulso v(gi hodic dici (oleat. Veruntamen barba-
riex depoliro Fericatisrancore, ex eo Forlan quodindigenis per connubia iuncti, Alios
ex materno languine, ac terrae aerisre proprietare aliquid Romana mansuecudinis
ex lagacitacis crahentes, genuerint, L acimi sermonis elesantiam, morumq retinéerr-
banicacem. In civitatum quoqu dispolitione, ac reip. conseruatione, antiquorum ad-
huc Romanorum imicantur Colerriam. Deniqs libereatem tanopere aftectant, vtpo.
restaris in (olentiam Fugiendo, Consulum porius quam imperantiu resantur arbicrio.
Cumgs cresincer eosordines, id est capitancorum, valuallorum, e plebis cstenoscan-
tur, ad reprimendam superbiam, non devno, sed de lingulis prae dicti consules eligun-
cur, neue ad dominandi libidinem prorumpane, lingulis pene annis variatur. Fix quo
40 sic, vecora illa cerra inra ciuicates ferme diuila, Cingulx ad commariedum secum dice.
celanos compulerine, vixg: aliquis nobilis, vel vir magnus, cam magno ambitu inve-
niri quear qui cinicaris sux non sequatur imperium. Consuerunt aurem singuli lin-
sulacerricoria, ex hac comminandi poceltate, Comitatus luos appellare. Vceciam ad Comicarus
comprimendos vicinos materianon careac, interioris condirionis iuvenes, vel quos-eractus sun
rurii
liber conempribilium eriam mechanicarum artium opitices, quosexrere genTeS a ctconisubio
honestioribus ex liberioribus studiis, canquam pestem propellune, ad milicix cingulu, eti
vel dignitacum oradus allumerenon dedignantur. Ex quo Factum est, ur cateris orbis
civicacibus, diniciis, de pocentia preemineane. luvantur ad hocnon solum (vedictu eAt)
morum luorum industria, sed _ principum in cransalpinis manere assuetorum ablen
50 tia. Inhoccamen antiquae nobilicatisimmemores, barbaricx Fecis retinent vestigia:
quod cum legibus se rivere glorientur, lesibusno obsequuntur. Nam Principem, cui valorum
aCasa
roluncariam exhibere deberene subiectionis reueretiam, vix autnunquam reueren res comen
cer lulcipiune: velea qua secundum legum inceoricarem Canciuerie, obedietiter exei-macia.
piuncniscius mulcimilicis altipulatione coacti, senciar auctoricarem. Ob catrequen.
per conringit, ve quamviscivis lese Rectendus, aduerlacius aemis coecdus secundum

## Folio 454 — 886285755:0472
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000472.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
454
OTTONIS DE GESTIS ERIO. L PMD.
H54. leses (E: ipluritamen, quem reproxrium principem micem sulcipere oxorcebat, la-
Diusiura propria expolcentem, holtilicer excipianr. Ex quo duplexreipub. nalcitur
decrimentum, re Princeps ad subiugationem, ciuis in colligendo exercicu distraha-
cur: K ciuis, non line magnorerum luaru dispendio, ad obedienciam Principiscom-
Dellatur. Ouare cadem ratione qua populum superhocincularremeritas: (ic Princi
Demapud Deum d homines exculare debebir necessiras.
Inter careras eiuldem gentis cinitates Mediolanum primatum nunc obtinet, in
Mediola. Ter Padum _ Pyrenxum lIca. Ficino e Adua ab eodem Pyrenco nalcentibus, ac in
Pado (c recipientibus, _ ob hoc linum quendam ferrilissimum in modum insulae Fa-
cientibus media polita, rice Mediolanum vocatur: quamuis nonnulli ex quodam 10
portentuolo suc, vnam medierarem setas, _ alteram lanam hrabence, e Fundacoribus
Mediolanum dictam pucent. Flxc ersonon Colum ex luimagnicudinc, virorumve
Fortium copia, verum eriam ex hoc, quod duas ciuitates vicinas, in eodem sinuposi-
cas, id est, Cumam _ L audam dicioni sux adiecie, aliis (ve dictum est) ciuitatibus ce
lebriorhabetur. Porrove in rebuscadueis ex arridentis Forcunx blandimento heri
Colet, rebus sccundis clata, incancum elationis extumuit audaciam, ve non solum
vicinos quolque infeltarenon refugiat: Sed a iplius Principis maiestatem nonre.
Formidando, eius au (a FHCTIE InCUErerE reCenter Oftensam. Ouod quibus de caULS
exordium sumpserie, breuicer aperiam. Incerea quaedam de insticia regni dicenda
videnEu.
LILSSCHI auGCS ex quo imperium Romanum ad Franeos derinacum est, 2d
nostrarsqi decucus est rempora, requorielcunqe reges lcaliam ingredi destinaue.
prediensin. TIME, Snaros quoslibet de Familiaribus luis praemittane, qui singulas ciuicates leu oppi-
daperasrando, ea qua ad silcum reralem spectane, quae ab ac colis Fodrum dicuncur,
exguiranE. F.X quo tc, ve Principe adueniente plurimx ciuitates, oppida, castella, que
huic iulticix vel omnino contradicendo, vel inceoraliter non perloluendo, reniti co-
NaNEUE, ad SoluM VSGS pTOstrata, Proceruix sux documentum posteris ostendanE. A-
racacio di lixicidem ex amriqua conluetudine mana Perradituriusticia, ve Principe Tcaliam in-
erance, cuncta racare debeant dignicates e magistratus, ac ad iplius nutui secundum
Scitalesum, iurisq pericorum iudicium, vniverla cractari. Pancam ei quoqu iudices 30
terra recoonolcere dicuncur iurildictionem, re ex omnibus qua cerra producere lo-
let rlui necessariis, excepris rixbubus ex leminibus, ad excolendam cerramidoneis,
de caereris quantine cese fueric milici protucuris, ad regios vlus suppeditare aequum
AFBIETENEUE.
Tgitur rese apud Roncalias per quinque, veaiune, dies sedente, e exprincipum,
ac derniverlis pene civicatibus consulum sen maiorum connentu curiam celebran-
ce diuersa hinc inde diverss ex querimoniis emerlere negocia. Incer qux Givilhel-
musmarchio demonte Ferrato, vir nobilis _ magnus, ex qui pene lolus ex lcalia ba-
ronibus ciuitacum effugere poruir imperium, simul dx ARensiS epi(COpUS, graveMV.
retq super Astensium, alter, id est, Marchio super oppidanorum Kairx conquestio- 40
nem facientes in(olentia. Neqs enim mulcum ad principiseriumphi ciculum, respe-
etuiplus geltorum Forrium, Facere arbicramur, si de castellis, rupibus, oppidis, vil-
liscs magnis, quae ab inoressu suo non Colum militari ordine, le d eriam armigerorum
cumultuationis astultu subuersa sune, diceremus, ad maiora Festinances. A dcrant eri-
am Cumanorum (eu Laudenlium consules, de acrritionis sux diurina mileria, lacher-
mabilem super Mediolanensium super bia Facientes querimoniam, prxesencibus duo-
busconsulibus ciusdem cinitatis, Oberto de Orto, de Grerardo Nioro. Princepsigi.
curhis de caulis superiores lcalix parces aditurus, per Mediolanenlium Rinescrantire
volens; praedictos consules tanguam rix duces Fururos, _ de idoneis tabernaculo-
rum locis dispolituros, secum recinuit. Veneruncetiam ad candem curiam legati la. 50
nuensium, quinon lonse antehaec ipsa, captis in FTilpania inclytis ciuiatibus, de in
delicorum pannorum opiticlo pranobilissimis, Almaria _ VIyxibona, Sarrace.
HOTHI IBOSorLCdierant, lcones, Arurhiones, PLTaCOS,
cum cateris preciolis muneribus Prin-
cipi pexleNTAnCES.
em.
VB. Tura
esaru
talia
odrum
ale
nocatum

## Folio 455 — 886285755:0473
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000473.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
com
u
IBE R SE CY N DYS
I ZII
Duibus occasionibusrex in Mediolanenses arma converierit.
RFDERFCVSergo ad superiora (vedictum esE) vicerioris Icalix, ProFecturIS, L
Koncalys copias ducens, incerritorio Mediolanenlium caltra poluit. Dumgueà
praenominatis consulibus per arida, rbi nec stipendia inveniri, nec exmercatuhaberi
Possent, circunduceretur loca: indignatione mocus, iustis primo re ad propria redi-
rent consulibus, in Mediolanenses arma Converrir. Accesit ad huiusindionationis
cumulum, quod exmaxima imbrium estusionetotus exacerbatus fuisse dicitur ex-
excitus, uc ex hrac duplici inedix videlicet _x caeli inclemenria molestia, cuncti pEOUE
10 porerant principem aduertus eosconcitarent. Alia icidem huius commotionis cau-
Panon parua tuit, quod princeps remmeritatis illorum in hoc cumorem praelenlerat,
quodnon tolum civicates quas destruxerant, rex dificari pati nollent, guineriam ad
iniquitatis illorum assenlum, ipliuis nobilem e incorrupcum hactenus animum pe-
cunia inclinare ac corrumpere satasebant. Rex castra dearidis locismouens, ad ter-
cilia ipliuscerricorii habitacula non lonse à civicace le cransferens, milirem lalacum
retecn.
C A PV T XTTTL
uaedam oppida ac castra Mediolanen scum euercuntur, ex de Nouaria
suoque comite.
Fi Rax in vicinio oppidum quoddam Carispopulosum Rolacum, vbi Mlediolanen. Rosarum
ses circiter quingentorum equirum armmarorum pralidia locauerant. Tubentur .
erso equires adciuitatem redire, direpris q omnibus vsuinecellariis, iplum oppidum
Aamma datur. Ibi quidam ex equicibus principis vgs ad portas Mediolanensiu pro-
Eressi, quibuldam vulneratis, quoldam cepere. Mediolanen(esno solum damno pre
lenium, Ced e mecu Fucurorum stupefacti, Cerardi contulis, tanquam huius mali au-
Ctoris, domum, principisiram micisacuri, dirimunt. Acprincepshuius reinihil pen (I
habens, ad Ficimum vlgs amnem, maiores his cladesirrogaturus, procedit. IS amnis a Ficinus A.
Pyrenxo, velupra ostentum est, surgens, ec Padum Ccu Fridanum iuxta Papiam, quX
exhinc Ficinum vocatur, inAuens, insulam Mediolanenlium ab Occidentalilatere
cingir. Ibi duosponces ligneos, quosipsi ob incursum in P’apienles e Nouarienles
construxerane, ac obillorum imperum reprimendum propugnaculismunierant, oc.
cupac, crantnissoq per eosmiliceisnibus rradic. Deniq eria iplorum castra munica
e decora, id est Mummam, Crailardam, Pricam, que ad expugnationem Nouarien-
sium in iplorum cerrirorio HPMIALCTANE, CXPIIgNaTA CTCManEUT. F. A aurem Nouaria Wouaria.
ciuicasnon magna, (e d ex quo ab Imperatore (enrico olim cuerlarexe dificari caepie
muronouo, e vallonon modicomunica, comirem habesinsua diceceli Cuidonem
Blanderatenlem, qui praecer morem Icalicum, tocum iplius ciuitatisterricorium, vix
ipla ciuitate excepea, Mediolanenlium possidet auctoricace: inhriancibus adhuc MC.
diolanenlibus, vi dhanc simul de Papiam, licur alias absorbeane cinicares. Facta est
haecrictoria Mense Decembri, natale e domini circa prxedictorum excidium ca-
Arorum a principe cum masua celebratur alacricate.
C A PY T XV.
De subuersione Kairae es Astae, es detreuga militum.
DOSFhac princeps per Veccellum e Taurinum crantiens, cranluadatoibi Pado
ad inferiora versus Papiam icer refectir. Verum oppidani C airxe, limul 8c Asten-
sescines, co quod precepta principis de exhibenda Marchioni luo Giuilhelmo de
Monce Ferrato iulticia minime paruissene, tanquam rebellionis rei hoctes iudicari
DEOLCTibUNEE. Ad quorum puniendam contumaciam dum rex exercitum ducit,
50 illirelictis municionibus velur viribus luis distidentes, ad vicina montana diftugiunt.
Rex primo Cairam reniens, inventis sufficienter victualibus, per aliquor ibi dies
aira nun
Chrera C
manlic. Furres quae non pauca ibidem fuere, destruxit, oppidum que (uCCen- asta brbes
dic. Inde Actam procedens, vacuamq; non opibus sed habitatore reperiens ciui- in subalpo
carem, non paucis ibi diebus manens, igni eam ee direprioni dedit. Ante vero
quam abinde caltra moverentus, contilio lapiemum rex habito, propres erebras
iiii

## Folio 456 — 886285755:0474
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000474.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
acecasto
4
OTTONIS DE GESTIS FRID. I IMP.
Edictum de disponic. Non Colum ergo edicto dato, (e d e à lingulismaioribus de minoribus (aera-
mencopraestito, legem dedic,  quis intra castrorum ambicum gladium ad quodli-
beccommilitonisnocumentum porrare auderet, adiiciens paenam, re quicunq; hane
Ercugam riolando, quemplalitel lociis rulneraret, manumutilaretur, vel criam ca
pite obrruncaretur. Llacq ram lapienti, quam necesaria lesc data, de exteroiuveni-
lium irracionabilisimpetus animorum conquienit.
CAPY T ZVI
D Terdona, e quare obs e)a , D. de ejussitu, atqe prasidiis, e quomodo obsessaac
impuenata, qualiterue a suis defensa fuerit.
VEx non lonseab eolocociuitas Perdona, natura ex arte munica, Mediolanenli-
busamica, iplisqs contra Papienles fcedere iuncta. Lgitur P’apienlibus congueren-
tibus plus à l’erdona se quam a Mediolano moleltari, eo quod quamuis ciuitas P’apia
in linu quidem Mediolanenlium polica, robur, tamen coritatus lui vtera Ticinum
Aunium habeat, istinullo montis seu Auminis obiectu expolicum, iusa est a principe
a Mediolani contubernio recedere, Papix  Cociari. Duod dum Facere recularet,
ricoproseri dumq magis ledicio se _ inimice, quam pacitice e amice regibus, ciuitari adhaerere
deleoiller, canquam maiestarisrea, e ipla inrer hostesimperii adnumerata proseribi- 20
FuT. Princeps Perdonenlium licur _ Acenlium vindicaturus in Colentiam, ab Asta
Castramovens, in marchia quadam, qua Bulca dicitur, centoria Axir. Ibiper aliquor
diesmoramfaciens, quoldam ex milicibus cum Fratre luo Conrado, BertoltoBur-
gundionum duce. Ortone rexillitero (uo, ex Baioaria Palacino conite praemicten-
dos, licum q ciuitaris exploraturos decreuit. Ouirransmissoamne, qui l’anera vulso
dicitur, vig ad ipsam ciuicarem decurrences, ac omnia circum spicientes, non longe
ab ea superpraedictum amnem metantur castra. Pertia dehinc luce rex luosinlecu
tus, alcera Auminisripa cabernacula fxic, luis ex praedicti amnis inundatione, qui ex
Cubica imbrium mulcitudine plus solico exercuerar, iunginon valens. Actamen non
mulco posAunio aliquancisper micisaco, cransuadandilabore suis adiunctus, ad ciui- 30
cacem properauit. Primoq: aTultu luburbia muro, curribus lustulta, cepit e expuona-
uic, cinibus vix ad superiorem cinitatis arcem se recipiendi, ex noctis, quae iamincum-
bebac, ex superuenientis rempeltaris beneticio, Facultarem habentibus. Fst aurem
Terdonapene in pede Apenminimontis, ex ea qua ApeninUS _E PVTenZHS, VELuDTa
dictum est iunountur, parce lica, campaniam P’apix leu Mediolanitanquam especu-
laprospiciens. In moncererere, scopulolam Faciem in praerupto laterum praetenden-
ce polita: curribus, ex praecipuerna laceritia, à l’arquinio Superboolim Facta, qua e
Rubeanunc ab indigenis dicebatur superba: in decliuo montis suburbio, exmuro.
rum ambicu, ac currium cellarum, populiq: mulcicudine, cuiuldam amniculiperme.
dium rranscutets tuS.
oblidione cla. LtaC aem Praccta al oouns rous, ledecram Medio-
lanenlium Forticudine, _ vicinorum Baronum, quorum rnus Marchio Opitius, co
Enomento Malaspina fuic, praelidiis munica, obqtantx opis contdentiam, ad pro-
Pelledam principis iram instrui aula. Initiaca esthac celebris Terdona obsidiomen.
se Februario incipiente, post capur ieiuni; proxima quadraselimx hebdomada. Re.
ceptisigitur ad angultias arcis Perdonensibus, cantaque mulcicudine velut vno car-
cercinclulis, mons ipse circum quaque à principe, ne vilus effugiendi paceretmile.
ris adicus, oblidione vallatur: Principe iplo ex Occidentali parce, Ilenrico duce
Saxonix in luburbio, quod Meridiem verlus Apenninum respicie, Papienlibusin 5e
Campania, quae contra Papiam (eu Mediolanum ad Orienrem vel Aquilonem ex.
cenditur, relidencibus. Nec mora, machina, diuerlorumqs tormentorum gene-
ratabricantur, Cagirrarii, balistarii, Fundibularii arcem circun sepram ob seruanE. Pen-
tabat omnia vircus principis; e vbi intirmiora arcis videbat loca, valenciorivrse
BaLmanU. AC Ferdonenses arrissimis septi claustris estusii locum non habentes, ex
delpe
II55 quae in exercita orrxe fuerant leditiones, aliqua militi in posterum profurura ordinare
Terdonet
Terdona
icu
Terdo
(essa
1755
LMMCepsnobilis, capto (ve dictum est) suburbio, ALCCML APIAIM RCD CIItatem

## Folio 457 — 886285755:0475
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000475.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
BF R SF CV N D Y S.
delperatione audaciam lumune. Nulla enim (veaitille Flitoriooraphus) promptio- 115)
rem bellomilirem reddic, quam necessicas praeliandi ex praerupro periculorum. Vr-
gencur iaculis, rreentur balistis, quodq huisgrauius est, propriaremordentur consci-
entia: co quodproprio principi rebellando, quicunq; ex eis deprehenlituiltent, paci
buli, quod in praelentiarum crectum cernebant, expectabane supplicium. Sicur enim
eltmagna mileris erannicx obuiantibusimmanicari consolatio, conscientix (pes: (IC
econver(ocali principi, quinon lolum legirimus iudex, sed _x primus praesul dici po-
cest, reluctari conacibus, milerix mileriam cumulat, concra conscientiam debirx len-
tentix metus. Crebristamen excurlionibus, quali nullo timoris periculo rrgerentur,
romilicem in castris manenrem lace sebant, iuvenilesque animi, laudis (vealtolet) auidi,
virium luarum experientiam verobiqs capessebant: illis pro lalure, iltis prorriumpho
dimicancibus. Nec hoc line veriulqs partis damno. Nam ex exnostris duo nobilesiu-
venes, Radolus ex Baioaria, d Loannes de Saxonia, pluribus sauciatis, necantur. F. X il
lisvero, exceptis his quos occilos, vel vulneratosintus celabane, nonnulli riui depre-
hens, ligni lupplicio in oculis omnium paenas mericas luebant. Ferune quadam die
lapidem vi cormenti ex balicta, quam modo margam vulgo dicere (olene, propul. Marsa tor-
lum, ad superiora moeniorum locaconscendisse, ex collitione parietum cribus fra- mentsbelli-
Aistrultis, cres simulmilices armatosincer maiores ciuicaris, iuxca principalem eccle- Senus.
siam de sux reipublicae Peatu consultantibus sances, uno ictu percustisse, necique
20 dedise.
Ouia vero castra Papiensium maiorem incursum exreris sustinebane, iunguntuE
eis ex imperio principis Gullhelmus marchio de monre Ferrato, e quidam alii ex Ita-
licis Baronibus. Fracenim ex ea parte pureus seu Eons, quo solopocerant oppidani vei: Zordoneses
quarione
Kideirco Papienlibus prohibentibus, illisque supremanecessicudine, cuius proprium prohbisi.
espericulorum discriminis immemorem esse, audacter decertantibus, maior, imd
quali quocidiana instabat confictatio. NNam amniculus, qui medius (velupra octesum
Olt) percurrebac suburbium, ex ruina currium, caterorumre maeniu, a proprio aluco
exculsus, ne in iplorumrum eriam seculentus provenire posser, a duce Saxonix, Tuit
que acriter seruabatur. Videns Princepsplus cupiro oblidionem produoi, (anhelabat
30 enim ad accipiendam orbis ee rrbis monarchix coronam) non lolum turresmachi-
nisquati, sedetiam inulitato latisreens artiticio, cuniculos verluscurrim Parquinii.
quae Rubea dicebatur, heri iuber: velic ad turrem iplam per iplos subterraneosmea-
tus procedetes, tumdamento lae (0, camm ruinae darene. Nam cum prae dicta ciuitasnon
in modum aliarum civicatum vallo seu Fora, sed praerupris rndique prope interclula
rupibus, naturali praelidio muniatur: ex illa tantum parce aliquancilper remissior, hi-
spidaeq rupis trmamento carens, prae dictx currismunimencum, magniqi Follatiro-
Bur, canquam huius sux imbecillicacis adiumentum, artificialicer admilic. Oppidani,
nonsine quorundam exnostris proditionis luspicione, ingenium peaelentiunt, com-
mencisq; vli, iuxta Fundamentum curris ex ipli cuniculos Faciunt: lic qs quibuldam ad
40 euertionem turris procedentibus, sfFocaris, exteri a caepto delictune. POst HXC FCK
nacuram nature opc rincere rolens, id est, ve nacura praelidiis seprosper inopiam co-
Sereipocus, praedictum Fontem humanis rsibusinutilem Facere disponit. Iniiciuntur
ibihominum, pecorum Faetida _ purrelcentia cadavera. Sed nec sic repelli poterac
milera oxpidanorum auidicas. Aliudicidem invenitur ingenium. Incuriuntur peaedi-
EtoFonti ardentes Faculxe, Culphureas ex piceas Aammasferentes: licq5 aquae iplx, hu-
manis rlibus deincepsinutiles, amaricantUE.
E A P V T XVI.
Deulasione cuiusdam castri.
Li Ra  in vicinio castrum quoddam Mediolanensium N. vocitatum, natura S
ingeniomunicum. Fiunc in castris, cernentibus Perdonensibus, (calx, Cxteraque
haecherinocumentum. Deliguncur gnari quique d Forces de eguitum ordinc viris
pextectis que sibi duobus ducibus, Bercolto Duce, et Orone P’alatino comite, ad
Pro alcendendis muris instrumenta reilia, oppidanis arbicrantibus ad iplorum

## Folio 458 — 886285755:0476
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000476.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
OTEONIS DE GESTIS FRID. L LMP.
praedictum q; castrum cotempore u octis beneheio propolicum celari porerati
Properatur. NVecmora, lauls au uum scalis, ad superioris connexarendune, ca.
praematurata clamoris concicatione oppidani excitaci, ad fugam  Parari, vixcandem
Huues ipca, adorma connolastent.
Perum ingrediuntur, ac line dubio cunctis lopore depressis, voco pociri fuissent: nili ex
PVT XVIII
TEc praecercundum cric, de cuiuldam praerupix audacix stratoris virtute, qui 10
dum exdio longa oblidionis altectus, caereris assiliendi arcem exemplum dare
veller stadotancum d clype paruaq; (veid genus hominum (oler) securi, qua sel-
la ab ets alligacxe portancur, vlus, de serem qui curri Rubex prxiacet, agoreditur, vi
amiq; lecuriqua pedem hocrel, lacus, moncem alcendic. Non illum crebrilapidum
iccus, genamachums plitcipis conclaccrim, vicormentorum propellebantur, decer-
rere: nosseumiaculorum, sculasoum ab arce ad modum imbrium, non interpola-
tiiactustelocare porerant: ad lu Vq; iam lemidiruam processie, ibiq; viriliter
dimicanco, milirem eriam arma auterram ictibus deiccic, acq; inter corpericu-
lorum ctlerimina illxus, ae Calca ICMC POtic. Ouem rex ad se rocatum, milicari
cinsur ooa praeclarum tacmus, holorandum decreuit. Acille cum se plebeium 20
dicereh MCodemqi ordine relle enaere, sufficere sibi condirionem luam, honesté
Sedreaaid unde digremus, redeamus. Vrgentur aquis amaricatis oppida-
dumacm. Ide Poria deie sena, let est, ea dic qua passio domini in Paralceue
li Perdona nosaime, intelix porito, ad pedes regalis excellentix venire delideraba-
tatis, perdicistimorum qs ciuium concasib. Nunc aurem quia ad praesentiamnonad
nuutaec seruncur, procerum morus (ur dicirur) hxc cuncta le quuncur. Adnosnitl
pectac
voliciseau
usdam
ea i
De audacia cuinsdam scunferi, ex de miserabili conquestione Lerdonensium.
donatum, ad propria redire permilit concubernia.
ni, incolerabili pocus inedia, sraums oeltia. Appropinquabat paschalefestum, ee
princepsreligionis intuitu quatuor diebus, id est a quinta ccenx dominiferia, vsqus ad
proximx Palchalis hebdomadx secundam ferium, ab arcis impugnatione cessan-
acunetis Christicolis celebracur, clerici de monachicum oppidanis inclusi, rectibus
Lacristlauri, cum crucibus, churibulis, Calerilq Chriltiani ricus ornamentis, porris
n. lam
abilis su
licario.
Miur principis, liceat interim pedib vestrae provolui benignitatis, obnixe postu-
aperris cgreti, adconcoria principis venire cupiebane. Duosrex de lonse prospiciens, 30
cleri Fer. mistis in occursum epileopis virilq; liceratis, cur, de ad quid venirent, inquisiuit. Acil-
Inus, Calamitaces deploraturi, quas smemus non merironostro, le d perdiex ciui-
lantes: vehumanitaris gratia nos homines animaduertendo, humanx miserix tan-
quam veleram Correm innobisrecognolcats. Neqi procondemnataciuitate, nec
prociuibusmaiestare reis preces afferimus. Juos orrinam nunquam noctri vidissene
Oculi, enquam eis sors iunxillet; quoruist ilobis lors tam Futura Fuerat obnoria.
Nunguidinsonscum lonte, cumnocenteinnocens, innoxius cumreo, paripana ab 40
aequose plectendus crie. Vallamur clautctorum diuturnieare, quatimurcormen-
 decoace, seta actncale, Plebas de laFureas, rbusq; humanis inCPTaS,
aquas aurire cogimur: vnde (quod magis doleltaum est) non nobishoc lacrolancto
dominica passionistempore DeolelmeMect, quianec libet. Actantes enim lacris al
EaHDUS, CaGIEarUM FCFTemUE spICuLIS, LaKOTU PCTCCIE ictibus: licGs semperad
omtlem etiam nacuralem motum Pacllus, alentis tranquillitate tanquam amentes
ecum ferimur. Non securiin lectuls. Honoa imperculli, animum ex peri-
culorum instancia distractum, ad otterendum acoaltiticium pacis colligere pacih
Cumnonvalemus. JuidtecMis: Guemuus. unga Mediolanoallociari, rea
conra Papiam armaculimus: Nunquid ex Lecdete lediciolx ciuicatisiram principis so
Currimus: Aenoshactenus armorum ignari, ne dicam cumactons, lccC vS
mortalibus conscederati, Coli Deoarmis spiruaous, on carnalibusinstructimilita
re consireuimus. Sine nostro consiliomiles armatur: nobis inconlultis, imoignoran-
tibus in praelio certatur: conculum, maiorumqs civicaris haec est disposirio, illorum

## Folio 459 — 886285755:0477
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000477.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
IBF R SE CV ND V S.
spectat, M Ccclehalticarum excubiarum Lollicicudo, pro regum eacerorumue in TTSG
Lublimitare policorum eranquillitate ad regem regum Deum quocidiana aftlagica-
tio. Acdicet aliquis, Fxhostis contubernio e tu iudicarishoctis. Sis eius in poena (o-
eius, cuius tuistiin maletactis (ocius. Nam tano es picem CoinguinatUT. C UM PCrUCF-
Tomanens peruertitur. Dicic enim Plalmilta: Cum sancto sanctuseris, es cum peruer. Psalm. 18.
so peruerteris. Nunquidnotro magis arbirrio, quam diuina prouidencia ciuibus tris
commanendinecellicudine, non ex maletaciendi assentione adiuncti lumus: NVun-
quidnon cum Babrlonicis, qui affectu, non loco fugiendi sune, nosnon Babylonici
invno septo esse possumus: Polsum cum malefactore esse, nec tamen maletactoris
OSocius, velamicusiure dici. Polsum necesiraris lege liC per(onX IunOi, VEperIONX NON
iunsar vitioiurenacurx in hromine: nacuram lic hominis diligere, venaturx abhor-
ream calum. Nam qui ex inducto Sapientis, vel Plalmographi celtimonio, scilicer
quod excontubernio bonorum bonus, exconsortio malorim malus tiac, probareni-
citur: non lic auctoricarem nocabic, qualinon de quodam sic, de de quodam non lic,
Seddeomiilic e semper accipiacur: verum crli de guodamhc, ex dequodam non
sic, noncamen de omnilic rel emper, Ced ve Frequencius dictum purct. Ouemvlum
in naturalibus non Mathematicorum, (ed Phy sicorum sequuntur arres. Necrirepice
cangi ex commanendi, sed consentiendi dicetur ratione. Ouamuis _ alium praedi-
Etae auctoritai, propheria praecedentia e conseguentia senerentlensum, venon de
20 nobis, (ed de crearore haecaserantur, qui scilicer, licur laneto lanctus apparer, miseri-
corditer cum iustikicando: sic perverlo peruersus putatur, insteillum puniendo, ea lo-
cutione, vel pportionisracione, qua linea recta curuo parieti appolica, irrarionali sen-
susopinione, non recta videtur. Vnde _ alibi ab eodem propheta dicitur: Duam bo- Psalm. 13.
nus Tsrael Deus his qui recto sunt corde. FF hic Sublequenter adnectirur: Duoniam tupo-
pulum hamilem saluum facies, ex oculos superborum humuliabis. Imicetur princeps terrx
principem cali, de si in eadem civitare cum superbo humilis inveniatur, nontamen
cum luperbohumilispuniatur. Mileremini ergo domini e parres coditionisnoltrx,
respicire in nobis quae gestamus sigmata Christi: e quosad picratem non Rectirno-
Arae calamicaris acerbicas, incliner lalcem character Domini. Sed heu mortaliulor-
3 rem. Commenta Papix luis Ferdona, noncua delicta. Acculas de maletactis Papia
Ferdonam, cum culi comparationem distimulando qualicarum admirtie, peiusfece
ris. Acinquies, Improbae ciuicari, liae; concumaci superbia vicinos quolque prementi
Fcederenexa, ab xequo principe iure poenas subire debes. Fsto: Mlediolano altociara
eAt Terdona. G. rarenonillius graria, Cedcuometu: non reperillius porenciam impe-
raret, Ced reper eius vires a rua excureretur violentia. Sensirem meam (inquit Terdo-
n2) asi, dum paries proximus, Lunellu dico, arderet, sub Mediolani contugi alas. NIC-
diolanum iudicas, quod Cumas legitima occalione destruxerit. Peiplam nonrespi-
cis, quae Lunellum imperiale oppidum, magna ex robucta equitum manu stipatu, P’a-
lacini comicistui habitatione inclyrum, oppidanisiplis ad colloquium pacis dolo vo-
40 caris, Feaudulenterq; captis, ad solum viq: linc caula prosternere non timueris. P’actus
estille inter Icalia proceres nobilistimus inquilinus cuus, qui debuie ese dominus.
Reddirribinunc rectisal, cuicu principis ricem gerenti rectigal persoluere solebas.
Videac princeps, d anim aduertar qua honestare sui, imperiilehonore iplius laceriiu.
dicium de lcalis laturus alsideat. Vectisalis cuus consideret, quo decorelecuris, quo
rei in Tcalia iure plectendi lunc, ance iplum deteratur, qui lub cuismodo militatlignis.
ludiceturigicur a iulto rerum arbitriox qua lance, primo Ticinum, ciusqi exemplo
caecerarum lcalix rebium corrisantur excesus. Sed quid ad nos decalibus:
o rem, Nihil ad nos de lsLaectd. Acq; Ovrinam Felix nimium prioEaeraS, atq; au-
rea Sacurniredirent secula, vicolonusterra Carculo, ligoncq; _ rastro, non cumna-
turx Consorte, Ced cum terra pugNarEL: Scque ordo DeolacratuS, orationibus oblC-
crationibus libere invigilare posset. Pereat qui ad cruencandum hominum genus
arma extulie, qui beluina feritate hominem se non recoonolcens, humanum lanoui-
nem primo Cudit. Ad nossedeamus. Nihil fecimus, alienas ob culpas plectimur.
Tractent fabrilia fabri.
LNosaum veas, lios Deicancum Ccro Manepach oa nucMmuttoi

## Folio 460 — 886285755:0478
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000478.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
466
ess Nobis quasumlispiecas parcat principis, ex li milerrima non rulcisnolcetelutal
hoslalrem inermes ium exfaerore pestilencix morbidos, ex iam morripropinquos, li
berratidatos, decam orauibus claustris exire permirrat. IPaec dicune: ex manus ad cae-
lostendentes, lachrymisq; oborrisrisantes genas, cum magno ciulacu ad pedes co
rum quimissi FUOTAME, (C PTOCtETMUnE.
E A P V T X IX.
duodmultis malis attriri Terdonen ses de pace sogitant.
OCerstis pritcep aumum quidem incus ad milericordiam Aexum Prx. 10
TCMME, Ced dihrotucos suspicionem ricans extra cum in prioris seueritatis con-
Stancia seruauic, illis vead arcem redeaneinsis. Condelcendebat milerxe Cleri Porri,
Sed subridebat superbipopuli Forcunx, quem hoc indicio quali desperatum, e delo-
lacioni proximum animaduercebat. Acoppidaninondum tormalis victosle finzen
ces, intra quacuor dies, quibus pro Chrictiani cultus devorione principem hoctibus
Pacem dedisse diximus, baleare cormencum instruune, ignorance principe, ac eos
ereugam datam obseruare xstimance. Finico ve dictum est, quatriduo, oppidanirur.
lus machinis pultaneur. Illi suo quod Eccerant rim cormenti propellentes, rnum er.
iam quomagis infestabantur, quatiendo FranGUHE. GDUO SINEMOTA FEPAEATO, acriuS
Colico vrgentur. Porimpullionum, ac maxime licis detarigarione Fracti, vltimaq; de- 20
speracione correpri Perdonenses, candem de reddenda per dedirionis praelidium
PertractABE AFCC.
A P V T X X.
Decuersone cumtaris, es quomodo rex apud Papiam eriumphum agenscoronatur.
ex inde in Tusciam iter, ex quomodorex ad Vrbemtendens, Romanum pontifi-
cem obuium habuit, es de Arnaldo schismatico.
TCiFZVR cercia post Palchalem solennitarem hebdomada, mense Aprili, animq.
Bus solum ex miseratione d mansuetudine principis saluri ex libercaci daris, civiras 30
Primo direpcioni expolita, excidio ex Aammae moxeraditur. Fripicur ibi degrauiqua
renebatur capriuirare, quidam ex Carxcorum proceribus, quem Opitius cognomen.
coMalaspina, male propter pecunix exactionem ceperac, asperilqs locis inclusum in
iplaarcerenebat. Videres mileros oppidanos, cum iam securirare concessa, de mile.
risclaustrorum ergastulis ad liberam prodirent aeris temperiem, Funcbri Cacietan-
quam de bustis egredientes imitari, in lemet praerendentes, quod dicicur omnium
milerabilius esse, claudi oblidione.
Peracta rictoria, rex a Papiensbus ad ixsorum ciuicacem eriumphum sbi exti-
bicurisinvitatur, ibiq ea dominica qua subilate canicur, in ceclesta S. Michaelis, rbi
anriquum regum Longobardorum palarium Fuie, cum multo ciuium eripudio coro. 40
natuE. Deductis ibi cum marna cinicaris laericia ee impenla cribus diebus, inde per
Placentiam eransiens, iuxta Bononiam Pentecosten celebrat, ac ibidem transcenso
Apenmino ciceriorem Icaliam, quae modo Tulcin vocari soler, perlultrar. Illic Pilanos
virosin insulis, _ cran marinis ciuitacibus porentes obuioshabuit: eilq Venaves con
anstelmus era Gruilhelmum Siculum armarene, in mandatis dedir. Circa idem tempus Anel-
musIlauelburgentis epilcopus a Gracia reverlus, Rauennacenlem archiepilcopa-
exiscoo. cum per cleri e populi electionem, simul e eiuldem prouincix exarchatum, laboris
Cuimagniticam recompenlationem à Principe accepit.
Ioiturrex ad Vrbemcendens, circa Viterbium castrametatur. Duo Romanus
Antiltes Adrianus cum cardinalibus luis veniens, ex debiro officii lui honoritice su(-50
cipitur, grauiq; aduerlus populum suum conquectionereens, reuerenter auditus est.
Pexdictus enim populus, ex quo Senatorum ordinem renouare studuit, multisma-
arnulsus lis Pomitices suosaltligere remeritatis aulunon formidauie.
Accessicad huius sediriosi facinoris argumentum, quod Arnoltus quidam Bri-
rcodisaio aetsis, de quo supra dictum est, suberporelisionis, et ve cuanselicis verbis reac, sub
omina
OTTONIS DE GESFIS FRID. L IMP.
Terdona
ene dele
pridert
ula ct
Ranonna-
ensis arct
rixcenses
350

## Folio 461 — 886285755:0479
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000479.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
L IBE R SF CV ND V S.
461
omina pelle luxum serens, Vrbemingrelus, ad Factionemiltam rudis populi animis
Praemolli dogmace ad animolicatem accensis, innumeram post se duxic, imo leduxie
multicudinem. Arnaldus ilte ex Icalia ciuitate Brixia oriundus, cideq ecclelix cle.
ricus, actancim lector ordinatus, Perrum Abailardum olim praeceptorem habuerat.
Vir quidem nacurx non hebetis, plus tamen rerborum protuuio quam sencentia-
rum pondere copiolus. Singularitaris amaror, nouitatis cupidus: cuiulmodihomi-
numingenia ad Fabricandas haereles, (chismatugs percurbationes (uncprona. I5 a stu-
dio a Galliis in lcaliam revertens, celigiosum habitum, quo amplius decipere posset
induir, omnia lacerans, omnia rodens, nemini parcens. Clericorum ac epilcoporum
10 derosator monachorum persecuror, laicistancum adulans. Dicebarenim neceleri-
cosproprietarem, nec episcoposresalia, nec monachospossessiones habences, aliqua
ratione Caluari pose. Cunetahac Principisesse, ab eiusq beneticentia in vlum tan.
cum laicorum cedere oporrere. Pracerlixc de lacramenio alcaris, baptilmoparuulo-
rum non lane dicitur sensisse. Flis aliisq. modis, quos lonsum est enumerare, dum
Brixienlem ccclesiam percurbaret, laicisq; rerra illius prurientes ersa elerum aures
habencibus, eccleliasticas malitiose exponeret paginas, in magno concilio Rome sub
Innocentio habito, ab episcopo cinitarisillius, virises religiolis acculatur. ROManIS
ersoponitex, neperniciolum dogma ad plures serperet, imponendu viro blenrium
decernir: Sicque Factum est. Ira homoille de ltalia Fugiens, ad cransalpina se conculir:
20 ibiqs in oppido Alemanix Purego ofticium doctoris allumens, perniciolum dogma
aliquor diebus leminauit. C omperta verd morte Innocentii, circa principia poncit.
eatus Fugenii. Vrbem inoressus, cum cam concra pontiticem luum in seditionem ex-
ciratam invenisset, viri saxientis haud sectatus consilium, de huiulmodi dicentis, Ne
ineinsirnem ligna struas, amplius eam in leditionem excicavir: proponens antiquo
rum Romanorum exempla, qui ex lenacus macuriratis consulto, ex ex iuvenum ani-
morum Forcicudinis ordine a incegrirare, torum orbem cerrx luum Fccerint. Vuare
rexdificandum Capicolium, renouandam dionicacem senacoriam, reformandume.
questrem ordinem docuic. Nihil in disposirione Vebis ad Romanum spectare ponri-
Sicem, sufficere sibiccclehalticum indicium debere. Intancum vero hulius verenolx
0 doctrinae caepicinualescere malum, venon solum nobilium Romanorum, scu C ardi-
nalium diruerentur domus, ex (plendida palatias verum eriam de Cardinalibus reue
rendx perlona, inhoneste lauriatis quibusdam, a Furenti plebecractarentur. FIxC 8
his similia cum mulris dicbus, id elt, a morre C elestini, vsque ad haec ab coincesTanter
Sirreuerenter aserentur rempora, cum q sencencia pastorum iusteincum, de cano-
nice prolata, cinsiudicio can quam omnino auctoricaris racua, COnteMCTCNTuIT: Fan-
deminmanus quorundam incidens, in Fulcix tinibus captus, Principis examinire ernulsus
aien
Ceruacus est, ee ad vicimum a peafecto Vebisligno adactus, acroso inpuluerem redai crematur.
ctotunere, ne a stolida plebe corpus ejus renerationi haberetur, in Lyberim sparsus.
Scd readid, unde digresus csCylus, redeac, iunctis sibi in comitaturerum api-
A0 cibus, ac per aliquor diesrna procedencibus, quali inter spiricalem paerem ex hlium
dusciamiscentur colloquia, d tanquam ex duabus princip alibuscurijorna repub. et-
Fecta, ccclehaltica simul ex seculariarractanur negocia.
C A PV F XX 1.
Delecatis Romanorum, es eorum lecatione, es quale respon sum à principe acceperint.
item qualiter hortatu summi pontificis Leoninam orbem, es ecclesiam sancti Pe
FRomanorum ciues de principis aduenui eognolcentes praetentandum ipsius
animum lesatione adiudicarune. Ordinatis ers o lesatis indultriis ee liceraris, qui
cum iner Scrrium ee Romam adirene, acceproprius de securieate riatico, (iCG PIX
seutaris regalis excellentixe consistorio riris, raliter adorsi lune.
omat
rad
Vroislegatinos, VrbiSHON PATIUMOEHTuI, tex oprime, ad cuam à lenAUI absurda C
populoc; Rom. destinati sumus excellenciam. Audi serenamente, benignis auribus, insolenuia
ar
quaecibi ab alma orbis domina deterumu vube, cuius in pCOritmo, adiuatice cdi pulura
255
tri princeps occupari fecerit.

## Folio 462 — 886285755:0480
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000480.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
162
OTTONISIDE GESEES FRTD. L CMI.
1155. Fucurus esprinceps, imper ater, a dominus. P’aciticus si venicti, im o quia ve arbiltor,
venisti, raudeo. Orns pes aleclas, Coronam praebicura gratancer alsurgo, io
CaNFCT OCCUrrO. Cur enim Cuum visitaturus populum non pacitice adueniret, non
sloriola muniticentia respicerer, qui indebitum clericorum excusturus iugum, ipsius
magnaac diurina expectatione prxestolatus est aduentum: Rcucerantur opcopri
Rina cempora, redeanrosoinclyra rrbis priuilegia, orbis rrbs lub hoc principereci.
piat subernacula, retrenetur hoc Imperatore, ac ad rrbis reducatur monarehium
orbisinolentia. Palirector Angulti licurnomine, lic induatur de gloria. Scis quod
vrbsRoma ex senacoriae dionitaris Capientia, ac equestris ordinis virture ex dilciplina,
amari vsgs ad mare palmites extendens, non solum adcerminos orbis dilatauit, quin- 10
etiam insulas exera orbem politas orbi adiiciens, principatus illic propagines propa-
Sauit. Non illosprocellosi Auctus aequorum, non hosscopulola e inaccessibiles ru-
Des Alpium cueri pocerane, Romana virtus indomica cuneta perdomuir. Sed exi-
senibus peccaris, lonse poliris a nobis principibus nostris, nobiliillo anciquicarisin-
Tioni, Cenacum loquor, ex inerti quorundam delidia nes lectui daco, dormitante pru-
dentia, vires quoqueminuinecesse Fuic. ANurrexituX, ac diux reipub. protucurum
Slorix, ad Cacrumlanctum vebis senatum, equestrem qe ordinem instaurandum, qua.
cenus huius consiliis, illius armis, Romano imperio, cuxq; perlonxe, antiqua redeac
magnisicentia. Nunguidhocplacerenon debebit cux nobilicati: Nonneeriamre.
munerabile iudicabicurtam inligne Facinus, tam G. cux comperens auctoricati: Audi 20
erro princeps, patienter e clementer pauca detua, ac demea iusticia, priustamen
decua quam deea. FFCNIHI,
FIOspes eras, eiuem feci. Aduena Fiisti ex eransalpinis partibus, principem conctitui.
Ouodmeum iuretuie, tibi dedi. Debes itaque primo ad obseruandas meas bonas
conserudines, legesq anriguas, mihi ab antecessoribus uis imperatoribusidoneis
instrumentis frmatas, ne berbarorum violentur rabie, securitatem praebere: Ofticia-
libusmeis, 2 quibustibi in C apiiolio adclamandum eric, vsque ad quinque milia li-
brarum expensam dare, iniuriam a repub. etiam vique ad eAusionem Canouinis pro-
pellere, de ac omnia priultesiis munire, lacramenciq; inerpOsitionC PEOPTIAM ALU 30
Adhaecrextam superbo quam Millitato oracioniscenore, iusta indignacionein-
Rammnatus, cursum verborarMocum de sux reip. ac imperijiusticia, more lcalico
lonsd continuatione, periodorume Mcuiribus sermonem producturum interrupit,
_cum corporismodestia, orisq; venustate regalem seruans animum, eximprouilo
men de Capiencia. Ouare Patis mitari non possimus, quod verba vestra pluS arrO-
Ab one principium.
COIMIrmaTC.
Erideric
umo
un
nonimprouiserespondit.
Mulea de Romanorum Capientia, Ceu Forricudinehactenus audivimus, maxista.
sancix cumoreinsipida, quam lale lapientix condica senrimus. Anriquam LIX pro-
vonis rebisnobilicatem, diux tux reip. vererem stacum aa sydera sustollis. Aono(co, 40
Denesnos est senatUSEUS: PenesnoS esmilestUS. PrOcereS Francorum ipsIreCON
hiliorcecte, equres Francorum ipsi cuam Ferroiniuriam propellere debebunt. Clo
riaris
dam dico, acque ovrinam cam vetaccer, gual sibenter unc dicere possemus. Sen-
2onolco, Ve _tui scriptoris verbis vear: Fuic, fuir guondam in hac rep. virtus. Ouon-
E Romacua, imo e noltra vicillicudines rerum. Sola cuadere non potuie, xeterna
LeseaBaucore ommium lancicam cumetis lub Imari globo degentibus Correm. Ouid
dicam: Clarum elt qualicer primo nobas cux robur ab hac nostra vrbetransta.
cum lcad Orientis rebem regiam, d pel atorum curricula, rbera deliciarum tua-
rum Cirxculus cluriens luxerut. Superuemc LLalcus, elenomine d renobilis, camqi
qua adhuc ince reldua tuic, ingenuitatem Fortiter cripuir. Vis cognolcere antiquam
cux Koma gloriam, lenatorie dignitatis granicarem, cabernaculoru poocu,
equestris ordinis virturem e disciplinam, ad contictum procedentis intemeratam 50
acidlomicam audaciam: Noltram intuere rempub. Penes noscuncta lixec luHL. AI
noslimul omnia hiec cum imperio dimatau. oncenoois ucpelum:
viscureluaamictum venic oramccaua ccum crax. LMnesnosiune contules tri.

## Folio 463 — 886285755:0481
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000481.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
LIBER SE CY N DVS.
riarisme per ce rocacum esse, meperreprimo ciuem, postprincipem Factum, quod I)
cuum erat a re sulcepisse. Dux dictinouitas quam ratione ablona, quam veritate ra-
cua E, xstimationitux, prudentum qs relinguatur arbirrio. Reuoluamus moderno-
rum Imperatorum selta, Cinon diuinostri principes Carolus d Octo, nullius beneti-
ciorraditam, sed rirture expugnatam Craecis (eu Longobardis Vrbem, cum Tralia e-
ripuerine, Francorumq appoluerint cerminis. Docechac Dcliderius d Berenga-
riuserrannitui, in quibus sloriabaris, quibuscanquam principibus innicebaris. FO5 a
Francisnoctris non Colum lubactos s captosfuisse, le d d in leruicure iplorum conse-
muille, vicam finisse, vera relarione didicimus. Cineres ipsorum apud nos recondi-
20 ti, cuidemissimum huiusrei reprae sentant indicium. Scd dicis, Vocarione mea veni-
Ai. FatCOr, vocatus Fui. Redde caulam quare rocacus Fuerim. Abhoctibus pullaba-
ris, necpropriamanu, Cirxcorumre mollitie liberari poreras. Francorum rircus in-
vitatione adscira est. Implorationem potius quam vocationem hranc dixerim. Im
ploraltimilera Felicem, debilis Forrem, invalida validum, anxia seCUTUIM. P OFENOTE
rocarus, si rocatio dicenda cs, reni. Principem cuum militem meum feci, cegs dein-
cepsr(que in praesenriarum in meam dicionem transfudi. Legitimus possestorsum.
Fripiar quis si porestclauam de manu ETerculis. Siculus in quo considis, Forrehaecta-
cier: Adpriora respiciar exempla. Nondum Facta est Franeorum, huc Pcuronicorii
manusinvalida. Deolaroience, ritaqs comite, _ ipse temeritatis lux quandoque ca-
20 pereporerie experimenta. Justiciam cuam, quam tibi debeam, exquiris. Taceo quod
principem populo, non populum principi leges pralcribere oporrear. Praerericro
quod quilibet posseTorposessionem liam ingrellurus, nullum conditionis prxiudi-
cium paci debeat. Ratione contendamus. Proponis, vemihi videtur, erium lacramen
torum exactionem. De lingulis relpondeo. Dicis me debereiurare, veleges anteccr
Porum meorum Imperatorum, corum priuilesiistibi Eirmatas, e bonas consirerudi-
nestuas obseruem. Apponisetiam, quod patrix vique ad periculu capiris, tuirionem
jurem. Adista duo simulrespondeo. Pa gux postulas, auciusta sune, aur iniusta. Siin-
instasune nectuum erie postulare, nec meum concedere. Si justa, recoonoleome
haec e debendovelle, de volendo debere. Ouare superduum crie roluntario debiro,
30 _ debitx roluntati sacramentum apponere. Ouomodo enimribicuam iusticiam in-
Fringerem, qui quibuslibet insimis eriam quod suum est, sernare cupio: Vuomodo
Pacriam, d praecipue imperii mei sedem, rque ad periculum capitisno detenderem,
qui  ipsiusterminosnon sinc ciusdem periculixestimatione, quantum estinme, re-
Haurare cogicauerim: Experta esthoc Dania nuper lubacta, Romanogs reddica or-
Bi, e Forta eplures prouincix, plurags sen sissencregna, li praesensnegociumnonim-
Dedisset. Adcerrium venio capiculum. AAirmaspro pecunia quadam iuramentum
Peaeberi amea deberiperiona. Prohnetas. Atuo Koma exigis principe, quod quili-
bet lixa pocius perere deberet ab institore. A captiuis hac penesnos exiguntur. Num
in captivicate derineor: Num rinculis hostium rrgeor: Nonne multo de Forri sipa-
40 rus milice inclyrus (edco: C Oreturprinc epsR OmanuS Conra Suam roluntatE cuiuS
liberpraebiroresse, non largitor: Regaliter d magnifice hactenus mea cui libuit, de
quancum decuir, _ prxecipue bene de memeriris dare conlucui. Sicurenim a mino-
ribus debicum rite expecitur oblequium: sic a maioribus merimm inste repedicur Be-
nelicium: hunc quem alibi a dinis parencibus meis acceptum seruauimorem, ciuibus
curnegarem: Vibemgi meoineroitulacam non facerem: Sedmericonon iulta in-
intC DCTCHI CUIICALItENCSANEUIE.
FIxc dicens, e non sine condigna mentis indis HaTIOME OTAHIOHCHLLCLUITAIIS,
conticuie. Porro quibuldam ex circunstancibus inquirentibus ab his quimissi fue.
rane, an plura dicere rellent, paulisper deliberantes in doloresponderune, le prius ca
5o qua audierane, conciuibus luisreterre, de runc demum ex cohilioad principem redi-
revelle. Sic accepro commeatu, a curia egredientes, ad Vrbem cum festinationere.
vertuntur. Rex dolum praesentiens, conlulendum super hoc negocio parrem suum
Romanum pontiticem decernit. Cuiille: Romanx plebis Ali, adhuc melius experie.
risversuciam. Cognolcesenim in dolo eosvenisse, e in doloredisse. Sed Dcinosad
invanre clemenia, dicentis, Comprehendam lapienresin acturin lua, Prxvenire co
463

## Folio 464 — 886285755:0482
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000482.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
DTTOHIS DL GLSLISFRID. L LMP.
464
excituiuvenes, quiecclesiam bealtL etri: L eoninumgs occupent castrum. In prxeli-
eSequires nostriibi lunt, qui Cds Cognica roluntare nostra, Cacim admitrent. Pexter-
eaOctanianum cardinalem preserterum, qui denobilistimo Romanorum delcen-
culo Lconinam intrances rrbem, cccleliam beari Perri, rectibulum ex gradus occu-
Paturi, obseruant. Redeuntad castra nuncii hXclXta rePOrtantES.
C A PV F X X TI.
Quomodorex in eadem ecclesia sancti Perri coronam impery acceperit: es de ex-
OLCorto, cranlactaiam prima lura, praecedere cum cardinalibus a clericis sum-
moponcitice Adriano, cuisq aduencum in gradibus prxstolante, rex castra mo-
uens, armatus cum suis per decliuum monris Craudii descendens, ca porta quam au-
ream vocant, Leoninam rrbem, in qua beaci Petri ecclelia lica nolcitur intrauit. Vi
deresmilicem tam armorum splendore Fulgentem, tam ordinis inteoritate decenter
incedemem, verecte deillo dici poset, Terribilis et castrorum acies ordinata: ee illud
I. Mach. 6. Machabaorum, Ly on clypeos aureos ex areos, es resplenduerunt montes ab eis. 20
Frideriems OK PeCCpsad oradusccelelia beari Perri veniens, a lummo pontitice honoritice
cepclis, ac vq ad contestionem beati Petri deductus est. Dehinc celebratis ab ips0
nhoss. Papamillarum Colennibus, armato stipatus rex milice, cum benedictione debitaim-
perii coronam accepie, Annoregnilui ErEI. menle lunio, XPFTI. Kalend. Julij. cun-
ais qui aderane, cum magna laecicia acclam aribus, Deumq: super ram gloriolo facto
Sloriticancibus. Incerim a luispons, qui iuxta castrum Crescentii ab rrbe Lconinavs
quead inorellum iplius exteditur Vrbis, ne a Furente populo celebritacishuiusiocun-
dicas incerrumpi posset, seruabatur. Peractis omnibus, Imperator cum corona Colus
quum phaleracum insidens, eaxeteris pedes cuncibus, per eandem qua introierat por-
cam, ad cabernacula quae ipsis muris adlxerebant, reverritur. Romano ponrificein 30
Palatio, quodiuxta cceleliam habebac, remamentC.
Dumhaecagerentur, Romanus populus cum senatoribus luis in C apitolio con-
venerant. Audientes aurem Imperatorem sinc lua adtipularione coronam imperii
accepisse, in turorem versi, cu impetumagno Tyberimeranscune: ac iuxca eccletiam
beati Perriprocurrentes, quoldam ex stratoribus, quiremanserant, in ip la Cacrolan-
Komanon Macccleae o. Clamor actollitur. Audienshaecimperator, mili-
tem exxlus Mascue, cscs de laboris detarigatione recreari cupientem, armari
iubec. L’eltinabac eo amplius, quocimebat furentem plebem in Romanum pontifi-
cem cardinalesq; irruise. Pugna conseritur ex rna parre iuxta castrum Crelcentii cu
Romanis, ex alcero latere iuxta pilcinam cum eranctyberinis. Videresnunc hosiltos 40
verlus castra propellere, munchosillos ad ponrem rlq repellere. A diuuabanturno-
Ari, quod a castro Crelcentii Paxorumictibus, seuiaculorum non la debantur spicu-
lis. Mulicribus etiam qux in spectaculis Cabat, luos (vraiunc) adhorrantibus, nepro-
prerinerris plebiscemeritatem tam ordinatum equicum decus, ab his quiin arcc erat,
pradictismodis Cauciaretur. Dubia itaqe Corto dum diu ab verisqs decertaretF, Ro-
manicandem acrocirarem nostrorum non ferentes, coguntur cedere. Cernetesno.
Arostam immaniter quam audacter Romanos cadendo sternere, sternendo caede.
re, acdicerent, Accipenunc Romapro auro Arabico Fcuronicum terrum. Ilaec
eApecunia, quamcibiprinc epscuusprocua oHert corona. Sic emitur à Francisimpe-
rium. Lallaribi a principecuocibiredae commercia, talia praestantur iuramen. 50
ta. Praelium hoc a decima pene dieihora vsq; ad noctem protractum cst. C X lI Fue-
runcibi, velin Tyberimerlipenemille, capriterme ducenti, Cauriaciinnumeri, exteri
intusam verli, rnotancum ex nostris (mirum dictu) occilo, vnocapto. Plusenim
nostrosintemperies caeli, aectusq illo incemporemaxime cirea ribem immodera
tior, quam Romanorum lXderC POTCTAHEAEMA.
55. rum porerimus verluasinsidias. Maturato igitur prxemittantur Fortes et gnari de ex.
dic lanouine, Adelissimum cuum, cis adiungemus. Sicq; Factum cst. Fliguntur proxi-
manocte pene riqs ad millearmarorum equicum lectissimiinuenes, lummoq dilu-
cursu Romanorum, ex clade ac victoria imperatoris.
ane. C
ima
crae
omra m
isurgentit
lados

## Folio 465 — 886285755:0483
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000483.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
F R
SE C V A L V S.
a21 L XZI1
Imperator regressus ab orbe, quo diuerterit, es quid fecerit. De euersione Spoleti.
Delecatis e muneribus Craecorum, es quos imperatorremiserit.
lrocam magnificotriumpho, Imperator ad castrarediic, ibiqe de le ex luis, Fel-
Calectulis recipientibusmembra, noete illa conquieuit. Altera die cummerca-
cum a ciuibus amaricatis habere non poslet, laborantem ciborum inediamilitem ad
superiora duxir, ac paulisper ad campiplaniriem procedens, centoria locauit. Dehinc
10 iuxcamoncem Soractem, in quo beacum Syluestrum olim perlecurionemfugierem.
cradunelacuissC, Tyberim cranluadlans, in quadam valle campi viriditate ameena, cu-
iuldam amnis curlu conspicua, non lonse a ciuitare Lyburto, milicem cam crebrisla-
boribus detacis acu, aliquancum quielcere permilic. Aduentabartori eccleliX, _L PFX-
cipue Romana rrbis pontitici de Imperatori venerabile Fectum P’etri de P’auli. Lacr-
80diemlictam Adriano Papa celebrante, IIpCratOY COrONatuT. Traclunt Romano
racte
ons.
rumibi ponciticem inter mistarum solennia cunctos, qui corcaste in contlictu ci RO. Milesiusto
manishabito lansuinem fuderant, ab soluisse: allesacionibus vlum, ed quod miles belo saneur
om funa
proprio principimilicans, ejusq obedientix altrictus, contra hostem imperii dimi dens.
caris, Cariguinem fundens, iure cam poliquam Fori, nonhomicida, sed vindex AFarme.
20tur. Inde castramouens, incer rrbem es Tulculanum resedic.
Jam cempusimminebar, quo C anis, ad morbidum pedem Orionis micans, ex-
urgere debereE. Ex ricinis stagnis, cauerno liscz, ac ruinols eirca vrbem locistriltibus pex pome
crumpentibus e exhalancibus nebulis, tocus vicinus crallatur aer, ad hauriendum nus sub si
morralibus lechiter, ac peltilens. Vrsebatur hocincommodoin rrbe ciuis, hocrem. nio pestotes.
Poreadmontana consuetus fugere: in castris miles, tanca desverus aeris intemperie.
Nec dubium quin ciuis ad obedientiam poncitici, ad dedicionè principi luo venisset,
Emiles extratancum incommodum pariporuisset. Verum innumeris hac caeli cor
ruptione in morboserauissimosincidentibus, Princeps dolens ac nolens, suisqs tan-
cummoremgerens, ad vicinamontanacrarsterre cogicur cabernacula. Iagi proxi-
3omumalcendens Apenminum super Nar Auuium, de quo Lucanus,
Sulphureas Xar albus aquas,
centoria Exic, cir ca Tyburcum a Romano ponilicc relictis sibi capriuis, divisiss. Ibi per
aliquor dies manens, accepco q prudencum contilio, corruprum que biberant aerem
Pharmacis propellendum, exereirum quantum poteratrecreauit.
Peractisibi aliquor diebus, cum F’odrum a vicinis ciuiratibus, e castellis, e op-
Pidis exquireretur, Spolerani indignationem Principis incurrune. Duplicirerenim
Deccauerane, cum DCC C. librarum Facti essene obnoxii, partim detraudando, parrim
Fallam moneram dando. Adauxir huius indignacionis cumulum, quod Guidonem causa excia
Comitem, cognomento Cverram, inter omnes Tulcix proceres opulentiorem, de di spoleca
40 Apulia in legatione imperatoris ad iplum redire volencem, in lua ciuicate hospiea.
cum comprehendere, captum quetenere auli lint. Duodqs tis peiuserat, prxeceprum
Principis, cum relaxari iubentis, concemplerune. Imperator erso plus de captiuita
reprocerissui, quam de traudationepecunix motus, in Spoletanos transtulicarma.
Illimurorum ambitu, altissimarum q; currium muniminis mulcicudine non conten-
eis extramuros cum tundibulariis ec lagictariis coressi, occurrendum principi Ducan-
ces, quosporerant percuriebant, ex quospoterant figebant. Videns hocprinceps, L. u-
dus aichic puerorum, non rirorum videtur concertatio. Dixic: suose Forciterin ad
verlariosruere iubet. Ouo line mora facto, rallorum q obstaculis, tanquam plano
ex feruentium animorum Forricudinecranmissis, ex duntur Spoletani, ac aliguandiu
10 viriliter resistences cedere cogumur. Vrbisrefusio se recipere rolentibus, miles qui
acersoimminebat, simul recipicur, Forruna iuvante virturem. Ciuitas direprioni da-
cur, _x antequam asporcari rlui hominum profutura possene, a quodam apposcoione
CONCrEMatUT. Cives qui Ferrum Aammamq; effugere porerant in vicinumiinontem
seminudi, vicam cancum seruantes, screcipiunt. Protendebatur conflictusiste a ter.

## Folio 466 — 886285755:0484
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000484.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
466
OTTOMIS DE GESTIS ERID. L IMP.
_55. ei2 vique ad nonam. Nullus inilla concertatione privarus principe strenuior: nullus
CGeausmilesadlumendaarma promprior: nullus ad periculorum exceptio-
nemnec conductirius eoparatior. Denigue ea exparce quamaioris ccclelix pontit.
calem sedem versus ex connexomonris inaccesibilior einitas videbatur, ipsenon lo-
luim luos ad assulcum adhorcatione rreebac, minis cogebar, rerum eriam aliis exem.
Plaprabebat, non sinc maximo periculo moncem in propria perlona alcendens,
camg irrapic. Franlacto Spoleranorum excidio, princepsea nocteibi vietorreman.
Sic. Postera dic, eo quod ex adustione cadauerum torus in vicino corruptus aerin-
eolerabilem generaretnidorem, ad proxima exercirum eractulit loca, duobus diebus
ibimanens, donecisni relidua in rlus exercitus, non milerorum Spoletanorum ce 10
derent spolia.
Potxcad maricima Adriarici aquoris loca procedir exercitus. Ibiin confiniis
Anconxe Imperator castra ponens, Palxologum (quod nosrecerem sermonem di
cerepollumus) nobilisimum Ciracorum, rexalisg; anguinisprocerem, e Marodo.
cum exresium rirum ex parre principis sui Constantinopolitani venientes, mune
ragi non parua deterentes obuioshabuie. Ouibus audiris, caula que vix cogniea, per
aliquor dies secum decinuir. Dehinc accepto principum, qui cum iploerane consi,
lio; Cinibaldum C orbeiensem, simul e Scabulensem abbatem regalem, virum pru-
denrem, ac in curia magnum, in Cirxciam, legatione iphus ad regix rebisprincipem
Functurum, destinauit.
CAPVY XXIIII
Quomodo exules Apuliaeterram suum receperant, es quomodo Imperator propier
nimiam intemperiem aeris muliis extinctis, invitus ad transalpina ire cogitur,
ex quibus viis singuli principes redierunt.
NFER HXCPrnCePS CapuX, Andreas Apuliae comes, exceriqs eiusdem prouincix
exales Campanran L spuliam cum lesatione Imperatoris inoredientes, civita-
res, castella, exterags quae olim habebant municipia, sine contradictione recipiune:
accolis cerra purancibus Imperatorem e restigio iplos subsecuturum. AC princePS
diucum proceribus, maioribusque de exercitu consulcans, plurimum ad inclinan-
dos animos eorum, vein Apuliam descenderene, laborauie. Verum excandescente
amplius in exercitum Canis rabie, vixes aliquibus reliduis, qui xstusferuore, de aeris
intemperie corruptionem non sentirene, sauciatis quoque de civiratum, castellorum,
daom exer. Saum expugnatione pluribus, nonnullisqs extinctis, non line cordis amaricmdi-
cu dimos. ne ad aMalpina redire cogitur. Tgitur ligno daro, cunctis ad pacriam licentiarepe-
anramre. dana conceditur. Inerabant alii naves per Adriaricum aquor, ac insulam, guxe mo-
acrsurm. do Venetia dicitur, ad propria reverturi. Inter quosprimates Fuere, Percgrinus A-
quileiensis parriarcha, E berhardus Babenbergenlis epilc opus, Berroltus comes, PTen. 4C
ricus Carenianorum dux, Odoacer Scirensis Marchio. Alii ad Occidenrales partes
Longobardix, nonnulli per montem louis, alii per vallem Moriannecransicuri car
Pebanc icer. Complures adhuc Imperatori adtiaerebanr. Fridericus icaque victoe
inclicus, triumphator, ab Anconenlium cerricorio castra monens, per Senogalliar,
ibi Senones Callosolim Romanimantisse autumane, F’anum de linolamerantiens,
Apeninocranmen(o, in plano vicerioris Icalix iurca Bononiam Cuper Rhenumre.
Cedir. Inde per planam Traliam eransinisso, iuxta beari Benedicti caenobium navi-
bus Fricano ad campeltria Veronenlium reucrcirur, cirea principia mentis Se-
prembris.
mp. 
am infia
cop11.
Y T La
Dedolo reromenscum ad ponrem super Achesuns. obto ut ms tdus ebr td in arcto
moncis: quomedoitem vilti es capti.
t 900c l

## Folio 467 — 886285755:0485
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000485.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
IBER SP C V ND V S.
Sxauren antiqla Veronensium consuerdo, ec quali longinquo Imperatorum 1X5)
vruncurpriulcs io, ueprincipes Romanorum seu ad urbem exrranlalpinisparti
busvenientes, seu inde redeunres, ne per iplorum cinicarem veniendo depopulatio-
ni subiaceane, paulisper surlum à ciuicace per poncem nauibus ab eis factum, Achelim
transeane. Iluncmorem Veronenles Fraudulenrer lecuri, pontem quidem ex naui-
bus fecerane, sed ex ligamentorum cenaculis cam debilem, ve porius mulcipulam
quam poncem diceres. Alioitidem commenro perniciolo rsi fuerane. Fx luperiori.
busamnis parribus ralidas lignorum srues in plures conselterane Falces, quacenis
perhochuiusreiignarum deciperenemilicem: id est, repost quam altera parstransi-
rec, alcera ponce pertxec diabolica machinam enta dirupro remanerec, iphin alteros
irruerene. Inciderune inigui in Foueam, iuxta scripruram quam Fecerunt. Denigs nu-
tu Dei, saluri principis exercieusq: sui prxeuidentis, Factum est, ve de miles periculose,
sine damnoramen, cranciret, ee prae dictae Arues superueniences ponce diruro quoldà
exhoctibus, qui exercitum sublecuri fuerane, eodem quo venerant meacureuerti le
pucances, incerciperene. Ouimox omnes sicureradicores crucidari sunr. Fanoctetef
suslaboribus in vicinorelediemiles.
Frant in imminenti Fauces moncium, Parumg; Forrissimum prope in decliuoru-
pisinaccessibilem seruans viam. Oporrebar per de subtus exercicum crantire. Palis
N8.
estenim ibi natura locorum. Fx vna parre labitur Achelis Auuius inuadabilis, ex alte. Insidia in
20 rapexrupcamonis praecipicia viam Cringun, de rix semicam arrissimam faciune. In
canstri
hac arce quodam, Albericonobili Veronensium equire auctore, lacrunculorum pre. imperasori
dandi caula connolauerat multicudo. Igitur aduentante exercicu, quidam exeis, quistructa.
ca dicqua Achelistranlmissa est, transire cupiebane, pacitice ex industri dolo angu-
Stias a lacronibuseram spedare permirtuncur. Veniencibus sequenei luce aliis, latrones
ad laxorum moles currumr, eransmeandi Faculearem prapediune. Principem ealate.
renon porerane. Frantadhuc in comicatu luo duo Veronenlium ciuium illustres e-
quices, qui cum ad Vrbem prolecuri, ac inde vsq; ad praesenrem locum securifuerane
Garzabanus e ICaac. Flosprinceps ad praedietoslatrones destinandos puranic, veita
communicaco conciuium luorum consilio, à caepra Facilius delisterene malicia. IIIi
30 eosnec audire, (edictibus propellere, Imperacorrurlum aliis eo destinaris, illosabin-
caepco desistere iuber. Ac illi in perrinaci obstinatione lua remanences, lapidesiridem
jactare caeperune, dicenres: Imperatorem ibi nunguam cransicurum, nisi a singulis e-
quicibusloricam vel cquum haberent, ec insuper non modicam pecuniam a princi-
DC. Audienshrec Imperator, Dura eltinquic, lxec condirio, durum est lacroniprin-
cipemtribura persoluere: Ouid FaCerCF: Quo se verterer: Aumen transuadaret: ad
tranluadandum apcus nacura renicente non crar. Ingeniorranliret: pons dirucus fuit.
Ciuritarem verlus descenderet: sed _ ibimons ad Rumen se Ptringens, clauluram te-
cerat, quam Veronentium pra sidia obseruabane. Ad consueta priorum vircurum se
vercicinsionia. Oporrebar enim qualicunque praedictam arcem expuonari ingenio.
40 lubec larentas e poni, centoria qualierigi, ac licadem ibidem nocte Hgenda FOrenETA
beracula. Flicingum, canguam patriae nobis arridente restibulo, cor decurlis peri-
culislaborum noctrorul consumimacionem hichabebiraus. Sic luos alloquens, de
Oo, neque mignari sumus antè malorum.
Opassi graviora, dabit Deushis quoq finem.
Forsan ex haec olim meminisse iuvabit,
omnes armari iubec. DcMde vocato GarZ abanO_ L(AAC, ACMHNLOICII GuOC
periti pollu ria ingenio, inquirendo solerter cdoceri perir. Acilli: C ernis eam que AI-
per arcem dependecrupem, eminencia sua cerribilem, e Frasolis locis, saxorumque
50 aspericare quah inaccessibilem: Ilam nis Forre ab eis obseruetur, hincauris prxci-
dereporeris, propolicum renebis. Nec mora, miccuntur cum Oone rexillitero oodevi
quasi ducenti lectistimi invenes armari. Illi per deuia syluarum _e monrium, per cclsbact.
concaua ex contragola Alpium oberrando loca, tandem cum mulco ludore ad prae-
dictam perveniune rupem. Oux dum qualiterro abseista, nullum alcendendi adi.
iiis
 rehatiorictelu

## Folio 468 — 886285755:0486
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000486.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
468
OTTONIS DE GESTIS ERID. L IMD.
1155. cummiliti OHerrec, curuatur alius, velocium dorso leuet, alius ad erisendum commi.
instatatori liconem luum humeros praebec, posthac dehaltis Facientes sealam (nam grauabatur
admodum hacnaturali veita dic a scala armatus eques) cuncti ad summitaté perue.
riunerupis. Fxeritur ab Occone Imperatoris rexillu, quod ab eo priuslacenter sesta-
batur. Iloc lignocanquam victoriam prxe sagience, clamor _ cantus actollitur: exerei
eus qui in ralle maneBat, ad assulcum properat. L acrunculihuius rei incauri, purabane
etrim pex dictam rupem cunctis mortalibus inpermeabilem, Colis auibus peruiamto.
re, vilo quod exinternis de supernis vreerentur locis, desperatione corripiuntur, fu-
same inoliuneur: Scd Fusx locuSnon erat. Ouicunq enim ex eis praecipicii praesidio
se committeret, ex collitionchincinde laxoru contractus, membracimq dilcerpeus, le
ancequam ad Colum perueniret, animam in inaniponebat. P’ancaerac laxi eminen.
tia canta Fuic hispida rupis scabrolamaliria. Ouidplura: Vno aurem Colo, qui cauer-
nohislocis absconsus, delicelcens morrem cualic, caeceri omnes obtruncantur, duode.
cim cum Alberico capris, ac ad supplicium reseruatis. Franepene omnes qui deprensi
in vinculis cenebantur, equestris ordinis.
 .123C
Praesentatisisitur predictis viris principi, ad paribuliq; supplicia adiudicatis, vnus
exeis inquit: Rudi Imperacornobilissime, miserrimi hominis Cortem. G5allus erona-
tione su, no L om bardus, oxdine quauis paup er eques, conditione liber, casunonin.
dustria his latronib. adiuctus, p relarcieda Familiaris rei penuria. Promilerur se ductu.
rosme ad locaralia, bimea polserreleuari inopia. Credidimiler consensi credulus, 20
ductus sum ab iniguis, e seductus ad haec infortunia. Ouis enim in quolibet morta-
lium cam praecipicax mentis speraret insaniam, cam furentis animi expectarer auda
ciam: Ouis a proprio cliencehas suo principi rebis ee orbis dominatori necticredo
supplicium ret inlidias: Parce princeps, parcemilero, parce milerabilicer seducto. Hunclolum
Imperator sloriolus de caereris senremia morris eripiendum decreuit: hoc eitantum
propcena impolico, retunibus ceruicibus lingulorum appolicis, ligni supplicio com-
inilicones plecterer. Sicq Factum est. Non illis miserrimis protuie multa, quam pro
vica redimenda promirrebant pecunia. A districto indice pacibulo appen(i TunE. C X-
ceri omines, qui per decliviamoncium disperhiacebane, vecunctis eran (cunribus re-
metitatis sux praeberent documenta, in ipsa via in cumulos acti. FUCTNEAUTeM, V(30
dicicue, quali quinecni.
aabul
puona
A PY T XZ V
Defelici exitu principis in Baioariam.
DRINCEPScantis locorumt andultiis, iam cunctis emenlispericulis, noctcillain
Fridencinorum cerricorio caltra lacus locauit. Dehinc per Pridencum, vallem qs
Fridentinam cransiens, ad Dduzanum rsque peruenit. FIxec villa in termino Ialix,
Baioariae q Polca, dulce vinum, acq ad rehendum in excerasresiones, naturale NO. 40
ricis mirtir. Inde multis se ad propria dispersencibus domicilia, per Brixinoramiter a.
sens, ad Baioarix planiciem eodem Ferme quo inde csrelus Fueratrempore, verten
ce annorediie. IIaec de expeditionis processu e proveneu pauca de multis enarrasse
Sufficiar. Negue enim cuncta ibi forrirer gesta a nobis ea ordinis incerritate, y lig, vr-
banicare dicipoterant, ac si oculis nostris illa vidissemus. Nam antiquorum mostuil-
Serraditur, ve illi qui resipsaS pTOUEOCstX FuCrUNE, sen sibuS perceperanE, carundem
Criptores existerent. Vnde ex historia ab ic opeir, quod in Cirxcovidere lonat, appella-
si conlueuir. Tanto enim quisq; ea qux vidit ee audinir, plenius cdicere porerit, quan.
conullius gratia esens, hac illac q; ad inquisicionem vericarisnon circuntertur
dubic auxius, e anxie dubius. Durum liquidem eA (cripcoris anii
mum, canquam proprii excorrem examinis, ad alietum
pendere arbierium.
Potz en.
distari

## Folio 469 — 886285755:0487
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000487.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
EBER SECY NB VS.
EA PY T X L 2L
Imperator paruum suum borratur ad transicendum cum duce Saxoma.
TCTR consummato teneicer vix labore, priniceps ad tamiliaria remeans domi
cilia, alloquitur in continio Racisponensium patruum suum Llenricum ducem, ve
ci de cranlactione Facienda cum alcero FTenrico, qui iam (vt dictum cst) ducatum
Baioarix indicio principum obrineexae, persuaderer. Cui dum ille tune non ac-
quielceret, irerum diem alium, quo cum luper eodem negocio per incernuncios
r0 convenirer, in Baivaria versus continium Boemorum constitmit. Oud princepsre.
niens, Laberlaum ducem Boemix, Albertum marchionem Saxonix, lerman-
num Palarinum comirem Rheni, cum aliis viris magnis obuiostrabuit. Pancus et-
enim eos qui remanserane, ob iplius seltorum magniticentiam, inualeraE MCtIIS,
veomnes vlero renirent, ex quilibet Familiaricatis eius gratiam oblequio conrende-
recinmenire. Ouantum etiam ltalis cimorem incusserit Factorum eiusmemoria, ex
legatis Veronentium perpendi porest, quod in proximo, Deolargiente, plenius di-
cendum erir. Accum multis modis aderanligendum, nos, qui mediacorum ibi vico
fungebamur, operam daremus, intecto adhuenesocio, inlalurati ab invicem sepa-
racilli.
C A P V F X X V ITI.
Duomodo apud Rarispona Plenricus in possessionem Baivaria ducarus mintitur;
es de controuersiainter Mocuntinum archiexiscopum, es Permannum Pala-
tinum comitem de Rhehoqualiter Ratisponensis exiscopus Pardeniens inera-
tiam principis redierit. Lum de lecatis e excusatione Veronensium, ac corun-
dem reconciliatione, e qua atisfactione Moguntinus archiexiscopus, es P aba-
DOSFHXCMC Octobre, imperator Racisponam Norici ducacus metropo. convencur
lim, curiam celebraturus ingredirur, habens sccum Hlenricum, Flenrici ducis f- Imperi Ra-
lium, in possectionem ciuldem ducatusmictendum. ILxec ciuicas super Danubium, Pona
qui rnus erium Famolissimorum Auminum in Furopa a Loposraphis dicitur, ex ca
Parte quapraedicto amni duonauigabilia, Regnus scilicet de Naba, illabuntur Aumi-
na, Polica, ed quodraribus opporcuna bonaq.e sic, vel a ponendoibirates, Ratisbona,
vel Ratispona vocatur: Baioariorum quondam regum, modo Ducum sedes. Venc
runt ad eam curiam Arnaldus Noguntinus archiepileopus, _ praedictus FTerman-
nus Rheni Palacinus comes, rterque alter de altero querimoniam facientes. Denigue
manence in Italia principe, corum pene crancalpinum imperium ledicionibus mo-
cum, Ferro, Aamma, publicisq; congressionibus curbatum, absentiam sui senSIEPEX-
40 sulis. Incer quos duo hiprincipestanco ad nocendum efticaciores, quanto Forriores,
coram penc Pheniprouinciam, _ prxcipue Mogunrina ciuicaris nobileterritorium
praeda, cxde, d incendiis commacularant. Igitur ledente ibi in publico consisto: HenricusN
rio Imperatore, iam Expe nominacus Flenricus dux polettionem luam, pacrum que privienus
en. X. dit
Cuorum recipic Ledem. Nam de proceres Baioarix hominio ex lacramento sibi obli- Bavaria
santur, e ciues non solum iuram ento, sed etiam ne vllam racillandi porestatem ha-
Derene, vadibus obtIrMANEUT.
Impetitur ibi tTardenicus, qui nouirer per electionem cleri ex populi, ee me-
rropolicani sui consecrationem, pontiticatum eiuldem civiratis acCeperAT. RegR- Harenient
lia liquidem, qux iuxtarationes curix, nulli episcoporum, militi, ancequam dema- Rarispon et
nuprincipis sulcipiantur cradere licet, ipse huiusreineleius, impremedicate morance malla
adhiuc in lcalia principe rradiderat, ob ea in caulam policus, dum de factum inficiaris
qualicarem ve Facti detendere nequic, compolitionis incurrienoxam. C’ aereri quoque
qui ab colusceperant, quique iurta luam conditionem d Cortem, in plusre minus-
re consimili paena damnaneur. F.At enim lex curix, quo d quilquis deordine prinein
Mus comes inpacem redierint.

## Folio 470 — 886285755:0488
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000488.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
DTTONIS DL AESTIS FRID. L TML.
1155. Dum principis lui iram incurrens, compolitionem perloluere cogatur, centum 
brarum debitor existat: Caereriminoris ordinis viri, sine ingenui, siuc liberi, velmini
Atris decem.
Adeandem curiam epilcopus Veronensis à populo suo ad Imperatorem desti-
natusvenie, habens sccum praedictos duos equites, Carzabanum s PCac. Oui cum
Praelencix principis admistus fuisser inquit: Princepssloriolistime, hdelissimiti Ve.
ronen (es adcuam destinaucrunnos magniticentiam. Neque enim ego, quiciuldem
ciuicatis quamuisindionus exiscopus rocor, prius hanc lesationem lulcipererolui,
donec omnibusinmaiore ccclelia conoregatis, tanquam Deoteste, ca guae orepro-
Ferebantur, corde le renere rnanimiter assererent. Denique credendum non est, 10
Populum animi vircure praestantem, rerum abundantia pollentem, paltorem anima-
rum luarum deceptionis baiulum Facere. Alium invenire pocerant traudis idoneio.
remministrum. Praetercahimihi collega iunetilune, quorum cutidem innegociis,
Forticudinem in praeliis, proxima tua expertus es expedirione. Credcerso domine
crede quod dicimus. Populus cus Veronenlis, cuus est peculiaris populus, cibitan.
quam domino ee Imperatori Adelicer devorissimus, e deuore Adelissimus. Audie.
runt dum petcouescanlires, quoldam lacrunculos angultias viarum obserua-
reaulostuisse: coonouerunceriam ce coldem debita animaduertione punisse. Audi
vichac Verona d lataca cst. Pon reputar luos cines maiclatistux inlidiatores. AB-
sic veluos ciuesputer, qui larrocinio inseruiunt. Audivierurlum, rndenon medio- 20
cricer indoluir, huius te rei suspicionem derua habere civicate. Ad hocmissi lumuS.
Onicunqhoctua inlinuaur lerenitari, criminator Fuit aliena Felicitare lividus. De.
latorem cum cias, non cognitorem. Nunquidnon sacramento Adelicatistibi obliga
taest Veron. Nunquid cum ab carecederes, incua non remantit gratia: OHende.
rerne (ub bona Adei pallio per Adem Verona principem, quae hoc modoladerenon
Colet xequalem: Vistic amplius: Sed sihis crederenon placet allegationum rationi-
bus, exculac le super hocfacto Verona. Famam purgare, innocentiam probare, iudi
ciocurix parata est coram cux maieltatis CsCellentia.. Recipiat ergo bonus princeps
deuoripopuli sui purgationem innocentix, de convertat indignationis sux aculeos
contra Mediolanenlium ex Romanorum superbiam. Ilac legatione accepta, Impc- 30
racor cum principibus consilium capit. Postea licur cognouimus, in gratiam rece-
Pa est Verona. llam ex magnam pecuniam dedic, ac militiam quam habere poset
Veronesim
purgarie
veronac
rrec
coltata.
contra Mediolanenses ducere sacramento firmairie.
e
∞1156
Indoad parces Rheniseconterens, proximum natale domini Vormacix celebra-
uit. Fanamqueregio, quam Phenus nobilisimus Aunius, extrium Puropaenomi-
nacissimorum Auniorum vnus, incersecat, ex vnaripa Crallix, ex altera Germanieli-
mes, in Frumento e vino opima, venacionibus e pilcationibus copiola. Ilaberenim
ex parce Crallix vicinum Volaoum e Ardennam, ex parce CTermanie syluasnonme
diveres, barbara achuCHOMMa LCMeMS. U tranlalpinis manences principes diu-
Hermannus Palatinus comes remences, ac Hoc quod ablence principecerra illam (ve
tissime seruare porest. Ad hanc curiam Arnaldus Moguntinus archiepilcopus, e 40
cum complicibus luisreisinueneis, alterOolenii morumq; grauicatem, d pontitica-
supra dictum est) praeda e incendio perturbarant, in caulam ponuntur: ambobusq
is paena
cisto
ribus in
Roctam
lis ordinisreuerentiam parcitur, alter poena debita plectitur. Denique vetus consue.
porcari ca. tudoprolesc apudFrancos e Sueuosinoleuit, ve li quisnobilis, ministerialis, velco-
lonus, coram luo indice pro huinsmodi excesibus reus inventus fuerie, ancequam
morris lentemtia puniatur, ad contusionis luxionominiam, nobiliscanem, minilte
rialis Cellam, rulticus aratri rotam de comitatu in proximum comitacum geltare co-
Satur. Fluncmorem Imperator loruans, Lalatinum iltum comitem, magnumim-
periiprincipem, cum dece comicibus compuc. lens, Calespet LCuonscummiliare 50
porcarecoesit. Flocram diltricto iudicio per tola llalasp uspelii lacicudine pro.
Inulsato, cantus omnescerror inualit, vermuerli magis guiclcere, quals venoruu
bini inseruire vellent. AcceMIEadhuiustam inaon Bon ace mentum, quod princeps
ccplaca dirui, quoldant Cprehenlos capirali sencencia plectendo, aliospacibuli
FOreN.
circumquaqs non impiore dilcurrens, nonumoruu lapiotum castra, munitiones, re

## Folio 471 — 886285755:0489
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000489.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
IBF R S F CV N D YS.
cormentocorquendo: Cola Balbata, Pr oplet plaenominatam lirem, huiusgratixe p ar- 7156.
icepsim ficrimeruiE.
C A PVT X XI A.
Deobitu Arnaldi Coloniensis ashiepiscopi, et quod princeps praenominatos duces
ad concordiam reuocare alacebat, es de nuptijs imperatoris cum Beatrice, Rei-
naldi filia, Herbipoli celebratis: ex quare. Iem de legatis a Craecia reuersis, e
quare Gratorum lecalt au praesentiam Imperatoris non admitterentur.
ODEM annO incet Patha X Penecolcem Arnaldus Colonienlis aechiepileo-
Dus, virhonestus, sux  ecclelix reparator, diem obiit. Imperator ad Baioariam
rediens, dies Pencecoles quodam caltro Orronis Palarini privatuscrat. Proxima
dehinc Feriatertia, non longe a ciuitace Ratispona patruum luu FSenricum ducem
alloquens, ad cranlactionem cum altero iridem Ilenrico Faciendam eunc demum in:
clinanit. Prxponebarhoc princeps omnibus cuentuum luorum succellibus, licam
magnos, libiq; tam affines imperii sui principes, sine languinis effusione in concordia
revocare pollet. Seguenti dehinc hebdomada, in ciuitate Orientalis Francix Flerbi- Napria im-
Doli, resio apparatu, mulca principum altipulatione, iuncta sibi Beatrice Reinaldi co- peracoris
mitis silia, nuprias celebrat. R einaldusiste de antiqua ex illuctri Burgundionum pro- Keinaldur
20 Capia orioinem erahens, illius Burgundix comes dicebatur, qua olim a RudolEorege Burgundia
Imperacori LTenrico Conradi Alio, cum restameneo relicta, regnum erat. ILxc eadem comes.
provincia et, a qua Conradus dux, eiusq; Alius BerrolFus duces vocari con (ieuerune.
Ouxe vero huius disceptationis caula Fuerie, paucis ab (oluam. Mos in illa quipene in
omnibus CFallix provinciis seruacur, remansic, quod semper seniori Fratri, eiusq; libe-
ris, seumaribus, leu Faeminis, pacernae hxeredicaris cedat auetoritas, exteris ad illum
tanquam ad dominum respicientibus. Fx qua conluecudine Factum est, ve Cruilhel-
musqui dicebatur puer, huius ex parre patris consanomineus, Conradivero Ducis lo-
rorisfilius, cerum summam dum adhue riueret, illa in provincia haberet. OnOFFaU.
de suorumrebus humanis exempro, Reinhaldo comiri iure haeredicario dominium
30 cestir. Actum esthoc sub FTenricor. Peu Lochario rr. Verum praedictus comesnimis
instirix sux contisus, eracenim homolenis, e exnimia lenitace remillus, curias prin-
cipisodire neglexic. Ex quo Factum est, vrindionatione motus Princeps, praedictam Bursundia
ea occasio
terram Conrado duci concederer, sic q vrerque vicina sibi vendicaret loca. L Ong2 ne Larin
itaq concertatione intancum ve eriam in campo congresu publico ab eis pugnare sensibus co
tur, penevsqi inpexsenciarum dedueta est hac controverlia: donec recenter ab Im- cessa.
peratore, sicur cognouimus, corenore decila est: Duod Berroltus praedicti Conradi
Alius, in negocii transactionem, tres cinitares inter luram de montem louis, L Olan.
namm, Ciebennam e NV. accepit, caeteris omnibusimperatricirelictis. Prorenditur et-
enim hiac prouinciapene a Bahileaid est, a catro quod Mons Biliardi rocarur, ylque curgundia
40ad Ilaram Auuium, de quo Lucanus,
hi vada liquerunt
mplocudo
sarae,
unetan habens dominatui luo cam terram, quae proprie Prouincia vocatur, d dd
eo Aumine porrisicursque ad ea loca, qua Rodahusari recipitur, ee Arelarum ci-
uitas licaelt. AFRcinaldusicte Simonis Locharingiorum ducis Aliam ducens, ab ca
tancum hancpuellam sulcepis, iplame, non mulco postmoriens, sccundum praedi-
ctummorem, cotiusterrae lux haeredem reliquic. Ouam Imperator (ve octensum
Cst) in matrimonio Corcicus, non Colum Burgundiam, se d _ Prouinciam imperioium
diu alienatas, sub rxorisciculo (vrpostmodum plenius dicetur) Familiariter polsi-
50 derecaepit.
eti, pexelenriae Principisnon admicrebantur. Cuiusrciratio lxecFuit. Cum ab cocie-
ca Anconam recestisent, liceras qualdam ligillo luo claulas per lurreptionem acce.
peramI. Igicur redeume ad cranlalpinaprincipe, Craci Camipaniam simul de Apu-
AdeaCuriam Ciuibaldus Corbeiensis abbas, a Cirxcia rediens, venit. Nlamle.
SalaCo, uicum eond Imperatorem destinaes tuctatu, apiet tata Ten-

## Folio 472 — 886285755:0490
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000490.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
2
OFTONIS DE GESTIS FRID. L. TMP.
1256 liam ingrediuntur, octensisq imperialibus liceris, maricima sibi a principe concessa
Fuisse mentiuntur: SicGs indigenas quolque non Tolum auctoritate Imperatoris ter-
craci na. LCllo, Ced_ auro corrumpendo, totam prouinciam ad luam ditionem inclinane.
Inde BaEIaMI Dejue procedentes, arcem vbi Cnilhelmi prae lidia Polra Crant, expir
Bnane. Morruustuit ibi Palxologus, de ad terram suam deporratirs. AdiunabantuF
non lolum exulum, videlicet principis C apuani, Andrex comitis, aliorum q; quino-
vitexterraS Luas receperant auxilio: se d X Roberri C auillentis cuiuldam comiris, ma-
sni deterra illa riri, quem per pecuniam sibi allCxeranE. PFXTCFCATOLISPEnCPOpU-
Iusin ciuicatibus oppidisquemanens, eo quodiam diu Cruilhelmi huius, patrisqs sui
Rogerii errannide premeretur, tanquam de iugo tam grauiliberari optans, illis ad - 10
haerebat. Distamabacur non solum per vicinas regiones, sed _ ad nos vsqueperue.
nic, Ciuilhielmum vel vicam sinisse, vel ex vimorborum sensum amisisse: Crxcosiam
omnes illas polsidere prouincias. Audiuic hoc princeps, indignatione que motus
consulcabat diurissime, an praedicti legari, qui ex parce principis sui Manuel aduene.
ranc, praelentix lux admittendi, veltanquam craditores puniendi, vel concempribi-
litertaculeacem redcundi accepturi Forent. Pandem inclinatus quorundam preci
bus, audientiam eis praestare disponie, e ob hoc dies eis in Norico castro, mense tu.
lio, Pexlcribicur.
C A PV T ZZX.
Duare expeditionem contra Mediolanen ses indixerit, e exemplar literarum
dehoc. Item de querra Papiensium es Mediolanensum.
PSE vero quamuis Cruilhelmum odisser, nolens camen imperii sui limitestyranni-
caRogerii rabie rurpatos, ab exteris eripi, expeditionem illic iurari fccie. Non
mulrocamen polt, ex quo cognouic Cuithclmum, Fulis Ciracis, Apuliam e C ala-
briam recepisse, consilium mutauie, e ad compescendam Mediolanensium con-
cumaciam iram converrir. Vnde ciustale scriprum ad principes destinatum inve.
nitUE:
Fridericus Dei gratia Romanorum Imperator, ex semper dueustus, dilecto paeruo suo
Oroni Frisincensiexiscopo, eratiam suam es omnebonum.
Ouiadiuinx pronidentix clementia, Vrbis e orbis gubernaculatenemus, iux.
ta diveros eventus rerum, ex successiones temporum, sacro imperio de diux reip.
consulere debemus. Cum enim ea quae necessitaris caula insticura fuerine, cessante
necesSITate cePTare debeant: expeditionem, quam proxime W irtzeburg proprerin-
valionem Cirxecorum in Apuliam iurari pexecepimus, post fugam eorum cibi; Caete-
risqs principibus relaxamus, vead alia imperii negocis prompriores eosinuenire pol-
Simus. Verum quia Mediolanensium superbia iamdiu capuc contra Romanumim-
Perium erexit, ee modo sua Forricudine coram Italiam lubuerrere, vel luo nicicur do-
minio lubingare: ne d canca praelumprionostro cemporepraevaleat, vel oloriamno-
Aram plebs improbarsurpare, vel conculeare valeac, Fucuris casibus virilicer Occur-
rere, de ad destractionem eorum omnerobur imperii excirareintendimus. F. xiudi
cio isitur principum expedicionem concra Mlediolanum a proxima Pentecoste ad
annum iuratam cibi indicimus, quam intime rogances _ pexecipientes, quatenus ad
camnobiscum perasendam, a risilia Pencecostes ad annum, VIma nobis indubitan.
TCFOCCUTTAS: CertuS, quod necte, nec aliquem principum nostrorum moncem A-
DenminUM EanSIrCCOGeMUS.
Denigi princeps ad eran(alpina rediens, Sicur Francis prxe seneia lua pacemred.
didic, sic Icalis absentia suberaxit. Nam non lolum Apulia de Campania huiusmali,
veoltensum est, particepstuit, (ed de vicerior Icalia, absentiam lui sentiensprincipis,
immunis ab hoc curbine essenon potuit. Mediolamen les siguidem mox rex diticata
Ferdona P’apientium renouanbellum, duobus super Licinum fabricalisponcibus;
fines
jam armi
el
Mediola
ensun
Eerocia.

## Folio 473 — 886285755:0491
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000491.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
bIBF R S F CY N D Y S.
Fnes corumirrumpune, opp quoddam Vigeuenum (rbi mulei ex iplis lmuul 1456.
cum Marchione Cuithelmo fuerunt) oblidione vallant, actandem arriticiose ad de-
dicionem conctos, pacem petere a oblides dare compellunt. Sed cum durasnimium
pacis conditiones audissene, rurlus rebellare rentabane Papienses. Igicur Mediolané.
ses perponces quosteceranteran meantes, Lunellum rex dificant, tocum q Peneter-
ritorium Papienlium crudelicer depopulantur.
CADVF XXXI.
De schismate Coloniensis esa propter electionem Friderici ex Gerardi. De
morie Bo Furatis Craecorum. De contentione Coloniensis cleri coram
principe.
 Atempeltate, detuneto (vedictum est) Arnaldo Coloniensi archiepilcopo, cc
lelia illa ad electionem faciendam conveniens, grauillime (cissa est: praepoluis De Colons
e abbacibus Cicrardum Bunmensem praepolicum, maioris vero cccleliae canonicis, ensi poncis
quicunctemporis praepolito e decano carebant, Fridericum Adolh comirisfilium, caru cona
eligencibus. Icaque Imperacoremensetulio, in Norico caltro, vbi Crxeci eiusmaie. cercavio.
Aaci praelentandierane, morante, verxe que ilte parces caulam luam principi ostensu-
rae reniume. Nonlonseante lxc tempora Cirxcorum princeps cum Boririo contra
ZO VnGATOSCOPIAS MIETENS, MAGHUIML LIII dCFTIIIENELI ACCEPIE CXCKCILIS, INFAHEI, vE
e Boritius a quodam qui secum venerat Cumano, qui e Sercha, lagicta EranSFIXUIS
RCCARCEUT. Fa Propter praedicti nuncii, non solum ob trmandum connubium ad
Imperatorem venerant, sedetiam ad indicandam luam de Vngaris, auctoritate prin-
cipis, iniuriam, in veroque Frustrati lunt. Nam ee Imperacor aliam libi (repradictum
est) inmatrimonioiunxerat, _ expedirio contra Vngaros (postulabane enim eam
Proximo Seprembriteri) cam celericer feri vel Ordinari nOn POTCTAE. Admirtuncur
tamen eius conspectui, scripta recipiuntur. Remitritur cum eis Scephanus capella-
nus Imperatoris, per quem princeps de illius principis roluntate amplius cognoleat.
Sed de Cirxcis dicta huncreneant locum. Procedumt Colonienses, aduocatos expo-
30 Scune, de lua verique electione per eriduum coram principe decertane e conrix an-
tur. Pandem princeps verorumqu auditis allegationibus, consilio e iudicio quosse-
cum habebac epilcoporum, aliorum q principum, prxedictam caulam ad curiam R a.
tisponenlem, vbi consilium pro cerminanda duorum dueum lice publicari debuic
producendam decreuit.
C A D V F Z X A l1.
Detransactione duorum curu. Depace facta in Baivaria, e de decisione litis in-
ter Colonienses.
40 TCFFra mediance iam Seprembre, principes Ratisponae conveniune, aC per al
quor dies pralentiam Imperatoris praestolabantur. Dehinc principe patruo luo in
campum occurrente, manebac enim ille ad duo P’euronica miliaria sub papilionibus,
cunetis proceribus, virisq magnis accurrentibus, consilium quodiam diu sccretore. qyansactio
tentum celabatur, publicatum eR. Frat autem txc lumma (ve recolo) concordix. de ducacu
Flenricus maior natu, ducacum Baioarix per Vr F. rexillarelignauie. Ouibusminori Bauaria.
cradiris, ille duobus vexillis marchiam Orientalem cum comitaribus ad eam exanti-
quoperrinentibus, reddidir. Fxinde de eadem Marchia cum praedictis Comitatibus, Marchia
instria du
quostres dicunt, iudicio principum, Ducacum Fecic: cume non Colum sibi, led eV. carus ciule
xoricum duobus rexilliscradidic: nere in posterum ab aliquo successorum luorum inscenitur.
ro mutari poset, aurintringi priuilesio cohrmavic. Acta lunctixc annoregnicius v. im-
Peris 1I. Lcagi ad ciutate, iuxta quodpraeoptauerat, incer patruu ex auunculi lui filium
terminaca sine languinis effulione controuerlia, laecusre dije, ac Ctatim lequenti dic in
publico relidens contistorio, ne Baioaria vicerius rorius regni quieris immunis et
sec creugam proxima Pencecolte ad annum iurari fecit. Porroranta ab ea die vsq; in

## Folio 474 — 886285755:0492
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000492.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 16 lines, status machine
474
OTT. DE GESTIS FRTD L IMP. EIB. TI
(156. Prxesentiarum coritran(alpino pacis iocundicas arrisit imperio, vens Tolum LmBerator
Prideric
_ Augultus, sed _ pater patrix iure dicatur Fridericus. Fnimuero ancequâ haee Cu
riacerminaretur, praesentaris sibiicerum de Colonien(i ccclesia verisque parribus alte.
ramelectionem, cam videlicer quae a canonicis maioris ccclelia Facta fuit, valicio-
asole remiudicans, Fridericum A dolh comiris silium, de resalibus inveltic, (ic que cum a
episco. Romano pontitice consecrandum ad Vrbem milic.
Panta sune qux de cux maiestatis vircuribus dicipossene, Augustorum oprime,
uodsi simul sinc incerpolarione inlipienter efundaneur, ScribentIS PEXFOCAFC [ OV
(encanimum. Ouare huic secun do Operiterminus detur, vead ca quae dicen
darestane, cerrio locus seruetur Volumini.
Hucusque Orto exiscopus Frisineensis Chronicailla deduxit.
LABRF SECYHDE FENIS.
ad Colont

## Folio  -  — 886285755:0493
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000493.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 18 lines, status machine
ator
C1.
ce
1
ua
mer
01
ADEVTOIECOLE
SIAE FRISINOENSIS CA.
NONLCL, DE REBVS GESTIS FRIDFRL.
CF I. ROMANORTHL IMPERATORIS, CON
cinuarxe ad Orronemhistorix,
libri duo:
(unc primum dilisenter recoeniti, ac multis in
locisemendati.
ACCFDMLL YEIVSIESCAIETONCIS APPELIOLA
ad kadeuicum, x r. annorum annales compectens: vna
cum quibuldam Epistolis.

## Folio 476 — 886285755:0494
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000494.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
SAECON
F R ISINGF NSIS IN SVAM AFLLA.
DECEM PROOF M EV M.
Virisprudentillimis, pace a milita exorciratis, VLRLCOQ HIEHRTCO, lacri
palacii rni Cancellario, alteri Nocario, R aDF VFCVSlancta Frilingenliscccle
six profestione Canonicus, ordine Diaconus, licer indionus, simul
cum incellectu spiricu pieratis abundare.
VFFLKOCAAS generationem pristinam, s autsenter indesti
zans patrum memoriam, multis experimentis invenio, humanarum re-
rum nihil firmum, nihil perpetuum: sed dies hominis velocius transire,
quam atexente tela succiditur, es vitam eius velocius ombra aut vento
declinare. Duod cum multis es marnisclarum sit experimentis, etiam
praesentis operispazina suum nobis exinde praebet documentum, quae ab
auctore sub seicis memoria, venusti sermonis inchoata, ipso (proh do-
Tor) infausta morte praevento, nopra paruitati, velut abortina, es quasi de domini sui funere
rapta ejus tasse paretq ser es s diui Emperatoris Friderici nutu, fouenda ex promo-
venda committitur. Parendum erzo tam magnis praeceptoribus deliberaui, malens potius de
rudis informitate sermonis subire indicium, quam de perfida de sidia, seu deside persidia nota-
ri stam clari ac maeni viri, mihique charissimi domini, tam praeclara materiae caepium opus
exmemoriale, pariter cum illo in interitum atq oblivionem passus fuissem venire. Et vestrae
quidem prudentiae porissimum labor iste debebatur, apud quos exacta sides historia reperitur:
led praeiudicantibus vobis in hac parte diuersarum occupationum curis, non tam vacat ad seri-
bendum distractos animos applicare, quam scriptis aliorum accusationem, vel debitam lauda-
tionem accommodare. Duidam enim, ut ait Josephus, non quod rebus interfuerint, sed in-
certos es inconsruosnarrantium sermones auribus collizentes, oratorum more perjcribere
solent. Dui vero praesto fuerunt, aut vincentis principis obsequio, aut odio eorum qui victi
sunt, contrafidem rerum falsa confirmant. A quorum parte vtrinq mebeatum aestimo, qui
in his quae audiui, non passim quorum libet relatoru rumusculis sum me perpessus abrumpi: nec
inhis quae perme connoui, gratia principis, seu fauore mea gentis falsum quippiam addidi.
Siquis autem superioris operis facundiam, habita collatione cum arido nostri ingenii eloquio
contulerit, veniam placatus tribuat. Fateor equidem, quod renuismihi spiritus est, ad exci-
tandam minutam tibiam, nec dum ad impledam superioris auctoris venerabilis praesulis tam
marnisicam ex copiosam scribendi es dicendi tubam. Sed vbi eloquentiae e styli mesuperat
pondus, sensus ex interra veritasrerum cestarum, Deo proxitiante ex aequabit. Positaqe am-
bosin hoc Opere praeceptores, testes ex iudices elizo: rocans, ut exactum a me laborem sine con-
rumelia suscipiaris, es qui rebus ipsis tanquam familiares ex conscii secretorum interfuistis, (
quidcorricendum est, ad reculam veritatis emendare, si quid parum, aut superstue dictum est.
vel radere, vel superaddere, quantum satis est, non pieritemini. Feo etenim reuera nist ve-
stra fretus ope acstudio, sub hoc fasce succumberem. Frustra perme conatustanti imperato-
ris cestaattingere, cuins (i quis magnitudinem animi ex imperii cum annis conferat, et atem
oltra putet. Ttaenim late es marnisice per orbem terrarum armacircuntulit, tantum ope-
rum pace, belloque sesit, ut qui res cius lezerit, non vnius, sed multorum factareeum seu rmpe-
racorum arbitretur.
C
ADI
DE

## Folio 477 — 886285755:0495
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000495.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
1
AI
 
2ISL1LL
SIS CANONTCI APDENDTOIS ADOT-
TOHEM, DE RED. OLSFLS TKIDBALCI
LM P. AVC. LIBER L.
A PVT I
Deprocivetu contra Polonos. Desiuterra, es more illius geniio.
ROErAZO in Alemannix parribus summaprudencia
imperio, cora terra illa iam inulitatam _ diuincogni. Cen
cam eraquillitatem asebat. P. d deniqs pax in Germania
exat, vemutari homines, cerra alia, calum ipsum mi-
tius, nollius q videretur. Imperator autem tanta quie-
cenon ad ocium, non ad volupeatum illec ebras abute.
bacur. Indionum siquidem ratus est, si exercitacum bel-
licis nesociis animum sine reilicatibus imperii per de-
ata
Sidiam dilTolui pateretur. Anno icaq ab incarnatione polonia
Domini M. C LV FI. mense Augulto conra POlOnOS descripcio.
procinctum ovet. F.st aucem Polonia, quâ modo Scla. anno X157.
viintrabitane, sicur placet his qui sicuscerrarum deseri-
peionibusnotane, in tinibus superioris Germanie, habens ab Occidente Oderam Au-
uium, ab OrienteIculam, a Seprenerione Ruthenos de mare Serchicum, a Meridie
Syluas Boemorum. Ferra reigs nacuralibus Ermameneis munirissima, nario tam pro-
pria Ferirate, quam vicinarum contiguitate gentium penc barbara, ee ad puonan
dum promprisima. Aiune enim eius maris, quodillius terrx licus alluie,cales esle pro-
uinciarum habitatores, qui famis tempore lemet deuorene: _ cum perpetuisrigeant
alsoribus, ideoq nullam possine aericulcuram in guibusdam locis exercere, venatio-
20 nibusdmortibus dedicisunc. Omnes aurem piraticam exercent, ex insulas Oceanis
Flyberniam e Bricanniam, Daciam quoqu inquietam, licet in alio licore reperianEuE.
Falium (reasolet) nationum ricinia, nonnihil acrocicaristanquam derubiginolo ter-
rocariem libi Poloniastricuere. Vudenec principibus luis fidem, hiecnaturapropin.
quis debicam inveniuneur gratiam coneruare.
C A PVT II
Duae causa fuerit illius expeditionis.
Fhuius expedirionis txcratio fuir. Boirzlaus, Cazimerus, ex certius irem L obiz.
laus, qui Gererudem neprem Imperatoris, Eliam L. eopaldi Marchionis AultriX Beu Polo
Corcitus Fueratrxorem, toram terram Funiculo haereditaris tenere debebanr: maiore ncicansa.
nacu, quem vicimo poluimus loco, nomen ex honorem Ducishrabence. Duo a Fratri-
busper vim cum regalis sanouinis exore proiecto, e ad Conradum Romani Imperii
cunc principem pertuga profecto, _ clementer recepto: missa ad praenominatoscy-
tannos crebra legatione, vein pristinum Cacum Fratrem reciperene, rex sprecus ett,
Ducisis exilium viqs ad obitum regis durauit. Divo aurem principe Friderieorerum
summam subernante, pari modomandatu eius Aoccipendere sibi impune arbicra-
BaNEUT. Cesicvero his secuS aC raci lunE. Nam e altioris spiricus, ex acriorisingenii
prinicipem, mulciplicaca iniurix rerius distimuilare Facinus non (inebans. ACCCAIE

## Folio 478 — 886285755:0496
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000496.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
RADEDLCI DE GESFIS FRID. I IMP.
1557. Eguidem adhaec, quod rel debitum sdelitaris Caeramentum oHerre, vetsolicum sin-
sulis annistriburum quinsencarum naceat pa lacte ane
rane, calibusq indiciis aperre se ab luperio deleiuille, ee non clanculam, ledcuiden.
rem rebellionem moliri proroltabanEUT.
C A P V Y III
Duomodo Imperator Poloniam intraverit, es quidibi fecerit.
aum munita (ic, ica vepriores reges L inperatores rix magna disticultare ad Auuii l
Oderam peruenissene, Frecus ope divina, quae vilibilicer exercicum praeces, clausu.
rasillorum, quas in angultis locis praela densitate syluarum Fccerant, de magnamole
ingeniose obstruxerat, penetrauie, ex L L. K alend. Septembris praenominatuamnem,
quiexilla parce cotam Poloniam qualmurus ambit, es protundicare sui surgitis o-
nnes excludicadicus, praeter opinionelincolarum, cum magno exercitu transua-
dauie. l’ancum enim omnescenebal clan cundi deliderium, ve alii natandi, alii quod.
liberimtrumentum Fors obculisset, eo pronauicularren docrantirent. Ouo vilo, Po.
loni detam improuilo malo perculi, e rehementer exterrici, cum iam nihil peaeter
exicium lui, e destructionem terrae superesse riderene, quamuis auxilio vicinarum
Sencium, Luchenorum ridelicet, Parchorum, Prulchorum ee Pomeranorum, maxi. 20
nu collesissent exercirum. iold Lusa spem riex constituune: adeo desperatione
Colrepci, re proprium Colum, propra parriam suismanibusincendendo raltarent,
insuper _ arces ac munitiones delcructenc. Incer quasmunicistima castra, Glogouia
videlicet, de Birum, qua prius ab holte Capranon fuerane, ne anosrisibidem praesidia
Ponerentur, cremauerune. Imperacer Lesientes insccurus, de territorium epilcopii,
quod rocatur Vratislauia, cranscurrets, in epilcopatum Polnanienlem totamq ter-
ram etiam ipleione e gladio depopracus est, indignum xstimans eis parcere, qui in
sciplosram crudeles hoctesinventituistent.
C A P V Y
11
Duomodo dux eorum ad deditionem venerit.
ram, populu q; suum periclitari, CE PTOPE CNCAdINCETITM CeTMeTCE: BarOneS e
principesnostroscum pernuncios, cum in propria persona conveniens, multis preci
incolerabilem calamitarem rebellion ucare sencentiam: debere aurem dedignari
MIPERAZOR erso cum magnis copiis Poloniam; quamuis arte de nacura admo.
rolonia
crederie
hastaca.
OTEZLArS dux rebus suis rimum taum cernensimminere, cum toram ter-
bus, multis lachermis, inulcis quoq: promistionibus, re subiusum Romanx ditionis,
e in gratiam principis recipimereretm, petulauit. Salutare securus consilium, ance
dominostumiliores, non cum cuius inporestate sic Romanum imperium. Impera
coltamdudum cdoctus hanc nobilicatem,
praemacuram, cubiram, et a edaramnolens eruenare victoriam, ducem ad dedi.
Parcere prostratis, ex debellare superbos.
tionem recipiendum decreni.
Potonuse
Cers recon
iliarm.
A P Y F V
De conditionibus pacis, es reditu Imperatoris.
FaoVE in praedictoterticorio epi (Copatus PolZnanien (is, circa partes C rilgouue,
Praetacus Duxpedibus Imperatoris prouolutus, inceruentu principum, hoctenore
in gratiam receptus est. Primoiurauiepro se, a proomnib. Potus, Guo talctiuus 50
duo milliamarcarum Imperatori, e principibusme, plcanel A L. MalCas alI
decerra debitam Fecerat Adelitatem. Iurauic quoq; lcalicanes PCccoc. Vee
exuladionominiam Romani imperii non Fuerir expullus. Deinde pollicitus est dare
Curix CC. marcas argenti, ob cam negligentium, quod ad Curiam non vencrat, nec
inrauto ale Doial da Cutram Masdeburs cetebrarcamre
MIrO

## Folio 479 — 886285755:0497
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000497.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
LIB F R P R IM V 3.
hire deberet, uea iudicium _ sententiam Polonorum _ Boemorum, supex queri- 11).
inonia tracris lui expulli plenarie responsurus. Sicqueiurata principi hdelitate, LiCur
mosest, _ de supradictis omnibus Aidelicer adimplendis accepris oblidibus, Ciazime
rovidelicet fracre ducis, _ aliis nobilibus, gloriolam adeptus victoriam, Deo ducete-
licitet AuSCMCuS LCuLur. Ipletamen Dux dolis plenus, e acerbam dominationis
Caphneea Clens, iamiam luispromilsionibus (ve postmodum patuir) molie.
bacurinlidias. Nlam nec ad C uriam venic, nec luttcientes pro le procuratores mil:
Hralicam quoqe expedicionem, violaco sacramento, mencius est.
A PV Y Y
Deindignatione principis aduersus Craecorum legatos.
On mulio Posapud FTerbipolim ciuitatem, Constantinopolicani imperatoris
eoaricoram principe cum muneribus suam peragune legationem: quia tameM pericalu
verbrcorum in guibuldam Faltum regalem, _ Cexcum in lubornato lermone vide. lesacorum
baneur lapere rumorem, Imperacor eos despexit: dx nih in melius commuratalenten. Craci imp.
tia commodius sibi prospexissene, Cheriporerat saluo nunciorum privilegio, dissiu-
lacionem agence principe, prope fuic, oea quibuldam ipnominiolum ee xrumnosum
accepissencresponsum. Placacus camen multis eorum precibus _ lachryinis IIn-
20 perator, veniam insupex his donauit: accepra spontione, quod deinceps spernentes
ampullola, non nili eam quam deceret Romanum principem, e Vrbis ac orbis do-
minatorem, reverentiam suis salurarionibus apPOrTaTeNE. Indulgentiam d oraciam
conseguuri, Fridericum ducem Sueuix, Elium Conradiregis, adhuc adolelceculum, 
iderien
Conradi
in praelentia sua gladio accingi, ex milicem prohceri postulane, ee im petrane. AmIC2 (I- Cas. P. slan
quidem lua Flirena Imperarrix Constancinopolitana, ee ancea e nunc, mulris e ma- dio accnse
onificis cundem puerum risicauerat largitionum muneribus, id G. legatis in manda-
ris dedissecraditur, ne quando nisi compleco nesocio in Cirxciamrenerterentur: asti-
pulance sibi cum magno fauore proprio marico, ob grariam de antiquam amiciriam
cum parre pueri rere Conradohabicam.
C A P N Y
y
Delexaisresis Anelia es eiusmuneribus, es exemplar liverarum ciusdem.
TBFDEm cuncaCtuere ctiam Henrici regis Anglix missi, raria _ preciola donaria,
mulco lepore verborum adornata, praelentantes. Inter qua papilionem vnu quan
ricate maximum, qualicare bonissimum perspeximus. Cuius s quanticarem requi-
ris, nonnilimachinis, et instrumetorum genere, es adminiculo leuari porerat: (i qua
licacem, necmateria, nec opere iplum pucem aliguando ab aliquo huiulce apparatu
superatum iri. Liceras quoque melliro sermone plenas paricer direxerat. Duarum hie
A0 tenOrFuit:
Praecordiali amico suo Friderico, Dei gratia Romanorum Imperatori nuic er
rex Angliae, dux Normannia ex Aquitaniae, es comes Andegavenses, Sa-
lutem, ex verae dilectionis concordiam.
Excellentix veltrae quantas pollumus reterimus grates, dominancium optime,
quod nos nunciis reltris visitare, Calurare liceris, muneribus praevenire, ex quod his
charius amplectimur, pacis e amoris invicem dignacus estis taedera inchoare. Fircil-
tanimus ex quodammodo animum nobis crescere, ee in maius sensimuscuchi, dum
restra promissio, in quanobisspem dedistis in disponendis regninostrinesociis, ala-
crioresnosreddidie, e prompriores. Fxulcanimus, inguam, se cotamente maonih-
s0 centix restrxe alsirreximus, id robis in lincero cordis affectu respondentes, quod
quicquid adhonorem restrum spectare noucrimus, proposse nostro effectui, an-
ciparepararitumus. Regnum nostrum, _ guicquid rbigs nostra lubijcitur dicionis
robis exponimus, de vestrae comminimus porestati, vead restrum nucum omnia dit
Ponantur, e in omnib. veltri tac voluntas imperii. Sicigitur inter nos de populosno-
Arosdilectionis x pacis rnicas indiuila, comereia cura: icatame verobis qui dignirata

## Folio 480 — 886285755:0498
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000498.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
RADENTCT DE GESFIS ERID. I. TMP.
eta
licur veltra serenicatis memocra lcclorum excirat in nobis munerum largicio sic
rosnostri quo qreminilcipea optamus, mictentes quae pulchriora DeneS nOSCrANE,
de robis magis placitura. Rerendire itag; dantis affectum, non data, de eo animo quo
dancur excipite. Demanubeati lacobi, super quanobis scriplistis, in oremagiscrifle.
riberti, de Cmhelmi clerici verbum poluimus, ceste Phoma Cancellario apud
Norhant.
1157. Prxeminetis, imperandi cedat aucoricas, nobisnon decrie volumtas obsequendi. Et
A P V I VII.
ejs Adriani papae.
Denuncys diuersarum nationum, es de curia apud Bisumium celebrata, ex nun-
A DERAHF PExterea divexlarum nationum, vepore de Dacia, Pannonia, Icalia,
=seu de Blrgundia, diverla ICGationes, quarum porritores se muruovidentes, acqi
cercarim ittenteta a up aces alterentes. linguli lingulis tuporem paricer e ad.
mirationem addidere. Mensc Oet obri medianre, Imperator apud Biluntium curiam
celebracurus, in Burgundiam iter aggredicur. Fest aurem Biluncium rnamerropo.
leoseiustertie parris, in quas Imperator gloriolus Carolus Magnus luum incereres f.
lios suos, omnesregio nomine gaudences, diuilirimperium: Cita luper amnem Pou-
ba. In qua civicace pene omnibus proceribus terrx illius adunatis, imultis quogi exte. 20
carum gencium, repore Romanis, Apulis, Pulcis, Veneris, lcalis, Francis, Anglis _ Ii.
spanis, per legatos luos Imperatoris aduentum praestolancibus, Feltiuissimo apparatu,
ex Colennitauore excipitur. Tota liquidem cerra cundem Forrissimum cognolcens, de
clementissimum, amore paricer ee timore permixto, nouis illum Falcibushonorare,
nouis laudibus actollere latasebat.
Acpriusquam ad eius prouincix negocia, scu ordinationem sylus se porrigat
de legacis Romani pontiticis Adriani, ad quid venerint, e quomodo recesserint,
quia ec auctoriras eius parris maior, ex caula grauior, dicendum nobis crit. Prolixita
tem huiusnarrationis non caulabitur, qui macerie pondus, ac cemporis, quo hectem
Peltas procracta cst, _ procrahitur, diucurnicatem dilisenter considerabit. Perlonx 30
nunciorum erant Rolandus tic. S. Marci presbrcer cardinalis, e cancellarius S. RO-
manx ccclelic, e Bernarduscit. S. Clementis presbycer cardinalis, ambo diuiciis, ma-
curicare _ orauitate insignes, ex pene omnibus aliis in Romana ccclelia auctoritate
maiores. Caula veroaduentus eorum speciem linceriratis videbatur habere: sed Fer-
mentum de occalionem malorum lacuisse, postmodum cuidenter deprehensum est.
Principe ergo dic quodam à strepicu, e populicumulru declinante, in cuiusdam ora-
torii priuariore recellu, praedictinuncii in conspectum eius deducti, ab cogi. VE opor-
cebac, licur qui boni se nuncii baiulos alererent, benigne _ honeste recepti (unc. Fx-
ordium autem Termonisillorum in Fronte ipla nocabile comparuic, quod tale fuisse
dicitur: Salucat vos bearissimus pacer nolter papa Adrianus, ee vniversitas cardina- 40
lium S. Romana ecclelix. IIle vepacer, illi veFratres. Paucis que incerpolitis, literas
quasferebant proculere. Ouas _ aliarum quae inhac curbulencia hincinde discurre.
Banc, releripea licerarum, idcirco huic Operi inter lerere curaui, ve quivis lector, qui in
Parcem declinare voluerit, non meis verbis vel asserrionibus, sed iplarum partium
propriis (cripriscractus ex vocatus, libere eligat, reri parri suum relie accommodare
Fauorem. Fenor denique licerarum calis Crat.
resoniium
areuna
A P V Y IZ
ENemplar liverarum eiusdem.
Adrianus exiscopus sernus sernorum Dei, dilecto filio Friderico illustri Romanorum Im.
peratori, salutem, es apostolicam benedictionem.
Expostula PMiperacorix maiestari paucis recroactis dicbus recolimus (cripsisse, illud horren-
orraobno
indicar
dum d execrabiletacinus, ex piaculare Ragicium cempore nostro commissum, in
commne. Lcuconicis parcibus, licur erecto, alesa ea,  lua ad m
moriam

## Folio 481 — 886285755:0499
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000499.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
LIBF R P R IM V S.
moriam renocanes, none srandi admiratione terentes, quod absque digna seueri- 1157.
cate rindicta vsqi nmcrranlire passus lis, cam pernicioli (celerisFeritatem. Oualiter lam Ponet
c Venerabilis Fracelhoster F. L ondonenlis archiepiscopus, dum a lede apoltolica,
remearet, a quibuldam impiis e sceleltis (quod linc orandi animimaerorenon dici
muS) in parcibusillis captus fuerit, _ adhuc in custodia teneatur: qualicer eriam in i-
Placaptione praedicta, viri impieracis, lemennequam, Alii Ccelerati, in cum e in luos
euaginatis oladiis violenter exarlerine, _x eos ablaris omnibus, quam curpitet aEq; in-
honelte cractauerine: _ cua (crenistima cellicudo cognoleit, atque ad longinquas es
remotilsimas regiones Famatanci sceleris iam peruenit. Ad cuius veiq; vehementissi-
10 mifacinorisrltionem, sicutis cui bona placere, mala vero displicere credimus, Con-
Stancius exurgere debuicti, ex gladium, quicibi ad vindictam in aledictorum, laudem
verobonorum est ex diuina prouisione conceltus, in cernicem delxuire oportuicim.
Piorum, de grauillime Conterere pexlumprores. Ju vero ad iplum ita dissimulalse di-
ceris, (aeuiciam neglexisse, quod eoldem non est quare paeniteac commissereatum:
quia impunicarem Cacrilesii quod sesserune, iamiam seniuncinvenisse. Cuius qui-
dem dillimulacionis ee neglisentix caulam penitus ignoramus: quoniam nosin ali-
quo serenitatistux gloriam octendisse, conscientix scrupulus noltrum animumnon
acculac: se dpersonam cuam heur charistimi ex specialis flii nostri ex principis Chri-
stianicTuni, quem in apostolica contelsionis pecranon ambisimus per Dei gratiam
20 Colidatum, (yncera semper dilexerimus charitace, ex debicae cractauimus benignitaris
aftectu. Debesenim gloriosissime Ali, ante oculosmentis reduCere, Gua GFAFANCCF
_ quaiocunde alio anno macer tua lacrolancta Romana ecelesiare lulceperit, quan-
ta cordis affectione rract auerie, quancam ribi digniraris plenicudinem conculerie, d
honoris: X qualicer imperialis inlisne coronx libentillime conterens, benignistimo
Gremioluo, cux sublimicaris apicem Audueritcontouere: nihil prortus efticiens quod
regix roluntaci vel inminimo cognolceret obuiare. Negi ramen paenicernosdelide-
riacux voluneatis in omnibus impleuilse, sed si maiora beneticia excellentia cua de
manunostra sulcepisset, li heri poet, conliderantes quanta ccclelix Dei _ nobis per
ceincremenca possine, e commoda provenire, non immerito gauderemus. Nunc
30 aucem quiatam immen sum facinus quod in concumeliam rniuersalis ecclesie de im-
periicuinolcicur ecia commilsum, negligere ac dissimulare videris, Culpicamur veiqs
acveremur, ne Forte inhanc dissimulationem e negligentiam propeer hoccuns ani
muslicinductus, quod lusgectione peruerli hominis ziz ania leminantis, aduerlus
elemencistimam macrem euam Cacrolanctam Romanam cccleliam, de noliplosin-
digcaltoe (Guot abC) aleselam conceperis, velrancorem.
Obhocisicur, ee ob alia omnia nesocia qux cognolcimusimminere, duos de
melioribus e charioribus quos circa nos hrabemus, dilectos (cilicet Alios noltros,
Bernhardum S. Clementis presbyterum, R olandum S. Marcipresbrierum cardina-
lerm, _ cancellarium nostrum, riros reigs religione, prudentia _xhonestare conspi-
40 cuos, serenitaticux de lacere nostro, ad prae sens duximus deltinandos: excellentiam
tuam rogances actentius, quatenus eostam honoritice quam benigne recipias, hone-
Aerractes, _ ea gux ipsi super hoc, d suxer aliis, ad honorem Dei de Pactolanctxe Ro-
manae ccclelix, ad decus eriam ex exalrationem Imperii percinentia, ex partenostra,
imperacorix propoluerint dignitati, licur si ab orenostro procedane, absq; vila lxe (I-
tatione sulcipias, e iplorum verbis, tanquam li ca contingerer nos proterre, hdem
ran
nonauoeo dul.
A P V T X.
Qualiter Imperator ealem lecationem Papae grauiter tulerit, es litera per ambi-
tum imperus superortcita
rimaliiamiam tronce lua praeterre ridebatur. Prxecipuc camen vnivertOs ACcen
ALTBrSlicerislectis, X per Reinaldum C ancellarium Ada latis incerpretatione
dilisenter expoliris, magnaprincipes qui aderane, indignatione commori lunc:
quia cora clatum concinentia os Palcus acedinis habere, de occasionem Furu-

## Folio 482 — 886285755:0500
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000500.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
32
READEBTCLDEOENTISERID. I IMP.
175Z detat, quod in premissis literis inter exrera dictum tuisse acceperanE, dlignitatis e ho-
noris plenicudinem sibi a Romano pontitice collatam, e insigne imperialis Coronx
Emperato: de manueius Imperatore sulcepisse: nec iplum poenitere, li maiora beneticia de ma-
nueius sulcepissee, habita consideratione, quanta ccclelix Romanx per ipsum pol-
lentincrementa _ commoda provenire. Atgs ad horum verborum strictam exposi-
tionem, ac praetate interprecationis tdem auditores induxerat, quod anonnullis RO.
anorum cemere altirmari nouerant, imperium Vrbis, e reonum ltalicum dona-
tione pontiticum reges nostros hactonus polledisse, idq: non lolum dictis, se d ex seri-
pris acq: picturis repraesentare, et ad posteros transmitrere. Vnde de Imperatore Lo-
thario in palario Laceranensi super huiulmodi picturam scriprum cAt:
Rex venit ante fores, iurans prius urbishonores,
Posthomo fit papae, sumit quo dante coronam.
Talispictura talisqe super leriprio principi, quando alio anno circa Vrbem Fuerat,
per hdeles imperii delata, cum vehementer displicuisset, amica priusinvectione prae-
cedente, laudamentum a papa AdrianO ACCCpIISCMCMOTaEUIE, Ve dC Scripturaparirer
acq; picturatalis de medio colleretur, netam vanares lummis in orbe virislicigandi ee
dilcordandiprabere possetmateriam.
Elis omnibus in rnum collaris, cum Prepitus de turba inter optimates regnide
tam insolica legatione magis ac magis invalesceret, quasi gladium igni adderer, dixit.
seFerunernum de legatis: A quo ergohaber, (i a domino papanon habecimperiums 20
Obhocdictum eoprocessiciracundia, vernus eorum, videlicet Orto Palarinus co-
mes de Baioaria, re dicebatur, prope exerto sladio cernici illiuS MOTFeM INEEMFATCE.
conrificis AEFridericus auctoritare praelentix sux incerpolita, tumulcum quidem compeleuie.
iplosaurem legatos securitate donatos, ad habitacula deduci, ac primo mane via sur
edimisa. Proticileiprae cepic: addensin mandatis, ne hâc, rel illac, incerritoriis exiscoporum,
seu abbatum vacarentur, sed recta via, nec ad dextram, nec ad sinistram declinantes,
reverterentur ad Vrbem. Iphsitaq; sine efficacia reverrentibus, id quoafactum fue.
tat ab Imperatore perrniverlum regni ambicum prouide liceris declaratur, quarum
hiC FenOFFuIE.
Cum dinina porentia, a qua omnis porestas incaelo ee in terra, nobis ChristociuIS 50
regnum de imperium regendum commilerie, de pacem cecleliarum imperialibus ar-
erii ordi dilectiom relera, quod d CapHC S. CCclelixe, cui Chrictus pacis ac dilectionis sux cha-
esics arro. LaClete mpe Caca Menonum, seminarium nalorum, pestiteri norbire-
nencm alace reu. Dgnbus, hin Dcus auertar, torum corpusccclelircom
maculari, viucacem lcinai, interrconum _ lacerdorium schilmatieri pertimescimus.
Cum enim nuper in Curia Biluncii essemus, de dehonore imperii d lalute ccclelia-
rum debita sollicicudinetractaremus, renerunelegati apostolici, allerentes, setalem
legationem nostre alterre maiectati, vnde honor imperii non paruum accipere debe-
recineremencum. Duos cum prima dic aduentus luitionoritice uscepissemus, et (c- 40
cunca (reMos el) ad audiendam le sactenem eorum cum principibusnostris conse.
dissemus, ipsi quasi de mammona iniquitarisinsaci, de alticudine superbix, de fastu
arxogantix, de execrabili cumidi cordis elatione, legationem apostolicis literis con-
Ecriptam nobis pEX(ENEAVCTINE, quarurenortalis erat: Ouodprx oculismentissem-
per deberemushrabere qualiter dominus papa insigne imperialis coronae nobis con-
tuleric, negs tam en poenitentia moneretur, li maiora excellentia nostra ab eobenchi-
cia luscepillet. Flac erat illa paternx dulcedinis lesario, quae rnitarem ccclelix e im-
Perii contouere debuit, quae vinculo pacis verunqs colligare suduir, quae ad veriulque
Concordiam es obedientiam animos audientium allexit. C erre ad vocem illamne-
Fandam, _ omni vericate vacuam, non Colum imperialis maiectas debiram indigna. 50
tionem concepie, verum omnes principes qui aderane, tanto furore ex ira lunt reple-
ei, quod line dubio illos duos iniquos presbyreros morris lententia damnalsent, nisi
hocnoltra intercepisset prae sentia. Porro quia mulca paria licerarum apud eosreperta
Tunc, e schedula ligillata, ad arbitrium corum adhue scribenda, quibus (licuchacte-
nus consuctudinis eorum fuir) per lingulas ccctelias Leuronieiresni conceprumini.
quica
la concra
ontisie
onoscam
caticu
dignat
antua co.
uestio
Prid. adim.mis conseruandam ordinauerie: non sine maximo dolore cordis conqueri cogimur

## Folio 483 — 886285755:0501
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000501.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
LIBER PR IM V 5.
Muiraris sux virusrelpersere, allaria denudare, rala domus DCi A(POTTATC, CTUICES CX- 1157.
ad rbem eosredire fecim umq per electione principum, à Colo Deoreonum imperialis
Ripeum nostrum Lic, Gen Pame Christi Elii lui duobus gladiis necessariis re- dienicas pet
gendum orbem subiccie, cumq; Perus apostolus hac doctrinamundum intormane.
Aores
eo, no
rie, Cem limete recem honorguun. Quicunq; nos imperialem coronam pro benet- Ponusice.
cio 2 domino papa sulcepe, a mlticurioni, _ doctrinx Petri Contrariis I. Pet. 2.
est, de Mendaciirenseric. inla verohactenus honorem ac libertatem ccclesiarum,
qux iam diu indebitxe leruituris iuso depresa cst, a manu A: Gypriorum Auduimus c-
do ripere, ex omnia eis digniratum luarum iura conseruare intendimus: rniuerlitatem
veltram Cupercantaignominianobis ex imperio codolererogamus: perantesnelio-
norem imperii, qui à consticutione Vrbis, _ Christianxe religionis insticurione, ad
restrarque rempora gloriolus s imminutus extitie, Aidei vestrae indiuita sinceritas,
cam inau dica nouicare, cam praesumpruola elatione imminui paciatur: scientes omni
ambislale cola, Guoorris periculum ante rellemus incurrere, quam noctris
C A P V F XI
De nezociis in Burgundia benecestis.
s Hagestis, Fridericus ad ordinanda imperii nesocia inregno Burgundix ani-
muth incendic. C. uhq. Burgundia aliquando per Le Forresreses habuisset, _E pex
cossuisgentibus praecepra dare lolica fuisser, ex apperieu liberratis, quae (Vr dicitur) res
inxestimabilis est, iamdudum insolentiam e deluerudinem induerat obsequendi. F. 2
itag. cerra, quae non nili mulco labore, ac bellico sudore subigenda purabatur, ita Deo
ordinante, paruit, quod nili alia in regno disponenda incuitabiliter Imperatorem re-
eraxissen, tamiliarirer _x cum paucis vqi drelacum sedem regni Burgundix prOCC Bareundia
derepotuisser. Deniqs (quod modo vicencium excedie memoriam hominum, ali-prncipes
quando concigisse) Scephanus Viennensis archiepileopus, e archicancellarius de Bomagiui
casari pra
30 Burgundia _e Fraclius archiepilcopus, e primas Lugdunenlis, de Odo Valent. epi. stans.
seopus, d Crantredus Auinionenlis, e Siluiomagnus princeps ec praeporens de C la-
ria, tunc ad Curiam venientes, Friderico hdelitarem Fecerunt acqs hominium, ee be-
nehicia lua de manuillius reuerenter (uCceperunr. Arelatensis aurem archiepilcopus,
_ alii omnes archiepilcopi, epilcopi, primates, de nobilesrenilsene, idemgs secisene,
nilimora principem adcun di compendio luxe breuicaris praestiriserim pedimencum.
Milistamen perhonectos valde, de indultrios nunciosliceris, omnimoda subiectio-
nem, _ debicam Aidelicatem imperio Romano compromilerunt. Ludouicus quoq5
rex Francorum vsqs F Duinum occurrerar ad colloquium Imperatoris, le d eo versus  al. Dinio.
Alemaniam icer agente, caeprum non processir. Directis aurem rerq. principu un
40 nunciis, Imperator quidem cancellario luo praenominato Reinaldo, e coinite V dal-
ricode Lenzeburg, rex vero eriam suo cancellario magistro AIderico, se le per illos
ucuo salurarunt. ReliquumFlegationis, revidebatur quidem rrilitati, reautem ve. a relaiioi
ra, recaliporius Fastui studere verinqs videbatur. Nam SICuLCgOMeF (referente vene nis
rabili viro Henrico Precense epilcopo) cognoui, Ludonicus audiro quod strenue
parcibus illis Fridericus prxualuisser, perrimuie, neciam ad colloquium, quod suspe-
Etum habebar, sed ad bellum se ratusprokcilci, clanculum non paruas copias colle:
serac, aded quod sx. epilcopos cum lua milicia rnanocte in Trecensi ciuitate tunc
hospicase memoratus prasulmemoraree. Cumq; cota rerra illa non minitmoeti
nucaret, ip la crepidacio nobis pro victoria purabatur.
C A P Y X
Z1
13
Coriare, nicebantur: ne vrra procedendi Faculeas eis daretur, eadem qua venerant via
cemporibuscanex contulichis opprobrium sustinere.
Duodeoon idem ex sacramentamentiti sunt: ul huags aga tesoria
riae fratre e stio

## Folio 484 — 886285755:0502
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000502.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
1158.
484
RADEDTCT DE GESTIS FRID. L TMB.
bucrant, quod iph auaricia parite u ame caecati, de promissis tidem e Lacra-
Conenem mettarile quidindicarent. Deinde in Baioariam cendens, Racilponx Curiam ma-
Bonan. S C tequencia principum, in octaua Epiphanixe agic. Ibi inter careros quicune
Crebri aderane, etiam regis Vngarix Cailxe legati actuere. Siguidem Fracer eiusnomi-
ne Scephanus, quorundam criminationibus regi delatus fuerat, quali ad regnum alpi
raret, acq; in care auunculum amborum, Belum rirum ralde prudentem, ac adinno.
nandas residoncum, lualorem habere putabatur, procoquod honoriticentius trabi-
toadolelcenti, per sudia colendi, Ferocix vilus est nutrimenta luggerere. R ex autem
suspectum habens tantum Frarrishonorem, ex peiorare ipla de illo veritus, nontam
ipsum quam amicos de Familiares eius iam aperce insimulans, omnia Facta seu dicta
eorum in cximina vertebac: multisqs aduerlus Fraerem vulgatis, pluribus ad corestan.
Reois rnea dum MBOrcinaTIS, PCF MMIMCLASHLCCM HCactIS dicebatuF ad OpEarC. IS antehaC COmper
m tumhabens, quod Komanuntimperium corius orbis esset alylum, Fugiens ad Imve.
prosuem. Lalorem elau, atdmnasq; suas, ac ersa se germani crudelem acerbitatem, lachrr-
mabili conquestione deplorauie: criminationum q luarum imuidiam diluendo, f.
eta gua aduerlum se dicebantur alserere, ex purgarionis sux fidem omnibus consta- 20
re: nunquam calumniatores detore, dum exter cui perluadeatur: iniguissimum esse
quodtratrinon sufficeres paterno cum regno expulisse, nili de capice quoqe luo, de vi
cainnocchcillima suppliciuss mMererur.
Tali deprecatione permotus Fridericus, missis in Vngariam legatis, deresticurio.
neiuvenis cogicabat, imperialem precibus adiungens dignitarem e auctoricatem.
Rexirags aduerlus fracrem, duos de optimatibus regni sui dirioic ad Curiam, epilco-
rum Cerualium de Castro Ferreo, e comiem Flcidenricum, riros opulentos, d co-
Pia dicendi laris instructos, per quos s obiecta diluere, ex de Frarris ciectione inuidia
in cum qui pasluserat, recorquere latagerer: prolequensiniuriasee peccata plurima in
Ccadmista: regni conlorrio secum illum participalie, Colo nomne le illo prioremtan- 30
cum fuille, quandiu germanitaris iura incer se inviolatamansissent. Deinde prauori
consilia (ccurum, qua ad pessima sudia lubricam in adole (cete xtarem impellebant,
ita factum, quemadmodum in corpore, rbi semper dum aliqua parscumelcie, luaq
corruptionetotum corpus debilitat e inficit, ex quo curari desperatur, rescindi opor-
cere. Bellum vlero interentem, poltquam luperacus lic, queri quodiniuriam Facere
nequiniser: fuoam ipsum simulasse, in regno manerelicuisse, donec odia omnium
ex inimicicias aded contra le trmauerit, ve veluccrudelem holtem, e regniinsidia-
eorem pellendum arbicrarentur, ance quam Facinoribus suisillud cruentari, ex princi-
Patuscius monarchiam (cindi ac dilacerari contigisset.
Imperacor partibus auditis, cum ridereerem eo venturam, quod aut in commu. 43
ni diuidendo, aut in rniuscuiuluis condemnatione licem opus esecterminari, con-
ferens quoque in corde luo plurium negociorum occupationes, ad opportunioracem-
pora decitionem huius litis placuit procelandam. Itag; rogatus ab adolesCente, PeF
Teneciasillum cransmmictit in Crxciam. Legatos quoqe regis, accepris ab eismuneri-
busterme admille calenta, simulq eos sua liberalitare honoratos, ad principem suum
cumpacislesacaleCci.
D FrExSrs de Burgundia Imperacor; rebus felicirer gestis, prxediis q conugislue
Tmpcratricis, de qua supra dictum est, ad arbirrium suum dispolicis, in saxoniam
icer Rectic, diesqs nacivitatis domini in ciuitare Magdebure celebrauit, experimen-
eum acCipIenS dC PONOTHS, GUL CVL PLA LACLLMUS) luis nesociis cunc tinem facere de.
per
fater
a
Duomodo apud Ratisponam L. abeZlaus dux Boemorum es  t Calt,  qud
concordarii
Neadem Curia dux Boemorum Labezlaus, rir ingenio ralidus, viribus praepol.
modo etiam Ottonem Frisingensem exiscoxum, es Henricum Austriae ducent
Bohemia
lCus, Como, Matus, allcaclaque machus, Cuus antehac indulerix; obleguy, mul-
conicicalo Tapraecesseront experimea, maximeq nuper in expeditione Polonica maona vir-
decoraca. Tus clarueral, alo reobmerica sua omnibus charusesset, ab mperatore, dC imperis
Priisu

## Folio 485 — 886285755:0503
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000503.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
LIBF R P R I M V S.
primis, ex duce R ex creatur, anno ab incarnatione domini MIC LV PFE. SulcepTOIcA- 0.
que priuilesio de vsu diadematis, aliisq: regni insignibus, laecus reverritur, de ad Trali-
cam expeditionem rex paricer cum Imperatore taltu regali profecturus accingitur.
Ibidem etiam parruos suos, Octonem Frilingensem epilcopum, de Ilenricum ducem
Austrix dissidentes, eo quod praetacus antistes germano Fratri, praedia ccclelix illicice
Sibirsurpare rolenci, omnino concradicerer, in pristinam pacem, de Fraternam con-
cordiamrevocauit.
C A PVT XITTI
Qualiter Frideriens Emperator parres Rheniperagrauerit, es quomo de consiliis reli-
eiosorum ad expeditionem contra Mediolanenses se praeparanerit.
TIs in Baioaria peractis, Fridericus Ribuariorum sines ingreditur, inferiores que
Rheniparces peragrans, nullos sibi dies ocioloseralire pallus est: eos se ratus per-
didisse, in quibus non aliquid de veilicacibus imperii, de iure et iusticia inter omnes
gences conseruanda dispoluiset. Inde tuit quodcam ralido cis Alpes imperio ita pro-
videconsuluisse, Ferocitarem tantarum gentium, canto consilio, ac line armis delinil.
sec, vequod dictumirum est, iam non regnirector, sed rnins domus, vnius reipub. pa-
rertamilishaberetur. Post celebrarum apud ecclesiam lancti Cuiberri Palcha, cursus
20 ad superiores Vangionum partesicer reRexic:ac in domumregalem, quam apud Lu-
eraa diticauerat, diuertens, domui lux, ex Farmiliaribus negociis ordinadis aliquordies
indulget. Inctabaciam cempus quo reges ad bella proticilci solene, ipleq: in proximo
adcransalpina exercirum ducturus, primo omnium in Deospem luam reponens, 2
(citisrelisiolis, ex probatis in Cancticate viris, canquam diuinum eos oraculum consul-
cabat, acq illorum perlualionibus eccleliis Deimulea donaria imperiali largitare di-
spergebac. Omibusinnegociis specialem habebat prxeceptorem, ec laluris anim 2: (UIX Harmano
sidum secrecarium FTarremannum Brixinorensem exileopum, virum qui cunc incer nus Brixm.
scoxi
Cermanix episcopos lingularis lancticaris opinione, ee aulterioris vire converlarione casaris con
Dexeminebac. Floc ad scad(ciro, de secretis luis pii se poncitreis lubmilic deuore conli- fessor.
30 liis, celigiosi ac Christianissimi principis officium exerces, quatenus icurus ad bellum,
Spiricalibus armis ante muniret animam quam corpus: ante caelectibus se disciplinis
Peaesrueret, quam adpugnam icurum milicem militaribus instruere pexeceptis cura-
ret. Caulas aucem belli exvonens, dum casiustas ta memoratus anrictes quam reliqui
Sacerdotes cognouissent, ne dignitas imperialis ab indignis imminueretur, ec (iC PaX
X cranquillicas cccleliarum curbaretur, Calutaribus mandatIS PPXIOHIEII _E PPX=
municum ad proficiscendum contra rebelles animarunt.
C A PV Y XV.
Recapitulatio de legatis Romani ponrisicis, es exemplar literarum Adriani papae.
Vu haecageretur, legati sedis apostolicx R olandus _ Bernhardus rever (i, quan-
casiniurias sultinuerint, in quo periculo fuerine, exponune, grauibusgraviora ad.
iicientes, vein vicionem corum quae se pertulisse dixerunt, Romanx vibis episcopum
Drouocarene. Inhoc negocioclerus Romanus ita inter le diuisus est, ve pars eorum
partibus Fauerer Imperatoris, ex eorum qui missifuerans, incuriam seuimpericiâ cau-
larentur, quaedam vero pars voris lui pontikicis adhaereret. Vnde de hac tempestare
dicturi, sicur supra diximus, lectorem non nostris verbis nicirolumus, ledponentes.
epistolas hincinde directas, ex eis colligat quam partem tucatur, cuive fdus velicper-
manere. Nobis aurem indulsentiam petimus, qui pocius veramqe perlonam, lacerdo-
socalem leilicet, de regalem reuerentia debita reneramur, quam remere de alcera iudi-
care pralum amus. F.xemplaritaqi licerarum a Cummo ponritice ad archiepilcoDOs d
epilcopos luper his directarum calefuit.
Ouories aliquid in ccclelia conrahonorem Dei d lalurem hdelium attentatur, Ponisici
 Cern
Fratrum e coexilcoporum noltrorum, ex eorii precipue qui spiritu Dei aGUINEUF, CuTa nia episco-
debet existere, veea quae male SCla lunG, Scacam Deo correctionem debcacirvenire. pos existola

## Folio 486 — 886285755:0504
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000504.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
2158.
486
RADEVTCI DE CLSFIS FKLO. LTMP.
Iloc autem rempore, quod absq nimioatorenon dicimus, charissimus AliusnO-
Aer Fridericus Romanorum Imperalor, cale quid cgic, quale remporibus aniccesso.
cum luorum non legimus perpetracum. Cum enim nos duos de melioribus tratribus
nolllss Bernhardum cit. S. Clemencis, de Rolandum cancellarium nostri tit. S. NIac-
cipresbrreros cardinales, ad ipliusprae sentiam milissemus, iple cum primium ad cius
Cognerim pralena peletu, aal luer vilus est eosrecepisse. Sequenti vero die cum redi-
rencadcum, d licera loL a ICs auribus legerentur, accepea occasione cuiuldam
recbi, quodiplarum licerarum lelres continebar, insigne videlicet coronae beneficium tibi
ConImuS, IM LANEAM aNII COMMIOLOHEM eXaELIE, VE convitia quae in nos _ legatos
noltros dicitur coniecisse, et qualsusoneste iplos apraelenria lua recedere, dc derer.
ralla relocirer exire compuleri, c audire opprobrium, de lamentabile licreterre. Fis
auom ab iplius praesentia excedentibus, Facto edicto, ne aliquis de reono vestro ad a-
Poltolicam sedem accedar, per ousiles tines eiuldem regni cultodes dicicur poluille,
quicosqui ad sedem apostolicam reme roluerint, riolerer debeantreuocare. Super
quo Factolicet aliquanculum perturbemur, ex hoccame in nobisiplismaiorem con-
Colactoem accipimus, quod ad id ce restro ex principum consilio non processir. Vn.
deconticimus cusd e aoru, consilio ee perluasione restra Facilereuocandu.
Ouocirca trarres, quoniam in isc Factonon solum nostra, sed restra d omnium ce-
clehiarum res agi dinoscitur, chaseatem vestram monemus, ex exhiorramur in Domi-
no, quatenus opponarisrosmurs prociomo Domini, ec praetarum tilium nostrum 20
ad viam rectam quam cirius reducere Audeatis: accentissimam (ollicitudinem adhi-
niu
eatis s
lata.
Perit
siasu
bducan
vomere prxlum plerune, talem ex cam euidentem lacistactionem faciac exhiberi: ve
Sicutmuleorum aures amaricudo sermionis eorum oftendir, ita eriam latistactio nul-
tosad rium rectam debearreuocare. Non acquiescat ide uS HOTCL LBMIIISMII-
quorum, consideret nouissima se antigua, ex per illam vaMMCCCal, Per quaM luIFI-
manus, _ alii cacholici Imperarores incesiMenOLCNHEMT. LRCIIPIOHGMIAICIM L MMITa-
tioneillorum, ehonorem interris, _ Felicitarem in canss Peret CMILaTC. VOS
etiam, licum adrectam semiram reduxeriris, d deao o psld. 30
Cum dependetis oblequium, _ vobis, _ ccclesis velI CBMTCTMABICISHIOCHLALCM. H-
loguin noueric anredictus Ailiusnoster, ex admonitione vestra, noueric ex promisso-
niscuangelica verirato, quod lacrolancta Romana ccclelia lupera pellalI
Deocollocante, Fundata, quantocunqs ventorum rurbine calsalut, s leta tale,
Proresente domino, in scculum scculipermanebit. Nec autem, licutnoltis, deceret
cumcam arduam riam ablqs vestro consilio actentare. Pee Ccts, Guoet aeILS
Imperator catholicus, LCuM alI.
bentes, ut a Reinaldo cancellario luo, ex Palarino comite, qui magnas blasphemiasin
Praetatoslegatosnocros, de marrem veltram Cacrolanctam Romanam occleliame-
admonitionibus restris, Facillime poreric ad trugem Canioris sudii, sicur rir dilcretus,
duidexiscopi Alemaniae rescripserim.
Is literis, caligs legatione percepta, prxe sules Rlemannia communicaro in vnum
assensu e consilio, sediapostolicae in hxec verba LCICHBLI. MatuSICIamUIS, 
certilimus, quod cccleliam DeiFundatam supra trmait Pecta lu gue retus, egue
Rumina ceripetarum possint deiicerc: nostamen intirmiores _ pusillanimes liguan-
grauiter conturbatilumus, e conterriti luperhis, quae incet reccant anclac,  
dohuiulmodi contiserineimpetus, concurimur, ex concremilcimus. Inde nimirum
umrecc cou on pecacore astumali, nis Dcus
auertat, Ceminarium praebitura videntur. Fquidem a verbis illis qux in liceris restris 50
Contincbantur, quaspernuncios vestrosprudentiltimos e honestiltimos, dominum
Bernhardum, _ dominum Roladum CanCCMALIMIMI, VeHCLABIICS PLCSOMCIOS CataI
nales, milultis, commoracrmucaep pelsiou atesmpeltats polenia ca
runc aures sias, quodnos, Callia Gracia restrae laictictima pacermicaris, ca cueripropier
Pacienter audire non potuerunt, neq. aures principum lultinere: omnesita continue.
lmiltra

## Folio 487 — 886285755:0505
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000505.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
LHAT. I SDIBF K L RIM V d.
Siniltrart ambiguaus interprecationem, vel consensu aliquo approbare, nec aude-
mus, necpossumus, eo quod inlolica _ inaudita tuerume vsg; ad hectempora. L iteras
aurem quas nobismisistis, debita cum reuerentia suscipientes de amplectences, com-
monnimus Elium restrum dominum nostrum Imperatorem, licur iussictis, de ab co
responsum, Deogratias, accepimustale, quale decebat cacholicum principem inhuc
modum: Duo sunt quibusnostrum resi oporterimperii, leges Canctxe Imperatorum, impetaton
derlus bonus praedecessorum, d pacrum nostrorum. Ictos limires ecclesix nec volu- ponrficran
muspraeterire, nec pollumus: quicquid abhis dilcordac, non recipimus. Debitam pa- responsum.
crinoltroreuerentiam libencer exhibemus, liberam imperii nostri coronam divino
10 tancum benetieio alcribimus, electionis primam rocem Moguntino archiepi(copo,
deinde quod luperest, caereris se cundum ordinem principibus, recorno(ciimus, rer2-
lemvnctionem Colonienti, supremam vero, qua imperialis est, lummo pontitici,
ouiequidpraeter haec est, ex abundanei est, a malo est. Cardinales in concemprum di-
lectiltimi e reuerendisimi pacrisnostri, ee consceratoris, a finibus terrx noltrx coc-
simusnon exire. Sedcuhis, ex prohis que ex Ccripta, ex scribenda Ferebanrin dedecus
de lcandalu im perii nostri, vlera eos prodire patinolumus. Incroitu e exitu ltalix nec
clausimus edicto, nec claudere aliquo modo rolumus percorinacibus, vel pro luisne-
Cellicatibus racionabiliter cum cestimonio epilcopori  prxelatorum luorum Roma-
nam sedem adcuntibus. Sed illis abusionibus, quibus omnesccclelic regninostri gra-
20 uatx X actenuarxe lunt, e omnes penè claustrales disciplinx emortux et sepulex, ob-
uiare incendimmus. In capice orbis Deus per imperium exaltauic eccleliam, in capice
orbis ecclesa (non per Deu veeredimus) nunc demolitur imperii. A pictura ccepii, ad
seripcuram pictura processie, scriprura in auctoritatè prodire COnAtUE. NNon patiemUE.
nolustinebimus: Coronam ante ponemus, quam imperii coronam vna nobilcum hc
deponi consentiamus. Picturx deleanEUT, SCFIPEIIEX FCTFACtEREIE, VEInECTregNUM CE
Cacerdorium aecerna inimiciriarum ommentanon remaneanE. FLaC _ alid, VEpOtO
deconcordia Rogerii _ Cruilhelmi Siculi, ec aliis quae inlealia Fact a lune convétioni-
bus, quae adplenum prosequi non audemus, ab ore domini nostri Imperatoris audi-
nimus. Ablence aurem Palatino comite, _ in praeparatione expedicionis in Icaliam
d praemisso, a cancellario ibidem adhuc presente aliud non audiuimus, nili quod humi-
licatis erat _ pacis, praeter quod eis pro periculo vicx, quod a populoimminebat, pro
viribus luis alticerie, cunctis qui ibi aderane, huius reitestimonium ei perhribentibus.
Decarero lancticarem vestram suppliciter rogamus _ ObsCCrAMUS, VE nOsEX PArCA- Admonet
risinhemicaci, vemagnanimitaté hlis vestri, licurbonus pastor, leniacis scripris veltris paris iran
Ccripta priora suauitare mellica dulcorancibus, quatenus _ ccclelia Deicranquilla de- morges.
vocione laecetur, _ imperium in sux sublimitaris Ctacu slorietur: ip lo mediante d ad-
iuvance, quimediator Dei de hominum Factus cs, homo Chriltus Ielus.
C A P V T X V TI.
Luap ocinctum monesapud augustam. e nuncios Romani ponvisicis audiuit.
ELTCLFER ersoprocincummovens, ac apud Augustam Rhetixe ciuitarem su-
perripam Licitluminis castraponens, contluentem ex diuerlis parcibus milicem
perseprem dies operitur. Inrerca Romanus antictes de aduencu principis cerrior esse-
Etusnam lerarieius, videlicer Reinaldus cancellarius, _ Orto Palatinus comes, quo-
rum lupra meminimus, iam dudum lcaliam intrauerant) in melius mutato contilio,
adleniendum eius animum nuncios mictie, (enricum videlicer Cardinalem presby.
terum cic. S. Nerci d Achillei, _ Tacinctum cardinalem diaconum Panetae Marix in
Schola CirxCa, viros prudentes in secularibus, e ad curialianegocia pertractanda
10 prioribusmissismulco apriores.
 PV +
X V
Delegatis principis, quos misit in ltaliam.
TE_rmancequam horum iter _nesociaprolequamur, non ab re est de prxelatis
rexat at aatoe Gculo Pale d CM PBAC. AClaC YEIGUC

## Folio 488 — 886285755:0506
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000506.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
R A OEY +CL DE GESTISFRID. L IML.
XI58. hsplaeclaus nispersonarum spectabilicas graciola, generis nobilicas, insenium lapl.
Encomum Cnera valiau, a imperterrici: quippe (rcalias de quibusdam dicitur) quibusnul.
achii. Ius latotentus, non locus vilus asper, non armatus hoctis Formidololus. Nulliussi-
9Kemolds B1 dcMC Me Kodinis graria Faciebane. L. audis auidi, pecunix liberales crant, glo-
hassele im Tiaminsc, divitias honestas volebane. Srasiuvenilis, eloquencia mirabilis, pro-
perratis Ca Pemoribus aequales; praecer quod rni ex officio _ ordine clericali necellaria inerae
manlierndo _ milericordia: alteri, quem non line caula porcabat, gladii leuericas di-
gnicarem addiderar. Flismoribus, calibusque sudiis sibi laudem, imperio sloriam, de
veilitates non modicas, domi, militix q peperere, adeo quodtueremporispenenitril
ingens, nullum exquilicum virturis Facinus in ea expedirione seltum est, in quohos1o
heroas, aucprimos, aur de primisnon compererim exticisse.
A P V T XIZ.
Duomodo praecursores imperatoris in Ttalia castrum Rivola in deditionem accipi-
unt, e inramenium quale imperatori facere promiserint exiscoxi, atque alia civitates.
inolaar JPa OV E inprimo luo ingressu in Ttaliam, castrû quod Rivola rOCaTIE, Super Clau-
suram Veronensium sicum, nacura lociinexpugnabile, in deditionem accipiur: exi-
stimantes praesidio ciuldem intam srictis locorum Faucibus nostros clementiorem
adicum veniendi e redeundi invenire. Pxcepri cumagna trequenria _ honoriticen- 20
cia epilcopiciuiumq Veronenlium, tam illic quam in aliis ciuicatibus fidelitatem Im-
Peratori, ex adminiculum expedicionis, ractis lacrolanctis Fuangeliis, prominifece
runc, viam q: venturo Imperatori praeparances, eius aduentus Adi ee vriles praecurso.
res exticere. Sanchac estForma lacramenti, in qua omnesiurauerunE.
Formulasa. F.goiuro quod amodo in anrea ero tidelis domino meo Friderico Romano-
rum Imperatori contra omneshomines, licut iure debeo domino ex Imperatori, e
adiumabo cum recinere coronam imperii, d omnem honorem eius in Tralia, nomina
tim _ specialiter ciuitarem illa, _ quicquid in ea iuris habere debet, rel in omnivir
cure comitatus velepiseopats VI. Regalia lua ei non auteram ibidem, nec alibi, ee (1
Fuerincablaca, bona fde recuperare de retinere adiuisabo. Neqi in conlilio eroneq. in 30
Facto, quodricum, membrum, vel honorem luum perdar, vel mala captionetenca-
cur. Omnemandatum eius, quodiple mihifeceric, per se, vel epistolam luam, aucper
legacum suum, defaciedaiustiria, hdeliter obseruabo, de illud audire, vel recipere, vel
complere nullomalo ingenio cuicabo. Flac omnia obseruabo hdebona, linefraude.
Sicme Dcusadiuuet, ee lixc lancta quatuor tuanselia.
a l V L AL.
Drconis
mici
elarius
amenti
eliu
nperi.
Duomodolerari princixis ab Lalts ecepu, Ga patrauerint, e cur Otocomespa-
Rauennale a Mediolanenle, d de lustraganeis corum x r Epilcopis, vecnon C omi-
ribus, Marchionibus, Consulibus, de primis omnium circaiacentium ciuiratum: id q
veraciter alserere porero, multis ante haec regibus denegatam eam quam tunc probi-
tate lua cuicerunt ilti legati principis magniticetiam _ gloriam. Inde Per Romanio-
lam d Amiliam iter agentes, exarcharum Ravennarem vilitane, nulqua segnes, nuL
qua incauri peragere, que negociisprincipis, ac regni reilicaribus protucura nouisenE.
IndeperAriminum verlus Anconam cendunc. C ompererant. n. L Ogothecam Ceu Pa-
Crecorum lxolosum, cum aliisnunciis Constantinopolitani Imperatorisibidem morari: specie so
quidem, quo aduerlus Cruithelmum Siculum largirione pecunie milices, qui Colidarii
VocantI, ColligerenE:re autem vera, reciuicares maritimas (quod Expius antehac aE-
tentatum nonimus) seu vi, scu dolo, lub Crracorum redigerent ditionem. Cumque
Rauema exeunces, non lonse adhuc à ciuitate processissent, obuios habuere non
paucos demelioribuscerra, qui ad pratatos Cexcorum lesalosieran, ee cumipis
collo-
latii in Cuilhelmum quendam Lauennatensem nobilem manum miserit.
Veronaxer Mlanmamicer axunt, dt venientes Cremonam celebrecolloquium,
xlimauis, curiam tenuere, occurrentibus eis ad eam ciuiratem Archiepiseopis
insidia in
parcht
ncons
Soliderii
percC
moliccs.

## Folio 489 — 886285755:0507
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000507.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
L IBF R
PR TM VS.
colloquium Familiare renueranr. Oua de re commoti ex in iram verti, pro eo quod (c 1158.
despexiste, _Cirxcos spe lueri libi praepoluisse videretur, Orto palatii comes, nec luo-
rum paucirace, nec illoruin remoratus numerosirare, Gladio exerto inmeliorem _
nobiliorem omnium Ravennatensium, nomine Civilhelmum, cognomeco Maltra-
Orconis il
sacta
veclar, manum misie, leq. cum captiuum abducturum comminatus elt: omnibus aliis masnan-
Praerimore de pauore llentibus, de non concradicentibus. Magna _ miranda pEXFaci mica.
Comitis animolitas, quem nec copiolus ciuldem nobilis viri comitatus terruit, nec ri-
cingciuitacis metus permonie, quin relesatus imperii, rbi racio poltulabat, auetorita-
teimperiali vreretur. Pandem lenioribus verbis, de multa suxplicatione mitigatus e
10 placatuS, CepT ItEF PEF CSIE:ACCOMITA CiEXCOS, qui (ve diximus) apud AnconamcC
morabantur, profecturus, non paruam miliciam collesit, e prope cinitarem castra
poluit. Fuocatositaqs ad se, verbisminacibus, e ralde orauibus adorh lunc: quareme-
ritare line principis conscientia calia praelumplissent, non le ignorare Danaum insidi-
a5, d Crxcam alturiam, limulaca humilitate maleticia voluisse, callidissima Fraude
compolica, in arnicos deputasse, quod contrainimicos struxisse pucabantur. Cum e
manitestis indiciishostes Rom ani imperii convincantur, non aliud superesse, quam
reprocrimine laexe maiectaris de ipsis omnibus supplicium (UMaEuE.
Talibusinuectionibus percerriri CErxci, acqs animo consternati, mulra supplica- Gracorum
tione rerba exculationis depromunt, partemq; luam quibus pollune argumetis pur. saugra
terimer
LOSArCCOHANEIT. Nequaquam se ignorare legemm Tuliam maiestatis, que in eos qui con- par domi
era Imperatorem, vel rempub. aliquid molici, suum vigorem excen dic. Verimi ab hoc mucuncur.
suam iplorum conscientiam sele beatosfacere, ficta pro veris non recipienda. Mlagis
coscredere debere benignitatibus e oblequiis laepillime a Crraecis in nostros experi-
mentoprobatis. Peltishorum sic Alemania cora, celtis pieratis liripse Imperator, nunc
princepsorbisterrarum, qui haec aliguando viderir, ee re ipsa expertus tuerir. Aqui-
tas in riuos, misericordia in morruos, honor in principem, munificentia in optima-
cesilxc esse affectus sii erganostrosprobationes certilsimas, fctisque criminationi-
busveriores. Ilis _ similibus se cum magna mentium coneritione, CTraecis de obie.
atis excusantibus, dum nulla fraudis deprehendi poruissent indicia, acceptis ab eis
30 magnisicismuneribus, in Cirxciam eos pacitice remisare concedune, iptique Mum
FinAI FEVCKFMEE.
C A P V Y
X X I.
Qualiter se lezati erganuncios Romanipontisicis habuerint, es quidiisdem Romanis
invia acciderit.
TISDEm diebus (Tericus ee Tacinctus, supra dictinuneii Adriani PapX, Ferrariam
venerane, audicogs quod legati Imperacoris Murinum redissent, non sperantesi-
Ploslibioccurrere, humilicatis formam praebentes, quod insolitum ancea fuerat, ad
Cospergunt: expolitac; caula legationis, quod scilicet ea qua pacis esent, ex honori
40 imperio, in mandatis haberene, dimittuntur. Jam vero aduencum illorum per omnes
Parcesillas, rbi arta montium eran sicuri erant, Fama nunciauerat, mulcoses morcalium
rerum alienarum cupidos id concra eos animauerar, quod pene neminem latebat,
maiestarem imperialem Romanis intenlam existere, quodque vitio auidicatis quilque
ardebac, ac lireoix voluntari obsequeretur, cemerarius intendebat: sperans, in hoc ca-
Culatrocinium honectiorinomine posse palliari. A Ferrariairaqe Veronam, a Verona
per vallem Fridentinam icer agune, habentes secum graria maioris securitatis, vene-
rabilem epilcopum Fridencinum AIbercum. Sed praeualuic auri lacra Fames, qua
quosarripuie, nil vnguam honestum, nil moderatum sentire, vel appetere permiceit.
Nam Fridericus _ Flenricus comites, quorum in illis parribus non parum pOteraL
fo violencia, cam cardinales, quam epilcopum capeos, spoliatos in vinculisponunt, do-
nec Romaniis quidam datus in oblidem, nobilis vir, germanus lacincti, episcopum
surem euidenter divina pocencia liberauic. PTanc camen immanitarem (lenricusno-
bilissimus dux Baioaria ee Sexonix, ob amorem lanctxe Romanx ccclelix, e hono-
rem imperii, non mulco pos probe vindieauit. Nam que ex vadem eripuit, et ComiteE
mulcis malis aucricos, ad dedicionem de lacisfactionem coexic.

## Folio 490 — 886285755:0508
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000508.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
RADEDLCL DE GESTIS ERID. L IMP.
C A P V Y XXII
Duae verbanuntis Romani apporrauerint, item excusatoria literae Aariani Papa.
EREDEKF COigitur, ve iam dictum cA, castra in campestribus Augustx ciuitatis
metaco, ad suam eoldem legatos admirtir praelenriam, cisque clementer receptis,
caulam aduencus exguirir. Illi reuerenter, ac demisso rulcu, rocemodelta, cale lux le-
Sationisaltum une principium.
Prasullanctae Romanx ecclesix, vestrxe excellenrix devorissimus in Chrillo pa.
acerbaru cex Caluraevos, licur charissimum ex specialem lancti Petri filium. Salutane etiam vos i0
moucasurs. venerabiles tracres nostri, clerici autem veltri, vniver li C ardinales, canqua dominum
_ Imperatorem Vrbis _ orbis. Ouanta dilectione lancta Romana ecclelia amplicu-
dinem exhonorem imperii restri amplectatur, quam line colciencia peccaci vestram
Pacisinuica sustinuerie indignationem, ex scripra pralencia, e in ore nostro polix vi-
ux vocis ofticium declarabic. Posthaec verbaliceras efterunt, quae venerabili Ouoni
Frilingenhepilcopo ad legendum, simul ee interpretandum datx lunt, viro viiq; qui
Cingularem habebar dolorem de conrrouersia incer regnum de lacer dorium. P.xem-
plarlicerarum hoc est.
Exquornivettalis ccclelix curam, Deo (prouc ipsiplacuie) disponence, lulcexi-
mus, ita in cunctis negociis magnificenciam cuam lionorare curauimus, ve de diein 20
diem animuscuus magisac masisin amore nostro, de veneratione ledis apoltolicx
debuiset accendi. Vnde sine grandi admiratione non Ferimus, quod cum audito ex
lusgectione quorundam animum cuum aliquantulum corranostuisle commotum,
duos demelioribus, ex maioribus tracribusnostris, Rolandum scilicet cancellarium
tic. S. Marci, d Bernhardum cir. S. Clementis presbyteroscardinales, qui protux ma-
iectacis honore in Romana ecclelia Coliciri lemper exricerant, pro roluntatistuX co-
snirione adcuam prae senciam destinauimus, alicer quam imperialem decuerictono.
rificentiam, Cunetractaci. Occalione liquidem cuiuldam verbi, quod est, Beneticium.
landem. tuus animus (licut dicitur) est commotus, quod rriquenedumtanti viri, sedneccu
iuslibet minoris animum merito commouisser. Licerenim, hocnomen, quodest 10
Benelicium, apud quoldam in alia lignificatione, quam ex impolicione habeat, assu
macur: cunc camen in ca signiticatione accipiendum Fuerat, quam nosiplipoluimus,
_ quam exinsticurione lua noscitur retinere. Floc enim nomen exbono e Facto est
editum, e dicitur beneticium apudnos, non fendum, sed bonum Factum. In quali
gniticarione in rniuerso lacrx seripturx corpore invenitur, vbi ex benetcio Dei non
ranquam ex feudo, sed relur ex benedictione, e bono Facto iplius gubernaridici-
mur, de nucriri. Ficcua quidem magniticentia liquido recoonolcit, quod nosita bene
e honoritice imperialis dignitatis inlignecuo capici impoliimus, vi bonum factum
valeat ab omnibusiudicari. Vnde quod quidam verbum hoc, X illud scilicer, Concu-
limuscibiinsione imperialis coronx, a sensu suo rii lunt ad aliu retOrquerC:MOn Cx 40
meriro caulx, sed de volumtare propria, ex illorum susgectione, quipacemregni e
ccclelia nullatenus diligune, hoc cgerunt. Per hoc enim rocabulum, Conculimus.
hil aliud incelleximus, nili quod superius dictum est impoluimus. Sane quod post.
modum perlonas ceclelialticas a debita Cacrosanetx Romana ccclelix vilitarione,
redicitur, reuocare insicti, si ita est, quam inconvenienter actum (ic, cua, Filiin Chri-
Hocharislime, dilcretio, ve, credimus recognolcic. Nam si aliquid apud nosamariu
dinis habebas, pernuntios eliceras enasnobis fuerat incimandum, e noshonoriuo
curauissemus, sicur Ailii charissimi, prouidere. Nunc isitur quoniam ad commoni-
tionem dilecti Alii noltri Flenrici Baiearix ex Saxonix ducis, duos de tracribusno.
Aris Hlenricum eic. S. Nereid Achillei, ex lacinctum S. Maria in C olmidin diaconos 5o
Cardinales, prudentes liquidem ex honectos viros, ad cuam prxesentiam destinaui,
mus, celsiudinem cuam monentes ex hortantes in Domino, quacenuscostionelte,
e benionerecipias, dx quod ab eis ex parre nostra rua magniticentix Fucrie intima
cum, a linceritate cordis nostrinoucrir cua excellentia processisse, ac per hoc cumeil.
dem Alisnoaris, mediance iam dictohilio nosro Duce, ica cellcudo cua Hudcatcon.
vetire,
Recaripar
ceret
poneise
erbaso
perprosai

## Folio 491 — 886285755:0509
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000509.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
LB E R C P R IM V S
VEHiTE, VEINEEKTE AC MatreM am CaCrOlanEtam Romanam eccletiam, nullius dif. n15 S.
C A PV Y
X Z TI
Quomodo Imperator legatis pontisucis reconciliatus fuerit.
Cordix leminariisu debCaEFCAHETC.
E CxT5, _ benig interprecatione expolitis liceris, Imperator mirisarus est, ele- Poncisicis
menciorq Factus, qualdam caulas alio loco memorandas, quae leminarium dif. e Casarr
Cordix Praestarenr, li don congrua emendatio interueniret, legaris per capitula distin-io
10 Xic. Dous adnutum principis, ex per omnia bene relpondencibus, praelulem q Ro-
manum in nulloresix dignitati derogare, sedhonorem ac iustitiam imperii semper
illibatam conseruare pollicentibus, pacem ex amiciriam tam lummopontifici, quam
omniclero Romano reddidir, camquesignopacis ee olculo, ablencibusperpraelen-
tes destinanir. Sicquehilariores Facti legaci, donatique resalibus muneribus, diver-
cuncinciuitatem.
CAPVF XXITII
Denuntiis recis Daciae, petentesinuestituram suo rezimiltere.
eoli
 ODem loco ildemqs diebus munciirexis Dacixe nuper cleci, principis adleunt scsnum
plaelentiam, poltulances quatenus inceltituram de regno luo regimittere, ac ele
ctionem deiplo Factam ratihabitione contirmare dignaretur. F xaudiuit eoslmpera-
cor, prabico e accepto ab eis sacram etoiuriliurandi. Post redicum luum de lcalia, in-
Fra XL diesresem ad curiam rencurum, ec regni administrationem de manuprinci.
pis, debicae delicatis in erpolica (CCUTITACC, (ILCCDEITUI.
CAPYF XXV.
Quot es quibus vis exetettus montana transivit, es quomodo Brixienses primoim
ani
erii fendu
(NFEKEA conttuente adipsum vndiquevertus copiolo exereimm, nurii divertorum
principum aulam repleuere, quibuslocis singuli eorum cum lingulis exerciribus,
Per areliora montium loca cranlirene, Imperatorem contultantes. P’anex liquidem
erant auxiliariorum copix, quod plurium viarum meacus rix eos prae mulcicudine
Fultinere pocuilset, videlicet Francorum, Saxonum, Ribuariorum, Burgundionum,
Sucuorum, Baioariorum, Locharingiorum, Bocmorum, Vngaroru, Carentanorum,
 cum his alix nonnullae Celriex (eu Germaniex nationes: viri Forces, Bellatores, in-
finitx multieudinis, vario armoru apparatu: imventus valida, e ad bellorumorus im-
Perterrica. Fridericus habito consilio, ex prouida circunspectione vlus, hoc modo eis Erid. in va
40 vias, ex Alpium cransicus censuic distribuendos. Dux Austrix Flenricus, ec icer Hen. C. um secun.
expedon
ricus dux Carentanus e simul cum eis copix Vngarorum, terme DC lagictarii electi, no
Paricerq Comices ex Barones illarum rerrarum, per Canalem, ex Forum Tulii, acque
Marchiam Veronensem. Dux Berroltus de L aringen, vel porius Burgundix, cu L. 0-
tharingis, per viam Tulii Cxelaris, quae modomons touisvocatur. Multa pars Franco-
rum, Kiparioloru, ac Sucuorum per C lavennam, ee lacum Cumanum. Princepsipse
habens in comitatu luo regem Boemix, ducem Sueuix, videlicer Fridericum sliumm
regis Conradi Tracrem suum Corradum Palacinum comirem de Rheno, Fridericum
Coloniensem, Arnaldum Mosuntinum, Flellinu Freuerensem archiepilcopos, cum
epilcopis Conrado Fisteren(i, Daniele Pragenli, Flermanno Verdenti, Cebehardo
50 Flerbipolensi_ abbacibus regalium coenobiorum, videlicer Fuldensi, Augienll. P a-
ceo Marchiones, Comites clarissimos, e valde porentes, quorunomina lCOnCKPeF
Sringere, delicaro (cupioro lectori onerolus exicta. Flis omnibus ipatus agminibus,
imo diuino comitatus praelidio, diuus Augultus Alpium Fauces Feliciprocinctu cepie
vegere. Jam angultias montium laecus exierat exercitus, iam in planis Iralix campe-
Aribus castramierali Euerane, primaque verieuium impecum Buxiaremerein locie
rdutrrici sunt.

## Folio 492 — 886285755:0510
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000510.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
RADENICT DE GESTIS ERID. L IML.
452
T15S. MUMIEIS, CLLLc Cotila, armis aula Fuic excipere. Sedmomen.
Cocmiporislaceratis eiusviribus, lubacta est. Primo a rere Boemorum graviter attri-
ca. deinde in aduencuprincipis, datis L. X radibus, limulg; non modica pecumia, in de
ditionem pactionisreCepta.
C A P V T ZXV I
Duomodopacem in exercicuprincepsiurari fecerit, e delezibus pacis.
 ESTDENTE Angusto, _ ex diversis ciuicaribus tralix venienrem militem pra-
solance, consilioinico, commode _ religiose lacis, prius de pacis quam debelli,o
tractar nerociis. Conventum ergo principum cogens, lerespacis in exercitu conser-
vandascales constituie:
Scacuiius, d trmiter oblervari volumus, venec miles, nec serviens licem audear
movere. Ouod halter cum alcero rixacus fuerie, neurer debet vociterari signa castro-
rum, ne inde sui concirentur ad pugnam. Ouod (i lismota fuerir, nemo debet aceur.
rere cum armis, gladio scilicet, lancca, vel lagittis: led indutuslorica, scuro, galea, ad li-
cem non portetnil tultem, quo dirimat licem. Plemo rociterabitur ligna castrorum,
nili quaerendo hospitium suum. Scd li miles rociteratione signi litem commonerii,
auteretur ei omne suum harnascha, de ciicietur de exerciru. Si lcruusfeceric, condebi-
cur verberabitur, _ inmaxilla comburetur, vel dominus luus redimat cum cum o- 20
mnisuoharnalcha.
Ouialiquem vulneraueris, de hoc SC Fecissenesauerit, tunc B rulneratus per duos
veraces cectes, non consanouineos suos, illum connincere porest, manus eiabscinda-
EuIT. Ouod hcestes detuerine, de ille iuramento se expurgare voluerit, acculator (i vule,
Poreltiuramencum returare, de illum duello impetere.
Siquishomicidium Fecerit, de a propinquo occili vel anico, vel locio, per duos
veraces restesnon consanomineos occili, connictus fuerir, capitalem sencentiam subi.
bic. Verum hrestes defuerine, de homicida se iuramento expurgare roluerit, amieus
propinquus occili duello cum porestimperere.
Si excrancusmiles pacitice ad castra accesserie, sedens in paletrido sine (curoe 20
armis, ii quis eum lae seric, pacis violator iudicabitur. Si aurem sedens in dextrario, e
habensscurum in collo, lanceam in manu, ad castra accesserie, s quis cum laeserit, pa-
cemnon violauit.
Mtiles quimercatorem spoliauerie, duplicicer reddet ablata, de iurabic quodne-
scinitillum mercatorem. Si seruus, condebitur, de inmaxilla comburetur, vel domi-
nuS suus reddex pro corapinaM.
Ouicungs aliquem spoliare cccleham vel Forum viderie, prohibere deber; tamen
Linelice: si prohibere non porest, reum acculare debet in curia.
Nemoaliquam mulierem habeat in hospitio: qui vero habere praesumplerit, au-
Screcurciomne tuum harnalch, e excommunicarus habebirur, et ulierinalus ab. 40
Ccindetur.
Nemoimpuonabic eastrum, quod a curia detensionem habet.
SILeTLAISFIITEM FCCeHIE, RL in FUKEO Eerit deprehentus, E priusFurnon erat, non
ideo suspendetur, sedcondebitur, verberabitur, ee in maxilla comburetur, de eiicierur
de exereicu, nili dominus redimac cum cum omni suo harnalch. Si prius Fur erae,
suspendetur.
bic sciudicioignici terri vel dominusiuramentum pro co praestabit. Actor verdiura.
bi, quod aliam ob causam non incerpellat cum de turro, nih quod putacculpabilem.
Si quisinvenericequum alterius, non condebiteum, necignorum faciet, sed di- 50
Cet Marscalco, e cenebienon furtiue, e imponeceionus luum. Ouod Lille quiamiliE.
equum in via deprchenderir onerarum, non deiicier omusillius, se d sequens adhospi.
tium, recipietequum luum.
Siquis vero villam, vel domumincenderirion debicur, ee in maniis combuce
Si seruus aliquis culpatus non in tureo Fuerit deprehensus, lequenti dic expurea.
Mlli d Vet eractelt.
Fabte
Leses Ca
erenses.

## Folio 493 — 886285755:0511
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000511.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
IB F R P R IM V S.
Fabernon comburer carbones in villa, sed porrabic ligna adhospicium suum, et ibi  S
eomburer: quod hin villa Fecerie, todebitur, verberabitur, _ in maxilliS COmbUreTIF.
Siguisaliguem laeserie, iniponens ei quodpacem non iurauerie, non criereus vio-
latxe pacis:nisille probare pollic duobus idoneiscestibus, quod pacem iurauerit.
Nemorecipiet seruum qui line domino est: quod lifecerit, reddet in duplo quic-
Quidille abstulerir.
Onicung Foucam invenerir, libere Fruatur ea. Ouod h ablata fuerir ei, nonredder
malum promalo, non viciscetur iniuriam luam, led conqueretur Marlcalcoiustiri-
AM ACCEDEHENS.
10 Sed(MerCatOE Lenronieus civiratem intrauerit, de emetit mercatum, _EpOrtavC.
rir ad exercitum, ex carius vendiderit in exercitu: C amerarius auteret ei omne torum
suum, de verberabireum, e condebic, de comburet inmaxillam.
Nullus Peutonicus habeae locium Lacinum, nili lciae Peutonicum: (ed si habue.
ric, auteretur ei quicguidhabet.
Si milesmilici coniria dixerie, negare porestiuramento: li non negauerit, compo.
net ei X libEaS MONCEX, GUIX TUINCCriC In CXeRCITU.
Si quisinueneric rala plena vini, vinum inde exerahacita caure, ne vala contringat,
velligamina incidat valorum, ne ad damnum exercituseorum vinum effundatur.
Sicaltrum aliquod caprum Fueric, bona quix incus lunt auterantur: sednonincen.
20 datur, nili Forre hoc Marlcaleus Faciat.
Si quis venacus tuerie cum canibus renaricis, feram quam invenerir, _ canibus a-
girauerie, linc alicuius impedimento habebit.
Siquisper canes leporarios feram Fugauerir, non crir necesPario sua, se d erit Occu-
DantIS.
Si quislancea rel gladio feram percuseric, e ance quam manu leuauerie, alter OC-
cupauerit, non occupantis erit. (ed qui occideric cam, linc concradictione obrinebit.
Si quis biclando Feram balista relarcu occiderie, eius erie.
Flancereugam archiepiscopi, epilcopi, abbates, daris pro se dextris frmauCrUHE, _
violacores pacis ponciticalis ofticis leuericare coercendospromilerunt.
4 4 1 +
Adhorratio principis post adunatum exercitum.
CraME, GetaSad parteS, vel in quas tacibnes in primis eosbellicus labor, _ voluntas
principistuitaret. Punc Impelace, comencta cum hilaritare invenili regia seuerita-
LE, VE_ETIMCI PAFICF L AIIIAILIIICTCtetur, unde exaudiri posser, consticise, _E PFOCON
qocionchuiuscemodi vsIs OratIONC, COTaTF.
placuic oremationi, ve qualimiuter cls etri regni gubernacula FODCTCUS, CAH- l
ramnobisin veltra probitale alesue prucclua luuciam donauit, quod in multis ex-
perimentum veltri habentes, aluonods benignicaris restrae prae sidio, simul _L COMI-
Iio, quX CIIHGS OCCUTFETIME, qua Cu tempub. Romani imperii curbare ausa Fuerint,
auctoricalem penes Vos, Guoumasconieltis, recoonolcimus. Nlemo nosproli-.
rum videncet Fame, Cici, vigillus, e eue diuersis morcibushorrenda e Formidolola
sononignorams. Lro ad prelium nos accendielibido dominandi, sed Feritasrebellan-
di. Mediolanum est, quod parriis roslaribus exciuic: quod charis liberorum de coniu-
sum ros amplexibus abstraxir: quod hos omneslabores, luairreuerenia de remerita-
ce capicibus vestris in duxic. Iustam robis belli caulam secerune, qui lexicimo imperio
rebelles inveniuntur. Sulcipietis icaque bella ip la non cupidicare, vel crudelitare, sed
paciscudio, rmalorum auducia coerceacur, et boni dilciplina sux debiru tructum
AMtorS exercimstam cilalpinus, quam cran Calpinus connenerat: iammulrirudo
Prucenlium, _C in legC doCLHMIMOLCILILHLVUI COICTANE, OmNiUM G; ALTES INTEHEX
Regiresum magnas nos, et ingeres debere gratias cognoseimus: cuius dum co- amperaroris
110.
Facile reprimenda pucemus. Imperii inquam Romani, cuius apud nosministerium,
bicu nostro bellagerere puraueric, quorum e cuentus rarius est, ex que comicum luo-

## Folio 494 — 886285755:0512
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000512.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
RADEVICI DE AESTIS F RTD. I. IMI.
494
1158. iveniane. Ouod spet acltoram, aurignauiam dedecus à Mediolano vindice sladio
nohprolequeremur, iam indubicae clinc caula portaremus:necram eslet inhoe
noltrataudanda pacientia, quam neggentia vicuperanda. Ministri ergo iusticix, Cut-
Fraglum restrum inste poltulamus, remericas aduerlariorum careat effectu, ec im-
perillatus adnoltra dcdusceod, nostro ministerio debitu lortiacurhonorem.
Non interimus, (ed depellimus iniurtam. Cumque iultum bellum lic, quod exedicto
Superioris poteltatis gericus, de l ee rniuerli, lummam milicix laudem conlecu.
curi demeriris de laboribus tructum congruo tempore recepturi, obedieriam reipu-
blicx reilitatibus exhibete: quicquid robis reilicer imperacum Fuerie, pro viribus ob-
cemperace: diuina liquidem opiculantomisericordia, non legnes, no degeneres inue. 0
nirenos debet inimica cinicas in conseruando, quod anccessoresnostri Carolusee
Orto riculis Imperii addidere, primigi de vlcram ontanis; ille inter Occidentales, hie
incer Orientales Francos, de ad regnicerminos dilatandos adiicere CuFAUETUNE.
Dixerar, verbum g Augultiltrepicus, clamor, Fauores corius exercitus prolequi.
cur, ∞ divina qua dam alacritasimilicibus incidic, Caluris datori vota, ac Fridericolm-
peracori taucta quilque paeria roceadelamantes. Ac Capientes, ex lesum periti per-
luadent, Mediolanen seslicer improbos e intames, iudicistame officio per legirimas
inducias citandoselle, tre Voiiula eisillata, vel contraius in ablences prolaca lentetia
videretur. Legicirmas vero inducias dicunc iudicis edictum rnum, iox alterum, de
c.  ViPLOMIbuS, quodperemptorium nominatur: quod e factum elt. 20
ALIF XXVIII
Mediolan.
dice
aussam en
facta est.
Denuntiis Mediolanensium, ex immutatione atque commotione quae in ciuitate
infectonegorio, ad suos reuetccl. Ms peracor altipulancibusindicibus, ee primis de 30
ac libi conlulereM, dc libentibus alis belli euentum expectarene, nobilioribus d
melioribusmecuralium Glencio addictis. Erhxc quidem in ciuicate.
A XI A
Taore Mediolanentes cum viderene vniverlam vim belli sais imminere espici.
bus, elisum quosad curiam mictam legatos, viros crudicos, e in dicedo acertimos.
Ouicum sepcenalibus, _ strictiiuris actionibus conveniri viderent, neq. principem
Pactione mulex pecunix posse deliniri, luttragio opcimacum Frustra quae lico, pacise
shoste
Cac, omnig; apparatu ad obcoem ciuitatis accingitur.
Facieserar, ex lumma lxritia, acqs lalcMIra, qua diucurna eis requies pepereraL, repente
omniscrilticia inua (IL. Festinare, crepiaate luo quisqs modo e merus periculameriri.
Nedcolane. Icalia, concra Mediolanenles condemnationis proterens sententiam, holtes eosiudi-
Duibusrebusapud Mediolanum compertis, permota ciuiras, atqs immurata vrbis
Adlxcmulieres quibus sux reip. magnuudine belli cimor insolicus incesserat, aAi.
ilis plet
ala ingen
nbellica
empest.
teruen
Itastacilehabetur sinc damno. Prxleteailiuctus, qua magis manuum labore victum
ctare lele, manus lupplices ad caelum cendere, milerari paruos pueros, omnia pavere.
Fuerecame pleriq; (licur alibi de quibuldam dicitur) qui se _ remp. Obstinatis animis
perdicumirent. Nam semper inciuicaribus, quibus opesnullae sune, quias alienum
Coluerenon possume, bonis aliorum et quietiinuidet, noua exoprane, odio luaTUMIC 40
rum omnia mucari sudene, se dicionibus sine cura aluntur: quoniam (vedicitur) ese
quaerens inopiam colerabac, publicis largicionibus excita, rebanum ocium ingratola
Bori praculerat. Vndefactum est, re mulcicudine huius vulgi praevalente, seip. juxta
RFDERLCrSaurem per aliquot dies operiens, expectabat li forre Mediolanen-
lespeenicudo lalubris abincepromo cuoatet,  totu clacs a petsculo-
Duomodo Frideriens ad obsidionem Mediolani properans Abduam transivit.
Principisanin Pocus Correcus reans preltare, quam post aclctuctionem prouin-
eiae cum damrio multorum, de perdicop opulo criumphare. Ilis isicurimprioriperi
nacia
rum consideratio eos propolitum mutare perluaderet. Paratus ctenim crac lerenus

## Folio 495 — 886285755:0513
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000513.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
LBER P R IM V S.
nacia permanentibus, cunctis comiracus agminibus, incipere obsidionem acriter CEa- 1158:
tuic, caltrag movens vlqu act dumen Abduam procestic. Is Auuius Cremonenlium ac abdua sit
Mediolanensium fines meeus dirimens, lapissime attoces eorum contra seleincur- o
susinhibuit, ec cunc quidom proprer liquentes in alpibusniues, non mediocriinum-
datione excreuerac, rupeisq poncibus omninotranluadandi opportunitatem exerci
cui denegare videbatur. Helerac quoq. in viceriore Auminis ripa pugnacissimi de MIC
diolanensibus circirer mille equites armati, qui se ope de adminiculo inundancis Au-
ministacile rada ponresqe detendere posse arbirrari sunt.
rerum contrâ audaces non est audacia tuta.
10 NempeFrustrati sune, cum ex improuilorex Boemix, _ Conradus dux Dalmaria, eti Primicia
suis paruipendentes perreilum, aquis se dederine, e quamuis difticillime, e non line,
Ii Mc
penso
cladeluorum, imperterriri Calhen alucum turencis amnis transuadaverine, vel potius insausta.
eraalaCFIE. Lumerus eorum quos aquarum rehementia involuit, involuendo
SubC, CCCIer ducemos altimabatur. Mediolanenses postquam regem Prater
spem cOlem luam eransisse coonouerune, ance pugnam tuga diliecti, de ad ci-
mneatem reverli lunc: larcina Lelecx, _ praeda rniverla a nostris direpca. IPas primirias
belli, losq; conacus intdultos Mediolanenlibus nonnulli alperius aulpicati lunt,
rerum exitus ex principio merientes. Boemosreliguus exercitus secutus, parsrefectis
poncibus, parsinlano surgiti le immictentes, cam se, quam Carcinascran (poluere.
C APVT X X Z.
Duomodo castrum Tretium ab Imperatore expugnatum sit.
Fi Leurnon longe ab loco castrum quoddam Mediolanentium, Precium appel- Zresium
lacum, in planicie campestri, medioeri eminencia paululum in alcum sublatum: Castrum
quodrua parce iam dictus Aunius Abdua alluebat, alcera muri Forcissimi am bitu, cur-
ris; Eorricudinemuniebatur, poncem tirmum, de aderanmeandum copiolxe milirix
habilem, suis coninuans suburbiis. Augultus commodum ratus adcranlicum (uo.
rum, Ci peaFacum castrum sux subigerer porestari, obsidione cingit, oppugnac, ec in
30 breui expuenac. C astellani enim disciplina milicum ex ingenio concerrici, paulilper
quidem primos lustinuere impetus: deinde cum nullum locum Fusx, nullum de ci-
uicace praesidium sperarene, scientes quod pro rita resilliserat, dexrras postulane, acci
piune, municionem dedune; plurimi pendentes, quod in tam aduer la Forcunaperso-
narum salurem lucracituissene. Fridericus locarisibidem prae sidiis, ad obsidionem ex
vicaris aciesipAtruit.
APV F~XXXI
Demortecomitis Fkeberri, ex auorum nobilium, ex quomodo imperator obhocirae
PDLLOCREDLENFE autem eomHostilem cerram, quidam de exercitrmalx atte
Ccara lacidis auidi, praevenire alios, _ de rirture certando altor alreri superiorinue
niri desiderabane. Incer quoserar comes FKebertus de Burene, vir nobilitate, diviriis casar: alia
de rircure animi ac corporis in signis, cum quibusdam aliis nobilibus, e reralis fami quos su
iret
lix milicibus. Isticocunces in rnum, circiter mille equices armari, sperances se aliquid raria er.
memorabile Lacturos, adciuitatem properane, ex pene vlqs ad porram assulcum faci- cursio.
une, viri dignipro torcicudine, quimeliore Forcuna rsi fuistene. Nam ers caeptum ca-
susinuidie, camen no qualicer cesserir, (ed quid decrenerint accendendum. Fxcipiun-
tur siquidem ralida hoctium mulcicudine: cerratur hastis primo, deinde strictisen si-
so busdimicatur, vixq; in contictu discerni pocerat ex qua parre quisq. pugnaret, per-
mixris viris, _ proprer angultias permutacis: vilum puluis obortus d exciratus ad in-
stornoctis excacabar, rocis aure incellectum magnicudo, de diversicas contundebat.
Neq enim fuga, vel persecurioni locus erat, le d qui inter primossterissent, aut caden-
di, auc occidendi necessitatem habebant, quia retugere non dabatur. Nam e po-
Aeriores viriulquepauisin tronre suos vrsebane, nullum que iner dimicanes bello
tus placatus fuerit.

## Folio 496 — 886285755:0514
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000514.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
436
RADEVICI DE GESTIS ERID. L IMP.
r Vacuum incemallum reliquer ac. Cum autem hoctium mulricudo, nocrorum animos
e peritiam rinceret, iamq cora acies pelleretur, praedictus comes F Kebertus, vni luo-
Eurentem rum qui deiectus fuerac, opem Ferre cupiens, lubito equo prosilic, milicem liberat,
aliocas. Iam q vincentes hostes pene solus pertiirbat, ee ad rallum vique ciuicaris pexsecutus
est. Fusiebant cum rniuer(, neque rim hominis, neque audaciam sustinetes. Verum
protecto tata virum persequebantur, qua ab homine vicarinon poltunc. Mulcicudine
quippc aduerlariorum rndique circumtulus, ad cerram lancea prostratus cst, ee de-
cracta salca atquethorace, capice calus, nemine succurrente, quod locus interclude.
bat auxilium Ferre cupientem. A: ore itaque nobilissimus comes, de rir regalis langui
nisperimitur, magnam de se querelam nontantum apud luos, sederiam apud exteros,0
relinquens. Dictum tamen memini a quibusdam, riuum cum caprum, ee inera ciui
tatem atrocirer decollatum. Occili luncibidem quidam alii nobiles, quorum vnus e.
rat Toannes dux, de maior de exarcharu Ravennacensium, a regii milires N. d N. Ca-
Pei quidam, exreri ad Caltra rCUERtINEE.
Reuertentes AeM Mues Ilterminatio principum, de Imperacoriratus, huius-
modi oratione corripill. MMediolanenses omnia cum deliberatione Faciunt, acgi pru-
dentia, cralaes e Menas CMponendo, eorum q dolos Forcuna persequitur. Nostri
prehensa. vero, quibus ob dilciplinam d. consuecudinem obediendi rectoribus Forruna Famu.
latII, HMLC COHErario pCCCaML. L Non immerito ita rincuntur, depelluntur; quia omniu
PellII ClE, PrXe sente ImPetalore sinc rectore dimicare; cum etia vincere LInCPEX. 20
Cepto ducis, iFaIX LIE. Sciurosesse ait, omnes qui de Cxtero arrosanter egerint, vel
minimum quidpraecer ordinem mouerine, lerum seueritare se in eos vindicaturum.
Circuntula veroasmina principem pro commiliconibus oblecrabane, paucorum q
cemericatem condonari cunctorum obcdiencix precabantur: emendaturos eslepec-
Cacum PExlenSICE CoPealiohe virturis. Placatus Imperator est precibus, simul
e Vcilicare mulcicudinis, Facco duloendum pucans, multamonens, ve posthacpru-
denius SCren. IBIc veto quemadmodum se in aduerlarios vlcilceretur, iam prouO-
Feberruo
m
Milirum
inconsulta
emerita
esare re
catus arctius cogitabat.
VY XXXII
Quoordine, es quo lesionibus cot a Mediolamum ransuili es de aduemu prin.
TaOrE poltera die quae lucesent verr Kalend. Augusti, Fridericus ad obsidio-
nemciuitaris ducens exercitum, omnes copias luas in VEF legiones partitur, prxeti.
ciens lingulis de principibusrectotes ordinum, quos antiqui cencuriones, hecaton-
EaFCIOS, LLCIMMAICHOS apPellatC COnsucuerun, cum signiteris, aliis que dilciplinx de
Ordints custodibus. Premissi aucethilices cum stratoribus viarum ibât, qui asgerum
maliona Corrigerent, ac deuia compranarent, obstacula praeciderene, neperplexoiri-
nereFatis LCTUIT CxerCitus. CMCuM Aquilam _e Signa alia, cubicines e cornicines. SCF. qe
uiingulotu aeminum curs pecmdus cxant, mulis aliisqs iumentis aduchentesmi-
licum laTCInaS. F Los seguebancor qu expeonandis civitatibus machinas_ CCTCFAFOT-
menta portalet. Omnium verotum postrema cratmercenaria multitudo. Or-
tioquodam pelcurexleri, cam Vanao Clamore diuinum implorar auxilium. Deinde
Ociose  cum omni decoreprogrediences ambulane, luum quilqs ordinem relurin
bello cutoaenS. Ouemcunq. Huc hegotio reluri liberum spectatorem conigicat-
ume, nunc ego experientius incelteere puro, quod dicitur; Pulchra vi luna, electart
Peractoicinere Fridericus cum oMM exereitu, circirer C milia armatoru, vel am-se
armanuper vallum, nihil ommmoscrepences, auoum, principis aduenieris aspectus,
verum hanc reverentiam, _ hunusMete disciplinam, an mecum rniuerhsincusseric.
Ingrrum ereo cresione porcarum distribuens exercicum, instruebac obsidionem.
cipis Mediolanum.
nominu
ulicari
dinato calicer milicum itinere, praemonitis qs diligenterne quis ordinem de serat, Mar-
Cant. 6.
u
Sol terribilis v+ castrorum acres orainata.
plius, Mediolani peruenit. ibiq; politis caltris, quamuis prompros ad bellum, milites
Contincbat, ne giid ea die actenEarent.  Vero qui de ciuitate Fuerant eoreMI, CabaME

## Folio 497 — 886285755:0515
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000515.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
IB F R
P R IM V 3.
F, X X X TI
Desitueinicatis, ex moribus cinium Mediolanensum.
E ciuitarisipsius Acu aemoribus cum superiore Libro mentio sierit, id adiicien-
dum videtur, quod campi planitie rndique conspicua, natura locilatissima, am-
bitus eius super cenceha sadia circunuenitur. Muro circundatur, Fossa extrinlecus la-
cepalenisaquis plena, vice atrinis circumAuic, quam priori anno primituis ob metum
futuri belli, mulcis inuiris sindionantibus, consul eorum prouide Fccerat. Purrium
proceritacinon cam re alix cilitares, Ctudent. Nlam in mulcicudine acque Forricudine
tam lua, quam libi contaederacarum ciuitatum, contidentes, impolsibile arbitrati
Cunc, a quoquam regum seu imperatorum luam civitatem posse claudi obsidione.
Vndefactum est, ve ciuitas haec inimica resibus ab antiquo fuisse dicatur, hac vLa TC- Mediolane
es rurbu.
merieare, ve lemper rebellionem principibus suismoliens, schilmate regnigauderer, tonsiinee
e geminorum pocius dominorum, quam vnius luper se iulte regnantis affectaret ny.
principatum, ipsa leuis ee veriulq ridens Forrunam, nec inhac, nec in illa parrehdem
haberet. Huiusrei li quis exempla deliderat, ad L coprandum, qui gesta Lonsobar-
dorum (ubnOTALIERCCUTraE.
A PVT ZZXIITI
De excursu Mediolanensium, ex quomodo, es aquibus excexsi seurepulsi.
LVLStS (vedictum est) incer principes exercitus porris ciuicaris, lingulieorumte
Cinare, parare rallo, Cudibus, Palis, aliisque propugnaculis castra munire, propter
improuiloshoctium excurlus, decerrabanc. Negi enim vineis, curribus, arietibus, alio-
rumque generum machiniscanram ciuitarem accentandam purabant, (cd lonsa po-
tius obsidione Farigatos ad deditionem cogi, vel si Foras propter hduciam mulcicudi
nis crupissene, praelio superatum iri. Oppidani non segnius ea qua necellaria torent,
procurare, munimenta caltrorum disturbare, crebris excurlibus exercitum actenta-
30 re laoicrariis eFundibulariis plerolg; (auCIarO. FFALIM CXETCIA PATEC CXCFCITIS C OMFA-
dus P’alarinus comes de Rheno, germanus Imperatoris, ex dux Sucuorum Fridericus
cum Sueuis, exrerisque iplorum commilitonibus obsidionis agentes negocia circa
Portam sibi destinatam. Mediolanenses opportumum rari, vel proeo quod pauciores Mediolane
aliis aeminibus, ex iunioresaetate, vel quod sequestraci à Forricudine exercitus auxili. siumerum
uminuenire non possene, cos inuadere statuume, sperances Facilè se aurplenum de il-
liseriumphum reportare, aur Forri aliquo parrato Facinore ricam pacilciprolaude. Ira-
que postoccalum Colis, cum praeter vigiles tancum, tocus miles Festa labOreCOrpOTa
Commi quieterecreanda speraret, apextis portis cum pugnacissimis cgreMI, diliectis cu-
Atodibus, rque adiam dictorum heroum caltra excurrune, oppugnant, lauciant. AIC.
40 mani rbiholtes aduentare sen serant in opinata re ac improuila primo perculli, alter
apudalterum Formidinem simul ex cumulrum Facere: deinde alius alium appellare,
horrari, arma capellere, renientes excipere, instances propullare: Clammor permixtus
10.
horratione, Crepicus armorum ad cclum Ferri, cela verinq; volare, proingenio quil pralium.
que, pars cominussladiis, pars pusnate lapidibus, seu alterius generis missilibus. Non
procul abhinc rex Boemorum castra Axerat. Is ex quo bellicum clamorem accepit,
decernilaborantibus lociis auxilio Fore debere. Ouanta ergo porerat velocitare, luos
arma capere, equosalcendereiubet: ipse cum electismilicibus exribicinis, _ cymp2-
nistrispraeire. Non eosmorabanuur vincarum aggeres, seu macerix, non asperitas e
insolentia locirerinebat. Pa vero consueri Sclauorum equi facile cuadere. Nostrivbi
so exlonocubarum ex ermpanorum amici regis aduentum cognouere, animoliores 
latiores effecti, relistere, horcari Ce inuicemne deficerent, neu parerentur hoctes iam
iam Fugicurosrincere. Aderant Boemi, cum demum maxima vicertatur, maximo
clamore cum inteltis signis concurritur. Rex ipse cominus acriter instare, laboranti-
bussuccurrerc, hoctem Ferire, Arenui milicis, se boniregis octicia simul exe quebatuE.
Oxpidanirbividem coriurd ac rarierans, le in mediostioltes deveniste, pec imperum

## Folio 498 — 886285755:0516
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000516.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
LLADLYLCI DE GESTISFRIO. L IMC.
7e
125o. Schisluee Pou, cetz a Vercunc. Nostri Fugiencibusinctane, de vlgi ad angultias pOr.
EATUM DCKIECIC, iILCMSccempus pacem libi de incurlionibus illorum Deperere.
Hlostium quidam occili, plurimi capti, magna pars rulneribuscontecti
C A P V FIZ X X V.
Deassultunostrorum in porram.
Vra verotam superbxe ciuicatistam Famolam oblidionem le non meminicatas
Lnostravidisse, pro eoquodno lolum Alemanici, led ec Tralici regni viresibi adu-
nata fuerane, quilque sloriolus, ac laudis auidus alius alium in aliquo cgregio Facto, 10
vnde sibinomen Faceret, praeuenire lacagebat. Igitur Octo Palatinus comes de Baio-
aria, cuius iam Exepe mentio habita est, cum duobus Fracribus suis, Friderico _ OHo-
neiuniore, alia que libi coniuncta milicia, ad porram quam iphi vallauerane, diligen
ciusholtium conamina obleruabant. Ouadam ergo die dum ociose iplos agere, ra-
tosq circa porram cultodes alpexissent, vilum est cisrentandam Forcunam. Frgo pro-
pinquance velpera, clanculum milices armaciiubene, seruosq ignem cum aridae ma-
terix Falce praeparatum habere, quatenus dato ligno pariter ex improuilo procurre.
rene, ee poncem ac porram iplam, Ciheriposer, exurerene. Parent dicto, acq ad nucum
pracipientium lubiro prosilientes, vlgi ad propugnacula ponris super aggerem dispo-
lica venerunt, ignem c, sicur prae cepri fuerans, haud legnirer iniecerune. P’opulus ciui- 20
tatiscumuler excirarus, improuilometu, incerri quid pocissimum Facerent, trepidare,
cum crumpentibus Aammis propusnacula e aggeres concremari cernerent, cimere
nearidum nactae Fomitem cirius volicando non lolum pôres d porram, verum iplam
ciuitatem pesindarent. Clammox ergo ac cumultus per cinitarem rarius agitatIF, CUF-
runcq permixciinerm es ex armaci, prohibituri incendium. Concurritur intesto Mar.
te cerratur magnis viribus ab verisque, oblcuram noctem, incendium, ee Faculae, Le
dae G ardentes illuminabane, Fragor percurientium, gemicus perculsorum, rocesad
hortantium hinc inderarierelonabane. Fli, vecceptum corum efticaciam obtineret;
illiveionem reltinguerene, nostrosq a porta propellerene, lumma vi conabantur. C0.
micesipsi duces praelii in hoc certamine, sicur d in aliismuliis, omnibus se periculis 30
Proltiruences, sicur opcimi bellarores Forricudinem corporis, ac animi magnitudinem
aded sub oculis omnium clarere Fecerune, ve de corum vircure etiam holtisiudica-
ret, e quinis spectatorrestis heret. Mulco aurem labore consumpro, liteqs inhoram
noctis procracta, miles ad castrareuertitur. Sauciati verinque plurimi, verum atroci
carem eladis beneticium noctis imminuebat. Alii asserune, hoc nesocium clara die
CONTEIMMMAELMI.
A A a V I
A PV Y
Decruxtione Mediolanen scum cosru enricum ducem Austria u corm.
TE C MIMIISPOPUIIAEES MECOLHENSeSFIEDC HaDEHLES, NFETHMUS IM HOIEOSaBC
Treric, rbicempus ex locum inenerune, non cum valida quidam manu, led per-
Paucostine lagictarios, luue tundibularios, incautos lauciando, temericatis atque au-
daciae lux magnicudinem osteneare conabatur. Er illi quidem qui ad luperiorescon-
Aictusrenerane, moderatius agere: alii verotanquam non experti, per lingula mo-
menta excurtiones moliri. Ad portam itaque quam obleruabat Ilenricus dux Au-
Arix, virnobilicare generis ex animiclaristimus, pacruusq Imperatoris, dum Exepius
hanc exercerentiniguitatem, non dignum ratus Facinus hoc line vltione praeterire,
adcorrectionem _ eius vindictam, accepta opporrunitare accingitur. Sgicurrniuer.
sis, quos secum habebat, armatis, auxiliariis Vrsarorum copiis in lagictando optimis, s0
cum caetera heroum, qui libi lociatituerant, cohorre allumpris, omni conamine op-
pugnationem porex disponebat. Non hoc latere porerat Mediolanenles, quippemo-
litiones nostrorum pexelentiences, ignominiam ildicabane, (i pares, imo pluresmul-
cicudine, minori animo, renientibus nON OCCUTECTENE. Pet curmas ergo _ Cohortes
suas exrelli, commincurese, sec murud marima vi ex dun, lauciane, capiunc, fuzanE.
Tum
ni

## Folio 499 — 886285755:0517
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000517.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
IB F R P R IM Y S
Lu spectaculum horribue, aqui, Fugere, occidi, capi, equiatqs viri attuc de M II50.
vulnesacceprise , neqi quierem paci: nici modo, ac stacim conci. Constcen
derc. Pocremo omnia coreaatelis, armis, cadaueribus, e infecta sanguinetelIus.
Exparce oppidanorum icerum male pugnatum cst: ip se q; Dux, cuiusibi probitas ini-
ritice probata est, haud dubic victor, eos intra meenia Fusauir, ee a Colita in polterum
cruptione compelcuit. Incer alios qui de Mediolanensibus eo praelio ceciderume, oc-
cilus est quidam denobilissimis illorum, nomine Scarius, quem (vetune Fama fuerat)
Regulum luper le creare cogitauerat: audita q; morte eius, tota ciuiras luctum assum-
Pl, corpusque morcui cum riuis, quos denostris habebant, de copiola pecunia com-
mutantes, redemerunt, ee regalibus exeguiis honorando sepelierunF.
C A P V T X X Z V II.
Deremeritate cuiusdam Mediolanensis, es probitate comitis Alberit
TLerD ctiamnon abre estmemorare, quod quidam ex oppidanis rir inoculis suls
sibiplacitus, prooressus versus castra Imperatoris, relut impeririam equitadi noRris
exprobrans, quae dam superbaprolocutus est, de quemliber Fortissimum, ac equicandi
periciltimum ad lingulare certamen provocauit: cepit verribilem equum modo
impeturchemenci dimirtere, modo Arictis habenis in srrum, ve huicnesociomos
a ClE, reHOCAFC: MOXG rariOS, perplexose per antractus dilcurrere. AE qui contra Rece-
rune, mulei quidem dedignabantur. E rar aurem inter eos, ve asolet, criam quirimeret.
Ouoldam vero non inconsulra monebatratio, cum mortis cupidonon debere con-
Aigere, e cum hisin dilcrimen venire, quosneq: vinceremagnum (ic, ee vincicum
id
dehoneltamento periculosum, non Forticudinis, se dinsipientix rideri. Cum aurem alberius
omes Tiron
diunemo procederet, multaqu ille nostrorum cimiditati illuderet, nobilis comes A I- Ii
bertus de Fyrol, ad omnem rircuris commendationem idoncus, inermis ex paletri-
dosedens, solo clypeo accepto _ hasta, praefato Liguri obuiam renir: eumquerripu-
dancem, ee ranaiactantem deiecic, cadentem q dedignatur occidere, contentus ad
laudem, quia rilus est poruissc. Itanosrosrleus comes Albertus, nihil glorians, ad (uos
30 reuertitur, vir minimae iactantix, ee qui semper manu quam lingua prompriorinue.
hiri volebar. Iea incernosrosprincipes contra Ligures rarium pro virture es gloria
certamen indiestrabebatur.
C A PYT XXXVIII
Duomodo imperator cinitatem erraverit, es de turri quae vocabatur AreuS Komanus.
NIFER haecprincepsipse impiger omnia qua ad cladem dx eversionem ciuitarise
rane, prouidere, muros modo cum paucis, modo cum multis es lectismilicibus cir-
cuire, rbi muros aggrederetur explorare, omni modo centare, si posser inclulos ad
40 congressionem e pugnam provocare. Llis circuitionibus alceram parrem eiuicaris,
quxe necdum obsidione adeo Fuerat (ubaCta _L ArFAFA, GLIN PCCOFR COTUI CXIEa p 2-
scerentur, ciuibusq intrandi e exeun di pateret aditus, ica compe lcuit e cohibuie, ve
tum demum cernicem dimitterent, e quale esser obsidione claudi experimento ad-
dilcerene. Funtem in syro Imperatorem arbitrances ad alsulcum faciendum venire,
inciuitate cumultus exoritur, ingenscrepidatio, ermpanorum crepitus, cubarum (o-
nicus, Forces ad arma, mulieres e invalidi senes ad lamenta. NVemo FameH exETa pFO-
oredi ausus, ad detentionem tantum ciuitaris armata imentus, ex imperterrita ad mo-
dum corona colistebat, sednec ad portam, rbimilicia principis oblidionem celebra-
bac, excurtiones Facere, dubii an metu, an reuerentia Imperatoris cohibCrentT. RrAF
50 non lonse a rallo, id est, quancum arcusiacere porele, qualicurris quaedam Forrissima,
ex quadris lapidibus solito opere compacta. Mlirabilis aute fuiclapidum magnicdo.
Nec enim ex rulgaribus laxis, aut quae homines ferre posse crederetur: sic aurem ma-
nibus artificum Formata, ve quatuor columnis sustentata, ad similicudinem Romani
operis, vix aur nunquam in ca iunctura compaginis appareret: vnde _C ArcuSRR Om ~- arcus ROI
hus appellarus est: live ab anciquo aliquo Romanorum imperarore, ob decorem e maum.

## Folio 500 — 886285755:0518
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000518.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
500
RADEVTCI DE GESTIS FRID. L. IMP.
1178. memoriam in Fornicem criumphalem crecta; liue (ve in sestis L onsobardorimre.
Peritur) ad expugnationem _ cladem ciuitatis abrno regenoltrorum fuerictabrica-
ta. Frantin ea virorumreceptacula e conacula X L. lectorum, vel amplius capacia:
Collectisibitam in armis, quam in victualibus; qua ratio necessicudinis ad oblidionis
lel. LTidericus verlis in contrarium lallenbus, hanc expuonare Ctatuic: verum cum
quilquis in propugnaculs appatetet. Suaet ceirare coacti, dextraspetunt,
cempus deliderabat. LDI L. IGCsiuta Pa Bcauerant dupliciratione, ve e holtibus
vluinon esser, cum exinde qulesuantcluicace aseretur, velur especula tacile videri,
itemq quidin castris terer, quidqu exercitus strueret, ipsis continuo denunciari pol
nec instrumentis, Ciue machinis, aut aliquo cormentorum genere pro tirmicudinelua
pulsanda videretur, criplici orame lacacorum d lagiccariorum cam vallat: tancaque l
illorum erar ee magmiudo, Lelen Pliia, quodnon dubie morrem appeteret,
d rrlibiparceretur, rogabant: accepraq side publica, munitionem tradunt, e rece.
dunc. Exindonolu alA IIa VIIII.
C A L VL X A AL X
Decrudelitate Cremonensium ex Papiensium contra Mediolanenses.
vicini in
Mediolar
essuao
cerbita
undu
Fenlos e intensos prabuere. Corbissimis liquidem simulcatibus de dilcordiisinter
Mediolanum _has civitaces agitacs, Multis milibus hominum hincinde rel occi
IIS,el dura captiuitare attlictis, cerritoriis praeda d incendio ractaris, cum sein Ne.
diolatto, quodpropriis viribus _ auaMatus ciuitacibus praeualebat, ad plenum vindi-
carenon poruissent, opportunum cem pus adepti, iniuriasluas vlcumiri decernunt. I.
Pces, in alienigenas, tanra in se (e invicem sui genriles crudelitate (X WIIIME, quanTanCC
ParsenCidune, alii corricibus aeaus busidoneam praepararemateriam. Ouando
sladiisiliet le les agerc, e u Cau velhac, vel illac quispiam infelix capere. 30
cur, hi se exera in conspectu lium, aut mucronem iugulo condere, autspiculo
contigere. e Verdinlls,  Crudelitate interiores invenirentur, capcum permembra
diuidere, Forasq luis milerabile spectaculum proiicere. Frtale quidem conlarinorum
TEMo inhrac oblidionemaiori Rudio, maiorigs atrocitate, quam Cremonesium
 Papienlium delaenit exercitus, nullisq obsdenrium obsessi se magis ac illis of- 20
cag non rcoonatus populus, non rcomnsnimicus, sed velur in externosho-
incer se commercium fuit.
in barbalsacceret. Vineca, ticera, Cneta Mcuoranen lium pars radicicus cucllunE,
Quomodo Mediolanen ses variis modis attriti, suadente Cimdone comite, tractauerint
de pace. Ttemoratio exhortatoria eiusdem deillare.
AM OVE Pidrimis malis areriti Mlediolanenses. Crelcebat aurem in ciuitare cum Fa. 40
A VYI LLL.
Decollectum ex tororerritorio infinicum vulgus, diverlusq; erac rictus, cum poten-
ciores quidem ampliushaberent, inhrmiores aurem penuriam deplorarent. Ouippe
Fames super omnes clades habetur. Nam, veaic quidam, Duod reuerentia dionum est,
infame nexligitur. Fluc accessie vitio diuinae animaduersionis, coram q; pene ciuitatem
morbus, autpeltilentia rexabat. Vrsentibus itaque paricer Fame, ferro, pecte, populus
ad deditionem commocus est: iam que illorum multicudo protugere cogitabat. Oui,
vero acrioris ingenii erant, sedicionibus opcram dabanc, dicentes, prolibertare patrie
Xxhonorecinicatis ritam le morre relle comutare. Ilis inter le distidentibus, quida ex
illis, quibus lanior mens crat, quipacem malebant quam bellum, deCrCHCTC, VLCON 50
cionehabita, populum ad considerationem communis reilitatisprovocarent, ee ma.
onicudine periculorum à rebellione deterrerent. Iluius auctor negocii dicitur fuisse
Ciuido comes Blanderaren(is, vir prudens, dicendi peritus, e ad perluadendum ido-
neus. Is cum cset nacuralis in Mediolano ciuis, hac tempectate tali se prudentia de
moderamine sesseras, re limul quodincali re difficillimumtuic, et Curix charus, de
ciuibus
me desperatio, dx in dies singulos verumq. malum amplius accédebatur. F raEnem-

## Folio 501 — 886285755:0519
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000519.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
LIBER PRIM. Y 3.
10
ciuibusluisnon ellet lpiciosus. Aprus erso qui adcransigendum sdusmediatorha- 1758.
beretur, _ pro concionehuiu(cem odi VsUIS sErONC COMMEMOTAEIF.
Si vestra reipub. hactenus Edem seruaui, sCacum e honorem Mediolani Rare Suasorra a
incolumem ac inconcussum optaui, feci quod debui. Tanta mihi sracia ab ineunce
ediolane
eses
xtate, canra mihi vestra beneuolentia exhibica lunt beneticia, quod ad gratiari actio. dedans im.
nesimparem _ insufficientem me cognolco, nili Forte bonx conscientix, bonxe vo. peratori.
luncatis oblequium aliquod mihi apud rosmericum pepererit. Ilarumrorum veltra
Frecus probitare, Aducialiter rosteltes exhibeo. Vndeno vereor incali rerum articulo
a quoquam bononotari, etiam lipraeter libicum luum, ac secus quam suo rapitur de-
10 siderio quippiam a nobis audierit. Beacum enim me aeltimo ab his, quibus vacuos esse
decet, qui derebus dubiis consulcat. LIxc lunc (reaic quidam) odium, amiciria, ira acqs
milericordia: rbiilla ofticiumt, hand Facile animus verum prouidet. Vestra dignitas,
fama acqi Foruna, hucusq non in obscuro, sed in excelso fuir, vestrague Facta cuncti
mortalesnouere. Sed decebat in maxima Forcuna minimam esse licetiam. Nonimus
quos de quorreres Mediolanum sua constituerit auctoritate: nonius quoS, _L quoF
adepro regno propuleric. Sed profecto in omnire Forruna dominatur: ea (vrdicitur) Forsuna si.
cunctasres prolibitu magis quam pro vero colebrat, obscuracqs. Paululum haecFOr-
tuna immuraca est. Mobilis enim est, eiusq; constacia volubilem ello, ac minime per-
manentem. Pendamus cum roca, Forlican qui modo intimus axereritur, eleuatus tur-
20 susad altra Feretur. Sensic mecum qui dixic, tleus, omnium rerum vicissicudo est. Scio
qui dicant: Libertas resina stim abilis est. Pulchrum pro libertare pugnare. P’ateor, ac-
tamen id in principio decereheri: semel aurem subditum, de quimultorempore pa-
ruissetimperio, ingum excucere, malxe morris cupidum, non libercatis amacorem vi-
deri. Validistima lex eM tam Feris bectiis, quam hominibus praefinica, porentioribus
cedere, quiq. armis vigenc, his obedire victoriam. Diuinx quoqi ordinacioni relictiu,
quiporeltaci relistir. Pimendum ergo non lolum vos Imperarori, le deriam Deoreli-
Here. Cirave quidem contceor, postlonsum ocium, postlongam libertatis consuetr-
dinem, iugum, Frenum gs portare. Sed consolerurignominiam subiectionis, dignitas
imperii, ac nobilicas imperancis. Meliores nobis Fuerumt parres nostri de maiores, hde,
30 probitare, carerisqi bonis a que velamplius nobis gloriam, honorem, libertatem que
affectarunt: imperio ramen cranlalpino relistere non poruerune. Subcanenobis pro
exemplo Carolusmaonus, de Octo primus ex Leuronicis Imperator. Pa proptertam
etli varia belli discrimina iam in parre siris experti, optimum camen est anre incolera-
bilem calamitarem murare sententiam, dumqs licet, salutare le qui consilium. In cle-
mentia principis magna spesnobis lica cst, quinon in fincmirascetur, linon ad finem
vq inlolentes ipli Fueritis. Breui autem quamuis armis perrumpi claustra murorum
non poltine, Fames acqi pestilentia pro illis pugnabir. Verlentur obsecroin conspectu
cuiulg, hlii, coniuges _ parences, quos paulo post, nilimutata sententia, aut bellum,
aurtames absumet. Non ignauia, se d consideratione periculorum me quisquam haec
40 uadere crediderir. Ipse cso pro populomeo, prociuitare meamori paratus sum, im-
pendam q libenter in ca dem pro lalure restra anguinem meum.
Duomodo Mediolanen ses in gratiam sint recepti, es de conditionibus pact.
SOSxoram dicenditinc, aus rocC, ats et a aILWEHC, dC COHLACI
celc. Vicirramen imprucenciam consilium Caniorum. Vnanimes icaque factiper
consules e primosciularis, primoregem Boemix, ducemque Austrix conveniun:
50 dehinc mediantibus illis alios principes, eosqu ad Imperatorem de pace supplicaturos
dirigune. Princeps pro resalimansuecudine, pro humanitacenaturali, ciues ciuitari,
ciuicarem cinibus seruare cupiens, gratum habebat cognito populum de pace lentire,
consilioqs habito, cum riderec omnium animos summa alacritate id appetere, de pa-
cispacto  conditione pertractar. Ouod tale fuisse, scriptura exinde Facta declarat.
Cuiusexempace

## Folio 502 — 886285755:0520
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000520.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
502
RADEVIOI DE GESTIS FRID. I. IMP.
AI5S. Innomine domininostri Pesu Christi. FIxc est conventio, per quam Mlediola
Pacisconur nenles ingratiam Imperacorisre dituri sunt, e permansuri.
dcolanens. Cumas e L. audam ciuicates ad honorem imperii releuari non prohibebunt, e
m dicta. amodo non impugnabun, nec destruent, e a fodro ee viarico, ex ab omnimoda exa
ctione se ibidem per omnem eorum ditionem continebune, et vlero senonintro-
mictene, re line liberx illa ciuitates, sicur Mediolanenles ab iplis sunt libcri: excepto
respectu iuris cgcleliastici, quod habent ad archiepilcopum, ex ccctetum Medio
lanenlem. 11
Omnes Mediolanenles comuniter a minoribus viqi ad maiores, ab annisX TTTY
de supra, vque adannos L x X Adelitarem domino Imperatoriiurabune, ee sinemalo 10
ingenio, e obleruabunt.
Palarium imperiale adhonorem domini Imperatoris arbirratu bonorum eleua-
bune, e cum debico honore bona tide ob(eruabunE.
Pecuniam proemendationciniuriarum domino Imperatori, vel domine Impe.
racrici, live Cucia promillam, Ctacuristemporibus perloluent, hoc elt, tertiam partem
intra Z X X dies, ox quo haec pactio contrmata Fueric: aliam vero certiam partem in-
Fraoctauam beari Marcini:certiam aurem reliduam parrem intra octauas F piphanix.
Elisque sic perloluris, nullis priuaris tencaneur promistionibus. Pecunix promilla
Cumina hae cest. Nouem miliamarcarum argenti liue auri, vel monera ciuldem esti-
mationise precii.
Peohistancum praetaxatis capiculis, bona tde complendis ex conseruandis CCc
Oblides dabunr capitar eos, rauallores, populares, quales approbati fuerint à dlomino
archiepilcopo Mediolanensi, e comite Blandrarenli, de Marchione Guilhelmo
Montisterraci, ecrribus consulibus, Cilxc domino Imperatoriplacuerint, iuramento
astrictis, ad hanc electionem tideliter Faciendam. Obsides vero in parcibus Italix o-
mnesleruentur, praeterL, vel pauciores, perinteruentum regis Boemorum L abestai,
ex aliorum principum, vleramores, (i domino Imperatori placuerii, deferendos. Oui-
busaurem commilsifuerine oblides in lcalia, iurent in praesentia Mediolanenlium ad
hac praedestinatorum, quod praetixo tempore tranlacto intra octo dies exquore.
quiliri tuerin à Mediolamensibus, eos cistibere reddane, veilli secure eos habeane, (130
Praetaxaca capicula ab eis ob leruata fuerine. Pres vero principes Alemanix dextras
dabunc; quod oblides illi qui ricra montes deterentur, (i qui crume, codem pactohde-
licerreddentur.
Conlulesvero, qui nunc lune ex auctoritate _ concessione dominiimperatoris,
vquo ad Ralend. Februarii proxime renturas perseuerent, de pro consolatuluo do-
mino Imperatoriiurent. Venturi vero consules à populo eligantur, ee abiploimpe.
ratore contirmentur, quorum medietas adiplum veniae, dum in L. ongob ardiatue.
ric: alibi aurem co existente, duo ad cum ex consulibus veniane, ex iuramento Facto,
efticium consulatus sui a domino Imperarore recipiane, prosc de lociis luis facturisi
demiuramenum domino Imperatori coram communi sux ciuiratis. Si autem leg2. 40
tus a domino Imperatore destinatus fuerir in Italiam, eadem coram ip (o et Per i
PsUM RAHE.
Lesari vero domini Imperatoris in llacam airecti, liciuicarem adierint, in pala-
Ancequam castra ab obsidione moeahtur, captini omnes reddantur in pocesta-
viosillosdomino Tiiperacorireddat, leis dominus Imperator pacem feceritcu Cre-
non tolum ducem Mediolanenlibus Vetumeriam contaederatis corum, L’erdonensi-
bus, Cremensibus ee Insulanis: Caluo hortore domini Imperatoris, e illibatis amiciciissO
Mediolanc, e in suo ltatu peturasentibus. Si vero paxei cum praedictis ciuita-
tibus Factanon tueric, captiui veceres chleddantur, nec ob id gratia domini Impera-
iones M
tio ledeane, e placita ad eos delata adhonorem Imperii diffiniant.
tem regis Boemi, qui &x securitarem per se _ honestos principes eis faciar, quod capri
monensibus, Papiensibus, Novariensibus, Cumanis, Laudentibus, Vercellensbus.
TOris ip(ICE AMICICOTUIM PTIUONEUE., e
qua lune, commune ecolanen lium dimittet, et rlera le non incromiet, e Aquis
Det
Regalia, velutimonetam, celonium, pedaticum, portus, comitatus, ex alia similia, (I

## Folio 503 — 886285755:0521
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000521.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
LIB F R, E P R IM V S.
perviolentiam haec obchlete boluerie, de iusticiam inde coram domino Imperatore, 115o.
vel nunciocins tacere noluerir, Mediolanenles rindictam de eo pro lua possibilitate
sument in persona e possesione, et regalia domino Imperatori resticuent linetraude
ex matbingenio.
Llocpactoe ordine dominus Imperacor Mediolarensis Cremenses cum CXX
marcarum emendatione in graciam suam rocipiet, ee eos, et amicos eorum in plena
Curia publice a Banno abloluet, ee captiuos eorum omnes, veteres e novos, eisred-
deu cacim polrquam obsides imperarori dederine, es Captiuostam vereres quamno
uosin manum regis Bocmorum reddiderine.
Daris aurem oblidibus es captiuis, alcera die velcerria, exercirus ab obsidionere.
ceder, de dominus Imperator Mediolanenles, de corum res clementerrractabit.
Commune Mediolani praeFatas conditiones seruabic plenarie, bona hde, lineFrau
de, ex malo ingenio, quantum non permanserit per iuctum impedimentum, dE per
Parabolam Friderici Romani Imperatoris, vel nuncii eius, aur eius succectoris.
Collectam praedicta pecunix liccat modo Facere Mediolanen sibus abhis, quosin
sua locierate habere conlucuerant, praeter Cumanos, L. audenses, ee cos qui decomi-
tatu Secrensi hdelitatem domino Imperatori nuperiuraueruNE.
E APV T XI II.
Vi Mediolanen ses ad conspectum principis admissi sent, ex qualiter.
ACLBrs pacis condicionous verinq; receptis, Mediolanum in gratiam redicurar
hoc ordine, caliq; speciehde Plblicaaccepta, cum luis ad Curiam venic. In primis
clerus omnis, ex quique fueran cccleliastici ordinis ministri, cum archiepileopoluo.
Praelaris crucibus, nudis pedibus, humilihabitu: deinde Consules, de maiores ciuicaris
item abiecta reste, pedibusnudis, exertos super ceruices gladiosFerentes. Lrat aurem
insens spectaculum, validissima constipatio, mulcorum qi quimicioris ingenii erane,
commileratio: cum viderent paulo ante superbos, d de Factisimpiis arrogantes: ita
nunchumiles esse, actremere, remiseranda esser (quanquam in hoste) canta mutatio.
30 Omnis deniqu milicia, loca rbicancum Ctare polsent preuenerant, Iinperatori ee prin-
cipibus quancus ad spectaculum locus sufficeret, de renientibus rix concelsonecel-
Cariorran(ItU..
Dinuserso Angustus placido eos rulcuincues, aic laecum se esse, cum ram claram
civirarem, cancum q. populum Deus comonuerie, vei aliquando pacem malint quam
bellum, quodq sibi dempserincacerbam eosperlequédinecessitarem: se G malle de
notis svolecibus, quam coactisimperitare. Acqs hoc,  eis a principio placuisset, mali
nihil perpessos, plurima vero accepisse bona. Duoniam autem diuinxe placueric ordi-
nacioni, vim ex gratiam imperii eos experiri, studendum illis elle, quo Faciliuserrata
superene, poenicudinem eos Facti habere, vinci le posse cirius obsequio quam bello,
40praelium incipere quemuis etiam ignauum posse, caererum tinem penes rictores esse.
Adhaec illi summisso vultu, supplici roce, pauca pro delicto luo verba Faciune, (e Mediol. sup
suorum iure belli ommmino luostactos, raltari à luis gentilibus pari nequiuisse. DCcx-
cerolmodo libi pareatur, velle enici, ve malorum metuliberi, propenlius erga se De-
meuolencia imperialis et gratia Con(erUeTUE. olq
erunt.
10
50
A P V Z XLII
Dereconciliatione Mediolanenscum, ex quanta vrrisque laeticia
50 D LLL FAFIS moxquae in scriprum redactae suera conditionibus palto, C alin  asta
lenlusactauor omnium accu, pace,  etase aclpe, n Impe
tialis vexilli, in ciuitare receptum indicio victoriae crisitur. Immemla lxeticia COn. mata.
inuo  caltris, saudun Meare, Sraculatio circa capriuos, quos ad pedes Impe.
racorismagno aC lonso ordine renientes, noci de propinqui prxe gaudio multis la-
chrymis oborris excipiume, milerantes in eis rulcus pallidos, sordidum habicum,
ucur
s

## Folio 504 — 886285755:0522
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000522.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
504
RADEVLCT DE GESTIS FRID. L LMP.
carcerali (qualoreignoros. Oiamed Latieia, quantusque concurtus, dum pater tilium,
Ecedam macilentiam, eos quos imberbes e invenes noucrant, modo senio, canicie, de
Fratrem trater, generum locer, antis cognatum diu perdicum invenit, invetum gra-
quio contabulatur. Ouodhderegum antiquorum factu quicquam in manluctoac
Piofuisset principe, huius dicilariciam inter Colennitates reliquas semper celebrem a
pudIcalos consticuiset. Actus esthictriumphus v Idus Seprembris.
C A PV T ZL IITT
ruomodo post actum triumpham imperator plures ex principibus ad propriaredi.
CLHCCES LCOalIS a MCdiolanio castramovens, apud Modoicum, ledem re.
onilcalici, coronatur. Onam cccleliam iam dudum à Mediolanensibus lubactam,
acfere destructam, pristinae libertatire ddidie, edemque propriis expensis magnitice
repararipracepit. Cumq in lubactionetancx cinitatis ex maxima partemorus lcalo.
rum reprelsos speraret, magnam parrem exercitus cum suis optimatibus ad propria
redire permitric. Inter quos primuserat rex Boemorum, dux quoq: Austrix cumco
piis Vrigarorum, Arnoldus prasul Moguntinus, dux Berroltus Burgundix, comites
e marchiones, magnaque pars nobilium. Elis cum summa alacritate dimissis, ip (e ad 20
ordinanda cxerera lcalix negocia animum intendic.
 A P VL RL V.
culabunda voce salurat amplexatur: alius alium laetus appellans familiari lecum allo-
Modaett
vidum
vet
repermisit.
nemorebellarer, occulce aurem cMmtcepta cordemalicia pleriqi illorum non cale-
renc. Duidam enim de Veronensibus dum caltrum regale Crarda vocacum, Lurilin-
dusciuiseorum cum luis Fautoribus occupasser, id Imperatorireddere ius, cum o- 30
nimodis derectarene, holtesiudicati lunc, lux qs cemeritatis nonnulloscinium Ve
ronentium locios e consentancoshabuere. Ouocirca Imperaror cd verlus delcen-
dens, infra Veronam Aunium Achelim inopinaro eransuadauie, corumqs cerricorium,
quodlonsoremporeinuiolatum, nullum hoctem metuerat, peruagatus, aliquacisper
milicem aorosraltare, catella diripere acqs inslammare permilir. Recte quidem, quo
echoltibus rebellandi mecum incuterer, ac eorum qui in hrac parceimmunes eslene,
Caluri conluleret. Denuoreuertens, sicuc _e anrea Achelim radorransivie, nulloponris
Pericrrebus Ve LMaWIS CGCHS acCO. Panta liquidem caeli clementia, tanta cratterrae ferri
LIEaS, tanta masmorum Aumiorum ariditas, et concracta violentia, ve clementa ipla
Forcicudini dini Imperatoris Famulari, eiusg Favere rocis diceretur. Vnde Factum elt, q
veiildem dicbus cum de ciuitaribus rniversis oblides exhiberentur, ac Orto P’alati-
nuscomes de Baioaria, Ferrariam adid negocium promouendum deltinatustuisser,
alucum quo se Padus ad munimentum cinitatis parritur, ab (g; navibustrantmeans,
improuilus ac inopinatus superuenit, ordinatisq; ad vorum omnibus rebus, X L vadi-
bus acceptis, rediir. Fares Anicimosplurimos exterrens, incredibilis risa est, eo quod
Ferraria Padoibidem instagnante, ex paludes impermeabiles Faciente, munimento
locorum hdens, omnem viciniam luan intrepida ac superba rideret acqs despiceret.
Dehinc cum Fridani Auenta ad disponenda regalia praedia domus Mechildiscran-
mearet, curbam calonu, mererricum e lixarum, qua se exercitui plurimaimmiscue-
rat, milicum q animos efceminare porerat, antiquorum imperatorum exemplo pro. 50
Pellendam ac deterrendam decernit.
Dua de causa Fridericus quosdam reronenum bostes udicauerit, es de damnoeis
illato. Item de Ferraria  ejus obsidibus.
LM VErOTANCUS PAVOETOTamTerram OcCUPaverAE, atq: Formido, repalam quidem
AEAtat
cctas E
mmod
A P V
E L V
Deadisicationenona Cauca. De Ctriaapual concalas cetebranda.

## Folio 505 — 886285755:0523
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000523.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
=LBER P R IM V 5.
505
NTER hac cum eora Tralia sub silentio ageret, de bellorum inquietudineM palls 110.
eranquillitate commutasse rideretur, Fridericus deperisse Sibiratus tempus, in quo
aliguodmagnitice monimentum praesticisset, nouam ciuitarem Laudenlibustabri-
careadorlus est: vbiForre Mediolanenles prictinas inimicitias refricando clades luns
incidetehe, ab coru incursu securiores existerent. Maxima ergo providentia, maxi-
mopieraris oblequio, iuxta Runium Abduam locum elegic, ex omni parce Ruminis
ambicumunicum vnorantum adicumuro e vallo sepiendo. In cuius civicatistabri.
Caingentes sumprus expendens, liberalicaris sux lingulare praebuit aroumentum. De.
inde generalem Curiam omnibus lcalis ciuitatibus, _ primoribus apud Roncalias in
10 Feltobeaci Marrimi celebrandam indicir: rbi ee les espacis promulsaret, e de iusticia
regni, quae mulcoiam cempore apudillos obumbrata in deluerudinem abierat, per-
necellaria lapiencum collatione dissererer, diugi obloloram elucubraret.
A P Y F X L V II.
De Constaminopolitano imperatore, e quomodo in sidias suorum euaserit.
Txca idem tempels, Mlanuele Constantinopolicario Imperatore circa partes
Aochix conla Lureos cum exercirumorante, rnus de leruis palarii C anicli-
nusvidelicet, quem nos Cancellarium dicere poltumus, principi luo fraudem moli-
20ins est. Pressiquidem audacissimae remeriratisinvenes, intinita corruptos pecunia,
ad occidendum Imperatorem pellexetat. Ip (c q; Ctacura dic quando id Facinus patrari
debuerat, ad occupandum apud Vrbem simul cum imperiali palatio imperium, ma-
onisinstructus copiis praestolabarur. Pancum regis periculum cum imperatrici pee
occultum indicem reuclarum Fuisser, illa magnicudine sccleris percerrita, quamvelo.
cissime marico proditionem signiticar. Sic qs derecto dolo, comprehentis licariis, prae-
ventocriminis auctore, d capto, de omnibus condigna lumuntur supplicia
Coniclinus crenim primo efoltis oculis, lingua pertorato gur.
curieransmissa, linemiserationemilerabili
morteviram tiniuie.

## Folio 506 — 886285755:0524
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000524.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
C DD LCL DD GESTIS FRID. L. IMP.
500
S ERI.
La
DERTCI IMPERATORIS LIBFR CTAR.
LYS. eL SECTADIS EST APPEHDICISRALL
nici, à Curia Roncalix, cerminans in conci-
lio Papienti.
C A P V Z
Gnomodo Fridericus ad cclebrandam Curiam in campestribus Roncalia castrame
A Ms dies praeici astuic, qua Romanum prineipem ad eampestria
Roncalix, lcurfuerat condictum, invirabat. Veniens ergo cum
inulco comeatu super liccus Fridani cencoria ponic, Mediolanen-
Sibus, Brixiensibus, _ compluribus aliis in alcera parre Duminise
regione caulametantibus. ConAuur ex omni regni partibuscum
magna Frequentia archiepilcopi, epilcopi, multig; alii ccelesracti-
civiri: Duces, Marchiones, Comices, de proceres, Consules, e ci- 2
uitatur indices. In quibus guanca Fuerit diverlicas d linouarum, ee nationum, varie.
FaSTABETACUIOLMIACMIOHEduir. Ouorum quidem dispolitionem, quia non caluS,
ledordoracionis, _ ratio ordinis ommi licet cempore desixnare consiicuerit, hocca.
menloconcelisen ereran scundam non purauimus.
C A P V F
Dedispositionetabernaculorum exercitus.
EMEx anciquam Romanx milicia coluemdinem Romanimiles imperii adtue
obleruare lolet, ve videlicet quokcunq; in hostilem cerram intrauerine, Caltro-30
ondsrasio. Cu Pemo uiBICcCaI. Dux quidem neqs iniquo lococrigune, neqsinordi-
ale describunt, sedin plano e campeltri, de liquidem inx quale lolum Fueric, quoad
tieri porelt, complanatur. Dimenlio aucem Expistime vel in orbem, vel in quacuor
anoulos dessacu. Llat e Lacro ee opiticum mulcitudo, _E MerCATOruM CO.
Dia, qux quancum ruspoleir, sequicur exercicum, cum luis papilionibus, ac ergasta-
riis, aut luburbiorum, ( in quadro: aut hiinoyro, ambitus corum exerinlecusmurita
ciem peaefert. Incus autem castra vicis apte distinctis dirimune; placeasq sc porrasal
Cilane, cam iumentis adicu faciles, quam ip(issquis vrocac, inero currencibus luf
cienter latas, requali repentina qux dam ciuitas exictat. Medio aurem Ducis vel prin-
cipistabernaculum, cemplo limillimum, circaque rectorum _e primatum, vequem. +0
que decetluo ordine: armisq septi, milites per contubernia cum decorc d lxticiain
centoriis agunt, _ militix disciplina, pacisocio, velur in procinctu politi, exercentur.
Ilisica dilpolitis, castra Ligurii, _ corum Tralorii, qui aliud licus Padi inlederant, pons
medius intrabiduum inssu principis contectus, cum castris nostrorum continuauit.
CA PV F ITI
tatus est.
lacieu
cancalies
Peratoris perinterprelem dicm habita.
duiprincipes affuerint in illa Curia, ex de triduana consultatione. Item oratio Im-
Caraloeum
principus
nconne
POrno quiprincipes  opcintacs Csa eum  SvOS Mu, MC.
Mes, aa. DMoas, Lacus alcheplicopus Colonenus, l
Koncalia. Berhataus Babeberses epucopus. Conradus Fisterenlis, Daniel Pragenbis, Cic-
sis, Cardinalis diaconus, ledis Apostolicx legatus, Pelegrinus Aguileiésis Parriarchas
N. Mediolariensis archiepilcopus. Fxilcoxi Laurimenlis, Albamenlis, E. poregienlis,
Asteniso
OchardusLLerbipolenlis, Flermanctas rerdelis. De vitramontanis, Cruido Cremen

## Folio 507 — 886285755:0525
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000525.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
t. ILLBER SFCV N DVS.
507
AKentis, Bouariensis, Vercellensis, Perdonenlis, Papiensis, Cumanus, Laudensis, 1158.
Cremonenlis, Placentinus(Parmensem intrmitas mortalis domirenebac) Regielis,
Mucinenlis, Bononienlis, Mancuanus, C aclidonius, Veronenlis, Omnebonenlis, Bri-
xiensis, Pergamenlis, Concordienlis. Rauenmas exarchacus eo cempore, Anselmo
nuper detuncto, motropolicano carebat.
Flis omnibus cum Erequenciataicorum principum, Ducum videlicet, Marchio-
tum, Comitum, de vniverlarum in Tralia ciuicatum consulibus acque judicibus, Fri-
dericum circumctancibus, Colis Episcopis, cum paucis admodum principibus concilii
sui participibus, iniunsit, quatenus divinicimoris considerarione de Palubri consilio
20 in lealix rebus ordinandis ita secum deliberene, ve ccclelix Dei pacis tranguillitate
saudeant, eciusresale decuse; imperis debiro prouchatur honore. Pocumeriduum
haec consuleatio ablumplic. Ouarra demum dic serenistimus Imperator in concio-
nem renic, sedensq; in eminenciori, unde ab omnibus videri porerat de audiri, circur-
sEACMLE CHIM COEOMAVEHETAMAIOLUI, GUOSPTAHOMIMALIMUS, HETOLI, PCPINLEEPIe.
chelocurus etL. 1
Cimplacicum sic ordinationi divinx, ex qua omnis porestas inccelo ex in terra,
Romaninos impetii gubernaculatenere, non immerito quae ad scacum cius dignica
eispercinere nolcuntur, quantum Deo propicio ralemus, prolequimur. Cumqi im-
perialis maiestatis hoc esse non ignoremus officium, ve Sudio noltex vigilantix, ac
20 paenarum metu improbi e inquieri coerceantur boni lubleuentur, acq. in pacistran.
guillicare Foueaneur: ica nonimus quidiuris, quidhonoris cam divinarum, quam hu-
manarum lesum lanctio culminiresalis excellenrix accommodaverie. Nostamen
resium nomen habences, desideramus porius legicimum tenere imperium, procon-
incio
170
seruanda cuiqi lua libercate ex iure, quam, ve dicitur, omnia impunetacere, hoc est, Resis offe
regemesse, perlicentiam inColescere, d imperandi officium in superbiam, domina crum
tionem qs convertere: Deofauence, moresnon murabimus cum Forruna: quibus ini-
tio parcum est, hisarcibus rerinere curabimus imperium. Sed nec per noltrâ delidiam
quenquam eius gloriam _ excellentiam imminuere patiemur. Ouia ergo vel bello,
relpaceclarum tcri licer nec retere verum melius sir parriam armis cutare, seu legi-
bussubernare, alcero alterius auxilio indisence: bellorum mocibus propicia divinita-
re ledaris, ad leges pacisnes ociaeransteramus. Noctis aurem, quod iura ciuilianostris
benehciis in summum prouecta, Ermata, ac moribus vrenrium approbata, laris habet
roboris: Regnorum veroleses, in quibus quod ante obcinebat, postea deluecudine
inumbracum est, ab imperialiremedio, restraqs pronidentia necesse habent illumi-
nari. Siuc erso iusnoltrum, liuc vestrum in scriprum redigatur, in eius constitutione
considerandum est, veschonectum, iultum, postibile, necellarium, veile, locotempo.
riqs Conveniens. Lacoq cam nobis quam vobis, dum ius codimus, caurius praeuiden-
dum elt: quia cum leges ltirux fuerine, non cris liberum iudicari de eis, led oporre
biciudicare secundum ip (a5.
Y X III
Subsequens favor exiscoporum, es corumresponsio ab archiexiscopo _ediolanen t
prolata.
s dictis, magnustauor omnium prolequicur admirantium ex stupentium, quoa
qui licerasnon noset, quique parum adhuc lupra adolelcenrem ageret xtaiem,
in oratione lua canx prudenix, canexe que tacundix graciam accepisset: Surgentes q
rnuspolernum, licur eius gentis mos est, scu reprincipiluum quilqu manifeltarer at-
rotoctum, d propenliorem circa cum deuorionem, seu veluam in dicendo periciam,
quasloriari lolene, declararet, primo epilcopi, deinde procerescerra, post Consules,
_ missi singularum ciuitacum, coram diem illam Facundissimis sermonibus in no-
dem vlq PrOAUICTUME. Porrova omnium senenciahisc erat, a Mediolanenti archi.
epilcopoprolata.
Hlac c dies quam tecie Dominus, chulenis de latetiadt ll ed. vele citonat

## Folio 508 — 886285755:0526
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000526.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
RADEVTCI DE GESTIS ERID. I IMI.
508
Froderiet
asticid
urtas
adata
IF;8. Aes graca, dies eltlarcix, qua in memlo populilui vietorinclycus, eriumphacorpaci.
teus, non belliminas incentans, non crudele aliquid vel crrannicum intonans, led pa-
cisleges disquirens, in medio populi lui micissimus residere dignatur. Folix candem
Icalia poltmulta secula inventa, qux modo principem invenire meruicti, quinosto
mines, imo proximos, ac Fracres recognoscac. Lunimitum es, Oclarilsime princeps, de
ngularis orbis ex Vrbis Imperator, qui licentiam primo hominiindulcam, iamq; diu
abrodatam, rursus in rum, ac in verx sentenix cosuecudinem reuocalti, rbi dictum
est, Crescite, ex multiplicamini, ex dominamini piscibus maris es volatilibus caeli. Juantos,
STtalia pala esreres, imo creannos, quihoctibi mandacum per contrapolicionem in-
cerprecarentur, versa vice dominances hominibus, imo prementes quolq; bonose 
Capiences, racioneg, repocerationales, rri cupientes, pilces maris, lubricosscilicet, ra-
Paces, _ coenorolupcacis deditos, e altum inane  lapientes demulcerene, d iniqui
iniguos in luis impictatibus contra iusFasi contouerent. ITouimus qualia aliquando
timus pals imperia: iniusta, superba, crudelia. PTonimus iniqua dominationenihilo.
minusinlonces sicur sontes circumuentos. Meminimus sinc extanti crimine factas
proseripciones locuplerium: magistratus, lacer doria netaria turpies couentione com
utata, e alia multa, quae libido dominantium imperaret, noltris (ub oculis irreve-
TenCeF Perpetrata. Caudcamus ergo _ exultemus, ex demusgloriam Deo, Posttam
curbidicemporiscempeltarem, (erenum nobis pacis diem illuxisse. Dumcibi lerenil
Simodomino nostro placet imperium cuum per innocentiam scruare porius, atque 25
tueri, quam per sceluscrescere, d per languinem lubiectorum incrultari. Domine.
ris, O Ruoultilsime Imperator, piscibus maris ex volatilibus coeli. PNam ex divinumiu-
dicium luperbisrelictir, humilibus autem dagratiam. Denobis Adelibustuis, de po-
Dulocuo consultare placuirrux porentie super legibus ee iusticia, acgi honoreimperii.
Sciasitaq omne iuspopuliin condendis legibus ribi concessum. Fua voluntas ius est,
houi iuris CMIdicitur, Quod principiplacuit legishabet vigorem, cum populus ei, éx ineum omne
suum imperium e Pousa concesserit. Ouodcunque enim Imperator per existolam
conmueu, ret Cosroicens decreuerit, vel cdicto praeceperic, legem esse constat.
Protectoleca acarah est, commoda cuiusque rei cum lequi quem seguuntur
incommoda: vevidelicet omnibus debeas imperare, qui omnium nostrum sustines 30
ollecaceia.
FIIS HMIIS, CdCICM VesperaMI PFOcracta curia Soluitur. Fuere etiam qui ibidem in
publico Facta Imperacoris carminibus Fauorabilibus celebratent.
6em. 3
Eriderica
inden
otesta
Duomodo sinculis diaecesanis sin gulos iudices praefecerit. Item quomodoreealia rali
inmanud er aato sauti Gundi cd detend habere conbesser.
EOrENEYBrS dicbusplena acqs Colenni Curia, iudicio e iusticix à mane vsqs ad
VelDEraI InEEtIS, queas L Proclamaciones cam diuirum, quam pauperum q0
rarisconsul dilisencer audiebat. Flabenses qualitor Idices, videlicer Bulxarum, Marrinum, laco.
Bonomensaoctores, aMmnorum auditorum praeceprores: cum his, aliisqs legisperi.
tis, qui diversi ex diverlis Cimcalous ducame, audicbas, discuriebat d terminabarne.
EOCld. ricens aurem imulcicudineul eorum qui cruces baiularent: is enim Icalorum
mosest, vehabentes querelas crucem manibus praeferane, misereus illorum, sic mira-
ri seprudentiam Lacinorum, qui cum pracipue de scientia legum glorietur maxime
lesum invenirentur eransoreloresi quam q: lincrenacesiusticix sectatores, intorelu.
rientibus d Sicientibusiusticiam euidenter apparere. Divino itaq; vlus consilio, sin-
sulis dicecelanis singulosiudices prxpoluir: non tam en de lua ciuitate, (ed vel de Cu-50
ria, vel de aliis cinitatibus: hac eos commutans ratione, ne lciuis cinibus praeficere.
cur, aut gratia, aut odio leuicer à vero polet auerri. Sic g: Factum est, re detanta queru-
lorum mulcicudine rix vllus supertuisset, qui non au plenam de lite victoriam, siue
justiciam, aut competentem cum aduerlario rransactionem se sauderet reportare.
Dein de luper iuliciareeni, d derexalibus, qua lonso iam cempore leu remericate
Perua-
P
bum, Flugonem, riros dilertos, religiolos, e in lese doctissimos, legum qu in ciuitate
Nosfer
ucemm

## Folio 509 — 886285755:0527
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000527.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
IBER SF CV N D V S.
503
veruadentium, Ccunes Ce resum imperio deperierant, Audiose disserens, cum nul. 1158.
a encinvenire alensionem exculationis, cam epileopi, quam primates d civi- Fridericus
caces Moore, rnoaleu, anu principis regalia reddidere, primiqs relionancium iur
fiscire
Mcdiolanenles exruler. Requiliciq de hoc iploiure quid esser, adiudicauerume Du- cans.
cacus, Mlarchias, Comcacus, conlulacus, monetas, celonia Fodrum, rectisalia, POrtIS,
Pecalca, molendina, PICalas, Percus, omnem que reilicatem ex decursu tluminu pro-
venielem: nec deterralancum, verumetiam de suis propriis capitibus census annui
e
LCudirionem. Llisq obesteum adnumeratis, tanta circa prictinos pollesores
vlus cheliberalau, eenunq donatione regum aliquidhorum se possidere instru-
10 menus lezs Cadeee Pcetachisellac nunc imperialibeneticio, ee regninomine
iapum perpeuo polaeter. Ex hiscamen qui nulloiure, sed sola prxesumprione de
resalibus seinromileta, X X X milia calentorum, plus, minulve redicibus publicis
d
bectie.
perlingulosannosaccessere.
C A PV F V 1
Duodprinceps mazistratus cditatum ordinare debeat, ex quod obsides acceperit ab
su auliu
omnibus.
C LERFA  hoc Sbi ab omnibus adiudicatum acq. recognicum est, in lingulis iu
ociviratibus porestates, contules, excerosre magistrarus alsensu populi per iplum vrbrum.
creare debere, quiAdeles simul ex prudentes, ex principihonorem, de ciuibuspatrIX-
que debiram iulticiam nosene conseruare. De his aurem omnibushdelicer, de linc
traude recipiendis _ obleruandis, ab omnibus civicacibus, ee Bacramenta prxestita, et
rades prolibicu Imperatoris exhibici lunr. Con sequenter pax in commumiiuraturco
cenore, vrnee ciuiras ciuitarem, nec homohominem impugnares, nili hoc a principe
EbIFOTCLIPETAEUM.
d
V F V
Delegibus quas imperaror promulzauerat, videlicet defendis, ex pace non violanda.
A D vilimum deiure feudorum, quoe apud L arinos scripro nondum suHicienter Feudorum
expresut ilerac, de Pene omnes eam beneticiorum iulticiam in iniusticiam co bro fena
converterant, leges promuleauic, quarum capicula prae senti annocatione lubiecimu5. 2. 111. 55.
FRLDERTCrS DCigracia Romanorum Imperator, _ lemper augultus. IIm DC-
tialem decer solertiam icarcipub. curam gerere, e subiectorum commoda investi-
sare, veregnivrilicas incorrupra permaneat, de singulorum status iugicer seruetur il-
laelus. Ouapropter cum exprae decelorum more vniversalicurix Roncalix proeri-
bunali sederemus, a principibus scalicis, cam rectoribus ccclesiarum quam aliistideli-
busregni, non modicas accepimus querelas, quod beneticia eorum d Feuda, qua ra-
40 Calli ab eiscenebare, line dominorum licentia pignori oblisauerant, de quadtam col-
lutionetnomine vellibelli vendiderant: vnde de bira seruitia amictebane, s bonorum X for. nomin
imperii noltra felicis expeditionis complementum minuebant.
ne lobelli.
Flabicoisitur consilio Episcoporum, Ducum, Marchionum ex Comitum, Cimul
ctiam Palacinorum, iudicum, ex aliorum procerum, hac edictalilese, Deo propicio
perpecuo ralicura, Cancimus, renulli liceat feudum tocum vel parcem aliquam ven. Feudo alio-
dere, velpignorare, vel quomodolibet alienare, relpro anima judicare, sine permil-natioproho
sionemaioris domini ad quem feudum spectare dinoscitur. Vnde Imperaror Locha.
riustancum in fururum caues, ne heret promulsauic. Pos autem adplenioremregni
rcilicacem prouidenres, non solum in posterum, le deriam huiulmodipriusillicitasa.
so lienationes perperracas, hacprxsenti sanctione cassamus, ee in irricum deducimus,
nulliuscemporis praeleriprione impediente, emptoribona hdei de precio actione co
era venditore competence. Callidis in super quorundam machinacionibus obuiares,
1a.
qui precio accepro, quasi sub coloreinuestiture, qua libi licere dicune, Feuda vendune Libellarii
ointractu
e in alios cransterune, ne cale tigmencum, vel aliud vlcerius in Fraudem huiusnoltra ordetur n
contticurionis exCBSilc, omibus modisprchibemusiplena auct oricatenoaa nucre.

## Folio 510 — 886285755:0528
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000528.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
510
RADEDECL DE GESTIS PRID. L IMP.
1)8. CUCMTCS, VEvendITOF LLempior, qui cam illicua concraxille reperrus tuere, teuduma
mictac, ec ad dominum libere reuerrarur: Scriba vero qui luper hoc instrumentum
Sciens conseriplerir, post amictionem ofticii, cum intamix periculo manum amittat.
Praecerea li quis intcudacus maior quaruordecim annis, lua incuria vel negligencia
per annum es diem sererit, quod Ecudi inveltiruram a primo dominonon petierit,
lanlacto hocspacio, Feudum amictat, ec ad dominum redeat.
in Firmicer etiam Cacuimus, cam in lcalia quam Alemannia, ve quicunque indicta pu.
aisirus ser. blicc expeu dcus a domino suo, ad eandem expeditionem spacio competeri
venire lupelledclu, elalium prose domino acceprabilem mictere conremplerit, vel
dimidium redicus Feudi vnius anni domino non ministrauerie, feudum quod ab epi
(copo, aut ab alio domino habet, amirtar: e dominus scudi in rlus suos illudredigen.
PraeCerCA DuCacuS, Marchia, Comitatus de cetero non diuidatur: aliud autem Feu-
dum, li conlortes voluerine, diuidarur: ita ve omnes qui partem Feudi habentiam di-
uili, vel diuidendi, Adelicarem domino Faciane: icatamen ve rasallus plures dominos
non compellatur habere, nec dominusteudum sine roluncare ralallorum ad alium
Insuper SiElius valalli domMum ofenderic, pater a domino requilicus, adducatH.
lium ad lacisfaciendum domino, vel a setilium separoc: alioquin Fcudo privetur. Si ve.
rd pacer vulc cum deducere relaristaciac, tilius aurem concemnie, patre mortuoin 20
Feudum non succedat, nils prius domino latistecerie: pariq modo ralallus proomni.
bustuis domelticis latistaciat.
Illud quoqe praecipimus, ve li valallus deEcudo alium valallum habuerie, a valal-
lus rasalli dominum dominisui ostenderic, nisipro seruitio alterius dominiluihocte-
cerie, quem linc traude ancea habuic, Fcudo priuetur, ex ad dominum suum a quoiple
renebac, reuerratur: nili requilitus ab eo, paracus Fuerie lacistacere maiori domino que
oftendic: _ nili valallus, idem q dominus à luo domino requilitus, cum qui maiorem
dominum oftendie, requilierie ve lacistaciac, Feudum amittat.
Peaterea li de Feudo inter duos ralallos sic conerouersia, domini lic cognitio, XC Per
cum concroversia terminetur. Si verdincer dominum ee valallum lisoriatur, per = P2. 30
rescurix a domino sub debito hidelicaris coniuratio terminetur.
Illud quogi lancimus, vein omni laeramento hidelicatis, Imperacor nominatim ex.
cipiatur.
Fendit a
quoren
itiumt
prinecioalia
da
douidu
diomnibus modis habeacpoceltatem.
Debasalli
lo dom
effendense.
CTamsteral.
Eires quo
odo des
parres.
LRTDEKLErS Deioratia Romaliorum Imperator semper Auouctus, bniversis
Tuo subicctis imperio; hac edictali lebe in perpeuum ralicura iubemus, reomnesno-
trosubiectiimperio, veram se perpetuam pacem inter se obseruent, e veinuiolacum
inter omnes tcedus perperuo seruetur.
alia conses. Duces, Mlarchios, Coes, Capiranei, ravassores, omnium locorum rectores,
eum omnium locotcm primatibus dx plebeiis, a X V I FF annO v(9) ad L X X, iureiuran q0
insaNEUT, VEPacem ECMC AE, d rectores locorum adiuventin pacemeda acq.
viucitl arda, e in sinc vniuscuiuts; quinquennii omnium sacramenta de predicta pa
Si vero quis aliquodius de quacums caclta, veltacto concra aliquem se habere pi-
talcti, ad iudicialem redeat porectarem, d per eam sibi comperensius assequatur.
Siquis veroremerario aulu prae actam pacem violare praesumpleric, s ciuitas estr
Patia Clibrarum auri camerae nostrae inferenda puniacur: oppidum vero Z  libris
aurimMMecI. Mces autem ae Marchiones e Comires L. libras praestent. Capicanei
vero demaiores vauasores XX libris auri puniantur. Nlinores aurem vauasores, et
omnes alis pex dictae pacis violacores rr libras auriinterre compellatur, ex damnum 50
etro, de
renenda
e sormada
CEFEHENdALENOVENEE.
ul
indiet
volata
Pacistecundum legesrelarciant.
Iniuria seu furcum legitime puniatur.
vindicetur.
Flomicidium, de membrorunt nuullio, vel aliud quodlibee delictum legaliter
Iudiees verd, et locorum detenseres, vel quicunque masictrauls ab imporaioren

## Folio 511 — 886285755:0529
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000529.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
B F R S P CV ND V
relejus porestate consticui, seu consmati, qui iusticiam Facere neslexerint, de pacem
violata Malcaro legirime luperlederint, damnum omne, k iniuriam pacisresarci
re competancur: _ inlupet l thaior iudex est, lacro xrario in paenam X libras auri
Praester, mhol aucem paellucium librarum auri mulretur. Dui vero ad praedictam
Pcenant Ccloluedam inopia as oicur laborare, corporis lui coertionem cum ver-
beribus paltatur, e procul abCo loco qué inhrabicac, quinquaginta miliaria per quin-
Conventicula quog. _ omnes cortiurationes in cinitatibus _ extra, criam occa-
sione parentcla, e Cae ciuitarem, e incer perlonam de perlonam, liue in-
10 ter ciuicatem _ perlonam, omnibus modis heri prohibemus, ex in praeterirum Factas
calsamus, lingulis coniuratorum poena vnius librxe auri percellendis.
Fpilcopos quoqi locorum ecclesaltica censura violacores truius sanctionis, donco
ad latistactionem veniant, coercere rolumus.
Receptoribus etiam maletactorum, quipraedictam pacem violauerine, ex emenri
bus, nosteae indignacioni lubiciendis, e eadem paenateriendis.
Praecerea bonaeius pubolicentur, X domus destruancur, qui pacem iurare d tene.
renoluerir, e leges pacis non seruat.
Illiciraseriam exactiones, maxime ab ccclelia, quarum abulio iam per longacem- Eractionet
descasto
porainolenit, per ciuitates e castella omnimodis condemnamus, e prohibemuS: d damnasa.
20 lifactae Fuerine, in duplum reddaneur.
Trem Cacramenca pupillorum (ponte Facta super concractibus rerum siarum nOn
recractandis, inviolabilicer custodiantur. Per vim aurem, reliniuctum metum, eriam
amaioribus, maxime ne querimoniam maleHCIOTUM COMMICIOTLI FACIAHE, CXTOrEA
Sacraa, uius ese momenciiubemus.
Adhac quiallodium suum vendiderie, districtum ex iurildictionem Imperatoris
venderenon pralumat: e si foclu, non ralcat.
 A L Y T
V II
quenmum vicam agat.
Decontrouersia Cremonensium eLlulor. Ie al Controuersia pro Modoico.
uebal, dcrius exereris sele experieDANtuE. Nam cum incer has duas ciuitateSNOn
longe à le Policas, nili quod l’adonnc d lePacantur, propter concubernium VC- Discepraro
diolanentiu, antique ac diurina Mau  dilcordixe: accesseracrunc, quod Cremo. Placeniimon
nenses cum iperatore ad curiam remeuus, Llacentinorum milicia eoressa ad cer- rum.
tamen prouocauerat, quod modo rulgo Turneimentum vocant. Ibiqs hincinde aliqui
Cauciaci, alii capti, quidam occili lunt. Ob hancrem dum aduersus se inuicem accuta-
tionem proponerene, Cremonensibus se dum essent in ob sequio e in comicatuprin-
cipis, hostilicer inua (os: nectam se quam regiam fuisse lxe Cam maiestarem: Suam iniu-
40riam magnicudine principum curxe esse debere: penes Imperium esse, ve Placentini
velucholtesreip. proimpietatibus in ip lo5, pro perhidia _ remericate in Imperatorem,
granespanas reddant: Placemcinis aurem non aduerlus principem, sed concrainte
Siltimoshoctes se renisse, qui cum in cerminis iplorum multa inigua Fecerint, rapinis
incendiis omnia permilcuerint, querimonix modo calumniolx, quodiniuria paMI
Sine, allegantibus, Fridericus partibus prolequendi copiam dedic: Sufficiencerq audi-
ris, quae ab verisqs dicerentur, animaduerrit Placentinos minusidonee obiect a purg2. Placensint
re: prelertim cum in plurimis rebus dolus eorum ex persidia in regnum iam antcato-
rec deprehensa. Ptags contra ipsos sencentia iudicum procedic, candem gs hac mulcta
in graciam reCipIUINEUE, VE praeter non parux pecunix donacionem, rallum ciuitatis
soccregium, quodiildem amnis pro defectione ab Imperatore fecisse insimulabancur,
replendo xquarent, curresq rniuersas destruerene. Duod d Factum est, dignaque in
Placeniam sediciolam civitarem, promodo delicti vicio exerta, rebellionismetum
t tac1.
reliquis ciuicaribusincuAIr. Ibi quoqu Fridericus Augustus de proprierate Modoici, Hodaso.
aper
ubiledes regmiicalici (redictum est) esse dinoscitur, concra Mediolanenles caulam al dicara.
sumens, selectis arbirris sloriose, instiriamedia, de licetriumphavic.
R EMLOMENSES e Placentiniincer eos qui sibi coram principelicem commo.

## Folio 512 — 886285755:0530
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000530.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
12
LDEDTCT DE DESTIS FRLO. L IME.
VE12
Denuncus imperatoris in Sardimam e Corsicammisis, es de lanuensibus subactis.
rD Roncaliasrebusbene gelcs, de rcilicacibus imperii Capienter ordinaris, Fri
dericus connentum dimilit. a Proximioribus ordinatis, ad vlterioresterras, dt
in insulas maris regium resix procurationis animum procendit. leaque electosnun-
eios, epilcopum videlicet Conradum Filteensem, ee comitem Emichonem, in Sar-
nalefds. Mam e C orlicam dirisic, commendans eos Pilanis de Panuensibus conducendos,
Proeoquodhx dux ciuirares maximum in Trrrheno mari ridereneur habereprin. 10
cipatum. Verum quamobrem eadem legatio linc efficacia remanserir, coniicienchi,
quibusnorum est, in quantisemolumentis Pilanis atque Lanuensibusinsula Sardinia
prolticura sic. Vndo non incongrue puratur, illorum altu, de Falsis occalionibus iter
munciorum Fuisse impedicum. Nam de lancenlibus ricem redditurus, aduentum
suum Augultus comminans, tinibusq: eorum accedens, mira celeritate ac Facilicate
cosdeterruit, e adpacis pacta contusere compulic, quae fuerehuiulmodi. M. marcas
argenti publico xrario perloluere, _ a muri, quem orlifuerane, Fabrica celtare. NIon
autem ab re putatur hunc illis ccelicus incussum Fuisseterrorem, atque Formidinem,
nemulcos lua remericare ad defectionem invirarent. Dlam saluris spem lanuensibus
certam, ex concra venientibus haelicationem natura loci praeltare inaxime poterar, 20
qux ciuicatem ita ex omniparre vallauerar, re vel propter eminentium Alpium pexe.
Fupta e inuia, vel Prerhenimaris, quo licus iplum alluitur, Auctibus ad camnec per-
veniritacile tuerit. Augultus autem nuIIOhOTUM MOEUS, CTIRML CLIM HAEUFA CCrtare
non diftidebat, ve quo d illa sicu loci inexpugnabile Fecerar, ip (e magnicudine animis
AC VirUEC LIPETANdUM PUTATCE.
IS Scl dericus prorecreandomilice, in opimis, de nondum belloractis Ira-
lix locISHCMMaFC ICatHIE, Proxmumq; nacalem domini apud AIbam ciuitarem
celebrans, nunciospro colligendo Fodro perroram Fulciam, de maricima, atq. C am-
Paniam direxir. Deprincipibus quoque ad ordinandos in ciuitatibus consules (eupo-
restates, alium alio dimitrit: adiunctis eis C arculariis, qui de regalibus quae tisco acces
Cerant, certam lummam, _ plenam nociciam reportarent. Reditus quoqueimperia-
les, quae dicuntur domus Machildis, à duce Cueltone, seu ab aliis distractos de disper-
Cos, consresauit: quos poltmodum cidem nobilissimoprincipi adunatos d melio.
racos, liberaliresticutione noscitur reddidisse. Duorum praediorum magnicudinem,
eiusqi cerra copiolam opulentiam, qui ripas Fridtani pCTuaG aTI CUME, RONIBMOTANI. 40
AL VT X1.
7
A P V F
Quomodo Imperator natale Domini apud albam celebrans, nuncios procolligendo
fodrornaique direxit, es de terra Mathildis.
Demorie Mont exiscopitrisinzensts.
Conuens
nperaror
Omaars Imperator, ersi in aliis omnibus (ccunda Forcuna vsus fuerie, in morre
camen nonnullorum principum, per ideM LCMpuS CNSTaMIEIaI LCXCITateM
mentisprudentia, ex coregix cam animi quam corporis vircutes non permittumt. lI
numero quorum primus fuit Orto Frilingensis ccclelia venclabs plalu, luus
expertus est, quorum reapud posterosnulla celebretur memoria, nobilicas generis,
operi
aflictorix auctor, ex Feliciorit uu CoMatoF, nus (M GuICaMICMAIII) Cata 50
virtucibus inuidissent. Ec quiatam in huius praeclari virinecc, quam in contagratio-
netrilingentisccclea, PaclaupeCooe ac eoe decu, i
es pala eas, eaaei a nutritoris ielnebilem interitum pro-
cacem noctram ad cancum Felicicaris saudium processise, candemei fere ad rlrimos
Casus
lixiorenarratione proleguar, sed dolori reniam cribuac, considerantibus nobis ciui-

## Folio 513 — 886285755:0531
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000531.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
LIBE R SECV NDVS
calus imelcam. Si quis acem, ve aic quidam, durior milericordix siciudex, res ui
demcribuachiltorix, lamenta vero scriprori.
Anno ersoabincarnatione domini m. C L. I X, indictione rL Y, regnante sereni(
simo Imperatore Friderico, anno imperii eiusrrr, regni v, memoratus antistes abhac
luce, Deorocante, migranit. Is primo relurcaelituis, e a Deomilsus, cum candem ec-
cleliam reperiste omnibus Ferebonis desticutam, distractas Facultates, collapla pala-
ia, tamiliam acrricam, religionis monalteriorum nullam vel paruam memoriam, opc
diuina tandem iplam in cum locum reduxerat, re cleroreligionem, Familix liberta-
tem Faculcaribus copiam, xedificiis decorem ab hac luce suberactus restiruiset, eius 3
o cura labor, merirum circa ledem ee senrem luam perindefuerat, ac linotam inctau
racor, quam fundator illius extirisser. Lluicnegocio praectabac adminiculum de opem,
cum genus viri, cum probicas, cum converlationis xeCtimatio. Nempe Imperatorum orconiu erin
ncensis et
Henrici LLFL nepoS, Cororius quinci Flenrici, Conradi regis fracer vrerinus, Friderici piscop
Imperatoris Augultilsimihuius, quiiam Feliciter regnac, patruus: ex clarissimo regni nus es co-
principe Lcopaldomarchionepatre, de matre Agnete, Alia Flenrici LFrr Imperaco. enau.
ris. parirer cum Frarribus luisgermanis, Comrado Patauiensi epilcopo, L copaldo du-
ceBaioarix, d Fcnrico duce Austrix, necnon de Pororibus Gerrruda, ducista BoC-
mic, d Bercha ducista Polonoru, ac lcamarchionilsa de Moceferrato NV. Imperarricis  al. Conso
maimpe
FTispanix genicrice: de canca, inquam, tam q illustri parencela prolesiplanobilistima racroce es
Locraxic originem. Licerali sciencia non medioeriter aur vulgaricer in struetus, inter epi- spanca Cer
ade
scopos Alemanix rel primus, vel interprimostrabebatur, intantum, repraerer lacrx poctrina
pagina cognitionem, cuius secretis ex sencenciarum abditis praepollebat, philosopti
corum ex Aristocelicorum librorum Cubrilicatem, in copicis, analyricis, acqi clenchis,
fere primusnostrisfinibus apporranerit. Ob ea _ aliarum multarum priuileoid gra-
riarum, Aducia quoque tam secularis prudencix, quam eloquio trecus tacun distimX
linguae, cum Exepius in caulis ecclesix coram regibus de principibus constantissime a-. Ctoria co-
seret, de exinde libisloria laudem, lausinuidiam, ve alsolet, non modicam peperisser, mesmusdis
laqueos aduerlancium imperterritus declinauit, ee obloquentium ora line lasione
probe probuscua(it. Sane vivendimodum iuxta Cilterciensis ordinisreligionem in- vica relieis
3o stiuerac:ibiq in monasterio Morimunden (i primo abbas, coulq. probatus e electus sa mstuuin
inventus est, vemerito sibi diceretur; amice ascende superius. EpilcopusFactus, tran(cur. LNC. F4.
Coiuventuris Feruore, ac lopito lubrica atatis incentiuo, olcum peccatoris declinans,
ex insticiam suam in conspectu hominum de Fauore Facere paruipedens, Deo porius,
quem conscientix e cordanon Fallunt, placere latasebat, actendensillud cuangeli-
Cum, Nesciat sinistratua quid faciat dextera tua. Vnde factum eR, Vt si quid ex conversa-
tione mundana puluerilentix contraxisset, in praelenti, lingua derrahentium, quae ve
Eladius acutus, raderetur atque pursaretur: liquidem supradicto principe Friderico
Patruo luo in scalicam expedicionem iter agenie, cum e ip (e, sicurnecesarius _ per-
utilis imperii negociis, ire debuisser, nucu diuino contigit iplumicer detrectare, vevie
ao relisiolus inter manus Fracrum orancium porius, quam incer strepicum prxeliantium
expirans, dicere poser, Domine, suscipeme, vt cum fratribus meissim, cum quibus, es c. BC- Mauh. 6
nigne vero ab Imperatore dimissus, multis gemitibus commissam sibilux benionira-
ticommendanir cccleliam, ac quodam spiritu propherico de fine suo prxlcius, ne
poltmortem luam iplam aliquo modograuarer, ex liberrare electionis (veiam laepius
anteactiscemporibus in aliis ccclesisfactum dicebatur) eam nullo modo priuarer
Poltulauir. Accepra de hacprobabilipetirione hdeli laudamento, ad propriareuersus
CAt. Accum aliquibus demorre lua, seu per visiones, seu per Comniarcuclatum fuisse,
reterencibus es commonentibus quibuldam relisiolis, cognouiset. Calutatis Fraterna
charicare media quam incimme Fracribus, e rale dicto, occatione vilitandi Cisterciele
so capiculum, viam carpic, dx iam dudum languore ac debilitate corporis invalidus, la-
borioloicinere, nihilcamen achuc luis, qui se cum erant, metuentibus, ad prenomina
cum Morimundensemonalterium perienit. Ibi per aliquor dieslecto cubans, de iam
de obicusuo nequaquam dubius, dum Caero liquore olei, licur moris est, perunctus
Fuisser, e depecunia lua laudabili cestamento ordinasset, inter extera quxe Collicitis
de lalure sa praecicebac, exiam hunc eodicem manibus suis oteri praecexics cum qs
1158.

## Folio 514 — 886285755:0532
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000532.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
E158. licetatis _ religionS MIAc, veH quid pro sencencia masistri Crileberri (vepatee
in prioribus) dixisse vilus esset, quod quépiam posset oftendere, ad ix lorum arbitrium
corriseretur, se qs cacholicx tidei alsertorem, iuxca lanetx Romanx, imo _ vniuerla-
lisceclelix regulam protessus est. Deinde multa prius cordis concritione, de humili
Occondoos confestionereatum luum recognolces, sumpris sacrolanctis mysteriis, in mediomul
ticudinis lanctorum tam exiscoporum quam abbatum, Domino spiricum reddidic.
Felix veiq:, X promericis luis divino munere donatus, re ancea raptus lic, quamvnica
suam, dilectam luam, eccleliam videlicet, cui ip sc spcciali de intimo amore connerus
Crac, in Fauillam ex cinerem converlam vidisser, et lubuerlam. Cum autem adhueri-
venslocum sepulcurx sux Fratribus digito praemostrasset, exera eccleliam in loco hu- 10
mili, vbi scilicer ab omnibus tracribus calcari debuisset, huic eius vleime voluntatiob-
uiandum putabatur, dc intra septa ecclelix juxta maius alcare honoritice cumulatus
Cst, eiuse Cepulchrum à cuctis trarribus honore ac reneratione dignum habetur. Fgo
aurem quihiuius operis principium, ejus ex ore adnocaui, tinemqi ciuldem, in slu prin-
cipis, pertciendum sulcepi, exmanumea ipsius exerem a lumina elausi, hoc Epicaphi.
im compolui, e tumulo seu coenotaphio eiusinscribiteci:
EADENTCT DE GESTIS ERID. L IMP.
Libram Phaebus subiit cum falcitemente
Lucinox praevaluut de decrescente,
rita minus habuit morte pravalente,
Oito quando corruitraptus, heu repente.
Hic, sceradum consulis, prasul dienitate.
Formam: decens habilis, iutenis atate.
Cenus: alta nobilisrerum maiestate.
Mores: comimnuacis miraprobitate.
Monachum sepraebuit, sireligionem.
Ideas asseruit, sipositionem.
Virco cujusmeruit intercesictam,
Fius ad quem genuit aeat Mentionem:
Cujus frequensotium in phuosophia,
Maius exercitium in thebuzu
Faedus sibimuruum cum phtlologia,
Nunc set et speculum summatheoria.
Planeat hunc Germaniaplan din generalin
Machsu Frismem rotal
Cntrot primileria dono speciali,
Tuei querimonia debeslamentari,
Tuius in restudio stndium vicebat.
Grata disceptatio plures acuebat.
Ouidmos, aut quidrationemonon adebat.
Frans, ex cauillatio latens noaribat.
Hic sacrum ecclesiae sublimaut cultum.
Ipsedit strepere locicum tumultum:
Hoc inchuscnere torum est sepultum:
Talem hemoplanzere porest sarismulium.
Duis nuta tantam gratium formis affirmabit?
Nut quis elerantiam ductis asienabit:
Duis ad consequentiam troxos renocabite
Ten qualem sentennam schola vento dabits
Cuidrerum compactio sacax, dum rimatur.
Mathesis abstractio qui  contemplatur.
oaa  hunc dum probatur.
Oudambarum actio morie crredatur.
musnecem patriaiussc dedignata
Cilardudiens atriarectore priuata.
Desebene mericum cervens in fauilla
Si4
158
epicaphii.

## Folio 515 — 886285755:0533
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000533.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
BER SECVNDV.
Tuit in interitum part es illa
antas ad exequas urbapopulorum
Pias fundat lachrimas, mastum ducens chorum.
Acprecescontinuas, es lamenta quorum
illum saluet, animas qui beat iustorum. Amen.
AL LYD N E TR V V
Fortaturezum docet edita chronocraphia.
Fuxit eum patria propria comitataruina.
propitietur ei Deus, ex pia vireo Maria:
C A P V T ZI.
Deconstaeratione Frisineensisecelestao
DExOe epilcopo X Kalend. Octobris, quod est circa Colstirium brumale, de
Functo, paucis postnlenlibus Non. Aprilis, qua cune fuir dominica Palmarum,
_ estcirca (olsticium xstiuale, hora macurina, ciuicas Frilingen sis penitus e penicuis rubis Prisoi
incendio consagravic, adeo quod (veraceam de maioribus ecelelis, quX CUI OrNa- S sis con-
graiio
mentis suisperierune, se de qs ipsa, _ palacio) nec rna quidem de minoribus capellis _ anno Y159.
oratoriis supertuit. Domus eriam d ofticina canonicorum, de domusmilitum, exce.
pris valde paucis, cremarx lunc. Ilac ccclelia eorempore intali Catufuerat, quod re-
sobus, ae diticiis s diniciis omnibus pene conlateralibus, dc vicinis epilcopatibus autma-
iorerat, aux aequalis. Cleri probitaretam insignis, ve in eius honestate ex disciplina, in
liberalicate, in licerarum scienriarari pares, mmeliores ex superiores in orbe Romano
nullitiaberentur.
C A PVF X1
Duaeprodizia hane cladem praecesserint, es quod Albertus ortoni successerit.
A_C Frilingenlis ciuiraris mulciplicem cladem, de xrumnosi cuencus casum
nonnulla prodigiorum indicia pexecesserant. Ouadam enim rice in die Circum-
cilionis domini, dum ad Milam Colennem presbycer altarimaiori assisteret, e iam
qolacri secreti vltimum resoluisser silentium, calix cum Canguineita prorsus euertus, et
super alcare in conspectu omnium estulus est, vencc silla lupertuisset. Sed prudentif
simus exiscopus ominecalinil prosperum auguratum esse prxsciens, ieiuniis ee lita
niis diuinam anim aduersionem praeveniri acque placari pexsuasir. Peridem quoque
tempusmonstra quaedam quadrupedia, alia que Fancalmaca de nocte vila lune, tam a
clericis veracibus, quam a laicis, hincinde volare. Ferx beltix, vipore rulpes e lepo-
respastotoria ecclelix, ac ofticinas eanonicorum ingresle, velur domesticxe, laqueum
sibicaptionis imponinon abnuebâc. Pueri ac puellula per mediam ciuitacem (xpius
processionem agentes, verasqse licaniasimitantes, iocis luis grauia seria porrenderunt.
Nam ex sequenci anno locusiple, rbi maior ecelelia, de cachedralis sedes Fabricanda
oerat, tulmine ictus, ccelestiigne consagranic. Vlulae, rpupx, bubonestoto anno inte-
etis funebria perlonantes, lugubri roce aures omnium repleuerunt. Pilosi, quos5a-
erros vocant, in domibus plerunque audici. Iluiusruina ac delolationis, calibus indi-
ciisprophecata, praetata Frilinsenlis ccclelia divina opiculatione, e per subrogatio
nem piissimi paltoris Alberri, qui iplam in praesenriarum gubernat e regit, restaura
nonem expectac, ciusqu industria lubeunri sperat, e respicare.
uicquidin orbebeat praeclaros ex meliores,
Praesulis Ottonismire cumulauit honores.
Siproaui, vel aui probitas, sacer orde, potestas
Deberent mortis futias cohibere molestas,
Nonmoriturus erat praeclare praeditus illis.
eutalem communidus accessisse fauillis,
Duam facunda viri Ox, qualis philo sophiar

## Folio 516 — 886285755:0534
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000534.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
RADEVLCIDE GESTIS FRID. L. TMP.
L AItI.
Deexupion pecclesia, e morte aliorum exiscoporum ac principum.
 ODEm ctiam anno insignis illa ccclesia, e regium opus apud Spiram ciuitarem
similiterione consumpracst, ee deluper concinuitate muri rupta, ruina molesta
Perolq licurrunc Fama tuic, involuit.
lildem diebus Fridericus Coloniensis archiepilcopus, cuius superiore Libromen-
tio habica est, certio ponciticatus sui anno, cum mulrorum luctu diem suum clausit ex-
cremum, carnes qu eius, se viscera apud Papiam polica, olla vero ad ciuicatem C oloni: 10
enlem deportatâ sunt. Vir nobilis d liceratus, quiq: manluecudine ac benignitare sua
lonse laceq multorum in se prouocarat affectum.
Anselmus Rauennx metropoliranus, qui mulris diebus in imperii obsequiis, e A-
delicare probatus fuerar, rir prudens _e liceratus anre Mediolanum defunctus est.
FPerbipolensis quoq; antistes Cicbehardus, reuilendae parrix amoreillectus, dum
benigne ab Augulto dimicreretur, paulo post septimum diem redinus sui ad ciuitatem
suam, morbo correptus obiit: exemplo suo docens, quo d longas manusmortis, nec
terra lecurior, nec connictus delicatior faciet declinare.
Funceriam Conradus Croatix acg. Dalmarix Dux, narione Noricus, de castro
Dachora oriundus, apud Pergamum finem rinendifecir: Ciusque Corpusin terram 20
Cuam deporratum, in monasterio Schiren (cpultum est. Cuius liberalicas, de in mulris
Probata periculis animimagnitudomeruie, ve suberactus ex hac luce, memoria illius
longorempore apud posterosno deleatur. Nobiles quoq complures, de milites stre.
nuissimos, quorum nomina mihi scribenti non occurrunt, aut rarius bellicuentus,
aurmorborum visper idem cempusidem rempeltaris turboinuoluit.
A PV F X V.
Duod Romanus pontisex iterum occap ones quassuit aduersus imperatorem Fri-
aus
pea dem
dericum.
SravaCHLMICaS,  Po VinsMalan epule. Imperarorem beneticiis luisinora-
arectasconlulac, quorum calia leripta inveniuneur.
FRFDERLCOinhybernis agente, Adrianus Romanxe vrbis antistes quorundam
instinctu, ca quae iam incer ipsum e Imperatorem apud Augultam Copita Fuerane,
retrieare capic, ex denuo meminisse, modonunciorum luorum iniuriam, modoco
rum, qui procolligendo fodro directi tuerant inlolentiam, d caltellanorum luorum
Barsa.
Noui dissi cum exiltere. Proinde occalioneM qualcu, Cum audisser quod resalia principitam
ab epileopis e abbatibus, quam a civiratibus _ proceribus recognita tuere, literas in
Fronce quidem leniores, diligentius vero consideratx, acriori commonitione plenas,
luperhoc negotio dirigit: casg; genaaman bs, de vilisnuncius praelentans, anre
quarecitate fuissene, disparuit. Oua de le commocus, calore q iuveniliad vicemre. e
Penacudam accenlus, meccationem concipus, no quidem per abicctam, le dperho.
noratanlirespondere perlonam. lam antca millus fuerat ad ledem apoltolicame.
Pilcopus  ercellentis, anicam acterens pechienem, quatenus Ciuidonemnobilem
iuenem, tilium comitis Cimidonis Blanderarenlis, cuius supra mentionem Fecimus,
Idlem loco Anlelmiprincepsin Rauennare ccclelia subrogarifecerat, ibidem contir
maret _ ordinarer. Nam idem iunens intra lacros ordines adhuc existebat, _ cleri-
Cuskomana ccclelix pridem tactus, ac in lubulaconum a papa Adriano conlecra-
us, nonnili eiusconniuentia d alenaa ecclelam rransferendus putabatur.
Cumaurem hioc a Romano pontihce, volcnue rritum reuocare quodtactumtue.
rac, negaretur, miuritur denuo Flermamitus rerdensis epilcopus in idiplum, eiusque s0
negorium item effectu caruie. Suousuns plenius scire deliderat, epistolas verinque
V T
XLV
escripium Emperacoris Friderici ad Papam pro consirn aoe ct al 
racre

## Folio 517 — 886285755:0535
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000535.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
F. R
SF C V NDV
Prideriens Dei gratia Romanorum Imperator. ex semper Augustas; Adriano 
mana ecclesae venerabili pontisict
TLECFO d Adelinostro AMelmo, bonxmemorix Ravennenlis ecclelix vene. Commen
rabili exiscopodetuneto, M Curia nostra diutiustanto careret principe, opcram
0
dare curanimus, locoeiusralen  B dri perlonam, qux prorempore ad relarcien- sule saven
da ccclelix illius damna, _ ad nottrum peragendum seruicium apta videretur. AnFo natensi.
omtua aurem prae oculismentis habehies, ee aure non surda audietes, quod (criprum
Cst, Konore inuicem praevenientes, tlium comitis Blanderacensis, quem vosinclericum Rom. 12.
RomaIa ECCleliX, L MaI NOa peritione alsumpCise recordati lumus, vicissim ad
10 honorem restru, e S. Rom attx cccleliae altiis sublimari intendimus: in ea praesertim
ecclelra, quam postlanctam Komanam cecleliam, autmaximam, aue rnam de ma-
rimisiaDemus, nosrxG; voluntats proxolito, divina Favenre clementia, in electio-
neillius pltionx, concoratet d voluntarie rniversa Rauennas convenit ccclesia,
pexeleus virishonestistimis, le saonostro de vestro, hinc lacincto cardinali, inde
Plermane rerden hepilcoposSclentia aucem de moribus in pertonam praetati electi
una cum genere convenientibus, proprer reverendum resrae pacernicatis testiito
um, commendabilior e acceptioreadem perlona nobis iam Facta est, quam veigue
etia dilisi a robis, de honorari saudemus, d volumus: Catamen ratione _ ordine, qua
parres tilios suos Polene diligere, quos luo cempore d manumitcune, e domui tux
20 prouidere permitrune. Fr quidem decentistimum est, lanctam Romanam eccleliam.
tanquam matrem omnium eceleliarum, Alios, qui limeFructus venrris, aggregarC, C
acoreoatosad decorem domus Dei, per domos d Familias dictribuere: quibus cti-
amnoltrum imperium, tcanquam ab veero d gremiomatrisnostrx progredientibus,
debeat VeCos umooimpendere. Proinde alciori consideratione ve
Iccaperpendat discretio, quutustac caulacam veltrae, quam nostrx maiestari e ho-
nectariconveutac.
C A
PY F XVL
Epistola responsiua Adriani papae ad imperatorem.
acanus seruus seruorum Det Charisimo in Choristo silio Priderico illostri Romanorum
Imperatori salutem, ex apostolicam beredictionem.
TA LLTEX superni condicorsMitu, de tam excellentixcux, quam dilectiflii
Lholer Cimidonis Blanderatensts comitis interuentu, dilectum filium Ciuidonem
subdiaconum nostrum, eiu ldem conicis Elium, olim in Familiaricarem, a in nostrum
conlortium receperimus, qualiter etiam intuitu probicaris ciuldem, acque prohono:
re dercilitate lacrolanetx Romanx ccclelix, tanquam lin diaconum iam Fueric Or- Ravonna.
dinacus, ecclesam ei specialiter assignauerimus, e nosprofectomemores, _ a lereri ensis consi
at10 a L
qoratistux memorianon credimus excidise. Nunc aurem honestarem ipsius conside afice reci.
rantes, _ pronectum scientix, li ei vita comes fuerie, accendentes: intelligentes eriam satur.
quanta per cum, ac pernobiles, _ porentes parences ipsius, CacrolanetX RLOM ANX CC-
elesia adhuc potuerint commoda provenire, e ad quancum dignitaris apicem in ca.
dem Romana ccelelia ipse valcac, vica generi concordante, conscendere, cum a lede
apostolica in lubdiaconacus officium licpromotus, ex ciranquam si iam diac onus el
Sec licut superius dictum est, a nobis sic eceletia specialiter alsignata: communicato
Fracrum nostrorum consilio, a nostro lacere cam preciolum pignus, iuxta peririonem
excellentix tux, non potuimusremonere: se d iplum opporcunitare accepta, Deoau
Etore, in Romana ccclelia ad honorem eiuldem ecclelie _ imperii intendimus ordi-
so nare: verel in ca, prouc diuina graria propoluerir, quando que ad sublimiora conscen-
dac: vel exinde ad alcerius ecclehastice fastioium dionicaris ipsum concineac, auxilian
re Domino, peruenire. Couenientius liguidem est: Ve guihlius _ clerieus est Roma-
na ccclesia, ab ejus gremio non recedat, de ipsa ei circa se locum dionicatis conte.
rens, eidem inde prouideat alciora. Ipla etenim viros e moribus d sciéria adornatos,
praedicos honestace, ee languinis nobilicae praeclaros, ad se libenter enocae, et e05

## Folio 518 — 886285755:0536
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000536.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
RADEBLCL DE BESTIS FRID. I. IMF.
S10
err9. aliunde consueut AeICHC,  N canbus, cum iplos in gremio luo habeattacile
mur, contidentes etiam imperatoca maiectati hoc porius debere placere, ee gratum
atq acceptum esse, Postulacioncltuam inhac parte no duximus admictendam: cre-
spoliare. Ouiaigitur hoc decentius esse conspicimus, ee honorabilius existere arbiera-
denues atqi sperances, quod ex quo nostram super hoc cognoueris voluntatet, tu
plenoctramincencionem ex propolicum commendabis.
EAPVF XYLII
Desimultate orta inter principem, es urbis Roma exiscopum.
DKINCEPS ergo _ipse alcepta occatione, suahocmodo solacur indignationem.
lubetnorario, rein Ccribendis charris nomen suum praeterens, Romani exilcopi
scees imp. Sublecundet, e dictionibus singularis numeri iplum alloquatur. Oui mos scribendi
cum anciguicus in rlu esser communi, a modernis, ob quandam perlonarum reue-
renciam ee lionorem, pucacur immuracus. Aicbas liquidem lmperator, aur l’apam
debere leruare luorum anceceltorum ad personam imperialem lcribendi consuetu-
icem a dinem: aur sciplum antiquorum principum morem in luisepistolis oportere obler
uarc. Flecicaque caula termonum ee nunciorum, maiorem incer eos simulratisfomi-
cem ministrauic, incancum, re qua dam licerx deprehenla dicerentur, à sede apostoli-
cadirectae, quae Mediolanenles, _ qualdam alias ciuitates, rurlus ad defectionem 10
horcarenur. Lluiusnegocii vericatem cenor subiectarum epiltolarum declarabic, que
adiver sispersoris tiimcinde miltae lun.
CA PVF
X1X
Epistola de hoc a diversistransmissa.
Flenricus eadem gratia san et a Domanae eccle sia presbyter C ardinalis tit. S. Neret
 Achillei, Salutem in domino.
domulia
vide
ni
renerabilipasri ex frairi, ex amico charissimo Fberhardo, Dei gratia Babenbersenscepiscopo,
gux olim à pacribus dispolica _ ordinata lunt, oe. eePlC, (icUF V. 40
lis exnobis tdelissimus mediator, es, qua cuopetatore ie paceeccte.
Sa _ iplius ordinata sunt in Alemania, L Cl, qua adera dicnos secum tidelistime, e
iplenobilcum benionimme ac caden pacaclamu. Lunc aurem ex licerisillis
quascellicudini sux postreditum meum, abueb placuerit destinare, quae ride.
Acernec Crlum, nec antiquam contucllleme  Imperialium lirerarum obrinebant,
nemus mulcum, ne lic in diuerta mullacus, a alia modo libi sictacies, sen susqs diver-
lus. Repleuircormeum amatua, de lac ae oe uratioheciquie.
elle lepulcum, arque obnubilacum. Laco, acce alet, ce aeC Came, epi
Ropalis dionicas, de sacerdorii ordo, in quo vos prouidentia divina constituir, moueatse
dilcretionem restram, d inltruant, adloole Del luis eerestrum, prohone.
Ccale _ libertare ccclelix, ve in ancigus e us ecclelix intcoricas conseruetur, ne
leporibus veltris nouis conlilus hioneltas ep ioo curbara turbetur. Saciscurbatum
elt, qe quid secundu colilium reutols pucabamus efficere: de dicimus robis, quam
diuper l  t harospes ocia porcabuncur, Cabiliri paxincepra
nt
CTCrr virtus imperatoria ex eorum qui sibi astistune, diseretionemon stratur, ica _
ipsi quorum munitur consilio, proprix conscientie d honectari debene acrendere:
quia e ipsorum honor lic ad dominos spectare viderur, sicur de domini derrimetum
in eosproculdubio retunditur, ee redundat. Papropter, dilecte pater, de venerande
Fracer, es amice charissime, veltram aent lautuolemus, quam monemusprudeciam,
veimperialis dignicaris excellenciam, quantum in robis est, in ea quae ad pacem lune,
_ adhonestarem spectans, ingiter luadcatis. Subcilius enim de lincerius in hiis qua ad
Deum pertinent, de iultirix libertarem, rario e dilcrerio reltra intelligir e cognolcie,
quam alii principes, quantum cunque nooms, qui tamen lacros canones, de ca
quidtonoris, d iucundicaris, ex glorix apporraueram mecum, ex licerisillis ridetur

## Folio 519 — 886285755:0537
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000537.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
LIB E R SE CV N D V S.
non Docerit. Sed SprXlC vestra, de domini prxepolici Mag deburgen (is lummatm 115g.
depacss laborelulceperit, alus Dci e scientia, qua praemineris reerque, hinem paci-
rcum adhonorem Deide ccclelix, e Imperacoris nostri gloriam, per industriam re-
stram, de Ccudium rectrum Facillime porerir obtinere. Alioquin licemporc iracundix
repertusnon fueric, quire conciliationi intendac, a in cuius verbis poltincista scanda-
lacomplanari, resipla Forlan aliud exiger, et quod hodie integrum est, maior vehe-
mentia necestiratis dilrum Det.
Eidem Henrico, Fberhas aus Baben bereensis ecclesia eadem praria episcopus, siquid est,
orationis es seruiry omnimodam denocionem.
Luelis vestra PacClraris lectis ex relectis, admirari satis non porui, quod esset il-
Iud verbum, imo quod ctatillud rae, de quo Ccripseraris miti, cum adhuC d MC DTOF-
suseset ab Ondicul. Suxricans aurem inveni quod volui, et unde multum doluis
ceste Deo. _ multum eBLeo. Audiui, _xconturbatus,  cristatus sum. Contremuerune
omnia olla nea, adhaH curis ossibusmeis. Fx quidem incellexi, de cornoui, quod b0-
nolemini, hon mco, Curestro, pacis e concordix consilio, inimicushomo luperse-
minaueritZZania. Omnia mala a bonis principiis orta lunt. Sicut in Cacro eloguio:
20 Paranit dominus dasa mortis, e sagittas ardentes effecit. ita ex in imperialibussestis ac di- Pfal. 7.
etis, limul ac scripris pleraque reperiuneur, guae alios se ducunc, alios ae ditCaNE. ANHa-
les quandoque reuoluuntur, apicesimperialesrecirantur, Forrein caforma, qua illie
tati _ tam bonitati, quam Cimplicicari cemporum illorum comperebac, hominibus
tunc in directum loquencibus, neq; numerum numero commutantibus, neqi perlo-
naspreposterancibus. Nunc vero inutata sunt omnia. Sed non expallelear aurum, nec
mucetur color optimus, nec dispergantur laxides sanctuarii in capire omnium placea-
rum. Si qua exorbicatio consuerudinis moderux facta est, his exemplis Facta est, &
hac occalione, quia Aamma lopita, denuo quodam venco reluscicaca est per liceras.
quas dominus Papanuper direxit domino Imperatori, luper ca quaeltione, quae ver-
horiurincer Brixienles ec Persamenles, de contentione duorum castrorum: quas qui- Monccde
ussso
ypvannosus, et velucholtis ex inlidiacor, domino Imperatori despectiue quodam. si Casaros.
modo oberusit, e vleranon comparuit: quae videbantur duriores, et qualiincerdicti
vim in se continences, ne dominus Imperator causxe illius indicium libi assumeret.
Flxecaurem seribo robis, non vequaeram palliare quae pallianda non sunt: scd veros,
e alii prudentes e timentes Deum, Facilius morbo lubueniaris, caula morbi cognita.
Flincinde dicimus, ex scribimus quoridic: Venite, venice: veniemus, veniemus. Sede-
mus, Caluamulca veltrae lancticacisreuerentia dictum lc, sedemus, e olcitamus. Sede-
musinquam, veaic quidam in Romana repub. nocte diem, dic noctem expectantes,
eciam prudentes de scientes perimus. Deme dicorobis, recuris loquar auribus: Nolo
40 malinuncii esebaiulus, neque reniam ve audiam velreteram amaras historias. V er-
Vbiestsapientia: vbi prudetia in res H d Cacordorio: Separernos Deus ab his dequi
bus dicitur, omnis sapientia eorum denorata est. Non dicatisnobis vlerâ, Venite, Sed p0- P fal. 107.
rius vos claues habentes scientix, nos praevenice, non inuitarivenite, e docere Alios
vestrosnon in amaricudine spiritus, ell in lenicate, e multa mansuerudine. P’arcaril.
dis Deus, qui oleum quali calmo adcemles, inter parrem de silium, inter regnum dt
Sacerdocium seminan discordias. mplens Factus lum, vos cocgistis me. Veniant, pro
Deonunciiboni, porrantes Paces, Calliutam scientes d docenres nosinctare oppor-
S0cune i porrune. Mlore Lolco lenBAMrliterX, adiuuance Domino. Flebile principii,
medium, tinis, (cilicet verrerur in sacdium. Dominus Imperator superueniente nun-
ciovestro, propter quae dans uclclaes iasubiio a caltris dilcesr. Ideo cromeis in-
sinvacionibus cercum responlunt ab eo elicere, neq: vosliteras ejus in continentiha-
bereporuistis. Oualis ut Vostemro. Dilisences se dilisir, aliis alienum se Facic: quianon.
Od rerbis obuam
quasi pilaminantia pilis. It
dumipertecte didicic eriam inimicos duligere.

## Folio 520 — 886285755:0538
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000538.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
R ADEVTCI DE LLSLLS FACID. L. IMP.
12
EAPYY XX
Alia existola eiu sdem ad Komanum pontisicem.
Vur e cacendi d loquenditempus sic, quando commune instar periculum, de-
sperarionis porils a celisionis est seruare ilentium: omnium est conclama-
cediiscm re in unum concurrere, ac Felle praelidium. Ouando aurem impetus hoctilis, aut in-
cendium ingruerit ciuitar, pla sertim corum incerest, qui vigiles cinicatis lunt, cosqui
in arce lun, iplum quoque pactemtamilias, expergetacere ad subueniendum inne-
cestit alculo. Ilac officii mes consideratione, ex specialis debiti, quo cencormul. 10
tisrationbus, S. Komanae ecclella, cgo licerminimus exilcoporum, qui nec lum di-
snusveldlepilcopus, cam impellenter, quam imprudenter exclamo ad vos, reue-
rendissime parer d domine, hioc intempore quo nobis intirmioribus videturimmi.
nere, quod multum percimescimus, periculum. Fc quidem ab illa olla, quam luccen.
lam ab Aguilone ridic olim propheca, ignis quidam per lcincillas occultas caepit e.
rumpere: sed adhuc intumo est, _ (Deo gratias) nondum in Ramm à cluxit. Inter vos
domine, ex hilium vestrum dominum nostrum Imperatorem verborenus adhucali-
quid percurbacionis est. Limedum valde, ee mecuendum, ne verba verbis obuiantia,
sua collisione Hammam tandem excuriane, quae se larius diffundar in lacerdorio ec re.
Sno, quod Deus auertat. Ip le Elius vester, sicurnoltis, dominusnoster est: vos autem 20
quomodo Christus, magister e dominus. Nemo nostrum audet dicere hinc velin-
de, cur hocFacitis, auc dicicis: Optamus rancum de rosamus ca quae ad pacem sunE.
Ouod liliceret lalua reuerentia, verba Cingularrurinare, ec racionem lingulorum exi.
Sere, in insipiencia dico, non ve arbieror, expedirer: quia pociusignis linemora dilcuri.
endus elt, quam deigne, qua de parte renerit disceptandum. Suprame esse scio qua
loquor, sed in simplicitate cordis mei coram eo qui luper omnes _ secretoru est Con-
Ccius, haecloquor, ex ex quo capi lemel, loquar adhuerobis contidenter, ta quam P2-
eri _ domino. Omissisillis qux aliter _ aliter lecudum varias auditorum ee interpre-
cum mences possune accipi, dignetur ex inceoro seribere restra parernicas placideac
benigne tilio reltro dominonostro Imperatori, ee ad se paterno affectu cum reuocA- 30
re promptum ad exhibendam vobis omnem reuerentiam. Samuel Dauid luumam-
plectatur, nec dimittac a se separari, venulla sciltura chlamrdis FaC, guatenuS DCuS
honoretur, d ccclelia catholica cranquilla denotionelaeretur.
APV Y, X XI
aoccascone  lbaasto aetam cumulluari caeperune, e ab imperio desicere.
TNTEKE a cum de curia opeacu ad Cingulas ciuitates bini vel plures proconsti.
CancellaL c SeM Lalautu Cmicem de Baioaria, (xpC Ia M CMm OrAtOS, 40
comitemq Cro2Winum Mediolanum devenisse, id negocium in ca ciuitare, licutd
Acasola IH CXFCEIS, IMIMIOS PFOMOdeTE. LOpus eroo in seditionem conversus, ad domosvbile.
Satosmanere lulpicabantur, moxprocurrere, concumeliola ee superba perstrepere,
rodeses. Lapidibus, aliisqs missilibus crepiares Nec ab eo tumuleu vel comes Blanderaten(Is,
GuraipleafFuric, vel religuinobiles eBS averterC POterant. Nam _ in ca ciuitate, _ pe.
multus ipse, e res noux latis placebant. Legari ergo, quorum quidam intra murOSVE-
Alcero die alst episcopus, quam calcellarius infecto negocio, eos cuestigio suble
guuntur. Iea Mediolanenses violata pace, rupris lacramentis, concaminato tce dere
quod
Monieot
elisce
cuendis Porestaribus e consulibus, a prueipe destinati fuissene, contigit Kcinaldum
rerom. 2
norumu
neinaliis Tcalix vrbibus, non procerum, se d rulgi morus haec cuncta seguuntur. Id in-
geniomobili, sediciosum acque dilcordiolum erat, cupidum novarum rerum, quieri
Rocidaerlum. Aliguanex eriam novcaris parti, Ctudio talium rerum incitatae, c-
bis erati hproo Metuimcerti ehatiq qund poristimum Facerene, crepidare, cum se
nec resistere armatis d multis, ip si pauci _E inermes pOssent, d porrx ante claula su.
Sam prohiberenc. Comites aurem, quos ex ipsimagis intenloshabebant, extrahospi-
catos earesminus terruit, qui sine mora comperto cumultu, illae si intactiqs recessere.

## Folio 521 — 886285755:0539
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000539.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
L IBER SE CV N DV S.
quoderiam apud barbaros lesatos ius gentium constiuie, defectionis icerala Pene- 1159
num, quod corde conceperant, quod occultis machinationibus contlauerane, hac
remeritare dilcooperirenOn verenTUE.
C A PVT XXII
Denunciis Cracorum., ex regis Francia, ac repis Anglia, regis quoque rnearia, aud
i ODem tempore, relporius iildem diebus, legati C onstantinopolitani Impera-
0Lcoris, ad cutram renturi, tidem publicam expetebanc. Namgs promorre WW ilbal-
diabbatis Scapulensis, qui in CErxeciam missus ibi vita deceserat, le le Iuspectos haberi
metuebant. Nuncii quog; Ludoniciregis Francorum, ee ITenrici regis Anolix, cum
postrnosmoxalii superuenissent, veerqu Fridericum in parrem ac Fauorem lui prin-
cipisinclinare mulcis verborum delinimentis, acqs muneribus concerrabant. InFCE
hosliquidem reges, ex eorempore quointer L.udouicum, a chori sui sociam Factum
est divortium, caq praetato Anglorum principi luperbis adhxlic nuptiis, live occasio-
ne dirimendorum inter le finium, siue quodam alio lacentiore zelo, conrinux simul-
tares e dissensiones orea lunt, magnumqs sibi credidie auxilium accessisse, quilquis
eorum sibi Romani principis conciliare poruisset auctoritatem. R ex quoq Vngaro-
20 rumtama (ola lediolanensium comperiens remericarem, honorabiles nuncios, d
30
liceratos, magistrum Macthaeum, _ magistrum Primogenicum ad curiam destinauie,
suos denuo auxiliariosplures quam prius sponce sua principipeomittes. Ilos lingulos
ecresponsoprudenti exhilaratos, de regalibus donatosmuneribus, Auguctus expedi-
nic, _ ad suos principes remeare concessit.
CA PVT XXITI
Conquestio Friderici de Mediolanensibus fae difragis.
TLTDERFErS in villa que vocatur Antimiacum, Festinitare Luminum celebran-
ce, cum multi ad cum Hesperie proceres consuxissent, dolosacq; crudam Medio-
laneniem suxerbiam omnibusnorissimam in medium commemorac, extribens vul-
tum iustidoloris, limul ee regalis indignationis indicem.
Exclamare, inguie, cogimur, S proceres, in auribus restris, conra crimen perduel- Mediolane-
impersu
lionis, contra (celus lae la maiestatis, in quo ciuitas impia, gensnequam, populus (cele. dia graniss
ratus, Mediolanenles dico, iam non lemel, (e d Expenumero deprehen si inveniuntur. mêmensasa
Factum ipsum robis adhucrecens exponerem, li tamen non exinde non solum re-
Rex, verumetiam omnium qui in orbe Romano lunc, aurescinnirent. Iniuriam quam
nobis, imorobis, d Imperio luperbia d praesumprio perversistimor hominum ini-
que ingessir, occulto Dei iudicio cdrendere videtur, rehiqui in luam, ee multorum
40 perniciem debacchantur, multorum quoqi eodemnatione, et imperiali auctoritate,
legumqi vigore comperenter debeant compelci. Vbitides illa, quam le Mediolanen-
ses adhruc inviolaram, _ inter caereras civitares virginali quadam caltimonia inliba-
cam habere sloriaci lunc: Vbiiusticia, quam in conseruadis legibus specialiter se tacte-
nuslrabuisseinctauerum. Convenient eosmodo nonnos, (ed hdes Fracta: experiètur
aduersusiplos lacramenta irrita Facta, Ecedus ruptii, leges lesarorum, non solum nobis
_ vobis, verumetiam barbaris debiraintegrirare, e lanctillimarcuerentia coscruan-
dx. Ouocirca, hvereego devobis audeo predicare Edem, iustiriam, Forricudinem, ab-
ominationem delolationis, sanrem in medio restra terra, que hactenus larualiquo-
dam terrore omnes concurere lolebat, relpicite, acqs communibus viribuscommu-
sonem holtem nontam noltrum, quam restrum proceredum alsurgire. Consulite Ro-
mano Imperio, cuiusethnos capur, vosmebra, nobisin hoc negocio, velibet, vel mi-
lice, vel Imperacorerrimini Deopropiciate, illorum praelumprionem reiteratam, ice
rata vindieta coulq prolequetur, ve quod in nostram iniuriam, ee Romanigloriam
Imperii commilerune, ea coertione reprimatur, ne pravis e lediriolis crelcac (pes, dt
RECTIMCA COrUI imulu ManCal, qui nec robis reritatem, nec nObiS TCUETCMd Iat
Imperatoremmissis.

## Folio 522 — 886285755:0540
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000540.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
e
RADEVICT DE GESTIS FRID. L IHL.
rreg  Ede eruavere: abusi clementia nonta, abuli parientia: qui pro poenitencia percilla-
rantem omnes excepere, ac velut umpetu quodam diuino incicati, alius aliuminre.
Spondendo antecapere cupicbat: hoc recti consilii arbitrantes, ne quisextremusre.
astere vidererur. Prant ibi ablg; lalcis optimatibus epilcopi, lberhardus Babenber-
senlis, lberrusFrilinsensis, CoacusPilterensis. Flermannus Verdensis, Daniel
PrasCHS. Derleramoncams, l’apienlis, Vercellenlis, Llastelis, Derronensis, Placen-
tinus, CTemonensis, NonarieIS. ODui omnes dum singuli Imperarori lingulari Fauo-
ris studio Mer(omodo paCCC rosumene, hanc ramen sencentix rniusidentitatem,
per osd Facundiam Placentini epilcopi, pFoFerebanE.
E A PV T X XIIII.
Responsio principum exinuectiuaorario contra Mediolanen ses.
iRCFLLEHELX veltre princepspost Dcum nobis charissime, superiniuria Me.
diolanenlium, qua decer graitare, ee animiindignarione condolemus. Sed quia
Ccimus lriceritacem veltram, d animam vestram in lac parre a culpa cultodiram, o-
innipotenci Deogracias agimus, u de malis Mediolanenlium nulta robis adglori-
am operari polerit, d exillorum luperba crudelitate, ac crudeli superbia veltram ma.
principum luecuame, Velctaens limam humilicate amplius enitelcere procurabic. OCruI. 20
Medsolan. CalDelod e alZ aulid, sux de caeloangelum, deparadilohominem praeci
Pitalti. Limeo quod Mealehamensibus peltis lxc Fatale debeac exitium praeparare.
Parele cauirabhoc triocumoris, de quo dictum est: Lusignaculum similitudinis, ple-
nussapientia, ex perfectus decorem delitiis paradisi Dei fuisti. Parum ex ille, cui conceltum
est ex ommiliono paradili comcdetC. Puquoginon magis ac illi, cui de haec, de multa
alia ae Hlis dicta quadam proportioe similicudinis polsune altignari. IIle inter anse.
losprhus. X Luciter appelsac: tuincer rrbescalix prima, inter orbis rna de primis.
Ille in delitus paradili, cu in demens eus mudinullius indiga Fuisti. IIle plenus lapien-
tia, ex Pestectus decore, tuctum ulros habeas e Capientes, e philolophos, timeone
lis competenter dicatur, Lcomnis sapientia eorum deuoraca cst. NNonimus maximas 30
cinirales d anciquas, Babyloles, liminem bello subactas, Factas ad vlcimum delubra
dracoltum, habitacula lerimoem. LiBi cerre cras quoque hecidem, venilirelipueris,
inxdibsus euis lugubri vocerespondeane rtula, lalcene pilosi. AbSEFam en HOC, AUCTFAE
hocale Dens. Cupioequidene Bhhac parre poriusloqui mendacium, quamre-
ruspropeca inveniri. Libl elemllimo domino nostro hdeliter suggerendum puta-
mus, repro iniuria Mediolancu ofticium vindictxe bonus iudex bono animo
Audeas adimplere. Nec enim Cructra lunrincticura, poreltasregis, armamilicis, de vn-
sula carniticis, disciplina dominantis, ex seueritas bonipatris. Flabene, ve aic quidam,
ilta omnia modosluos, caulas, rationes, vrilicares. Ilac cum cimentur, ex malicoer-
centur, ee boniquiereincer malos rivune. Falluncur Mediolanenses, si puramemodo 40
ciam, pro simplicitate duplicitatis confusionem induere non erubuerunt. P’alia pero
essrag
indicta
ocerniit
Zech. 2.d
incetalli suoaaeuu
Annescislongas rezibus esse manus:
Venilti, e vicilti. Nec minustibiFacile estricos Muccte, quam prima Froneleoe
lantesline ditticultate luperante. Lac bimpertu uccorpors ae MMmmrobur,
cacemilicix vircus, cadem deuoconlanu. Solum ribi rectat dilquirere, qua
ctarabir cum inimicis, ante lesibus, quam arrris decertare. Dixerat, eiusq. sentenciam
ndicta, qua pona percellendiline, quicoltcss legibus, ac legirimo imperio contra
dicunt. Juamuis autem extraordinaria peena nrecoercendi ellene, imperialis cle-
mentiahancmoderationem accemetemcou, renon licutillimeruerunt, scdlicucte
decet, iniuriam persequaris. Non plus apia ue Valeat Mediolanenlium scolus, quam
Cca diomitasinemagisirae cux quam Falsia, Geauactirix consuluise ridearis. Nam (1 50
dsnapana profactiseorum quericur, l aao (ccleris ventilatur, nouo consilio
LBCeset, de re verum tacear, noltramgelia exuperat. Ouarehis aduerlus eosriedum
cenleo. quae legibus comparata lunt, bonumqs Imperarorem, de jultum iudicem de-
d Augultusipte, e Opcimaces vriueili commendant.

## Folio 523 — 886285755:0541
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000541.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
IBER SE CV NBV5.
EA PV F X X V
Mediolanenses in causam ponuntur, insipiens quoque eorum responsio.
LAOrEPrOPOnuncuE Calcta, icerum q. Mediolanenses in ius per legirimaScitan- Mediolane
cur inducias. Dic stacilca, Lriderico apud villam regiam, que rocatur Marnica, com. deroci ir
morance, per legatosluos Mrediolanenles le presentane, videlicer per archiepiscopum maxis acu-
suxe ciuicatis, ex per alios quoldam mulex quidem eloquencix, parux lapiencix. Vnde unc-
_ archiepilcopus sive rela, live limulata intirmitare, Cocietaciillorum se subrrarit. IIIi
10 autem dum arctius de praeltiris sacramentis, deque aliis pacis pactionibus, de Fcedere
violal convenirentur, cumt aliudnon poruilsene, respon derune: Lurauimus quidem,
sediuramentum alendereon promisimus. Digna responlio, vemoribusoratio conso-
naret, L qui prane ac perhac rivere _ Facere consucuerane, alirer ac perhde de prave
logunon Polehe, ve ricaHasiciolam sermoinlocus comitaretur. Cum qi hixec d
alia multa ririo procacicatis verba proculissent, infecto pacisnegocio discedune, aliul
C APVT XXVI
Fridericus dennotransmontanos asciuit.
INTER hac videns Impelcor Mediolanensium superbiam non nili inmanugra-
in de Forripose compellhcum (ve supra memoranimus) dimisso exercicu, iplecum
paucisrem anlisset, auxilia Vleram ontanorum contra reprobam cinicatem accienda
repurauie. Ieaque millis nunciis imperarricem aduocat, e ducem Baioarix Henri- proce
cum, aliosq tam epilcopos, quam proceres imperii, commonens eos Adelicaris lua, ualiam rem
neaclelloresestPolala cemericate de impunitace laecentur: velle se probarei- nocaci.
plorum beneuolena Circa ltacum imperii conseruandum, impetum q inimico
rum cohibendum. Mi accepra legatione, alaeri animo le ad nouam in proximo Vere
CAPYF XXYII
Qualiter se ad fururum bellum Fridericus praeparauerit.
NFER hec Fridericushril apud se remissum, nihil apud hostescucum pari Impiore,
prudenterqe suorum, ce holtium resparicer actendere, explorare, quidboniveringin
duc contrâ cAer. leaque dimisso exercicu, cum paucisterriroria prouincix circuie, mi-
licem nouum e auxiliarios percensuie: castella d municiones, vepote Verrucam,
Serralonoa, Lou, e caetera qua in cerra illa magis inexpugnabilia, nec aggrestione
Facile capividebantur, suscepta, in discrimen hoctium, e ad luorum prxlidium (a-
40 Piencer prouidic. Nouam L.audam cocorempore Duadragelime summoltudio com-
munic, rallum immensum extruit, portas ee propugnacula disponir. Opportunum
racus Fururi bellinesociis, lintam ricina ciuitare, vrpoco x z miliaribus a Mediola
no distance, magnam mulcicudinem bellatorum lubiro ex locare posser, d invenire.
Demderique Canam progrediens, honoriticentissime recipitur: Fcedus e auxilium
queillis dies prxtgitur.
accingune expeditionem.
CA PVY XZVTTI.
polei_L ACCIPI.
Deinsulamum faduorecestio, C3 quomidao L labentratie essuosit.
(0 Y, Se aurem in lacu Cumano insula diuitiis abundans, hominibus bellicolis refer.
ta, quae nisi ralde cruemta victoria a quoquam capi ditheile purabatur. LraL autem
amica MediolateMBu, a Mto tempore per Fcedus coniuncta. PrinCCpS PTOPTCK
commeatum veniencum ad se, ac redeuncium, optimum racus eomembro corpus
insidiorx ciiitaris muttare, concepta spe acque hducia, insulam se, vel licur hoctem
infectum comrahioltes, vet (h HoC cles erim) canquam benignum imperacorem ad

## Folio 524 — 886285755:0542
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000542.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
Zacui C0
ensis
nadoffict
sedacta
R ADENTCT DE GESFIS FRID: L TMI.
bac, navesingressus capicrenorc. Inlulani dum principis spirirum, simul e auda-
ciam costome, co Guocam ctore concussi, obuiam nauisio perBUNE, p2.
cempecume, cum magno plaulu d alacricate renientem excipiunt, tidelitarem iurât,
muncribus honorant. Saciso dlelis in posterum nobis sens illa reperta cAt. Idq; pro.
spectum angulari consilio principis, ve homines illi insulaniferi, ac piratica rabie al.
Cueri, incam strictis viarum Faucibus rlui e opporrunitati nostrorUm FCCUPCTaretuI.
Ouid amplius mirandum in hac Vctoria. An principis magnanimitas: quod ran-
cam rem hoc modoatrentare non meruir: an Feliciras; quod aded periculolam sine
Periculo devicir. Sed verunquemirabile, quod _ aggredi aulus, ee quodtanta fclici. 10
tare ac Facilitate gloriolum compleniceriumplum. Simili modo apud Placentiam
HY59. Cociosd amicosimtraturum, comminatur. Nec mora, cum paucis quos secum habe.
Factum elt, qua ee ipla Mediolanenlibus contaderata, proprer diverlas caulasinvila
v, c Ms opinionem dudum incurrerat. Vnde eriam (ve luprâme.
nuos mer. morauimus) iure posseomsiMeherane vallum replere, curresq; deponere, vemi-
nicando magis quam puniendo leprimereneur perturaca Cucacis actlbils. L0.
recuniar
aa Place
dentquoq cempore corelituerale de Placencia lacrunculi, ex nuncios principis, qui
de Crehua promillam Ferebant peciniam circiter D. calenta, ex insidiis circunuene.
runt, a. Memoratam pecunix quonticatem diripuerunt. Oblaec e alia traudis expe.
rimenca. cum eos, sicut indubitancer rerum nonarum cupidos, Auguctus suspectos
haberer, cum paucis camen line pauore ciuitarem ingredieur. Dominica Palina- 23
rum debico festo peragir, caceraqs qua ibidem peragenda tuerane, congrue ordina-
uic pecuniam que direptam vix a ciuibus CxOTaTUS, ECcepiL.
PV T X XIX
Quomodo exercium reviset a. de Lberhardo episcopo Babenbervens.
ADO dommiexincarnationis M. C L F X. Fridericus Pascha apud Nlurinam cele
braust. Leltoq terminato, interittorium Bononienle, vbi tunc manebat exerci.
tuS, demorans, aduentu sorninerlos aerihcauit. Nempe à die quo cinis super capica
Edelium ponisoler, vigs tunc, semeltancum ad exercicum venerat, supradictisneso. 30
ciis occupacus. Dimilerac tamen loco luo venerabilem virum Fberhardu Babenber-
senlem epilcopum, qui venientes, e negocia habences audiret, caulasq; corum dili-
genti examinatione cerminarer. Pras enim idem epilcopusrelisione e scientiaprae
dicus, vitx q purioris insticnrionibus instructus. Cumqi ad Eidé imperii, ee honorem,
Deae exteris dilisentiam habere cognicus esser, apud quamplurimas cerras opinio de
coccleberrima peruulgata est. Fiusq; studium circa scripturxe lensus, ac quaestionum
dilcussionem cam actente verlabatur, ve inter pexelia commanens, diverlas e ingen-
res curas, earum ledula medicatione Colaretur. Cum aurem omnes epilcopos, seu cu-
iuslibet ordinis ecclesaltici viros Imperator diligeret, eosqs ampliorihonore dignos
duceret, specialiterram en memorativiri, licur prudentissimi, nicebatur cosilio, cum- 40
que dignum estimauit, in cuius arbirratu ee discretione operas luaslocaret, es OnusH.
mul ac honorem communicaret.
A L 1 L Z X X
eberhara
mberqus
auttora
Nediolan
es lasama
aedicato
Romanipontisicis, es responsione ptcipt.
Duomodo ex sentenria indicis Mediolanen ses hostes pronunciantur. Item de lesatis
Am dies aderat, qux Mediolancnet guand pranna uus Lut 
perator connocatis iudicibus de lespels, Gu Ca Ctate trequences aderant,
estariore CaCaCS. Cum autem nemo compareret qui ablentix illorum cau. 50
lam rationabilem cderer, tanquam contumaces, rebelles, de imperii delerrores, seue-
ritaris sententiam excipIunE, hOltes pronucantu, les corum aireptonI, PerIOMa
Ceruicuri adiudicantur. Piusque rei occasione in audiencia principis laris disputatum
est, luculenterque expressum, quxe poena excipere debeac, qui defectionis auc lae(X
maiestaris rei Foreme deprehemli. Prarer alios principes nobiles acque lapiettes,
Altlboti

## Folio 525 — 886285755:0543
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000543.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
LIBEK. SE CY N DV S.
525
incersuerehuie collation ae hegocio, ledis apoltolica legati, videlicet Octavianus nisy
cir. lanctae Cccilix presbyter cardinalis, LTenricuscir. S. Nerci ex Achillei, W ilhelmus
cardirtalis diaconus, artea Papiensis archidiaconus, _ Cuido Cremensis diaconus
Cardinalis, milli a papa Adriano: quorum itineris caulas, limulq; nunciorum Senatus
populigi Romani, releriprum licerarum venerabilis riri Fberhardi Babenbergentis
Cpilcopi, subrer annocatum continet, quodcalcest:
Reucrendissemopatri e domino Eberbardo, Sali z burgensis ecclestae archiepiscopo, F. ber-
Barans Dadhbersen sisgratia Deisi quid est, cum oratione qualicunque
sernirium deuorisimum.
Scio pater Lanctissime, lacrae pietatis affectu vos compati meis laboribus, ee ani-
maemihilalurem, e corpori quierem concupilcere. Ve autem nougritis quoad com-
Pativosmihi oporreat, dico robis, quodiam ix der animam meam viex mex, duo te-
rensonera in animom eosrauissima, quodec cinctus ducor quo nolo, de quandiu du-
rare debeationoro: vestris ec aliorum hdelium orationibus adiuuari desiderans, ve ab
illis separer quibusiurauie Dominusinira lua, Siintroibunt in requiem meam. Super hEC Pfal. 35.
cempora periculola inctare videntur, et prope est, re inter regnum e lacerdorium
moucatur discordia. Fc quidem cardinalibus à domino Papa ad dominum Impera-
coremtranmistis, domino videlicet Octauiano, ex domino Wilhelmo quondam
20 Papiensi archidiacono, post lene principium, ex insressum quali paciticum capicula ponissicis
duristima propolira sunt, verbi gratia: Pluncios ad Vrbem isnorante apostolico, ab erauissima
rulata
Imperarorenon essemictedos, cum omnis magistratus inibi B. Petri lic, cum rniuerlis ab impera
resalibus. De dominicalibus apostolici fodrum non esc colligendum, nisItemBOTC tore.
sulcipiendae coronx. Fpilcopos Italix Colum lacramentum Aidelicacis line hominio
Facere debere domino Imperatori. Neg; nucios Imperatoris in palaciis epilcoporum
recipiendos. Depossesionibus ccclelix Romanx restimmendis, de triburis Ferrarix,
Malsa, Ficorolu, coriusterrae comitisx Machildis, toriusterrx quxe ab Aquapenden-
cecArique Romam, ducatus Spolerani, incularum Sardinix, C orliex. Domino au-
tem Imperatore superhisiulticiam e consilium constanter offerente, l de ipliiusti-
30 ciam vellene Facere _ recipere, illis vero recipererantum volencibus, de nonfacere
hacratione, quod dominum Apoltolicum caulx subiicere, ac indicio listerenon pol-
(enc. e ccontrarid domino Imperatore multa proponente de rupta concordia, qua
in verbo veritaris libi copromilla Fuerat, de Cirxcis, de Siculo, de Romanis sine com-
inuni consensunon recipiendis: de C ardinalibus quoq; sinepermissioneimperialili-
bereperreonum transcuncibus, ec resalia episcoporum palaria ingredientibus, e ec
clelias Dei grauantibus: de iniultis appellationibus, e exreris quampluribus breuica-
tem superancibus: cum Apostolicus per nuncium ee liceras Cardinalium praedicto
rum, ex cosen su Imperatoris submonitus, cardinales alios adhaec omnia complanan-
da requilitus, his qui aderanenunciis suis, es curix principibusnollet adiunsere: vni-
40 cacis e concordix verbum diu delideratum, peceatis noltris exisencibus, cuacuatum
CA. Fc dum hxec aserentur, nuncii Romanorum superuenientes, ee ca quae pacis lunt
rogantes, benerecepriac dimissilunt. Kogaturamen C ardinalium dominus impera-
tornuncios ad dominum papam, _ ad Vrbemmissurus est, ve cum apostolico, liipse
roluerir, primoloco pax ter: lin autem, cum Senatu ee populo Romano. Dominus
Imperator in magna est gloria, dominam Imperatricem, _ ducem Baioarix _ Saxo-
nix, cum aliis superuenturis principibus e copiis exercitus expectans, ec quosdam de
inclioribus ex Mediolano e Brixia in vinculisrerinens. Valete.
Imperator adhxc verba cardinalium cale dedirresponsum: Duamuisnonigno. Friderict
rem adcantanesocia, non ex animi mei lencentia, (c dex consilio principum mere. responsum
pont
s0 spondere debere, linc praiudicioramen Capientum, hoc absq; conlulratione relpon. cis postula
deo. Episcoporu tralixe ego quidem non aftecto hominium, licamen e cosdenostris a.
segalibus nihil delectat habere. Dui si gratanter audierint a Romano praesule, quid ri
bi dregi: Conlequenter quoqi eos ab Imperatore non pigeat audire; quid tibi e pol-
Cellioni. Nunciosnostrosnon esserecipiendos in palariis exilcoporui aslerit. Concedo,
hitorie aliquis exilcoxorum habet in suopioprio tole, de noninnecopalacium. Si

## Folio 526 — 886285755:0544
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000544.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
526
RADENTCT DE GESTIS FRID. L IMP.
xditicatur, solo cedac, nostra sunc ex palatia. Iniuria ergo eset, li quis nunciosnostros+
regiis palaciis prohiberer. Legatos ab Imperatore ad Vibem non elle mictendos afr.
mac, cum omnis magistracus inibi beari Petri lic, cum vniverlis regalibus. Flxcresta-
Feor magna est e grauis, gravioriq; e maturiori esens consilio. Nam cum divina or-
dinatione coo Romanus Imperator ddicar, e lim, speciem cancum dominantis et
finso, et inane reique porronomen ac lincic, li vrbis Romx de manunoltrapore
Pastuerir exella.
2r59. aucem innostro solo e allodio lunpalaria exilcoporum, cum profecto omne quod
A P V F
X X X I.
Duorum consno condenio ac deciden da fueras, es responsum principis de hoc.
A.C LLCZCIB, L iSa prdeFatis capitulis argure respondente, consiliumini-
Acur, ve ex parte summi pontitieis C ardinales sex, e ex parte principis lex epilcopi
relisioli, prudences, ee qui Dcumrimeant, eliganeur, cancorum nesociorum hincin-
de cornitionem accepturi, cantam q litem congruo sine deciluri. Verum (Vesupra ta-
Xatum c() ex parre Romanorum etiam hoc consilium dicitur fuisse cuacuarum. Su-
perhioc quoque capiculo audi existolam Imperaroris directam Fberhardo Salezbur-
sensiarchiepiscopo in hruncmodum:
Ouandoquidem hdelicatistux constantiam, quam pro consuetudine exhibere 20.
Eolesimperio, Freguenter experti sumus, quae apudnos sune, discrerionituxe significa-
Inus, B Prudentiae tux conlilium aduocamus. Venerunt lguidem ad nos duo cardi-
nales a Papamissi, adhoc, veinternos ex illum teret concordia. Dixeruncigitur, quod
Papa illam requireret pacem acqs concordiam, qua inter papam Eugenium, et nos
Facta Tuerat et Scripta. Nosrespondimus, quod pacem quidem inviolabilicerhue vqi
cenissemus, de CxFerO autemnCq5 Ca FenerC, neq: ca ceneri rellemus, quomodoi-
pleprioream violasTer in Siculo, cuiipse line nobis reconciliari non debuiser. Adie-
cimustamen, quod omnem iulticiam dare _ accipere parariessemus, sive secundum
huinana, live secundum Ceripta dimina. Si verdiulticia grauis videretur, consilio prin-
cipum ee religiolorum, proamore Dei _ ccclelix, libeternos supponeremus. Placuic 30
verbum noltrum C ardinalibus. Dixerunctamen, nili prius cognira P’apae voluntates
Super hoc senihil posse vel audere. Mistis nunciis verbum noctrum cognonic Pap2,
andanicG; sicur prius, aliam le nolle concordiam, quam illam quae inter papam Fu-
genium, ex nos Facta tuiser. Nos supradictomodo hoc reculauimus, e in presenria, de
teltimonio omnium Peuronicorum _ Longobardorum epilcoporum, e laicorum
principum, e Baronum, ee rauallorum, omnemiulticiam acqs cosilium obtulimus,
_ venosacciperemusiusticiam. Prasencesibidem Fuere Romanorum ciuium legati,
qui cum indionatione mirabantur super his que audierunt. Mandauicenim P’apano.
ua d gravia, e nunguam prius audita, quae sine consiliocuo, ex aliorum hdelium im-
Perii pertractarinon poltunc. FIxc diseretionicux communicauimus, vesi quatibilu- 40
perhis occurrerine, nose veritatem non licinutile. Rogamus ctiam, ve linecessetue.
ric dxnostibimandauerimus, ad nos protanto negocio renire non difteras.
CAPV F XXXII
Quomodo Mediolanensescastrum Fretium expurnauerint, es funditus destrun et.
FMediolanenses nouarum turbarum non iam in occulto, se d apertiliuHe lale
Lsumunt principium. Nondum Anica Colenitate Palchali, omnibus coviis siris adu-
nacis, coresslune, oppidum Precium, vbi Pridericum iam in priori aduenes milices
TLOS IOCa(SC MCT OFAMIIES, vi CAPCTC PEOPCTAnCeS: quoniam perniciola ridebatur 50
oblidio, principe incra prouinciam existente. Jam enim intra ciuicacem cupidine ca-
Striporiundi, machinas, alia quE GuX InCEPEO VIUI FOTENE, PEXPATALCFAHE ITA CONAtIS
corum, e delicta occullioratuere. Oux postquam ex sencentia instruun, de impro-
uilo cum maona malticudine oppidum circumueniune, ac quidam eorum murum
modoluttodere, modo scalisaesredi cupete, pars ernimus elande, aur lapidibus, seu
iaculis
emp. arbiet
niudic.
cossert.
eccusat

## Folio 527 — 886285755:0545
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000545.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
LLBE R SE CV N D Y S.
iaculis pugnare. Milites Romani cumuleu percull, arma alii CaperC, DAESTCrTtOSCOH- 19.
Airmare, quida in proximos saxa deuoluere, cela eminus missa emictere, pauci in plu-
ribusminus frustraci, li Ligurespropius accesisene. Omnia alpera, omnia Fceda, atro-
Citace verinque praeliantiu, periculum anceps, rietoria primo in incerto erat: per torum
enim eriduum continue pugnarum est. Verumenimuero caltellani dic noctuq: vigi-
liis, iciuniis, laboregs Farigati, impetum hostium diutius lustinere non porerane, cum
hiperrices  succestiones alter alteri laboranti uccurrerer: iltorum vero nullus loco
quem rri detenderet acceperat, ce dere poruisser. Detessisicaqi omnibus et exhaultis,
acg languidis, rbilocum hostibus inerocundi dederune, Ligures cunctierupere, Op-
20 pidani rniuersiveloccili, vel capti. Porro in luosproprios gentiles, quosibidem repe-
rero, ante quam in nostros insaniebant: nec rlla tuic eis in conlatinos mileratio. Nostri
autem ob Imperatoris reuerentia, seu metum, captiiari seruati lunt circitor octoginta
milites deregia clientela. Sed nec hostirriumphanti rquequaque lara cestu rictoria,
quampluribus ex illis cae lis, ex lechali rulnere lauciacis. Ica Prerium, Mediolanentium
priusmunicipium, ab iplis caprum, crematum, ee Fundirus destructum eAt.
EAPYF XXXIII.
Duomodo Fridericus ad Anutandum regni iniuriam animum intendit, es quo-
modo variis modis Mediolanenses afflixerit.
TEC audiens Fridericus, paulisper maestus, iram cohibuie, indionacionem dissi-
mulauie, impecum milicum continuie: Curiam aurem anredictam apud ROnCa
liam sloriose celebrauit, _ ibidem copiolam mulricudinem bellatorum collegit. DC. Mediolane.
inde cum maxima cura vicum irc iniuriasFestinat, d Coto apparatu, coto exereitu in sesinfesto
percirupe
Liguriam irruic, agrosinsammat, rastar, vineas demolitur, ficus exterminat, OIHeSess uri.
Fructiteras arbores aur succidi, aur decorricari pre cepic, coram g regionem depopula-
tur: Ctatuens non ante obsidere civitarem, quam penuria necellariorum afligerCtUE.
Aucenim cuncinopia rictualium conctos vlera supplicaturos, aur li ad tinem vsque in
eadem percinacia duranissene, oblidione inclutostame consumendos, velad dedicio-
zonem cosendos arbicrabatur, mulco q Faciliores ad afligendum Fore, Si Postincerual-
lum temporis, icerum acq; icerum auxius incubuiset. Ltaqi omnes eorum exitus asser-
varipraecepic, Frumenti, aliarum qe rerum eis auterens commercium: edictum q5 pro-
Poluic, qua poena Ferirenturera lorelsores, quore praemio donari debuissene, qui ven-
dicoresharumrerum proderent. Mediolanenles autem omnium rerum camethcO-
piam incus tabebane, metu eamen fucurx obsidionis vehementius afticicbantur: DE
cum iam cibaria ipla ad modicam menturam venderentur, ampliorem eis cupidica-
tem monebat, quodius cdendiliberum non haberent, ac velur omnia defecissent, x-
sreferebane. Incerdum quoqu assumpris se cum bellatoribus, Imperator vlgs ad ciuita-
tem profectus est, aestimans eos aliquid ausuros, quo vel publico congreNICOS prOte-
40 rerec li conra renillent, vel l excurrere actentarent, irem a calamitate alieni non re-
manerent. Ouod ex Factum eA: nam inconsulce ad ostentationem luarum virium c-
Srellos, Facto in eosimpetupraeuenic, complures q ex eis cepit, e occidit.
L A L L2 L L
Declade Mediolanenscum.
VMOVE Spex TalInCGOCIOII PCTATOFCIHMCACLCHI AIA MICMOTAHMHI PTOceL-
Pentcebltesvenienres, praedam pecorumabeselC. Lpiscopo vero Mantuano C arsi-
50 donio, d Marchione Crarheno de Ancona, cum Custiciente militia eosinlecutis, cum
audise rocesemolas pacnou LICMaIOLM, LNICCOLAHCMES CCLRIEC
in fugam vefholdaos, rLCaplosdeis melioribusibidem perdidetum.
Juste aurem eosdinina vitio persecura est, ve qui lanctissimo diei debitam reVCTCMI-
am eehonorem exhibere contemplerum, ipsi cum dispendio atque dedecorereuer-
licogerenur. Ouadraxima concinuis diebus cerram hostium vallacio renic: inerq;
aser, Mediolanenses cum D EguVIS OCCIC ACL LIOIIAIHL L. ALICLAHHI MT CtC LAHCO

## Folio 528 — 886285755:0546
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000546.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
1259.
on sit
528
RADEVICI DE GESTISERID. L IMD.
ExteTAS ArCES, curres, de muninees, qua rel opere relnatura munite erant, quoddam
Castrum, quodmons S. Toamns rocabatur, rsq ad id cempus expugnabiletrabitum,
oblessum, e breui cempore capcum est. Paulatimisitur reprobo capicipropriamem
braincantum mucilata sunt, _ praecila, veincer mulca oppida, e plurima caltella, vix
auorunc iplisrelidua temtanserint.
CA PYT XX X V.
Declade Brixienscum.
ISDEM diebus Brixienles, _ ipli quoqi nouis rebusstudentes, comitatum Cre- 10
monenlium depraedlationis d latrocinan di caula ingrediuntur. Prat quippeMe.
diolactenbus amicitia de locietate coniuneti. Jam aute antea C remonenles prxemo-
nici a luus exploratoribus, nonimparati inveniuntur, led ex insidiis crumpentes im-
prouilosiniadunt. Rehistentes paulispermox in Fusam vertunt, praedam cripiune, e.
quites L. XV FF, pedicesfere CCC partim occidune, partim captiuos abducunt. Impe.
racor post rastationem hostium L audam pergit, ibique Tcalicum exercitum dimittit,
copiasmilitum, qui de cransinontanis expectabancur, ibidem praestolaturus.
C A P V Y X Z ZY I
Duomodo Mediolanen se Sontra vitam principis cum quodam consilium inerint.
20
Felades quidem Nlediolanentium in peius quotidie procedebant, cum in Faci.
nusmagisaccenderentur aduersis, de populum in rrbe tames iam acrior possi-
derer. Nonenim spe victorie maiorpars eorum, led desperatione salutis ferociusmo-
vebantur:nec eos videntestormala caepri paenitebat, se d execi e amentes facti, etiam
inperlonam Chriltianissimi principis ausi sune conspirare: obliti, quod iuxtalesem
eius facti, poena animx amissionem lustinet, _ memoria rei pOSEM OEEM daMNaEUIT.
Ttag quendam qui se cultum, eemente caprum limularet, inveniune, cum q; ad castra
Friderici dirigune, quicunc apud L audam morabatur, re quouis modo riolentasma-
nus Imperatoriiniicerer. Frat aurem hichomotam magnus corpore, tatus q viribus, 30
venon linc caulatancam audaciam concepise rideretur. Animatus icaqs mulris blan-
dimetis, multise promiltionibus, ad nouum Facinus, ad scclusmaximum accingitui.
Laudam pergic, castra ingreditur, de Sulciciam (cu turiam manix simulas, veid genus
hominum solet, porius iocis _ ludieris celebratur, quam a cétoriis excludatur. P’Orro
centoria Fridericicunc vicina fuerane, de pene luper licus Adux locata, cujus lociea
Facies, isgs licus erat, velabencem ineuitabilicer, aut conuexum obrueret praecipitium,
au ubterlabentis Auminis VOTAGO eSeE ExCCPtTA. Pexfacus ergo diem aprum ee ho-
ram seruans, quando Imperatorem Colum posserinvenire, ve conceptum facinus ad
effectum perduceres, quodam mane primo diluculo esredientem de cubiculoteto.
rii, remore luo coram lanctorum reliquiis orationum luarum Deomunia persolue. 40
re conspicatur: (c q optatum rempusratus adeptum accurrit, (celestasmanusiniicit,
ex modorrahendo, modo portando verlus praecipicium contendere capit, Pocicuse
eset Forsitannetario proposito, nisi divina miseratio ad detentionem diuiprincipis
manum extendisser. Plamq dum hoc modoilletrahendo, ille renitendo, rrerq; Pro
viribus conaretur, accidic reFunibus quibustabernacula suspeduntur, implicati, am-
bocaderent adterram. Pamq vociterantis principis clamor auditus, cubiculariosex.
ciuerat, qui accurrentes (celeratum monstrum comprehendunt, de multis malis af-
fectum, eodem locopraecipitatum dimergume. Palistunc de illo opinio fuerat. Nos
camen audivimus cundem rereturiolum tuisse, _c innocenter viram perdidisse.
CAPYT XX XVIL
Duoibad Mediolanen ses nouam Laudam nte er quosao bt abi
sidiis cumsda pet tonaum.
Medio.
Erideri
p
utum.

## Folio 529 — 886285755:0547
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000547.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
BE R
SE CY N D V
FDFOLANENSES tantum PeFacinus Trustra suscepisse dolences, sublequenter
aliudincendunt. Octo eC unsprecio ad cremadam L audam conducunt. O10. 
rumrnus dum nocte incempelea promissum implere reller, ac xedibus ignem inie.
cisser, aenerun cum vigiles, ee comprehensum dum propolrum contessus fuisset, subo
marie tactocum patibulo Coa cueaum crecto luspenderunt. Ouidam criam
semetusmonachum, explocalor, e corundem criminum obnoxius, similimodo
vicam tiniuie. Non multo post a quodam diuino monitore liceras Imperacori allacas
accepimus quendam renisse inltaliam, siuc FTispanum, siuc Arabem Saracenum, x-
rate lenem, Facic detormem, de lulcum, dilcipulos vel locios pene z x habencem ma-
r0 lisconsiliis, ee arre venetica prioribus mulro porentiorem, cumm gs morris contempto
rem paricer cum luis lequacibus, maonum se munus conlecutos arbitrances, Eolori-
am ee nomen libi perpetuum, principis lansuine comparassent. Preciolaipsum quali
munulcula laturum, medicinas, anulos, gemmas, trena, calcaria, venenatis turturi
buscircumlica, adeo violenter e Cficacicertoxicata, vemorrem non cuaderet Impe
12d
racor, (i vel manu nudaea artisisser. Sicam quoqe larentem iuxta Femur gestare, VE E reneficus
quo impedimento venenitacinusnon procederet, ca ad perasendum netarium pro- Imperator.
ita insids.
POsITUI VECTCCT. Palibus accepris, cum perpaucis communicato consilio, venturum as sermons
magum iubet obseruari. Veniencem ergo, vbi cerris indiciis qua delata fuerant, prin-
cepsrera esse cognouir, hominem asseruari praecepir: _ perguirens cuins horratu ad
20 rancum Facinus esser precipitarus, promilit quod vera dicenti remicterer omne suxpli
Cium, lin Falla promere maluister, corpus eiustormentis absumeret. IIIC _ verbera, 8C
quaeltiones decidens, in super comminatus est, li quid iplemortale pateretur, Impera-
corem continuo line dubicarione secum moricurum. Sed deceptus ralde est. Napriri
cepsrinas eius concemnens, cum de lociis e auctoribus sceleris nullum ab eopOr-
ilsec excorguere documeneum, cantam pestem, tanigue sceleris Fabricatorem, Reur
mericus erac, crucis pacibulo donauic. Deoqi Caluris conscruacorirberes gracias exie,
quodcam validimaleticivirus ec inlidias dectinaster.
EF VY XXXVII
Deaditentu Imperatrais, C adis Baldatia in Iraliam, ducis quoque Cuetfonis.
NXEREA Beacrix Imperatrix, dux Baivarix _ Saxonix LlenricuS, C onraduS AI.
oustensis epilcopus, vei decrecum erat, milires scribere, propere commeatu, sipen-
dio, arinis, aliisqs veilibusicer incipero. Profectiqs cum magno exercitu paucis diebus
in lealiam veniune, uogs aduentu nostris laeciriam, hostibus merum inciriune. FPac e-
nim idem princeps Elius (vesupra dictum est) FTenrici ducis ex Gercrudis Alix L Ocha- Henricus
ris Imperatoris. Dui a primis cunabulis patre _ marre orbatus, ubi primum adolevir, Banaria es
axonsa
pollens viribus, decoratacie, sed multo maxime insenio validus, non se luxui, neque dun.
inertix corrumpendum, (ed (rrimos Saxonum est) equirare, iaculari, cursucuxqua-
40 libuscertare: _ cum omnes gloria anteiret, omnibuscamé charus esset. Fius studiuim
(vrde quodam dicirur) modestix, decoris, sedmaximae seueritaris crat. C um strenuo
vircure, cum modesto pudore, cum innocente abstinentia certabat. Pse quam videri
bonus malebac. Ita quo minus apperebat sloriam, eo magis illam assequebatur. Ino-
mnibusgloriolis plurimum Facere, d minimum ipsc de le loqui. Is recepto abimpe-
ratore (velupra dictum est) ducatu Baioarix, vbinacuram d moreshominum corno-
nic, multa cura, multo consilio, in catam claritudinem breui peruenerac, vecreug a per
coram Baioariam trmata, bonis rehemerer charus, malis maximocerrori esset: aded
veabsentem relur presentemcimen do, leges pacis quas lanxerat, nemolinc poena ca-
Picis auderet intringere. (ui cum luosmilites regiis coniunxisset, in breuispaciononi
50 veteres q coaluere, virrusq omnium Facta eAtaequalis. Nam ee non mulco postauun
culus Imperatoris, Cucltoprinceps Sardinix, dux Spoleri, Marchio Thulcix, d iple Cuetfosani
pua proa
nouum adducens exercirum, cum mulco apparatu aduenic: suo que aduentu noctris ept
spemeriumphi, aduerlariis Aduciam pacilcendi donavic. Ica duo viri lanouine con-
iunetissimi, repocernus eorum alcerius Fratris hlius, diverts inter se virrucibus cerra.
Banc. Cuelto dando, sublenando, isnoscendo: dux Flenricus seueritare, es malorum

## Folio 530 — 886285755:0548
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000548.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
530
RADEVTCT DE GESFIS ERID. I IMP.
sociis amicorum intentus, lud negligere, nihil denesare quod dono dignum eslet,
aolas pocentias affectabai, exelcitum, nouum bellum exoptabat, rbi virtus enice
Ccerc pollet. Ac dux Henricus, Cudiumodestix decoris praerendens, non diviciis cum
divice, cgs Factione cum Factiolo, Ledpro pacis negociis ablens limulpraelensq; pu.
Snabal. Ita memoria nolcra llgelu Milule, diverlis moribus fuere hiriri duo, dux
HlenricuS, _ dux Ciuelto, quosquoniam res obculerar, silentio precerire non fuiccon-
Cilium, Gum veriulq nacuram L Mores, Gcancum ingenio possem, aperirem, raldeqi
jocundum, veinhis duobusclatmis viris nostra tempora luum C atonem invno,
in alcer La lacenisene. Redco aurem rude digresus sum.
CAPVT XXXI Z.
Horcatu Cremonensium Cremenses hostes iudicantur.
R EMOMENSErM cum Mediolano discordia perpetua verolq, adeo rrgebat, ve
hostilicer sibiinuicem incubances, non ante manus ab armis reducendas puca-
rent, qean velrna alceraihprorsus absumerer, vel superior laltem inuenta luperaret.
Freciersorunc opportunicareremporis, Fridericum ad deltructionem Cremae ciui-
reremo Catis hortantus, PloS XL milibuscalentorum. Fluiusrcitali Dccalione (UMUNECX.
mes cre ordium. Crema cum clede comitatu _ dicecesi Cremonenlium, eiusque ccclelix 2
tam in (pirirualibus quath in sccularibus resenda Foret arbirrio, (pontane a le temeri-
tate d luo capire abrupet al, _ (quod netas exat) hostibus lociata, cum Mediolane libus
Alia maeri rebellare cllperat. Superhoc (chilmare conventa coram principe, nec cita
lione lesicima, nec ractolis quos dudum dederar, cogipoterar, ve aduerlum le expe-
npcri ho. EChCbuS IIIaLCIOMi Curarent. Oua de re pro ablencix concumacia, ac concumaci
stesudscari ab sentia conra se le enciam crictem excipiunc, hoctesq iudicantur.
C A PV F XL.
Cremaobsidione cingitur, es quomodo ibidem pugnarum sit.
AOEZECTA ersOralaamanu Aueultus, ita quod exereitus eius eas copias, quas
in obldione Mediolanihabuerar, superare videretur, partem vnam cu Cremo-
nenlibus contra Cremaltrdirigic, ip se cum reliquis icerum ad depopulandos Ligures
agrum Mediotaum ingreditur, de cum militia AlemanMOruTeEram tOtam per-
crmabs Vagaturhostilem: completum q est _ibiillud quod dicicur: Residuum locustae comedit
ono ctan brucus, es residuum brucicomedit eruca. Ac Cremonenses cum auxiliariis, de magnis co-
Piisad oppuonandam Cremam reniences, acriter ciuitarem oblidione rallane, lum-
mis viribusimpugnant. Oppidani Forcicer relictunt de muris, ee anremurosequis, de
adcerram ralide certatur. Ibi Carnherus Marchio Anconae magnam viri fortisin ca
puona gloriam consecurus, de nostris occidirur. Alii quoqi quaplurestam denoctris, 40
quam de illisibidem aut occiduntur, aur grauirer (aucianrur. Prataurem Creme sicus
in locoplano _ campestri, opere ex manu latis liberaliter accuratus, nature beneticio
in quadam lui parre paludolo se detendens ambitu. C xterum praeter Follaca ingenria
_ protunda, aquisplena, duplici muro excelso circundaca, omnes adicus d assultus
Facile arcere raluit. Cives cinicatis bellatores audacissimi, et quia cum suisconcuber.
nalibus, videlicet Mediolanensibus e Brixienlibus, secundis rebus propensiusrs, in
acrocitarem, in solentiam ac arrosanciam irritati. Circuuallataicaq; ciuirace, hoctium
excursus diligenter custodiebantur, ex machina, aliaq; ad oppugnationem proturura
sedula prxeparatione disponunTI.
2259. Pernicie sloriam adeptus est. IIlius Facilitas, huius constantia laudabatur. Cuelto ne-
VF ZL
Caussabe
cremense
Delegatis Senatus populiqe Romani, es de his qui adeosmissi.
VuOVE hXCapud Cremamagerentur, nuncii de nobilioribus Romanx vrbis
ex paTE SenACS, POPc  Lotat d Coltrata Bctiuitili nntu delionone bidido
rEUCTEn
rocl.
Crema.
(cripeoo.

## Folio 531 — 886285755:0549
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000549.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
IBER SE CV NDYS.
reverentia suum promitremes opleguium. Rosarene pro iniquitate paUCOrumMa- H5G.
lorum de deplebe multos bonos a lbs velicpelsundare. Sc ese quorum occalio-
redicione seuerius cum illis eserat, in dulsenrius eorum accepta legatione, benignum
illis dedirrelponlum: ex pel ausaor dies lecum commoraros, resaliter donauit e ab
Foluir:mittens cum eislegatos, Ortonem lxepe iam dictum palatii comicem, e magi-
Arum Flaribercum Aquentel praepolicum, virum prudentem, ee in negociisregni
lonederudiione exercira: dans hoc in mandaris, ve de caqua cum populoRo-
malo, leu destabiliendo lehatu, (cu de recipiendo Praefecto agenda Forent, termina-
10 rent, d Cum Romano polcC,  hoc eligerer, de praenoraris capiculis tinemtaceret,
de concordiam lcabilirent. Id veniences ad Vrbem, cum honoriticetam a populo,
quam a Senacu recepH eHent, interqs iplos, d summum pontiticem crebrinuncii ine-
diacores cirisetentur, Moliencibus illis more suo antiquum Romana rrbistaltum,
regales emullo palt un neriores inveniri, imo e ad se Expius reniri, quam veillis
ne acceperir, re Imperator Vrbis d orbisnominetur. Fridericus, co quod in priori ex-
Occurrerent, obtinuerunE.
T
X L. I
Dehis quae ibidem, ex circa roem Mediolani parrata fuerint, ex quomodo a Medio
FRFCR ersincerm Liguria desens, ordinabat ve aliquam cladem Mlediola.
nenlibus qui omnes ad cinicatem confugerane, seG; incus communierant, interrer.
leag; cum Papienlium purnacilsimis consilium iniic, ve ad cinitatem imperum Faciat,
seq ab hoctibus fusari paciantur, ip sum ex inlidiis circunuenturum perlequetes. Nec
mulrum cunc opinione deceprus elt. Mediolanenles enim cum eorum impetum sen-
hEent (iam enim praedam abigere Caperant) Srenne eosperleguiiur, coses resisten-
ces acrius cae dunc. Jam parum aberac a vera Fusa his qui simularo metu cellurierant.
declinauerant. n. paulilper a locoinlidiaru. Tum Fridericus cohorratus (uOS, a tergo, Mediolan.
_ eximprouiloiam alacres, e pene victores hostes iniadic, auxilioq. luis, quosiam sracage.
are clade
30 pelli acceperat, optacus aduenir. Mediolanenses qui propeiam se victoria adepros pu. afsecti.
tabane, ridences se circunuetos vndiqi a regiis equicibus, nec vilu libi Fusxe praesidium
superese, aduerlus omnia imparati, occidi, capi, equi acqe viri atlicti. Pu spectaculum
horribile campispatentibus, cum medii hostium nec pugnare, nec fugam inire per-
ilsi linemilericordia cxderentur. Postremo omnia qua vilus erac, constraca luntre-
lis, armis, cadaueribus, aue morruorum, aur ad mortem Cauciarorum. Verum qui nu-
merus occilorum, aut eo praelio capriuorum fueric, Augultus ipse suis literis declarat,
feribens ad AIbertum Friling. epilcopum. Aic autem inter exrera: Praererea ad conso
lacionem curam de praelenti stacu nostro aliquacibi scribimus, quia honorem imperii
_ nostram prolpericarem re diligere non dubitamus. Inter alia igirur magniticaule vumer
40 Dominusfacere nobilcum, de fecir. VndeFacti lumus lacantes, de maximas Deogr2- casorum.
tiasagentes. Mlaximam enim mulcicudinem Mediolanelium eradidit Deus in manus
nostras, ita quod Idus Tulii, qua data divilio apostolorum celebrari solet, DC de Forrio-
ribus ciuicatis capriuos in rinculis abduximus, concum _e fere quinguaginta per cam-
Dos eitinera viarum incerfecti sunt. De lubmertis vero, de de vulneratis modusnon
tuic, regimumerus. Sic cum rictoria ad nouam ciuitarem L audam reuer (i Fuimus.
lanensibus contra principem male purnatum est.
C AL VL LL LIB
Deobitu adrianipapae, es schusmate romana ecclestae.
A cempestare AdrianuS PAPAMIKalend. Seprembr. apud Anagniam diem claulIE schisma
extremum, e 2 NNon. Sepetor. in ceclesia beaci Petri, praesencibus clero, lenatu, ponisicinta
populoque Komano, honoriticecumulatus elt, regalibusmunciis adhuc ibi existenti-
bus. Postcuius obicum car dinales in leditionem conversi, gemina electione scindunt
vnicarem, quibuldtam elisencibus Octauianum ciculi sancta Cecilix prestycerum

## Folio 532 — 886285755:0550
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000550.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
R ADEVTET DE GESTIS FRID. L. TMP.
332
cerum cardinalem, L Lomanx ccclelix cancellarium, cuinomen impoluerunt Ale.
Xander. Verum ve huiusnegociitractatus perpetua seu conrinua decurrat oratione,
paulisper aliaincerim prolequemur promagnitudine caulx, suo locohis diuriusit.
moralut.
1159. Cardinalem, cuinom en dederune Victor: aliis R olandum vinuli Cancti Mareipresty -
CA PV T XLITII.
Ouod Emperatorin propria persona ad obsidionem Cremae venerit, ex quomodo di
MIPE RA xOR aliam parans pectionem, ad deuastandos fines Mediolanelium,
cum in parcem procossisser, e pabulatores in toro rerritorio nec equis annonam in-
dee poruissene, reuerlus cum toro exerciru, ad oblidionem Creme pergit. Pumde.
mumperituram cimitate metus inua (ic, magnacs cricticia habicatores eius occupauit.
Frantautem K intus ex Foris rniver aplena cumultus, multa Gs bellica instrumenta de
in oppido, _ contra oppidum Fabricabantur. Francis deinceps quoridiana corum ot
ficia, hi quidem excurlus, isti vero assulcus moliri, magnaqe vi omnibusibi dicbuscer-
tatur. Pam ad portas rbi quilqs principum curabac, ed acerrimeniti, neqs aliusin alio
magis quam in se spem habere, paricerq; oppidani limiliter agere, omniags ad deten-
Candamcenia reilia rario ingenio prxparare, distidentiam rei dissimulare, incerdum q. 20
prospera Forruna, incerdum dolorcorum admulca Facinora in cirauir audaciam.
C APY T XLV.
Duomodo absente imperatore graniter pugnatum sit.
aDam deniq dic dum explorarum fuisset, Fridericum pro visenda contorre
resmimperatrice, quae in vicino castronomine Sanbasanmorabatur, ecastris
exisse: ad porram quam resalistamilia seruabat, pene cum lexcentis crumpunt equi-
cibusimagnoq; praelioinico, cum diu Marre pari verinq; nihil aliud quam occiderent,
tellus cruoremanarer, nostriq; quamuistam pudore, quam vircure Tumma vireliste. 30
reconarentur, illudcam en efficere non poruerunt, ve hoctium manus ea dicoradum
rerro dedisser: oraniter Forricerque illa die pugnatum est. Nam s crederetas est, rimuli
campestres peremprorum de lauciatorum vulneribus languine intecti ac prouecti,
imbrecruoris ausmencum acceperunt. Vespere Factorerinq; discedicur, illis intra le-
Pea, ictis ineramunimina muralis aggeris se recipientibus.)
Rediens Augustus, cum de pertinacihoctium audacia comperisser, indionatione
Emuleira permotus est, requi jam pene in supremis se porius humiles ac supplices
exhibere deberent, incursionestacerent, d rictores luosipli turbarenon metuerent,
xrumnola oblidioneincluli. Jam enim Expenumero in eruptionibus suis, aue machi-
nisHammasiniicere, auccurres destruere, aut letali vulnere aliquos denostris (auciare 40
molicisune, nullum q. specimen audacix, aur ostentarionis fuit, quodillitururorumi
Enari praetermitterent: ex dum iam inclinara putaretur eorum superbia, de patraris
crmpla. Cacinoribuscumidi sloriabantur. Erac aurem videre mileriam, quado hi quiforis, oc-
cilorum amputaris capitibus, eis quali pila ludebant, ex a dextra in lenam reiectis, eru-
deli ostentn sludibrio habebane: qui vero in oppido, inhonectum arbitrantes siquid
minus auderens, captiuosnosrorum sinemilericordia super murosmembratim dil.
cerpendo, milerabile pra bebane spectaculum.
CA PV Y
Z L V
versis modis ibipuznalum sit.
De paena quam princepsin capsiuseorum exereuit. Trem de in sania Cremensium.
arctior Cr.
isis bos
aeni
nmanica
reverentia principis non cohibebat, placuit in contumaces vindictxe severicatem ex-
CACeTE. VE quos nOn correNic lemicatis paciencia, Calrem indubitaci supplicii paema
COCTCE.
Acalamitaspaulisper Fridericorristiciam, de dignam indignationem comparauit.
Ouirbi impecum inlanientium continete Lons Poletal, ac PXHICHHMIM LUTOIEM

## Folio 533 — 886285755:0551
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000551.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
L. IBE R SF CY N D VS.
Coercerer. Lubererso de capriuis eorum vindictam accipere, eosque promurisiusiE 1159,
appendi. Concumax autem populus nimis de pari volens contendere, etiam ip le Frouerici in
men
quoldam de nostris in vinculispolicos, eodem modocraxic ad supplicium, cosq; Cru- masenario
celuspendie.
Tuum Fridericus: Pciamne pericuri concranosipla vosnoltra excitauithumani-
tas, ex lenicate nostra robis aluistis audaciam: Jam quidem robis pugnantibus ali-
quandiu pepercimus, capriuos reltrosmilerari Fuimus, radibusnoltris hdem lerua-
uimus, inuici muris restris machinas admonimus, semper ex dis rectexe cupidosmili-
tes concinuimus. Icta omnia spernitis, de netaria temericate nos ad excidium vestrum,
10 adincericum Ailiorum, seu neporum restrorum provocacis. Vcar ego iam deinceps
bellilegibus, concendam cum percinacia rectraminim e parcens, qui vobisiplispat-
cerenoluictis.
Hlxc dicens vehementer iratus, quodin lorte captiuorum constituri, aquales
cum victoribus conditiones sibiponerent, voce pexconis declarari iulsic, ne vlcerius
ad le protugerene, nere hdem sperarene: nulli enim eseparcendum, cunctis aurem
viribus dimicarene, quancum possene Caluri sux consulerene: iam enim se omniaiure
belliselturum. Tragi obsides eorum num ero Z L. 2d duciiubet re suspendantur. Tum
incerim adducuntur capriui quidam de nobilibus Mediolanentium lex milices, qui
deprehenlifuerane,, vbi cum Placentinis pertida milcebant colloquia: nam (velupra
20 dictum cA) Placentia principi etiam tunc heta deuorione, e limulata adhxerebat obc.
dientia. Prac autem rnus de capriuis qui ducebantur, nepos prxsulis MediolanenIS,
virdiues, _c cuius consilio Ligures rniuersi plurimum nicerentur. Ilos quoque, con-
cempramulea pollicicatione pecunix, duciiubet ad supplicium, similisque his qui et
Prioribus virx Einis excitie.
E APVF XLVI
De varia illorum miseria, ex miserabili eorum conquestione.
AmOrE adciuicatisperniciem machine plurim e admovebantur, iam curres in al
cum extructa applicari caeperane. Tum illi summa viacqs pertinaciaresictere, ac qu d
muriscurres arcere, Cisq instrumenris ralidis laxorum ictibus nostras machinasim-
30 pellere. P. Fcenatis vero animisprinceps oblistendum putans, obsides eorummachi-
nis alligacos, ad eorumrormenta (quae vulsomansas rocane, de intra ciuitaté nouem
remensin
habebancur) decreuic obiiciendos. Scdicioli, quod eriam apud barbarosincosticum, errrem
ex dictu quide horrendum, audit vero incredibile, nonminus crebris ictibuscurres concuma-
impellebane: neque eos sanguinis ee nacuralis vinculi communio, nreqs xtaris hovebat esa.
mileratio. Sicgs aliquor ex pueris laxidibus icti, milerabilicer incerierune. Alij milera-
bitius adhue vini spestires, erudelissimam necem, e dire calamitacis horrorem pen-
duli expectabant. O Facinus. Videres illine liberos machinis annexos, parenresimipl0
rare, crudelicatem _ immanitaté aut verbis, aurnutibus obiectare, econtra infelices
Parres prointausta prole lamentari, se le milerrimosclamare, neccamen ab impulGo-
40 nibus celsare. Consolatus est aurem eos eriam aliquis eorum, itd dicens:
Obeatiquibusmoribene, quam male rivere continger: netimeatis mori, qui
magna malamorte efugicuri eltis. Si viri Forres pro libertate certanres eslemus, non
OPOTTEFELNOS quoq; super hoc auc cunCtari, aUE expeCtareMOnItOTEM. NNAI MOrS
quidem liberrarem animis pexstat, ralde q beati qui propatria morcui, immortalita-
tis ordinem iam receperune. Ouam multinostrorum ancecelorum hac lese, calique
condicione, aliicorri, camqs ione quam verberibus excruciati, obierune: alii verose-
melia bestiis, ad secundum eorum cibum riui seruati sunc. Mliserioresnos vobis su-
mus, qui adhuc rinimus, qui lxpemortem optantesnon accipimus. Dum enimquil.
que nostrorum secum repurans crudelem seubarbarorum, seu gentilium suorum
5e seruicurem, videre coniuges ad curpitudinem duci, aliusreuinctis manibus, vocetilii
pacrem implorantis exaudier: alius vero intelices lenes ad cineres pacrix videbic aNi-
derc. HIxc inquam, quisquam nostrorum considerans, aspicere Solem durabic, etialI
vivere absqe periculopossir: Orrinam omnes fuistemus morcui, priusquam civira-
remnollcam Cremoriensium manibus videremus excimei: priulquam pariam Can.
etum Papienlum impietace tundicuserui conspiceremus.

## Folio 534 — 886285755:0552
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000552.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
534
RADEVLCI DE GESTIS FRID: L IMP.
(159. Adhuccum orare cupienicem omnes incespelle banr, et ettrenato quodamimpes
in ad iaciendum incitabatur: hoc speciem esse Forrimudinis, rectiqs consilii existiman-
tes, hostibus stuporem mentis, admirationem q audacix relinquere. P’auci quidem
rationi cedentes, tiliis consulere roluissent: alios autem liberorum cx dis amorinua.
Sic, malorum quxe Subdirihostibus passurifuerane, cogirationem habentes prosolatio
necessitatis accedere. Ec Cremaruncremporiscalicer affecta, (eu porius atlicta tuerar.
cesi
CAPVF ZEVELI
s Duomodo Mediolanenses de obsidione cujusdam castrifurati sunt.
s
TMediolanenses albitrances Fridericum circa oblidionem Cremx Sollicitum, 18
aliis laborantibus non posse succurrere, esresi cumcurmis suis pene X X X milia
hominum, oppidum quoddam versus lacum Cumanum, Manerbe rocatum, ob(i-
dione cingune, aggeresinstruunt, machinas admouene, omnibuse modis euertioné
Caltri accelerarenituntur. Verum comes Cioliminus, qui tunc comitatum Seprenen
Tem _ Martulanum iussus a principe, laris prouide administrabat, milsos suosad Cu
riam dirigir, hostium gs conamen denunciauie, quid Facto sic opus contulit: se quoque
copias quanas possit collecturum, li ab exercitu aliquod sibi milirix supplementum
deltinetur. Imperator continuo quingentos equires armatos co dirisere decernit.
Comesetiam de luis colligens auxilia, non modicum condunauic exercitum. Tatmq.
compolicisrebus, Mediolanensibus se ostendere, minitari, neq: praelium Facerc, ne- 20
que orium pari, cancummodohostem ab inceptoretinere, neq copiam puonandita-
cere, donee qui e castris expectabatur miles superueniret. Rati L igures, id quodne-
Socium polcebat, Imperacorem laborantibus suis auxilio rencurum, de indubitarum
praelium Fucurum, obsidionem dimittune, Fugam q: incuntes ad ciuicarem cuadere
Feltinanr. Comes vevider eosiam fugam cepille, magna illos vi atergo rrger, fugien.
ribusinstar, exdic, capie copiosam praedam diripit: reliqui amissis omnibus protugi,
mulcigs (aucii, ViX INEEa CILILAECM RCUCTEUNEUT.
CAPVF XLIX
Duomodo Placentini persidia suahostes pronunciari sunt.
NTER hXC Placemtinimultis argumenris decectisume, Audio rerum nouandarum
nici cum Mediolamenlibus inite conciliabula, Frumencum, aliaq. vlui necesaria
clanculum illis prouidere, quineriam aliquos de luis Cremenlibus in auxilium desti-
Placemtini Tate. LCac latus existimans habere derectos inimicos, quam fictos amicos, pro
eo quod redicitur, Nullapestis efficacior ad nocendum, quam familiarisinimicus, Coldet
proper sidia lua, ve leuissimos, nec in hac, nec in illa parce tidem debicam habentes,
hollespronunctat.
Verumres exieit, ve ad lchitina Romana ecclesiae, onde dierelsi sumus, leriben-
doredeamus. Porro in hoc nesocio lectorem admonicum esse cupimus, ve non de 40
nostro dictorel seripio verirarem huiusreimeriacur, sed quidrectius lic, quisve (veita
dixerim) iustius induic arma, ex collatione omnium Ccriptorum, qua vndiqi media
dilcurrere, proprio disquirac iudicio. Nosenim Calceruerius parrisres vel arcollere.
mus, velextenuaremus, a propoluo decidere videremur. Nec rrigi Canum Cser COF-
pusreliquum hiltorix, li hanc parrem relurprincipalemembrum domestici tavoris
morbus habluer.
Minerbit
opidur
a 
hoc existola eius.
IvISIS, velupra dictum est, in clect LCat P CalCratBuS CletO
ac populo Romano, cum a luisconemae ee lequacibus alcer, id est, Octauia-
omprima dominicamenlis Octobels. alle, est Rolandus, in XVrr1 die men-
Recapiculatio de schismate Romana ecclesca, es quando vnus conseerarus sit, es de
cA, adt declasanda TeM pet mundi parces detinauit.
sis Sepiemb. in epilcopum conlecratus fuilter, vrerqu liceras, quarum renor lubiectus
victor

## Folio 535 — 886285755:0553
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000553.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
L IB F R SE C Y ND V S.
Victor seruus sernorum Dei, venerabilibus fratribus Patriarchis, Archiepiscopis, Lpcopis, 1159.
ex charissimis filis Abbatibus, Matbus, Marchionibus. Comitibus, es caeteris principibus,
exegreriae familia imperiait, n fat aa Curia domini Friderici, serenissimi ac
invictisimi Lomanorum imperatoris commorantibus, Salutem es
apostolicam benedictionem.
Onam de in quamua ccclehastiei Racuis decorem, exhonorem Romaniim
Perii, d nobilicarem omniu bonorum hactenus sincere dilexerimus, de quae mutue
charicares Entinuicem trequenter exhibitxe, nequaquam credimus a veltra magni-
iudinis excidisse memoria. Nunc aurem canto propensioris dilectionis eticaciam
10 robis _ imperio cupimus exhribere, quanto Deo auctore ad maiorem conscendi-
mus dignicarem. Ouopropterrniuerlicarem restram, de qua plene contidimus, plu
rimum deprecamur, reprobeati Perri apoltolorum principisreuerentia, de antiquae
dilectionis constantia, qua incer nosinuiolabilicer perleuerare dinoscicur, dominum
Imperacorem invictissimum commonendo rogeris, quatenus imperio sibi à diuina
clemencia commito, e ccclelix Dei, (ponlx Pelu Chrilti, cuius aduocatus e deten-
Cor diuinicus est consticurus, prouidere de subuenirenon cardet, ne intanta discordia
aduerlariorum malicia nequirer praualere, nanicula beati Perri procellis _ tempe-
stacibus suocempore quassari, e decus imperiale raleat aliguarenus obnubilari. In-
Cuper rniuerliaci restrae dignum duximus intimandum, qualicer ad apoltolatus offi-
20 cium Domino concedente rocati fuerimus. Felicis memorix papa A driano praede-
cellorenostro viam rniverla carnis inoreso, in beaci Perri balilicarumulato, conve-
nimus omnes de electione summipontificis eractaturi. Postlongam vero collatio-
A0
nem de diurinam deliberationem, divinarandem inspiranre clememia, electionevc. ledtcon
nerabilium Frarrum nostrorum epilcoporum, presbrrerorum anete Romanceccle. seriem nar–
sx cardinalium, cleri quog Romani peritione, eiuldem populi assensu, etiam Cena- rac.
torie dignitaris honoratorum, in super capitaneorum, ad Cummum pontitcatu, annu-
ente Deocanonice sumus electi, ex in sede apoltolica collocari, ae deinde prima do-
minicamenlis Octobris benedictionis consecratione, e nostri ofticii accepimus ple-
nicudinem. Ouocircarniverlicatem restram humiliter deprecamur, quatenus nos pesis se im
30 apudiplum precib. adiuveris, a quo omnis est porestas dehonor dignieatum. Si autem peratore
men.
ex parce illius Rolandi quondam cancellarii, per conspirationem ex coniurationem pari
contracccleliam Deieimperiu, Wilhelmo Siculo altricti, qui dic X r P. Postelectio-
nem nostra se Fecit incrudi, quod a seculisnon est audicum, ad vos scripta pervenerint,
tanquam mendacio plena, e a Schilmarico de haeretico destinata respuatis, d aures
veltras nequaquam illis rlatenus praebearis. Data Signix, r. Ralend. Nouembris.
A P V Y EY
Caando Kolandus consecratus sit, es de hoc existola eius pro sua parse.
Mlexander exiscopus, seruus servorum Dei, venerabili fratri Cerardo Fpiscopo, e di
lectis filiis Canonicis Bononiensis ecclesiae, es legis doctoribus, caeterisque mazistris
Bononia commorantibus, Salutem ex apostolicam
benedictionem.
lerna dincommurabilis prouidentia coniditoris, lanctam de immaculatar
ceclesiam a sux Fundationis exordio, ca ratione roluit e ordine guberrari, vernus ei
Paltor _insticuror existerer, cui vniverli cccleliarum praelati ablgs repugnantia sub-
iacerent, _ membra tanquam luo capiti cohaerentia, ei le mirabili quadam vnitare
coniungerene, de abiplonullarenus dissiderene. Oui vero apostolis liis procorumA.
deitrmitare promilit dicens, Feccego vobiscum sum omnibus diebus ~ sg. ad consumma- Wasth. 2D.
50 tionem seculi, ille proculdubio eccletiam suam, cuius ip ( Apostoli magisterium aNsum-
Plerune, lua promiltione Fraudari nullo modo pacietur, (c deam in suo stacu e ordine,
licet adinstar nauiculx Perri Auctuare aliquando videatur, perpetuo Faciet perma-
nere. Vnde d quamvistoc rempore cresFalh Fracres, qui a nobis quidem exierune
Sednon Fuerumc denobis, eranstigurantes se in anseloslucis, cum sinEPatanX, inCOn-
sucilem Christicunicam, quam reique ipse quidem, ex persona Plalmosraphi, a lco-
10

## Folio 536 — 886285755:0554
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000554.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
516
RADErICI DE CLSFISFRID. I. LMP.
4159. nibus peric _ a tramea erui, d de Manu canis orae ae postulat liberari, (cindere _ la.
niare laborene: Christustamelladetor e capur ceclesix, cam velur rnieam sponlam
luant prouida gubernatione luetur, X nauem coregii pilcatoris, licet (xpius quatia-
cur, aHuctibus non permittienaurtapium suctinere. P’orro cum antecesor nocter b0.
AX MCIMOIIX AdrIanuS Pap2 LLaL. Sepcemb. Anagnix debitum naturx Coluisset, de de
terris adccelum, deimismigraller, Domino vocante, ad superna, eo Romam addu-
Cto, _ LI. LVOIL. Septemb. in cccleliabeaci Petri, prae senribus Fere omnibus tracribus (a.
Flectio  tistoneste (licur moris est) cumulato: caperum tratres ex nos cum eis lecundum cc.
clelix consuecudinem, de substimendo pontitice in eadem ccclelia Audiolius cogita.
re, de cribus diebus deipla electione tractantes, tandem in perlonam nostram, inlut. l0
ficientem huic oneri, de cantae dignitatis Faltigio minime congruentem, omnes quot
quortuerune, rribus tantum exceptis, Octauiano scilicet, loanne de S. Marrino, et
Cuidone Cremense (Deoreste, quinmendacium non tingimus, sedmeram sicur est
loquimur reritatem) concorditer atq. vnanimiter convenerunt, ee nos assentiene
cleroacpopulo in Romanum pontiticem elegerunt. Duovero, Toannes d Guido,
quospraenotanimus, cerrium Octauianum nomimantes, ad eius clectionem pertina.
Cirerincendebane. Vnde Ripse Octauianus in tancam audaciam, in laniam q; prOruI-
elG suodmancum, quonos reluctantes de renicentes, quia noltram insufficientiam
Hachamus aoeeccena. do prior diaconorum in duerat, tanquam arre.
vere ad quendam capellanum suum, qui ad hocinstructus venerac, d paratus, ilico
exandr
napium
blat
noni
pcicius à collo noltro propriis manibus violenter exculsuc, e se cum inter tumuleuo l0520
Hammeosoculostremebundus inHlexie, caans ex innuens, ve mancum quem trau-
tremicus alportauit. Cxrorum cum quidam de lenatoribus tancum Cacinus inspexil
Ten, rnus ex eis spiritu diuino succelus, mancum iplum de manu eripuir seuienris. Ipse
dulenter lecum portauerar, Feltinanter afterret. Duo reiqi line mora delato, idem O.
ctamanus abltracto pileo, e capircinclinalo, Cumetis fratribus, aut locoinde aut vo.
luntare remotis, mancum permanus ciuldem capellani, ex cuinsdam clericilui ambi-
colusallumplic, d iplcidc Gura ocac as  opere capellano e clerico ex-
citit condiuror. Verum ex diino crecunus sldicio conrigisse, quod ea pars manti
cuthipleidem hocemedare tuaous renuice, quia capicium manti extra le rapeus
Iua cesere anteriora debuerat, uls Mecus ee ridentibus polteriora resebat. FF. 30
Hon porerat invenire, collotmbrias circumdusie, elaneatuus ipse appenlisei
subdammodo videretur. Sicque Factum elt, rehicuccorta menus etat, aentionis
obliquae, ia excranluerlod obliquoma  t celot icta clanacio.
mhindutus. Ouo Facto, Porrx cccleliX, quae hrmAEX FueraNE, releraNEUE, et armatotu
Cunci, quos (licut exre apparuic) pecunix larsicione conduxerat, cuavinatis oladiis
cumimmenlo srepicu cucurrerunt, a pestisilla morritera, quia cardinales epilcopes
non habebac, armacorum cacerua milicum vallabatur. Fracres vero tacinuscamim.
mensum, _ a seculis non audicum ex insperaco videntes, de Formidantes, ne acon
ducticiis milicibus crucidarentur, lele in munitionem ecclelix nobilcum pariterrece 
Perumc: ibigi nouem diebus continuis, ne exinde libere exiremus, tecit nOS guOrUN.
dam lenatorum assentu, quospecunia oblata corruperat, dic noctuq armata mant
cum omni diligentia custodiri. Sane populoincessanter a iugicer acclamante, e in
lenatoresprocanta impietate multaimmanicate Fremente, de cultodia Fuimus illius
Mhunicionis crepti, sedin artiori e curiori loco apud Transtrberim nos idem lenato
res, recepta inde pecunia, poluerunt. Cumgi moram ibidem ferme percriduumte.
cissemus, rniverlo populorantam proditionem, acque malitiam de carero nullate.
nus lultinence, lenatores cum nobilibus e populo venientes, nos de Frarres nolios
perrrbem magnitice dhonoritice cum immensis laudibus X pexconiis, campanis
etiam in transicu noltro pullantibus, conduxerume, de lictandem aviolentia perle. s
quentis crepti, e nostrae reddiri libertati, sequenti dic dominico renerabilibus Fratri-
alevandr
busnoltris Crregorio Suce LLOZLOICKCM, Bcado, Walthero, Iulio e
consecratio B. Cpilcopis, car dinalibus quoque, aa, P, CNVIS, AlOCalIS, ICLIMIA.
bis, apud implam, non lons e ab rbe conres aus, munus conseerationis
riis, primicerio, ex Cchola caricorum, nobilibus eriam, ee quadam parte de populo vr-
atet

## Folio 537 — 886285755:0555
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000555.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
L
C R
S. L C
e
accevimus, d Scutin Romana ecckeaoris est, ibidem ponritic alire gno magnitice 11)G.
Fuimus ac Colenniter coronati. Ca lerum praedictus Octauianus cum pro contella
cione, imo execratione lua, dum ex in rrbeesset, de poltquam latenter vrbem exiuit,
multos epilcopos connocaler, nllum prorlus praeterrnum Ferencinatem videlicet
epilcopum, habere pocuie, pro sua remericace d velania contirmanda. OVO IdaMFa
men epilcoposimperialibus inis, quoldam rioletia laicali, quoldam vero pecuniis
e blandiciis allicere roluic: Sednil, Domino impediente, protecie. Vnde nec adhue
invenire potest, licet omnibus laBdis enitatur, qui cimanus execrationis imponat, d
Ceranex Faciatpraelumpeionis dpieratis auctorem. Verum memorariloannes de
20 Ciuido, excitatiscenebris obuoluri, quoniam (eriptum est: Peccator cum venerit in pro- ProveT. I
fundum malorum contemnet, nec lea lua praesumprione damnabili relipiscut, sed cun-
dem Octavianum, quem libi Llacuam exexerune, obstinata perhdia venerantur, de
cum relicta rnitate ecclelix praetnune rsque adhuc canquam idolum auc simula-
crumadorare. Ipse autem AluChrictirem pora praetigurans, vsque adeo crectus est
supra se, vreriam in templo Dei lederic, ostendens se canguam lic Deus, e mulri abo-
minacionem delolationis staneh in loco lancto, non sine mulca lachrymarum estu-
sione corporeis oculis in spexetemc. Sane nos infirmitarem nostram, ex vircutum in-
dixentiam cognolcentes, noltrum in dominum iactamus cogitarum, sperantes d de
Christimilericordia plenius comdences, quo deccletiam lanctam luam, pro qua iple
eo idem in substantia nostrae mottalitaris apparuic, ve eam sibinon habentem rusam Lue
inaculam exhriberet, optata tacler ineranquillicare laecari, _ procellarum omnium in-
undatione sedaca, nihil erit quodiam ei polsit oblictere, rbi rnicus cius lponsus volue.
ricmubilola quaeq: ee noxia propullare. Nuncigitur quianos de noltrorum merito
tum qualicare diftidimus, e ce hionectate ex religione veltra plenam habemus fidu-
ciam, reltris ee rniverlalis ecclliae precibus intirmicarem nostram perimus adiuuaris
charirarem restram per apoltolca scriprarosantes, e commoneres attentius, VF(IC.
ut viri cacholici rospro dome bminimuros inexpuonabiles opponatis, ex in deuo-
tione ac tidelitare marris restra lacrolanetx Romanx ceclelix immobiliter perlilten Peric, Cr s
nersicen
tes, ab eius rnitare nullatens Ccedatis. Ouod si prxefacus rir impietaris, ad partes ve onoscan
30 Atras aliqua damnarionis lua leriptatransmilerit, ea, sicur respuenda sime, relpuatis, e Vactore de
tanguam rana ac lacrilesa colemnere d abiicere Cudeatis. Nouerit in super dilere. cestentur.
io veltra, quod nos supranominalum Octauianum, apoctacicum de schismaricum in
Octauo dic a consecratione houcla (huunc enim cerminum ei relipilcendi, de ad vnica-
tem matris ecclelix redeunc, PlXe fximus) tanquam inobedientem d contumacem,
T illos qui cimanus prae sumctene, non dicimus consecrationis, le d excerationis im-
Ponere, e de communeacmnoltrorum epilcoporum ex cardinalium voluntate
atque consilio, accentis calutis, e catu clericorum inccclesia congreato, vincu.
loanachematis _ exconnicationis altrinximus, e eoscum luo auctore diabolo
condemnauimus.
 A L YL L I
Lpistola cardinalium unius partis.
renerabilibas in Christofraribus, Parriarcbis, Archiepiscopis, Episcopis, Sbbaribus, On
Martini. Cuido Cremensis tit. S. Culisti, sanctae Romanae eccbesiae presbyteri cardinales,
Rimundus diaconus cataltuls S. Maria in via lata, B 5y. 8. Maria m
Conica e Sublacensis abbas, perpetuam in
Domino salutem.
cibus Principibus, Prapositis, Prioribus, es caeteris ecclestarum praelatis, ad quos literae ista
peruenerint, rmarus Tusculanus exiscopas pot exiscoporum. Loannes rit. S. Syluestri es
Fx quo concrahonorem ecclelix Veteperis amicitia intet dominum l’apat
Luanum, _ Wilhelmunt Secant apud Bencuencum Facta elt, aMenno L MMCOI-
dianon modicainter cardinales lacrolanctx Romana ccclelix non line caula obor-
caest, nobis scilicet, quihonorem d dignicatem lancte Dei ccclelix, ec imperii nulla
renus diminui rolebamus, amicicis quae facta tueras in derrimencum ecclelix e im

## Folio 538 — 886285755:0556
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000556.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
RADFYFCL DF BLSTISFRID. I. IML.
Corrupiia
iculo c.
nales.
2259. Perii, nequaslal Cls. aliis vero qui pecunia ee multis promiltionibus
obcaecaci, lam aclo senebantur altricti, conventionem iplam taliter (vedixi
Ms) LatCaca scuce deFendencibus, dx quam plures in parrem sui erroris attra-
lencibusilooCoacuce eluncariroris riribus perrinacirer relictentibus. Proinde
PCedene tempore cum iam tama Ferrer Imperatorem Icalia intrasse, de plurimam
insidias Cls Palua Peltari subiugalse, predicti Frarres Siculo altricti, dominum Papam
sruenses. Lolicicare ac circumueture ottini lagacitace caeperune, qualiter aliqua occatione al
lumpra dominus Imperator, ee omnes lequaces eius excommunicationi libderen-
rur, ee nos adidtaciendum rna cum eisiuramento altrinseremur. Nosautem ccon
tra diximus, porius siculum excommunicandum, qui omniaiura ccclelix tam (piri-
rualia, quam temporalia riolenter abstulerat, quam Imperatorem, quiccclesix Ro-
manx C imperii iura hdelicer laborabat recuperare, ex cccleliam de scruicute ad li-
bertatem reducere. Floc audientes Faurores Siculi, a iam dicto conlilio cum rubore
Siluerunt. Foigitur contilio, nostro studio, e exacta dilisenria raliter castato, X exin-
de venerabilitratre nostro Octavinno, cunc lanetxe Romane ecclelix presbyteto car-
dinali, nunc apoltolica sedis pontitice, una cum Fratre Wilhelmo presbrtero cardi-
nali S. Periad rincula, ad imperialem cel licudinem legationem Fungente: dominus
Papacum sibi consentientibus supradicti W ilhelmi Fauroribus vrbem egresus, ANa-
gniam renit. Vbicunc demum manifesta conspiratione omnes prxtati Wilhelmi
taucores in praesentia domini Papx lacramento trmaverunc, perlonam Imperatoris 20
excommunicationi subiiciendam, ex ex cunc in antea eius honori ex roluntati vsque
ad morrem immutabiliter contraire: ex si contingeret dominum Papam vita dece
dere, neminem (e nili de illis qui coniurauerant, inpontiticem eligere. Circumpolr
os insuper epilcopos, ne alicui electo in quem Siculilecta consenciret, in conseera
tionemanus imponeren iuramento nihilominus constrinxerunt. Postmodum iam
Expedicto patre nostro Adriano Anagnix Kalend. Sepremb. defuncto, ommesillue
conuus. Ci d Corporelinciblcem cumulando, hiuc Romam deterendo,
non parua contentio oriretur, candem Romam corpore deportato, prius in verbove-
ricariscale pactum ranimirer Fccimus, ec scripro mandanimus, quale nunc lequitur:
Innomine dolach. C Meneicepileopi, presbyceri, diaconi, cardinales Pan. 30
r elc. Ctx Romane ccclelix, _ promilerum libiinuicem in verbo reritaris, quod declectio.
Iidem Cas
Connoniio
cardinalo
m
Econenoni ne Fucuripontiticiscractabunt secundum consuerudinem istius ccclelie, scilicet quod
legreseneur aliquae perlonx de eildem tratribus, qui audiane voluntate linsulorum,
Polunlus convenire, bene: lin autem, nultus procedat line communicosentu, de hoc
_ diligenter inquirant, e Adeliter describane, ec li Dcus dederic quod concorditer
obleruetur linctrande, ex maloingenio. Palipacto in verbo vericatis firmato, post
huinatum corpus in ecclelia beati Perri, ad eligendum pontificem convenimus: e
juxla praedictam consuecudinem perlonas, quae litigulorum roluntates diligenterin.
Glurerent, e audirentac delcriberent, leslesaluus. Sedcum proprer conspiratio.
nem dduer(x partis electio lence procedcte, certia dic Feretranlacta, ad hocrandem +
deuentum est, quod XFFTI. Caraales Cs aucello, qui lacramento constricti tene.
batltur: Rolandum cancellarium nomaerMHI. LNOS AMLCMIL LX numero, qui netan.
diiuramenti exorres eramus, vencrabilem allel ocran ctanianum presbyie.
cum cardinalem, virum veigs honeltum d religiolum, ad regimen apoltolicae ledis,
C ad CONCOTdIX _E PACIS VTIEALEM IMICLCCCHCHAIICL LLIPCLNUIM retormanda aC COn-
teruandam dignum e vrilem elle cognolcentes, eleMuS. CMITeS calIter agCIctUE,
K partem contrariam pactum quodn verboreasal lueta pecuscant.
Sedirolentem senciremus: pactum supradictum illis ad memoriam reducentes, au-
Ctoritare Dei omnipotentis, de omnium lanctorum, acqs noltra, eis pentus interdixt.
nus, ne absqs communi consenlu omnium, licut in pactione concinetur, vllatenus a 5
liquem inmantarent: X Rolandum cancellarium eadem auctoricatone lulciperet,
nihilominus prohibuimus. Ouidum verba _ ammoniciones nostras vilipenderene,
 Rolandum cancellarium manto teltinarent inauere, Honuuns camen illo induto:
baneur, minime permic, a pe populiRomani, electionerniver seteri,
aICt.
nosillorum malicia pocius contraire quam contenne vencles, a Go oha

## Folio 539 — 886285755:0557
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000557.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
L IB F R S F C V ND V S.
altenluetiam torius ferè enatus, de omnium capitaneorum, baronum, nobilium, tam A5G.
inEra rrbem quam extla rrbem habitantium, nostrum electum manto induimus, et
incoLacum in sedebeact LCi collocanimus, inde ad palarium ejusdem, acclamace
vniuerso populo, hymnum Deodecantante clero; d omnibus Colenniter adimple-
tis, honoritice deduximus. Aduerlae vero parris cardinales rerrocedentes, in castrum
beari Petri le contulerunt, ibig per dies octo, e ampliusincluli permanserunt. Inde
poltmodum perlenacores educti, extra vrbem secesserunt, de X Ir poltea dic, quod à
seculonon elt auditum, in castro nomine Cisterna, intra Aritiam _e Perracinam, R0-
landum cancellariu immantauerune, de in lequenti dominica exeeraVerUnE: aC CON-
tinuomiccentesnuncios per vniuerlam Traliam, epilcopis, ne ad consecrationemno-
Ari electi venirent, penius dilsiaserunt, minances illis excommunicationem et de
Politionem in perpecuum. Oui camen in prima dominicamenlis Octobris, auctori-
tace Deihonoritice colecratus est. Rem qualicer Facta est, vestrae traternitati in sinua-
nimus, nihil peaxter vericarem adnectences, ceste Deo, qui Falli non porest, et li ange-
lus de caelo aliud cuang elizaret, a veritate penitus aberraret. Veruntamen multa que
facta sunc omiirentes, ilta prout breuius polsumus, robis ligniticamus, ne prolixiore
pasina aures veltras oneraremus. Ilxcitaqe animaduertat restra Fraternitas, quam
deuociltime oblccramus, es admonemus, dc modis omnibus quibus pollumus extior
tamur indomino, guatenus neq per lermonem, neque per epistolam a veltro senu
20 moncamini, sed in rericare nobiscum tirmi ex immobiles permanearis.
C A P V F L IIF
Irem existola cardinalium alterius partis.
Friderico Dei cratia, eloriosd, illustri, magnisico es sublimi Romanorum imperatori. Crege-
rius sabinensis, Hubaldus Rostiensis, Tulius Pranestinus, Bernardus Porruensis, W altherus
Albanensis exiscopi: Hubertustit. S. Priscae, Toannestit. sanctorum Joannis ex Pauli, Penri-
cus rit. S. Xerei e Achullei Ildebertus it basilicae X LY apostolorum, oannes rit. S. Ana-
stasiae Bonadies rit. S. Chrysoroni, Albertustit. S. L aurenti in Lucina, ex W ilhelmusrit. S.
30 Perri ad vincula presbyteti, Oddo S. Cregori ad velum aureum, Rom. S. Luciae in septa solis, Ta
cinctus S. Maria n Cosmidin, Oddo S. Nicolai in carcere Fullii, Arde. S. Theodorici,
B0. sanctorum Cosmae ex Damiani, C. S. Adriani P. S. Fustachii, ex 10. dia-
contcardinales, voluntate ex spiritu in domino congrezati, Salu-
tem, ex gloriosam de inimicis victoriam.
Mianco excelleix veltra maior a Deo collara est d actributa potestas, e quan-
colublimiorem inter mortales dignicaris locum constar vos obtinere, tanto amplius
imperialem couenirmaiestace, Pacrolanctam Rom. eccleham speciale eernicam ma
erem veltram, in omnibushonorare, et ei semper, _ prxe sertim necelsicaris tempore
Calubriter acquerrilicer providere. Ouid aurem diebusiltis in eadem eceleha Roma-
40 na concigerii, e quam inauditum Facinus ab his quos sliosrepurabac, aliquantis die
buscranlactis fuerie perpetracum, dignum, imo dignistimum estnos imperiali cel (i-
indininostris liceris aperire. Nuper lquidem cum dominus noster, bonx memorix
Adrianus Papa, Ralend. Sepremb. apud Anagniam debirum nacurx soluistet, et de
cerris ad ccelum, de imis migra (ex rocante Domino ad (UPernA, EreS FAII FrAEreS, O-
Cauianus TciuCe, L Loanes de Pancto Marrino, e Cuido Cremensis, qui a nobis
quidem exierune, seduon Fuerunc de nobis, eranstigurantes sein angeloslucis, cum
LCinEra, Ad AXCHOIEMLHIOIMMIB SCdtia vestra, quod OrO Palarinus COmeS, OcCA
TiOnCCC intrusione OCtaManI IIICEPEA, PrxeFatum dominum noctrum, e nos omnes
10 plurnnum infestauie, L ccctenlam Dei nilus est scindere, et multipliciter ablq. rario
nabili causa curbare. Carsspaa siquidem, _ pacrimonium beati PerFI CUM INETU
(0 _ aPOCaCO Sclaua Hotelcerinrauic, e cerram iplam Studuir ei quibuleun pecun
8
que modislubulisare. LNosusce, ee roca ccclelia Deinobiscum maiectarem restram imperaio
supplicitet Cxoramus, vecal Violenta incrulione ita licur estintellecta, d diligenter alevandi
rees sus
inipella slalcet  Calurem miniae vostra, et lionorem impetis supet LanCONC cprai.
Dint Catana, _C.

## Folio 540 — 886285755:0558
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000558.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
540
RADEVICI DE GESTIS ERID. L TMP.
1159. Slio sprocedendum, diligemer atcendaris. C’ onsiderate d aduertice, qualiter cir-
calacrolanctam Romanam ecclenam, _ circarnicum sponlum eius dominum no-
Strum lelum Chrictum, line quo nec regnum porest aliquis obtinereterrenum, nec
acguuere sempicernum, oporte dt vostrabere, de qualirer cam ab impugnatoribus ee
Praeletuim ab schilmaticis ec hareucis, ex imperialis ofticio dignitaris proregere de-
BeacisModis omnibus, de lucLI. LISIi quidem vossicur specialem detenlorem _ pa.
eronunecclelix Romane modis omnibushonorare intendimus, acque ad augmen-
rum olorix restex, qubus os polumus, cum Deoaspiramus. Rogamus autem,
_ inltantius supplicamus, vematretm veltram lanctam Romanam cccleliam diliga-
ris, ec lonoretis, e ad pace, d canquillicatem iplius, quibus modis imperialem co. 10
venic excellentiam, incendalis, ee cantam praetatiinualoris acqs schilmatiei iniquica.
tem nullatenus Foucatis.
CA PVY LTTTL
Quod pro terminando sen) ad princeps ad se virasque partes inuiravit.
HLDER FCrSancipiti malo noui schilmatis permotus, consilio principum de-
creuic dare operam, ne quiaede (cu Ctacus ccclelix, scu resp. Imperii derrimen-
ticapetet. Audiens irags vetamq electum in epilcopatus ordinem consecratum, al.
terum ab alcero excommunicates sententia condemnatum, hnciudicio ccclelix
controceaceminari Ponenon purauir. Auctorirarem autem congregandi con. 20
cilii, exemplo antiquorum peracorum, verbi caula, lultiniani, Pheodolii, Caroli,
sibi constre putans, littsq; decilionem legirimam esse non posse, nili partibushinc-
ancipapa Idc Congregats coniaerans, ad cirationem amborum, renerabiles riros, e pruden.
tes, Dancleth Pragenlem, de LTermannum Verdenlem cpilcopos dirigic, cum lireris,
dliris co
nicione
ca
enderico quarum exemplar hoc est.
A L YL LV
Fridericus Dei craria Romanoru petatot, sempet Augustus, Kolanao cassel
lario, caterisque cardinalibus, qui eum elegerunt Romanum pontifiem,
Salutem, e omne bonum.
Duornam diminapraordinantela, Komatimpetis subetnacula luice.
Dimus, oporret vein omnibus viis nostris ipsius lesem custodiamus, cuius munere,
cujus roluntate dignitarisnostrx apicem adepei sumus. In hoc itagi sacratissimo pro-
Polro consticui, cum omnibus cccleliis in imperio nostro constitutis debcamus pa-
crocinari, lacrolanctx Romane ccclelietanto propensiuis debemus prouidere, quan-
tdipsius cura d detenlio a divina prouidecia creditur nobis esse commilsa specialius.
Fapropter de discordia, que in substiuendo Romanum pontiticem inter vossibor.
ta Clt, plurimum dolemus, timétesne occalione huius schilmaris ccclelia Chricti san. 40
guineredempra debeat dilacerari, prae sertim cum robur ccclelix Foriscitubare videa.
cur, quoniam rnitasiplius sciltura domestica incerius dilaniatur. Ve autem huicpesti
competens ec Deogracum exhibeamus remedium, religiolorum rirorum consilio
generalem curiam ex conventum in octaua Epiphanix P’apixe indiximus celebran-
dam. Ad quam cuocauimus rorius imperii nostri ee aliorum regnorum, (cilicet An
Elix, Francix, Vnsarix, Dacix, archiepilcopos, epilcopos, abbates, de viros religiolos,
ac Dcumcimentes, quatenusremoto omni seculariiudicio, hoctam magnum eccle-
Sixnegocium ccclehialticarum tancum perlonarum sententiaita Copiatur, vt_ DeO
debicus exindehonor deferatur, et ccclelia Romana lua incegritare d iulticia non
pollica quo quam privari, vel cacus vrbis, que caputimperiinostri est, inquictari. Pro. 50
inde erudicioni vestra mandamus, e ex parte Dei omniporentis, de totius ecclelix
cacholica praecipimus, read eandem curiam siue conuentum reniatis, cccleliastica-
rum perlonarum sencentiam audituri de recepturi. Peltisenim nobis csDens, quia
inhrac curia nec amore, nec odio alicuius perlonx quicquam aliud quarimus, quam
honorem Dei, es cectelia sux rmicarem. Duodladram cetebrem ccclelix conven.
cum
Epistola Imperatoris ad Rolandum,  cateros cardinales de hoc.

## Folio 541 — 886285755:0559
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000559.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
exeir
USE
ce de
LbER SE CV HDVS.
tum examinationis causa venire roseriris, charissimi principes nostri e ecctea C .
cholica FTermannus Verdenlis, Daniel Pragelis, patres ex exilcopi renerabiles, quos
depalacio noltro ad rostraluimus, una cum comire Palarino, conlanguineono-
Sro, aliisque legaris noltris, lecurum rods conductum praestabunt. Si vero iusticiam
Dei Eecclelia in tam lolem conventu reciperenoluericis, videat Deus, a iudicet.
Nosaurem iplius Favenre gratia, Gecac lalurem resibus, iusticiam Dei, quae nullum
magis quam Imperatorem Romanum decet, prolequemur.
A P V Y L Y
em existola principis de eadem re, ad exiscopos transmontanos.
DORROliterx quibus ad cantam discultionem cransmontanos epileopos inuita
Fhdericus Dei grana Comanorum Imperator, e semper Augustus, Ieriman-
no Brixinense exiscopo salurem, es omnebonum.
Ouodin pastione sua Christus duobus gladiis Contentus Fuit, hoc in R Oman2 CC=
clelia, e in imperio credimus mirabili prouidencia declarasse, cum per haec duo re-
rum capita _ principia cocus mundus tam in diuinis, quam in liumanis ordinetur.
Cumq. rnus Deus, rnus Papa, vnus Imperator Cufficiat, e vna ecelesia Dei este de
20 beac, quod sine dolore dicerenon pollumus, duos apostolicos in Romana ccclehia ha:
bereridemur. Detuncto itaque Adriano Papa, in Ralend. Seprembris, C ardinales,
quicolumna immobiles esse videbantur, quibus lancta ee rnivertalis tirmissime in-
niteretur ecclelia, non quae Dei sunt, Ced lua quaerentes, ex rnitatem ccclelie scinderi-
ces, duos pontitices elegerume, _x ammbos Con(CCFALCTUHE. Protanta nam que e Fam
perniciola ccclesix iactura, coca nimirum lcalica cccleha conturbatur, de dissentiones
Schilmate orto in capite, iam in inferiora membra desuxisset, ee corum occleliX COr
Dus detaedasset, nili nos consilio ec auxilio religiolorum virorum, qui spiritu Dei 2
suntur, cam impudicx iniquicari iusticix rig orem oppoluissemus. Neitague intaritx
discrimine dilcordix vniverlalis ecclelia periclicari postic, Romanu imperium, quod
30 ad remedium tam pernicioli morbi diuina clementia prouidic, rniverlorum laluri
debet Collicire prouidere, ex nerantamalain ecclelia Deiprxemineane, Fururis ca(i-
buslolerter obuiare. Coadunatis icaque in vnum omnibus exilcopis, tam lcalicis,
imveratorit
quam Fcuconicis, exreriseqi principibus, ac virisreligiols, quizelum Dei e ccclelia oficum et
habere videbantur, quod Facto opus esset diligencer investiganimus, ex decretis RO- orrode pon
manocum pontiticum, de Ctaturis ccclelix veraciter accipieres, quod exorro (chisma. risicaru dis
rein Romana ecclesia ex duorum axostolicorum dissentione, ambos rocare, e se-
cundum sententiam d cosilium orthodoxorum lirem decidere deberemus. FX Con-
silio itaque omnium qui aderant exilcoporum, cxecerorum q: principum, curiam lo-
lennem, e generalem conventum omnium eccleliastieorum virorum, in octava F.-
40 piphania Paxix celebrandam indiximus, ad qua ambos qui le dicunr Romanospon-
tisices vocabimus, omnesqus episcopos imperii nostri, de aliorum regnorum, Francix
videlicer, Anolix, Ilispanix, acque Vngarix, ve eorum in praesentia nostra iusto de-
claretur examine, quisillorum regimen rniversalis ecelelix de iure debeac obrinere.
Ouia vero ad rnicacem ecclelix retormandam lapientia admodum nobis necesParia
elt, ve ca nequaquam carere valenmus, dilectionem tuam accentissimerogamus, ee
rogando commonemus, quatenus pro hdelirare ccclelix _ imperii, ad predictam cu-
riam omni occalione remora venias, re in aduenutuo rnitas ex pax, ex tranquillitas
eccfelix reformetur. Incerim aurem praedictxe scilsurae in neurram parrem assensum
muum declines, nec raniquam iultam e rationabilem aliquacenusrecipias. Data CrC
50 m X. Kalenet. Novenibris.
CADVF CVI
X8.
uic, ilta pro exemplo lutticiane.
Decalliditate Cremensium contranostrod.
ses, ve supra dictum est, cam in radibus, quam in capciuis luismale atteci, cum ab ex
Am vero ad ea quae apud Cremam gclea HMII, LESCNIOMM TCHCELAIMOI. C FCIEH-

## Folio 542 — 886285755:0560
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000560.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
 occulsa
ea
manci
sructa.
542
RADEVLCI DE GESTES FRID. L INP.
1160. cursibus dx audacia remere paululum quieuissent, alio ingenio, alio q; commentono-
ArosFallere cogitane, e lubuertele. Ouxdam enim inltrumenta tabricant, mulcipu-
rallum dispergunt, quibusignari mulcihaerentes, auc capitacile porerant, aur occidi.
IcemFolas quam plurimashticinde de super leui operimento contegume, quas illapir
Similicer aur capiebantur, aut occlaebantur. Fiulmodi d alii mulri lacrocinales doli,
calhadcapinas, quam ad incendia lachinarum cum alsidue Aerent ab his qui intra
FUIT. Et quia penuria ciuitarem capere celperaller, abundabanc enim Frumento, iteri
Colilium adrim acqi arma convereue, omnibus agminibus id maxime cupiencibus,
quiiam lonox obsidionistx alo altect, rarisq laboribus attriti, maerore cenebantur,
bellumgs quoguo modotiniri optaban. Sexrus enim iam mensis crat ex quo ciuitas
Obsesla tuerat, hremsqs pluviola, d sclu alperrima illo anno plus solico inhorruerat.
C APYT LVIIL
De expuenatione Cremae per machinas.
TaOre admoris omnibusacs, ad occupandam ciuitarem hortatur exerci-
cum, curresqs in excella crectas, Ferro variaq mareria vndiqi rectas, ue d pondere
Htabiles ellene, nequeignibus expugnarentur, luper aggeres collocat, inculatoribuse 20
Cagictariis, milicum q Forristimis plenas. Oui cum non conspicerentur, ipsi eos quivel
super nturum altarene, relin Chlicate deambularent, Facillime cernerent, celisque appe
terent: Cum illineq; a vercice rehiences lagitras Facile declinare, neqse vicilci pollent,
quosnon riderent. Ouociels aurem igniro terripondere, ee adunco, quo leuiustixe
reret, nachinas actentabant, suele super erant aquisignem restinguendo, vncosau-
tem d lamosterri concis proeetis _ ludibus dissoluendo, conatus eorum in irricum
reuocabane. Inhrisenim Falces alligarant, re li quid demaceria, quae concraictus ma-
chinatum curribus alligata Herat, ignis corrupiller, Ctarim abscinderene. FF C remen-
ses quidemicarelictebane, quamuis mulri in dies sInSUIOSOCCUMBCTCHE, COMETAG; Pa
rum malihostibus tacerene.
Auscipula lisquidem limillima, se dpro qualicate humani corporis Forriora, cag. per viascirca
municionem erane, Fridericus _ calliditare limul de audacia corum magis irricaba-
C A PV F L IX
Turres
oagnatore
Deltimo ex arrocisimo certamine parrato.
Ei Tquoniam ad sinem huius oblidionis cendimus, ad alia properances, vlrimum
Generali
uc Crema
puena
pralium, de maximum, paulisperactins clene Pioedso ab ce ratio.
Parcererelle generalem agoremoeri ctaruic. Llectisergo de lingulis agminibus
nno 2260. Viris Forcullumis, meramachumdocureum eoscollocat, Vals)5Gulde LOcts, allosiupe-
Perrima. venu geltum eAt. Imperator cernens oppidanosneqi seiplosmisereri, neqe ciuicari
meicorumictibus decerretaciespromurispuonancium distipane, et quilcalis, alises
riores, aliosinferiores: ve dum intoriores ciuitace per muru ingre ssuriponces applica-
renc, superiores eosiaculis ex lagictis, quo minus abhostibus le derentur, detenderent. 40
Llulespla mumi peoceritate ITabileS, lupea C. coaluClclla, Mulco-
u pet nca Moa capalls. Lccinscm exereirum circamuriam-
Oulc MBME, praecipiens, quando ponres adou cp puGlogi linguli
conclaqueltarene locum agoredi, murumqe releranscendere relirrumpere cona-
renCuI. Iple quidem verinq. ica dispoluir. Ciuitatis aucem populus pottquam oppicul
rudiq Vldere circundacum, armisqi ommaconlucele, cudicules quoqrniverlorum
adum de ligmiteros congresatos, religno daro rndiqiedsuaderent, non segni
uc itas aes actlacia luper uros, de in suismachinis (gutas
Saltas appena) peccut. Melim admouerentur pontes, ipticosrel occuparetu,
veldeiicerene, murum es scalis alcendere nicentes, rario modo deterrerene, magna 50
tunc animi Facinora demonstrantes, ne vel in extremis calamitatibus deterioresno-
Arisviderentur. Tam pontes, licermarima difficulrare admori fuerant, iam toraacies
in muro pedem poncbac. Tum Crenenues Cam L ca itas MCITaS OCCUICAM-
tes, primos quidem d de subtus; ee lupra grauirer excipiune, polteriores autem cor
instru.

## Folio 543 — 886285755:0561
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000561.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
COnO
LBF RdSF CV N D VS.
itistrumentis ascert enicebantur, impulh devoluebantur a muro. Scdnegs noctris 1160:
vircus in rebus acuetlis, nec Cremensibus (xuitia defuie. Nempe vnus milicumno-
Arorum nomine Dertoltus de Arrah, qui cum primis de ponte laleu in ciuicarem de-
venetat, circundaces vndiqi ab hostibus, dum pugnando se Fortilsimum octendillets persoifid
muliosq: lolus rique ad magnam parcem cinicacis perlecurus Fuisser, a quodlam retro arrah vir
lone lecuri proltlacus ect. Nam anteriori parre per mediosruentem rniuer( vita- rus.
banc, dudaciam hominismecuenres, Paricer ex admirances. Ouemtandem cum oc.
cidissent, rnus eorum crudeliter in morcuum Exuiens, cutem capitis (ve dicebatur) cremensit
abstraxit, ex priusdecencilsime capillacam galex lux affixir, ip se curpis e indecencissi.
 mus: nec viri Forcicudinc permocus, nechumanx condicionis Correm mileratus. A-
lium quoque prxecilis manibus ac pedibus (oraue ludibrium) per placeas serpere per-
miserume. Porro qui murum cranlcendere conarilune, quamuis linsillacim dignic(-
senememoria, omnium tamen Forrissimus demonstratus est Oro palatii comes de
Baioaria, qui Expius murorepullus, (apiusq ance aliosincepeum opusreuertens, vir-
cure Forcicudinis sux tori huic ornamento Fuic calamitari. Non tamen impuncnes
lonsum Cremen (estacForruna vsi lune. Nam de prominentia currium nostearum
diverlismiltalibus eor ca dic veloccili, vel vulnerari lunt oppidanorum, quod muro
anteriore puls, inera munitionem, quae se cundo muroerat accincta, contugerent, de
tuncprimo rebus siis desperAreHE.
C A PV F LL X
Qualiter Imperator opter excidium Cremae, concili diem proloneauerit, es quo
rum consilio C remenses de pace tractauerint. 
TMPExATOR videns excidium ciuicatis vicinum esse, iam enim vires eorum, et
audaciam, labor, metus ex calamitas Freferane, cocilium quodin octaus Exiphanix
celebrandum tuerat, dictulic, animum que corum ad subuerlionem ciuitacis laxauie.
Jam aurem valida invenum manus collaplafuerac, mulcique in dies lingulosinculis
delagirris occumbebane, cum, vedictum est, iphi conranihil mali nostrisFacere pol-
sent. Intancis ersoreru angustiis, consilione cesitaris adhibito, P’ereorini Aquileien-
siseccle lix Pacriarchae, limulq FVenrici ducis Baioarie _ Saxonix Colloquium expe.
tune, petentibus q: locus de hora datur, quando lapienciores d maiores ciuicaris ledi-
ctorum heroum conspectui praesentarenc. Mane Facto, delignataltatione, CuM ParS
veraq adeset, patriar chavir crudicus, plurimis q vircuribus adOrnaES, _E CUIPFTCF
ofticii auetorirarem magna Facun dixe grasia inerac, prior ad eos iTa Or(US WCMOTATUIE.
X
EuBorraro Segulaais palriarchae, ex responsio Cremensium.
TOrrDEm non viderem Hs ad senciendum quae pacis lunt, esseincicatos, neque
delicat
Populi Cremenlis purictem, Cinceristimam q. vos parrem, nun quam procestistem cremense.
ad vos, neq conlulere contus eNem. Superuacua enim, ve aic quidam, est de veilibus ad pacem
oratio, quando om abiratorum conspirat ad deteriora consenus. Ouia ver d.nuscart
aliguos quidem aetas Maletent velli nelcios facit, quoldam veroinconliderata spes
libertaris, nonnullos quoque auariria succendir, paucorum bonorum contilio proui-
dendum est, quemadmodum ipsi ab hoc errore corrisantur. Ouod liabinicio lulce
Pri belliprouilum non est, sera Caltem poenicentia corrigat excellum: ve qui in portu
pexecauere cempestarem noluistis, vel inter medias procellas, proremporercbustra
etisconsulacis. Subeat robis, si non ciuicatis iam perdicx, iam q. subuerlioniproxime,
Calcem milerario Eliorum veltrorum adhuc supersticum, acq; coniugum. P’arcirereli-
quiis hominum, (i parcere noluictis charis adreis paternorum incenium. Lxperriferi
tatem Ciermanorum, vircurem d magnicudines corporum, ne dubiteris eos spiricus
sereremaiores corporibus, ex animas contemperices morrishabere. Becuiter vobis
quod sentio edam. Placet vevictori principi colla lubdatis, expedie verniuerlam Calu-
tem restram in dedicione, non in armisreponacis. Si enim sprecapace in defectiote
petteverances ericis, haud dulie maioribus quam palliestispericulis subdemini.

## Folio 544 — 886285755:0562
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000562.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
544
R ADEVTCF DE ALSLLS FKLO. L TMI.
1160. Flis dictis dolorem quem cordehabebane, paulisper supprimentes, respondeH:.
limq bi decrenum nequehis, que illis, led ColiDeo e imperacori seruire voluisse,
ex inultis clarere, molleeosebix seruicuripraeculille, taedus cum Mediola-
nenlibuspepigisse, ide doncc Deoplacuerie, inuiolacum cuctodisse. Iram se divinam
propeclalisluis perterre: Forulam Imperacoris praualere. Nam habentes armo-
rum abundantissimum apparacum, de alimentorum nullam penuriam, manitestissi-
me Deospem lalucis auterente, perdidisse. Rogare aurem ne gentilibus suis Cremo.
mensibusinimicissimispaenas, sed Coliprincipi cosantur prxestare. Optare lcbelloA.
nem imponere, rirturem Imperatoris le effugerenon pollc.
C A PV Y LXII
De conditionibuspacis cum Cremensibus, ex triumpho principis.
Ocxexoiam nominati principes quod pacem cuperent, belligi taedio afecti
esent, rerbum corum clrix perterunt. Placuie: de condicionibus pacis agitur,
dititutur, e linc corradictione ab oppidanis recipicur. Frac aurem pactumcale, quod
Crelscules cinitarem decerent, ipliqs vita libi indulta cum coniugibus ac liberis quo-
uiscinditaculcarem habetent: derebus suis quantum quilq; semel humeris eferre
Polset, leCum exportarer. Mediolanenles vero d Brixienles, qui ad pralidium eiul-20
dem cimcaris ineraueram, relictisibidem armis, de omnibus luis, vicam Cibi pro luero
crema sa exiltimarene. Ouibus omnibus tandem vL. Ralend. Februarii compleris, ipsum ca-
indelesa. Itrum, coresis inde qua (i X X. milibus hominum diuerli generis, Aammiscradicum
ee milicibus ad diripiendum permissum est.
Peracto excidio, diuus Auonstustoro exercitmiocundance, laetam victoriam actu-
rus Papiam divercir. Vbi vero cum appropinguare nunciatum est, omnis mulcirudo
cinitacis obuia per vias ex placeas, cum senibus e inrenibus, cum coningibus e libe-
rispeaestolabatur, ex quo cransiens divertissee, eius maiestacem, vulcusq: lenitacemo-
mtium senerum rocibus prosequebatur: benemericum criumphatorem, e laluris
dacorem, Colum q dionum Romanum principem appellari. Poca ciuicas veluri rem - 30
plum variis ornamentis decorata crar, d diuerlis odoribus aromaticis plena redole.
bac. Cum autem rix per circumstantium multicudinem ad cccleliam venire poruil-
Tec antequam in palatio se reciperet, omniporenti Deo, qui dat lalurem repibus, pro
adeprorriumpho roca soluic, de graculacoria lacra celebrauir. Convenrum quogue,
quem in octaua Epiphanix habendum stacuerat, in eadem Ticinenlium ciuitate in
Purificatione S. Marix decreuir peragere. Porro de subacta, rel porius lubuerla C FC-
mactacim imperiales licerx per ambicumregni diriguncur in huncmodum.
C APVY LXIII.
Epistola Imperatoris de victa C rema.
LRIDERTEYSDcioratia Romanorum ImperAcor, ee semper A.lGus. Scite cre.
dimusprudentiam vestram, quoclancum diuinx orariae donum, ad laudé d glo-
riam nominis Christi, honorinontotam cuidenter collacum, occulcari vel ablcondi
tanquam res priuata, non porest. Miodideo dilectioni vestra ac deliderio lionitica-
mus, velicurcharisimos e tideles, vos participes honoris ee raudiorum habeamus.
Proxima liquidem dic polt couerisohem S. Pauli, plenam victoriam de Cremanobis
Deusconculic, licq soriose Ckaumphauimus, quod cam milerxe genei quae in
eatut aeeeml. Lexes enim cam divine, quam humana lummam semper
cleenciam in principc CAe deBCTCIeHANEU.
C A PYT LAIIII.
Scnon aduerlus principem, (e dcorra gentiles luos Cremonenses arma lumplilse, o
Deconculo apud e aptant, S exhotatione principis ad episcopos.
EmeVS Crat quCLapa  CCICBHTCTaL, IeG dc MII
verlisregniparribus, videlicer cilalpinis et tranlalpinisin vum collecti archiepi
(copi
Pacio ea
pisa.

## Folio 545 — 886285755:0563
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000563.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
BE R SE CV N D V S.
Ccopi, dc exiscopi, aliique ccclelatum praelari pendula expeCtatiONE OPCHEBANTr. 116O
Tum Auguctus commonens omes iciuniorum e oracionum subsidiis ccelesix ca
cholice cansam Deocommendari, cum lacerdoribus, e omini populo auxilium divi-
num sida lanctorum intercelione polcebar. Deinde conuocatoin rnum concilio
um
cumreledisset, aic ad epilcopos. Suamuisnoverim oAicio ac dignitate imperii penes ris auctori
nosesse poceltatem congresaticlorum conciliorum, praelerrim in tantis ccclelix pe-ras in Con
riculis: Choconim d Constanutus, _ Pheodolius, necnon Justinianus, seurecen-
tioris memorix Carolus magnus, ex Orto Imperatores Fecise memorantur) auetori
cacemcamen diffinien dihuiusmaximi ex lumminesocii, restrx prudentixe, veltrae q
10 pocetari committo. Deus enim constituir vos sacerdotes, e porestarem vobis dedic
10o coeen-
is de pon
denobis quoqueiudicandi. F. Fguia in his qua ad Dcum limc, non estnostrum de vo. i
ibaen
bisiudicare, cales vos, d ralicer Ithac caula horramur habere, tanquam Colius Dei de ecclesiasen
Cumhac dixisset, ip se le concilio suberaxic, examentorum occlelix _ ccclelia
Aicis, qua ibi innumerabiles crane, committens perlonis. Franc aurem circiter quin-
quaginta archiepilcopi _ epiCopi: abbacum _ prxepolicorum non crac prae mulritu-
dine xestimacio. L. esari quoc diuerlarum terrarum aderane, spondences quicquida
C A PV T LXV.
Duod concilium pro victoris parre sententiam dederit.
Flidenribus itaque epitcopIS, _ clero rniuerso vrr. dicbus caula ventilata est,
calceme domino Occaniano, quicupeaelens aduenisser, e haberet qui parrem
suam derenderene, cessr lIS rictoria, e proiplo concilium live curia dedit senten-
ciam, concemnato Rolando d reprobato, qui cicatus legitime concilio se praesentare
concumacller abnuisle dicebatur. Sae pius aurem lectorem admonicum esse cupimus,
veinhioc Facto ad dilquirendam rerum vericarem non noltra dicta contulat, sed lite
ris _ (CrIPIS, quae ad maltes nostras renerune, e huic Operi inserendae vilae lunc, in-
30 Micacus, u etuans arburio, quando de hac conrouerlia, ex liris decilione, concilisas
iudicio suffrcienter sibi Aides Facta videatur.
vobis expectances indicium.
synodo decretum Foret, indubitancer à suis recipiendum.
A P V Y
L X V
Fpistola canonicorum S. Petri Roma, proparte rutoris.
nuictissimo ex gloriosisimo domino suo Friderico Romanorum Imperatori, es semper An
eusto, es venerabilibus parribus in Crunomne consrezatis, fratres qui Roma jait,
basilicae S. Petri pri apostolorum canonici, anceli maeni con sily praesen-
tiam, espiritus sancticonsolantem gratiam.
40 Lacreslanctissimi, quos Dcus elegit ad con solationem maerentu, L delinguen-
tium correctionem, leuc dic Apostolus, corrixire inquietos, consolaminipusillani-
mes, intendice precibus nolulis, de ad dolorem nostrum leniendu consolationisma-
num excendire. Panta est enim lam diftulamaeroris nostrimateria, rernde debea-
mus exordium sumere, disticulcer possimus inuenire. Verum quiamateria doloris
est d maeroris, a luctu e maerore ordiri decreuimus. Actendire ergo de videre, lielt
dolor licur dolor noster, cum videamus marrem noltram Romanam cccletram,
quondam Fulgencem, a filiis suis, imo alienis, quia mentici sUNEei, GuOS CHUEEIIIIEd
exalcanit, iph aurem spreuerunc eam, contumeliose cuilceratam, e membris ex parte
macilacam, in coenoiacenem, concumeliam, iacturamq: suam nec sentiencem. Vn-
50 de cum Flieremia plorante lux Flierulalem destructionem, plorantes dicimus: Won
crediderunt recesterra, es universi habitatores orbis: quoniam ingrederetur hostis, ex ini-
micus per portas Fierusalem. Vere Flicrulalem erar mater nostra Romana ccclelia,
qua cunctis ad le renientibus de querencibus pacem dabat. Nunc aurem e dolentes
dicimus, veolim illa, Peccatum peccauit nostra Llierulalem, proprerca instabilisfacta
CA DICCIMETIIO PEOPTE PECCACa PrOPheTarum cius, eE inquicates lacer dorum eius,

## Folio 546 — 886285755:0564
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000564.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
546
1166. errauerun Cacim plareis, tacies omin dunlu cos. Lcvere. Vultus ertim omiM let
PerFacientes mala, reperdar deterra memoria corum. Vnde plurimo rubore diftun-
dimur. Vere peccacum peccauithoc rempore noltra Flierulalem, inuidia e odio, e
iniquitatibus multis, qux quia per omnia longum estenarrare, ad ostendendam R or
manam electionem, e caulam dilcordix declarandam proxolitum convertemus.
Dominoigicur Papa Adriano Felicis memorix, prima vigilia Kalend. Septem.
brisviam rniuer(x carnis ingreso, convenitilico maxima mulcitudo, cum quibus e
lenatores aftuerunt, quorum consilio corpus Romam delatum cst. Inter Cardinales
vero contentione crelcente, convenictandem inter eos veRomam redirent, _ con-
cordem electionem Facerent de aliquo cardinalium. Duod sinon PoNenE, qLXFeFCME 10
extrancam perlonam. Ouod si necsic Dosene convenire, ab clectione quielceront,
donec invenirentidoncum rirum, quem concorditer eligere deberent. Fchocrna
nimicer ab omnib. Contirmatum est. Post hocaurem ctatim Romam redierunt. Do-
minus Octanianus, _x quidam alii accesserunt ad obsequium defuncti. Duidam vero
alii praemilerunt auctorem (celerum Bolonem primogenitum Satanae, ve munirie-
nembeari Perri occuparet, cuius custodes fidelitatem ei iurauerane, domino Papa A-
driano vivente, cumg; postea sublequenres eandem munirionem conlcenderunt.
Dominus aurem Fusculanus palatium alcendit. Dominus Octauianus _E dominus
Rolandus cancellarius ad domosnostras venerunc, e quidam alii. Vocaci autem isti
ab illis qui munitionem obseruabane, responderunt, se nunquam alcenturos in mV- 20
nitionem: Bolonem verentes, ne licut eisrelarum fuerat, a iuratis Bolonis caperen-
tur. FF dominus cancellarius, Vadam, inguir, ex 2os ad rosdescendere Faciam. Tuit
cum eodiaconus de Carcere, nec redierur, e sic per biduum de locorbielectionem
FACCTENE, CONUENIFONEGLIUErUNE.
Tandem die labbati descendentibus illis de munitione, alcenderunt omnes post
altare beati Perri, _x caeperunt de electione cractare. Cum g: convenirenon postent,
dixerunt isti qui concordiam e pacem ecclesia deliderabant, Dace nobis electio-
nem, _ cligeus um ac VooIs, a Habearis voselectionem, de eligire quem vultis
denobisrnum: L noluerumr. Surtexicrandem relutiratus Octo, diaconus S. GCOr-
Sii, _ ACCDAIAUS C FaHUS, CarMIITHS S. apostolorum, e Joannes NVeapolitanuS, d aC- 30
ceptomanto roluerunt immantare donntum Rolandum cancellarium, se d lanio-
Fcemeliori parte Cordinales ex parre Dei omniporentis, ee bcacorum principum
apostolorum Perri d Pauli, acquerorius ecclesix ductoritate prohibente, non porve-
Pracre luletuum cancellariu exuirmamo, ee se induic, ettis olculati, de mo.
dore
R ADEVTCT DE GESTIS FRID. L EMD.
FUHE. Facta autem hacprohibitione, irerUm CU IMMANEAFC AEECnEAVCTHHE, Hec PO-
tuerune, de cancellarium cum manto nullo modotetigerunt: per costamennonlte.
Eitquin inmantarETIT. Cxterum clerus Romanus, qui in ecclesia beati Petripro ele
etione lummipontiticis convenerat, audito clamore, cucurrerunt, circumdances do-
minum Octonem, qui erat cum cardinanous iuxta altare beari Perri, _ clamaverune
omnes dicentes, Dominum Octanianum eligite, per quem solum ecclesia pacem
Potetchabere. L’uncperirione populi klomani, a electionerorius cleri, consentiente 40
_ dehderante rniverso capitmlo ballica DCae Perri, dominus Octanianus cardina-
lis d laniori parre cardinalium electus eie, d Malsco durus, ac in le de beari Perripo-
ACLS, aUSGHICOMIILCOMCTAMICtiOne, CaMCaHC BeS ONIbUS, Te Deum laudamus, iniubi-
10. Ducelicur mos elt, dominicardinales, ee cletus Romanustorus qui praelensc.
Face qui postea conAuXerat, popunig; Koa parsaxima pedes eius olculati sunE.
Ouod ridens dominus kolanaus CAHCCHaLIS, e Gui ci SicuE dicebaEUE, IUTamCHIOC.
Lait astricti, nec clamaverune, nec aliguo nousmradixerune, sed inclinato capire
redcunces, unitionem quali pe Ia Luaci concenderunt. Func dominicardi-
als, clerus, iudices, lcrimary, lenatores, Populus lolanus dominum electum lionis
Homore clamances: Papa Victore S. Peno cae. Iu Catchu aurem quidam de
Bandonisprxecedentibus, ad palacum rusue Cum iocunditate perduxerune, ROm 2- 50
clero Komano alcenderunt municiones, c cillata manu domini cancellarii, cc-
Velunceum ex quicum oCla, tos alC, Pactecelelix prouideret. Ouidam aurem
de diaconis curix respondit eis velur indignans: IPeri pedes domini Octauiani, qui

## Folio 547 — 886285755:0565
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000565.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
IBF R SF C V NB VS.
Ao veniris acd nos: Et dominus cancenarius, Noli, ait, domine cardinalis, dicet quod 1160.
inditus Fui. Sicg; pertotam lebdomadam illam domino cancellario ex luis in ec-
clelia ati Perrimorancbus, n lcendentestrans Pyberim, eo dic de alcero
Commorances Xr. exierune, d peruenerunt ad cisternam Neronis, in qua latuie Ne-
rotuesRomanosin lequem . Juste cisternam adierumt, quia dereliguerunt Fon-
remasua Vla, de Foderunt aas. Cilternas distipatas, quxe continerenon va-
lene aS. Eribi dic alcero, sul duodecimus crac ab electione domini Victoris, in-
duerun cancellarium loraus a Paunnerroris, in destructionem d contusionem
0 ecclesixe, ibiqs primum cantabanE, Te Deum laudamus. Ouis vestrum osanctisimip2-
tres andiviccalia? Ouancum in eis est, Dicepshodie Facta est Romana ccclesia. Nunc
cacendum nobis cst, ve dominus Orto Palarinus comes,  dominus Ciuidocomesde
Blanderaca, _ dominus (Teribertus praeposicus, riri prudentissimi, imperatorixe ma-
jestaris lesaci, vicem accipiane referendi, quid in domino cancellario de suisrepere
rinc. Dui cum nota reculerint domini epilcopi, domini imperatoris legari, quidhinc
inde humilitatis _ rericatis cognouerine, plenius poterun enodare. In Vrbe quoqs
cum Romanus clerus ad eccleliam beati Petri, iplis prxesentibus convenirer, quid de
Facto ilto perlen serinc, quoniam presences esle credimus, eterant ip(i, de ad hoc com-
probandum duos de Fracribus nostris Perrum Christianum ccclelia noltrx decanii,
20 d Petrum Cmidonis camcrarium lanetxe Rom anc ecelesix subdiaconum, Cancticati
veltra cransmictimus, re dehis omnibus veritacis restimonium criam riua voce per-
hibeane. In coena domini eltis, in qua redemprionis humanx sacramenta percgit.
Duos gladios apoltoli schabere protessi lunc, quos e voshrabetis, quidineis, se per
eosderCdCDCac, us enrum ignorat. Ibi dictum est a Chrilto, Satis est. FF nOS
qui Chriler vestigia sequi ae Demus, vobis dominisnostris dicimus, huic operifinem
Faciences, satis est. Ommpocentis lapientia parris, qui nouit de porest rnire rota e
roales omium, doces vosomnes, e rniarad contutionem Babylonicam de-
Aruendam,  simoniam ac ecclelia propellendam, e pacemrori mundo delidera
C A PV T L Z V IL
Actio concilii verbis simplicibus posita.
Cxro concilii, qua verbis simplicibus in seriptum redacta, icem ponenda vi-
Elaec sunc capicula, qua ut Concilio Papix super electionem domini Papx Vi-
ctoris caltohice prodaaum. Dominus Octanianus, ex nemoalius, Romxincccle.
Ga bCacI L etri, petitione Popm _ consentu, ac desiderio cleri, a cardinalibus manto
indurus et Colenniter, e plalence Cancellario, e non concradicence, in cachedea Testimonia
ert
a0 beati Peri CMMOal CA, d a cardinalibus, de clero RomanO, Je Deum laudamus, (0 ri doris
lenniter ei cantacum est, e nomen ei Victor impolicum est. Ibimultitudocleri ex po
Duli Romani venit ad pedeseius. Tunc Scriniarius secundum antiguam Romano-
rum consuecudinem ascendensin alcum, vocemagna clam auit ad populum dicens:
Audice ciues Romani, _ caetus reixublica. Secunda Feria pater noster AdrianuS
morcuus est, _ proximo sequenti labbato dominus Octauianus cardinalis S. C ccilix
in Romanum pontiticem electus e immantatus est, ex in cachedra benri Petri col-
locacus est, de Papa Victor estnominatus Placetrobis: Respondirmagna voce cle.
rus _populus, Placer. Secunda e certia vice interrogatus populus liplaceret, clar2
vocerespondic, Placet. Deinde cum bandis, e aliis papalibus inlignibus dominus
50 Papa Ctracnous in palacium deductus cst.
Flisitaqe rice peractis, capiculum beaci Petri Patim venit ad pedles ciuldem papa
Victoris, e obcdiuic, ac debicam circuerentiam exhibuis, clerus ex populus, muleitum
domagna limilicer obcdiuic. Sequenti vero dic proxima rectores cleri Romani ac-
cedences ad dominum cancellarium, _ ad cardinales qui cum cocrane, voluerune
cognolcere himmatirarus ese, licur quidam dicebac: ex non invenerum cuimman.
F.
verimnon est. Dominus Octauianus nunquam exuic memanto, quia nunguam
bilem in inceorum cetormandam.
debatur.

## Folio 548 — 886285755:0566
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000566.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
AADLVAOL DE GFSTIS ERTD. L. TMP.
548
1160. cacum, neque aliqua specie dignitacis variatum: ex habito cum eo de cardinalibusluis
colloquio, cognouerunt ab orc eius e luorum, quod nun quam Fueric immanEatUS,
ex quodhoceitalso imponebatur. Duo audito e cognito, rectores adpedes domini
papx Victoris venerumt, es obcdientiam, ee reuerentiam exhibuerunt. De omnibus
lupra dictis capiculisteltes Fuerune, Perrus Chrictianus decanus balilicae beati Perri,
ee omnestratres eius, ec duo Rectores cleri Romani, Blalius scilicet presbyter, d M2.
meriuspresbyrer, ec seprem archipresbyreri Romane ribis, de quatuor alii cam diaco.
Abbas dle parriarchia S. Pauli per suosnuncios obcdiuic, ex in signum obediencie
debonis ceclelix sux illimilit.
Abbas de patriarchia S. L. aurentii cum luis monachis obediuir.
Abbas Cirengii obcdiuit.
AbbaSS. Slueltri cum luismonachis obediuir.
AbbaSS. Alexii in monte Aueneino cum luismonachis obedinie.
AbbaSS. Blaly cum luis tnonachis obediuit.
Convents S. Sabcxe obcdiiie.
Conventus S. Marix in Capitolio obediuit.
Conventus monachorum S. C olmx ex Damiani obediuit.
AbbaSS. Valeneim obedinie.
Magister tracrum cempli Fliero lolymitani in monce Auenrino cum suistraeri-
busobediuie.
Clerici de cardinalia lanctorum apostolorum obediuorune.
Clerier de cardinalia S. Mariae crans Fyberim obediuerunt.
Clerici de cardinalia S. Marix in porricu obediuerune.
Clerici de cardinalia S. Nicolai in carcere obediuerumE.
Nonasterium S. Asachx obedinir.
Archiptesbycer S. Apollinaris obediuit.
ArchipresbetS. l’ripiu obediuie.
Archipresbrrer S. Barcholomaiobediuit.
Ecclelid S. C CH ODCaILIE.
Ecclesia S. Mlarixe in monasterio obediuit.
EccleliaS. Marixe in palaria obediuit.
Ecclesia lancti Saluaroris de Curce obediuie.
Archipresbycel acu ulcentii cum luis obediuie.
Archipresbyrer sanctx Kacharinae cum liris obediuie.
Archipresbiter Caneti Thomae de Parione obediuit.
Archipresbrrer lanctae Anactalix cum luis obediuie.
Archipresbyter lancti Saluatoris de campo cum luis obediuit.
Archipresbycer sanctxe Marix inmonte cello cum suis obediuit.
Er mulex alix ecclelix d monasteria obedierune, quas vix enumCrare va
lemus.
ni, Gu.LIH LUBaIaCONI.
Deindeprior Laceranenlis d sui canonici obcdierunt.
Clerici de Parriarchia S. Marix maioris obedierune.
Cardinalia S. Marcelli obediuit.
Clerici de cardinalia S. Petri ad vincula obediuerumE.
Clerret u Catdinalia S. Syluestri obediuerunt.
Clerici de cardinalia S. Sixti obediuerune.
Clerrel de cardinalia S. Sabinae obedinerune.
Cleriel de cardinalia S. Sabilinx Obediuerune.
Cardinalia S. Ciriaciapud chermas Diocleriani obediuie.
Post promorionem domini Victoris, CALOLMICIDCACL LCIIL MIHCTANE ad KOLan-
du Cauccaum canomcos luos, qui viderent an eller immantatus, licur quidam
credlebane, du aesHO odo ProotuS. Vndebismilli inguilitores, bis retulerune
cumnon esse immantatum, nec aliqua promorionis specie rariatum. Sequentive.
ro die, re omnis dubicariorolleretur, milerum canoniei quoldam de luis, ve mensa
Cardi

## Folio 549 — 886285755:0567
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000567.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
L IBF R  SECY ND VS
CardimalIUM GLL INECKCranE, intereNenE, _ ViderenE (i Laltem in menla locum agO
rem Colico obcineret, aur etiam benedicendo menlam primus estet, rel aliquo modo
incer cardinales loco, vel dignitare, (cu reste dignior habererur. In quibus omnibus
nullo modo senserunt cum promocum, vel muratum. Acqs in huncmodum perleru-
tati lunccanonici statum cancellarii per lingulos continuosocto dies.
Basso e Loannes de Romano dicune: Postquam cancellarius sedente domino
Victore in cachedra, in munitionem le recepic, Toannes Phizucus clericus, de Toannes
debucca lata laicus, volueruntimmantare cancellarium, qui cum iniuriarepulit eos
dicens, Deme non facietisridiculum, ibi cA P’apa: icc ad cum, e obedite ci.
Presbyter Blalius, _ presrrer Mlanerius rectores Romani, dicune le cumeribus
aliis rectoribus cleri, sequenti dic post promorionem domini Victoris accessisse ad
cancellarium, e ad omnes C ardinales qui cum coerant, de non viderunt cuimman
cacum, nec aliquo modo promorum: _ anre quam discesissene, audierunt duabus vi-
cibus abore cancellarii, quodnec erat, nec fuirimmantatus. In praelentia criam ipso-
rum rectorum quiibierant, testiticatus est Orro cardinalis de Carcere, quod domi-
nus Octauianus nullam violentiam, reliniuriam intulit cancellario.
Irem dixic Ouo: Pronihilo adleribitur hoc domino cancellario, quianullus ei
mancum abstulic, quia nunquam habuie. Flis omnibus ita peractis ex cognitis, recto-
resictiinerunt ad dominum Victorem, de obedientiam ei Fecerunt, es Prxeceperune
20 clero, rrei obedirer. Ouod de Factum est.
Presbycer Barro, d presbycer loannes capellari de cardinalia Canccllarii, dixe-
runt Ce sequenti die post promotionem domini Victoris ad cancellarium accessille, e
dixisse ad cum lic: Audientes vos eleimmantarum gaudebamus, et nunc quia alicer
videmus, dolemus. Oui dixiceis, Promenolite faudere vel dolere, quia esonectui,
neclum immancacus: ire _ obedice ei que videris immancarum. IIxC verbacaliter ab
ore cacellarii procesisse commiliE presbytor BarrO, e presbycer Loannes, quibuldam
exnostris clericis prxe sentibus, reiurent in animabus eorum ica verum este.
Clerici de cardinalia S. Chrrlogoni dixerune, se sequenti dic postpromotionem
domini Victoris accessise ad Cardinalem suum, qui erat cum cancellario, eE interFO-
sallecum dicentes, Omnes clerici radunc ad pedes domini P’apae, quid taciemus e
nos:Duirespondic: Ire ad cum licur alii.
Mulci ex nostris dicune vidisse cancellarium rndecimo dic ab Vrbe exisse, line
manco, linc sola, sine albo eguo, e sine omni habicus munitione, cum pellibus nioro
Pallio coopertis, ex cum nigro almutio viqs ad Cisternam.
Toannes de Romano dicir: audivisse loannem Neapolicanum, de Bonandiem, de
quoldam alios cardinales dicentes apud Cilternam: Duoniam modo sumus sinc pa-
Aore, ee line capire, Faciamus nobis dominum: _ Poltea iIMAnLAUCPUMECUI, SE Can
TaverunECi, Te Deum laudamus, apud Cisternam.
Toannes de S. Scephano, _ W Olteraminus dicunt, se audiuisse, quod pap2 A dria-
40 nus dixit ad eoscum de Vrbe exiret: Octavianus, inquie, quemeso mili in Longo-
bardiam, rulc excommunicare Mediolanenses: Sedego mandaui Mediolanensibus,
venon curent de eo, led Forricer se habeant, cam iph quam Brixienles, contra Impera-
eorem: e ero cum eis dispolui, quod Imperator proxrer eorum impedimenta non
Poceric Romam venire. Irem etiam cum C ardinalibus ita dispolui, quo d Octauianus
non critpapa postmortem imea.
Cimundus ee W olteraminus dicunr, se audiuisse ab orc exiscopi sabinensis, quod
libenter rediret ad dominum. Victorem: Sed ita adiuratione est acrictus, quod sine
periurionon pout.
50 mundi, dx loannis Craierani, ex aliorum mulcorum, dixit: Non possum ad dominum
Victorem venire, quia talem securicaté feci câcellario, de luis apud Anagniam, quod
non poltum ad eos renirersq ad Kal. Post Kalend. aurem veniam: interim camen
habeocum prodomino, _ pastore meo. Icag; Kalend transactis, cum intrmitarere-
nerecur, milic domino Victori obedientiam per clericum quendam, quem habemus
plalerleta.
3
7.
8.
9.
10.
1160.
5.
EpilCopuS Alerrinus in pEaeSCMET COHME SMIIOHI CICMICMMS CaLCMIaIIS, a ML L

## Folio 550 — 886285755:0568
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000568.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
550
RADEDICT DE GESTIS FRID. L IMP.
r16O. De omnibus supradictis capitulis cestimonium perhibuerunt praedicti rectores
clericiRomani, e Perrus Vrbis pratectus, de Scephanus de Pebaldo, de Scephanus
Noruhannus, ee lomnnes de S. Sleplalo, C Loannes Ciaieranus. et Wolteraminus de
Cudocica, _ Cimundus de dom serrilconis, de mulri alii illustres Romani d nobi
lissimi, qui omnibus hisinertuerunt, ex omnia riderune, de tractauerunE.
A PV T L X Z.
Qualiter Frideraus alhaodrione confermanit electionem victoris
cumque intronizavuit.
IOHFTRMATO X receptocaliter in papatu Victore, defertur ad principem la
cerdocalis concilii sentencia. Sua renerabilicer suscepea _ approbata, Victorad
cceletam rocacur, ex magna Colenmtare, ex Frequentia cleriac populi sulcipicur, iplici
velummopontitici, de rniverlali L’apx acclamatur. Diuus quoq; Imperator consue
cam cireuerentiam, sicur Constancinus bearo Spluestrohumilicerpro Foribuscccle
Six exhibuit: de manueius accepca rlq; ad ledem deduxic, _ incroniz auic. Dereliquis
quae ibidem acta sunc exe plaria licerarum subnocara contule.
C A PYY L XX I.
Epistola imperatoris super his directa.
Scopo, Farrmanno Brixinensi, es. Romano Curcexsi, torique prouinciae SaltZ
burgensi, gratiam suam, es omnebonum.
Silacroconcilio Papix intertultels, omnia quae ibidem, velin Romanacccle
CaFacta lunc, oculata fide cognolcere PoNetis. Ne aurem ab his qui pranis delatio-
nibus dmendaciis iam tere rorum orbem resperserune, veritas possicobnubilari, vel
veltra lincericaserahiin contrarium, quanto breuius pollumus, seriem coriusrei, linc 30
aliqua Fallicatis commixtione, mera vericare robis ligniticare dignum duximus. Lu-
ceclarius constat, quod papa Adriano adhuc rivento, Rolandus cancellarius, ex qui-
dam cardinales non artendentes illud dominicum, sit sermovester, est est, non non,
conspiratione facta cum Wilhelmo Siculo, prius ab eis excommunicato, ee cum cx-
Eerishoctibus imperii. Mediolanenlibus, Brixienlibus, Placentinis, ne Forte pernor-
rem papx Adrianicam iniqua Factio cuane (ceret, inramenti vinculoinuicem seleco-
Arinxerune, e detuncto Papanullus alius ei lubltitueretur, nili qui in eadem conspi
ratione cum eis convenisser. Ilac de caula duodecimo dic post electionem domini
Victoris papa, coledente in sedebeacietri, iam dicti conspiratores egresi ab Vrbe
ad Cisterna Veronis, derelinquence rena aesuarum vivencium, se conculerunt, 40
veltigandacbrum romaeacepeabCistale tcipoinuth: Dominipa. 50
musrede al sratiam Imperatonse co Voluntate, d ipi cconcra linenostra
rolulllale at Pacem lacele polcuu. Lpoltule cidubdaceo. rosacaca
noncenemini domino Papx, quiamorimus est, _ illi Sarim subIUnXCTUNE: SIMOE
ruus est Papamosideonon cumusabloluri: quia nihilominus cenemur casdinalibus
cleri Komani, ex rIF archipresbyreri supra memoraci, ex alii mulrilionesti a religioli
Eridericus Deieratia Romanorum imperator, ex semper augustus, dilectifimo suo Eber-
bardo venerabili Saltz burzen si archiepiscopo, ex suffrazaneis eius, alberto Frisingensi exi
Cidolum libi Rolandum cancellarium crexerune, dicentes: hunc esse Simonem Pe.
trum, qui apoltoliex dignitatis apicem tam netaria invasione actinpere prxe (umebat.
Ouodhacconspiratio facta Fuerir, _x illeiam dictus Rolandusper cam hocmodoin-
traverir, non est Ecticium, sed religiolis viris ab illo qui Facit manifelta consilia COr-
dium, nirabilicer est declararum. Dumhaec Romx agerentur, e nosquid lupertan-
rolchilmate agendum esser, viros religiolos, archiepilcopos videlicet d epilcopos
Consultaremus, superuenerunt, qualimissi a Deo, Parentalinus archiepilcopus, ab.
bas Clarauallensis, abbasMoremundensis, e alii abbares numero decem, postulan-
respacem cclanenlibus: quirccepio anobisretoo, c ccran pio
tres, noscenemur astrictiiuramento domino Papx ex cardinalibus, quod non debea.
dipl
Marel. 1.

## Folio 551 — 886285755:0569
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000569.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
L IBFR SF CV ND VS.
seiph cenentur nobis. FIxec Peaccu Pactes abares in responsis à Mediolanenblls 1160.
teltiticati sunt coram muleis lsiolis viris. Prxter haec multa experimenta tactx co-
Spiracionis perliceras in via d Plchenlas accepimus, licurnuncius ilte plenius vidie et
audiuic. Sane exconcilo oodou, sicue alia vice meminimus robis mandas.
se generalem conventum lens enotum P’apix indiximus, ad quem ambosqui ledi-
xerune Romanosponcitices, non adiudicium leculare, licur ora mendacium altruue,
sedad exam en ecclelix, per duos renerabiles epi(copos, Verdenlem videlicet d Pra-
genlem, convocanimus. Alcer vero, ed quodpuriorem haberer conscientiam, domi-
nus Victor videlicet, iudicio ecclelix viero se obculic: altero videlicer Rolandocon-
10 cumaciterrenitente ex dicente, quia cum ipse omnes deberet iudicare, ip le à nullo
relleciudicari. Flabicoitaque venerabili concilio, in quo pacriarcha Aquilcien(is, de
mulci archiepileopi e exilcopirelisioli convenerane, per octo continuos diesmaxi-
magrauicare, dilisentissima examinatione, lemora omnilaica persona, cractatum est
quis ex duobus summi poncificatus apicem deiure deberet obtinere. Post longam
icags deliberationem, quia illa netandissima conspiratio Deo ex ccclesix admodum
odibilis, manifestis indiciis non Colum probaca, verum infacie torins ecclelix coram
politx releuata est: ex in domino Victore nihil reprehensibileinuentum est, nili quod
paucioresnumero cardinales ommino a conspirationeilla exorres, cum probonopa
cisinter reonum ex lacerdorium conciliando, elegerune: e invocara S. Spiritus gr2-
20 ria, ecclelia Dei Rolandum cancellarium conspiratorem e schilmaticum, dilcor-
dias e lices, e periuria bona ese cuangelizantem, condemnanit, ex dominum Victo.
rempapam in parrem spiricalem _ vniuertalem ponciticem contirm auir. Oue noS
occlelia duce securi approbamus, _ rniverlalis ecclelix parrem de rectorem, coope-
rance dimina clementia, Fore denunciamus. Flocilag; Factum divinis sufFultum peae-
Sidiis, aL III apOIIOHCa HLaBate Supra Perram, Chrictum videlicer Srmicer Fundatum,
a veltra Beacidme, propalerorius ccclelixe de salure imperii approbari, e ab omni
eccua reltra lancticact commilsa ceneri ex conseruari rOGAMUS, _ PExOPEamUS.
A P V
F
L. X X
Epistola prasidentium concilio hincinde directa.
EsCareru sentale a Gynodo praesidentibus per partes mundi directum
Duia sedis Apostonea urbacio, Christianorum animos admodum lauciauie.
nosqu adrelecanda lchilmata, e pacem ecclelix reEormandam Papix Tuimus Con-
gresari, qualicarem caulx, modum q; negocii ex lacri concilii dispenlationem vniuer-
licati vestrae plenarie duximus incim andum: quatenus per seripra praesentiamera ve-
ricace monstrata, audicorum animi FaILITALCI, GuaI FOEEC CONCCpEFAHE, VCHEMeNECF
expellant, de amodo per seripra (chilinatica non le ducantur. Cum igitur orthodoxo-
40 rum Papix congresacorum rniverlicas in nomine Dominiconsediset, caulaPCEvIF
diesconcinuos, omni remoro seculari iudicio, legirime e canonice agitata, ac dili-
senter inspecta, sufficienter e canonice in conspectu concilii per teltes idoneos est
comprobatum, dominum papam Victorem, e nullum alium inbasilicabeari Perri
a laniori parre cardinalium, pecitione populi, e consenlu ac deliderio cleri tuise cle-
ctum, ee Colennicer immantatir: quod presente, e non contradicente Rolando quon-
dam cancellario, in cachedra beari Perrifuerir collocatus, ee quod ibi ei a C ardinali-
busex clero Romano, FTe Deum laudamus, eloriose decantatum, e inde ad palacium
cum bandis, d aliis papalibus insignibus est deductus: e elerus e populus secundum
consuecudinem interrogatus per Seriniarium, li placeret: cribus vicibus clara voce
50 relpondir, Placet. Probatum est eriam, quod Rolandus Xrr dic postdomini Victoris
promocionem ab Vrbe coressus, apud Cilternam, in qua NVero Imperacor quondam
ab Vrbc protugus lacicauir, prim o est immancacus. Probatum elt, quod in secundo dic
post promotionem domini Victoris, Rolandus incerrogatus à rectoribus e clero
Romano, ac clericis de lua cardinalia, si domino Victori cser obediendum, exprel-
oe conteltus est: serumquam Ecissi immantacum, et expresse dinic. Uc, el obecie cir
i
Daca Papiae, XV Kalend. Martii.
hocest:

## Folio 552 — 886285755:0570
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000570.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
352
R ADEVTCI DE GESTIS ERTD. L. TMP.
1160. Quemimmanta C MIl. Suxer his capitilisfueruncrestes, ee sub stolaractis
beati Perri, e in pertona (ua, aL OLIMMLLLLLLaErUM LOTUMI. TuravCrUNE CtIam Venera
nes presbycer gentilis, Rimeradus archipresbycer, Berardus archipresbyrer, loannes
Perrileonis, loannes de Scephano, d als Principes e nobiles Romani, quiadvocatio.
Cacrolanetis cuangeliis iuraverunt. Dominus Perrus Christianus decanus balilicae
biles archipresbyceri, _ rectores cleri Romani, Blatius _ Manerius presbyteri, Ioan-
archipresbycer, Benedictus diaconus, magister Prolemaus archipresbycer, magister
Cetardus e Nicolaus, _ alii honesti clerici Romani. Prarerea Perrus illustris Vebis
praefectus, Scephanus de Thebaldo, Stephanus Normannus, Crimundus de domo
nem serenissimi Imperatoris renerane, in conspectu concilii super iam dictis capicu-re
lis, exmaxima parce reltimonium similiter perhibuerune, e iurare voluerunt. Sed
nos quia religiolorum presbrcerorum mulcorum celtimonium Cufticiens e abun-
dantillimum habebamus, duximuslaicis in hac parce parcendum. Deinde venerabi-
lesepiuo Lannus Verdenlis, Danet Prasenlis, _ Orro Palatinus comes, e
Porulu d Ciltercienlis ee Clarauallenis abbalum, aliorum q religiolorum cunC pre
magister Hleribertus praepolicus, quos dominus Imperator ex consilio XX1L epilco.
sencium, Romam delesauerar, repartes ance concilii pexsenciam P’apiam cuocarent
in conspectu concilii celtimonium perhibuerune, quod Rolandum cancellarium, et
Parcem eiuscrims calcus pet aa Perenspetie e Colenniter, ad praesenciacccle
duscancellarius, e lui cardinales riua voce, ex ore proprio iudicium vel exam en ali-
quodecclelix se nolle recipere manitelte aIxerune. Vidimus etiam Ccripra Flentici
ani cardinalis ad dominum lmmperatorem antecla, in quibus expresse contineba-
c, Quodnullum rellent ccclelix lloe seem, vel examen. Super haecomnia
idem FTenricus, e Oto cardinalis S. Nicolai de carcele Fulliano, quirempore con-
Cas.  ante apud lanuam morabantur, ex loannes Anagninus cardinalis, e loannes
PiozuS S. Lotata CCclelix lubdiaconi, quicune apee Lacenta elant per octo
six Papix congresandae, remoto omni seculariiudicio, rocauerunt, e quo d Rolair- 20
dies, a conciliotoro lunr expectari, ex perliceras ex nuncios concilii lune vocati, e con
celliplerunerenire. Fixhisigitur omnibus luthcienter hlils, L beritarehunc inde
Pcllarie declarata, placuir reuerendo concilio, Relectio domini Victoris, quitan. 30
quam aonusmanluctus d innocens venerat, ceclelia seea umu apeu-
rus, approbaret ex conturmaretur, ex electio Rolanc peluus callarctur. Letactum
eltica. Electione icags domini Victoris, remoro omni lcculalu IO, LaHCMPICuS
Slacia inuocata contirmata acque recepta, Christianissimus Imperator postomnese.
Alcopos, ex polt omnem clerum rrimus, consilio e pecicione concilii electionem
domini Victorisrecepit, _ approbauic: _ post cum cmnus pliipes, a LIIIIIIIMCLd
Oilishominum mulcicudo, qua praelens crat, tribus ricibus interrogata lieis placeret,
relpondit cum saudio magna voce, Placet. Sequenci dic proxima, id en plita lela
teria Ouadragelimae, dominus Victor cum proceltione ab ccclelia S. Saluatoris extra
Mucatem, in qua Fuerat eius hospicium, ad catholica ceclesiam gloriose deductus est. 40
Loreligiosisimus Imperacor ante ianuas ccclelix eum suscepit, d descendenti de c-
Guo strepam humilicer renuic, e apprehensum per manum vsq; ad altare conduxie,
e pedes cius eltolculatus:  nos omnespatriarcha, archiepiscopi, epilcopi ee abba-
res, d omnesprincipes cum rniuerla mulcirudine quae praelenscrat, pedes apostoli-
Cossumus olculati. Proxima autem die sequenti, id est (abbato, habico generaliconci.
lo, dominus papa X nos cum illo, Rolandum cancellarium schilmaticu, de eius prin-
Cipales Fautores, accelis candelis anachemarizanimus, ex tradidimus eum latancinin-
ceritu carnis, respiricus Caluus sit in die Domini. IIlud eriam dilcretionis restre pruden
tia volumus non lacere, manifeste esse deprehensum, quod Rolandus cancellarius, de
eius leguaces quidâ cardinales, vivente adhuc papa Adriano ConiuTaVCTUNE. Fuit au- 50
temtenor coniurationis, quod heis viventibus papa Adrianu mori contingeret, cai-
dinalem rnu de illis eligerent, qui in eadem coniurationc eset altrictus. DCCetCrOCX
Parre Dei omnipotentis, d beatoru apoltolorum Perri ex P’auli, de omniu lanctoru et
virorum orthodoxoru, qui divino intuitu ad relcindenda schilmata condenet, VII
verlicale restra humilicer implora  e  a edqsce 
lapix

## Folio 553 — 886285755:0571
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000571.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
LIBE R SF CV N D VS.
PapiX CONBTCBAIA, adHOHOLCHLCLCaloris e spon Ce su matris veAtr (aCHOLan CE RO HIBO.
Mana CCCleHC CaGa, d ad lalurem omnium Chriltianorum Adeliter ordi-
nauic, vosomni dubio e ambiguitate remota, irretragabiliter rata d firmarenearis:
orantes, veredemptornoster Chriltus lelus rniverlalem pontiticem ec papam noctru
Victorem, de cuius lancticare _ religione omnino contidimus, per rempora longa
conseruet, es peaestet ei omnimodam eranquillitarem es pacem, ita quod per cuD cus
ompoccis lonoretur, a Cclela Romana, omnisq: Christiana religio sracum do-
mino accipiacinerementum. Vcaurem omnis actio plenius lesentibus elucelcat, di
SuS, vconhium nostrum consensus ee nomina subscribantur.
Fs0Peresrinus Aquilciensis parriarcha cumeis lusrasaneis incertui e consen(i.
Fgd Aaccts alexilcopus Moguntinus cum XLL L F luAraganeis incertui e
Fso Arruicus Bremenus archiepilcopus cû suHraganeis meis intertui_ colen (I.
FdoTellinus Preuclenlis archiepilcopus cum meis suttraganeis consensi.
FooKcinaldus Coloniensis archiepilcopus cum meis (uffraganeis consen(I.
Fso Wickmannis Mas deburgenlisarchiepilcopus cummeis luctraganeis con-
(Ch1.
Bicuminus archiepleopus per legatum ex exiscopum Babiliensem consentic.
Lusdunensis arcthepiscopus cum luis sustraganeis consen(IF.
Viennenlis archrepilcopus cum suis sustraganeis consen(it.
Hlenricus rex Anglorum per liceras ex lesatos luos consentu.
Rex Vuoarorum per literas ex legatos luos consenlit.
RexBoemorum consen(UI.
R ex Danorum con(ensic.
Cuido electus Rauennas consen(IE.
Epilcopus Firminus consentit.
Epilcopus Fereminus consenlE.
Mlancuanus Consenlic.
Pergamensis consenlIE.
Fauemrinus consensIr.
Abbacum vero ec archipres bycerorum mulcicudo innumerabilis muleorum re-
enorum intertuit de consentIr.
Longobardorum inxctimabilis mulciendo intertuir e consen(II.
Vniuersitere principes Romaniimperii, cam Pcuconici, quam lcalici, tam in VP.
be, quam exera Vrbemincertuerunt, e asensum cum ingenti deliderio prx buerune.
c
L X X I.
Epistola Babenbersensis exiscopi deeademre:
40 Reuerendisimo patri es domino F. berhardo Sabi Zburrensis ecclesiae archiepi scopo, E ber-
tut aus Babenberrensis gratia Dei si quid est, tam deuorum, quam debi-
tum cum oratione sernirium.
Convenientibus in vnum Papix epilcopis circicer 2, diuq ventilata quaestione
papatus, cum dilatio primo pene omnibus complacuisset, vqu ad maiorem rei nori
tiam, ex aliud generalius concilium: praeualuit randem pars domini Victorisiuctitica
ta ab alcera parre multis modis: quia coniurario conera Imperium, Factum illud prX-
cesserat: quia domini Victorisimmancatio prior, illa polterior, quo solo Innocencius
Anacleco praevaluit, cum Anacletus plures e maximx sciencix d auetoritatis habe.
rec electores. Deinde quod ad hostes imperii pars illa serranstulerit, obligata Siculo,
50 Mediolamensibus, Brixiensibus, Placentinis, per lacramentum, quod lanx doctrinx
aduerlari videcur, ex cum subditos a iuramentis sidelicatis debite abloluat, ex seruire
Imperatori prohibeat quoscunqe, de sic discestioni viam praeparet, quod pessimu est:
Sicur operciploclarescit, d leripris vndiq; per Italiam directis eam ciuicatibus quam
episcopis. Flis malis principiis finem deceriorem promicrentibus, perperuam videi-
cerdiscordiam imerregnum et lacerdorium, et discectionem ab invicem, dum pars
consenl.
Acelatensis archiepileopus Cconsen(IF.

## Folio 554 — 886285755:0572
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000572.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
RADEVICI DE GESTIS ERID. L IMP.
3A
Cemitrere ad subcundum iudicium, e excipiendam sencentiam, dominum Victo.
remrecipimus, spc pacis _ concordix incer regnum de lacerdorium: IonzOFaMeM
examine pexmillo, derempore _ ordincelectionis sue. Dehis quieinselectioni con-
senlerunt primicus, ex postinodum recro abierunt, cardinalibus numero nouem, te-
Piticante super his omnibus capiculo beaci Petri _ clero Romano, scripris e riuavo.
ceminciorum subiureiurando. NVunCiuISrESIS FFAMCOFUM PEOMi(IEPTOCONCUEruM
sexecepturum, vqs dum nuncios imperatoris recipiac. Nuncius regis Angloruidem
velle, Xidemnolle promisic, cam in his, quam in aliis. Arelacensis, Vicnmensis, Lug.
dinensis, Biluntinus, per liceras, _ pernuncios consenlerune. Solus Lreuerenlis de 10
regno noltro superest in parte illa de numero archiepilcoporum, qui non consenle.
ric: ciuscamen luftraganei omnes consenlerunt. V(que ad voslolum peruentum est.
Angelusmagni consilii dirigat vos secundum beneplacicum luum, et custodiaevos
in omnibus viis veltris. Praecer haec praepolicus multa manifestabit vobis, quae non li-
cet adpraesenshominiloqui. Congauderemihi, qui dimistionem accepi, dt ad pro.
CAPVT LXXIL
Fpisoacuiusdam religiosi viri ad exiscopum Saltzburgensem, de eademre.
Domino suo in Christo reuerendo Fberhardo Saliz bureensi archiepiscopo frater Penrieus,
dictus Prapositus de Bertherscaden, cum deuotis orationibus debitae
subiectionis obsequia.
Sicuncta gux audinimus e vidimus, Ccribere deberemus, non chartam, (ed vo-
lumen facere videremur. Verum summam eorum que de duorum electione Roma-
norum ponciticum acta lune, breuiter paternitati vestrxe noritcamus. Curia quae ino-
Ctanis Fpiphanix Papix Fuerat indicta, vlqs in sextam feriam proximam ante capue
Teiunii, quia in destructione Cremxe dominus Imperaror detinebatur, est dilata. In
qua considentibus domino Patriarcha, archiepilcopis, _ diverlarum terrarum fere
quinquaginca epilcopis, legacis quoq. regis Francix, _ archiepilcoporum, Arclaten- 30
lis scilicer, Lugdunenlis, Viennensis, Biluntini, acg. Preuerenlis, et Rauennatis clecti,
cardinales _ clerici, qui pro parte Victoris aderant, in medium processerunt, e viri
ulgs seriem electionis expoluerune. Super qua continuis quing; dicbus ab cpilcopis,
_ aliis prudentibus riris copiose dispurarum cum fuisset, lexta randem die in publi-
coconlistorio electionis capitula denuo propolica lune, e lingula a canoniciseccle.
lix beaci Perri, _rectoribus Romani cleris Cacram ento super Laneta quatuor euange-
liapraeltito, Contirmata. Pars aurem alteranec ipla renir, nec responlales, qua de cau-
Canclcimus, conventui direxit. Recicacx lune insuper licera quamplures bullatx ab
Alexandro, _ cardinalibus qui cum ipso lunc, epilcopis e cimitatibus Longobardix
dire ctx, sed atidelibus domini Imperatoris Capex, ex quarum renore machinationes 40
eorum, d molimina contra Imperium patenter lunt deprehenla. Vnde quia dilatio
non paruum tam ccclelix, quam imperio videbacur minari periculum: praelertim
quianon exac qui prae dictis asserrionibus contradiceret, cum veraquenimirum pars
non ad curix, sed ad ccclelix fuisset examinationem vocaca: epilcopiparti Victoris,
quae iplum z r dicbus ancequam Alexander immancaretur, immancacum fuisse, de
in se de beari Petri, aduerla parre praelente, absquereclamatione se disse, praestito (ve
dictum est) Lacramento probaverac, assensum praebuerunt: de eundem Victorem ve
apoltolicum in ccclelia Colenniter suscipientes, Colicam circuerentiam extribuerunt.
Facta lunt haec domino Imperatore e hdelibus Imperii annicentibus propter cau-
sasmemoratas. Ouaproprer iplemet eidem contirmacopontitici, ante Fores eccle. 5o
six descendenti, consuetum detulic honorem. Secunda vero post haec dic, Exepe
iam dictus dominus Victor, celebrato synodi octicio, alterius parris principem cum
quibusdam suis Faucoribus exiscopisscilicet, FToltiense _ Poriuense, co quod con-
secrationismanum eidem praesumplerant imponere, Cardinalibus eriam (senrico
Pilano, loannet Seapolicano, e lacincto, anachemaris vinculo, excinctis candetisin.
noda
A6O. illa cum omni securieate conductus, nec renire voluiser, nec eriaM pFOCUTAtOreS pret
pria redeo.

## Folio 555 — 886285755:0573
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000573.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
C. IBER SE CV N D VS.
RocAMI. Excommun aliic aurem Flenricum Pilanum ideirco quo d matidato erIs 116d.
magilut Kaimunaus Calcans elpoliarus, d atrociter caelus fuerit. Praepolicum
etiam Placentinum, quia dominum Tulculanum armata manuinualerie, e delpo-
liatum, multis concumelijs afFecerie, limili sencentix involuie. W ilhelmum praeterea
Siculum, acque Mediolanenles pro inuahonibus eccleliarum dx Imperii, ad canoni-
cam vocauir larisfactionem. Intertuerunt his omnibus Metropolicani, dominus pa
triarcha, Mosuminus, Colonien (is, Masdeburgensis, Bremensis, cum nonnullis LuF.
Fraganeis suis, de maxima pars epilcoporum Longobardix, quorum plurimi affectuo.
sum se plenarium praedictx contirmationi cribuerune assensum. Dominus vero Pa-
a0 criarcha, de quidam alii Calua in posterum carholice ecclesIX CeHLUITa, PFOPTet memo-
ratas imperi necessitares obedierune. Ablences omnes quos praenotauimus archie
pilcopi, pro le _ luis sustraganeis plenarie consenlerunt, excepto Treverele, qui cumm
icer cepisser, intirmicare prxepedicus, exculatorias tantummodo literas direxerat. PEx-
sences aurem eius suftraranei Fullentis ex Verdunentis pro le ex consustrasaneoluo
Mecense in incerrum spoponderune. Domini Babenbergenlis, Patauienlis sR a-
tisponenlis patriarcham luntimicaci. Pro contirmandis omnibus quae Facta lunr, mit-
cuncur lerati, dominus Coloniensis in Franciam, Verdunenlis in Ililpaniam, Prager
sisin Vngariam. Siincerim alia scripea, quorum que dam ridimus, meram de his veri-
tatem minus continentia, ad manus vestras deuenerine, sciat lanctitas vestra, quod ve
0 proparte potuimus, linceram de his vericacem signiticauimus, plemiiis AULCIMI PEX-
senresin imuabimuS.
C A PV F LXXII.
Dearchiepiscopo luvaviense, quare tam crebrasteras acceperit, ex de vita ac mo-
ribus ejusdem.
DVaXE aucemtam crebrxe licera E. Bertardo Salerburgen (i archiepiscopo supeF
sectisconcilii directae sint, haec tuit caula. C um ad concilium icer cepisser, e iam
pertorum Lulii, ex per marchiam Veronenlium vlque ad ciuitarem Vicentinorum
peruenisser, eraui correprus infrmitate, eradum siltere, domum q: redire coactus ost.
Sane quum canei viri Fecimus mentionem, de vira e moribus eius qua dam memo
rabimus, quae quamuis relucerna super candelabrum polita, in domonostre prouin-
cixe clarissim é luceret, ab histamen qui longe polici lunt, immida bonisfama difficilius
Cuberahiet, (i Ccribendo celebretur. P. rat aurem idem vir venerabilis, XFALCMTaCUTUS, (a -
cexe pasinx literis decentissime in struetus, hde praecipuus, religione lingularis. IIu-
manicate d pierare adeo communis, ve vere dicere poller: Omnibus ommafactus sum, L. Cor. 7.
Ut omnes lucrifacerem. In largicionibus liberalis, in cleemolynis ex lulcipiendis pere
srinis cudiolus, incantum, ve sumpeus in oblequium pauperum monasteriorum et
percorinorum quoridie expenlus, non solum palacio luo, verum etiam tori epilcopio
a0 videretur onerolus. Ipsetamen huiulcemodi pondere minime grauabatur, cum HXC
incommoda bonx tamx, quam ip letamenminime astectabat, de aeternae rerriburio
nismerce de compenlaret. Pauperum squalores minime abhiorrebar, à leprolis (etarr
sie conrectari paltus est, quin etiam iple COS iNCETdUM FANGETC, IAMIISG; COFLII
Olcularino verebatur. Nec sufticere credidic, si in ministerio pauperum, Famulorum
veeretur ofticiis, nihip lemet habitu succinctus, manibus luis interdum cibum appo-
neroc, poculum porrigeret, aquam rion lolum lavandis manibus, le d de pedibus in-
Funderer. Cumq. non solum in verbo pertectam doctrinam, verum etiam in opere
conlummacx disciplinx praeberet exemplum, meriro de codicebatur, quod olim de
quodam lanctorum: Ouia hic est qui quale habet verbum, talem habet vitam: es qualem
50 habet vitam, tale habet verbum, quomodoque docet, agit: es quae azit, haec docet. Ilis &e aliis
plurs c, d diuinxe grariae aonis, plures quidem ad luiimitationem,
universorum aurem ad dilectionem lui prouocaratatte.
ctum. Scd hachactenus.

## Folio 556 — 886285755:0574
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000574.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
1160.
AADEVICI DE CESTIS FKID. L. IMP.
AL L LXXIIIL
Delezaris ad Craeciam destinatis.
OMPoSIEKSicarebus d festis concilii miltis quoq. legaris, ve lupra dictum eAt.
ad reges, Flispanix, Amlix Francix, Dacix, Boemix X Vngarix: ad Imperato-
rem quoq. Cirxcorum Mlanctelnuncios dirigic, videlicer tlenricium ducem Caren-
tanum, Forrem _ exercicatum i bellicis consiliis virum, e Hlenricum lacripalari
notarium, omnus Probitare d industria praedicum, ac Neimerium Elium Petri Pola
ni ducis Venetorum, iam dudum in capciuicate luacentum, se d ablolucum, relponla
Porcantes (redicebatur) super petitione C onstantinopolicani principis de Pentapo. 1e1
Jeosmaritimis in Apulia, _ quibuldam secrerioribus consultarionibus, contra W il-
helmum, Rogerii Siculifilium, _ in regno luccelorem. CCrneHS auTem cOTam L On-
Bobardiam continuis duorum annorum expedicionibus grauiter attricam, cum ex-
ercicus in crebris contraholtes excursibus e rapinis, nec eriam amicis parcere poril.
set paulisper cerram iplam quicscere d respirare vrile indicauit, donccrecepra culur.
raniounstururo anno calamitares sustinere, nouumque facilius e recipere e crurrire
PoAec exercicum.
C A PY Y LXXV.
Duod Emperator iterum principes abire permiserit.
PaOre dimissurus exercitum, aduocans ad se proceres, de demilicia meliores, ma.
onam illis aic se habere gratianr pro beneuolentia ex Adelicare, qua erga se viendo
exleueraltent. Laudabat criam in rnoquogs bonosmores, e Forricudinem, quam
praeliando in multis magnte periculis monstraset. Ouod eos neqi hoctium mulci.
tudo Hec magnicudines cimtaruis, vel audacia inconlulta, e immanitares eHterx ad-
verlaum, à conlueta anim Hrcure rerruissene. Maonam quoq; huius rei sibiFore
diligentam, quod debiris praemis Xhonoribus virtures eorum vellethonorare, qui
milicla lociituissene, nec vllum corum qui plus aliis laborasser, julta vicissicudine ca-
ricurum. Losetiam quos nouerat forriter aliquid e exregium in bellofecissé, nomi-30
nacim iligulos appellans consactelabat. Deinde aurum e argencum, rala Cx argentO
e aurolacta, irem qs veltes preciolas, beneticia Fcudorum, aliaqs donaria largiter e
recalicer distribuebat. Omnibus adcem hoc modo exhilaratis e donaris, ve quilque
Semericum praebuerat voris, dacbus cum mognofauore abrniuerlo exercit ta-
Ctis, qulo quem qse conveniret, anmmtit: ip se vero cum paucis in lcaliaremanlic. Odui2
verohelus Operis libellos numer a euangelicum excedere non propoluimus, prius-
quam linic quarto Volumin celum demus, ex quo actus de seltabellorum lere.
nisinprincipis summatum perstrinximus, mores quog. exterasqs viex illius partes
e Audia circareoni administrationem paulisper pro lequamur.
CALVT LL LVI
Copia 00
anicae
lib. C5 ma
ceribua
ata dis
pansur.
Deforma e morins naetict, es ejus varys aedifoys.
aidonim
epot
TCrrr_ diuus Augustus Fridericus, Bac Lheocorco quiaam iclb, de moribus
Iapertonam luam Deus aet ce Lactacua, Cumala Felicitatis dore lociara
cumularune. Noribus huiuscemodi: re laudibus corum nihil, ne Imperii quide fru-
decinuidia. Forma corporis decenter exacta: Cacura lonpissimis breuior, procerior
emientiorg mediocribus: Aaua Ca latres, paululum a verrice Frontis crispata. Aures
laera ehilaris. DentimLLMCS OTMIaCa, MICCDCBIOTeM rePEXlCnEAnE. Curcuris e col.
linon obeli, sed parumper succulenti, lactea curis, ee que iuvenili rubore suftundatur.
Fumq illicrebro colorem noira, sedrerecum dia Facit. L lumeripaulisperprominen.
_ Formatalis est, vr _C illis dio HIUS HL AP LOICB GMLEHIM MINUS FAMIIAPITeF InLACHCOL.
vix luperiacentibus crinibus opecu, comole Plo lelerentia Impers pilos capitis se
pridera
rporio
BE genarum, assidua sucCiliOnCCUETANEC. MaSOCMOtU acuri _ perlpicaCeS, naSuIS
renus, barba Cubruta, labra Cuba, eL MmacacSaHGSampliata, coragi tacies
FCS.

## Folio 557 — 886285755:0575
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000575.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
LBE R SF CV ND V
res. In lucenctisilibus riSoI. Crura suris Fulca cursenribus, honorabilia, de Benem a- 116O.
scula. Incens Ermus C Comtans, vox clara, torags corporistabitudo ririlis. P’alicor-
Porisforma plurima _ dignicas, ex auctoritas cam stanei quam sedenti acquiritur. V a- virsus.
lecudine larisprolpera, praecer quod interdum Febre ephemera corripitur. Bellorum
amacor, (e d viperea pax acquiracur. Ipse manupromprus, consilio ralidistimus, (up-
plicantibus exorabilis, propirius in fde recepris. Si aetionem diucurnam Forinlecus
Perguiras, amtelucanos balilicarum et lacer dorum suorum carus, aur lolus, aurmini- Picsa
mocomitatu experis, cosc tam grandi se dulicare veneracur, ve omnibus lralis ergae
pileopos e cleros seruandihionorem se reverentiam, ip se Formam ec exemplum eri-
10 bueric. OHiciis divinistancam prae bet veneracionem, ve omnem horam qua corami
plo Deopsallicur, compecenti renerecur lilentio, nec rilus incerim cu audear de quo-
libet (ollicitare nesorio. Peractis roris, _ postmilsarum Colennia, divinis conlignatus Dexserisas
reliquiis mane reliquum cura reoni administrandi deputat. Si venacionibus exerce-
cur, in equis, in canibus, accipicribus, cxterisq; eius generis auibus, instimedis, spectan-
dis, circum ferendis, nulli secundus. In birlando iplemet arcurendic, spicula capic, im-
plec expellic. Fligis quod Feriac, quod elegeristerit. In conviuiocalis disciplina, abun. Zempe
dancid regia venec lobrierascemulentiam, nec tames trusalicate polcinculare. C um ea (s comin
ludendum est, regiam canti(DeF SequesraE SeVCTIFAFEM: CiUISG) LEIPCTAMENE CAL, VELIE
remissionon minans, aultericas non cruentans. Froa Familiares suos in proferendo al.
zoloquionon minax, nec in admitrendo consilio spernax, nec in reatu inveltis ado per-
sequax. Scripcuras _ antiquorum relta (edulo perguirit. Flecmolrnas in ministerio
Pauperum plerunque ipse anu lua distribuic. Pecuniarum luarum decimam eccleliis
d monacteriis tidelicer dividic. In parria lingua admodum Facundus, L. atinam vero
melius incelligere porest quam pronunciare. Vesticu parrio rritur, nec protulo, aue pe-
mlanti, sednec plebeio: cuimagis hoc decorum, re in castris suisporius Marcis pompa
radiet quam Veneris. Duicum in ampliandorcono, a lubigendis gencibustantus
existat ve in praedictis occuparionibus asidue verlecur, opcracamen plurima ad reoni
decorem e commodicacem pertinentia, diversis in locis inchoauic, quae dam eriam
consummauie, de maximam prouidentiae parrem obsequio piccaris impendit. Palatia Rcsalessera
30liquidem à Carolomagno quondum pulcherrima Fabricata, ex regias claristimo ope. aura.
redecoracas, apud ouiomagum, iuxca rillam Inglinheim, opera quidem Forcissima,
sediam tam neglectu quam verustace Fessa, decerissime reparauic, ex in eismaximam
innocam sibi animi maonicudinem demonstrauic. Apud Lutra domum regalem ex currens
rubrislapidibus Fabricacam non minorimuniticentia accurauir. PFenim CX Vna ParEC Palaroum.
muroforrissimo eam amplexus est, aliam parrem piscina ad instar lacus circumAuit,
piscium ex altilium in se concinens omne delectamentum, ad pascendum cam visum.
quam gultum. Flortum quoqi haber conriguum, ceruorum e capreolorum copiam
nutriencem. Duorum omnium reralis moonihicetia, d maior dictu copia operapre-
cium spectantibus exhibet. In lcalia quoq: apud Medoicium, Laudam, _ in aliislocis
q0ac ciuicatibus, in renouandis palaciis, x dibusq (aeris, cancam liberalicaris magniticen-
tiam declarauie, verorum imperium canti Imperatoris e munere e memoria in per-
pecuum Funginon desinac. Reges tTispanix, Anglix, Francix, Dacix, Boemix atque
Vugaria, quamuis suspectam semper cius haberene porenciam, sibi adeo peramiciri-
voluncarem obsequenueel. pelatorem Conttantimopolicanum Manucl.
ratorem. Eene multismorer, cororeoni sui cempore nihil unquam duxic melius, nihil
policanu.
ona Rom
soiocundius, quam reimperium vebis Romx sua opera, luo qi labore pristina polleret imporator.
cum licerasetesa, ccc aucoae Mpetala, s hon decne
riro ameltiam clocietarem eius expeccte, ciete, cut anleCenores IUI, KOMa-
norum appellaret Imperatore, CI MIeHIOI KOIMa, ICa LVEOLOIA VOCeLIMPC- Constant
ec atoritate.
Flxec agloriolo principe acta Cune v(q; ad prxelencem anMuM, qut aB IHCartatiOne
ius numeratur, mulea adhuc in regnigubermaculis felicicer acturo, candem que apud
regemresum cum piissimis principibusXterMa percepturOPExmiamexitoruM.
dommhillelimus cencelimus lexagelinus, LesMaueeius sepeimus, imperii quin

## Folio 558 — 886285755:0576
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000576.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
INCERLL AVTORIS
LOCYS OPEKLS.
O5 delatissimis gestorum cuorum pratis, Augustorum opcime, ram dileetus patruus tuus
Orto episcopus, quam nostrae humltatis dilicentia pores legit, on de huins opusculi core-
nam texeremus: plura quae de le scrunur ex referuntur, peritioribus ex magis domesticis re-
linguentes. Dua sicuiquam inuisa faerint, aut ea despicabilia indicauerint, nostamen obedien-
tianostrae fructus consolabitur, qua pracipientiparuimus. De qualitate autem operis, vosdi.
lectisimi domini mei videritis, quosin hoc Oxere arbitros eleximus, es correctores.
Yobis enim adiual alidum erit quod edit is: per vosiudicandunt
quod delendum duxeritis.
rintslibrorum Radeuicide gestis Fridericitmp. Auxusti.
APPENDTX VETVSTESCRIDTORIS AD
R ADE WTHYM, OY E YHA CVH EPTSFOL A SE.
qui me dchsciori exemplari eadem omnino manu adseripca erat: ad
upam Teliquam Friderici Imperatoris historiam,
Ortonies Radenico annexa.
 NNo abincarnatione domini M. C L X, apud oppidum quod rocatur
Carcer, ab Imperatore contra Mediolanenles graue praelium habicum
elt: _ cum iam Lacinis qui secum cranc Fugientibus, victus videretur,
  Srenuericir. Cxesipenc quinsenri exparte aduerla, de nostristantuim
quinque.
Eodem anniovelproximo, Arnoldus vir grandaeuus e prudens, archicanceIIa-
rius, e Moguminus archiepilcopus, de ccclelia lancti lacobi per incendium exire co.
actus, a luis ministerialibus crudeliter necatus est.
Annoab incarnatione domini M. C L. X I I, Mediolanum denuo nouo genere ob( - 30
dionis claulum, etiam castris in syro eius constructis.
ANnO M. CL XFTI, Mediolanum capcum, de Fundicus cuersum est. Coizorex Vn.
Sarix oritur.
M. CL XFEEE dissenientibus inter se trarribus Goizi e Alio ejusparuulo, puer Im-
Peratorem daris quinqu milibus marearum sux parri adiungit.
Veronenles, Vincentini, Paduani, Paruilinirebellane.
Octanianus moritur, Cruido Substitmitur.
Fberhardus Saltzburgensis archiepilcopus renerabilis obiie, Conradus Patanien.
sepiscopus substimitur: Conrado Robercus, R oberro AIbanus Friling. canonicuS.
Ilartricus Racisponensis episcopusmutilus, (larimanus Brixinensis Deo dignus 40
epilcopusobierune.
Annoabincarnatione domini ML. C L X Vr, apud W irreburg in Pencecoste Curia
celebratur, rbiconiuratio tr ab Imperatore ex principibus qui aderant tam secularis,
quam eccleliastici ordinis, quod Paschalis semper Papahabeatur; de comortuo, nul-
lusnili de sua parte eligatur. Similicer poltmorrem Imperatoris, nemo sibi lubltitua-
cur, nihiiurauerit se eandem partem detensurum. Solus Albertus Frilingensistunciu-
rarenoluir. NNam Conradus Moguntinus iam ve holtis praeiudicatus Fuerat. Fodem
anno AIBeruS Frilingensis diurenicens, coactusiurauit obedire Paschali proconsci-
encia, quandiu Imperium parrem eius foueret, de quandiuresalia habere vellet.
Iploicidem anno Imperator circa fectum lancti Petri de(cendens, Vngaros quian. 50
repromissam pecuniam ex maiori parre mentiri Fuerani, denuo jurare coegit. Vbirex
Boemorum quendam de regulis Ruchenorum sux praelentix obtulit, eiusq; illum di-
tionilubdidit. Famesralida percotamterram.
M. C L XV FF, Imperator circa aurumnum Traliam intranir: ibiguecooperante can.
cellario suo Chrictiano Palchalem per iceraca lactamenra contirmauic. Loc eiuldem
instinctu
carcanum

## Folio 559 — 886285755:0577
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000577.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
A P P F ND.
instinctu cancellarii appolco, quod nullus eorum unquam absolurionem ciusiura
menti expeterer, oblacam nunquam reciperet.
Eodem anno dux Austrix ITenricus, de Occopalarii comes maior in Crraciam de
sinaci, linc effectu, praerer quod magnitice donati lunc, reuertuntur.
Hlenricus dux Eliam luam regi Vnearix coningio copulauit.
lncer Saxones d ducem Bauarix Flenricum graucbellum agitatur.
ML.C LZVFFL, ImpCrAtOFR avennaces, P’aventes _ Bononienses praviter auriros
ad deditionem coegit.
Chriltianus apud Mocunriam domino Conrado superponitur.
20 Luvauia iamdudum proprer Alexandrum ab IMPErAtORC PTOLCripEA, CreMaIIT.
dubium an hoctium patratu, an propriocasu.
Conradusfrater Imperatoris prorecuperanda gratia, quam dudum inepre amilo.
rac, lcaliam inerar, se d sine efectu reuertitur.
Weltolenior _ Flenricus Burgrauius _x Fridericus Palatinus comes lierololy-
MaM PCTUNE.
M. CLXVZEY, Vngatus, libi auxilium praestanre Flenrico duce Austrix loceroluo.
bellum movet Cirxecorum Imperatori, pro eo quod tracrem suum reonum affectan
tem sulcepir e Fouie, coniueiohlix dicanit.
Eodem anno Imperacor Anconam oblider, capit. Incereaque Romam praemictie
20Reinoldum Coloniensem, de Christianum Mogumtinum cum copiis. Ouibus intex
Tusculanum _ Vrbem, ROmanI CUM CXCFCITU OCCUTrUME, COmMittunE, vincuntur,
e ad incernicionem cxeduntur. Ccciderunt ibi de Romanis fere novem milia: capri
fererria. Sublequitur eos Imperaror Lconinam rrbem de porticusccclelix lanctiPe-
eri cremat. Feclelam a Romanisincaltollaram capic, ex cuercisset, linon religionisin-
mirupeperciset. Posthaec in Lonsobardiamiter Aectit.
Cremonenses Brixienles, Mlediolamenses ad locum luum reverH: L audenles, P ex-
eamenses, Mancuani hostibus Imperii conscederati rebellanE.
Fodem cempore pestilentia grauis exercicum invasic, se ex maxima parce exrinxii.
Morrui sunccunc de principibus Rcinoldus Coloniensis, Daniel Pragensis, Fberhar-
30 dus Racisponensis, Conradus Augusten(iS, Goretridus Spirenlis, Ftermannus V er-
densis, N. Cicensis, episcopi Fridericus silius regis Conradi, W elto iunior, Berenga-
rius de Sulezbach, de baronibusinnumerabiles.
Imperacor eladem luorum, rebellionem Tralorum, liceris per omnem imperii lari
iudinem declamat.
Ramponensi epilcopo Chunodccestir, Augusten ( Hlarwicus.
Non minus aurem ee in Vrbe pestis eadem delaevic: adeo, ve dicebatur, quod mu:
lieresmaricis viduaca, ab exteris civitatibus expetere connubis cogerentur.
Rolandus, qui d Alexander, denuo Vrbe cedit. Nam hoc eodemanno de Fracia n. cludys
reverlus, Frecus quibuldam de nobilioribus Romanis e Guilhelmo Siculo, sedem
ae Laceranensis Parriarchiis insederat.
ANDCFAEOFDCTICMIOIOMMIHCLC AC MAIA LCvERLITIE.
Nonmulro post, Cuido quog a Adelibus Imperacoris Romx locatur.
Conradus luvaviensis constanter cum Rolando perscuerans detunctus est: ciqu
Adilbercus, Hlius regis Bocmiclibrorius cius, lubrogatur.
Incer hxcnouiter electiepiscopi, ve consecrationem suam a Christiano Mlovumi-
norecipiane, ab Imperatore compelluntur.
Cuido, qui de Paschalis, moritur, d in babilica B. Perri R omx sexelitur, a Romanis;
Praeter Cencios, Loannes Albanenlis eps eligitur, de C alixtuscerciuis nuncupatuE.
Ludonicusrex Francixe, _ Flenricusrex Anglix invicem ouerrant: ab Imperatore
50 depaccincer se Facienda precibus conveniuntur, adiunctis minis ex parre regis Fran-
Corum. Nam inter Imperatorem ee regem Anglix scedus deamtcitia fuie, dara hlia lu2
in exorem LAchrico duei Bauarix _ Saxonix.
Flarrrieus Augustensis a Christiano consceratus ordines eelebrat. AIBCETIS FRL
Cingensisiam quali liber ex liberacus a schilmace per morrem Ciuidonis, Cimiliter.
Eodem anriorex Hlierololymorum de Saccacenis ploriose iriumphauic.

## Folio 560 — 886285755:0578
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000578.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
INCERTILANTORIS
H. CX XX Imporacornacale domini in Allacia cgir. Circa puriticationem S. Marixe,
Torimberch Curiam celebrac, vbiresem Boemix qui offenderat, de Faciliin gratiam
recepic. Albanum Paravienlem electum à luis ab epilcopio percurbatum, spetantum
in epilcopacuresticuit, effectu minime. Nam oftensus erar ci proprerea, quod a Chri
Riano consecrari abnuit. Obhanc etiam caulam Chunonem Racisponelem electum
grauicer ibidem eractauic, e Curiam ci de hoc verbo r(que in proximam Penceco.
eppraelionauir: quarenus auc ordines à Christiano reciperet, aur episcoparum di-
itteret.
Inrrante Ouadrage sima, Cisterciensis de C larauallesis abbates Imperatorem con-
venium super schismate, cigi luggerunt, ve Babenbersensem exiscopum cum eis RRO- 10
nam deltiner: quod e factum est. Sedproprer Lonsobardorum insolentiamnego.
cium ipsum cunc provectu caruic. Nam exiscopus iple ab cisrepulsus, ad propriare.
direcoactusest.
Circaidem cempus Salez bursensis clectus, ab Virieo Pacriarcha Aquileiensi con-
sccratus elt, inuico Imperatore.
Palchain Allacia celebracum est.
60
L. PLS FOL A averizea4
REDEHTES Canditaem veslram esse cupidam circa noriciam rerum ab Impe. 20
acoregestarum, ca quae villimus, ex manibuscractauimus, linc adulrerine Falsita:
Cognolcac itaque reltra latcticaris discretio, quod ab amanrissimorese Vngarix
Belahonocitice leccpl, ce decone abiplo es humanicereractaci, ctarim cumregnum
Crraecix incrauimus, in manusturum ex larronum incidimus, nulla in Ciracistidere.
Perra. Nlam conra communeon violadorum legatorum legem, epilcovum Mo-
nacterienlem e comitem Llelcum ceperane: rnde cum magnolabore per partes
Bulgrix procedentes, postlonsatui ae nostrae moram (captaprius ciuicate Philipoli
e destructa, ex Famolo caluo re. destructo, d tora circumiacenteresione gladio
denactara: capea et nobili cuicale Linopoli, de circuiacenibus ciuicaribus: Capta; 30
inexpugnabiliciuicare Linolleo d ece Sucuie, ec infinicis de habiratorib. ville oceisis:
destructo criam quoda caltio, o Manicera, a milicibus noltris e paucis de ex-
ercicurbi circirer (exmilia Crxcor Perieruntigne d gladio: captis quoquecom-
plurimis castris, ee Facta masha llaCCilxeorum, cum etiam Fame perirenl: accepiis
etiam a Constacinopolitano impetaloreidoneis oblidibus, redditis etiamnobis nun-
ciis Soldani e Ailiis cius, quosac osllos ante ceperant) in felto Palchae cum omni
prolpericarererum ex perlolalu cachium S. Cicorsii crasinimus. Sedpostmodum
lde procedemes pet pallest Maciepulla, Vlqi Laodiciam peruenimus inma-
nutorch omnidicarmata aCACCus CMl. Ihde proticilcentes feria sexta ance 4
siorem, inaCtiabile damnum cesis palli, renimus rbi Auuius Mandra oritur: de
munera actulerane, de lubdeCCld POliciratione pacem nobis tirmistimam promi-
qui admortem noltram imis luclatul. Sed Deo auctore X duce, suub lanetx crucisre.
Ius, magnacorum tacta lllase, calenreseadem die fauces ee angultistima mon-
scentionis domininostehasha Luleoum mulcicudinem occidimus. F. E quiaiam se
Legelem cherbam non inuemmus, Caut alhi Came artari inciperemus, nec anunciis
necesticares oacti ad sinistram declinauimus.
Marrariode
ericulis at.
ac labori
es asat.
riderio
mp. deque
iusdemo
2100.
expedicio. ris admixcione succineta breuitate robis seribere curauimus.
quxe apexdicto Imp. nobis sutala  Prola sunt, nequaquam lunt obserurata.
diem Rogationum, proprer graminis _ agux defectum, ex proprer dieram solito lon-
cimadhuc elsem circanosnucii Soldani ex Eilii eius, qui magna domino Imperatori
Sissent: invenimus camen ibi in magna copia Pureorum acies contranos ordinatas,
Xillo, diluculo feria secunda qua prima crat Rogarionum dies, in ore gladis eosvici-
cium versus Sulopolim. In quibus parribus in angulto quodameranlicu, in vigilia A.
equorum defectum sen simus, qui vulnerari fuerant _ occili, ex proprer trigiditatem
Soldapi aliquodinueniremus consilium, à via resia quam Imperatot F.manuelire
solebas, cd quodesset delerra ex longistima verlus lconium, et rora moncibus claula,

## Folio 561 — 886285755:0579
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000579.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
A A P P E N DIX. + 
In die Ascensionis domini lummitates montium, per quos ératno bis cran sitS, Oc
cupances, permontes alperrimos _ viam angultissimam contra spem omnium ho-
minum, cum summa difficultare, e magnarerum d perlonarum iactura, cadem dic
in planiciem Finimini decendimus. Furci enim ex omniparte qualicoronatocum
cinxeram ex impugnabam exereitum: ee dux Sucuie cum duce de Mair, ee Marchio
ne de Badim, e aliisnobilibus d lagictariis a ergoremanserane, ad cuendum praece
dentes: qui cum pramilsis corum equis, pedires delcendere deberent, canca fuit lur-
corum instaria cum lagieris de Fundis, de lapidibus, quod noltri ab invicem divili lunt,
Politiin magnonecesiratis articulo, d dux Sueuix vulneratus elt, vno luperiori den-
10 repenicus excusso d medierare inferioris. Duam plures eriam milires ex nostris vul-
nerati lune, rnus solus occilus est. Saumarii mulci cum pecunia, veltibus, valisperdici
Tunc. Sed de Furcisplurimi occilisunt. Purcorum vero vires supra quam dici porest
quotidie augebantur. Nam Ctacim ducem Sueuix cum luo exereicu, de ducem de Fi-
nimini cum luo exercicu, ducem de Ferma cum suo exercitu in occurlum habuimus
cum infinico aliorum numero. Ouibus omnibus condunacis amane rsqs ad vesperâ,
per omnes sequentes dies consictum habuimus, de Deus semper poluie victoriam in
manibus nostris: multis ramen vulneratis ex nostris, ex mulcis equis occilis. Post dic
vero Ascensionis, proxima dominica, Fridericus de Ilumlirra eos insequedo de equo
cecidir, ex Fracta ceruice obiir. Sequenci aurem dic apud Finiminum castrametari
20 lumus: rbi cum circa vesperam castra noltra Turci aggrederentur, ita ve de quibus
dam hospiciis spolia iam raperene armatis, nos in fugam eosconuerrimus, e ex eis
ceciderunc plus quam sex milia Furcorum: inrer quos trecenti sepcuasinta qua
mor de melioribus corius Furcix occililunt, de nullus de nostris inceriit: Sed e c
qui mulcioccili. Ec relonabant montes ex clamore plangencium, d nox divilienos ab
inuicem. (11
e
ece
+11
Incepit aurem inter nostames ralidaregnaro. Vinum autem dE Parina extotode
Fecerat, _ ego cum aliisequinas carnes comedi. Detecerant aurem equitame, ex nec
annonam, nec segerem invenius: d P’urci die acnocte cum tanto nos arrabantex
ereiu, quodnulli exira caltralicebar exire. Iem teria quarraante diem Perrecottes
30 mastram eorum multicudinem occidimus.
Post lanctum verd diem Pencecostes, invenimus Melich maoni Soldani H-
lium, X acies conranos dilpolitas, e Purcorum mulcicudinem, circa quadringenta
milia equicum, quicoram velocustae repleuerantterram, conrra quos victrices aqui-
lasinnomine Christi à Fronce creximus, nec Famem nec vulneratorum defectum
lentientes. Eccum vix sexcenci equires ellemus, sub signo viniticae crucis eosvicimus
Seconvertimus in Fugam, vbi Melich hliusSoldani ab equo dejectus est, _C quatuOF
nominatissimi principes eius occisi sine, de alii quam plurimi. Ibi eriam quiddam ac
cidicdionum memoria: lanctus Cicorgius eadem dic licur de prius, qualdam acies
nostras à Ludouico de LIclfenstoin praecedere vilus est, impendens auxilium exer
40 ciruinoAro. Ipse enim Ludouicus subiurciurando publice contessus est, e suB reli-
sione lux peregrinationis, coram domino Imperatore _ exereitu. Sed e ipsi Purei
Poltmodum nobis retulerune, se qualdam acies vidisse, candidis amictas vectibus d
equis albis. OBc  SHCINII B ASt
eiolienttcob ca
Fadem dic sequentes Melicum, qui Fugeracversus lcomum, posttancam victo
rix gloriam vix circanoetem venimus adhrospicium, nullum que reperimuS: FrexuHE
quehiomines e pecora line cibo de potu, ee quodammodo incidimus in vicx despe
Facionem. Nlam equi qui prius remanlerane, Fame e ob vix longitudinem fereo
mnosmormi lunt. Inde prolioilcences summo diluculo, cum iam esemuspropeleo
nium admiliare, accessimus ricinius, de invenimus aquam, rbi mansimus rora teria
5Oquarta.
lum muris apud iplam cinicarem lconii: Vbi etiam allo nobilissuma palacia Soldant
destruximus. Ecquoniam vlcimae rica necessicas imminebat, eo quodtamestiosma-
ximainvasiser, _ rixhaberemusiam cirea quingeritos milires in equis, nullumque
sypereste procedendirel redcundiconblium, ipta COBCHIC nECCiaIE de docenle,
56
Sequenti verd dicrccepimusnosilxta quendam Horcum ascemmimum clau-

## Folio 562 — 886285755:0580
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000580.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
56.
IN CER LIYAVYORFS
miliciam nostram in duas divisimus patus, feria sexta post Pente colten directavia
Procedees, ad capiendam ciuitare: vbi (quod mirabile e incredibile dictu ridetur)
diuino alxilio dux Sueuia, Cum libi adiunctis sex, occupauir ciuirarem, in oreoladii
habicatoribus eius occilis. FF dominus Imperator incerim manens à cergo, cotra alios
Turcosincampopugnauic. Fc cum eslenccirca cc milia equicum, rircure altissimi
eos expuonas, Fusx reddidir. Dec indionum memoria. Ciuicasenim Iconium inma.
snicudinexquatur Colonix: rbi capris spoliis mansimus a feria sexta vlq ad Fcriam
Quarcam: donec Soldanus qui se ex luos in caltrareceperac, cimore morris artatus, vi-
ginci oblides ad electionem nostram dedic, quos adhuc captiuos renemus: quia h.
dem promiltam noncenie. 
Indemonentes castra proximo sabbaco, directa via versus larandinum inimus, ubi
Ralendis Tunii hospitari sumus. Frincempestae noctis hlenrio cancus Factus estrerra-
mocus, q pucabamus supernos Purcorum aciesirruisse: quod credidimus Fuisse pra-
lagium murationis circa dominum Imperatorem. Nam cum inde procederemus,i
vimus C aleph, vbicantam aspericarem ee difficultarem vix incranticumontium in-
venimus, quod summaincturarerum rix peruenimus C alepli, in dominica die, qux
fuie visilia Barnabae apostoli.
Fodem die cum dominus Imperacorper quoddam compedium cransiret in con-
vallibusmoncium, quandam rapidissimam aquam = Taluum que cum recepicinaliam
Parcem. Facto aurem ibi prandio, postintinitos ec intolerabiles labores quospermetr: 20
lem iam erar pallus, d velle balneariin eadem aqua, d ita le retrigerare vellernacan-
do, Deiindicio, calulacermali e inopinato submerlus est. C uiusreliquias debitare.
merationenobiscum porramus: Cx v(que Pursoch tamolissimam ciuitarem perueni-
mus, verlus Aniochiam indeprocedentes, maximame rerum noltrarum spoliario-
nem passilumus, de continue per sex hebdomadas laborauimus rietualium penuria,
eo quod renalianon inuenireNtUE.
Flac de multispericulis nostris, licet pauca robis scribere curanimus: de caerero
expectances solacium a milericordia Dei.
muo. LaaAppendicis ad Ottonem.
sDN. E CMonicis to. Naucleri, quise easin tlirtaugiensi cce nobio, spirenlis dicecels, reperisse restatur.
1r21153.
omnis quilc exalcat humiliabitur. Ouapropeer, dilecte in domino li, super prudéria
tuano mediocriter admiraru, quoe D. L Co de lancte Romans ccclelix non quan. 40
tam deberes exhibere reuerentiam videris. In licerisenim ad nosmissis nomentuum
noltropraeponis, in quo insolencix, ne dicam arrogantix, noram incurris. Ouid di-
cam de tidelirare beaco Perro _ nobis a re promilta e iurata quomodo cum obler-
ves, cum ab iisqui dii sunc de silii excelli omnes (epilcopis videlicet) homagiumre
quiris, Adelicarem exigis, de manus eorum lacratas manibus cuis innectis; ee manite.
Aefactusnobis contrarius, C ardinalibus à lacere nostro directis non Colum ecclelias,
Ced dcinicares roonitui claudis: Relipilce ergo, resipisce, ribi consulimus: quia dum à
nobis consecrationem, ex coronam merueris, dum inconcella captas, ne concessa
perdas nobilicaritux cimemus.
e BEOLaM LR1B EKtCY
icntiloe nial crristiti s ort Ac relerip(IE.
Fridericus Dei eratia Romanorum imperator, semper Augustus, Adriano ecclesia
DetPI Catholicae pontisici, omnibus illis adharere qua capit lesus
dest.
 facere es docere.
EPISTOLA ADRTANT PADE AD FRTDERLCNMC
LI CVEVS ETIAM VTDEEVR MENTIO FIERE AEVD RADEVI
Adrianus exiscopus seruus seruorum Dei Friderico Romano imperatori salutem.
P. X divina licut parentes honorantbus tohexnicarem promittit, ita maledicenri.
ex apostolicam demdictionem.
busparri amaeri sencentiam mortis incendic. Veritatis autem voce docemur, quia

## Folio 563 — 886285755:0581
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000581.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
ecta
SC
Ex instiriae rnicurgee quoum escrestimmie. Non enim parentibus nostris de-
rogamus, quibusin hocregno debitum exhibemushonorem, a quibus videlicee
primogenicoribus noctris ex regni dignitatem luscepimus e coronam. Nuguidtem-
Pore Coctamcini Spluester, Rcg alis aliquid habuisse dignolcitur: Sed eius pictatis con-
cestione, libercas relticura cAccolelie, pax restitura cA. e quicquid P’apatus velter Rc-
salis habere dignolcicur, largicione principum obtinet. Vnde cum Romano pontisici
leribimus, iure anriquo e nomen praeponimus, et ad jultirix normam cidem nobis
scribenti concedimus. Reuoluire Annales, _ si lectum neg lexictis, quod asserimusil-
licinuenitur. Abiis autem qui Doilune, per adoptionem _ regalia nOstraLeMCHE, CuE
10 homaeium de regalia lacramencanon exigamus: Cumille nolter de resterincticutor,
abhomineresenihil accipiens, Cod omniabona omnibus conterens, qui pro se ex Pe-
procensum Cx Cariper(oluic, _ exemplum robis dedir ve ita Faciatis, doceat ros dices.
Discireame, quia miris sum, ex humilis corde. Rurigicur regalia nostra nobis dimitrant,
aur Cihrae crilia iudicaverine, quae Dei, Deo, qua Cxlaris, Calari perloluant. Cardi-
nalibus reique restris claulx lunc ecclelix, e non patent ciuitares, quianon videmus
eospraedicatores, led prxedatores: non pacis corroborarores, sed pecunix raptores:
non orbis reparatores, se d auri insaciabiles corrolores. Cum aurem viderimus cos,
quales requiric ccclelia, porrances pacem, illuminantes pacriam, asistentes caulxe hu-
milium inxquirate, neceslariis stipendiis e commeatu eos sustentare no diferemus.
20 Flumilitatis autem, qua est cuctos virrutum, ee mansuetudinis vestrae non minimam
nocam inuritis, cum liuiusmodi quaestiones religioni non multum conterentes,
secularibus perlonis proponitis. Prouideacicaqe paternitas vestra, ne dum calia monet
quae indigna ducimus, oftendiculum ponacillis, qui veluc ad imbrem lerotinum ori
velcro aures luas arrigere Festinant. Non enim non poltumus relpondere auditis,
cum superbix decestabilem bestiam, vsque ad ledem Perri reprasse
videmus. Paci ecclelix bene lemper prouiden-
res, bene lempex ralete.
A P P F. N D IX

## Folio 564 — 886285755:0582
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000582.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 14 lines, status machine
i
e
od
i
 a.
iier
ie o
 EE Ts Ci
eesr s 
 CC
et
spe oa
eiii
 1. 

## Folio  -  — 886285755:0583
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000583.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 10 lines, status machine
TTRONTCONVE
EVS RF RVHI HOOVN.
ELA C A R VM, AB ANNO SALVFYS
H. C. XL, YSOY E AD M. C C. L.
perductum:
AYCXORE
Conrado, incerea secis exiscopo.
ACCLSSTT ERIIEEOEM CErTrS MOOrN
tinensibus ab Adalberto archiepiscopo concessum,
Annodomini AL. C. XN XY.

## Folio 566 — 886285755:0584
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000584.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
IN MOEVNTTAENMCHRO:
NTCOH WeEcoela.
R AESEHS hiererum Mocuntiacarum commentarius, e vetusta codice Mo-
antiae quondam transcriptus, ejusdem ecclesiae brenem ex concisam +r0 anno-
historiam complectitur: quorum postremus cum anno Christianae erou
1250 con dit. F narrat autem primum, in quantas illa pace florens opes ac diui-
cias antiquitus excreuerit: thesaurum illius es ecclescasticae supellectilis, hoc est
insramentorum vestiumque sacer dotalium, cultum ac pretium recen (endo. Subiicit deinde, quo-
modo susequentibus temporibus post Flenrici archiepiscopi insidiosam submotionem, e  Ar- 10
noldi aula imperialis apau Fridericum Barbarossam, C ancellarii suffectionem, ejusdenique ca-
dem, ecclessa simul es cinitas Moguntina opibus attrita ac insieni clade affecta fuerit, orbe
perduelli ac seditio (a Friderico Aueusto granisimas paenas dante: praeterea quam varias eadem
metropolitana sedes iniquioris forrunae iactationes perpessa sit, in diuturnis e pernirioses schi.
smaribus, pariim inter illius ecclesiae proceres, partim inter summos Pontifices ex Fridericum
secundum imp. temporibus inuicem succedent ibus obortis. Ac prioris illius calamitatis, e gra-
vissima vindictae Moruntinis a C. aesare irro zatae. Ligurinus libro 2. meminit, sic canens:
Furribuslxc eadem quondam murisqi superba,
Pene tuirtoro ledes notisimaregno:
Donec obintandum deceltandum q. Turorem,
Scraca luic mericas occilopraelulepaenas.
Inderuinolis deformis e horridamuris
Leltaturiuctas offensi Principisiras.
Coritandum verorelinquo, num auctor huius libellihaberi queat C onradus archiepiscopus
Colomiensis, qui (teste hoc eodem Chronico) circaannum (alutis 12 49, ad Mozuntinum ponti-
ficarum postulatus, sed Romana sede electione eius repudiante, no admissus fuit. Visum estixitur
apocraphum priuileeui cinium Mozuntimensium, foribus ecclesiae S. Maria adgradus Moguntia
olim insculptum, ad Conradi chronicon es ra coe oxda continuandum, eidem subnecte-
re: sic et in hocce opusculo exitome sit historica sequensium archiexiscoporum.
Priuileeium.
Adalbercus dux Locaringix: eligicur ango Domini
11 (33eo ca
Adalbertus comes Sarbrugentlis,
Incercidune.
Marcoltus Aschatenbursensis praepolitus,
Fenricus cognomentoFclix,
Arnoldus a Salenhotem,
Rudoltus Zcringius,
Conradi Chronicon.
Conradus comes palarinus a W icelspach, le de pulsus,
Christianus comes de Buche Fhuringus,
Conradus comes palat. de Wicelspachrecticutus,
Sigtridusbaro ab Eppenstein,
Sigetridusbaro ab Lppenstein, prioris patruelis,
Christianus pEaposicus Moguntinus,
Gerardus comes sptuestris,
X1O9
r76
XT6L
116C
1182
12O
CHRO.

## Folio 567 — 886285755:0585
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000585.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
Auctore
C ONR ADO F PTSCOPO.
ENER ABTEEPALRF, DOMZNO TALA+C ABB A
R E. R V M MAOY IIELAC ARV NI.
ii C fratribus C. Eudou piori Toanni Rudolpho sacerdotibus. C. presbytet,
episcopali nomine indignus, caudia electis Dei ante mundi
exordia praeparata.
OL exx plerunq res olim seste, Si Ccriptis non fuerint commen-
dacae, lic oblinionis coculcaripede, re nulla deiplis a polterisme-
moriahabeatur: cumtamen carum noticia pollet Forretore aliis
caula caurelae, _ instrumentum cuadendi pericula vel vitandi.
Ouodsinon Cu, salcem legentibus e audientibus ex dium collitur,
dum ea quae cranlierunt, eis quali quae dam recencia renalcuntur:
vndehe ve ex hoc in admirationem ducantur vel suporem, vel
certe ad paltionis seltcum prouocentur. Scripturus itaq; robis iacturam eE opprel
lionem, qua annisiam c caepitruere ecclelia Masuminensis, iphus inuoco gratiam,
cuius ca quae sustinuit, de adhuc sultinere non deliic, mala, iudicio cAt oppresla. IgituIr
30 reeiusmiserabilior calamitas qua patitur, d Rebilior elucelcac, prius quibushonorib.
claruit, quibus diviciis e ornatibus referta fuerit, succincte d breuicer disseremus.
Francibi purpurarum preciolarum tante copix, re diebus Festiuistorum monaste- Ecclessa M
nmensi
rium, cum lic camen lonsu es lacum, incrinsecus resererur, e camen adhue lupertue 
runt. Frantcaperia e dorsaliamira picturxe rarietate distincta, quae operis subtilitate opes.
Ee pulchricudine anim osincuentium admiratione delectabant. Praecer ilta cranc _ 2-
lia, qua sup ex pauimentum templi, _ Scamna, _ coram altaribuS SLOTNCBANTUF. FFanE
Pallae alcarium aurointextae precio(a. INTCF GUIASFLES CFAMEPFaCipUIX, Quarum vnaX-
Cimabatur posse raleremareas C, alia L. X, acq; alix non minoris vel parum minoris
Pocerane xstimari. Pracin calulis Dalmatieis subrilibus _ cappis sericeis _ purpureis sacrarum
q0 auro d semmisinrextis preciolus d copioluschelaurus. Intex quxe (ex cappx praeci vestium
DuX CranE, quarum vnaxestimaca est ad J. Z marcas (sic enim _ Obligari poterat) alix Prenum.
quinq minoriserantastimationis: ex iis duas cgo vidi, quarum vna retustare fuie sic
consumpta ex aurrita, quod alicui rluinon ralebat: data ergo estigni, a reddebateres
marcasauri cum dimidia. Alia quxe adhuc recentior videbatur, rendita est cum vna
Palla alcaris: quidprohis acceptum fuerit, vel quo deuenerievendicum acceptu, peni-
iusignoratur. Incer calulas autem sic de quoliber colore duo paria: duenigrxe auritri-
giaca, ex ciuldem operis dux Dalmatiex, ex duo subtilia, latis auritrigiis ornata: e hxec
omnia valdebona. Iem dux calulae de Camito albo, e ciuldem sili Dalmatiea dux:
Subrilia duo cum auro ornata: omnia ralde bona. Irem dux casulx derubeo samito, e
f0 ror Dalmatica, ee subtilia auritrigiata valde bona. Irem due calulx de viridi lamito, et
cor Dalmatiea ee subcilia aurifrigita ralde bona. Icem dux calula de croceo lamito,
eot Dalmatiex, ee subrilia ralde bona. Vna inter caeteras erat calulas ante paucos dics
violacea, lacis d magnis auritrigiis, longa _ larga, aureis lunulis ex Sideribus insertis:
dux canci erarponderis propter aurum, replicarinon posset, ee in ipla vix aliquispo
rerar, nili valde robultus, diuina mysteria cetcbrar e. Vestiebanur came illa porcitices

## Folio 568 — 886285755:0586
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000586.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
CONRADLEMISCOEI
_ praelati Festis praecipuis cacaturi. Sed post Fvangelium cantaco ostertorio, Factis ob.
lationibus, illam deponentes, Rexibiliorem sumentes, in illa divina perFecerumt. ltem
mulea cunica diverlorum colorum, videlicet rubei, viridis d violacei coloris, virgu.
lata, crocei, albi, quibus rrebancur ministri alcarium ex acolyri e chrilatis portato-
res. In Albis, cingulis humeralibus, Rolis, ex cxeteris ornamentis, paucis credenda co-
piola diverlcaS. Frac intulx velchiarae Z V FFF auriphrygiaxe, chirocheca valdebone
ZVF annuli pontificales boni e magni, derobino vnus e impolicis aliis gemmismi-
hutis, de Smaragdornus, de sapphirornus, de copaziornus. Baculipaltorales duo re.
Riri arrento. Caliox octo, e torsandalia. FTaec de restimentis.
Nunc de ornatu e chelauroecclelix, ee primo de perrica audiacis. Frat pertica ar- 10
sentea concaua deaurara, quae tancum praecipuisfeltis, ve in Pastione, Pentecolte, in
dedicatione ecclelix, in festo patroni glorioli contelloris beati Marcini, in natiuitate
Saluatoris, ance altare dependebat. in qua rascula sulpendebantur, quae dam eburnea,
quiaedam argentea, Formarum diverlarum, omnia reliquiis plena. In horum omnium
in medio tulsebacmaras dus suspensus catenis aureis duabus, habens quantitate e spif
Sicudinem dimidii peponis maeni, ex per omnia similicudinem habespeponis, de iple
Concams:huie (olebat aqua intundi cum duobus velcribus pilciculis paruis: _ depo.
siro desuper operculo, cum monebantur pilciculi, simplices e roculae lapidem vivere
aftirmabanc. Prancchuribula z arremca deaurata, e unum aurcum hrabens aurimar.
Tharibala eASEFES, _L ACCKEX XI: inter quas vna exat de lapide integro ony chino concauo, habés 20
Similicudinem vermishorribilis, id es, vebutonis: cocauitas eius parebatin dorlo, ubi
_ circulus argenicus cum literis Ciraecis am biebar. In Fronte huius acerrx, quia capue
hrabebat lmile vermimonstrolo, erat lapiscopazius ralde preciolus, magnicudinem
habens dimidii vicelli oui: in oculis eiuldem acerrae duo robini, quos C arbun-
culoSrOCanE. Adhuc cadem acerrahabetur hic, led gemmxenon. liem crane dux
sruesargentex coneaux, qua Colebane poni iuxta altare hinc et hinc, de dorlopate-
bac, impolitis carbonibus echure rel chymiamare boni odoris Fumum per guttura ee
Fibro Fostra emitre banE. Frant autem grues tanex magnicudinis cuius viux. Prane libri qui
Proornatm super aleare ponebantur, recuangeliorum, epistolarum, plenariorum, etc.
Pcluos. aliqui reltici ebore scuipto, alii argento, alii auro e gemmis. Frant pelues quatuorar. 3
Gencex, Vecei divertaTU FOrmatII, qu os manilia voCanE, ed quod aqua saccrdorum
manibus Funderetur ex eis, arsenceam quae dam habentes Formam leonum, quedam
Candelabra deaconum, auium vel gryphonum, vel aliorum anim alium quorumcunqi. PFaLCAK
delabramagna duo qua iuxta altare ponebantur argentea, ee alia minora quae luper
altare ponebantur, quibus rotx supponebancur lacx propeer sillicidia candelarum,
Corona. Meleio quor. Lrac coronamagna pendens in choro ad limilicudinem eius quae adhue
pendec ad lanctum Albanum, e una in mediorempli, acq; alix tres minores ance al-
Cruces. Fare Cancti Marrini, omnes ex argento diligentius FabriCATR. FFANE CFUCCS ArgentCX
Porcaciles, mirx pulchricudinis, quarum dux in Palmis, dux in P’alchate, duxe inheb
domada paschae, duxe in Rogationibus, dux in dic Alcensionis domini Ferebantur: X 4C
PEFEOMI. Frac L Vna cruxLanEX lonsitudinis, vetorum brachium magniviri, in qua
eranc lanctorum reliquix multe, d magnx. In medio vero continebat deligno dommi-
nica crucis ad quanticarem digiti. A d longicudine vero palma virilis; veltica craclixe
crux auro purissimo, e semmis preciolis e multis. Frat de alia crux lignca auro opri
morestita, in quaimaso erat aurea domini crucitixi, qua imago cuiustibet commir-
nishrominismagnicudinem excedebat, concaua, sc d mulcum spilta, cuius renterple
nus cracreliquiis e gemmis preciosissimis. Dicebatur autem nec Romanum impe.
um meliores habere. Flaec crux pocerat Mlolui membrarim in iuncturis, primo in
calo, in genubus, in femore, in humeris, in cubito, in manibus, in collo, ubi corporiin
AXTCBAE: CAFCTa PaES COrpOrIS, dOrIUM LCMICCL a Venter parirer cohaereBAME: _E hoc 50
idco, ve commodius d securius pollet M aled libi ad hoc depurata specialiterreler-
uari. PlaeCraro ponebatur, nis torre praelente esc, vel aliomagno principe, de infectis
Palchae, velnacalis Domini, e pontihechoc IVenre. Cum aurem hoc heri OpOrre
bat, cunc inloco ralde eminenum cettipiO saperrrabem, rbi nulli alieno patebat 20.
cellus, aministris tidelibus locabaur. In huius imaginis capice locooculorum exane
dux
500
Thesaurm
cclesiasto
maraz
8e
8 acerra

## Folio 569 — 886285755:0587
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000587.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
CHIRONICON MO G VNI.
duae semmx, quas carbunculos vocant, tantae magnicudinis ve duo vitelli ouorum.
quiinceneoris corulcabant. Fluic cruciin scriptus crarverlus ilte,
Auri sexcentas habet haec crux aurealibras.
Eenota quna libra habet dasmarcas auri. Sic ergo crane mille _ AUICCHEX MaECE
auriprobacistimi. Nec silendum arbitror, prospecialihuius auri examinacissimora-
Jore, crux ipla proprionomine cenlebatur: vocabatur aurem Benna.
Deindumentis quoridianis, crucibus, calicibus, ampullis, acrinencibus, de churibu-
lismentionem tacere propter mulcicudinem non benepolum. Sed quia de calicibus calices es
dicimus, subiit memoria quod fueram iam oblitus. Fxat calices X LI argentei, omnes parena.
10 deauraci, ciuldem ponderis cum parenis, scilicer derribus marcis, dempro calice qui
percinebac admaius altare, ee is exreros dimidia marca praecollebar: cuilibet calicie.
rantspeciales ampulla argentea, e pexis argentca ad holtias deputata. Precerhiocca-
liceserantres aurei. In vnohorum porerat celebrari, qui etiam luashabuit ampullas
ee pyxidem adhostias ex auro puristimo de margaritis, de peram ad corporalia Alis
aureis inlertis, miri operis _ decoris. Ilabebant etiam calices alii luas peras ad corpo-
ralia ex purpura ex auriphrigiis adornatas. Frant fstula quinque ad communicandum,
argentex, deauracxe. Frant cola argentex nouem, per quas vinum porerat colari s
necesle tuiset: praeter eam qua actincbat calici aurco, e hxec aureaerat. Lloc aureo
calice lolus poncit ex vel praelatus ecclelix maioris in summis Festiuitatibus vrebatur.
20 Alii duo calices ranex erane quancitatis, quod cum ipsis divina my sterianequa quam
Poterane celebrari: exat enim vnus maior altero. Minor habebat cum pacena inarcas
auri electilimi XV FF 2, in cuius pede per cirenitum preciolierane lapides valde, d in
Patena circuicu limbus eiuldem operis ambiebar, e ipse quidem semmis preciolis
non carebat. Calix maior quormarcas auri habueric, neleio: certum autem est, quod
spislicudo cius erac digici, de pertorum, cam in pede quam lupra, gemmis crat precio-
liltimisadornatus. Ilabebat etiam idem calix duas anlas, gua poterant manus reple-
re levantis, sicur Colent habere morcarii, in quibus piperata de lalla praeparantur. ITu-
iuspatenatalis erac laricudinis ex spissicudinis, quod ipli congruebat, e ipla gemmis
per circuicum decorata: hic calix habebac alcicudinem vnius vlnx, e CaperCpoterat
30 dimidium (extarium vini. Nec ab omni homine porerat leuari d cerra commode.
Nullusme inhoc scripro arguat obscero Falliraris. Nam ceclelia ip (a eledes ab omni. rude sana
busregibus e imperacoribus, principibus, comitibus, baronibus, liberis, eC. d Ommi opes ecclosia
Populo renerabilishabebatur, propter ponciticum Canctirarem, cleri deuorionem, ci-
uium pictatem, qui tamen in rigorem pellimum, ex superbiam modo d duriciam
sunt converli. OMoguncia Felix, toc bonisinelrta; licumuraressentem rationis ac
honoltsegentem.
Igitur quum, Cicut iam supea dictum est, sic pontitices se haberene, d clericalis di-
Sciplina optime seruaretur, ita vrplebs clero, clerus praelatis obedientiam et reueren.
ciam exhiberent, innicem honorantes, invicem diligentes praelidente tunc quodam
40 Flerico archiepilcoporirorriq Pacitico d benigno, ac multis rircurib. docaco: diabo. Honricus
non
x Moguns.
lus, quihocterre non ralebat, ipli venerabiliviro, quia reritacis ac pacis atmatoretat,,
lires X incommoda excirauit. am quia semper ei erat cordi, ve clerushonore debito prasul
sauderet, populusiusticia regeretur, cerra pace publica exultaret: Ccce acculacuF apud AnnosX+2.
Papam, quod comnolentus ecinurilishraberetur. Duod vir venerabilis recognouies
Colennesnunciospro lua exculatione ad lummum pontiticem decreuit prorinus de-
Ctinare. Milic erso omnium luorum secretissimum cognieorem quedam Arnoldum
clericum, quem ip se archiepilcopus ad praepolicuram maiorem promoveraciam re-
center, canquam cum quinon posser ese immemor beneticiitam nouirer consecuris
_x propterea eidem iam praepolicuram lancti Petri etiam conculerar: in super e C a-
so merarium constiruir ciuicatis Magumcinen (is. Prar aurem idem Arnoldusmiriinsc. Ponc. Mogu
nii eetacundix, acqi congeltorpecunix infinica. Is itaqu veniens ad curiâ Romanam,
us apum
axam ins
ponciticacum qs ambiens Magumtinenlem, primum libi C ardinales pecunia Fauora diose acca
biles acquiluie: deinde duos specialicer pecunia corrumpens, qualiter de lua propria sacus.
promacioneagerer, es poltmodum conlummarer, cum illis Familiarius perrractabat.
Tandem ab illisinstructus et de se cerritieacus, caepic in suum dominum acculacionis
509

## Folio 570 — 886285755:0588
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000588.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
CONRABT EDISCOPT
incula dirigere, quem reHetaE exCUSare. Breviter tantum in sua proceNit aUdacIar
_efecic, re duos legatos deltinari pereret huius rei cognitores a iudices: obrinuirq;
CoIde duos quoSCOrFUPeTAE. Pandem eractu remporis multa interuenerunt facta,
qua sicur leribentibus eslet onerolum, ita lesentibus tx diolum. Veniunt erso legati
WOrmacia, (lenricus epilcopus ciracus comparet, nihil praetendere poterac prole,
quod admictere rellentiudices sive legati supra dicti. Pexe sidentes autem indicio, in
locogui Heutusen vocatur, FTenricum laudabilem virum ab exilCOpaLI RMOVeNE
Magumtinensi. Arnoldum Substituunr: dicebacur aurem quod Fridericus LIm PerALOE
le salenho. uienesocio assentum prebuerie, sed occultum. Vencrabilis rir FPenricustam mani-
sen submo. FelCa PCruexliCate turbacus, iplos peruerlos alloquitur in huncmodum: Si ad sedem 10
0 Henrico, Aposolicam appellareuCMra vestrum iniquum procestum, papa Fortan ipse nihil
oune oceu amplius arcentarer, e mihilmihi accrelcerer, nili labor corporis, amiltiorerum, es af-
Hictioitus, de emncetatomentis, _ enacuatio oratix. Appello ergoad dominum
Pelum Christum caquam iudicem iustissimum: vos cito ad eiuseribunal, ibimihicon
ram Cummoiudicemeresponsurum exhibeo. Nonenim iuste, nec secudum Deum,
Sed mercede corrupri, sicur placuic, indicastis. ACilli: Ouum cu praeceseris, nosleque.
ur. FIxc aucem ridentes e deridences dixerunt. Aeta lunt haec anno zrarix M. C. V.
Dominus Flenricus abiic ad quoddam claustrum Ciltercienlis ordinis, nonmona-
Arnoldusnon oam aciens, quum Fuisser, vemoris est, ab imperatore resalibus 20
Inuelticus, Maonnta venic, ibigs Colennicer est susceprus. Post annum fere e dimi-
dium venerabilis FTenricus presul defunctus, Deo ad quem appellaVeraL, FOTUM PFO-
cellum lachermabilicer astignavit. Arnoldus aurem prim ordia lui conlecrans praelu-
latus, purpuram optimam de almaria collens, sibi Fecir restes, cunicam, Corcorium de
mantellum, re in Imperatoris curia gloriosor appareret. Sed omniporens DeusnOn
diu lustinuitistud netas. Orta est enim dissen sio ralde granis inter iplos ciues Magun-
tinenses. Nam vnapars dolebat rehementer, venerabilem virum dominum (lenri-
cum ab episcopatu amorum: alia gloriabatur d Superbiebat Arnoldum substicucum.
Fratenim oriundus de ipla parre civicatis quxe Selehofen noinatur. Fam granis au
tem crelcebar de dic in diem invidia inter cives, verribus diebus in seprimana CogrC. 30
nou cumul. delec, c per praccao Cum gladtiis, de fultibus, ac contis, cuspidibus, ex lanceis in-
nicem se mactarene, caderencgs hinc d hinctanquam oues occisionis. Nec se ArnOI.
dus interponere curanit pro pace _ concordia reFormanda: Sed suOS FaUIEOTeS POtiUS
contra partem aduerlam anim auit. Proprer quod accidit ve pars illa de Selchoten,
quam Fouebac_ animabat Arnoldus, maius monasterium occuparet, illog: proca-
AEO VECTCtuE ConETa adversariOS. DuTabaF BXC disten siO dies mulcos, e cleruS orauI-
ter oppressus contemprus habebacur: quia iam copia maioris ecele six eis concedeba-
tur ad diuinum officium exeguendum, non nili proillorum libitu laicorum, quiillud
termere occupauerant: _ iam quidem mulei renerabilem FTenrieUm ConqueranLE
mortis debicum exoluisse. Rem retero trarres omnibus illius seculinotisIaM. NIOrS 40
venerabilis Flenricimultis innotuie: pervenit etiam ad auresillorum Cardinalium,
Nemesis di. qui ab exiscopatueum amoventes le promilerant sequuturos, ec ludentes ad alteru-
sosinaices. LLLI MIACLMIE: E CCCPTACCMH, Molempore nos sequemur. FF ecce transit tempuS
BrenC, _ AIMBOrnO diC MOMIMMLML. L Natm vnus sedenSin SedleNAFLIEX, VEPUrZATeFVEN-
erem, omia inteltina lua in cloaca CCIC, e animam milerabiliter exhralauir: alius
manuum luarum digitos articulatim abmordens, d de ore expuens, deformatisma-
nibus, quali seiplum deuorans, Cxpil a. Dcus vitionum, domine Deus vitionum,
hoc est, cum exerces iudicium, _ in somnibusnon est auersus furor eius, led ad-
BUCMAHAS CIAS CKFENFA. AUdITA IMCMCCHECerra noStra _ Fama celebri diuulsata, nec
aquoquam aliud dicebatur, qualu Deactus Dominus, qui venerabilis Plenriciiustein- 50
arnold
edem M
Name
brcfalle
annur
1253. refer
Dodechinus Chus eftectus, sed in consuero habitu ricam ducens.
xunesti
Nocunt
ainfat
urram vindicanit. Sic ilti dies (uos elaulergHE.
Conducuntur de foris duxiliarores milices ab verags parre, pervenitur iam ad maiores.
ali glulac dreleo promulionibus auractihuie pratio le immilcueronei L raclaus
Crescebaar in malum vehementius odium de puona ciuium praedictorum. tam

## Folio 571 — 886285755:0589
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000589.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
HIR O N IC O N, NI O G V N T.
ab verac Palce de lumpriblis acquiredis: _ pars quam Fouebac Arnoldus, Festinatum
conbiliu invenerume, de remutuo acciperent de ccclelix ornatu, secrecuhabueretra
ctatui. la inteoritasiplius ornatus in parre estno modice vulneraca. O Cardinales car
pinales, pace decerra accepictis, e vchomines leinuice interticiae, vosfeciltis. uod caussa
cunqmali puenic, que cuque Fuerinchomicidia perpetrata, vestra est in caula peruersi.
tas, veltra eltiniquicas operata, ve veniar luper vos omnis languis quieftusus elt, ee de
inceps effundetir. Eccein omnicerra non est qui huic malo relit occurrere ad ledan-
dum, (edcreleic d incumescimare istud plenum Fremenciu beltiarum, ventis aMlan-
ribusrriqi exinterno. Jam Ccimmilcet Arnoldus, qui cum esset archiexilCopus Factuosoriint
10 loci, Faucores plurimos ac quiliuit in proprix ciuicatis incerirum ec iacturam, nolens
ouspirate
parcere, ve quida eiimponebane, nec lexui, nec etaci. Propter quod consilium pars ad Moguncini
verla rein morcem sui domini armareneur, iniir. Longo ergo de secretissimohabito
tractatu, in propolico scelere seinnicem adhortantes, (CTOBOFANESE CONIUFANE, LACCME
ee ab(condunr quic quid prolua sirmalicia perperrandum. Sed nihil opertum quod
nonreueletur. P’er plures. n. admonicus Arnoldus est praemonitus, ve le caurius obler
VareE. Oui Fercur luis monitorious relpondise: Canes Maguncinenles mordere
nonnorune, nec aliquid ralent quam lacracibus deterrere. a corde carentibustimcan-
tur. Fracquidam abbas in claustro Fberbach ordinis Ciltercienlis, qui iplum Arnol-
dum proluis excessibus (xpe liceris arguie, de imminetia pericula intimaiit. Prat quae-
20 dam laneta virsonomine Tildegardis, quxe per spiritu vidic iplum Arnoldum cirius sildee ardis
morirurum: Cexip (isse quoqi dicitur ei in lixc verba. Pater prospice tibi, canibus enim sunt facidica.
funes abstracti, qui insequunturte. Non aurem acquieuiemonitis aliguorum.
Accidie ve in vigilia loannis Bapriste, postprandium, de quodam oppido Bingen
civicari Magumcinenli appropinguaret, ac se in claustro monachorum iuXta MUTOS
ciuicatis, ad 5. lacobum in monre speciolo(sic enim dicitur) se locaret: _ cccC MaguN. Canobium
tinenles viq in crastinum sese armane, ex consticuunt, ve quum in ip lo dic loannis au- 5. lacobo.
dica tueric campana, quiliber licparacus: _ Factum estica. Venic dies, ee maturius solico
pranden omnes, pullatur campana, ec a maximovq; in minimum rniuerla ciuitas
congregatur. Pralul Arnoldus sciam dederar quieri, e audico camparxe Conitu, vlera
30 quam crediposic, vehementer expauic, ex cimorirruir super cu, amisoG; racionis su-
bernaculo, quid posserfacereignorabat. Obstruxic aur repagulu ex lapidibus ex lignis
quibusporerac, ianuas omnesmonalterii memorari. Purba aurem turbaca ex aduerio
omnes porcas _ Fenestras, vel quolcunqi alios exitus obseruabat, ne cuaderet quem
quaerebane. lam ignem ad ofticinas admonebane: vix ee cum mulca difticultaie mo-
nachire cessum obcinuerur: ex dum monalteriutum oplenum, Aammisqs per circui-
cum premeretur, ip se pexe sulcurrim monacterii alcendes, milericordiam deprecatur,
ee si quem offendisser rerbo rel Facto, Pacistacturu le supplicirer pollicetur. Sedcurba,
vilo pontitice, clamare caepir Furiose, nec poterar (upplicantis verba prxe cumultutur-
bacae curbae incelligi vel audiri: se d admotoisne ad currim in qua Cabat, ipsum decueri
40 delcendere copellebac: Aammaiam monalterio dominatur. Videns ergo monachos
Obrenta securitate abscedere, centat si Forte de ipse cum eis e inter cos pollir cuadere.
Allumproiraque habicumonaltico occulcarirentas, ve eeignem qui invaluerat, ex ola-
Diu Cetet que ce dal. Aperris ccceux valuis cumonachis Fere abscesserat: le d
a quodam est cognicus d decentus infclix. Duidam primo gladium vibras, colloepi arnoldus
Scopiimmer (c. Alcer in Fronce eiuspercuriens, muerone ab aure vsqu ad aurem lupe. Mocuunu
dirios
riorem parcem capitis ad interius divilit. Sic q. actum est, ve alii concis, alii Fultibus, alis crurbun ma
Eladiis, alii lapidibusmactances, (olorenus prX cipitarene. Lacentem sic e vulneribus Aacus
de Carguine detormatum, vulsus nequam e peruerlum vestibus spoliarune, quidam Anno 1160.
anulos ce csus aoltulerune. Reliquie qua clam quascollopendentes solicus cratter-
Sore, ab aliis sunc ablacae. LIXC AULCI CITCA LIOTAM RONaM ParIIML ANEC VE(PerAS (IINEBCF
acta,l Poceranc clerici abiplis maletactotibus aliguatenus obrinere, relaltem occi
fus inococtace oepulcurx. SiC ersoincebat in campo super Follam ciui-
tatis, vbi canum e luporum cransitus habebatur, deliderantes eum ee abhuiusmodi
bestiis deuorari. Pribus dieb. sic nudustoro corporemanens, veniur alique maledicte
Fceminae, caleorum, et ouoru acqs olerum remdirices, mereattices, merecrices, (a nISq)
iiii

## Folio 572 — 886285755:0590
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000590.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
CONRADLEPISCOE
dentes pontiticis concuderume: alix vero stipices ardentes, dt tiriones fumantes eius
Surcuri in Exerune, adiicientes linguis de labiismaledicta. Post diem cerrium canonici
S. Mlarix ad gradus, iam incognolcibilem ex Faerencem, furrim sublatum deferunt in
iplam eccleliam, lachrymolis sulpiriis sepeliendo.
Ouriam Macuntinam, Smaledictasens, dura corde, sens immiris, gensintracta
bilis, gensindomabilis, gensiniqua, inuila caelo e rerrx: impia in Deum, lediriola in
invicem, remeraria in laneta pace: quam nemoneminem honorancem honoret, ne-
MONCMINEI AIMIANEEI AIMEF, ReNiO, SCC. Vxe tibi infelix Magunria, quae proprium
Patrem mactas, vece in superbiam ponas, _ parias genimina viperarir. Aeta lune lxc
millelimocencelimo sexagelimo. OC ardinales, huiusrei vos ectisinicium. Venite er. 10
Sovenice, haurirenuc, e Ferce archirriclino vestro diabolo, cigs ofterre cum ea quam
degluristis pecunia etiam volmetip (os.
Perpetrato hoc scelere, aliud sibi curare latagune, nullam clericis quorum intere.
audolsus racelisendi porectas, licentiam concedetes. Asumprogs quodam Rudolpho, cogno-
i5 mine Clobelauch frarre Friderici ducis Zeringix, in sedem collocat, adhuc occiliprae
coso successor lulis lansune ul aleh. FToc aurem Factum eA, ve possenertionem imperatoriam
qua MCrueranE, euirare. Fracenim idem Rudolphus rirporens, amicus ipliusIm-
peracoris, conlanguincus, propinquus. Ilic proinuelticura regalium, e conlecratio.
nelua, ac pallio acquirendo, quod estpontiticalis honoris insione, consultans ac per.
tractans, quando lumprus non habentur in prompru, vnde possincres huiulmodi ac- 20
quiri, quibus inhonore luo acquilicis dienieas obtineri, e obtenca valcret conleruari:
ci adnutriendum ionem lumptuo(x ambicionis, quali lignorum Ctruem, secreriores
consiliarii consilia subinistrane. Thelaurus ecclesix nimius _x inurilis perhibetur:
quidenim grues argentex ad fumigandum alcare: posser _ ccclesia torachuriticari
churibulis cupreis abundanter. Irem ad quid calices aurei _ gemmati canex quantita-
ris, Vein eisnon raleant dinina mysteria celebrari: IIaec e limilia consilia placuerunt.
Oux eopoterant Facilius _ citius adimpleri, quo percusso pastore erex disperlus, iam
abierat rasabundus. Rudolphus ergo iam dictus epilcopusnominatur, disponensq
icimeri suo, brachium ab illa maona cruce, de quo lupra mentionem fecimus, quae
Benna vocabacur, adrlusnecelsarios amputauie: Adelicer promictens le reparaturum 30
brachium aequalis ponderis de valoris, si peracto negocio prosperum iter eiFaceret
Dcus. Prohcilcitur verlus Romam, (e d praevolaveractama ad curiam, quae factatue.
repadiaus. Fanmaniteltans: d l’apacactus ablore cordis intrinsecus de morre crudelistima ar-
chiepilcopi, _ deintamia inclumonis Rudolphi per manum laicam, ex eorum maxi-
me qui crimenhomicidii perpecral : ipsam intrulionem, intrudentes cum intruso
excommunicationis anachemate condemnauic. Rudolphus Clobelauch ad curiam
non peruenic, inq: via diem claulic exremum, proculdubio eius crucitixi occilus bra
Dechelauro hoc sciatur, quod gur olim asuxic, nunc relocins avolauit. Haona
sossopacio. CiuS PAES ImPeratOrI Creditur auKisse, pars ab aliis ablata, pars ludaeis pignore obli- 4c
gata, parsturtim luberacta: dilpetu lunc lapides sanctuarii, non quidem in capita pla-
Epiphone-
ea defa
oris ind
nocare.
erinest
Rudo f
osic
Thesaur
ecctescast
chio, cllius ipse brachium amplicarar.
tearum, se d in burlas furantium.
destructa Fundituis X cuersa: ita ve ciuiras ipsa deinceps lupis _ canibus, Furibus se la-
UlOhibus pateat peruia, nec unquam rex aC andihabeat Faculcatem: insuper de plebs
ipla perpecua intamia subiaceat, corius deMcps CKors grarix ex honoris. Destructx c.
Priuaca. Murus ex Follatum, e alic curriuut munitiones sencentialicer condemnata, de
amnonconcingic. Dominusicaqi C. oltcadus imperacorisnonhabetisxraciam, exul
e pro.
Oux rindicta se quua Cirmorrem dii Arnoldi, hic credimus nocacendi. Ab Imp.
ranainuo proseripei perpetuo exilio, sumt damnati, hi scilicer, quimanunephada ipsum Facinus
veravelles. Perpecrarunt: ipla cinitas omnibus iuribus _ libereatibus ac privilegiis perpetuo est
tiam lunemunitiones ipsins ecclelix in diverlislocis, e ecclesia mulciplicirer aticta. 50
Successirposthoc dominus Conradus, Imperatoris conlanguincus, de Bauariao-
os. undus. Sed luscitauit diabolusinter Imperatorem _ archiepileopu immorrales ini-
pach arche micicias: quia erac adhuc milera ccclelia Maguntinensis amplius castiganda. C aulam
posc. Mos. huius dilcordix longum esset enarrare, ideo praetermitto: nam de praxesentem materi-

## Folio 573 — 886285755:0591
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000591.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
E ROATCOH MOCVNI.
dprotugiis Fugit, Romam renic, ibiq iperatori quic quid mali porerae tabricanie.
Papa proquadam caula impetatorem excommunicaui, ortum q; est graue schilma
incer cccleliam (cuclerum e imperium. In his omnibus, dominus Conradus FuitIm-
peratori aduerlarius capiralis. Sic ergo iterum ccclesia Magumines Patris spiricualis Hosu
CAlolatio destirura. Non erat qui clericos in ipsa dicecesi ordinarer, Chrilma conleera pore orbai
ret, paenicentes admitceret, moniales velaret capellas es ccclelias consecraret. Ilac0.
mniamala ob venerabilis Flenrici ab epilcopatu amotionem, cuius supra memoriam
Fecimus, pullularun. Omilera ecclelia Maguntinelis, quid pateris: O lugubre _ ama.
10
rum poculum, quodcibi ira Deimilcuit ad pocandum.
Videns dominus Fridericus Imperator durum libifore, e contra papam ex irchi-
exilcopum certamen gerere, domino Conrado aduerlarium Cuscirauir. Insticuit erso
dominum Chriltianum, lux quidem curix Cancellarium, loco domini C onradi Ba- Chrostianta
vari, rirum reique mire prudentix, in rebus ambiguis e arduis subrilissimi consilii et comes de B.
archiet
velocissimiinuentorem. Fratetiam rir mirae patieneies in aduersis. Nulla in prosperis pogunt
superbia excollebatur. vultus benignitate omnibus graciolus, d aliashonectis mori- Anno 1164.
bus adornarus. Flunc ergo quiatam ccclclialticarum quam secularium pertonarum
Fauorem cosrouichabere, consticuir epilcopu Maguntinensem. Durauichoc(chilma
annis ZVILF. Pandem dominus Christianus se interponens inter papam ex Imp. am-
bosad concordiam renocauie. Actume; est de episcopatu Maguntinen si ve dominus
20 Christianus archiepilcopacum Magurinensem obcineret pacitice e quiete: ec domi-
nus Conradus Saltz burgenlem archiepilcopatum accipiens gubernaret. Frar enim Xrectius, Sa
inipsa ecclesia a pueroenuritus. Cuienerur mala perrempus modicum, e dominus binensem
Chriltianus obiir. Obiic aurem iuxta Rom a. Crrauirer ae groranti, vicinus erar sumIS 1B2.
pontitex, qui epilcopum veproximaree, parernis literis hortabatur. Ouumg; papaad
archiepi (copum peruenissee, sed languor in cancum praeualuerat, ve parri Cancto a lTi-
sere non ralerer. P’acta ergo confellione lummo pontitici, de manueius communi-
cationem lauctam accepit, aliaq; ceclelix lacramenta, ex dominus papatacta e dicta
indulgentia in paccabiie, e dominus Christianus Deo aninam reddens, morrem
obiir. Audicamorre domini Christiani, Imperator intime doluir, e rniversa eius cu-
Bria, _ omnes quorquor intellexerune, grauibus luspiriis sune curbari. Rurlum etiam
milera ccclelia Maguntinens, Plorans ploranit, quod dolor eius renouatus elt.
sat
Polthxc peepes gua dominum Conradum  Salcbursenlem archiepilco.  sabinen
Dum, Imperatorisiccuperata eratia reFormane, ita veipse Imperacor cundem archie- sem.
nradu
pilcopum Conradum ad Masuminensem eccleliam redire poltularet, quod ipse do. in archre
minus Conradus maximo deliderio afFectabat. Sulcipitur erso dominus Conradus restocuru.
inecelelia Magumcinenlitanquam Fuisset anselus Dei. In concinenti aurem postea
gravem ponebar exactione in elerum, ee mirari lunerniversi, ex omnes qui audicbât
dicebane: Dualis esthic, quicributarium Facic clerum: Scd convaluir lxc prestura, de
exhhocluis deincepsluccesloribus relinguebat.
40 Modicocempore post Imperacor Fridericus, dum era licurus esec riuulum paruu Frideries
lum, qui pedibus porerattransmeari, impetu aquae quasi submersus est. Iple dicebatur Barbarossa
Fuisse aliquancum granis venerabili viro domino (lenrico archiepileopo, e adip(ius annoZ190
depositionem occulte consilium ministrasse. ITuic silius Puus Flenricus sextus (ICCeL
sesquicuitq; cerra a prxlIIS.
lam sperabat ecclelia Magumtinelis postror calamitates, milerias, prelluras, iaetur
Fas, xrumnas, Aetus _ rulnera, in ctacum surgere poriorem, _ pastoris prOPrii PFOTE.
atione _ praelentia consolari Sed adhuc divina hoc vltiono admisur:nam ignis eprel
sus deForotaeni, quem veniens vencus ab Orienre deculie superremplum, cobulta  summicem
ccclesia, de libri mulii _ boni, privilegia quoqs mulca, d ral de vrilia sunt consinmpea, pl Mogun
s0 etiam pars ornacus magna, parcimignibus devoraca, parcim per alportationem lub- eslaeracio
Uacta.
Vencrabilis aurem pontitex dominus Conradus nouam oauC LaBTICAIHIII
uic, nel lalei a lua maliciare lpitaLE. Post paucos annos ventus veniens ab Occi- Prodigiosu
dence, pitaculum cels pu ecic. Frac aurem ligneum, et super ciborium auciquum carto
choaur, lednon contumal. hsoisnec clerus à luis le lalciuiis rempera-

## Folio 574 — 886285755:0592
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000592.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
CONRADL EPISCOI
collocacum. Cum eanto aeM Impetu in iplam sructuram vencus irruit occidens, ve
qualdam erabes in Rhenum micteret, quasdam vicra Rhenu ad miliare iuxta villam
Kocheim in aëre deportaret. Certistimum a mulcis famabatur, quod non ventus sed
diabolus hoc feciset. Francenim erabes quercinx e abiegnae quanticatis illius, que in
corculacribus (olent esse. Fgo memor sum iltud vicimum accidisse. In omnibus his
non esaverla ira Domini, led adhucmanus cius extenta.
Poltlxcitet capidem archiepiscopuscranstretare, ex de manibus Sarraceno.
inctam an- FIIIH CPerecerram lanctam, acqe restimere cultui Christiano: seiplum de aliosmultos
CTLICCLIGNAMIE ATALC CaLMMII, dere rribus annis militans Domino in parcibuseralma-
LS. CIICd MICM ACertii LPenricus moritur Imperator: heu, heu; vaterraxe depar- 10
cur, anno cibus Flictotoas. LCCdie archiepilcopus, cerram reperit de lolacam incendiis e
rapinis. Nusquam enim rbi rex non est oubernator vel porens, non porest a populo
Paxhraberi. Delideratur ab omnibus C onradi archiepilcopi aduentus, _ cccerenie
delideratus, e terram invenit praeliis _ incendiis concurbatam, Ctudebacq omnide.
Sderiopacem terris, ee quietem prouincix retormare: ee hoc Fecister, limortis debi-
cum non Coluisset. Ciraui enim xgricudine farigatus, ex cum de dic in diem le Conua-
lelcere speraret, subito _ inspCratamOrtC preventuS Deo spiritum reddidic, M. CC.
Audica morre archiepileopi, dux Bauarix filius Fratris eius omnem chelaurum e
ornatum quem in calulis, _ infulis, _ cappishabuit copiolum, de ccclesie donare dil.
Doluerat Magumtinensi abstulit violenter: quod tamen Deus non reliquit inultum. 20
nam ex ipsc dux postmulcum reporis intertectus, curpiter interiit: neqi corpori Chri-
Siparticipans, negs regno, vrexistimatur. E quidem iuste latis superg; latis, ve qui bea-
cum Marcinum debito sibi decore spoliauerat _ ornatu, ipse quoq caelectiornatu ee
Sloria privaretur. Oalticudo _ protunditas iudiciorum iusti iudicis Dei, cerribilisin
moerio es Comis super omnes Ailios hominum. Imperator abierat, de lurgunt duo regespro
conisica peoMaS.oCquaMalisimminentibus se abscondat. Maruntinenlis ar-
Chiepilcopusnon est, _ duo pro eo, quis eorum AaEmaior, dCCCTFANE. L. X VEFaG; parte
anici d Fautores promiltionibus _ inuneribUS aCGIIFUNEUIE. F.C curpe est dicere, ipsi
clerici electores simonix vicio maculantur, _ ulciplicantur mala luperterram, e
scinditur ccelelia Magumtinenlium. Ouirni adhaerene, cum eorccedune: alii rema- 30
nemcum alcero. Susticere porerat ad delolationem terra vnum (chilma: ledtunes
Deccatorum dupliciter circumplexi, difticilius dissoluuntur.
Vna paISGuX Femanserat eanomeorum, cum suo electo excommunicatur. Sedi-
Plihanc excommunicallonem se limulancesignorare, divina celebrare non omittur.
Durauit haec contumacia annis vIII.
ContioitposthXeC rerex Philippus, quiFonebachanc parcem interdictam, occide.
concisicam recurim Cal Dadee  lxcpars debilicata est, acq Fautores alrerius epilcopi
CACOHHMCACCI. F Igtilius Flenricisperacoris, rex Sicilix Fridericus, Culcicatur à
Poculecus, Romam protcilcitur, ipecatole colecratur: Anno domini 1220,
ab FPonorio papa. Duo morruo, Cresorus papa luccedic. Ilic etiam Fridericum ex-
communicauit. LXtantur praedones, _ exultane lictores capta praeda: COnVerFunEE
romeres in gladios, e Falcesin lanceas:non elt qui in laterenon deferat chalybem, ds0
lapidem in praeparationem incendii, e in exultionem. Omnia mala consluunt, (pe-
Expen. CaCPCCCCam Magumcinenlem, _ maxime circa partes Rheni de ciuicare
Expedsio
ter
10F196.
mp. EC
6 mori
198
AnNOI2C
vogunt.
Schismat
Fetherrumt Cuncta mul haec duoschismataiuncta
Recum, pontisicum, nec nouit amicusamicum.
Sixisrid. ab
oxenscet
Mogumino qui de ciuitate exierant, conualuetc. Lso domini millelimo ducentelimo oet auo. 43
onur
anno inos. Principes postmortem Philippiregis in Octonem conveniur, qui fuerat aduertarius
Ouo + imp. Philippi pro imperio, cuius parti eriam papa Favebat. Iste Ochomaturauie ad papam
anno 203 venire proimperiali consceratione Colennirer protcilcitur, consecratur: postannum
Prideriem
imperate
Papa:redeu mala, SurgumMCCNI, OIa Leuiscune. Fridericus renie de Apulia
anno r220. Cora Oronem: postannos aliquor Othomoritur, Fridericus dispositis prourmetius
sisesti
sem, archi. Spirenlivlos ColoneIcI.
aoeuonus. Postmorrem domini Siphrict ALCMMCBHCOPLLTABLIMMICLMIS LCIIOLIS, IIICLCMMN.
annor 23o. minus Siphridus, traris eiulde hliuh: hic duobus annis laudabilirer rixir: sed quia elaui
cordis

## Folio 575 — 886285755:0593
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000593.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
CHR O NIC O N.
Eoreis etat ee luperbia magnae, nimis se corra triderieum imperatorem eterit: nOn
quidem ve diuinam, Cedpapalem sratiam obcinerer. Ciraui erenim intamiano lolum
apudpapam sed apudomneshomines laborabat. ITiceroo vulcum ex animum leonis
induens, Leofactus elt, _ capit orphanos e vidunstacere, villas comburere, ciuita
resdestruere, homines devorare, terram in deterrum deducere, ex papemiritice com-
placere. Fr quiaiam inquilitionis liceras corra epilcopum dederat, ex iis factis fratrem
venerabilem appellabac. Ilic Siphridus exilcopus inalum opus opcratus est, qui per
Aammam ionis corra depauperaiic, ex chelauros ecclelix ablatos, praedonibus disper-
sE, dedicrapeoribus: insticia ejus non manet in seculum seculi. Is itaque Lantorauium Cas. Penri-
e Thuringixinresem clisi procurauic: sed breui vivens cempore, de regnum de an
mamrelignaie.
Incerea Greootuus paxamoriuir, Cedes vacat annis duobus relrribus. Fsuie autem
paxa succedictrinocentius quartus, qui in concilio Lusdunent conra Fridericum
a Lant-
rantus.
Imperatorem depolitionis sententiam promulsauit. Wortuo Lanrgrauiorege Wil milhelmus
helmus comes FTollandix in regem eligitur, tancum ab archiepilcopis Maguntinensi Holandus
ntratr.
_ Colonien (I. Postbreuetempus dominus Siphridus archiepisc opus eriam rebus va derreure
ledicie humanis, abiens in resionem lonoinguam, nec tamen ideo cestant mala.
designatu
COnEHOEIIMEEKSOTraEreS eCCle(iX PLROuminen(ISETaCtanEeS dC PATFCFIITUTO, Der - Anno L2 43
sualiqui posset ipsa Eor ex tam orauibus oppresam mileriis, ex tanto temporeiam
20 plorantem, pacernis attectibus consolari: x concordirer in venerabilem virum domi.
nui Conradum Colonienlem acchiepiscopum voca lua eransculerunt: postulantes a
Lede Apostolica, ipsum sibi praefciin pastorem: Sed heuheu, hocnon porerat obtine-
rinon esthaecpoltulatio admissa, sed electio capitulo restitura. FF ne archiepilcopus
Colonienlsaegre Ferret suum desiderium non completum, ipsi legationis dignitas est
commilla. Consedere rurlum Fratres ccclesia Mlasuncinenlis, eligunt luum praepoli
cum nomine Christianu, qui a cunabulis fuerat in ipsa ccclelia enuritus. Padem dic christiann
Csta leTATO, QUICUIMC CFAEPEXlenS, ConErmatuIS, Ex a rege regalibus inuestitus, die Petri 2 archrexis.
eeurinu
de Pauli. Omnia hec acciderumerno anno, scilicet quod dominus Colonienlis espo- annor24
Rulatirs: guod Factus estlegacus, quod dominus Christianus Factus est epi(CopuS; et
30 consecratus; quod pallium est assequutus. Omnes religioli, ex qui Dcum prae oculis
habere credebantur, super huius hominis promorione saudebane, sperantespacem
rebus darimaxime, quia idem bellicis rebus non fuerat assuetus: etiam qui negocio
tueranc inimici, congraculantur ei. Sed non stecit diuin episcopatu: acculatur enim a-
Dudpapam, quod omminoinuilis eset ccclelix, de quod cuocatus ad expeditiones
reoisinvicus veniret: hoc aurem verum crat, eo quodherent incendia, sectiones vi-
nearum, deuastationes segetum. Dicebatetenim, neguaquam deceretalia sacerdo-
rem. Sed quicquid debererper gladium spiritus, quod est verbum Dci, omnimodè le viena bo
prompuun allerebac, _ volumtarium seruitorem. Ouumu eius predecesorum lequi exiscopo.
veltisiamoneretur, respondic: (criprii est, Mitte gladium in vaginam. Ob hoc in odium March. 26.
40 Regis e mulrorum incidiclaicorum. Dui omnes eum acculantes, apud papam obti-
nuerume, cu ab epilcopatu omni submoneri. CCNTIEerSO AnnOdOminI ML. C C. L. L. SuB- Pius ponti-
sticurus est aurem ab eodem legato adolesces subdiaconus, Gerhardus nomine, Alius fex exausho
atur. T25F.
comiris Conradi, qui dicebatur Syluester Comes. Hlunie aurem sublticuie Cardlinalis cerardus
prestrcer  legatis, inductus a quodam Henrico acchiepiscopo FTerburs dunen (IS, comessylue-
remit
quilocius craciplius lesati: nectamen hoc ip se Fenricus archiepilcopus contuluir (r archrepisco-
necaula: acceperat enim occulte CC marchaspecunix numeratxe a Gerhardo, quem paum.
idem orchiepiscopusinsticuiprocurauic. Plihil opercum quodnon reueletur.
Pracer has aurem CC marchastactx surr destructiones
mulca cccteliae Masuncimen is.
fortere
Etous, FbrO
onsis.

## Folio 576 — 886285755:0594
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000594.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
BRIVILECEYM CIMIBYS HOEYNZINENSIOIS
CONCESSVM, AHHO DOMLNL M. C. XXXY.
X nomine sanctae ex indiuidua Frinitais, amen. Sdalberius Moguminensis ecclesia
archiepicopus es apostolicae sedb lezatus. Quod huius mundi cursus ex gloria mutabilitari
asidue subiecta sent, multorum exemplo didicimus. Sive prospera extollatur, vel aduer sa deii-
cratur, cuiusda sapientis consolatione admonemur, dicentis: quod viri sit prudentis priuilerium
nilmarni ducere transitorium. Nouit vbiq. tam praeteritorum quam praesentium conscienlia,
quae vel quantain me fecerit Deimisericordia. Cognoscat etia quaeso futuroru perme succesto,
quantos ex alto prosperitatem comitentur casus ex deiectio. In medio etenim prosperitatis mea 10
eer Henri. curu, entiusquintus, vt nosl. Imperator., post multa beneficia, non nisi propter Romana ee.
imperatore asta obemum Catcet etiam mihi captiuo tenebras intulit es latibula. Ibi profecto longo
oicaccipsen moratus tempore, n pastoth omnium consolationem, dicentis: Si quid parimini proprer
ralticiam, beaci, reduximemoria. Memini etiam inmarore Iaiam incarcerarum, in sectio-
nem serrae seruarum. Danielem innocentem de lacu leonum liberatum. Denique post multas
tribulationes contritos corde visitans ex alto Dens, corda fidelium Mocuntinensis metropolis
adhocpermonit, vt suum conarentur liberare captiuum. Tam diuitaque clerus, comites, liberi
cum ciuibus ex familia, praefato imperatori Fenrico insistentes, elaborauerunt, donec metan-
dem, datis ob sidibus charis filiis es propinquis, corpore ex toto attenuatum, vix semiuiuum, si
cur fideles filii patrem in sua receperunt. Sed quam cause, quam honeste, quamiuste obsides ha. 20
berentur, sine maerorenemo loqui poterit. Nam alimembris truncarire dierunt, ali fame, ali
exilio deputati, ali nuditate es corporis acricudine praoccupati, perierunt. Haec e hus similia
fideles Mosuntinen sis ciuitatis cives, proinstitia pasi sunt. Duae veroin defensionem ciuitaris
suique honorispertulerunt, satis omniregnopatet.
Mihi icitur coritanti quideorum bonis ex tantisre compensarem meritis occurrit, ut si
cutipsi pariter meo communicauerunt labori: sic omnium aliquid conferrem honori ex veili-
tati. Communicaloer coprimorum consilio clericorum, dico Comitum, Liberorum, familiae e
ciuium habitantes infra ambirum muriciuicatis praefatae, es manere volentes, hoc iure dona-
vi, vt adnullius Aduocati placita vel exactiones extramurum expeterentur, sed infrasuinati.
iniuris essent sine exactoris violentia: quia cuitributum tributum, cui vectizal vectizal era- 
tautem haec donatiorata ex inconuulsa ad posteros transeat. scxillo nostro consirmantes,
subscriptis testibus signarim u. uic quidem primaetradition interfuerunt, viri venera-
biles, Brund spirensis episcopus. Doco W ormatiensis, Emrico Flerbipolensis. Anshelmusmaio.
ris ecclesiae  apositus, C. ez olfus decanus, Richarduscantor, arnoldus prafectus civitatis, Fri
dericus comes de Arnsbure. Hermannus de Wintzenbure. Siebret e Fridericus comites de
Sarenbrucke comes 6osvinus de Statloch, comes Bertoldus de Xurincen, comes Ci(. de Vten(.
bere, raaricus de Catistein, Rezenbuldus es Cerlacus de Isenberz. Soltcolt de Nidda, Wiser
de TaselsCM W altherus de Tujen. Mlinisteriales Embricho es filius ejus, Embrichovicedo-
minus, Rahardus de W aldere, Tulfridus, Orro, Reinbardus, Dudo, Pertvicus, Dudo, Frnc. 40
umquin
duo Heurt
o quiru
Ec.
tis, nullo exisente persocerentur
stus velicus, Ruthardus, W alooro.
Secunda autem confirmationiinterfuerunt, Fenricus maioris ecclesiae ex S. Victoris prae-
positus, Albertus Henricus custos Hartmannus decanus, Gosberrus praepositus. ilhelmus
comes de Lutzenbure dux Fridericus. Cum praefectus ciuitatis arnoldus, arnoldus comes es
frater eins. Rupertus de Lutzelmburq, comes Fermannus de Salmis, ex frater eius Gerlacus, co-
es Sicebodo de Bucho. Ministeriales Fmbrud vicedominus de Geysenheim, Meniro camera
riuscnitatis, Dudo frater ipsus camerara, Duao Scultetus, Obrot de Richethein. Arnoldus.
Item Arnoldus Tilperich ermanus. Osciales Foltertus, F. lo frater ejus, Kuthardus, W ern-
herus, Encelvurt, Dudo. Factasunt hac anno Dominica incarnationis 2135, in dict. 12; 5 50
consirmata regnante domino L. otlsat lo Emperatore, eiusdem noministertio, anno reeriieiusq
mes Cerhardus e fratereius Henricus de Deribach, Henricus de Katzenelnboren Damnus
aberit veroz, feliciter, A1tobt.

## Folio  -  — 886285755:0595
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000595.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 13 lines, status machine
210
p0
L2.
E REBVS ININ
SVBRIBVS ET EVOANEIS,
HOC EST, LOMBARDIA ETVIOINA MAR.
CHFA TARY ES TN A GESTIS, CTRCA EA TEMFORA,
quibus Fridericus secundus Romani imperii clauum renuie,
vsque adannum Chricti, H. C C. L. X X,
libri ErCS;
Auctore
N. SAHCTA LYSTIHE PADYAHE MONACHO.
Typis nunc primum enuleati.

## Folio 580 — 886285755:0596
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000596.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
COMMONEFACTIO.
senti dolumine coaementatos in doctorum oculos proferre: fuere tamen rationes nonnullae, qui
DE PR AESEN TL SCRIPTORE
TS2 mei inprimis consilifuerit, aliquo Sermaniae scriptores, qui jam inde ab Henrics
tinominis auctorem, insubrum potius quam Germanorum res persequetem, in domesticorum
consortium admiserim. Desideranti nam que mihi de Friderici secun di sloriosissimi imperato-
ris vita ex restis scriptorem quempiam veterem, qui ad perpetuam Caesarum historiam conclu
dendam, praecedentibusrite subiiciposset, nec tamen quoquam occurrente, nisi forte P. de Vi
neis, aliorum sumpru excusum cum inuidia mihi vendicare voluissem: equidem scriptor hic. d
nobili viro Cotfrido a Raminz. Cermanicae antiquitatis indazatore dilizentissimo, amico opii
mo peropportune mihi communicatus fuit, quem es hoccehistoricorum choro neutiquam in-
dienum iudicaur. Scilicet, quo d facinoranarret, quae es in Friderici secundiremporainciderut
quibus monachus hic aequalis fuit: quae que ab Aueustalibus vicariis, rberro marchione Palaui-
cino in Lombardia, ac comite Fcelino ejus nominis tertio, in Marchia Taruisina, proimperii
maiestate rutaiua, sant palt ald. L. Cenmopaset tim conite praepotenti, dicto de Romano, à quo-
dam in Fuxaneis oppido (cuiusnome ea tempestate non solum ob virtutem e felicitatem bel
licam, sed e ob immanitarem vniver sa tocat ae C allia formidabile extitit) senus es proauos ad
Germanos referente. Fradunt enim F. celinum quendam, alberici viri apud Saxones equestris
filium cum Ottonisterri imperatoris copiis, equitum maxisterio fungentem, in lraliam perue-
nisse, ibique ob permulta spectatae virtutis specimina fidaque summo principi praestita ob sequia, ca-
stro narae ac comitaru Bassani, in praedicta Marchia sitis, cum multis iurisdictionibus, cliente-
lis ex priuilesiis, donatum fuisse, un de posteritas eius in summam opum ac virium amplitudi-
nem excreuerit. C aterum quomodo haec eadem tristissimo fato E celinitertii ex fratris ejus Al.
berici, opibus acfortunae successibus ad summam libidinem ex crudelitatem abutentibus, subito
conciderit, praesens historia docet: idemque Louius in vita Fcelini, quem actiolinum egrannum
nominat, éleganter ex prolixenarrauit. Proin Onarianae domus genealoziam, e P etro Cerardo
Paduano, qui P. celinior s Zeovoc, illinsortum vitaque sed linzua vernacula scripsit, depromptam,
subnectere disum est, ad praesentis hiscorca clam rectius percipiendam
uoniam veronomen Auctoris in Raminguano exemplari quodinantiquis codicibus non
est insolens) nusquam expressum reperiretur: oportuit vrique ex contextu aliquam de ipso con-
iecturam facere. Arbitror autem, metum ex aliorum locorum libratione, tum verd ex eo, qui
sub anno Z236 habetur, recte colligere, (cripiorem huc S. Lustinae Paduanae monachum extitisse-
Sicenim ibi diserre scribit: AbbaS Andreas (intellige S. Tustina) Fecirtieri dormitorium
NOSERrM, cum C apituIO, SC. rerum id can dido le ctori diudican dum relinquo.
FAMLLTA ONARTANA, BASSANF COMTEVM.
Terria
Aonela d Onata - Anseditus, PaduX prXFCa.
Anconius de Ouidori.
Tenarra
Palima
Albercus deBaone.
quarti auo centis illiusres memorabiles anddercantis vetussatis imuria vindicarut, prae
busme non 2 (que adeo praeter institutirationem exissé arbitror, quod hunc exoricum incoini-
Albericus
Saxo. Ecclinuscognomet
Leuronicus, BalPani
dominium donona
N. de Onara
leremias
duanus
maricus
N. de Onara
busde
OruO Fa
vitinus, ma
Feclinus d
Onataco-
Ome
alt
rec
Auria deBa
De Pa
naCOM
Ecctinus cogno
XOTCS:
AGRESEI
Ecelinuscerrius, natus anno
2N. de Deslema) Beacrixde castello (Adetheidis
3 Cecilia Baonia
+ Adctheidis co
mirissa de M2
anornde
oxore
DUO, YXO
ltl
Alberrus comes Vicemtinus.
Sophia
mecomonachus) Saliniguerra FctenIS.
1294- line liberis in carcere obiic, anvo 1258.
Kcimalous esteno.
Albericu
Margario
Cu
AIberiCUS
Romanus Cintrult.
Ecelinus
Hlugolinu
Criscida Zrnacumma
Richardus comes Lamabilia sue cobusta
Cunissa d Onara) Cierardus de campo
Tixo de campo) Panctoperrino.
S. etri
Loannes
Sorm:
Tixoiunior
reisi

## Folio 581 — 886285755:0597
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000597.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ae
RERVMt LEC LONGOBHK
OTA EF VTCINA TARVISTNA
MIARCHTA GESTARVH,
Libex primus.
OerM quae ad micio mundifacta sunc usquenune, noci
tiam minume haberemus, nisi proborum virorum dilisentia
descripsisset. i quibus vitia ex scelera malorum hominum
arenuntur, virtutes vero bonorum e operalandabilia com
mendantur. LTistorioeraphorum icaque vestieia pronostro
moduloimitantes, quaedầ quae nostris temporibus facta sunt
inpartibus Marchiae vel Lombardiae, seu etiam extra fines Ltaliae inpraesenti
opusculo decrenimus sub compendio literis declarare: Ut posteriores haec lesen-
tes praeteritorum memoria instruantur, quid circa praesencia vel futura elicere
debeant vel vitare. Sed cum su omnibus manifestum, quod concordia paruae
res cresçunt, discordia vero maximae dilabuntur: patet iritur quod concordia
est toris viribus elieenda es discordia modis omnibus enitanda.
I. Qualiter AZZo marchio F sten (is in Verona suos aduersarios superanit.
FROitaede Domini, M. C C. VFF, cum virilluAris A20 A220FAe
marchio Estensis de voluneate parcium comitis, videli tc
cer lancti Bonitacii ee Monticullorum, civicaris VeronE es Moncem
regimen sulcepissee, de prudenter in luoresimine (etra-lo rerona
beret: Monticulli, Fauore Pxelini de Romano, qui vi- ericitur.
camcerminauirinhxretiea pranitace, Facta coniuracio-
necorracum Azonem marchionem, de Veronaiplum
subito ciccerunt. Atille, viporerir magnanimus de astu-
tus, tantum dedecus vindicare intendens, anicis luis
ndiqs conoregatis, in manuralida init Veronam, partO
Edcomitis S. Bonifacii praebente libi auxilium ex Fauorem.
LZCMMus ccontra, Collecta multicudine bellatorum, in subsidium Monticullori per-
rexir Veronam. P.c Factum est praelium equestre maximum in brayda Veronensi: in
quopars marchionis e comitis aduerlarios strenue superauic. Mantuani vero condu-
etipecunia, communiter cum Carorio venerumein auxiliumarchionis. Vnde MOn- Puena in
ticulli cum omnibus adhaerencibus libi nimio cerrore perterriri, octauo dic intran- ser Ecclinin
pachu
ris Septembris, noctu ciuicace dimissa Fuserune, Caluare perlonas Colummodo cupien. s marcho
S0 res. Hocfuicinicium malorum, non solum prxe dictae ciuicaris, sed a marchix L’erui(I- nem esten-
na de Lumbardix. Fxrunc marchio _ comes BoniFaCIUSEOTOTeMPOTC ViEX (uX VC. Sem.
ronx dominium habuerum. Menticuli vero arcem Ccacda capiences, in eale torri-
AexMUMETME.
atitet Menticuli fuerunt capit.

## Folio 582 — 886285755:0598
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000598.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
582
MIONACMI DRDVANI
NNO Domimi M. CC. V FFL, Monticulli virilicer burgum Pilcarixe intxaverunt, de
per districtum Veronx frequentissime discurrentes, incendiis ex rapinis omnia
deualtaban. Punc Marchio e Comes cum exercicu magno Pilcariam rndigi obse.
derume, _randem capros Monticullos in compedibus pOlUCrUINE.
DeOrtone imperatore coronato, confestim ex communicato a papa Inno-
centiotertio.
AHO Domini M. CC. FX, circa haectempora Orto dux Saxonix in regem Ale-
mannix electus, delcendit de Alemannia, de venit in Lombardiam cum exercieu
copiolo. In cuius adueneuterribili, cremuir Icalia nimio pauore concusta. Demanda- 10
coicag istius Moniculli sunc a vinculis absoluri. Ilte in omnibus rrebatur consilio F-
Celini _ Saliniguerrae. Marchionem vero e cius amicostrabebât. Perrexicigicur RO-
inam, e apud S. Petrum est a papa Innocentio coronatus. JuoFacto, exalcarum est
Coreius, _ spreuir summi Pontificis admonitionem paricer e mandatum. P’apa vero
Innocentius statim cum publice anathematis vinculo innodauit: d ab illa horaeius
caepic inclinari superbia, donec paulatim ad mihilum est redactus: de quanio fuirora.
dus altior, canio grauior calus est sequueus.
De promotione domini Arvaldiabbatis.
i ODEM anno dominus Scephanus abbasS. Tustinae, inmense Maio, deliderio ar- 20
ctioris vicx re signauie Abbacixe _e in Venda riram heremiticam duxic, ibig. in pa-
cequienit. Cui succesicabbas Arnaldus, religione laudabilis ee discretione compun-
ctus, et in rniverla morum honetate PexClaTUS.
Qualiter Orto est arese Franciae superatus.
NNO DominiM. CC. Z. Reverlus est Octo Imperacorin Alemaniam, excom.
municationis vinculo innodatus: _ congresato exercitu maximo perrexic ad.
versus Philixpum regem Francorum, cuiassociari sune quidam principes, regis Fran.
cix proditores. Sed Francigenx sux antiquae memores probitacis, vnanimiter contra
inimicosimpecum Faciences, incredibilem de Imperatoris exereitu victoriam habue 30
rUnE. Caussa vero huius praelii dicitur haec fuisse, quia Imperaror dicebat regem Fran-
cixliberaliter promililse cinicatem sibi Parilios se daturum, si Orrornquam Roma-
num imperium obtineret. R ex vero considerans, sc incaure illam promistionem te.
cisse, decreuir poriustam orduam quaectionem belli ese iudiciorerminandam.
Deascensu Fridericim Memanniam. ex de eius electione in imperatorem
futurum ex recem alemanniae.
RANO Domini M. C C. XLiltiscemporibus Fridericus adolelcens, cex Sicilie, silius
quondam Tenrici Imperatoris _c regina Constantix, qua tuir filia Rogerii regis
Sicilix, de mandato magnificipapae Innocencii per Lombardiam cum auxilio MIaF- 40
chionis F. stenlis alcendic in Alemanniam contidenter. Ouem ica graristime praelari et
principes Alemannix lusceperune, quod paucireman (erunc de principibus cum OF-
TOnC. Pandem iplum in resem Alemannia de intururum Imp. concordirer eles erur.
Demorre Marchionis Estenses Azonis.
ANO DOminiML. C C. X FE, licurplacuiF et Gei autere spiritum principiu AZOmar-
chio Fsten(is, _ comes S. Bonitacii, de hac vica, in mense Nouembri, d in ciuitale
Verona, sub paucorum dieruspacio lunt subrracti. Vnde poruir congrue dici de ipls:
onis F. ClOtTOIPIICIPESCa, quomodo le in vica lua dulcirer dilexenuc, ita e in morremi-
9laber  u PaLati. R eliquir aute Marchio Fstenis duos filios, Aldrenandinum iam se
adolelcentem, e Azonem intanculum cum propria genitrice. Similiter comes S. Bo.
nilaciireliquic duostilios, Ricardum maiorem, de minorem nomine Culiclmum.
Qualiter Mediolanenses à Cremonensibus sunt devicti.
Nro Domini M. C C. XFTE, Mediolanenses, quiparrem Orronis touebane, cum
exerciruintinico luper districtum Cremonentu irruerume. Duibus Cremoneles,
qui
Orroquar
u Casar
Eridericu.
stensis m

## Folio 583 — 886285755:0599
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000599.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
C H R O N. L IBF R
qui exalcationiprincipis Fridetici summo desiderio affectabant, apud castrum L eo-
nisririlitel Ccurrerumc incaeproq; bello in dic Pentccoltes Mediolaneles tergaver-
centes, milicum ee pedicum non modicam quanticarem simul cum C arrorio amile
runc. Exilloitags cemporetama Cremonenlium cst per populos diuulgaca: vircuseri-
ameorum es audaciatancierium phi est praeconio plurimum augmentata.
De obsidione areis F stensis.
Li ODEM anno, cum nobilis Marchio Aldrenandinus noller communicari Padux Aldrenani
subiacere, Paduani arcem Fsten sem cum machinis obsederunt. Videns auEmar- dinus, 
10 chio Aldrenandinus se non polseamicosluos, qui oblidebantur, commodeadiuua marchio 
re pariterq (ciens, quoddurum est conra ctimulum calcitrare, coactus jurauie, licux sensis.
ciuis communi Padux in omnibus obedire: de lic exercitus ad propria remeanit.
De pace partium Verona.
DExidemcempus, cum Monciculli sex annis ec duobus mensibus exera Veronatm
Fuissent, porectas Padux Marinus Z eno _ Paduani communicer compolitionem
interip los d parcem comiristractauerunt, ex circa fectum beaci Marrimiinerodure
runc eos pacitice.
Derepressione intempestiuae audaciae Monticullorum.
 NroDomini m. C C. XLEEZ, Monticullinon conliderances, quodin omninego.
ciotemporis cst opporcunitas obleruanda, incempeltiue caeperue contra parrem
comiriscalcitrare. Pars vero comiris expulla porectate communi, Peccorarium luum
einem in porestarem constanter elegit: rirum vriqs lapientem ee politica sciencia de-
coratum. Monticulli aucem impares viribus se vidences, cunc temporis lub aduerla-
rishrumilicer GuICUCTUHE.
Deobsidione turris Baybae.
ANro Domini ML. CC. ZY, inmense Octobri, Paduaniturem Baybx oblederune: inimicicia
ter rene
Sed superueniente inun dacione nimia pluuiarum, obsidione dimittere sUMECOM ios CS Paca
opulli, ibiq; iaccuram inrebus ee perlonisnon modicam sunt perpeHi.
Demorse aldrenandini marchionis Estensis.
ninos.
 ODem cempore cum Marchio Aldrenandinus, de comiribus Cclarix, qui par- Adrenan
pus ma
tem OctonisFouebant in Marchia Anconitana, nobilicererium phalser iniploter. chio Aanco
vorciuvencuisnaturx legibus latistecie. IsteFuir ira magnanimus, quod subiisset O- na moritur.
mnepericulum pro sloria ex porentia obtinenda. Tunc remanticin honorabilido-
moEstenli Azotracer eius, puer paruulus, mulcis debitis ec angultiis oneratus.
A20 quin-
SEstensis
Fodemetiam cempore inmen(e Nouembrifactum est Romx concilium genc- Synodu
rale subpapa Innocentio certio, riro magnitico e prudenti, cuius magnanimitas de Roma.
40 constantia super alioshomines excellebat.
Deorisine fratrum eradicatorum es CMinorum.
chelauris duo magna luminaria, ordinem ridelicet Praedicatorum e Fracrum
Minorum, quos Dcus in tirmamento ccclelix stabiliuic, ee per iplorum doctrinam
lucidam _ apertam de honesta converlationis splendorem, totum mundum erro-
rum renebrisinuolucum mirabiliter illuctrauit. Llorum Ordinum praeceptoresfue
runt viri probacissimi, ex mulciplici decore virtutum plurimum inlionici, Domini- 5S. Domini
cus scilicet _ Francilcus: qui quali dux cubx Moy( dormienrem mundum in viriis cus (5 Fran
(C1B.
50 ex peccatis cerribili praedicationis clangore, ad puenam concra holtem criplicem ex-
cicarune. In omnem quippeterram exiuiclonus corum, e vsque ad tines orbis eorum
verenda religio estbreuicempore dilacata. Vnde tum consideratione virae Canctissi-
mae, multis miraculis approbatx, cum incuitu doctrinx caelestis, qua cordahominum
rigaterum, merico cam ab esctelia tciumptance, quam milicanie sumcin lanictorum
MUMETOCOMPUTaEi.
Ix Ca hxccempora diniia Prona pocusie ad ortum de misericordix sux

## Folio 584 — 886285755:0600
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000600.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
AIL O N A CFTI
P AD V AN
De obitu Innocentii papa e onorielectione.
Honoriusque A NNO DOM. CG. X VF, obiir Innocentius papa cerrius apud Perusium: cl
Deobsidione Damiatae.
NNoDom M. CC. X V FL, in ictis cemporibuserasiuiemare Christianorum ma-
Lximamulcirudo in sabldium cerrxe sanctx:  habito prudentum conslio, Chri.
stiani cum nauibus insnitis in manu ralida ineraverue A. gyprum, de Damiatam mu-
nitissimam ciuitarem multo rempore ririliter ob (ederune.
Decollectione exercitus Saracenorum contra Christianos.
ANro Domini ML. CC. Z V 1ZI, cum vidisset Soldanus Babylonis Chrictianos D2-
miaram instantistime obsidere: prorinus reges Saracenorum de Syria de Arabia
_ aliis provinciis, in suum auxilium conocauie, _ exercicus Chriltianorum cepicrn.
diqs viriliter impugnare: excepto, quodicer Duminis cisnon porerat prohibere. Reze.
bac aurem cunc Christianos Toannesrex FPierololymitanus, vir ArenuUs, D FOrMA PrE
hiliis hominum speciolus, _ magilter Pelagius S. Romanx ccclelix C ardinalis.
Devictoria Damiata.
Nro Domini M. C C. ZFX, iltiscemporibus post longam ex laboriosam obsidio. 70
nem exercicus Chriltianorum obcinuit Damincam, quae est in AOypro luperAu
enta Nili, qui a Mole Cieon in Geneli appellatur.
DeFederico imperatore coronato.
ANNO Domini M. CC. XX, Federicus secundusrex Sicilix d Apulix, d dux Sue-
uix descendens de Alemannia iuit Romam, _e ibi accepie coronam imperii à
papa Flonorio, in dic bescxe Cecilix: deinde in regnum Apulix intrauit, interfectis ee
expullisrebellibus, ixsum sibi Felicirer subius auir. Ipse de montibus Sicilix pergrauia
bellorum pericula dexoluit Saracenos, e transterens eos in Apuliam, Feciciplosinci-
uitate Nucera communicer habitare.
Dualirer amissaest Damiata.
A NroDomini M. CC. XX L, cum exercims Christianorum ad superiores partes A
oppei expuonandascransisser inundatione Nili subito est circumtulus. Cumque
Chriltiani nec procedere possenenec redire valerent, aquis R exercitu Saracenorum
vndiqs circum lepti, coacti luneprore demprione lua reddere Damiatam: dimistq a
Saracenis ad propria cum cristicia suntreuerli. Porro s gyprii lacati lunt de profectio-
neeorum, quodtimor corum incubueratsuP er COS.
Deapparitione cometae ex obitu Ludoniciresis Franciae.
A NNoDomini M. C C. XXIF, apparuit cometa inmèle Seprembri. Pemporelub. 40
seguentiobii Ludonieus rex Francix, qui multum pro ccclelia laborauit contra
comirem Fololanuim Fautorem hareticorum de audacissimum detenlorem: cuisue-
Ccinreono cius Alins Ladonieus.
Deterramotumagno.
A NNO DOmini ML. CC. X X F FT, in die naralis domini, inFeT (ExTa d hOFam nOnalu
Lpercotam Icaliam Factus estmmaximnSTerEXMOTUIS: Sed super omnes vrbesIcalix
ciuitas Brixienlisincre dibilicer conqua lacamaximum damnum luctinuic, in rebus,
domibus e pertonis.
Deobsidione Ferraria.
ponsifex. LSucceTiFIonorius papacerrius.
Fridorici
auseut
etfacii sub
penreraa
Cemes s. B0  LVNO VOIIIH M. CC. X L LFFI, AZomarchio adolelces d Licardus comes S. B0.50
lulacicum Veionchlibus de Mancuanis dalimisuercam in Lerraria oblederuut.
Sedquum mCeNet callidus ex altutus, comiri sub compolicionis specic intrare Ferra-
riam perlualir: capiensq ipsum de omnes qui lecum erane inoressi, ab obhdioneFer.
rariam liberauir. Postmodicum ver o cempus taca compolitione, comestuit a vin-
calto ablodaia.
Quali

## Folio 585 — 886285755:0601
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000601.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
CH R OH. L I B F R
Dualiter Federicus habuit regnum Terosolymitanum.
TRCA hxCtempora mortum Constantia imperatrice, Alia regis Arragonum, de
quaregem Alemannix FTenricum habuic Imperacor Federicus, ip se Ilabellam,
Aliam Loannisregis lerololymitani, accepic rxorem: de qua genuic C oriradum, quem
dilexic renerissime luper omnes: e lic regnum lerololymitanum occatione huius
matrimonii cs adeprus.
Deproditoribus Verona, qui dictisunt quatuor vicinti.
Neo Domini M. CC. X Xr, mulri virinobiles _ potentes ex parre comitis S. B0-
Cnitacii corrupei pecunia Saliniouerra, Monticulis adhaerenrem virum clarissi
10 mum comicem (cilicet Ricardum cum lua parre de Verona lubiro expulerumr: X tIC
primopessimus F.Zelinus adiungens se praedictis, incepic habere dominium in Vero- Ecclinusiet
na. Mancuani vero comirem cum amicis luis sub prorectione alarum Puarum amica- eus Veron
nt
bilicerreceperunt, iplumq. in praeliis modis omnibus adiuvabanc. Pandem post mul intados.
torum malorum perpetrationem tacta tuir compolitio inter comitem eaduerlarios,
mediancibus rectoribus Lombardia.
Deprimoaduentu Federici in Combardiam, postquam fuit coronatus.
Nro Domini M. C C. X Z V L, cum Federicus Imperator esset magnihcatus dini-
eiisdloria, e clarissima coxiahliorum super omnes Augustos a Carolocirra,
quiuerant intereum, alpirare caepie modis omnibus ad dominium L ombardix: et
20 pacitice de Apulia venitin Lombardiam, _ tam Cremonx quam etiam R aueHnX
colloguium habuir cum amicis, volens amicabiliter Lombardorum animosmitis2-
re. Sed Mediolanenles cum mulcis aliis cuvitaribus in lua duricic permanserume, eius
verbapro nihilo reputantes.
Depapa Cregorio ex Federico Emperatore discordibusinter se.
A NNo Dominim. CC. XXVIL obiit Flonorius papacertius: cuiluccessic Cresorius cresorius s
nonus epilcopus Ostienlis. Ise lubpaena excommunicationis imperatori prece. Papa.
Pir, rprorecuperatione terrx lanctae maretransirer, secundum magniticentiam Im-
Peracorix maiestaris. Imperator aurem dehocnegorio intromittere se nolebat: veru-
30 tamenne praeceptum Apostolicum omnino spernere videretur, cum exercieale a-
rum in Spriam nauigauie, ex caliter cum Soldano pepigit Babylonis, quod ipse lerolo- Caussa ex
Iymam e qualdam alias ciuicates reddidir Christianis.
commun.
ariont
Audiensicaq papa Ciregorius, quod cam porentissimus Imperator ad modum py. derici imp.
tatae maretrantisser, in quocremendum nomen Romani imperii apud barbaras na- ND.
tionesminui e deprimi videbatur, cum excommunicationis vinculo innodauic: et
mox milicexercicum in Apuliam, re cam ccclesie subius aret. Ouod audiens Impera-
tor, velocirer in Apuliam estreuertus. Pandem Facta estconcordia inter eos, e cessa-
uic quassario prxeliorum.
Fodemanno dominus Bonitacius Vidonis de Vizardo de Bononin potestas Pa-
40 dux: _ corempore fuitnixmaxima percocum mundum.
Devenerabili Arnaldo abbate S. Tustina.
NNO Dominim. CC. XXV FFr, venerabilis abbas Arnaldus fecicheri FoNatum, de
Linduxit aquas Auuii, qui est S. Iultina, ibi Fecic oprimamoledina. IJoc Fuit Opus xinus in
cgregium, ee a Frarribus monasterii dilisenter memorix commendandum.
ustina
Fodem anno circatectum S. Proldocimi, obiic lordanus epileopus Paduanus: cui nob. ductur
ucceli dominus lacobus archipresbyter ecclelix maioris: racauir aurem epilcopa-
cus aliquormensibus.
Peridemtempusmorums est tacobus, Elius Dalesmanini: de cuius maliciola calli-
fo dicare timebane plurimum Paduani, ne stacum Padux perturbarer: sed eius defectum
Fracres iplius e filii tudiosissime suppleuerume, cum F. celino luporapacistimo Padu-
amtradiderunt.
Derulorusrerum Llispantae contra daracenos.
LaCa haectempora, clarillim reses paxe per diuerlabellorum pericullal
intincoslabores, Saracenos de Llispaniae sinibus expulerun. Nam forristimus

## Folio 586 — 886285755:0602
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000602.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
ALON ACHI P ADV AN.
rex Caltellx obrinuir Subillam lobilistimam ciuitatem, quam Tulius C _e Cax dicitur
codidille, d Llispalim nominasse: ex C ordubam, de qua Senccamoralisphiiolophus,
Cinsignis pocta Lucallus oeisinem habuerunt. Inclrcus vero rex Arragonum Valen
tiam XMIOHCam irC prXli aC qu. Saraceni aurem de anciquis sedibus efusa-
timanigio in Atricam tranlierunt. Lunc temporis pocentia regis Atrica, qui dicitur
Mamolinus, non solum est per reges Flispanix diminuta, se detiam per valallu ipsius,
regem lc. Lunici, qur Corla CMmMilicer rebellanit. Cinicas autem lunicium iuxta
rnampaludem, deruinis tamolillimx C arthaginis circirer decem miliarialonse a
Cdulas sera tatatet, elt contiucta.
Dedestructione castri Coei.
Eodisoca. ANO Domini M. C C. XXI X, Paduani inmense Maio castrum Gogii destrure.
Frunc, ec aliquanculum humiliauerun superbiam Ecelini.
Decaptione comitis S. Bonifacii.
ANNO Domini M. CC. X LX, circatestum sancti Perri, Ricardus comes S. Bonita-
cij, cum omnibus maioribus sux partis cst captus a luis aduerlariis in Verona.
acii com. Ouod audiens F. celinus, Elius F: celini haereriei de Romano, Concicus perrexit V ero-
nam, veaddererionem camino, _E inexorabilis discordie Fomitem ministraret. Com-
municer vero Paduani, milerumclegatos Veronam, rogando, ve Fcelinum _ Partem 20
luam, ve comite d aliosincarceratos a vinculis relaxarent. Sed ipsihioc Facerenolue.
runt. Vnde Paduani _ Azomarchio Fstenlis, qui super hoc negorio feruentissimus
existebat, contcederati cum Mancuanis, cum exercimimaximo super Vcroneles equi.
cauerun: K in mense Seprembriporrum ee Elegniacum destruxerunt. I’unc Salini-
guerra d Fcelinus de comes de Piraulo cum populo Veronenli, qui ad detentionem
locorum reneran predictorum, tusam acripiences Verona quam ciciusredierune.
Demorie B. Amonii confessoris, ex liberatione comitis S. Bonifacii, ex commo-
tione regis Henrici de Lombardia.
NNO Domini ML. CC. X X X L, in mense lunio, migrauic B. Anconius, de ordine Era- 30
Lcrum Mlinorum, cuius Cancticas coram Traliam illustrauie.
Fodem anno, in Seprembri, mediantibus rectoribus Lombardix, comescum lua
Parte elt a vinculis e deinimicorum manibus liberatus.
Eodem anno, ad pecicionem regis FLenrici, Ailii FCderici Imperatoris, Mediolanen.
Les _alii audientes imperium, legatosin Alemanniam direxerunt, ee cum coconera
sedurosu. Imperatorem Cocietatem trmilsimam Ctatuerur. Concepit enim rex dolorem, de Pe-
Periciniquicarem concra proprium genitorem: ideo, quodridebatur, quod impera.
corplus copuerum Conradum diliseret d Foueret.
Qualiter Imperator Federicus incarcerauit filium suum.
NNoDomini M. Cc. XX X LB, Federicus Imper. inmense Marrio, dum de Apulia 40
Lvellet in Flistriam nauigare, impullus vi ventoru venit Venetias, de inde inforum
Tuliieran (mcauir: ibies Facta compoltio inter ipsum e F celinum, in derrimentui Mar-
chionis Fstensis e comicis S. Bonitacii de corius Marchix, e eriam Lombardix: licur
poltcapatuirper effectum. A(cendir aurem in Alemanniam Imperator, ee captoA-
lioproprio, rege scilicer FTerico, miluccum in Apuliam, ibigi Fcciriplum vig; ad diem
morris licur prodirorem in carcere cultodiri, ideo quod Confcederatus fuerat cum
Lombardis: constituitq in locum eius Corradum, quemtenerrime diligebat.
Demirabili ex altatione fratris Joannis de ordine Praedicatorum.
Joan. Domi. A LY NO DOLIMHM. C C. X XX I Fr, trater Tohannes de ordinc PradicatOruI in FanCa
revereM ehabitus abhominibus, Marchix e criam Lombardix, quodeius se
em sua juctione l’adua veronen(es, Brixien (es d Mancuani, cum carociis, _ aliarum ciui-
catum maxima mulcicudo in campania Veronenliin simulpacifice Conmenerunt. FE
ibidem in dic lancti Augultini Cententias super qualdam quectiones coram omnibus
Dopulis auetorisabilicer promulsauis, le d eito eiusporentia expirauic: nam qua li post
unum memsem quiequid ordinauerat ad mituilum est redactum.
Hispale
ordut
186
Tunecur
afroc
hrum ec0.
Tamulius
Verona con
ena
Comes LI
olis.
Liberatus
. BonsFac
omes.
enricus
rideric
parrem
icanusF
obardi

## Folio 587 — 886285755:0603
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000603.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
CH R ON. L IBF L
Dehyeme asperrima.
XRODOmINI ML CC. XXXFETF Fuichyems alperrimqe e vinex, ac tcuS d oliue
Derecinarngaria.
A NHOM. CC. XXXV, BCaltix quondam Aldrenandini Marchionis F. stenLISHlia, andrea VH
Andtexresi Vngarix est matrimoniali Fcedere copulata: quam AZO Marchio sariarceu
parruus eius condecenti apparatu ex honorabili Cocietare ad tanti regis praelentiam Bearrice
10 destinauir. Fhoc aure macrimonium Eliis regis, Belx Scilicet d Colomanno, displicuie: Estonso.
rehementerrimebat enim ne parer enex tlios de iuvencula GCnCrareF.
Fodem annomagnanimus Lixo de campo S. Petri obiie, amieus intimus MaF-
chionis einimicus constantissimus Lcelini.
Demorte exiscopi Vantuani.
ANno Domini ML. CC. X X X V I, virnobilis _ renerabilis Cuidotus epilcopus M2
cuanusin monasterio S. Andrex, in dicbus Rogationum, ab aduocatis crudeliter
ettincerfectus. Contra quosinsurr exerunt communiter Mancuani, e destructis eo-
rum domibus ex turribus ipsos de Mancua cum luis Fautoribus expuleruir. Acillicon-
20fugere Veronam ad P celinum: qui exar retugium omnium peltimorum. C’omes aut
S. Bonitaciicorocempore guerrae Mancuam ririlicer gubernauic contra Imperatorem
_contraperhdum F: celinum, X srenue se geNicin omnibus _ ConStAnter. PUnC FC- Fridericus
mexeret
derieus Imperator inmense Augusto persuatione Cremonenlium _ Pcelini descen in in lcalis
dit de Alemannia cum exercitu copiolo, renicqs Veronam, d ractatis Mlancuanis, in venis.
Lombardiam pertranliuit.
Peridem cempus honorabilis abbas Arnaldus Fecitheri dormitorium nostruicum NB.
Capitulo, _ cameris intraposiris de adiacentibus, limulq Cameras palacii cum aula
fecir oprime rectaurari.
Oualiter Imperator Federicus cexit Vicentiam.
A NNoDomini M. CC. X X X YF praedicto, cum Marchio e Paduani communiter
Kivaltam, quae est super Achelin obliderene, Ecclinus e Veronenses milerutpro
Federico lmp. quicunc eratin parribus Lombardix. Dui subito venienscum militia
Teuronicorum _ Ecclinus cum populo Veronensi, impetuose Vicentia invaserunt,
eamq; capientes in Festo Omnium lanctorum, crudelicer combusserune. P’aduanire.
ronimio terrore pexterrici, ad propria Cuncreuer(I. A deptairag: hac victoria, Impera-
corctarim in Alemanniam est resressus, relictis in Marchia pro negoriis imperii per-
tractandis comire Crcucardo de Saxonia e comite Simeone Theatino.
Defuraillustris Bearricis, reginae rngariae.
40 F Tlsieus porousmonuo Andicarese Vnsarixe, ec regnance Bela tilio eiuSproCo, mnefaisse.
Emperacor (uosleratos ad rerem Vnoarix deltinauit. P’unc Beacrixregina, cum
Cer erauida, cimore lui crudelis priuigni, iixie se inrevertione Cocierari Imperialium
legacorum, indura veste ririli: e sic delulorere, qui eam Faciebat cu lumma diligentia
custodiri, in Alemanniam lacenter contusic, pepericq ibifilium, quem sceptranum
appellauic: quonato, ad paternam domuprorinus esreuer la cu dulcissima lua prole.
Qualiter proditores tradiderunt Paduam F. celino.
NNO DOMINI M. CC. XX ZV X I, CUM CIIIITAS F AaIIaIId PA CMICO Lal ZACIICICI, _
Copiapopuli, e milicia strenui, divitiis eria _ gloria eNer plurimum decorata: p2-
focer prodicionum ee (cclerum, humani (c. generisinimicus, milit in corda quorundam
Mlagistracuum, vecraderem eam nunciis imperatoris de Pcclino de Romano, quem
Paduani Colebane detestari ex persequi reluti lupum. Nalum igitur quod cordecon-
CeperanE, opereperpetrarun, de lupo paltorem ouiii lubito facientes, in suam e p2-
adua EC
erix sux perniciem ec grauamen. Nam Pcelinum Padux inimicum, in mensc F CDs. lino tradia
venire lecerans ee ciuvicacem ee populum in eius manibus erucdelissimis cradiderune. Taruisium.
oni huna
ar
capraenimiotrigore lunt exrincta.

## Folio 588 — 886285755:0604
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000604.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
M O N A CHTI P AD Y AN I
Taruisini aurem videntes, se quali solosin Marchiaremansisse, coactise ac lua Fcelini
dominio subdiderunt. Marchio etiam FCensis, Imperatoris nunciis, amicorum de-
Stitutus auxilio, (e lubiccit. Postquam aurem F. celinus sub occasione imperii obtinuie
Padux dominatum, cacim optimaces cinicatis cum Ailiis siis in exiliu destinauir: quos
omnes polteatradidic principi Federico: qui mictens eosin Apuliam, Feciceos in du.
ris carceribus e caueis subcerraneis custodiri, rbi ex magna parte milerabilicer perie.
runc. Domnum de lordanum, quem Paduani quasi patrem Padue appellabant, perti.
dus Fcelinus in carcere alligauit.
Fodem eriamtempore yrannus videns abbarem sanctxe Justinx tam nobilicate
originis, quam porentia dignitatis suffultum, scientia _ moribus decoratum, DeoK 10
hominibus sratiolum, conatus est de iplius captionerractare. Ouod praecoonolcens
abbas Ferrariam primo fugic, poltmodum in moncis silice lacuie, rique ad aduencum
mnal. Augulti. Inmenleicaq; Seprembri Imperator FCdericus cum exercicu de Alemannia
expeds. in LOmbardiam delcendic: cui occurrit venerabilis abbas apud Veronam, de ab iplo
vulcualacri est receptus, d duobus menlibus cum decenri locietate castra C xlaris est
sequurus, e ab iplius peaelentiam Federici, omnes barones marchix convenerunt, de
deiplorum consilio cepit Imperator tractare de pace cum Mancuanis, reiplisluba.
etis, Facilius alios aduerlariosimperii subiugaret.
ualiter Emperator de Nediolanen sibuscriumphauis.
FRCTa igicurpacCiner Imperarorem ex Mantuanos e comirem sancti Bonita.
cii, qui Mancuam obcinebar: oblidio longo castri laneti Bonitacii eAt Coluta. Tunc
Imperator cum exercitumaximo inerauit districtu Brixix, destruendo omniaincen-
diis eerapinis. Punc etiam Moncemclarum nobilisimum subuertic. Mediolanenles
veroamicis vndiq; congregatis cum exercitu infinico in auxilium Brixienlium veni
entes, castra suanon lons e ab exercicu Komaniprincipis poluerune. Cum aurem Me.
diolanen sesreuerrerentur, nihil malipenitus suspicares: Imperator cum milicia subi-
coperuenicad eos, apud Currem nouam: de Facto impetu concraiplos, multos ex cis
ceric, de plures occidic. C arrocium quoq iplorum d poreltarem, tilium Ducis Vene
victoria imtiarum, limilicer apprehedit. Circa festumigicur beari Andreae Imperacor pradictum 30
curcemno. Criumpa eC Mediolanenlibus estadepus. Punc cemporis in exercitu habuic ele
phancem, ad quem videndum consuebantpopuli L. ombardixe.
Deobsidione Prixiae.
A NNODomini ML. CC. XX X VTII, comes Ccuchardus de Saxonia, nuncius Impe.
Fracoris, venic Paduam, de pietare commorus luper iustis querelis abbatis lanctae
Justine Cuum monasterium abbati restieuic, remonens inde custodes _ prOCUrATOTES,
quosibi poluerat Ecclinus. Cum ee Mediolanenles pacem habere cum Imperatore
conditionaliter postularene: Imperacor noluit cosrecipere, nili omni condirionere-
Prinia ab mora: _ hac de caussa in contumacia permanserune. Vnde Imperator ad debellandu q0
eosexercitum ralidum praeparauit. Sed primo dispoluic amicos eorum aggredi Brixi-
enles. Fcita eodem anno Imperator obsedic Brixiam, a medio lulio vlgiadFestum S.
Mlichaelis: (e d ciuibus virilicer se detendentibus, contulusindereceNir.
Ististemporibus Fcelinusfugato de marchix finibusmarchione, obsedir Mon-
cagnanam, quam nullomodo poruir obrinere. Paulo post marchio rea sumpris riri-
bus, recuperauit Fstem, _ cam Fortirer communiuit.
Deaduentu Federici imperatoris ad civitatem Paduae.
NTNO DOMIMI M. CC. XZZFX Cila CErOnem lanCtI LaII VeMMC L aucam
LTmperatOr Fecirq; reldenranasterio sanetx Justina, duobusmensibus, à se
Dominica Duinguagelimx, vgs ad quindecim dies postPascha. Punctemporis ad
monicione praemista, papa Cregorius, in Dominica olivarum, publiceiplum Romx
Concificis in excommunicaroms Miculomnodanit. Summusnamq; Pontitex per experietiam
mperacore codnoscea a mperatoris esse proclinem ad opprimedam eccleham, Gpol.
sec libi subiicere L ombardiam. Vnde Carim post excommunicationem virum pru
dencistr
alia Fria
cratoris
cam.
mp. frcostt
rencara.

## Folio 589 — 886285755:0605
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000605.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
CHIR ON. LIBFR L
demissimum e constancem Cresolum Sc. sedis Apostolicxe tuc notarium. Legaium
Tcatae ordinair. Oui reniens MCcolanum populicrepidantia corda retouie, ec ami-
coslolutos Mediolanenlum exhorcatione rinihicaroborans, ad pugnandum pro
libereale ririliter inhlammauIc. Fc ne videretur verborenustantum alios ad pericula
inunare, ip se perlonaliter quour verrebat se Imperator ad hdeles ecclelix impugna
dos, eiplum ltrenue opponcBac. merea dum Imperator in praedictomonasteriore-
sidere _ imperatrix tilia ress Anglix noence mantionem haberet: memoratus ab-
DaSCUITTALIEAEIS X LarOIEALIS AIIacCL, Auonctum donis graristimis honorauit. Obculie Xenia im
namque et _ duo placta a Preom vini, ac li ellet de vincis Engaddi, X X X1
ro modioshordei, de visinci quaruor plaustra Foeni Scuriones etiam maximos, duo tape.
tia preciola, e solium cum luo apparacu, d scabello lubpedaneo arcificiolissime in-
gnica cien, qux libi Fecit de Parcibus Ferrarix apportari. Ilis e aliis donis a CnCx
Qualiter Cuecillus a C amino ex Albricus de Pomano rebellauerunt.
DOSr Haccum Imperas adhuc Padux moraretur, inmense Paio, Cuecillus de
catori ob
ata
Camino e Albricus de Romano Frarer P. celini confcederati, viriliter Paruilium albericus
celm fra
inraverume: Fugaco es lacobo de Mora, qui cunc ibipro imperio prae sidebat, rebelles ter, impera
contracam metuendum principem extiterune. Sequebatur namqe Imperator in o- torr rebellas
comnibus conlilium E celini, Marchioni _ aliis principibus bona promicendo, de sem-
percismala de consilionequistimiinterendo. Cuius etiam maligna srogectione obsi-
dis nomine accepic tilium vnicum Marchionis, _ Aliam vnicam Albrici, Marchio-
nisfliomatrimoniali vinculo copulata. Procurabar enim modis omnibus pertidus
Ecelinus, Marchionem d eius amicosrepellere ab Imperatoris seruirio e mandato,
rimperiali Fretus auxilio e Fauore, poset eos destruere penitus e delere.
His diebuscircapa(cha obiit dominus lacobus epi(c opus Paduanus: racauieque
defactoepilopalus aVILaINIS.
Lodem anno pecipio lanuarii Fuic eclipsis Solis.
Qualiter Marchio e omnesamicieius rebellauerunt.
Nme paea, ollquam Marchio e omnes anici sui viderune animum Au-
gulti inclinacum ad complendum omnia delideria Fcelini, expoluerune se maono
periculo, a mandatis imperialibus penirusre cedendo. Imperator aurem relicto Tibal- Theobaldu
doFrancileo poreltare P’adux, e vicariocorius Marchia, praecipiens ei, vemandaris Franciscur
P. 61c.
Fceliniin omnibus obediret, crantiuit in Lombardiam _ CongresanS exercitu, qua- rus in M
dam castra Bononielium derraltauic: _ hisperactis, in Apuliam prorinus properauit. chia Terusn
Ipsevero Marchio, arcem Ftenlem, Baonem, Cerrum... exper oblidionem obringix sana.
Caltaonem: _ sic inccepea est guerra periculola per Marchiam rnivertam. Impera-
cor de caecero in cunctiscinicatibus lcalix omnesamicos Marchionis FCen(IS _ CO. Estensis à s
imper
a0miris S. Bonitacii caepit habere exolos paricer _ suspectos: parrem verd Salinisuerra noris disci
ee Fcelini vbiq: inccepic dilisere e amplecti.
Deobsidione Ferrariae ex ejus captione.
2120
niistam Augultum, quam curiales Frequentissim ehonorauit.
FCrTAT. CBMEra Capientil SHSCICLLAMI, Gui dominabaTuEFCrrarIC, ProcCclelIA
rebellanet, a Bras aensee Boluena diriliter occupallet: Veneri cuexercicuma-
Eno, _ Bononienles, _ Mancuani, _ muleamilitia Mediolamentium, cum doniIO
Gresorio de Moncelonso, Sedis Apost. legato, veneruntin auxiliu Marchionis, e ob-
50 lederunt Ferraria. quam poltmenles quatuor sub quada compolicionis specie habue-
ruNE. Nihilominustamen Salinisuerra captum dux lacobus Phepolus Venetias (ecu saliniguer
duxit, rbivlq ad diem mortis sux Fuiein carcere custoditus. Sequetitempore in me (e ra Ferraria
grannu
Rugulto, audiens Imp mortuum esle Paulum Trauerlarium dominum LauennX. a capuur
nicum intimum Marchionis, exiuie de Apulia cum exercitu, de venic, e ob sedic Ra-
venMAM. Dua CapC ACCCNI Lavenciam, e cum obse dic octomentibus cuminstania
Nno Domini, ML. CC. XL, circa convertionem S. P aulis cometa vertus Occiden. Cometes.
ceapparuic. Inillis diebus ec cum ia vir magnanimus Philippus seilicet exiscopus

## Folio 590 — 886285755:0606
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000606.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
d
M ON A CHE D A DV A NI
obstinata. Eodem anno Pacobus de Carraira captus est in castro AonX, à P ibaldo
Francilco: inmedio Augulto accepic lententiam capicalem. In lequenti mense aduo-
cacus captus in castro Brentis, Similiter est a Libaldo punitus.
Deobsidione Fauentia, ex obitu Crecoris papa, es Tarraris.
ANNODomini, M. CC. X L I, post longam obsidionem cexit F auenciam Impera-
cor. In cadexstate, Pilani ceperur duos cardinales _ multos prx latos, q permare
Trerhenum innauibus lanuenlium persebane Romam ad suminum Ponciticem.
Nonmulcorempore postpra dictatranlacta, obiic papa CTregoriusnonus, e va-
Eelestinus cauit ledes Apoltolicamulcis diebus. sedcandem papa C clestinus, Mediolamenlisna. 10
tione, tuir electus: qui postelectionem vix decem e octo vixic dicbus.
Circalaecrempora efteragens L’arcarorum, gladio, incendiis et rapinis eotam
Vucariam sibiro deuastauic. P’unc rex Bela rix eorum manibus cuasit, fugies ad ma-
ricima Sclauonix Fectinanter.
Depapa Innocentio quarto, es de superbia Federici Emperatoris, qui conabatur
ecclesiam subineare.
NNo DominiM. C C. X L FI, Cardinales polt mulca consilia elegerunt dominum
Sinibaldum Cardinalem de comitibus Lcuanix, natione lanuensem: qui appel-
innocensius latus estInnOCentiUS paP2 quarEUIS. IAC qua livic Fere duobus annis habere pacè cum 20
Imperatore, volens tinem imponerecantis malis. Sed Cu IMPCFAEOF FerEFOFaM IF2-
liam pollediset, in luperbiam eleuacus, verba quidem blanda dicebat: (c d Romanam
eccleliam deprimere modis omnibus latagebat. Superbix quippe spiricuinsama
insproponebatx dem eius auterre, iurildictiones, e pollectiones villarum _ caltro-
rum, quibus erant ab imperio praedotata:  taliter volebat hrumiliare luperbiam cle-
ricorum. Ec licer iple verlipellis cRec plurimum ex actucus: tamen quod ex abundan-
tia cordisos loquitur, ictam sacrile gam volunEALem HO Poterat occultare. Vndecon-
tra se odium praelacorum intoro imperionon modicum excitavit.
Flocanno, inmense Marrio, populola Montaonagna est divino indicio concre-
maca. Duod audiens Ecelinus, iplam Festinanter in manu ralida occupauit.
Dedestructione castrisancti Bonifsaci. e deprima audacia concranobiles
ex potentes.
NNO DominiML. CC. X FFFY, Caluano Danza vicario in Marchia existente, ca-
Lstrum S. Bonitacii a Veronensibus est destructum: sub eodem etiam comes de
alinobies Laicociuis Veronenis est Padux decollatus, mulciq viri nobiles _ praeclari accu-
ab Ecclino Caci de proditione, Veronx sunt ab Ecelino diuerlorum tormentorum generibus in-
tertecti Frcunc primo cyrannis assumplic maiorem audaciam, ita nobilese Potentes
licucignobiles ex pauperes puniendi.
Eodemanno nobilistimum castru OAille à Mancuanis Fundicus est destructum. 4d
Qualiter Innocentius papa dimissa Roma Tanuamnauicauit.
NNO DOmini ML. CC. XLLIFT, circa Fectum S. Loannis bapristae, magnanimus In.
nocentius papa prouidens seilludi ab Imperatore verbis e promistionibus frau-
dulentis, sciensq; ese seriptum, quodars deluditur arte: Anxic le habere colloquium
cu Anousto, etunclarenter _ Caure veterem Calliam intrauic, e lic ad tanvensem
rebenauigauit. Imperator hoc audiens, cimenstanti viri sasacitate, est nonmodicum
conturbatus. Papa circafectum lancti Luexe per terras comitis Sabaudix in Cralliam
percranliuit, ligensqu sedem suam apud Lus dunum, Cacim milit per rniuerlum or-
bem, ad convocandum praelatos e principes ad Concilium generale.
Deconcilio Zuedumensi. ex de sentemia depositionis Federici Imperatoris
data ab innocentiopapa.
Nro Domini MI. C C. X L V, circa Fectum Pancti Toannis bapristae, Factum est con-
ciliummaximum Lus duni, ad quod cicacus Imperatorpess onaliter, itCContem.
P
ap.
Eomes de
an
apitC Mo
t
Hostielia
strumve
ronensium.
Ponrif es
ne
la

## Folio 591 — 886285755:0607
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000607.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
CHR ON. LIBE R ATL. V
382
PII. Vndepropier concum actam eius e innum erabilia m alA GUX FCCCTALCOHEA FC-
cleliam, innocencius papa residens in concilio de assenlu e consilio Praelatorum et
torius concilii proculic contra Federicum depolitionis sententiam, iuste pariter e co
stanter. Formaitaq. sentencixe prolatx à lummo Ponitice ita Fuit. Volentes, inquic A.
Poltolicus, divinam sententiam praeponere sententia nostra, denunciamus. Federicum à Deo Friderieu
excommunicatum es depositum ab omni honore imperii ex regni. Addentes vero senten- à Contisice
tiam nostram divinae sententiae, excommunicamus Federicum, ex deponimus ab omnihono. in
uctora
reimpet atque regni.
De Emperials colloquio Veronae celebrato, es de Lanterauio reee Mleman
via constituro contra Federicum.
Vuc praedicta terent ud Lus dunum, Imperacorveniens Veronam cum filio
luo Contado, _ cum quibuldam suis principibus alemannix de baronibus
Lombardix sibi FaveneDus, Colenne colloquium celebrauie. Ouo Facto, Simulans le
simulcum Conrado silio suo velle ad Concilium proxerare, inic vique Faurinum:
rbiprimo audiuic contra sc depolitionis sentenciam promulsatam. Tunc reuersus
est Cremonam, ibig negocia Imperii ordinauie. Postin Apuliam quam ciciuselre-
versus, e Conradum velocicer in Alemanniam destinauit.
Sagacissimus vero Innocentius papa direxit in Alemanniam nuncios, ad ino-
20 nendum Principes, re eligerent aliquem strenuum virum ad Imperium gubernan-
dum. Tuncilli convenientes ad tancum negocium peragendum, elegerunt virum renricus
cacholicum, Crenuum, nobilem, Capientem, benignum ex constantem L. ancorauium Thurncia
de Thuringia, Deo echominibus sraciolum. Ile aurem electioni de le Factae asten Kom ren.
30
sum praebuie, constaner paratus, intuicu divinx maiectatis, omne periculum Procc
clelia d Republica sultinere. Ec lic contra Federicum porencissimum luscepic ala-
crirer e audacter regni Alemannia diadema.
DeLanceraui regis Memanniae victoria conra Conradum,
Federici filium.
AAHO Domini M. CC. XLVI, Latugrauiusrex Alemannix congresauic exerci
cum copiolum, adueruls Conradum tilium Federici. Cuiille inmanu validaoc.
currir audacter. Inico igitur certamine, Conradus amusa muleicudine milicum, vix
cum paicis cualit, quemnili Sceleracus dux Vngarixe lulcepissec, immemor parris luir
a Federico per Alallinchincertecti, Lancorauius cum de Alemannia eAusa Aer. In
praediccoisicur praelio e aliisnesociisccclelix in Leuromiapereractandis, Legacusle-
dis apostolicx erac, virmagnanimus Philippus episcopus Ferrarientis: cuius audacia
e lagacicas circum specta tam in captione Ferraria, quam in factis Alemannia po-
reltore omnium commendari. Isenamgs pro Komana ccclesia subire pericula de
laboresminime reculauie. Ipse dixit patri uo _ matri; Nescio v05, _ Fratribus Ciris (-
40 milicer. Duiapacrem de matrem e eriam parencelam contemplic, ex capi ab Impe-
racore sustinuir patienter, eligens in canris angustiis Fcclelix, Deo, e lummoPonci-
siciporius obedire, quam parentum carnalium amore arramire recedere veriratis.
Qualiter Lcelinus cepit abbatem S. Fustina.
ODEm annotactum accidic lacrymolum, plenum compastione paritet a d
lore. Nam Ecclinus Sacana minister, diaboli carnitex, poracorhumanilangui-
nis, liribundusinimicus ceclelix, harericorum retusium, malirix se dulus adinuen-
cor manum mili ad desy derabilemembrum ecclelix, id estabbacem Canctxe luctinx
de Padua, capiendum: virum vriq iustum, honectum bonis moribusintormatum.
50 d clero ec populo aestance plurimumreuerendum. In dicigicur lancti Briccii, eum
cum tracre cartrali capi peaecepic, iplum c inclulic in carcererenebrolo, Facienseum
relurprodicorem Imperii cum diligentia custodiri.
Eodem tempore Albricus de Nicolaus de Lendenaria, virinobiles _potentes,
de licurro(ae incer milices Marchie retuls ctres, acculaci de prodicione, multis ab Lce.
dino aicticormentorum generibus, detecerumt.

## Folio 592 — 886285755:0608
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000608.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
M. ON A CAII PADV AHI
De mor chrici de P qua, in cinitate rerona.
ANro Domini M. CC. X L VEF, inmen(e Februario, factum magnxe audacix ac.
cidicin Verona. Nam cum FTenricus de Fona, Elius Cororis nequissimi Fcelini
onanepos serelet praedicta regimen ciuitacis: quidam miles Veronenlis, nomine loannes de
Scamarolla acculatus de proditione, ance rribuna l eius vinctis pedibus asistebaL. C ui
rrohensis. Cum Lenicus dicerer: loannes, scias esse imposibile quod cuadas: ille gladiun de
Calisalacenter educens, irruic in cum, quem in capite grauiter rulnerauit, ica quod rix
diebus XV superuixir. Punc lacellites Porestaris ipsum protinus occiderunc. O miet
Ppendae audacia, e orc omnium diunlganda: Ouis enim non poruit merico ad.
mirari, hominem rinctum, Colum, armatis hominibus circum seprum, invasisse iune 0
nem hellicolum, Forrem, Crenuum ee cerribilem inimicis? Pacet icaqi illud prover-
bium esse rerum, quod quivulcmori, Resemporeltoccidere.
De morte Lantgrauy regis.
TOc cempore Lanrorauius rex Alemannix diem claulic exrremum: de cuius
morreccclesia estrurbata. Federicus vero plurimum eA CrectUS.
Qualiter capta est Parma.
ODEm anno, inmense Maio, venic Federicus de Apulia in Lombardiam cum
magno apparatu, pro quibuldam negociis peragendis e disponendis, perrexit
vertus laurinum, rbi dum moram facerer, bellicolus Encius filius naturalis, Cum ex- 20
erciru Cremonensium ivic ad oblidendum quoddam castrum Brixix, nomine Oui-
norianum. Punchabita opporcunitare conlansuinei papx Innocencii d anici co-
rum, quifuerunt de Parma expulli, de Placentix residebane, subiro congresari, inma
nuforri Parmam de assensupopuli in medio lunio inerauerunt, _ Poreltate occila,
Parrem Federici inde procinus expulerunt. In quorum auxilium dominus Gregorius
de Moncelongo legatusledis apoltolice cum Mediolanenlibus de Placemtinis, de Co.
meslancti Bonitacii cum Mancuanis Parmam relocissime intraverune, iplam e ve-
lociter munientes, ad detensionem Forcirer se Parauerunt. Ouo audico, L’edcricus
cum exercitu intnito, _ cum Fcelino, qui perrexerat eius auxilium, Festinans cum
miliriamaxima venic, de castrametatus estiuxta Parmam, Faciense; ibi civitatem, 30
victoria op. Guas Victoriam appellauic, Paruie se frmiter nullo modo dilcePurum, nilipermen-
ne Parma let Caperet civitarem. Federico isieur impuonance, _ eccletia cum suis Adelibus
 Fridorico Paran cos vltous ereelere, tempus sexmentium est claplum, de asperitarehye.
mis cogence, milicia ciuitacum ex veraqse parce esercuerld. Federicus vero remantit
in Victoria, cum modica quancitate exercitus, expectans fucuram aeltatem, e animo
Cupienti, in quocredebar se Parmam sine dubio expugnacurum: Sed
Fallitur auxurio spes bona sape suo.
Qualiter rictoria est capta a Parmensibus.
NNO VOMMMH. CC. XCVFTI, Federico in Victoria residente, in medio Fc. 40
LBeuario Leoatus de Parmenlesinico consilio, de civitare vnanimiter exiverune,
irruentesq in Victoriam, iplam sine mora ceperune, captamg prorinus cremaverue.
imperatoris F.Cdericus vero verlus Cremonam fugam arripiens, vix cualc: dimistisibidem divi-
risinturiris. Parmenses aurem mulis capris ee occilis de iplus exereiru, Carorium
eriam à Cremorensibus tabuerume.
Deregis Cuhrelmi electione.
IRC a haecrempora tnnocentius papanesoria ecclesixe perasens vixilaner, l’e.
Satun Alemanniam deleauir, cirauitque Principes, ve eligerent in Regem
virum aliquem concum d porencem. Cuius praeceptis prorinus oblequentes, elege.
Func Comicem Guilhelmum de FSolandia inrexem, et Tururum Imperacorem, vi- 50
tum veiqs probum de exercicarum, militibus decoracum.
Henricus de
Ecelint.
efectu
d. pI
ondituo
Dualiter Ludouicus rex Francorum materansct u Daitalatet.
inic in subsidiucerre sancta, ee cumagno exercicu es insinicananium mulcieudinre
INEra.
LHoDominim. CC. XLriiii, LucOCUSTCL PTalCO Ctucelignatusmareeran
gericat

## Folio 593 — 886285755:0609
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000609.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
CHR O N. LIBF R II
Intranic cerram A Oypri. Cuiusforricudine perrerriti A exprii, Damiatam (qua in
Propheris Memphis vocarur) procimusreliquerum: de excalimodo cam habuic sinc
Bladio et lagiita.
Deregis Fnei captione.
Li Oveuanno in princixio tunii, Bellicohisrex Fneius, hlius Federici, capcus est, Encinr a
esHern2
aBononiensibus cum miliria copiola: quaproxrer Bononienles lunc vsqi ydeta proderse
eleuari. Vnde Muinenlesnecelsicaie compulli, le Bononientium dominio lubdi capicur.
dexUIHE.
Inistis diebusires tlii tacobi de Dalesmanino sinccaptiab F. celino, de varis TOF.
0 menis asicti: tandem iulsu iphus in plate a Padux sunc crudelicer crucidati.
Fodemanno Federicus castrum Monris falicis, circa fectum lancti Joannis bd- xsent
pristae cradidic F. celino. Decimo rero dic, exeunte Seprembri, Burgus Esten(istradi- marcheode
tustuic ei, per quendam Cceleratum rirum, nomine Vicalianum de Arelda. Arce rione sua at
celino exn
aurem postmensem obrinuie, eamprius cum multis machinis impusnando. Tan. rus.
dem proxtertamem omnia caltra obrimuit Marchionis.lo
Qualiter rex Franciae Fudonicus Damiatam reddidit Saracenis.
Noo Domini M. CC. L, Circa pascha Ludonicus rex Francorum, cum versus
Babyloniam properaret, a Saracenis cum suo exercitu est conclusus: _ cum ne-
queprocederenequ redire valeret, Soldano se reddidir Babylonis, amistoprius in bel-
oComice Roberto Fratre luo, cum maxima militum quancitare. R exitaque prore.
demprione lua Damiacam reddidir Saracenis, dimissusq ab eis rediic in Syriam, et
rexditicara C aeCarea Palestinae, in Franciam es reuerlus, cumionominia lux gentis
toriuse: Populi Christiani. Saraceni aurem Considerantes tam praererita quam Futu-
ra Damiacam Fundicus diruerune, relcuerrerunt, ne de extero esset occalio de rece
praculum praeliorum.
Dualiter Parmenses à Cromonensibus sunt devicti.
Nistiscemporibus Cremonensesamiois rndiqs congregatis equitavCrUMEINManu
valida conra Parmam. Ouibus Parmen (es impares viribus numeronon lonee parmen.
30 à ciuicare audaciter quidem, sedminis prouide occurrerune. Sed (sicur vulsd Coler sium clades.
dici, paucos quidem raler Omniporens adiumare, se d Frequencius muleitudo vince-
re conlueuit) Parmensesnon porère, a Dominonon adiuri, inimicorum impetum
sultinere: sed versus Parmam velocirer Fugientes, amilerunt milicum ex pedicum (i.
mul cum Carorio non minimam quantitarem.
Eodem anno, in Festo sanct Barcholomai, Ciuilelmus de Camposancti Petriiul
su Ecclinituicin placea Padux crudeliter interfectus.
Demorte Federici Imperatoris.
VBpraedico annorum curricule, porentissimus Federicus, in die lancti Lucx, vi
tamamilirin apulia: descendicq;e ad inferos, nihil secum deferens, nih secclum
DeCCatOrU.
De reversione Innocentii papae in Lombardiam.
ANNO Domini M. CC. LI, Innocentius papa post morrem Federici, Factis Ale
mannix cum prxelatis d principibus ordinationibus, circa palcha exiens de L ug
duno, venic ad Tonvenlem ciuieacem, vbi omnes magnares Lombardix, qui viam ec-
clesixe lectabantur, ei in reverentiam occurrerune. Deinde venit Mediolanii, d recu
peraca Laudens, cransiens per Lombardiam Festinancer, PCFuHUI PrOperauiE.
Peridem tempus populus Placemtinus furore contra suosmilices concitatus, du-
xilium Cremonentium implorauic: e expulsismilicibus, Obercum Palauicinum in
s0 luam perniciem elesic in Dominum e rectorem.
Derece Conrado
i ODem anno Conradus, hilius Federici, descendens de Alemannia, venr Vet
nam, _ cum auxilio Pcelini, in mense Decembriineranie in mare, in portu P’exa-
nae, de nauisans in Apuliam, eum cuminlula tacillime obrinuis, lecundum sux bene.
Placicum velurcacis.

## Folio 594 — 886285755:0610
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000610.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
NON ACHI P AD Y A NI
De obita principis Rainaldi, fli Marchionis.
DEx idem tempus mortuus est Rainaldus in Apulia, slius Marchionis F.sten-
tis, quem pro obside acceperat infelicissimus Federicus. Reliquie autem Alium
S Ailias, quas habuie de quibuldam puellis nobilibus de Apulia, dum in carcerelatis
curialicerreneretur. Marchio aurem naturali amore inductus, Fecir caure Alii lui dul.
cillimos tructus sibi de Apulix parribus axporcari: _x Faciens ip los legitimostam per
Obizo, . Sedem apostolicam, quam per regem Alemannix Guliclmum: puerum, cuinomen
erat Obizo, quiparisimaginem cam in colore quam in membrorum dispositione
manilestillime exhibebac, omnium tuorum bonorum tirmicer concticuic et declara
vichaeredem.
De patriarcha Cregorio, E morte comitis S. Bonisaci.
Nro Domini M. CC. L FF, dominus Cregorius de Moncelongo, qui muliis an-
nis in Lombardiatinsens officio legationis, cam Felicirer quam Adeliter de pru-
denter pro Komana ccclelia laborauie, ordinatus parriarcha Aquilciensis a papaln.
nocentio, in mense Tanuario Forum Tulii eltinorelus.
Sequentimense, videlic et Februario, Ricardus comes Pancti Bonitacii, qui cum
permulcum proccclelia contra Federicum ex Ecclinum pertidum laborauic, cuesset
Brixix, viam vniverla carnis esinoresuS. R eliquit autem vrum tilium paruulu, no-
mine Ludonicum. Brixienses vero non immemores eius commendabilis probitaris,
cum cum honoremaximo sepeliri Rudiolsime curarune. Mense vero Mlaio, Alii et 20
neporesnobilis Ciulielmi de Carcurio, post mulca generatormentorum, inssu Ecelini
suncPadux interfecti.
De sceleribus persidi F. celini de Romano.
FOC anno circatinem Augusti, F. celinus humani generis inimicus, suogestione
damonum e hominum malionorum, credens trmirer, contra se omnesmili.
ces e electos populares Marchix coniurare: extraxie morciterum gladium iereuoca-
bilicer de ragina, incipiensq; a C arnorolomilice Veronen (, quem coniurationisprin
cipem asserebat, tam in Verona quam in Padua, Vicenria _ intora Marchia inaudi-
mperis a. tam strasem e occilionem hominum perpecrauic: vbiqi luctuserat, vbiqs dolorde,
seriores cratrilticia, vbiqi dira mortisimago. Caceruarim milites ee maiores natu in foro gladiis
necabantur: membra Frustatim praecidebantur, ex rurlum collecta ex impolica ro-
sis, igne suppolto cremabantur. Fracer tracrem, conlobrinus conlobrinum, amicus
anicum eradebat ad morrem. _ propriis manibusmucidabat. Flis sceleribuscrede.
bacquiliber se obsequium prestaretyranno. Fctamen ilti qui hoc faciebant, post pau-
cosdies in limilem morris gladium seu laqueum incidebane. Filii nobilium ex alioru
cinium oculis priuabantur, es eorum genicalibus empucatis, includebantur in carce.
ribuscenebrolis, rbimoriebanem famis horribilieruciatu. Matronx nobiles e deli-
cacxe, ee virgines speciola, tamc, pelte, iniuriis de aftlictionibus inaudicis in custodiis
tabescebant. Ouoridie diversis generibus cormentorum indifterenter tam maiores jo
quam minores a carniticibus necabantur. Vocesterribiles clamantum intormentis,
dienoctuq audicbantur de altis palaciis: gux dolorem ex horroremmaximum ho.
minibus in ducebant: nullus q. publice audebat plorare super his malis: Se d quilibet
ricam ec victoriam, etsi non corde, lalrem rerbis aftectuolis, Ecelinonequistimo do.
mino attectabac. Ilum iustum, illum bonum, illu Capienrem ee amarorem Hacus Mar.
chixe, omnes adulatorie conclamabane. Nectamen ilta dicentis Ferocitarem animi
ciusporerant mirigare: sed erat ei licur populus, lic lacerdos: sicur laicus, itareligiolus:
sicur lenex de imbecillis, ica puer adhuc balbutiendo in verbaprorumpens. Nlullix.
cati nulli lancticati, nulli probicati parcebat. Semper eodem rulcu, eodem modo, eadé
instancia nitrix crudelitatis opera perpetrabat, ec quali semper à capite incipies, quo so
cidie sine labore, Line Conscientix FCOFLIOMCIASIA TOrMENEA _E IMCXCOSITATA, COP.
poribushiominum inffigebac. Non remantirin cora Marchia progenies aliqua, gene
rola veleciam popularis, qua abiplo rel exroro, relex parce maximanon liccrudeli
cerlacerata. MliliresFere omnes sunt gladio d aliis suppliciis intertecti: Studiolimer.
cacores, iudices (apiences, pre larireuerendi, claustrales devori, canonicihionorati, lpc
CiOA
nis
ionisne
Ecctini in
deloras.

## Folio 595 — 886285755:0611
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000611.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
CH R ON. LIBER IL.
Ciohiuvenes e Premuiradiciriis sunt deleri: Substantiis eorum ablatis et dispolicis se
cundum errannicam iustionem. Serpens insuper callidus d altutus omnes pulchFaS
domos eForres, e loca iuxta porcas d ponces in ciuitacibus constituta emere Audio
Sistimme procurabat, e polt paucos dies vitam simul a precium renditoribus autere-
bac. Ipsebonaepilcoparuum, abbaciarum, canonicaruum, de tere omnium ccclelia-
rum, in luis Cccleratis opcribus consumebat. In diebus eius cellauie praedicatio, ob-
mucuir contelsiopeccatorum, ex deuorio fidei est exrincta. Vilitare etiam laneta lo-
capublice homines non audebanc: nam acculatores ab iplo crane in populo consti-
curi, qui visilanter ex sollicire obseruabant, ne quid in dicto vel Facto, vel aliguo con-
10 trarrannum pestiterum tractaretur. Acculacus autem a calibus insidiatoribiIs, criaM
delenissima culpa in aculeo leuabatur, toraqi ejus Familia eoptiuitate perpetua da-
mnabatur. Detenlornullus in an sultiis apparebaE, ACCULAEOTUI VEFOCFAE HLIMEFUS
infinitus. Residere sub Ecelinierrannide incolerabile: effugere, impossibile videba-
cur: quodnequissimus damon Foctatis magnis districtum suu circumdederat, et
superipla Fecerat Speculas, quas Mlarchianimuras appellabane, in quibus erarie dieno-
Auq speculatores, quinec incrare nec exire aliquos permiccebant. Siquisintusa de
prehensus fuisset, sine audieneia oculis rel pedibus e manibus priuabatur, nec aliqua
cum porerat exculatio liberare. Palis eracctacus commorantium in Marchia: Ea le li.
quidem erat dominium F. celini. Decrudelicate iraqi pertidi Fcelini pauca pestrinri-
2o mus: nam exprimerc excoro iptiusmuliciam vix posler lacuncda loquacieas Lullivet
Mlaronis.
De carceribus persidi F. celini.
ANoDomini M. CC. L FLI, Ecclinusnullasnili sanguine Fulo gaudens habere
vias, tam in Verona quam in Marchia vniuerla vehementer icerum manum ad
incarcerandum e occidendum excendic, impleuicq ciuiraces ee castra mulcicudine
Capciuorum, quostame horribili affligebat. PreCamis aurem ex lucis angultia, prohido-
lor, qua libetimmunda mileri comederur, ac vrinam cum auiditate inopinabilibibe.
30 recorebantur. Penon parnum impendere beneticium pucabatur, qui vrinx (ux po-
cum dignabatur lociis impartiri. Foeror eriam intolerabilis e aer corruptus, calores
nimius decenebre ica horribiles erant in carceribus Pcclini, quod captiui vix pocerane
relpirare. Mulcigi his de causis spiricum exhralaban. Prxeterea canca erat in hishomi
num milerabilium mulcitudo, quod ica vnus alium comprimebat, quod ncc iacere
Pocerat aliquisnec ledere. Corporis vero debilicas nullo modo super pedes consiste-
repromirebat. Clamor aurem lugentium, ex dicentium, Va, Vae, ac percussiOnes
manuum ica horridae personabane, quodnon carceres manutacti, le dergaltula inter-
nalia, ex pene infictus a damonibus merico putabantur: quia ibinullarequies, nulla
consolacio, nulla species redemprionis a malis illacis de immineneibus habebatur.
40 Morsibilummo desyderio quxrebatur, ve tinem imponeret ranris malis. Moriens
enim incalistacu, vivente Felicior credebatur. In morris vero articulo consticuri, Con-
ticeri cum lacer doribus, ee rerum luarum disponendarum licenciam nullomodopo-
cerane obrinere. P.Herebanricaqe quocidie corpora exrineta de carceribus cenebrolis.
nec permirrebanc aliquem sepeliri, nisprius cuidencissime probaretur, quis eslet vel
vnde, quibeneticium debebat conlequi sepulcurx. Pt ex hoc custodes carceris Fa-
ciebane heri publica instrumenta, ve indubitaner possentyranno Collicice omnia in-
guirenri octendere monuorum numerum de virorum. Sed quod lonsum essec lin.
sula scelera cyranni netandistimi cnarrare, sultician lxec pauca deplurimis
Ce dicta: Carisqi lc, nos _ enormibus crudelicaribus non sub.
crahere vericarem, et in multis falti-
dium cuirare.
a PRTUI

## Folio 596 — 886285755:0612
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000612.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
FT VICIN AM TARVISI
MIARCHTAM GESTLATA.
Alexandet
+. Ponesset
Liber secundus.
Demorte rezis Conradi, es de introitu papae Innocentis
in Apuliam.
VNo Domini ML. CC. LLLLL. cum rex Conradus duobus annis
reonum Apulix cenuisset, dic duodecimo, excunce Mlaio, regnum
ala vicam amilit. Post cuius decessum innocenrius papain
manuralida inerauir in Apuliam, ec sedem suam fxic apud Ica
Pol. LctCuspraesentiam omnes principes Apulix convene.
Cu Mantre duhetiam princeps P’arenri, Ailius Federici, cide lub
jectionem d deuorionem in omnibus deferenres. Cumisitur ca-
pucanilici Innocentii nubes ekCedere videretur, sicur placuir ei, in cuiusmanibus
sunc omnestinescerra, de qui eriam multicudines moncium contemplatur, decimo
dicinranusleprembris, apud eapolim narurae legibus latistecit: cui succesir Alc. 10
xander quartus, qui priuserat epilcopus FToltienlis.
Dum aurem magniticus Innocentius eset in mortis articulo consticutus, iamq
illum versiculum FrCquenFCFFCDCTETCE: Domine propter iniquitatem corripuisti homi-
nem: Mantredus nacuralis Ailius Federici, impariens contra dominum ledis apoltoli-
Caiam rebellis effectus, magnam Aragem milicum ccclelix apud Fogiam perpetra-
vir. Audica igicur morre Innocentii _ substicutione Alexandri, cum maiore audacia
cepiccccleliam in Apulia expuonare, vires eius guoridie lubuertendo. Cuius audacia
ac lagacitare mirabili Apuli pauetacti, a denorione Romanae ceclelix dilcedentes,
principihumilicer adhxerebane. Papa icagi Alexander ordinatus capiraneus, cum
militia intinita, qui deberene contumaciam _e procelsum principis colibere, exiens 20
de Neapoli, ad partes Campanix properauic. Mantredus aurem opusincceprum con
Summare intendens, armis, muneribus e ambagibus exercicum ceclelix ita debilita-
recurauic, doneciplum de regno curpiter e esaeminate coegit exire: taliter, quod
cociusregni parerni obtinuieprincipatum, in pexiudicium ccclesix et orauamen.
De transiru venerabilis Arnaldi, abbatis sanctae Justinae.
ANoDominiM. CC. EV, cum vir denocmmnus aDvas HIatdus honectatis FOr-
marelisionismonastice speculum e exemplar, OEto annOS _E TreS menles in CAF.
cererenebrolo e in vinculis consummasser, circiter septuagelimum riex lucannum,
dic decimo intrantis Februarii, quicune fuit primus dies Duadragelime, apud ACtum 30
Feliciter migrauie ad Dominum. Imminente vero horamigrationis eius, qua fuie
circadiluculum (scurErarres Mlinores riri deuorissiminobis Adeliter reculerur) mul-
tiincacris imminentibus consticuri, viderur manifesteionea siona ad instar duarum
Facularum, quae super carcerem eius tamdiu Rererune, donecilla lancta de Deodile.
Eta anima carnis vinculo est (olura: Sonificatiura sane, Sicur frmiter arbirrantur, ill2
duoliona tuerunt duplicis laureolae, qua vir beatus est a Domino in caelesticuria in-
Texmaripres _VirginCS COTONatuS. Corpore siquidem e animo tuie virgo, sicurla-
cerdotes, quibus contirebatur, liguido prohcentur: nam neq: verbo neg: Factovn-
quam dehonestauie in vitio lasciuix lui animi puritarem. Maruyr vero porest dici,
quodpatienter de innocenter sultinuie lonsam carceris pastionem. Inipla autem car. 40
cerisangustia consticutus, tam custodum quam se visitantium ita quadam lenitate
mansuecudinis artrahebae, reab omnibus merito amaretur. Nam cum in eodem an-
no, quo dehac vita crar exiturus, nullum proprium habuerie seruientem, ab omnibus
enim fuerat derelictus proxter immanem rabiem (avientis trranni, qui praeceperat,
ne aliquis ei ad manducandum aliquid exhiberet, nilipanem atrum et aquam bre-
Bem.

## Folio 597 — 886285755:0613
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000613.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
AOHACHTI PADYANI CMRON. LIB. TI.
vem: nihilominus came Caltodes carceris pietate commori, omnia ei occulte hu-
manicalis oblequia Chllibebant. Adcanti aurem viri renerabiles exequias celebran-
das, in dic obicus convenit veriusqs sexus non minima mulcicudo hominum, et cum
reverentia ehonore corpus eius lanetissimum ad Fracrum Minorum cccleliam de-
ferentes, sepulture deuocissim etradiderunt. Multi verocam viri quam mulieres pias
lacermas efundebant reminiscentes viri Dei compaltionem d dulcedinem e ani-
milenitatem: mulciq dicebane, ipsi eseporius consaudendum, quod esset a cantis
angultiis liberatus, ee paradisi saudiis Frueretur. Post quinquaginta vero dies ab cius
obicu, vilum fuicfratribus Minoribus, quodeius corpulculum in sepulchrum para-
10 cum decentius deberet eransterri. Procuraverunt aurem noctis silentio homines co-
duetitios adhibere ad hoc negorium peragendum, extimantes corpus purridue pe-
niustabefactum odorem intolerabilem extralare. Aperientes iraqs loculum, quo pia
membrarenebâtur inclusa, ex nulla pucredinis e corruprionis videntes reltigia, pEX-
ter quandam albedinem ad modum lanuginis circa palpebras oculorum, admiracio-
nem maximmam habuerune, _ cunctos de domo ad hoc miraculUm COnLOcantes, v-
nanimiter Deum laudauerunt, qui in lanctis luis est mirabilicer gloriolus. Post hoc in
Sepule e Parato beati riri corpus reuerendissime condiderunt.
DeTridemtinis, qui rebellauerunt contra Fcelinum.
20  ODem annocirca principium Aprilis, Pridencini orauissimum iusum eyranni-
dis Ecelini a sinsCeruicibus excusserune. Ad quosopprimendos ralidum exerci-
cum per vallem Suginam Festinancer direxic, qui mulca castra e villas eorumtam in-
cendiis quam rapinis crudelirer denastauir. Fodemtempore Ecclinum de Fona, A.
lium Pororis lue, coniceir in vinculis, De Ciramoncem Fracrem variiscormentisds Fame
peremit. Silets ari de neporibusnon pepercir, non eracmirum, ( luper exeraneis
De commocione Brista.
Nno Domini M. Cc. LVF, in mense Marrio, instigance venenatissimo colubro
Fcclino, Brixia estcinili dilcordia percurbata. Parsecclelix luccubuit: parsvero
Ecclini obcinuit dominacum. Famen in hoc victores Fuerum alturi, quoderrannum
crudelissimum cinicatem ingredi minime permilerune: ad regimen Brixixe CaFoli-
num luum ciuem, parrix amatorem procinus eligentes. Ecelino verdium cum ex.
ercitu Moncem Clarum ingreslo, perlualerunt redire Veronam, verbis ee promillio.
nibus cius Ferocitarem animi, ad incernerionem luper Paraci, lagaciter mitigantes.
Fodem anno Fcelinus, cui proprium erat nunquam parcerenecmilereri, Bon- Ecelinu so
eru in car.
traversum suum socerum cum Eliis suis cepit, e in carcere grauissimo Famis cruciatu cereperi.
Peremic. Si caula quaeritur caprionis: breuiter respondemus, quod omnibus quosvo. moc.
lebaceyronnus occidere, ticulum prodicionis seneralicer opponcbat.
Dualiter lexationisossicium commissum est venerabili viro Philippo
archiexiscopo Rauennati.
lx Ca haccem pota, Cum alimabili crudelicace requistimi L celini (Vehyper-
Bolceloguar) admiraretur caelum, curbaretur rerra, horreret internus, comoue-
rencurreges e principes nationum: Alexander papa precibus Marchionis Fstenlis
e aliorum magnatum Marchix inclinatus, qui contra cam efficacissimuinimieum
auxilium ecclelix implorabane, de consilio Cardinalium ofticium legacionis L. Om-
bardix de Marchix, necnon es Romaniolx commilit, viro magnitico ee prudenti,
dominosc. Philippo Rauennaci: iniungens ei specialiter in mandatis, read repriten.
50 dam concumaciam pertidi Ecelini, qui a bona memorix papa Innocentiotanquam
harericus fuerat condemnatus, deberer modis omnibuslaborare. Acarchiepilcopus
concrahostem ecclelix, invictum parirer ee alturum, onus legationis lulcipiens, de
clementia diuina contilus, instancer ccepir cum amicis ccclesix pereractare, qualirer
insuperabiliscyrannidis Fcelini pollet impetum cohibere. Sed multis hinc inde pro-
policisin colloguiss ciuicarum, in sine omnibus fere impossibile videbacur, quod ali-
E. C
iiis
597
nullamilericordia mouebatur.

## Folio 598 — 886285755:0614
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000614.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
et OHACHI P ADV A NI
quispolietestamioa porenti, alturo d dirissimo relistere, nili divina gratia luttra-
crar con- Zarlc. e pus aque Sciens nihil ese impossibile apud Deum, ad misericor-
alatis Ses aidensoculos incellectus constanter, cepit per le _ per alios crucem Do-
minipraedicare, admonens omnes; orationibus de gemitib. Dominiclementiam ex-
Orare: venon diucius sustineret, quod ccclelie sux pertidus herericusin Cultaret. P’unc
multi, quorum corda graria dimina pertuderat, signum rivitiex crucis devorissime
sulceperun, ec ad deprehentionem crranni animos actollentes, divinum auxilium
orationibus, oblcerationibus e gemitibus incnarrabilibus quocidie poltulabant.
Qualiter F. celinus contra Mantuanos exercitum praparauit.
NTEREA CITHAC aSCrentuE ex parte Legati humiliter _ devOtO, ex oppolico
Mamena E. Superbissimus Fcelinus in arma turens, ad delendum Mancuanos caepic cum sum-
celiniarmis mainstantia exereitum praeparare. Praelentabantur equi, mensurabaur elypei, lo
ricxe e galex producebantur. Magnus Fuienumerus milicu: pedires dc balictarii Colli-
cire in campo Marcio requilici (agiccas: lancex ee gladii acuebantur: Cunc etiam re
xilla rietriciarenouata. Clamorq maximus Rebac quocidie dicentium populorum:
Moncuam, Mancuam properemus: quod Cola Mancua impedie dominum nostrum
corius habere dominium.
De Mrolosis Ecelimi, ex de vaslatione Mancuanorum.
TONDOCAVET insuper 2d se calestium corporum COlLICITUS CXPIOFALOY, AAIO-
logos dininos: prxcipiens eis supputaremenses, sydera contemplari, e signa
caeli consideratione neutissima perserurari: ve indubitanter scire posset, quando Fo-
retcempus ad monendum exercitum opporcunum. Func illi cam ineruendiprinci
pisimperiis oblequentes, diligencer inveltigauerunt Solis Lunagi curtum, planeta-
rummocum, ee signorum effectus: _ arris pericia illustrari, diem de horam e punctu
enidentissimé invenerune. Inguibus invictilmus princeps de Felici processu secu-
2
rus, aduerlus Mancuanos icer orriperer in instanti. Aeille dictis eorum incumbens, in
rbercus p hora prae fixamouit exercicum cum magnitico apparatu. In cuius auxilium venic V. 30
aniemus bertus Palanicinus, vir callidus e acturus, cum Cremonensibus e Placentinis, de a-
lijsecelelix inimicis. Fein simul conorerari, guasi leonesrusiences ad praedictae di-
Arictum Mancux intrauerune, e omnia qua crant in agris succidendo, cuellendo e
comburendovqs ad lacus marginem penicus destruxerune. In iltis angultiis Man.
cuanorum, Colus Marchio Esensis cum Ferrarienlibus e Bononiensibus in corum
auxilium est profectus.
Qualiter legatus introinit in Marchiam per paludes: es de Padua
elorio sessime triumphavit.
rMligicur Ecclinus circa Masschranorum districtionem insisteret vehementer, q
Legatus septitormis Spiritus gratia illustratus, sub poena excommunicationiso-
mnes Marchianos qui eftugerant dominium Fcclini, tam de Veronaquam de Pa-
dua, Vincencia ex Paruisio: omnesq; cruce lionatos in limul congregauir. C ui V ene-
torum reuerenda communitas balictariorum  pecticum, nauium de victualium con
tulic auxilium opporcunum. Ferraria etiam in sublidium Legati quingeneos pedi-
tes deltinauir. Omnibus itags apud currim Barba conoregatis, Legacus innomine
domininostri lelu Chrilti, praedicatione salubri e dulci alloguutione eos contor-
tans, intrauit nauem, de omnesidem Facientes prospero cursu vsque ad Corrigiolam
Deruenerune. Duorum aduentum ve audiuir Ansedilius porectas Padux, Catim prae-
cepic omnes meatus claudi aguarum, re deficiente aqua in alueo Auminis, naves eo. 50
rum in SICCO DenIFIS FCMANOFCNE. Fc confectim cum milicia ex populo rndiquaque
CollectoPlebem Saci incrauic, ibig dispoluic inimicorum impetum cohibere. AC illi
castro Conchadalbari expuonaro, e combulto burgo Capiris sylux _ etiam Bubu-
lenra villas et burgos circumstantes caeperunt plurimum percurbare:omnesq illorit
torricudinem meruebane. Fumc Anledilius admirans illonu audaciam suorumqu
auda.
ra Ecelino
pablicata
Posisa.
coclime so

## Folio 599 — 886285755:0615
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000615.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
CH R ON LIBER II
auidaciam, dimiCta P lebe saci Paduam est reversus, intendens cancim eiuicarem (oll-
sire custodire.
Legatusitag veporevir inmulcis experrus, videns Porestatem prerimorenimie
cerricam Plebem laci vilissime reliquisse: non Fuit contentus cantum Brenue occu-
Passe, sedhabico concilio Capientum dispoluit v(qs PAdLIaI CUM CXCFCIEU PFOPCTArO.
Summoigitur diluculo, dic Lunx duo decimo exeuntis lanuarii, clangore tubarii ex-
ereitu exciraco, armisqe viriliter ab omnibus apprehensis: L egatus ance le deferre te
cicalmae crucis rexillum, quod seguuri unt omnes: omnes animo contidenti de cx-
loauxilium postulantes. Eciter Felicillimum accipientes, omni supellectile prXTeF AF-
10 mainnauibus derelicta, per riam pontis S. Nicolai, circa horam lexram Paduam ve-
locissime pernenerunt. Cum autem ad porram pontis curui venissene custodes, de
curri _ aogeribus burgorum iacula iacientes, illosinoredi Forcicer prohibebant. l’une
Arenui bellatores morris periculum contemnentes, descenderunt in aquam Ruminis
Rrepentes manibus d pedibus per aggerem luperius alcenderunt, de lic de burgisci-
viraris fuoientibus aduerlariis, oloriolam victoriam lunc adexri.
Tunclegacus diuino spiricuinsammatus, alpirare caepit ad expugnationem tam poncisieis
claristimae ciuitaris, Fecitg; die illa e nocte sequenti Cacum FirmilIm UIM PEXPATAYI, LaIISECO
no eadu
ad supponendumionem in porcaponeis, quae dicitur Alcinatus. Er quum iam L. Cg2- cri pot.
tusnouahaberet, Lcelinum cum exerciru in peacedenri dominica aliquanculum à
eo Mancua separatum, e ad redeundum Veronam pararum, Festinanter dic Marris, cir-
cahoram nonam fecit Cacum verlus portam impelli, ignem ad comburenduipsam
citissimeministrari. Ouo Facto, divino Custraganre spiricu porta cudomoimminene
aRamma velocirer est accensa. Punc caepitresonare clansor popuiorum, cohortan-
tium se ad pugnam, clangorgs cubarum, balistarii quoqs Forres dt Ccequentes dirioe.
bane lagictas concraillos qui demuroiacula demictebant. Interioresicaqi combustio.
ne porrae non modicum luntperterrici, exteriores vero audaciores effecti, se alas mu-
ris vndigs apponences, circa horam vespertinam super ciuicatis muros virilirer alcen-
derune. Lunc Anledilius videns captam esse ab aduerlariis ciuirace, cum miliciatu- ansecisia
eam arripiens, per portam lancti loannis csrestus, concice Vicentiam properauit. Vi Padua fa-
30 Etores aurem paucos occidentes, ex qualineminem capientes, spoliare cinitarem co. Pacus.
coconamine luncagoresi. Punc aperti lunt carceres tenebroli: rupta sunc vincula
X cacenae: hinc egrediuntur turbx hominum moribundae, inde procedunE aErO-
nxnobiles, crepidae q puellae, squalore macieqi confecta. Pxcuntpoltremonobiles
pueri excae caci pariter ex castrari, quorum milerandus aspectus ad piarum lacryma-
rum eftutionem oculos intuentium prouocabat. Nullus icaqe viribus hominum ax-
cribuac rictoriam tam Forrissimae ciuiratis, se d soli Deo, qui est in suispertectis operi-
bussloriolus: cuius edliante vireure, Famelici (acuLatoS, et inermes armacos viriliter
denicerunt.
Precex haec tantam sxatiam conculie virtus divina Legato, ve intra quacuor dies
40 non Colum castrum Fcclini, quod erac in angulo ciuicatis, se d eriam omnia caltra quX
crant in Paduano districtu, in plano quam in montibus consticura, ei custodes Eceli-
niprocinus reddidere, praecer castrum Montis Calicis, castrum qu inexpuonabile C a-
laonis. Fama Fuir praeclarx iltius victorix per rniverlam lcaliam dimlgata. Fcelelia
exhoc estrirtureroborata: Cacerdores de Legati constantia glorificabane, omnes q
ipsum predicabane laude dignu, qui hostem invictissimum vicie, e insuperabilem lu-
Perauic. Iplenamq: divina vircure sultulcus, Sulcam esse Capieniam Saliniguerrx in
Facto Ferrarie comprobauic. unc vero in expugnatione Padux, Astrologiam e lor-
cilegia Ecclini cseranistima, luce clarius demonstrauie.
De summa crudelicate Ecelini cum audiuit Paduam esse capram.
NVFEK EA dum hXC Padux FeliCItEFAGCreNtUE, SuperbisimuS Ecelinus a ManeuX
valtatione reuerrens Auenta Nincii cum exercicu pertransibar. FF ecce occurric ei
veloxnuncius reniens à Verona, qui occulce cum cimore maximo ci capeam esse Pa-
duam ab aduerlaciis nunciauie. Tuncille inx Cimabili dolore aC FIIEOTE COMMOTIS,
iussicexercirum fe ltinamcer Duuium pertrantire: curruses deindersq Veronam line

## Folio 600 — 886285755:0616
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000616.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
MON ACHI P ADV A NI
intermillione aGud a SICal L. liC q de duabus dixrisrnam conticiens, omnibus admi.
Eeclixiiin Lancibus _ Feltinationis causam ignorantibus, velociter Veronam peruenie, vbitco-
dus anifeltum, Paduam ad manus inimicorum penitus devenisse. Rudiristis
ruthoribus Paduani caeperunc inconsolabiliter lamentari: tum pro uxoribus e filiis.
cmactto, c ao, de quorum Caru in dilcrimine tanto crancincertitum quod
videbane se in manibus erramni crudelissimi consticuros. Punc infatiabilis homici-
da d dracorenenolus addens aflictionem, atlictis, praeter aliquos sccleratos prace.
pic capi omnes penicus Paduanos, quorum numerus ad duodecim milliahominum
perrinsebat, iplosq compedibus alligatos includifecic in carceribus tenebrolis: quos
omnestame ee aliis suppliciis milerabilicer incertecit. Uerum praecepic, quod liali-
quis Paduanus in Fusa tuisser deprehensus, concinuo manibus es pedibus priuaretur.
Mulei icaqi cali paenapuniriiacebant in agris d viis prostrati: ad quorum horrendos
rugicus ralidosqi clamores nullus propterrimorem erranni commorusmilericordia
ansedisim Rectebatur. Tunc etiam Ansedilium Cororis sux Eilium, grauissimis catenis compe.
dibus alligauir, imponens quod non bene Paduam custodiuisser. Sed crudelis e im-
Pecyrantie, cul oallbuis Padux captionem, concraquem nulla porestla-
piencia ee scientia praevalere: Non enim in mulcicudine bellatorum e Facali constel
lacione, in quibus contidis, obcinetur rict oria pexliorum: Se d diuinx roluntatis arbi-
erio omnia disponuncur. Salcem ad hoc credendum; opessime hominum, cc indu.
cac, quodperpopulum concempribilem ex egenum, quem pronihilo reputabas, di- 20
vino iudicio lubico Paduam municistimam amilisti: quod per anni spacium possetie.
ri minime credidisses. Si cota consurrexisser conra ce milicia Callicana, iu crede.
basinimicosabinoressu Marchix prohibere, Aunios deliccando. Sed Dominusmi.
liciam cuam in capur cuum convercie, eos siccis pedibus ad Paduana maenia perdu
cendo. Delinc icaqui minicter sacana, deline aduersus mundi opiticem infanire: sci
ens, quoddurum est, concra Omniporentis stimulum calcitrare.
Post menlem aurem à captione Padux, cum cinicas aquarum beneticio pluri-
mum indigeret, quod in districtu Vicentino grannus Fccerac claustra, ne verlus Pa.
duam emanaren: Legacus ad destruendum pra dicta obstacula cum exercicu pro-
perauic. Duodquum audister Porestas Vicentix, occurrir eis audacirer cum militia 30
Vicencina. Frinico cerramine, Poreltas ex mulcicum conobiles viri in praelio cecide.
rum, omnesq, alii curpicer sunc Fugati, tractisqi claudtris aquaruI, L. OGATUIS CUI CXEF.
ciru Paduam est reversus.
Desedicione exercitus Lepati.
DOSFhaec circa ineroicum AugML, LegatuS cum magno exercitu verlus Vicenia
eguicace, Perue; aa bursum cultodix, vbi estancrum mirabile ad videndum:
Tumulius ibiG: (UNCCKOrEX inter princiPes contentiones e quaectiones diverx. Principia Fue.
cerrorqu in runcilta, quod Bononienles, ae quibus erac in exercirutam militum quam pedicum
Poi. Maxima mulcitudo, verh inscationem, dixerune, Senollerlera procedere: imo vo- 40
lebancadpropriaremcare. Videns aurem Legatus in exercitu esse dissensionesmul-
cimodas animorum, quasnon porerat mirisare, Paduam prorinus estrevertus. B0-
nonienses aurem qui cum magno feruore venerant in Marchiam ad L egatum, in-
ventis friuolis occalionibus ignominiose ad pacriam redicrunt.
Qualiter Ecelinus venit cum exercitu circa Paduam.
600
aduanos
Verona in
centos,
Soloras.
hEce
muncula
luricer va
qua
xerCAT
cius
bus, vbi fautores habebac, milicibus e balictariis congresaris, cum ingenti multicudi- 50
ne bellatorum contra Paduam est profectus. Cuius cerribilem aduencum L eratuS
de Marchio cognoscentes, de puonandum campestri praelio cum ranno impares
viribus se videntes, Follacum circa burgos P aduxe, a parce occidentali cum lummate
Stinacioneheri praeceperunt, ad turencis Ecelini impetum cohibendum. Et concité
TIS corniriS EcelinuS adaCIOE CHECLUIS, LWILILIIM LEI ALHTALCILCHIS, Aet LCCNDeraN.
dum Paduan Velalal apians Piccca piccioactonuS LoBargIZ HnI-
Vene

## Folio 601 — 886285755:0617
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000617.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
C HRON. LIBEK
Venerias, Ferrariam L Mralulam nuncios dirigences, colleserunt in vnum milicum eadua ab
ex pedicum non modicam quanticacem. Pacriarcha eciam Aquileiensis cum decenri 
locietate in eorum venire auxilium Festinauir. Castrametatus est aurem Pcelinus
cum valido exerciru iuxta Fossatum, direxic q Erequeter luas acies copiolas ante ince:
nia ciuitatis, veimrinsecos ad praelia provocaret. Sedipli caure dimilerunt cum ad
Cuum libicum inlanire. Nam circa quinque millia hominum in luo exercicu dicitue
habuisse. Legatus vero de Marchio cum praelatis e lacerdoribus, de leviris nun-
quam ad duomillia peruenerunt. Legatus aurem vir constantistimus, veadciuita-
tis detentionem ciues pauidos animarer, in monasterio sancti Benedicti, IuXta FONA-
10 tum, die noctuqs suam constituie mansionem, aliis principibus intra muros Padux
relidencibusprae cimore. Videnstandem cyrannus Furibundus se contra ciuitarem
nonposse in aliquo praualere, nec ad moncem Silicem sibi parere accessum, vbi ca solur
120
Arum Fortistimum a luis custodibus tenebatur, Veronam Frustratus luo delyderio est raduan
reverlus: nec addidir vlera tines Paduc cum exercicu ineroire: imo Paduani Frequen. obsidso.
terlocaci lubdica ririlirer impusnabanE.
Funccemporis, certio die intrantis Auoulti, dominus toannes exilcopus Padua-
nus, veniens a Komana curia, vbi pastoralem promeruit dignitarem, a clero _ popu-
1o Paduanohonorabilicer cA sulc epcus, et a porea praci vles; ad maiorem cccleliam
procectionaliter eA dedluctus.
Dereconciliatione Brixia.
NNo Domini M. CC. L. VFF, exhortatione paricer de pracepto legati ledis ApO
=Aolicx, Frater Lleimerardus de ordine Prxedicacorum, vir venerabilis, a tam in
Theologia quam Phylica Scienria plurimum erudicus, Critollinum Brixix poresta
rem ee alios optimatesica dulei ex Facunda eloquencia micigauic, quod illi, qui de Par
re Fcclelix in praedicta ciuitare fuerant vinculati, a vinculis absoluri, de luis lunc pol-
sessionibusrelticui. Ouofacto, Legatus exponens se magno periculo, propterin
Cdiasmalignorum, lacenter de Mlanrua cum paucis Brixiam eAt protectus, e ibidem
30 aliquor diebus relidens, ica suo dulci colloquio Brixienlium animos reconciliauic.
quodips similiterpromilerurmore solito in denorione eccle lix perman suros. Duod
audiens Ecelinus de Palauicinus ecclelix inimici, Frustrari spe lua, Cunt non modi
cum concurbati.
Eodem anno Papienses primo, _ Placentini secundo iuoum Vberri Palaui- Paxienses
elacen
cini a luis cervicibus virilirer excusserunt. Nam licut Ecclinus in Marchia, ica ille uns casa
superparcem Federici in cinicacibus Lombardix cyrannidem exerccbat.
hanoru
Peridemcempus castrum montis Silicis, de castrum alcilsimum Calaonis reddi-currunc.
ca (unMarchionia custodibus Fcelini. FF sic eius porencia de Paduano districtu est NP.
Denitus excirpata.
Sub praecedenti annorum curriculo Albricus de Romano, qui multos annos
inexorabilem discordiam habuerat cum Fratre suo Lcelino, Dei, ee hominum ini- albricus de
Romano E
nico, inventis quibuldam occasionibus ab Ecclelix devorione recedens, Con- celino fra
scederatus est cum codem. Ciuicatem aucem Faruilium in suam retinuir poteinreconcis
Marem.
c
De discoraia in elecitone.
Frilonibus in bello rege Alemannix Ciuilelmo. Comsctum FMicipes adc.
Vn praedicta tam in Lombardia quam in Marchia gerereNtuE, intertecto à
s0 lectionem more Colito Faciendam. Cum igitur eractarent de Principe idoneo eli-
gendo, humani generis inimicus leminauic ziz ania incer cos. Nam quidam comi Xichardus
alemanniam tellinancer, e de allentu quorundam Principum capiri (UO res 
tem Ricardum, trarrem regis Angsix, regem LLICMTAMIMa elegerUNE: alii vero su
voca inregem Caltellae penitus transtulerunt. Comes aurem Ricardus alcendit in Hispanus

## Folio 602 — 886285755:0618
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000618.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
nam curiam destinauit, pro contirmac à lummo Pontiticeimpetranda. Scd do-
minus l’apa in parcem aliquam decAnare, ne torte pax ccclelix curbaretur, de consi-
lio Carciralium, lub specie deliberadi, dictulic super guactione tancorum principum
denia La OZ atC.
Qualiter pars eclescae suos aduersarios in Brixia superanit.
NAO Domini M. CC. LVFFC cum mulei clarissimi viri de Brixia exalcationem
sancta Mactis ecelelix attectantes, cyrannidem aduerla partis patienter per bien-
nium colerasse. CalsuMu istrenui e clari, sese periculo exponere porius c. 10
legerunt quam rehementissime continue cruciari. Pimebant enim quoridie, ne a
luis aduerlariis in manus pertidi Fcelini Brixiaeraderetur. Punc lacenter ad Lega-
tum _ Marchionem, quicune erane Padux, procxerciru ordinando conrra peltite.
rum Ecclinum nuncios direxerunt: ip (os actentius exorantes, vr paratiessent cis prae-
Stare subsidium in dic praetixo, in quo suos dispoluerat invadere inimicos. Ac illi
eorum precibus libentissime annuentes, in cempore allignato magnitice in corum
Casariano. auxilium perrexerunt. Prxe dicti vero tideles ecclelix vepocentes viri, prouidi, _ ex-
Perti, cimentes plurimum, ne pars aduer(a eorum deprimeret audaciam per aliquam
rmiur. Coniecturam, de habita occasiore pessimum F.celinum ex Palauicinum in luum au-
xilium convocaret: duobus dicbus ante terminum consticutum, (c cundo scilicet dic 20
exeuntis Aprilis, circa Solis occalum, arma lubito capientes, moreleonum audaces,
inimicos ririlicer inualerume, cosq per toram noctem Forciter expugnantes, anteho-
ram certiam dici sequentis, plenistimam de iplis victoriam lunt adepti, ae Fere orines
autores scelerum. Scritolinum etiam porestatem Brixix capientes, eosin vincula co-
ieCerUnE. Comesitagi lancti Bonitacii, cgregix indolis adolescens. paterna probica-
tisimpiserimicator, audiens Brixienles esse sub armis, cum parre milicix Mancuanx
inamicorum auxilium continuo est profectus. Post veroeres dies Legatus ex Mar-
Chio in manu ralida Brixiam intrauerunt, _ ibidem ramdiu stererunt, doncc o
mnia tuere dispolica, secundum beneplacicum amicorum.
FIxcitaq audientes F celinus d Palauicinus, Paritex tremverunE. F.Xpalluit eo- 30
rum tacies eabiic intellectus, omnesque corum tautores pertoram L ombardiam ca
Pira in cerram prxecristicia deiccerum. Potaenim spesillorum d deliderium erac Bri-
xiam obtinere, quod periplam vires relumere d inimicos deprimere, toriusq; asse-
qui sperabane dominium Lombardix. Dominus aurem, sccundum propheticum
Termonem, ligna Faciensirrita dininorum, ee vertenshariolos infurorem, idolarriam
Fcelini d Palauicini, qui planetas e ligna caeli pro numine venerabantur, lux po-
Carcasm. Tentix brachio prostrauic, pariter e contudic. Non enim Omniporens planeris con-
tulic deitatem, nec eorum moribus suam porentiam alligauic, le din le rerinuir pleni
rudinem porestaris. Repucandi ergo lunctatui d inlani, quitotam spemluam in con-
Stellationibuspoluerune, de creatorem omnium contra se non timene quocidie luis 40
Sceleribusprouocare. Dominusigicur sinobisadiuror, ex noncimebimus quidno-
bisEaciarc Macs, Luxicer de SacuTUS.
NL ON A CHI P A D V A N D
Alemannix diadema imponi curavit. Vcerque vero electus suos legatos ad R oma.
De commoliora Cirema.
Brexia op
in eseude
Trolosos
Mecolanenlium dilcordias calnclas. Cum ena el piu abod
busX Peccaris. Nam quum per multorum annorum circumuolutiones Creme do-
minium habuissene, de proprer hoc inter iplos e Cremonenles inexorabilis dilcordia
exciciset, ex quamulca millia hominum ex veragi parie, in diuerlis bellorum congrel. so
Sionibus, perierune: his eamen remporibus Cremacaliter est ad MANUS C FCMONCU-
tium deuoluta. Ouidam namqs porens de Cremonenlibus, contra quoldam luos
aduerlarios ex eodem oppido zelomalicix concitati, C remonenles ee Palavicinum
in suum auxilium vocauerune, de expulla parte aduerla, se limul cum parria Crero.
nenlium dominio lubdiderunt.
GACEISiraq Brixix prospere ordinaris, L exatus perrexic Mediolanum, ve sedaret
rec, maonum inforcunium accidu Ccolalieibus, Corlim exigentibus dillentioni
Quae

## Folio 603 — 886285755:0619
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000619.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
 IL. L 
Ll.
LIBEK II.
Qualiter Paduani Zeuronicorum miliriam superauerunt.
ODenxcempore, lelio scilicer die Tulii exeuncis, Marchio ee milicia Paduanair
Calmpeltribus Balliani, miliciam Fcuconicorum, soldum recipiencium a pertido eadvanor.
Ecelino, viriliter prostrauerume, magnam q prxedam deiplorum lpoliishabuerune. In
Ecelo
iltorum quippe imperuola vireure crrannusmaxime contidebat, quorum tretus au-num.
xilio ee cuccla, netanda ex inaudica scelera coro dominis lui cempore audactissime
perpecrauic. Et quid malinon operatur auri tames penicus exceranda : Isti enim pro-
bacissimi Leuronici, animarum luarum de corporum solidissimi renditores, ita crat
Ecelini pecunia excaecari, quod nec sencentia excommunicarioniS, RCCFCrROTCNON
parcentium oladiorum auelliab E celinihorribili oblequio poruerunt. Vnde a victo.
ribus relur ouesoccilionis LMEMCTIIS repUTAEI.
Qualiter Lanuenses a renetis sun superati.
TIs cemporibus cum Tanuenses V enetorum animos granicer offendissent in eiui
eare Reconitana, quae antiquitus Prolemaida dicebatur, vbi communiternego.
ciacores dictarum vebium habitabane: Veneri vlcilei luasiniurias cuxiences, ex pro
nihilomaris pericula dc expenlarum magnicudinem repuranres, dummodo vale-
rene(e de aduerlariis rindicare, classem in manu ralida in Syriam direxerumt: de cam
2o nauali praelio quam campeltri lanvenses viriliter expugnances, capris multis naui-
busbellicis, de reliquis in tugam converlis, cuersa limul curremunicissima, e in va-
sticare holtili, cunetis eorum domibus delolaris, ip los de cinirare Acconicana penitus
exputerunt.
Oualiter Fcelinus habuit Brixiam, ex de captione Lecati.
DRorxeR innumerabilium inundacionem malorum, absorbencium intellectum.
horreret animuscemporum noctrorum calamirares ex ruinas perlequi leriarim.
Vigincienim anni sune velcirca, quod occatione sedis apostoliex ac Imperialis, Can-
Suis lcalicus effunditur relut aqua, d conrra Romanam cccleliam crrannorum per-
50 tidia debacchacur. Etnunccum purabamus perniciolorum hominum porentiam 2-
lignantulum diminutam, rursum prosperitace inopinabili contortati, ad sydera ex-
tolluntur. Denique cum Legatus cum exercieu Brixienlium de militia Mancuana
Palanicino e Cremonensibus occurrisser, qui suggectione pertidi F cclini duo castra
Brixix inuaserane, iuxta Aumen Olei constiiura: Tunc F. celinus, qui vsq. in senectarm clu
B senium a maliria non celsauic, rndiq, militia congresata, subito de oppido Pilcariz. Palamcn
innoctis crepulculoiter arripuir, in summo diluculo, dic Veneris, secundo excuntis exercuun
Augulti, cransiens Oleum, exercirui Cremonentium le adiunxic.
Audiens aurem Legatus rires holtium augmentatas, se d incremencinesciens
quancicarem: habico consilio lapiencum, voluie in caltrum Crambarx cum exercitu
40 introire, ae sic in curo locoamicorum auxilium expectare. Sed vicit hoc salubre con-
Elium cemericas mulcicudinis, obstinare dicencis: Porius esse dimicandum cumho-
Rtibus, quam adlaribula diverrendum. Ponorabanrenim tam Legacus quam alii, ve
poremale custodientes rias, per quastransire porerant inimici, Lcelinum cum vni-
verla milicia Marchiana, in nocte pracedente personalicer aduenisse. Dumigitur di-
versi diversa sentirent (nam Forrissimos quoq: milites subita bella Conturbant) Rce
ounesc.
linus de Palanicinus Aumen Olei velociter eran (euntes, contra Adeles ecclelix acies
corinuo direxerunc. Frruncincaeperunc acies F celiniprius abscondire, dilacari, ee cius
vexilla morriferarecoonolci. Cernencesigitur perlequurores ccclelia Legaru de Bri-
xienles compararione sirihabere militum paucicarem, sinc dilacione iplorum exerci-
s0 cum cerribilicerinvaserunt. Tunc Brixienses inopinabilem inimicorum mulcicudi-
nemintuentes, perterriti vehementer, in Fugam protinus sunt conversi, caprague est
gar p
exeorum populomaxima mulcitudo, e (quod non line dolore dicimus vehemen. pa in Ecels
1i) captus est Legacus, _x cum cocpilcopus Veronenlis, nec non Porestas ManeuX, ac n porestase
mulii ali probi viri. Brixiemles qui remanterant ad custodiam ciuicatis, de qui de uonos.

## Folio 604 — 886285755:0620
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000620.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
M O N A C HI P AD V AH
caltris ad rrbem contuserane, cimore lubitaneo exccecari, sine ictu gladii d Cagiuca,
eriniu F. uisimo omnium rannorum P.celino scilicet e Palauicino, Brixiatm protinuSera
no resti. Merune. Mulei vero nobiles _ eriam populares, d Ppilcopus cum clero ciuitare
relictatugerunc à Facicinimiei, Caluare personas incanro diserimine solummodo cu
pienres.
Porrodetam subita Brixix amissione de de caprione Lesaci, viri constancistimide
sidei feruore accensi, qui assidue pro ecclelix libereare concra cyrannorum rabiem,
ab adolescentia v (que aa senecturem exponendo se diversis periculis, laborauie. Non-
nulli plurimum concurbaci ceeperune _ conqueri rehementer ex mirari, quod di-
vina prouidentiatantorempore permitrie cccleliam sic aftligi, d impios ralidé pro- 10
sperari. Sed absque dubio istas querelas paruicas hdeiineroducir. Cum enim lcia-
ussanctissimum Poliam occilum a Pagictariis Pharaonis, Perrum Paulumque Ne-
ronis imperio interemptos, ee (rrdchominibus raccamus) cum Deitilium cogno-
Ccamus crucis ignominiam perculiste, parux hdei a nobis luric merico existimandi,
qui Felices puranerrannos e rrbium lubuertores, quin prosperitate ictius seculi de
deliciis pertruuntur: cum concinuus succellusremporalium xecerna damnacionisin-
dicium esse comprobetur. Sed e in praesenei legimusmaximos grrannorum mile.
tabilem exicum habuisse. Nam Cyrus, polt dominium Orientis a regina Scriha-
rum lesicur decollatus: reneno Babylonico magnus periic Alexander, e C xlar Sc.
nacorum gladiis est contolsus. Frmine non csmanus Domini abbrcuiata, ve lalua- 20
renequeat leruos luos: Sed peccaris hominum exigentibus permirtit aliguantorem
Poreinlanire, ee ccclesiam suam in cribulationum curbine Auctuare. Dimisis ita
que dubicationibus de regimine Crearoris, iactemus noltrum in Dominum cogica-
cum, quipostrempectacem cranquillum Facic, et poct lacrymationem exultationem
infundic.
d
Qyaliter inter Cremonenses e. Fcelinum discordia est exoria.
NNO VOIIIIM. CC. LLX, Postquam Brixia miserabiliter ab hoctibus cRlub-
acta: E celinus impatiens conlortis, nullum volens habere parem, Marchionem
Palavicinu d Cremonenses, quos habuerat socios _x in belli diserimine _ in Fam ex- 30
cellentivictoria, a dominio capex rrbis paulatim exclusic, ex sic ipse Solus Brixiam et
eius districtum obrinuie, praerer caltrum Vrceorum, quod tideles ccclelix viriliter
detendebant. Tandem Cremonenses mulcis iniuriis ab eo (xpius Cimulati, le cor-
nentes delusos, ex nullam reilicarem, ve sperabane, de canta victoria CoseguuEOS, COn-
cracyrannidem nequissimi Principis vehementissime sunc commori: d perluaden-
ces Boloni de Doaria, ciui Cremonenli nobili d poreni, qui exolam habebac mali-
ner Pala tiam Fcclini, Marchio Palauicinus e Cremonenles rehemensodium, quod quori-
vicinum Cs dic conceperant contrahominem sceleratum, verbis e factis cuidentissimé ostende-
reincaperunt. Scacimqs deliberaro consilio ad Mlarehionem PCenlem de Mantua
nosmincios dirigentes, pacem ex locierarem inter se Armissimam Racuerune, quod 40
Conspiraso. Vnanimiter conira crrannum crudelissimum dimicarene, libi invicem ardenti ani-
mopromicences. Mediante aurem insuper industria Bolonis de Douaria, qui vigi-
lani Ctudio cositabat, qualicer posset Leonem indomicum de Ferocissimum edoma-
re anriquissima illa dx inexorabilis discordia Mediolamensium de C remonensium est
sedata: Factaq; Fuit cum summo saudio veriusque civicatis pax tirmitsima inter cos.
Namgs prudencissimus Bolo modis omnibus procurabac, omnem viam contrahen.
diamicitiam e augmencandi vires, praecludere Ecclino. Sicg; Factum est Domino
cooperante, quinouit investisabilimodo electos deprimere, e de luco Fccis crigeron
delalure propria desperantes, quod pars maxima Lombardix corde roluntario ad-
versusinimicum Dei ee hominum coniurauic. Femerico hoc à Domino est proui- s0
Cum, veessene manus omnium contra cum, cuius manus impie genushominum af-
Aixerune. Ipse namquecurbauiccerram, concussicreena, incertecit populos, d ciui-
tates plurimas delolauit. Nam quali horcus volupearis erac Marehia Paruilina,
priusquam eiuscyranmidi subderetur. Scd postquam Fuicabeo addicta, comparatio.
DEM
+
parcare
cimalea
EccloM
In Ecelon

## Folio 605 — 886285755:0621
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000621.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
CHR ON. L IBF R I
Riepriorisstatus, videtur esse quah heremi Colitudo. Festantur hoc ruinx ciuica.
cum, villarum paricer es castrorum. Nec cilusticere videbatur regione sibi subdicam
dissipare, (ed Lcsatosmicebat ad exteras nationes, ve contra Rormanam ecclesiam
_ ciussideles Reges orbis ex principes concirarer. Nuniinam qe ipsius (olliciri d ve Feclinie
locesperciuerlasprovincias discurrebant: nunc ibane ad curiam maximi Federici: balents
nunc ad principes Alemannix, ad seditionem ex dilcordiam excirandam: nunc ad insenium
resem Vngarix, proamiciria obtinenda: nec non ad Forcillimum regem C astelIX
persebane, cuicegnum lcalicum Ceminator dilcordixe promitrebat: ve si heri posset
tocum mundum aduersus ecclelIA PFOUOCAFEL. Cor liquidem impisssimi E celini,
0 erae continue quasimare feruens, quod quielcere nunguam porest. Nilenim mali
pucabacesse actum, cum quid superessetagendum. Vndemodis omnibus assidue
cogitabat, cum instancia rehementi addere malum malo, d iniquitarem super ini-
quitatem apponere, quam cimensne cempus sibi deticeret, ad suas machinationes
e dololicares inopinabiles opere adimplendas. Hlis ica breuiter exatatis, ad deleri-
bendum cyrannidis eius exirum aCCCdAUS.
Dualiver caprus fuir persidus Ecelinus.
Nroicaqs revoluro polquam Brixiam obrinuerac, Ecelimiscirea principium
Seprembris, iple conereg auic exercitum copiolum, proceticq de Brixia in ma-
nuvalida, _ caltrametacus est in campeltribus Vrceorum, _ Omnia GuX CITCAPEX-
dictum castrum in aoris tuerane, devaltauir. Ouo audiro. Cremonenles amicis castrum
ncer
vndique convocaris, exiuerune rnanimicer conraeum, e iuxta Sucinum caltrum rocorro eri-
suum centoria poluerunt. In quorum auxilium Mancuani e Ferrarienles cum rienso.
Marchione Estensi magnitice sunc profecti. Mediolarienses etiam contra lupum
rapacissimum venire communiter prommilerunt. Cum ergo esene in simul Congre-
saci, caeperunpraeparare se adponces super Aumen Olei Fabricandos, veposenere-
niencibus Mediolanensibus rransire ad cyrannum pertidum inuadendum. Interca
dumhoctacere molirentur: Fcclinus, cuimille arres inerant milleqi modi nocen-
30 di suismachinationibus _ perluasionibus traudulentis quoldam magnares Medio
lanicorruperat, suum populum odiences, qui firmiter promilerune ei luam cradere
ciuirarem, ex prohuius rei securitate proprios etiam Alios iphi obsides rradiderunt.
Ouorum promissionibusincum benscrannus cupidus dominandi, cor luum in su
perbiam elevanir, quod eratruinae praelagium imminentis. Et denocte conturgens,
decampeltribus Vrceorum iussir populum redire Brixiam Festinanter. Iple vero
cum octomillibushominum equestrium, in quibus cranceria millia electorum mi- Eceliniu
redoolant
litum, velociter quali aquilxe volantes ad eleam, per ponrem Palla Z. Oli, Aumen Olei perrs, prodsi
Pertranliuie: veniensque ad Aduam Auuium, iplum limilicer ince su principali trans. corie ea oc
uadauir. Ibique occurrunt pacrixe prodicores: quibus allumpris verlus Mediola cupaturu.
40 num ire cum summo gaudio minister diaboli festinabat, a quo, peceatis exigenti
bus, licur bos ad victimam ducebatur. Iplo itaque Mediolanum pergento, ccon-
era Mlarcinus de Lacuro, vir Capiens ex alturus, corius populi Mcdiolanensis capita-
neus e detenlor, de Mediolano cum exercitu crat coressus, e in Cromonenlium
auxilium veniebat. Praecurrensisitur nuncius, quem Bergomenles quidam amici
ccclelix direxerun, nunciauic Mlarcino cremendum aduentum forrilsimi Ecclini.
Dui quum audisser, quod crudelissimus praedo ad obcinendum Mediolanum cum
exercitu adueniret, obstuxuie veliementer, revertensque velocistime, vertus MC. Mediola-
pensis pre
diolanum (Domino Facience, sine quo Frultra vigilant qui cultodiune ciuitatem) duio exiin
peruenit, anre pessimum Ecclinum. De Marcini verostrenuissimi viri Cubitaneo surcur.
50 aduentu exterriri sune patrix proditores. Alii vero ciues ranti viri pexesentia robo-
raci, ad relistendum cyranno se viriliter paraUCTUNE. FC Sic dissipacum est consilium
MaliBColul.
ed e
Videno ractie Petetiotuo to trad daleatao dl pllelatad, Fs ii ta

## Folio 606 — 886285755:0622
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000622.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
608
HIONRCMI PADVANI
existimauerat accidisse: ad invadendum nobilistimum Burgum Modoitix le
converrit. Sed Burgenses armis altumpris ipsum intrare minim epermilerunt. C a.
Arum etiam Pritii voluit occupare: Sed e inde penitus est repuluS. Burgum Fa.
men dictiloci obtinuie, iplumq; crudeliter concremauic. Pandem necessitate com-
Dulsus Vicum. mercariinerauie, ibiq. scuissimuspredorerrarum suam intelicem con-
Picuie mansionem.
Cognolcentes igitur Cremonenses de Manmani de eorum locii norissimum
volatum cemerarii Fcelini, rnanimiter moventes castra, rsque ad Aumen Aduam
eius veltigia lunc lequuti: figentesq; tentoria iuxta locum per quem trantiuie insa-
tiabilis homicida, Fecerum cum summa diligentia pontes _e vacta Auminis custodi 10
ri, ne aliquo modo serpenstortuolus polset absque periculo ad propria remmeare. Me-
diolanen es etiam ex alia parte ralidum exercicum congregantes, in praelium proce.
deredisponebane. Sedhoc corum animos ad bellandum promprissimos refere-
bat, quod capiraneos e rauassores de crimine proditionis (uspectoshabebant. Ouo-
rum impetum Ecclinus plurimum expauelcens, maxime cum videret le a prodito-
ribus quotidic derelinqui:  Burgo, in quo cratconclulus, non permiccebat luosmi-
lireslonoinseuarari. Sed necibidem diutius porerat residero: ne omnino deficien.
cibus rictualibus, tamis angustia exercitus premeretur.
Elisira se habentibus concurbari suntnobiles Brixix: robustos Veronx obrinuit 2D
cremor: obrigierun omnes milices Ecelini, tam animoli l’euronici quam Lacini.
Tuncetiam cerrefactus est corde draco renenosus, cernens se ab inimicis rndique
coarctatum: nimiogs rimoreterritus non erac aulus cum Mediolanen sibus dimica-
re iplorum muleicudinem pertime(cens: sed vertus ad Aduam indevenerat, deli-
beraco consilio direxit subito iter luum. Sperabac namquernum de duobus, licet
inimici starent ex aduerlo, aut viam sibi gladiis apcrire, autForre per medias aciesbel.
latorum fugx remedium invenire. Cumigicur ad poncem Adux peruenisset, inve.
nicipsum ab aduerlariis occupatum: Xx dum ad expuonandum poncem luosfortiter
horraretur: quidam lagictam dirigens in incerrum, cum in pede graniter vulnera-
uit. Dua percustione plurimum cstcurbatus, cum quod invereratus exat dierum ma- 30
lorum: cum quod in tanto periculo constiturus, prae dolore rulneris non poterat
limpide cogitare, quid esset expediens, quid nociuum. Impugnatione itaque pon-
tisdimissa, tremebundushomicida, magis cogirans de tuox peaelidio, quam de acie
ordinanda, Festinanter ad radum Ruminis properauit, ip lumes relocirer nullo im-
Dediente exercit pereran (init.
Junc Marchio Palauicinus, de nobilis Boso de Douaria cum Cremonen sibus,
pugna in. Mruliter illultris Marchio Fstenlis cum Mancuanis _ Ferrarienlibus iplum viriliter
Medo Mualerine, ejusque aciem fortissimam irrumpentes, terribilem leonem cum ma-
onoimpetu rapuerun. Electi aurem milices ejus mulcicudini aduerlariorum reli- +
Stere non ralentes, in fugam procinus sunt conversi, ex sc manus hoctium cuale-
rUnE. Auctores vero Fuex Brixienses dicuncur principalirer extitisse. Multi aurem
capri lune de iplius exercitu, pauci vero gladio perierunt. Tunc reuera exultaue-
runc victores capra praeda, quando electorum armorum eecquorum, e praedolx
Iupellectilis spolia dinidebant. Supremum vero ec inxltimabile gaudium erat cun-
Atis, quodcarnit ex diabolierat captus, qui nec viris grandanis, nec mulicribus e pre
smancibus, nec intantibus de balburientibus rnquam voluit milereri
rEcel
nenses.
Lolcquam aurem rumor inlonuit pel laelcnu, Guoapusclat peas
celinus: a vocibus clamantium populorum, a Srepitu concurrentium equorum ee 50
clangore cubarum, terra cremere ridebatur. Omnes quippe cercarim currebant,
ad diaboli monstrum de Satanx spectaculum incuendum. Ilta itaque victoriaeri.
umphalis, a cunctis populis recolenda, dic labbato, quarto excuntis Seprembris,
in quo testum Coma X Damiani mactyrum CctebcaIE, pr opC Auium Aduam est
DAEFaEA
Ecelinus
ralio
er

## Folio 607 — 886285755:0623
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000623.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
C HIR O H.
LIBE R
PATEATA. IbI PCrICTUNE aLH Cnica F. Cclini: ibi bellorum Cxua tempestas, iubente DO.
mino, conquieuit. Lunc Omnipocens aures sux ineffabilis milericordix inclina-
uic reaudirer semicus compedicorum, ex filios inceremprorum ab ergastulislibera-
ret. Pic iquidem ictam memorialem, in qua verecalorum cacarractx apertX, et
visceramilericordix Dei nostri largirer afluxerunt, deber omnis lralia, imorniuer
siqui Christiana protessione censencur, merico celebrare, in qua Dominus opera-
cusestlalarem in medio L ombardix caputmalorum cum luis lacellitibus mirabilicer
prosternendo. Puncvere perculsic Dominus derestabilem Philisteum, ee abstulic op-
probrium sradissimum de populo Christiano. Fclicer Dauid prophiera prohibuerie
10 ne saulis de Lonachxe occisio annunciarerr in Creth, de in compitis Alcalonis: caulam
camen racionabilem alsignauic, ne lc. Philistinorum filix lxecarentur,  augeretur cul.
cusabominabilisidolorum. Stragem camen Pcclinilecure audiar omnisterra e ple-
nicudo eius, inlulxe d habitatores carum, ve diuina maiestatis porentia vbigue orco-
mnium praedicetur: cui victoria ilta estrocalicer adscribenda, non viribushiominum
aut estectibus planetarum. Ouianon Caluauerunt detanco periculo Ecelinum augu.
res cali, castra eius sequentes: qui contemplabantur sydera e supputabantmenles,
reci rentura cerrissim enunciarent. Sedreuera parcendum esteis, quod cam oravil- Sareasmu
limopralio imminente, adaequare planetas, accipere Astrolabium, d studere inta-
bulis ACtronomix minime poruerun: vel Forre in tam graui dilerimine puonae plus
20 in equorum relocitate, quam in planetarum auxilio contidebant. Frne aliquisigna.
rusiltius nesocii valear dicere in Fucuro, magistrum scclerum de talibus non curalle:
cora Marchiaincestimonium deducatur, qua vidit in cius curia plures AAronOmOS
magnitice honoratos: magistrum scilicee Salionem canonicum Paduanum, de Ri- Ecclini
prandinum Veronenlem. Cidonem de Bonaco Astronomum Foroliuien (em, Pau troloet
lum cca SalaCeCum barba prolixa, qui de Baldach renic, a remoris videlicee
tinibus cieulis: qi catitorigine quam aspectu es actu esse alrer Balaam anobisme.
rico ridebacur.
Demorte persidi E celini.
Vu Ecclimus (vepraedictum est) in manus hostium incidisset, ex elet in praelio
erauirer rulneratus, Succimum à Cremonenlibus es deductus: ibigs post paucos
dies, cuntere septuagints CMCcannorum, nullamq: prolem haberet, dehciensmor-
uus est in pellimalenecture. Fchac animaduertione adeo est digne punitus, re in
morte oblivilceretur sui, Cacramenta ccclehraltica derestando, qui dum viveret im-
memortuir Dei. Inpraedicto rero castro corpus eius esteraditum sepulturx. Pius
aurem animam infelicem, onustam pondere peceacorum, daemones absqe dubior2.
puëre, dc cam in protundum interni, rbiescumulcustormentorum ee nullaredem- Ecclini po
Prio, proiccere. IAx Fuit tinis viex ac crrannidis F celini. IAxe vero fueruneciuitates su-sencia in
ercho
10 per quas exercuirrannidem inaudicam: Verona, Vicentia, Padua, Paruilium, Fal. Farusina
trum, Lridencum ee Brixia. Omnia enim caltra epilcopatus  Cenetensis luae subdi-x forie Co-
diepocestari. Padlua vero _x Fridentum anre morrem iplius ab eius iniguis manibus mensis.
cualerunt. Perrriginta quatuor fere annorum curriculum, exclulo Comire S. Boni-
Facii cum suisamicis Veronam obtinuie riolenter: _ candem civicaris potentia ex-
altacus, excellentis principis Federiciamicitiam acquiliue: cuius Fretus vireute, cun-
Etam sibi Marchiam subiugavit. Iplius quippemaliona instigatione IMDCrACOFPO-
cencissimus Federicus, cui praebuiricte crrannus ineroirum in lealiam per Veronam.
violenter conculsis viribus corius Imperii Lombardiam voluic obtinere: cuius rei
caula inter Romanam cccleliam e imperium inexorabilis dilcordia cstexOrta, pro-
5o per quam mulcamillia hominum in diuerlismundiparcibus perierune: horumma
lorum capue, medium de hnis encicicpertidus L. celinus.
latites Ledt Imotam persict Lceunt sacta est Pato a
Marchiarmiuersa.

## Folio 608 — 886285755:0624
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000624.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
M O N A CHIL P A D V ANI
R MA IBiturprae dictae victorix per vrbes tralix decurrence, omnespopuliderul.
nacyranni mirabilicer exulcabane, divinx vircuris pocentiam collaudantes. Non
fuit ica generalis laeritia ex commune cripudium a multis recro temporibus in ciuita-
cibus Lombardixe. Tunc Vicencini his rumoribus excicati, confectim luos ciues, qui
Fugerane a facie cerribilis F celini, _ Padux relidebane, re redirene Vicentiam rosa-
vecHIME: _ sic omnes ad propria lunc versi. Similiter Felcrensis exilcopus ex Adcles
ecclelia cum eond suam ciuitarem pacitce redierunr. Cens aucem pocencissima Ve.
necorum, quam divina clementia fecix Expissime de luishostibus criumphare, audi-
enseyraninum horribilem corruisse, cauila est vehementer: Ctacimq: altumpeis l’ar-
nisinis, qui eftugeranerabiem crrannorum, Ecclini scilicer de nequistimi Albrici, ad 10
roners post uadendum Paruisium exercitum destinauie. F Celinus namq. cocOTemPOrC LUIXIY
em vonai. ranmidis, cumore superbix nimium ex excatS, Frequenter Venetos mulcisiniuriis la-
sam inm. CelTuurit. Scdipliviri alturi, et donis Capientix ac prudentia prxe cunctis populis HI2-
lix praedotati, cacite distimulando tempus congruum expectabant, in quo possenety.
ranino promeritis respondere: ex iplorum expectatio non est luo delyderio detrau-
data. Iplorum namqi rirturis porentia ss consilio P’adua est denicta, de postmodum
ab impecu Pcclini virilicer est detensa.
Ecelinim
rarum et
volmnnt
Albricusicaque de Romano; Fracerna impictatis impiser imicator, impar qui
dem Cracriratione dominii, sed eidem in malicia conqualis, audiens Ecelinum in suis 20
inaliriis comprchensum, obstupuie rehementer, ex cum suis (mulcorum inalorum
quX Fecexat P’aruilinis memor, quoscrudeliter eijciendo de ciuicate bonis omnibus
spoliauic, quosdam ixlorum ionominiose suspendit, rariisque modis occidic, alios
aurem caelos gladio idcere fecir insepuleos in medio placearum) non tuic aulusini-
micorum expectare aduentum: Sed cum rxore de Aliisnoctu Paruilium dereliquie,
_ ad caltrum lancti Zenonis confugiens, ibimunitione loci contilus, luam arctisi.
am consticuie mantionem. Iloc audico, Paruilini simul cum exercieu Veneto.
Vonetora ru ad cinitarem protinus accesserume, ex a cinibus suis graranter d pacitice suntre.
cepti. Omnia verocastra Marchix, tam in planicie quam in montibus consticuta,
suis ciuicacibus inbreui cempore reddica sune a custodibus P celini. Ad ista namque 30
omnia Felicirer peragenda srenue se gerebactam populus quam milicia P’aduana: pa-
ricerq pralencia ex persualio lanctissimi patris Cres orii pacriarchae Aquileienlis, qui
cuncerat Padue maximu auxilium conterebat: cuius magnanimitarem e prudeneia
circumspectam in arduis negoriis, summis periculis, cora lcalia est experta. Vero.
nenles aurem cum longorempore fuissent crebris bellorum rempeltatibus conqual
Pati, habere pacem cum parce Comitis plurimum affectabant: Vnde audientes ca-
sumnetandistimi F celini, gauili lunt rehementer, quod creprierant detam grauissi-
maX longiltima seruiture. Acciditnamq Veronenlibus quod dicit lob: quod dum
nimistimuerune pruinam, irruic luper eosnix, imo grando e glacies internalis: e
dum quaererenc equi Forcicudinem declinare, in demes leonis Exeuistii incurrerunt. 40
Florribilisenim crrannus, quem ipli exalcauerane supra modum, ita crudelicer aMti-
xic illam nobilissimam ciuicacem, quo d vix in ea vllum nobilem milicem dereliguir:
Populum etiam eius pocentistimum, sladio, tame, isni, diuersisque suppliciis rehe.
mencer attriuie. Nam in vno dietere ducentos Veronenles feciclimul cum iplocar-
cereisne circumpolito concremari. Post continua icaqsi supplicia acgi dolores, tan-
dem Verorenses caelicus recepta de liderarisima libertate, omni dilatione poltpoli-
ea ejerum ca, cultodes cranni de municionibus expulerunc, de aperris carceribus cenebrolis,
cunctos captiuos veriulque lexus prorinus dimilerune. Scatimg: ad Comirem S. B0.
nitacii Mancux commorancem, e ad reliquosciues nuncios dirigentes, vead luare
direne, eos amicabiliter horcabantur. Acilli post longum exilium natalis dulcedinc 5o
ColiperEeui cupiences, ad dilectam ciuicatem laecanter e pacifice redierune. Sublaca
namque de medio discordix nateria, in eora Marchia paxtranguilla ee dulcis con-
cordiasubiro est eftecta. Sicq patuit per effectum, quod solus Alius perditionis pa-
cem ee lalucem omnium excludebac. Nam vetuum Dominum auxmentaret paricee
a Fr-
Tarvisium
dotionen
concedo
Ecclinic
rodes rer

## Folio 609 — 886285755:0625
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000625.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
CHRON. LIBER IY
Khrmaret, rbicunque porerat studiose renenum odii de dissentionis incerpoptlos
effundebat. Suspecta quippe ranno erat dilatio charitacis: purabat enim non diu
huum dominium permanturum, li civesinuicem lC AMATCHI.
Dequalicaribus verribilis Fcelini.
ONCarru duxiittis inhoc opulculo netarii E. celinibreviter exprimere qua
licaces, ve exhistoris monumenco eriam posteris ad cauendum dololam astu-
tiam creannorum, munimen _ subsidium prxbeacur. Nam calium verluria de calli-
10 dicas derestanda sub praerextu magnanimitacis de probitacis in exordio sux cyranni-
dis Frequemter axud mileros populos occultantur: sed cum porenix culmen fue-
rinta sequuri, claci poceltare maliciam libi insicam afligendo subdicos, manifestane.
Istum quippe modum ad decipiendum mileroshomines, tenuirmagister scclerum
Ecelimis. Dum enim licucciuis in Racu degeret militari, acer quidem erat inho-
Res: ergatamen amicoslenis e cractabilis ridebatur. In promissis quoque laris erat
Adelis, in provolico Ctabilis, in verbis macurus, in consilio prouidus. Q in omnibusta-
ctissuis miles cgregius apparebAE. Scdpostquam Marchix dominium est adeptus,
stacura corporis (quxe mediocris fuic) eadem permanente, repente in virum alterum
esmutacus. Nam in Facie aulterus est eftectus. Falis namque apparebat in vuleu
20 qualis erac in actu. Inmodoloquendirerribilis, in incessu superbus: Solointuicuho-
mines deteerebat. Ab amore lacis abstinuirmulierum: Sed viros ab uxoribus (cp2. nvenium
rabat, de eoscum aliis de Facto conrrahere compellebat. L atrones odiohabuit _ prC. Cs mores
dones, ledillorum supplebac ofticium, omnes inditterenter spoliando pariter _ ma- Zcclm cy,
Ctando. Valde suspiciolus fuic: sempernamque in deteriorem parrem Facta e ver. ranno.
baindifferentia exponebat. Omnino fuit immilericors: crudelitate nam que supe-
ranir laeuiciem omnium cyrannorum. Inimicus erat pacis ex bellorum ciuilium le-
dulus excitator. Callidissimus exactor erat in pecunia congreganda: largus aurem
nummorum efulor, pro militibus congresandis _ porencia dilacanda. SpoliatoE
fuiceccleliarum: clericorum vero ex relisiolorum crudelissimus intertector. PPX-
30 lacisprabendas eccleliarum ad libitum suum, quibuscunque volebac, ac S eNer (um-
mus Poncitex, conterebat. A Aide nam que cacholicatuic penitus alienus. Obhoc
licur perhidusherericus ab ccclelia est daminatus. Duinquaginta quinqi millia homi-
numtere einsocealione ac iussu, oladio, Fame, d cormentis crudelissime perierunt.
Ouandam enim scim ex tamem se paci putabat, nili carnes ciuium laniari, de langui-
nem humanum viderec protundi. Inter caerera vero luanetanda Facinora, quxe tor
ex canca tuerunt, quod ad hochominescaprotabulis reputabant: quod hominismo
dum excedere ridebantur. Hloceriam voluit non deelle. Namiple licuchostisna-
curx humoni generis propasationem voluit prohibere, caltrando viroS VXOraIOSeE
infantes, proh pudor etiam mulieres. Multis etiam Faeminisnasum cum superiori-
40 buslabiis e vbera Fecit crudelicer amputari: nihilominusnatos eorum lactantes pri-
vauir lumine oculorum. Frne quis dicac, iplum contra inimicos cantummodoca-
liaperpetrasse: (ciac quilibet, quod nunquam benignus, nunquam fuic finalirer ali-
cuimanluecus: Sed cogitatio eius semper circa intentionem hominum verlabatur.
equalicer eos affligeret quoridic disponebar. Ad amaricudinem namque animos
hominum perducebat diverlimode, dic noctuque vanis d inurilibus eoslaboribus
Cinaudiris suppliciis affligendo. Nam palacia pulcherrima de amplissima libitieri
cum lumma instantia Faciebat, quali semper eset victurus; in quibus tamen nun.
quam voluie habitare: nec non castra de curres in lummis moncibus _ ciuitacibus
Coriuebat, de Helccerete abinimieis quoridie obsideri. FIxc aurem omnia ad
olccllationem lux porenca, a ad terrorem ex admirationem hominum Faciebat
e vetalam suinominis aprimeretinmentes lingulorum, vream nunquam va-
terer unquam oblivio abolere.

## Folio 610 — 886285755:0626
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000626.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
61O NIONACML PADVAHI CMRON. LIB. IL.
ei Qualiter Palanicinus obtinuit Brixiam, ex de eua-
sione Legati.
N M Postruinam persidi Ecelini cunctae ciuitates, quxe Fuerane eius subdita do-
minacioni ad concordiam e pacem rediislent: Coli Brixienles in lua duritiare.
manlerune, parrem extrinlecam redire ad propria minime permictentes. PuncMar.
chio Palauicinus cupidus dominandi, speratis proprer discordiam parcium se pose
Brixiam obcinere, quali amicabilis mediacor virique parri dololis promistionibus,
quodeas ad concordiam reduceret, repromilit. loicur poltmulcas etiam ambaresdo.
minium Brixix, peccaris Brixienlium exigencibus, asseguutus: Ctacim caeDic Ecelini.
veltigiaimitari, parcem eius Fouendo, et tdeles ccclelixe intrare ciuitarem nullate.
nuspermirrendo. Legacum criam Romana ccclelix, renerabilem rirum archiepi-
(copum Rauennarem ab F celino in Brixia in rinculis derelictum, quali liaeres ina.
licix Fcclini pra cepit cum summa diligentia cultodiri. Pro cuius liberatione domi-
nus Papa Collicicus rehementer, tam Palauicino quam Brixienlibus liceras destina-
vic. Sed ipli apostolicamandata repudiantes, L. esacum dimitrere noluerunr. L. cga-
tus autem videns eorum animos obstinatos, habito luorum consilio seruiencium,
quodam sero custodibus credentibus ipsum cum serviente in conclauimore solico
Fabulari: alliganie funem hrmiter ad columnam, de emicensipsum per Fenestram
alcipalarii, in quorenebatur inclulus, Fune manibus apprehenlo, ille sus ad cerram de
Scendic. Ec cum extra ciuicarem lacencer exisset, super equum praeparatum alcen-
denis, rocancum contentus comice versus Manruam Fusam arripuit Festi.
nanEeT. Falicer vir magnanimus, Domino auxiliance,
ManUS CUALIc LOMIUM BCE.
tidorum.
FIHES LIDRE SECVNDU
RERYI

## Folio 611 — 886285755:0627
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000627.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
A ET VTCINA TARVIC
MARCHLA GLSLAKYM,
Libex cerrius.
De obsidione es interfectione inseluisimi
Mlbrici.
Irro DoiniM. CC. LZ, Cum AIbricus de Romano, vEpraedi-
Etum est, morre perterricus P. celini Laruilum dimisislee, d in For-
ilsimum castrum lancti Z enonis cum miliribus Fcuronicis e 2-
liisluis Aidelibus consedisset: Paruisini, Paduani e Vicentinisi
mul instantissime oblederune, introitum a exitum ci penitus pro-
Dentes. Fequatuormenlium obsidione peracta, oblestimilites Ubrici mi-
e alii populares graciam invenire inimicorum in tanco periculo serabilis in
cupientes, primo cautum, deinde parcem castrimunitistimam e iplum Facinoro seruu.
Cum cum exore, de filiis, de hiliabus in manus hroctium eradiderunt. Acillinonimme.
0 moresciusmalirix derestandx, absque mora eum cum rxore, ac sex filiis e duabus
Aliabus, reeius facinora exigebane, morre crudelissima perierune. Ise quippe cy-
rannus erudelicare ac malicia ita Fuit E celino per omnia coequalis, ve decerminatene. Emu libode
queat detiniri, cui de duobus porissimum crudelicaris ee impictatis palma valeat assi- e crudetou
snari. Ex sane Albricus prxire tracrem in Aagiciis videbatur, quod eiusinsaciabilem
libidinem marronarum ee virginum mulcitudo non poruiclatiare. Juandocunque
enim videbat marronas nobiles _x virgines speciolas, in carum concupilcentia exar-
descens, quam cirius pocerat eas ad luam deduci libidinem Faciebat. Tantus vero
meusyranninequissimimilites plebem que oppreserat Paruilinam, ve nec eriam
quod rimerent auderent ostendere manifeste: Sed gemitibus d Cuspiriis Ferebane
20Srauissimam seruiturem, exrimore morris prohibebantur pro libereate aliquid cori-
care. Cor quippe Albricidurum non minis cedebat, nec precibus mouebatur: in-
verecundum erar ad curpia, inhrumanum ad humana: in exigenda vindicta crudeli-
tarem habenstioridis e leonis. Nulla super aftlictos milericordia mouebatur, nec
mulierum lamentis, nec Aeribus paruulorum porerat emolliri. Pe ve eius maxima
crudeliras breuirer declaretur, per quodralear eius summanequiria recoonolci: dum
quadam dic suspendi quo ldammilires precepisset, antequam eorum surura laqueis
Srinserenur, rxores eorum adesse praecepit, ad tam horribile spectaculum intuen.
dum: quarum capillos, cernentibus viris, Fecie praecidi, reltesqe iussir a mammillis
inferius ampurari, ee in continenci ante oculos milerabilium mulierum mandauie
0maritos carum in pacibulo eleuari. Duo facto, Ctarim expulie mileras de Paruilio
Sccurpicer denudatas, Venetias que nullo prxcedente ductore, coegit quantocpus
PrOPerare.
nelciens quid luperuentura pariat diescibi, ee ad quem tinem rora Fatorum volubi-
lisre denoluat: Ecce in spaciorndecimmensium duorum tracrum lydera tangen-
rium, quibus exreris circum spectis in magna parce orbis de Facili non poslenelimi-
14
Ointelixhumana condicio, ee nescia futurorum: quid in cractinum gloriaris.
2
eet

## Folio 612 — 886285755:0628
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000628.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
612
M ON A CHI P A D Y A NL
les inveniri; vita simul est de porentia terminata. Vbi munc est Ecclinisuxerbiaes.
Frariaca: Vbiacies milicum ordinatx: vbi armatorum ei actantium malticudo: Vbi
obsccoena rolupeas delicacistimi Albrici: gux dum esset ab iplo expleta, non Patiera-
cem sedtamem ei parere videbatur. Merito inquam illud corpus lubricum, igne
luxuria instammatum, poltquam gladiis est in Fructa concilum, à populo P’arui-
sino in placea cinicaris est voracistamma consumprum, et sic caruic sepultura. Ouid
Praedictis crrannis protuir superbia: de diviciarum iactantia quid contulic eis bo-
ni Transierune veroicta omnia tanquam rmbra. Pora namque iplorum proge.
nies a victoribusradicicus est deleta: de lactanti paruulo, Aauisque puellis ardens ira
hostium non pepercit: e possestiones eorum amplistima sunt ad exeraneos deuo-
IVIX. Pereac itaque cum Conicu crannorum memoria: de Dominus vindicans
Cansuinem seruorum luorum, quem crudoliter efuderune, e aspiciens la eryimas
viduarumm, compatiens que gemitibus opprestorum, permaner in xcernum. Legi
iia de us latre quod Magi Pharaonis in ligno terrio defecerunt: sic domusnobilissima e
Romanode. Porentistims de Pomano, arte diabolicanimium exaltata, in tertio oxadu siixe alriru-
dinis cecidit _e defecir, nec adiicier re relurgat. Mlaona quippe Fuic in auo istorum,
maiorin patre, maxima exticit in duobus prae dictis Fracribus e Famola. Sed quod
negatum est summis, diurius permanere, in illis cecidie, quicumoreincati superbie,
nunquam se caluros a culmine poremix cosicaban. Fullusigitur de lui Aacusle.
curitate DexeluaE.
Demirabilimodo paenitentie, quibabuit inicium in sralia, et posteaest disfit
sus per diuersas prouincias EurOPa.
Vepraecedenciannorum curriculo, cum cora traliamultis ester Ragiliis d Cccleri.
businquinata, quaedam subicanea composicio d a seculoinaudica, inua lic primitus
Perulinos, Romanos poltmodum, deinde tere Icalix populos vnivertos. In tan-
cumicaque cimor Christiireuit super cos, quodnobiles paricer de ignobiles, senes de
iuvenes, intarices etiam quinque annorum, nudiper placeas ciuicacum, opertis tan-
plasellam. cundem pudendis, depolica verecundia, bini de biniprocessionalicerince debant: Cin- 30
suli Aasellum inmanibus de corrisiis concinences, de cum gemitu e ploraru sc acri-
ter super scapulis vque ad eusionem lansuinis verberantes, e ettulis Foncibus la.
cymarum, ac sicorvoralibus oculis iplam Saluatoris cernerene pastionem, mileri-
cordiamm Dei ee genicricis eius auxilium imploraban: supplicicer deprecantes, ve
quiinininumerispaenicencibus est placatus, de iplis, iniquitares proprias cognolcen.
cibus, Parcere dignaretur. Non lolumitaque in dic, verum etiam in nocte cum ce
reisaccenlis, in hiyeme asperrima, centeni, milleni, decem millia quoque per ciuita-
res eccclesias currebant, ee se ante altaria humilirer prosternebane, prxecedentibus
coslacerdoribus cum crucibus se vexillis. Similicer in villis _ oppidis Faciebant:
ica quod a vocibus clamancium ad Dominum, relonare videbantur limul campe 40
RTiadL MONTANA.
Siluerune tunc temporis omnia Musica instrumenta de amatorixe canrilenx
Sola cantio poenicencium luoubris audiebacur vbique, tam in ciuitaribus quam
in villis: ad cuius Rebilem modulationem corda saxea monebantur, de obstinato-
rum oculi se a lacrymis non poterant continere. Mulieres quoque tanrx deuo-
tionis fuerunt minime experres, sed in cubiculis luis non cantum populares, led
etiam macronx nobiles de riroines delicata cum omni honestare hec eadem Fa-
ciebane. Func fere omnes discordes ad concordiam redierune: vlurarii e ra-
prores male ablata restituere festinabane, excerique divertis criminibus inuolu- se
ei, peccata sua humiliter conticentes, sc a suis vanicaribus corrisebant. ApC
riebantur carceres, dimictebantur capriui, et exules redire ad propria lunt pei-
missi. Tanca enim opera lanctiratis e milericordix tam viri quam fcemina
octendebane, 2c si cimererie quod divina porencia iplos veller isne caetesti
Consu.
leta.
jumrieu
ex superse

## Folio 613 — 886285755:0629
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000629.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
CHRON LIBF R
cotilumere, velia ctura TerrX suBito ab Torbere auE Concurere rehementislimoretta
motu seu aliis plagis, quibus divina iustiria se vieilei de peccaroribus conlueuir. Si-
Perilta veropcenicencia repemnra, quae viera etiam hnes Iralix per diverlas provin-
cinseltdictula, non solum villmediocres. (cd ee lapientes non irrationabilicer mira
VatuE: Cogitances, vnde taMus feruoris imperus peruenirer: maxime cumistemo-
duspcenicencix inaudicus o suisset a summo Ponritice insticurus, qui tunc AMa-
sna Leldebat: nec ab alcemis praedicatoris vel auctorizabilis personx industria vel
facua perluasus, sed a simplicibus sumplc inicium: quorum restioia docti pari-
ter dmdoctilbIo MCCu. Sed reuera Spieicus lancti gratia, qux nelcictarda
o rerum molimina, imo repence rbi rule spirae, cor vnius hominis sui amoris igne lUC.
censo exempo Ms Cxteros indammauit.
Quod princeps Manfredus es Palanicinus prohibuere suos subiectos
solenniter paenitere.
DRENCEPS Mlantredusnacuralis Elius Federici, qui regnum Sicilix _ Apulix r.
surpauic, e auctoritate propria capiri luo impoluic diadema, tam in praeiudi-
cium Romanx ccclelix, quam grauamen ex opprectionem Conradini Ducis Suer Edicrum
nerasta
uix, hilii regis Conradi, intribuit porencer per omnes partes opulencissimi luiregri, pellanies
20 ne aliquis tali Remmate poenirenrix vreretur, crudelem morrem eransgressoribus
comminando. Timebanc enim ne sub Forma huius nouitatis procellus posset luX
crannidisimpediri. Promulsauicicaqs hoccrudelicatis edictum non Colum in A-
pulia, sedetiam in Marchia Anconitana, e inmogna parre Thuscia, quam sibiiure
praelii acquiliuie. Fxculerar liquidem cornu superbix praedicti Principistam aduer-
sus Deum, quam aduerlus homines, vietoria eriumphalis, quam de parte ccclelix,
qua Florentiam obtinebac, incredibiliter est adeprus. Florencini namque qui fre-
quenter de siiseriumphauerant inimicis, coram miliria Principis, quam in auxilium
Senenlium destinauerar, cum essene vlera L. X X millia bellatorum, eorum peccaris
exigentibus milerabilirer corrueranr. Illi aurem qui de bello cuadere porverumeni-
30 mium percerrici Florenciam deserences: ad quam occupandam inimicorum exerci
iusproperabar, ad Lucanam vrbem guantocpus contulerunr. Talicer Princeps cum
sua parte illam pocentissimam obtinuir cinicacem, _ cum ipla parisertere libitoram
Fulciam subiugauir.
Marchioetiam Palavicinus non segris dicti Principisimicator, tam Cremona
quam Brixixe vel Mediolani, de rbicumque potuit lux yranmidis ofticium exercere,
prohibuic cerribilicer heri Collennis poenitencix laudabilem novicarem. Suspecta
sunc quippetyrannidi operapictatis, ee maleagentibus omnino sine lucis opera o-
diola. Formidabat enim errannus altutus ne ipse suum amitteret principatum, liciu
ves dimina gracia inspirari redirent ad concordia rnicarem, de partem extrinsecam
40 ad propriareuocarene. Craudium siquidem de securicascyrannorum est dilcordiaci-
viratum. Non solum autem duo pexdicti Principes, iniguitatis Alii de magictrire
nuerunt accipere disciplinam: sedetiam quidam alii, qui hdeles ecclelix videban-
tur, non cum canca deuotionis efficacia, ri debebane, donum coeleltis gratix Perce.
Perunt. Mulci quipperidentur habere vocem lacobhumilem d luauem: Sed ma-
nus eorum hispida de nociux manibus P. (au ese imiles COmprOBANTME.
De bello quod rncariaerex ex rex Bohemia pro ducaru Austria
e Sigriae habuerunt.
Var praedicta in parribus Tcalia SCICILMM, DCI LCK VAATIX virIBUS CocIUSPOlE.
cix sue concussus, dinimican uum contra regem Bohemix consanguineu lium
SemticC prepatAMI. L. KOIIa namq Fuerat contetio inter eos, propter ducatu AU-
Arix de Scrria, Iuem rex Bohemix dicebat ad seroraliter pertinere, quod neprem
Ducis Austrix duxerac in vxorem, ad quam erac pacerna hixredicas deuolura. Rex

## Folio 614 — 886285755:0630
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000630.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
MION ACHL P AD V ANC
vero Vnoarix cconcraralione aliam proponebat. Deniq. cum sola vexatio Larraront
darc incellectum illi plenarie debuisset, quorum nimis expercus fueras rabiem me.
ruendam: iplecamen postpolica Collicitudine se ab immineni eorum imperu deten.
dendi, aduerlis dictum Rexem arma intelicicer arripuie eriumphi ploriam habicura.
Congresansq exercicum de diverlis nationibus copiolum, in quo FUCTAnE centum
millia equirum armacorum, castrameracus est iuxra quendam Huuium in extremis
finibusregni lui. Puncrex Bohemix, cam propria Frecus virture, quam principum
Alemannix, quimagnum ei auxilium prabuerane, procesiilli obmam, cumingen.
cimulcicudine milicum electorum, ec ex oppoluo fixir caltra luper Ruvium memo.
racum: mulcum camen minoris numeri erat miliria Bohemorum ec Peuronicorum 10
comparatione parcis aduerla: se d non inferioris audacix _ vircuris. Cum igitur am.
boreges in caltiis aliquor dicrum ipacium permansissene, de medianre Auuio congre.
diendi copian non haberene: tandem quidam milice. anim oli ex veroque exercitu
pratium ouietis impacientes praelium commilerune. Ecin primo quidem congrellu multino.
biles ex parre regis Bohemix ceciderune, quorum ruinamilerabilis valde accendie
regis animum ad rindhetam de aduerlariis Faciendam. Cumigitur verags parsFor.
cirer dimicaret, mulcitudo Cumanorum, qui venerane in auxilium regis Vngarix,
quorum erar contidentia in arcubus de lagictismore Occidencaliumnationum, non
valens Tcuronicorum ee Bohemorum prxecipirem impetum lultinere, in fugam
Procinus est converla. Exharbarisicagi e Vngaris mulci gladio (unc occili, plurimi 20
vero induuio sunclubmerti. Rexigicur Vngarix videns luas acies distipatas, armis
proicetis cum luo exereimu Fugam accipit Feltinanter. Victores aurem non deltice.
runc persequi tusientes, donec eorum castra, reterta omnibus necellariis incrave.
runc: ibique rlera modum spoliis holtium lunc dicati. Post damnaicaquererum de
immenlam srasem exercitus, rex Vngarixe per experientiam recognolcensitareses
ec populares ranirati ex diuersis casibus lubiacere: legaros concinuo ad holtes di
rexic, quae pacis exanthumilicer poctulando. Cuius pecirionirex Bohemix necnon
principes Alemannix, incerpolicis quibuldam condicionibus, allensum viriliter prae.
buerunt. Fclicincerillustres Reges post alcerna rulnera praeliorum, luncpacistae.
deracopulata.
Deobita papa Menandri, et declectione rrbani.
ANO DominiM. CC. L L L, CAIHMMNmOS Pontitex Alexander sex aunis et di-
Micio Komanam cclleliam gubernasser, dic seprimo excunce Maio, vira lix
cursum in ciuitate Vicetoopacthcererminauir. Iste cororempore luiresiminisnul-
lum conlthuie Cardinaletm. Nam cum quidam de C ardinalibus xedihcare Sion in
Canguinibus afrectarer, quidam vero rellec virosidoneos promouere: iple licethabe.
rec plenicudinem poceltaris, timore leandalineurram parcem voluicexaudire. Post
cuius obicum Cardinales numero octo, de lummo P’ontitice eligendo magnam in-
cer te dilcordiam cribusmen sibushabuerunt. Pandem sepritormis Spiricus gratia il. 40
Iustrati, diecerrio, excuntis Rugusti, reuerendillimum virum parriarcham lerololy-
micanum, natione Crallicum, quiruncremporis crat in Curia pronegociisterre San-
Etxe, concorditer eligerune, qui Vrbanus quarrus nomine est vocatuS. Ilte quarto
mense lui Ponciticatus numerum C ardinalium ampliauic, prxclaros viros vica de sci-
entiainsignitos adtam lanctum collesium promouendo. Dequorum numerodi
uina prouidentia Faciente, exticit vir benignissimus, Simcon de Monte Cilice, cano-
nicus Paduanus, quem tam Forma corporis quam nobilicare generis, e grariolismo-
ribus e mulciplicilcientia, divina gracia decorauit.
Qualiter Veneri Constantinopolim amiserunt.
ros es B0hc
10s
interrne.
tE
Ieca hacrempora quidam CiracuscoeLal bosus (quod lilterprecarum
Larina lingua, dicirur veluslecuo) Polmolte Vacacis de tilu eius, pererrannide
terecorius Crxele obrinuir principacum. Iste in primopotencix sux progressu Cculiel.
mum

## Folio 615 — 886285755:0631
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000631.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
C H R O. N. L IBF K
mum Francigenam, prinche Bichynix de Achaix, sibi cum exercitu infeliciter oc
currentent, 3Laus Plalo laperauir, ipsumqe riuum capiens, in carcererenebrolore
Clulir: sperans per iplum cociusterre principacum leuiter obrinere. Llacigitur eleuarus
rictoria Palxologus, aspirare caepit ad imperium Romanix, e diligentissime cogiia-
bac, qualiter rrbem Constantinopolim posserinuadere, quam sens catholica V ene-
corum lola cum infinitis expenls, periculo de labore maximo detendebat. C redebat
namqi trmicer Palcolodus, Constancinopoli acquilica, omnes maris insulas de cinira-
resin cerra trma constirutas, à Lacinis e Venetisimaxime iure belliposessas, se breui-
cer habicurum. Igitur cum rehemencer laboraret, ve proposicum suum effectuiman.
10 ciparet, (ciens vir callidus d alturus, quod laborimprobus omnia vincit, pariter e co.
gnolcens, quod pecunix obediunc omnia, maxime quod homines necessariis indi-
genres peridoneas perlonas, medianre pecunia e promiltionibus traudulentis, Cor-
rupic quoldam impioshomines in rrbe Constancinopolihrabitantes; qui firmiter pro-
milerun cicempore opporcuno eradere ciuitatem. Cum igitur hxcomnia inter Pa-
Ixologum e proditoreserant secretillime ordinata, porectas Venctorum de Impera-
corisconlenlu, cum mulcicudine bellatorum bellicas naves alcendir, X ad damniti-
candum hoctes, rerlusmare Ponricum nauis auic. Punc parrix crudelissimi prodito. constanei
a C
resvidentes rrbem detensoribus (poliatam, habira opporcunitate, circa mectiam no  inis amoss
atem, dic seprimo Tulii excunris, vnius porra occilis custodibus, milicibus Palxologi
20 gloriose vrbis adicum praebuerume: expleris quinquaginta octo annis, que cam virilicer
inualeran Francorum principes e gensinclyca Vencrorum. Pum itage Cirxeci C On-
Aancinoxolim luncingressi, licuc patres eorum Fam olilsimam Proiam, ita ipsi vrbem
regiam protinus succenderune. Punc Imperator Balduinus, cui capta rrbe remanle
rac tantum magninominis rrabra, milites dx populus ciuicatistantae multicudiniresi-
Rerenon valences, cum paruulis _x mulieribus nanes prorinus ascendere, a prospero
curluad inCulam Nigriponris dance Domino, pCrUenerUNE: VerUntaMen PFOPEeENI-
miam hominum mulricudinem _ victualium paucitarem, multi veriusque sexus Op-
PreMidira Famis angultia, in nauibus, ancequam porrum acringerene, perierune.
Cum audissent aurem tanuenses, amuli Venecorum, quod Palx ologus C ostan-
3c tinopolim inuasiset, alacres sunc effecti: Ctacim g: pacis Fcedere violato, quod deman-
daco lummi Pontificisincer iplos e Veneros crat factum, Cocietatem cum P’alcol0g0
Conra Venctos satuerun. Fxinde sens Venerorum, ve possencrelistere tam effica-
cissimisinimicis, magnis laboribus _ expensis cexpit vehrementer attligi. Oportebae
namq. iplosclasem cum multicudinc bellatorum, ad detentione in lularum quasce-
nebane, lingulis annis in Crexciam destinare. Licet aurem excellum verricem exulca
tionis, de acquilitioneregix vrbis, Creei exculissenc:tamentanca cratin mari porentia
Venecorum, quodnili lanuenles Cirxcis auxilium praebuissene, non line magnotre
moreinmari lonio, vel Agxo Venctorum exercicuitora CTraecia occurrisset. Lonse
quippelunt Ciraeciabillo Rorido statu, in quo decennalibello Froiana maenia, in vI-
Ao tionem rapex Lelenx, lubuerrerum: nec non à strenuitace, quae sub Alexandroinui-
etillimorege Macedonum, regibus Alic lubingaris, corius obrinuerunt imperium .
riencis. A Philolophix in super disciplinis suntnimium elongaci, in quibus ita studioli Recencus
antiquiciis extirerunt, quodin arrium liberalium sciencia cunctospopulos excellebât.
Sane poltquam ab obedientia Romanx ccclelix receserune multis sunt aduexsicari
busconquallaci, mulcisqe eriam existumc erroribus e Fallis opinionibus inuoluri. Vn
de cum linccam morum probirate quam scientia, nec non disciplina sancte matrisec.
clelixe, que estcapu ee masistra fdelium omnium, denudati: meriro vilissimi e abie
ctia cunctis ferme gencibus repurantur. Nam qui solebant Orientalium regionum
imperium obcinere, facti sumpraeda omnium circumstancum nationum: qualienim
5o qualiber senseorum spolia obrinuic ee imperium lacerauir. Nonne Saraceni ee Tur-
ci, ex alix barbarae naciones omnem regionem a Aumine Futrare, cira, Syriam vide-
licer e Ciliciam, Arabiam ex Koyprum corum imperio abstulerunt: Nouistime au-
temtemporibusnoltris, corum peccatis exigencibus, Francorum principes, Veneti ex
Lombardi capta Constantinopoli, ex ulris aliis eorum cinicaribus e insulis expu-
pracis, de iplorum spolis plurimum sunc diraci. Vnde Cirxci xrumnarum suarum
eloeotar

## Folio 616 — 886285755:0632
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000632.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
M ON AC HI P A DV A N
Congeriem intuentes, semendo postunt dicere: quid nisprxeda sumus omnium po.
pulorum.
Deprincipis liberatione.
Emeox rersiltis Palxologus Ciulielmum principe Bichynix _ Achaix, quent
in belloceperac, abire permitir; castro Malualix, _ quibuldam aliis locismunicil.
simis ab eoreceptis. Princeps autem confcederatus cum Venetis, cerra mariq Paleo.
logum coris riribus impugnabat.
Qualiter filius regis rngariae factus est ciuis Ravennatis.
NNO Domini, M. C C. L. X rr, in hocremporc illustrisiuuenis Scephanus, magnih- 10
ci Andrexregis Vngarix, de nobisreginx Beatricis generola propago, cum diu-
tius expectalTerin curia Marchionis Fltenlismanendo, quo tracer luus Belarex Vn-
sarix ad milericordiam Recteretur, vrei lalcem aliquam parriculam regnilacissimi al.
lignaret, videns quodnihilprotcerer, memorato rege in lua duricie permanente, du-
xicoxorem Praversariam, Eliam Guliclmi, Alii Pauli Prsuersarii, ciuis Ravennatis
nobilissimi, ad quam erat parerna lxredicas devolura. Pracrisitaque pertidia impellen.
re nolentis habere inreono conlortem, compullus estranri regis Alius faeminalonge
seminorem, licet ditilmam, ducerein vxorem. Fxculare auremregem Belamtune
quidam conabantur, dicentes: quod rex benigne Frarrem tractosset, nilvXor eius+ A-
Rari Crxecorum principis Elia impedisser, quae regem a clementia odis quibusp0. 20
cerat alsidue retrahebac. Dicebacnamgs regi praetata regina, Lacini generis inimica:
Nequaguam Elius Lombardae simul cum tiliis meis regnum Vngariae possidebit. PC
sic rexnimis credulus huiuscemodi verbis rxoris, permanlit in odio fracerno finaliter
obstinatus. Sedtali exculacione minime regia maiestas ab iniguitatis infamiatibera-
tur imo verislune porelt dici, quod rex cam dicistimus in hrac parre perniciolum cru.
delitatis exemplum intoro orbererrarum, cum periculo sux anime, ex regnidiserimi.
ne, regibus, e principibus, _ cunetis hominibus dereliquit; Frarri luo rnico, innocen.
ei, victum e relticum crudelirer denerando, e comiraus ex dignitares alias luismili.
ribus _ cubiculariis largiendo. Vnde licur propeccaco Acix, qui vocilux obedinier.
Xoris, plus quam divino praeceptorerra fuit in eius opere maledicta: ita For(ican ob hâc 30
Praedicti regis pertidiam, divinainsticia Facience, quae nullum relinquiepiaculumim-
punicum, aduerlus praetarum regem duplex cribulatio consurrexit, Partarorum vi-
delicet d Bohemorum, qui regnum eiusgladiis, incendiis de rapinis plurimum ra-
Ctaverunt. Llam qui iniulte alium depradacus, iulto Dei indicio tandem incidirin
manus alterius deprae datoris.
t
Duade caussa obizo a Marchione ardemisime amabatur.
NNO Domini M. CC. FXFFF, Cum AZO illuctris MlarchiO Esensis dolorem AMQ:
rissimum, qui exmorce luirigeniri Elii acciderac, temperassec, renes pro illo dul-
cissimum nepocem, divino munere sibi collatu, virginem nobilisimam, narione la- 40
nuensem, de progenie (cilicet magnihci papae Innocencii; prae dicto luo nepori eradi-
dicin rxorem, cuius nuptias cumaona claritate Ferraria celebravie. Mirabancur plu-
rimicunc cemporis, quod Marchio poltpolico illustri Scephano Elio lux nepris, (C. FC.
gina Beacricis, ee Eliis nacuralibus quamplurimis, Fervencissime amorem luipectoris
abundantius effuderit in nepotem. Sed reuera hoc animum Marchionis ad nimium
amorem pueri specialicer inclinauie, quod puer Obizo Rainaldum quarecibus exhi-
Debat. Pam. n. inmoribus q infacie relucebac in ip (o luinobilissimi genicoris im 2g0.
Sic oculos, sic ille manus, sic oraferebat.
Vnde benionissimo principi, quali adhuc suus charissimus Elius vivere videbatur, cu
cius exprecam cerneret imaginem innepotc. Oculi quippe Marchionis grato specta- 50
culo dilectae imaginis pa(cebantur: ita VE amOrO pExsentis, absentis Alii delideriuLem.
Peraret. Rimilus namqamoris prxecipui, qui corde Marchionis in R ainaldum dum
viveret. desrebac, ad iecig adum parernis beneheiis eius clariltimam prolemtoraliter
incindauic. Obizo aurem coregix indolis puernon ingratus auobenionistimo existe.
baciuquo lciebat se cum summo ctudio, qualt de pacerno pulvere suscicarm. Sed spe.
culum
6rC
oriore
o, lascara
Obizoni
vis

## Folio 617 — 886285755:0633
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000633.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
CHR ON. LIBER
1
culum sux grarissimx Facier Mralchionis vulcu Expissime reprae sentans, eius Cuts et
Sollicicudines minuebar. Ictiusnamqu Pen debatin collo, oculis, amplexibus e collo-
quiismellifuis dulcedinem amoris de iplius pectore hauriebat. FC lic incer piissimum
auum de dulcem neporem erac luauissimum ex Frequens certamen amoris.
Debeneficiis quae Deusmisericorditer contulit Marchioni.
Vm divinae piccacs speraminime linc celanda, quod eius operatio nostra est in-
Arucllo: decremmus breuiter persequi benehcia, quae Dominus milericordir
conculic Marchioni, on solum cum periculis liberando, quibus velue mole inundan
0 rium aquarumne ndiqs circumtulus, Ccdetium iplum crium phare de hoctibus cui-
denrissime Faciendo, nec non inopinabiledonum gracillimxe lobolis de fructu lui in-
carceraci Alii iplibenignissime largiedo. Iste liquidem amabilis princeps qui post de
celsum rnigeniri filii, priuatus Ailiorum munere putabatur, pro rno extincto tlio du-
plicisprolis praemio est doraeus. F. F vr divina erg a iplum clementia miritica videretur,
decerrahostili, scilicet de Apulia, gaudium insperarum grarix lobolis emanauic, undo
amacamors dilecti Elii sibi exticit nunciata. Noluienam q Deiclemeria, quod vir ca-
cholicus, dx mulciplicis vircutis gratia decoratus, malculina prolis munere priuareturs
sedeiusimmenlum deliderium adimpleuit reparando mirabilicer in nepore, quodin
Eiliomilerabilicer corruiset. Ille siquidem qui de puluere Phaenicis extincti aliu Phae
2d nicemmirabilicer reparat secundum speciem Formame prioris, effecie ve denobili
Rainaldo in carcere cultodico, e secundum communem existimationem pFOOE-
moreputaro, procederetinclyta proles, quae vere posset dicere Marchioni: Respiceim
Faciem neporis cui, a vide verum lic in neporonon silii exprestaimago.
Non Colum itag; dinina bonitas hoc acceptabile donum conculie Marchioni, ed
etiam illum multocies demaximis periculis liberauic, cam de manibus videlicer ma-
snitici Federici, qui coram Fere Marchiam Lcuronicis, Saracenis e Appulis adimple
vic, rciplum relue capicalem inimicum imperii expugnaret: quam de continuis insi
diis Ecelini d simulracibus Albrici, e acturiis callidi Saliniguerex. Ici namq; vnani-
micer quali leones rugientes ad praedam ipsum modis omnibus deglurire ac penitus
concerere conabantur. Ouorum grauistimosimpetus vie Arenuus, Domino sdiu
vance compelcuit, calliditaris eorum euicauie inlidias dx consilia nequissima dissipa-
vic. in his omnibus seruandoanimi constanriam, es a rericaristramire nullatenus de-
clinando. Licer enim rnicum eius Ailium iniquus Imperator in carcere derineret, de
tam iplius dimistionem quam alia excellentia beneticia ipsi promitterer, ve sicillu-
Arem virum a deuorione Romana ccclelix remoueret: Constaniltimus PrinccpS,
velur columna immobilis, de murus impenerrabilis nec metu periculorumrerritus,
nec imperialium promiltionum dulcedine delectatus, sed Deo le torumcommir-
tens, ob sequiis ecclesix auellinon poruit: se d stabilis de Adelis adiutor cccteliae, intri-
bulacionibus de angultiis vsque ad tinem perman (ic. Fcideomilericors Dominusme-
40 rico cum ab aduerlariis custodiuic, a iplum de incumescenrismaris Auctibus ad Por-
cum salutis dirigens, de inimicis suis Forcissimis Fe cir cum videre mirabilem vitionem.
Vidienamq excellenisimum Federicum imperialihonore prinatum, alturum Sali-
niguerram incarceratum, cumidum E. celinum Facta claua mactatum, de lubricum
Albricum in conspectu suo horribilicer trucidatum. Icti liquidem iniquitaris princi-
pes, quali quaorventipestiteri, furentes in cacholicam domum Fstensemtoris vi-
ribus irruerum, veeam Fundicus dissiparenr: sedcorum impullionenon cecidit, quod
Cancta macri ceclesix adhxrebat, qux super perram Colidissimam est Fundata. Ilis ita-
que spirare delinencibus starim est cranquillicas sublequuta, de sic requiem habuie
Marchio a luis efficacissimisinimicis. Nullus igicur Adelis homoeleuerurprosperis,
soncctrangatur aduer(is. Nouic enim Dominus quando vule superbos deprimere dt
humiles exaltare.
Devenerabilt vireme beatrice sorore Marchionis Listensis, quae in
monte cemula requiescit.
L. CEDEY adlandemhobiluue domus lcehlis, quodnon lolum eltilluletium
virorii praeclaris operibus decoraca, se deriam exipla processic senerola propaso

## Folio 618 — 886285755:0634
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000634.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
MION AC HI P AD V
insignium Fceminarum, que carnis concupiscenciam simul cum mundo vincemes, de
demundiprincipe ririlicor rrium phances, ad regna ly derea, licuc pic creditur, Felicicer
peruenerunc. Prima quarum extitirnobilisima virsore acnomine Beatrix, (OrOrpre
oarix, dicti Marchionis, qux cum eset mira pulchricudine corporis de virture multiplicirer
aCcorata, mundum cum lua pompa concemplic: mortalem (ponlum accipere recula.
or monia uit: ad castos amplexus xererni spon (i, Forma pexe filiis hominum specioli, cupiens per-
venirc. Flociraqi lanctissimum propolicum rirginis deuocisima illuctris tracer eius
damicorum curba, de mulcicudo nobilium matronorum, amore prelentium, imme
mores futurorum, nicebantur modis omnibus impedire: nunc mundigloriam, nune
nobilis sponsi connubii, e dulcissimx prolis Felicitatè caltae virgini proponentes: pa- 10
ricerG; sux domusruinam, amicorum cristiciam, _ inimicorum gaudium excalimu-
catione colequi aserebane. Flis e huiulmodi verbis ad decipiendu compolitis, elo.
tiose virginis animu conabantur a bono propolioreuocare. Sedrirsoprudentissima
sepcitormis spiricus sraria illustrata, qux linguas intantium dilertas efticic, eoruverba,
quandam habentia speciem vericacis, (e d existencia minime, pronihilo repurabat, ee
quod soli Deolerniendum esset, quod quicquidaliud agacur in hrac vica, aittatUE, ar.
Sumentis efficacissimis ostendebac. Propolicu icag, quod virso lapiens corde conce.
perat, tructuolis afectas operibus adimplere, ad montè qui lemulanicupatur, vbi est
Oracoriuad honoré B. Lo. Bapristxe constructu, cum quibulda aliishonectis virginibus,
eandem cucaintentionem habentibus, procinus convolauit: ibie; in lanet a converla. 20
tione indelinenter permanens, totam Icaliam lux lancticaris cadorc illustrauie. Famq
isicur lonselace q de conversatione preciolx rirginis dilcurrence, caperunemullae
clarissima rirgines ex longinquis etiam parcibus, quali columbx accipitre fugientes,
adpraedictum locum accedere, cupientes tanta virginis instrui disciplinis, e eiussan-
etae converlationis exemplis _ colloguiis deuoristimis informari. De quarum sigui-
demadueruillustris viroo diuinae maiestati gracias referebat, lacrmolis precibus de
Precans ereatorem, re qui de diuerls regionibus huiulmodi virgines congregauerat,
adoloriam luinominis ehonorem eas custodire in Panctae religionis obleruantia di-
Conobium Dnaretur. Desalubriitaqe consilio prudentissima virginis Beatricis, omnes praedictae
virgines quandam Dcliderara Pororem in abbatissam elegerue concorditer, quxe tam 30
Canetissimo collegio deberer virilicer prouidere. Sub cuius resimine cum quanrahu-
milicacis obedientia, parientia ex charicare duxeric angelicam ricam virgo devorain
terris, nimium prolixum esset lingula enarrare. Sed prour nobis lanctx virginesretu.
lerune, qua huiuspiissimxe virginis meruerunt habere conlorrium, breniter dicimus,
quodtam verba quam Facta rirginis gloriosxe erant discretione codica, honestate ple-
na bonitare conspicua, ex Deo ehominibus gratiola: ita quod permorestionectos d
Seltus corporis ordinatos, ac propter eiusreilicer de pie prolata, ab omnibus credcba
cur, quod Dcusveracicer in cius cordisthalamohabitaret. Cumqs multo céporeliis
Praedieis ex aliis rircuribus retulgens virgo claristima in divinis oblequiis e dilcipli-
nisregularibus permansiller: rex caelestis, qui eius speciem concupinit, ejus laneti. 40
mamanim à de ricx prae sentis ergactulomileric orditer liberauit, vr ornaret calestem
curiam eius beato conlortio. Cuius radianti exemplo praesens ceclelia extirir miritice
illustraca. Sanctissimum aurem corpus eius in prxe dicto caenobio reuercdo cltinarca
lapidea esthonoritce cum aromacibus collocatum, rbi in magna reneratione rsquo
adpraesenstem pushabetur.
Deillustri Beatrice filia Marchionis.
S dccellua relauno aces pacoCaps aoum curriculis,
altera Beatrix, peaefacitila Marchionis, virgo pulcherrima, omnium oculis pratio
Ca,diuini amorisione luccensa, amitxe sux veltisia cupiens pro viribus imitari, orna
mentis depolitis pretiolls, relisionis habirum increpida menre luscepit. Cuam cumso
nobilistimus parer eius acterscaser a bono propolito reuocare, rirgo constantissima
dontcants fracia illustraca, verba paeris de aliorum, e omnem mundioloriam pal-
canobium uipendens, religionem accaicer incapram de vircure in vireurem quocicic proe-
dendo, gloriolssne decorauit, de in monasterio beari Marrini, quod iphus caulla
cariam. juxea Ferrariam elt Con structum, calibem vicam ducendo, cum mulcistionettis vir
Binibuso
ionis
isdevot
Beairia
idia
Mariin
oxe F

## Folio 619 — 886285755:0635
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000635.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
e. Ae  L lB ER ML.
Bbus, illius exemplo ibideadsloriam Dei consresaris, de humani generisinim
comlicererium phauic vileG; curlum felicirer consummado, beacilsimam animam
luo reculdit creatori. Iltx hathq virgines slorio(xe, quali dux oliux tructuola pietaris
opeta ploduceres, de qualial Caldelabra rircucum exemplis radiancia circum qua
que, nonminus domum stenetam d laudabilem luis meriris reddiderut, quam eius
Arenul aectiones, protaina a potentia dilacanda se rariis periculis bellorum expo-
nences. Illorum enim corruptibiles eriumphi velue vmbra velocicertranlierune: ilta-
rum rero benticudo, hoo e sloriacriuphalisnullo unquam terminotiniuntur.
Deobseuracione dolis
e praecedenri curtu ao die quinco incrantis Aygusti, cum estet Lunavie
Cima sepcima, Tuic eclipsis slis anrelioram aliquanculum vesperrinam.
Dedbim nobilis Mronis Mlarchionis tstensis.
Nro Domini M. C C. L. X LLIL Cumillustris Azomarchio Fstensis de suis de cc.
clelia inimicis felicicer tricip aller, de Perrariae laris pacitice mmoraretur, licuc pla-
cuic ommum creatori, qui vitde d Morri Cingularirer dominarur, invalic cum mulci
plexisurmicascorporalis. Cumcs liribus corporis desticucus diemrlrimum libicer-
neretimimmere, prouidens  C pllcus, quod starnsresionum solet inmorreprinci.
2o pum perruat, alil oliceleo lecirrndique convocari, ex charissimuneporem suum,
quem in celtamenro hxrodem insticuerac, eis affectuosissime commendauir. Deinde
sermonem dirigens ad neporem, prudetercum monuir perriam incederexequiraris.
sapiencum obedire contiliis, amicosrecte dilisere: in omnibus strenue schaberc: d
lanctx marris ccclelix devorionemullatenus declinare. Ilxec, inquic, monita mealq.
lutitera, dilectissime sili Obizo, obleruando, accestarione operum comprobabis, ce
vereprocessisse degeneronobili fistentium Marchionum., Llunc siquidem odum L phoral
ccresium, ad quem cultodiendum mea persualio ce inducis, renuit magniicus parer a2 onis me
neus, cujus probicacem es porenciam circumspectam non Colum lcalia sedes lacipudo
ando
D2c.
Rom. imperii est experta: a cuius vestixiis txacer meus Aldrenandinus magnanimus hareaens.
30 deuiauir: sedincancum se ac sua expoluit pro domus nostra sloria dilatancta, quod et
meiplum adhue intanculum debrachiisrapuir genicricis, eiuspias lacermasparuipe
dens, de me limul cum coto patrimonio Florencinis faeneracoribus obligavie, A qui
buldam accepic ad exercicum conduc edum pecuniam, verebelles ecclelix Romanx
in Marehlia Ancomcana e in Apulia expusnares, de quibus diuina graciatacientestre-
nucerium phauic. F.go aurem pacris mei ac traeris reltigia imitatione digna, pro virio.
subsequuus, pro detensione domusmex ac omnium amicoru, ex pro S. ccclelix Ro.
manchonore, quam conabaturiniquus Imp. inmilerabilem redigere seruicuem, me
zudacter expolui, masnistaboribus ee periculisintinitis. Wec umor filii meirnigenie
meapiopuocaa. C Communenerrilicacem praeterens speciali, expedirc po
40 ciusiudicamiipsum (olum periclirari, quam oppressionem cotius ecclelix ex omnium
amlocum morrem e exrerminum coletale. Dominus aurem in quotuicspesmea 
invencure mea, ex inquem iacta lemper llicum cum tiducia cogiratum, med pelt
culismaximis liberauir, e mei cordis tleniam mileric orditer sublcuando, mihipro
dilectohlio contra spem omnium, nepos alectissime, ce donanic. Virilicer itags age hlr
mi c eopa pae Contorrecur, consequemer etiam in auxilio tide.
lium amicorum.: ee lcerisin cunetis prospere ages, et piillimus dominus in ce supple
bic pergraciam quodinreneraxcace nequiveris adimplere. Llxcipaq verba, que dum
sospeseram lolebamribitili bizo, prenasus enarrare, nuncbreuirer comprehedi, ve
iltamea vlcima commonicio menci cua alcius imprimatur; ue cognolcas quid post
50 ieum dilcessum vicare debeas, quid amplecti.
lgicur cum his et aliishuiuscem odi dictis cacholicus Marchio, tirmissima colu
mnacectelix, acmris For Cmaldca  Lel8 et ciliI.
nallo lcepris deuorissime cccleaulis laclamentis, die XIII excunis FebruaTI). Estensis obi–
aecatis lta GGlitit s lrab hit olalio ammo in cirilale t enraiae, qocte dominiea dici,via cu.
cermbeaculum anicorum, domesticanesociaprae cauens in sucurum provide ordi Mon

## Folio 620 — 886285755:0636
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000636.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
520
AI O N AO A I I P Z D V
estrnivet caenisineressus: cuius corpus cum Aer de planctu maximo in praedicta
ciuicare esteradicum sepultura, nihilg pertinens ad honorem ram magnitici princi
pistuit in pompa Funeris praecermissum.
De apparitione cometa, es obiru rrbani papa, es electione
Clementis papae.
NISEOVEHEFXtatepoltpFa dicta, Rella terribilis, quxe dicitur Cometa, eum MX.
snotulgore apparuic, ex in continio Aquilonis e Oriencis habens principiu i
Orcus, verlus occidentem suosminaces radios dirigebat. Cuius apparirio incaepirin
Tulio, durauicg; rigs ad principium men (S OEtobris. Cursuirags predicti syderis con- 70
summaco, Vebanus papa quarcus, cum eribus annis de vnomenle, de tribus diebus B.
Perrinanicula in Auctibushuius procelloh seculi gubernalser, apud Parisios deme-
dio est ublacus. Post cuius obirum quatuor mentibus d quinq: dicbus elaplIs, C ar-
dinales paxam Csemenem quarrum concordiues ceserune,, i inimoe
Derece Angliae a principibus suis capro.l EL IeueI
EMFoNorsiltisnetandum praesumprionis seelus est in restio Anolix perpe-
Eracum. Principes namq; Brirannia tacta conspiratione in regem suum manis
impiasiniecerume ec iplum limul cu hiliis ex Fratre suo comire Ricardo, in custodiatm
Polierunc. Fam Licaq canti Facinoris cum ad aures summi ponificis periienistet: Lc. 20
sacum procinus à lacere suo in Angliam destinauit. Sed e Ludonicus rex Fracorum
tam nacuralipietare quam precibus ixoris, gua Cororerat reginde Anslorum, super
calamitare resis Anslix ad miscricordiam inclinatus, pro compolicioneincer praedi
ctum regem de Principes taciendam, magnitice laboranic. Oualiter aurem inter prae-
dictosreres affinitas est contracta, breviter duximus declarandum.
Raimundusnobilis comes Provincix malculum post se Elium non reliquit, sed
conisis in quaruorhlias habuir generolas, quaselesantia forma ae moru oraca luauitas itared.
didicoraciolas, quod ad legicimos illustrium resum amplexus accedere meruerunE.
Ouarum dux regi Franicix e ciustracri C arolo lunemacrimoniali Fcedere copulate:
dictusq Carolus prodorerxoris obrinuit Prouineix comitatum. Alix vero duxregi 30
Anglix ac eiusfratris comiri sc. Ricordo coniugali vinculo sunt aAtricte. F FSiC OccaHO.
neiltius altinicacisincer duo praedictareona gux dam amicitia est exorta, qux interse
anciguitus discordiam habueFUNE.
ilvct
DeSaracenis, qui ex iafriea in esispaniam transiuerunt. 
EODEM anno, de Consiliopessimi Saraceni, resis videlicer GranatX, criburariire.
eisC altelle maximus exercicus Saracenorum ex Atrica in Flispaniâ subitocrans
Frecauic, multisqe Chriltianis perempcis, loca plurima in Ainibus Pilpanix occupauie.
Adquorum impecum reprimendum, magniticus rex Cactella cum exercitu ralido
perrexit Sibiliam Festinancer, commilsoq. Frequeni pralio mastiam de Saracenis 40
mulricudinem incerteeic: et (quod rarius est eventus bellorum) de LTispanis criam
plurimi ceciderune.
Como
a.
Deaduentureris Caroliin Ttaliam.
reaimun
ronineia
Axo Domimi M. CC. LXv, cum pecdecenmun plincepsMaicausluplaine
Lmoratus Romanam ecclesam dt ejus Adeles per le de luos lequacestermeinto.
spaliare. Talcalia eranicer actlirinet: summus Pontitex de consilio C ardinalium, catholicui.
principem Carolum comirem Prouincix, tratrem videlicet Christianissimi Ludovi:
tia commaciregis Francix, _ Alphonsillustrissimi comitis Thololani, ad sulcipiendam coro-
nam regni, exoratoriis liceris invitauir. Rtille, vepore vir RrenvUS de maonanimus cu. 50
piensceclelix incantis ansultiis subuenire, ee opulencissimi regni dominium obtine.
re:assentum praebuic apostolicx voluntari: de ad aoorediendum tam arduum nego.
iium inccepie semagnice prxparare. Poeriamcempore Romani mulcis distensoni.
bus de belliscimlibus conquassati, sperantes percam porentem virum in viam pacis ee
femiris dirixiequicaris, ip hm etescrum in suum perpecuum Setatorem. Ouodocti
cium
um C
o Proum
oncific
radira

## Folio 621 — 886285755:0637
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000637.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
CHKRON. ELIBER II.
eium gratanCeF CK CCP, de ad resimen vrbis Romanae vicarium suum cum cohorte
milicum procinus deltiiauie. Puncremporis Mediolanenses cum amicis ecclelix ad
recipiendum illustrem conité Carolum, le viriliter preparauerunt. Fconera Cremo
nenles cum amicis suis, Mantre di rupri pecunias icer comiris ad rrbem Romanaim-
Dediremodis omnibus conabantur. Comes autem perticiendi velocicer opusincce.
pcum deliderio insammacus, scieris, quod mora crahit ad se periculum, ee quod va
rictastemporum mucarionem inducic aliquando animorum: cum electa manumili-
cum deparcibus Callie per mare Tyrrhenum ad Romanum porcum pervenit. primo
scilicer anno ponciticarus beaci papx Clementis. Ad cuius aduentum Romanimira- Carolus A
r0 bilicer luncgauisi, eies obuiam vnanimiter procedences, iplum in rebem cum erium.
Phaligloria, honore regio deduxerune.
alsamoc
repature
Roman
: Flis audicis, Manfredus obstupuic rehementer, videns nouum regem gradarim nu.
ad profectum venire, e resci prospere ad vora succedere: Paricerg considerans ma-
snum sibipericulum imminere, li robur exercitus venientis in cius auxilium expe-
etarer: caepic modis omnibus nobilictimo principi inlidias Peaparare, Collicite procu-
randoram per Alassinos, quam per aliossceleratos, quibus dona praecipua promice-
Dac, ve sladio rel veneno auterret de medio ecclelix detenlorem. Sed quum videret
Fructra se inlidiaru retia relaxare, deuocum principem Domino proregente: immmen-
las aciesmilicum in lines ccepit intundere Romanorum, re imporcunitare oltétatio.
20 nis suxe pocentix, illustre pexelium provocarer. Ac princeps circum spectusinlidiasen
ranni peudenter videbas, d eius insulcus armis quadoq; srenue cohibebat: liquidem
secum in rrbe Romana non magnâ hdelium milicum quancicarem habebat. None
nim perfecte contidebac de milicia Romanorum: quod pluros illoru muncra erranni
accipere colueri: X ided prudenter difterebat in aperco campo cum paucis milicibus
Occurrere intiniris, ne incaure se bellorum discrimini exponendo, sibi pernicieit ac
quirerer, ee caulam praberetholtibus erium phandi. Expectabat autem animosci.
enti exercicum libi de Fracia e aliis Cralliarum parcibus repromiltum. Duntuoritaq5
menlibus claplis ab eius insressuin lcaliam, lua nobilistima exor cum mulcis ad Ro-
manum porcum applicuic, d inde in Vrbem, cum insenti gloria eAt deducta. Posthec Francoru
reser
30 in eodem anno exercimus magnus Francorum, habens incroirum per Sabaudiam, in icaliam.
mediahyeme cranliuieper mediam L ombardiam, hdelibus ccclolx victualia exer-
cicui exhribentibus copiose: inimicis vero non audencibus comparere: _ circafectum
naciuicatis Dominiad rrbem Romanam peruenit, rbi eosrex CCaroluscum lummo
desiderio expectabat.
Depace Brixiensium interse.
Is temporibus Brixienles pacem inter se Fecerune, e à dominio Marchionis Pa
lavicini e Cremonensium recedentes, Mediolanen sibus d Bergomensibus de
Mancuanis ecclesiae sidelibus adhae serune. Tunc Cremonenses munitissima castra
Brixiensum iuxea Aumen Olei consticura, scilicet Cancum, Poncem vicum, Ouin-
40 cianum de Vrceos, que in suam redegerant porestarem, luosin eisponenda cultodes,
Fundicus subuerrerun.
5
NNODOMM. CC. L. L VL, PeGuamrex C arolus vidit se Francori principum
presentia d Callicana milicia roboratu, mouit exercicum luum ab vrbe Roma, et
in manu forri arripuit iter ad regnum Sicilix obtinendum. Frahuiritaqe Aumen C c-
perani, de inprimo impecu ciuicarem S. CTermani obtinuie, devictismilicib. de Fugacis.
Fodemtempore quidam magnates Apulixe a principe recedenres, regi Carolo
adhX (erunE. Princepsaiu Mantredus accepro guctu audacia militie Crallicariae, (uOru
50 quoq magnatuinopinata inconstantia, doluit vehem erer. Ctarim e per vniuerlas Par.
resregninuncios destinauit, prxcipiendo, veoesmilices de viri bellatores, qui cranci
locis opporcunis ad custodia constitui, prinus ad cu apud C apua convenirent. Fxicti-
mabat. n. seibidé posse regis impetu cohibere, maxime proprer prundicaté Aunii secus
Capua comeantis. R ex air mouic pcinctu verlus C apua Festinater: Sed cupercepiset,
utua Capua Runius cracinnum ccalilis. 1oye superius à C apua dictu Ponini prcaliuie.
iii
Qualiter res Carolusreenum Sicslia obcinuit, es Mansredumoccidit.

## Folio 622 — 886285755:0638
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000638.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
622
MI O N AIGH I IP A D V AH L
Princeps aurem cum detesis eransieu cognouisser, videns se viribus impare, nondum
suo exercicu congresato, verlus Beneuencum, dimissa C apua, properauic. HTabebac
aurem lecum praecer milices Tcuronicos, Cacalaunos, Lobardos, Tulcos, ex inrume
rabiles Saracenos. Na quodmanularga thelauros auri e argenti milicibus ad le con-
Auencibus effundebac, viri bellicoli ad cum canquam ad magniticum principem vn
diq concurrebane, incerdictum ex excomunicationem ceclelic penicus conremnen-
tes. Iic quod rectoris ad exemplum subdiri componuntur, omnes qui eius parebane
imperio, ica erant iplius impiis operibus contormatis quod licet Chriltiani nomine
dicerentur, voluncaceramen _ opere censeriporerane Saraceni. Vndeiucto Deiilidi.
cioipseerrannus ee omnes impietari eius tauentes, in vno campo limul sun collecti, 
ve paricer punirentur, quosidem Facinus ex incencio peltitera inquinabat. iclo clerius
ii Rexicaqe Carolus, cum audisser principem de Capuareceltisse, existimanscum
Fugere, insequucus est eius veltigia, invenic iplum cum exercitu magno in plantcie
er Mansia Beneuenci ad praeliandum magnitice prxeparatum. Cum igitur muruis aspectibusv
ame ca el CkClCI Cus se vidiller, milites principis cognolcentes regis exercicum la
bolCeis lalss alli, cum clamore ralidoincceperun Francisenas ad praeliupro
vocare. Rexitaq, contestim luos principes ad contilium provocauit, de cuctorum ett
indicio detinicum, bellum esse minime differedum, quod cum canca clamorisim por
tunicate aduerlarii poltulabane. F: x belli namqs dilatione duplex regividebatur aeci.
derenocumentum, quodinde (c. holtes audaciam a sumebane, e quod exercicuis eo. 23
rum quocidic ausebatur. Tunc rex prouidus diligenter luas acies praparauic. in cuius
exercicu praeter Francigenas erant mulrimilices lcalici, Campanici e Romani. Simi
licer ee princeps duxir luasacies ex aduerso, ponens ox larere multicudinem Sarrace
norum, quodlagiccis aduerlarios stimularene. Cumes primxe acies ex veraqi Parte ad
Draelium procestissent _ viriliter dimicarene, de hinc e inde mulci caderent vulnera
ei. R ex de sublimi equo prospiciens, vidic milices suos fere abhoctium mulcicudinelur
Perari. Punc omnipocentis auxilio invocato, cum sua cerribili acic irruit superhoctes
quahinpecus tempestaris: Domino vero auxiliance, cui Facile estinmanibus pauco
rum concludere infinitas acies principis, cerga verrerunt, de canta mulcirudo de ipsius
exercicu est prostrata, quod campum celabant oculis corpora occilorum, mulcieciam 30
principes de milices sunt capti: reliqui vero sunc intugam couerli, amissa omnithducia
mansream relistendi. Ibidem etiam ip(e princeps Mantredus occubuit, holtium gladiis incerte
palca pros
psocciibis. Atus: cuius corpus in capice pontis Bencuentirex Cacolus Fecit honoritice lepeliri. V.
xor aucem eius, qua hilia erac Cumani principis Craecorum, capta fuir, dum anxie dil
Doneret audicamortemarici, cum luis Eiliis in Craciameranstretare. Fc cum fuisset
hocresi Carolonuntiatum, Fecic eam simul cum Aliis in quodam castro recludi, et
ibidem ccrcsiscra Cuttodiri. t
I Polt duulgationem icaqe iltius victoria eriumphalis, Cremonenles ad obedion-
tiam Romanx ccclese reuerrentes, lesacos apostolicihumiliter sulceperunt, e durit
simu Vberri Palauiciniiusum a suis ceruicibus excucientes, eum exire de tinibus suis 40
CoëgerUnE: de lic pars exrrinseca Cremonenlium ad propria estreuerla. Punc praedi-
custrrannus, quihrabuerar dominium Cremonx, Mediolani, Brixix, Placentix, l’a-
Pix e Derconxnecnon Alexandrix, seceNut ad quadam castra in montibus consti
cuca ibiqs luam consticuirmantionem.
Pualiter rex Carolus rebelles in Tusciaerpusnauit
rugna in
olum t
loouonum
tucus. Cuius mandata exererx cinicates Lulcix humilicer receperur: Pilani vero & Se-
militum rebellium inulticudo, loga oblidione devicir. P’osthaec Dilanos in lua duricia
perlistenres in manu ralida estaggreus, corum porrum succendic, curres euerrit e in
Maceproieciu, omresci tines Pilanorum circumicus, villas, castra de omnia coru
NNo Domini M. CC. LXVIr, rex C arolusresno lubacto Sicilix venic Vicerbiiu,
ad reuocandum Papam Clementem, ex ibidem est ab eo ricarius imperii consti
TemplctHE. Tunc conira praedictos rebellesrek cacomeus monit procinctu: Senen-
nenles, burgenses quoqe Podii Bonici, prxcepra lummipociticis _C regis peniTIS COH. 50
lium districtum raltauit. C altrum auc l’ocus bonici, in quo derora luleia inclulacrat
Boa pelcus c Pall.

## Folio 623 — 886285755:0639
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000639.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
E HRON. LIBP R
Deaduentu Conradini ex alemannia.
Vu praedicta in palidus Pulcieaserentur, Conradinus slius regis Conradi, Ro
manorum, Pilanoriu, Senenlium, Papiensium e Veronenlium liceris e nuciis
excitatus, adrecuperandum parernum regnum capit cordis deliderium ardétissime
applicare. Puncprincipes Alemannie, de quorum amiciria cohdebac, ad colloquium
inuicauie. dx postinulca hinc e in de propolica, estrandem maioru consilio definitum,
quodiplelinemora deberet in lcaliam proticilei. Protinus egregius adolelcens cum conradin
auxilio amicorum exercirum congresauis, descendensq: de Alemannia venit V ero caliam
2
nam, comitancibuseum duce Bauarix acunculo luo, comire de Liraulo, qui maerem pedisso.
10 iplius duxerac in rxorem. Mansicicaq Veronx cribus menlibus, nihil viriliceragens,
quodnec commodum amicisculic, nec damnum inculicinimicis. In prxedictoigicue
spaciocemporis, prae detectu pecunix vendiris equis de armis, magna parsexercicus
ad propriaremcauic. Similicer dux Bauarix ac comes de Liraulo ipso relicto ad sedes
proprias lunereuerli.
Famaicagi de aduentu Conradini in Apuliam discurrence, Satacenitrabitancesin
Nuceriarumore huiulmodi confortati, quod grauicer Francorum dominium tolera:
bane: cceperunt contra Francisenas rebellare, regionem cirea se posicam crudeliter
depraedances. Accidic eriam C. arolorune cemporis alia peltis bellica improuila. Nlam
Fridericus invenis animolus, fracer regis Cactelle e illustris (lenrici senatoris Roma-
norum, cum nauali exercitu siciliam introinic, ex gux dam loca munica per eytanni.
dem occupauic. Fo verdcempore rex in Zulcia rebelles Forcirer impugnabac: de cem
Poreillo rxorregis apud capolim diem ciaulic extremumi.
Qualiter Conradinus de Veroma perrexit Papiam.
Nuo Domini ML. CC. L XrIB illusris Conradinus exiens de Verona cum electa
manumilicum, Aunium Mincianum de Oleum cranluadauic, dx per districtu Cre-
monx Papiam perrexit, nullo audence iplius eran licum impediro, licet tota L ombar-
dia, praeter Veronam X Papiam, Fauere regi Carolo videretur. Cum qu in civitate P2.
pixe moram aliquotmen libuscraxisser, candem cum auxilio Papienliu adcerrasMar-
chionis C areti erasiuit, ibiq: in mari Tyerheno Pilanorum nauibus prxepararis, nauem
conscendie, e ad Pilanum porcuin prolpero curlu peruenit. Deiltoitaqe lubrico cur-
su Coneadini homines mirabancur. Multi quoq; eius cgressum _ progrelsum in re-
prehensione regis Caroli, miris laudibus excollebant. Scd Deus omnipotens, qui r(q3
in certiam de quartam gencrarionem risirat iniquicarem patrum in filiisimitantibus
malospatres, aliter quam putabant homines, de adolescentulo disponebat.
Qualiter ren Curoins Copradinum es Romanos grani periculo suxerauit.
Vsgicur Famx celtimoo Conradinum renisse Pilas, fuillet per Tcaliam decla
racum, de Lombardia, Lalcia e aliis regionibus consuxic ad cum militumma-
40 xima mulcitudo, qui pocentiam regis Caroli deprimere, de Conradinii sublimaro pro
viribus aFectabanc. In is lebus circa Palcharex dimisso Marschalco cum militiain
Fulcia, in Apuliam estrelkus, dx Saracenorum discurlum, ae diticatis cirea Nuceri-
ammunicieibus, coalctat.
Polcressita ccue Coaus cona LuCaoS, corumq distri-
etum valtauir, ee Mareschalcum libi cum regismilitia occurrente, Arenue luperauit.
Fodemcepore illustris Flenricus, Fracer regis Castellx, Fungebatur in vrbe honore
Senatorix dignicaris. Ilteranco superbix spiricu erat plenus, quod etiam dominium renricu.
Fracris lui regis Caltellae, nullo modo pocerat lultinere. Vnde relicta llilpania, vaga Castella ro-
bundus per diuerlasprouincias discurtebat. Deniqs cum in prxcedentirempore Ro. sisfracer.
aroloensa
50 manam curiam proluis negoriis vilica Net, Romanicunc cum in Senatorem elegeriit. stus.
Licecigitur ilte conlanguineus regis Caroli eset, quod pater Suus Frater tuerat matris
regis: ex cerriscamen simultatibus inter eos, modis omnibus exaltationem Conradi-
ni, _ regisintericum procurabat. Consilio itag iltius acquisierat parcem maxim a RO.
manoium, odiencium regem: hac de caussa, quod chelauros aroenti e aurimanular.
silua eisminime cribuebat. Duid plura. Senacor pexdictus ex Komani Comradinum

## Folio 624 — 886285755:0640
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000640.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
et ON ACHI P ADV A N
cum luo exercitu conuocantes, ipsum in Vebem contramandarum summi Pontiticis
induXCFUNE. FirmaEa itaque ConiurationC InECF COS, VManiIFCF CONErA regCM C aro-
lum praeliaturi cgrelli lunt ex vrbe, Conradinus cum luo exercitu, e Senator cum eo
cummulcicudine milicum _ pedicum Romanorum, ee verlus Apuliam PropCrates,
Castranon lorige à civitate Aquila poluerur. R ex aurem in eorum occurlum cum ex-
admum e ereicu valido properauie, a tiona dic excunris Augulti in campo Palerino direxiceri
plicemaciem contra eos. Similicer aduerlarii de lua multicudine contidenres, conera
regem luas acies direxerune: commissumq est bellum lachrymabile e horredum,
in quo proh dolormulcus ex reraque parce languis hominu est ectusus. In primonamqu
belli conorellu duxe regis acies cerribili hostium impetur lunt prostratx pariter _e Fu. 10
sata, occilo crudeliter Mare(calco, quem proprer Strenuitarem perlonx ac ornatum
armorum esseregem Carolum existimabanr. Tam es milices Conradini, qualt securi
de victoria ad inuadendum Caumarios _ detinenda occilorum spolia insiltebane.
Rex aurem cacholicus imminenteranto dilcrimine pugnx, au dire deuore Milsae
officiumnon omisit. Ouo Completo, vidensmilicum Cuorum ruinamm, ex intimO cor-
dis affectuinuocauit Dominum prodigia Facientem, e B. Virginem, de cuius auxilio
(licuripse postmodum estreltatus) plurimum contidebac, exclamans voce viuitica,
horratus eltmiliciam suam, dicens: Onobilis milicia Francix, cui ab anciguis cempo.
ribus divina porentia contulit gratiam specialem erium phandi deinimicis ecelelieae
nominis Christiani: nunc incumbit vobis maxima caussa, contrainimicos eeclelix 20
praeliandi, venostrorum nobilium prae decelorum restigia imitantes, quipro deten-
Sione Chrictianitatis pericula grauia perculerune, sentinostrae laudem ex gloriam ac.
quiramus. Ft si Forte a diuina proceserie volutate, quo d in ilto prae lio moriamur, non
Contrictemur licur illi, qui spem non habent: quod calorumreonu obcincbimuspro
mercede. Si vero lcut Arenui bellatores non deficiamus anostrorum maiorum vir-
ture, victoriam fuerimus consequuti, ex hoc sublequenturnos bellorumaxima mer-
ces, Eloria (ciliceterium phalis, ex Fama probicatis, lonsorempore duratura.
Postouam his ex huiuscemodi verbis mulcum animos insammanic, cum regali
geietertibilicer ordinata, more Leonis ad nullius paventis occursum, cum impetuir-
ruit (uper holtes, _ ex eorum mulcicudine mulea millia rirorum mira virture prostra. 30
uic, victricem manum luam Domino apponente: rniuerlos vero in praecipiteturam
Convertit. Capta estaue magna mulcicudo: inter quos simul cum Senatore eaptisunt
plurimiprincipes, de virinobiles, e pocères. Prodicores etiam quamplures capri lunt
Ducis con quiregem deleruerant, de adhxserant C onradino. Ilos omnestransfugasregia lcue.
ritas fecir subire sencentiam capicalem. Conradinus rero tugiens: de bello quideme.
vahr. Led dum de locoad locum tremebundus transiret: deticiente libi consilio eua-
dendi, candem incidicin manus quorundam ciuium Romanorum, qui proimmenla
Decunix quantitate ipsum resi porenissimorradidetume. Rex aurem excepicillurau-
dens, iplumq: Fecic cum Cumma diligencia custodiri. Paucis icaqe dicbus postbellum
tranlactum, ingressus est Roma magniticustrium phator, de acclamante populoRo. 40
iano sulcepit laranter Senacoriam dignicatem. ConCticuroirags prolein Vrberica-
rio, d rebus prospere ordinatis, in Apulium estreuertus, ex polt aliquor diesnobilem
spulcherrimum Conradinum, de conrancum cius ducem scilicer Austrix, quire
Iltis temporibus tilia ducis Dargundix praetaro regi est marrimoniali fcedere
Fodemetiam cempore renerabius papa Clemens, cum cribus annis de novem
mensibus, de vigimi quacuor diebus LConaat eccleliam Felicirer guberna Aet, apud
Eodem cemporis curriculo, quarco sc. dicincrantis (ouembris, circa mediam 50
nocteuauseaos.
pralius
inter Con
malocuom
Carolieallo
victoria.
sinifa
merat cum eo de Alemannia, iussir apud eapolim publice decollari.
copurata.
Vicerbium miorauic ad Dominum, dic tertio exeuntis Nouembris.
Qualiter Saraceni cum Tartaris puenauerunt, es qualiter Bethogar
Vu praedicta herent inter Christianos in partibIIS OCCIOICHHIS, TCTOCHIMMa ZCHS
suum dominum interfecit.
Farcarorum post victoriam Orientis, irruie luper Saracenos, valtauiique Acas
biam

## Folio 625 — 886285755:0641
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000641.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
E HIR ON. LIBFR
Biam, Syriam, ac Pacamnam, nulli aerariparcentes vsque ad Ciries Aoypti: OccilisSol.
danis Darmalci, ArapI), _ CamellX. Pantus autem terroxistas nationesinualic, quod
Pocencissimus Soldanus Iconii. e rex Armenix minoris, _ princeps Antiochix mul-
ticudini corum relistere non audenres, iplorum se dominio lubdideFunE, MaGHUI
cributum reddere promicrentes. Solusigitur Soldanus Babylonis ad resistendu PAr-
taris semagnitice praeparauit. Fxiuicitaq; de A oypro inmanu ralida, (ecum habens
fere cCC milliaequicum, _ per deserrum venic Cszaram, quae est inAnibus Palaecti Sulianu.
nx: commilicq praelium cum Parcaris qui remanserant in Syria, d eos viriliter (upe ocuu
ravit:nec destiric perse qui fusientes, donec eos de Syria coeoit exire, ex trans Aumen rapellit.
10 Fuphracem, vnde renerât, rEMeATC. PunCSaraCeni, qui à Facie TArTATOTUIM FuISCTANE
ad delerta, ad scdes proprias lunerever(i.
PostFusam icaq P’arcarorum cum Soldanus reverreretur in oyptum cum exL
ercicu, relictis milicibus in munitionibus opportunis, d distaret dicbus guatuor a B2-
brlone, perrexic quadam die renatum. Er dum milires eius caussa venationis dileur-
rerenthuc _illuc, K illustris quidam princeps Soldani, nomine Bethogar, qui aspira-
batad regiam dignitarem, videns Soldanum cum paucis milicibus remantisse, eum
procinus cum luis latellicibus aggrediens, incerte cir: ltarimqs cum lua milicia properas
Babylonem _ ad Cairum, Babylonis reonum obcinuit riolenter, sibirelstencibus in-sulcanus
olose intet
rerfectis: hrabuitq; sub sua porestare praererresnum soypri, Acabiam _ Spriam vIque ficicur.
20 ad Rumen Euphratem, in quibus provinciis ante aduentum Partatorum plures Sol-
dani lolebantregna dicissima possidere. Flisicaqu parracis, non fuit perhdus Bechogar Bechogar
contentus praedictarum dominio resionum: Sedad expugnandos Christianos totius, en A8)
nuaso
Porentix (ux vires convertit: Congresansq; exercicum copiolum, expugnauic ciuita chrostiano
res Christianorum, e castra Forrillima Pemplariorum e Llolpitaliorui. Inliper olo- Syria encu.
riolam ciuirarem Antiochiam instanter bellando abstulie Chriscianis: Fantam q; IEF2-
sem Fecir de Christianis, quata non tuic perpecraca acempore maximi Soldani. Vlera
vero Aumen Fuphracem super Oriencalia regna Parchorum, Allyriorum, Chaldaeo-
rum, Perlarum de Medorum, _ aliarum provinciarum P’arrari imperabane, interte-
etisreribus e principibus d subuerlis rrbibus, quae libiresistere conabantur. Nam de Baldach cin
30 ciuicarem Baldach inclytam e maxima inuaserumt, que super Pigrim constitura est,
de ruinis antiguissima Babylonis. In Bac CalippuSreDnaBAEC, GUCI FCVCTCBANTUES A-
raceni, veRomanum pontiticem Chrictiani. Llunc Parrari morrecurpilsima occide.
runc, _ cum eo Saracenorum mulcicudinem infinitam.
Qualiter rex Carolus obtinuit Nuceriam.
NYNODOMIIM. CC. LXFX, post longam obsidionem rex Carolus obtinuie
Huceriam rebellantem. Nam deficientibus victualibus Saraceni accenuariFame,
cinitarem d sciplos regis dominiorradiderunr. R ex aurem cuerrir moenia ciuitatis e
Chriltianosrebelles, quitransfugerant ad Saracenos, e perlualione lin eostirmave-
40 rant in pertinacia rebellandi, gladio interFecir: IIlam vero mulcicudinem intideliure.
falisprouidemtin ita dividere procurauir, quod audaciam relistendipenicus amiseriit.
Duida autem ex eis errore inhidelicatis relicto, baptilmi grariam humiliter receperur.
Flisetiam cemporibus Pilani ec Senenlestrequenrihostium insulcarione atslicti, se
ac lua insoregalis potentix subdiderunt.
Quodprincipes Occidentis in Africam transierunt.
Nro Dominim. CC. L X Z, postlacrymolam cladem Christianorum in parcibus
Leralmarinis a Soldano Babrlonis erudeliter perpetratam, cum Rommana eser ec-
clelia, propcer dilcordiam C ardinaliu, cunc paltoris regimine desticura: cande comati
foreges _ principes Occidentis, (c. Fracix catholicus Ludonicus, Carolus rex Navarre
de hlius regis Anglix inclycus Odoarduspparauerun le magnitice, ad cranstretandu
sas
insublidiucerre lanctx. COi icagsi consilio primo aggrediendiregem Funicii dicissimu Christiamon
insy
disponeces, cu exercicu ralido e multicudinenauiu copiolaim AFriCatra LIVIETIE. Cuas riam erpo
rex Fran. primicus axplicuisset ad munitu porcu Forciltime Carthaginis, quae cR pOreS alvio.
Aeriex, et Saracenorum praelidiu Cingulare, virilicer Carchagine expusrauic, Occilis

## Folio 626 — 886285755:0642
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000642.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
626
HON: PADYANIETBER TTI.
Saracenis paricer e Fugatis. Polt rictoriam itaq; C axthaginis, lues repentina excc ru.
Prione aeris d aquarum exercicum Francoruminuasir: mulciqi principes, de mililes,
ex populares morbo dysencerix perierunt. Vnusetiam de Aliisregistune cemporisle
cali ralecudine oppressus, de medio est lublatus. Post mortem icaq; dilecti Ailii, proci-
nusrex devorissimus dysenterix morbo correptus, videns diem sibi vltimum immi.
nere, negoriisreoni ec exercirus congrue ordinatis, ex effulis precibus lacheymolis
coram populo ibidem congresato, lanctiticacus viam cst rniverla carnis ingresus.
Poltobirum benignillimi regis, Eilius cius Philippus, qui crar in ca(Eris CUM Pate,
regni Francix obtinuic dia dema: rex aurem C ardus, postregis obitum, Capitaneus ex.
ereicus consticurus est. R ex nouus illustris Philippus e rex Nauarrx moventes a C ac. 10
runctum a chasine, audaciter exercicum ante muros Punicii perduxerune: Sacacenis, qui deto.
hrisciam
bsessum. eius AtricX partibus convenerane in auxilium ciuitatis, terga verrentibus, centoriis d
cuguriis in campo cum omni lupellectile derelictis. Adhuc nondum cum exercitu
luo aduenerat clarissimus Odoardus. R ex aurem Punicensis considerans mulricudi-
nem Atricanorum nullo modo pose suctinere impetum populi Christiani, nimiori.
moreterricus, compolirionem pacis a regibus poltulabat. Reges autem rum propter
difficulearem rebem munitissimam capiendi, cum proprer peltilentiam mortalitatis,
querehementer exercitum aftligebac, tale pactum curese l’unicii pepiserunt: quod
ipseperlolueret regibus omnes eranstrecationis expensas, se criburum redderet regi
Carolo e Eiliis luis, quodiple solebacperloluere magno principi F ederico. Supet hoc 20
addicum estin pacto, quod quandiueric bellum contra Saracenos in parribuseran.
arinis, dare stipendia rribus millibus milicum reneatur. R ex itag; dicissimustaec _
alia, qux reges Christiani petierunt, Cacere compromilic, d apertis thelauris luis, pro-
cinus opereadimpleuit.
Dumlxecaserentur applicuie ad porcum Carthaginis in clase maximaprobil.
Timus Odoardus. Poltquam vero Fuerunt pacis Fadera celebraca, exercirusin Sici
liam remcauic: Cedvento rehementi contrario existente, in porcu Trapani navesplu
rimx sum contractx, in quibusmagna milicum mulcicudo est lubmerla.
Eudonici
Callia 8
ors.

## Folio  -  — 886285755:0643
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000643.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 199 lines, status machine
E TH FIOC
RINO GERMANISE II
RICORrM PONO MEMORABILIA AVT ALIO.
quin notatu digna occurrunt, LNDEX.
14132
Aer Romanussub sirio pettilens 465
ixialeus primus sicyoniorum ret
34. 13
erecus Syluius Lacinorum rex se.
pcimus ance Vrbem condicam 160
Delius Perinax 60, 23. alalionoiu.
risperiro occilus
253. 48
Aineas Lacini regis Aliam in vrorera
Aucic 19, 45. Srave ob hoc pratiu
incer eum se Furnum ibidem, 49
quoremporereonaverit 21, 5. vn
e Syluius dictus
AmilianuS MOgunEIE RECaTUT 73. L
AEmulatio Christianorum perniciola
Nstacis licciras Priderici rebus com.
moda
504,37
Acas prima nalcenris mundi 231,
Accaconrnicum ec speciale Christia. Aras secundamundipubescencis 233, c
maica alca
Aceruus, ex ollibus morcuorum com.
actus
Acharades secundum Fulebium Alca
desrex AAyriorum
Hehon cinicos, quae es Proilemauda
142 34
Aeta ee decrera synodalia 356, 13
Adalbercus Coimes de Nellenburs
Arasmundicerria
Atas mundi quarca
Acasmundi quiora
Arasmundi sexra
Africacerria mundipars
234, 20
136, 43
239,37
2 45, 13
Atricanum bellum, quonunquam
Romani maius perpecti sune 40, 5
Aeounum oxidum super Rhodanum
cum
Agehlaus pede claudus, sed manu tor.
eis a Lacedaemoniis duX CTCAEUE
33, 53
Neeei prophieca locus explieacus
Masbercus brementis acchicpilcopus Aeues Auxuta 381, 3. obitus 348,
345,5
adaibero Virceburgentis exitcopus Aorigencum vibssiciliae 40, 24
MOrieuE
364, 4
Adaheida Faurinenis comicistamo
Aoripparex AIbanorum
DE
Vibem condicam
22, 30
160, 5F
Adalbertus comesin katuse moricur aimo Colonieplis episeopus moricue
2, 31
346, 16
adum qualicer de pacadico ciectus 3. Aistullus Loneobardorum rex X12. +
Adam Eboracentis abbas, vir relixio-
Alanus Paxistenlsmaxister 219, 48
Alaricus Cochorumrex, komam cur
suo exerciru inuadir 92, 46. MOTS
Alba Splaius LatinOTUM Tex sextS
nre Vrbem conditam 160, 46
contugir 608, 25. imperatort le
bellac 589, F7. morre Ecclini per
celercus ad Fortistimum castrums
Genoviscontusit 612, 2. a Padu
Aldrenandinus Marchionis Estenus
Poccetarum adducicur 436, 42 Alba ciuicos a Syluio Anea condira Alea Ca  . Cd 
2, 2.7. 522, 32
Alberrus Bambergensis comes Frau. AlcinacuS, pOnS
de Hacconis capire plectitur 125, Amabnulluslabororanis
vis, Farnitinis de Viceneinis obl.
liras, 1BIdem 12, 20, 20. LCCIIHO
FraEIFCCOMCIIACI
decur, ibiacur3, 4. ejus milerablu
inceritus ibid. 9. libido ec crude
Albricus de Lendenaria deprodicione
aculact
Alemannix nomen
n Alemannia mulei ignes per 1C
reM AmVIECLH HA
Bi paxae existolam relpon td 400,
36, 1
Alexander Magnus atum Crientem
armis agoreditur 35, 3r. cradicori
busDaruregis quid promisetit 36.
15. coxicoperie ibid. 42. 6
Alexandri magni locii quo modo
orbem divilerine
Alexandri papae electio 536, 6. con
secrario ibid. 52. in Vicerbio ciui
tace morirur
Alecander quarrus ponritex innocen-
eio succedie
A Landria condirur Alexandui Papa
nomine 208, 27. oblidione cin-
tur ibid. 23. liberatur obsidio.
Pexandriae pecunia quaneae 55.
Alexius Imperacor pertidisimus cum
Turcis Fcedusinic, ipisq. Nicxam,
Chrictianoru savguine acquisiram
tradie
AContus Hispanix rex Cluniacentium
MaecenAS
Alienacio teudi prohibica 509. 45
AIIIa A.
Aaa Culcus Eispanix sericorum
fannorum opiticio nobilissima
454,53
83,34
Flius 582,50. Ors
alemannix exiscoporum ad Adria
ATONFCK Pertarum
R abbas S. Lulcinae de Dadl
celivo capitur, inque carcere tene
proloincluditur
abbus S. Petui L Ouiberinis l’omo
70, 45.
Moduahunius Mediolavetium ee Cre
monenlium sines medius dirimie
Aboruuian returreAturr 174, 47
abram mulcarum geneht Lururus pa
criarcha 12, 50. Fius decerra CHal.
daeorum exitus
abrataminaciuicas 12, 50. Cu L. Bel
colobrino luo in cerra Ch2
biratio 13, 46. Signum ctcumei
honis accipir 24, I2. CCheu leprua.
Pinea quinque annorum moxitur
norum retugium 212, 13. Bode.
CuF 216, 10. capicur
Recaronica militia
ibid. 28
225, 48
Alesra Amaronum resina
neconirana ctullas, abeto 
03, 16
sus Saxones lacram miliciam pron.
ceripertuader 429, 49. 430, 12
Adat de paruo ponce Pacien(Is ec.
delix canonicus, cectis aduertum
AdelBitISBENEHENEOTUIM KeX 120, 38
Adolescences quodam Codaliratis glu.
tinointer sc vincti (unE 387, 23
Rctlanus AElius 00, 39. parer patric ap
adtianipaxe lexati ad Fridericumim. abercus comes LAC 433. 23. cius
DExaL. 408, 30. icerum occationes
quarie advertus Imperat. Fridericu
16, 36. Adriani papx legati Ca
cirem exacerbarum blaoeis rerbis
mitigane 450, 10. reconciliatur
cum Calare 491, 10. expoctula.
coria ob non rindicatam concume.
liam ponciticis lesarisillacam +81
53. ad Imperarorerespontua 527.
33. apud Anasniam moricur 53L. 5F
probitas
Albercustriuos chu Ccopus Ouo.
nem succedie
525, 53 Amulius Syluius Lacinorum rex ance
AIboinus rex Lonsobardorum, per
insidias conte ua a V ero.
180, 40
Vibem condiram
amynchas rexachenientis
160, 2
Anaclerus Romanus pontHtek 16L, 12
Albricus de Romano Trarer Feclini Anactalius im peratot
23. 4C
Alcadas ACyriorum ret
Alemanous LacultienI epucopuSMMO.
305, 3C
ertismodis dicieur
utazones Fphelum condideri
2,10
30. Dianx dex remplum Fabricât
ibidem
Amarones cur dictae 18, 35. ACIX. e
EuroPX iPCrarUNE
ibid. 23
aeponsiae, malorum oblivio
ibid. 48
Pellacur ibidem, 40. cjus tes pelx Aertus Mogunrinus archiexilcopus
ibid. 32
nam ab armigero luo occidicur Anachoricarum seceNuS
racvilium relinquie. ee ad eostrum Raallalus secundus im peracor 103.
+7
212, 2C
Zenoniscum reore tliisque noctu

## Folio  -  — 886285755:0644
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000644.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 200 lines, status machine
N R F R. C F R M. FOM.
Anaaus 12ZY Pap2 Eugenio PapX Apenminus mons, Munchonsbacdo
sexagelimius
niSaICtUS
apio  erpcru antuta. 1. 5. Douo nubiabs Brixianus
Artris qut Mcnehis obcdic rictoria
arnoltus imperat. Oringx sepelicus
Arriolphus Noricorum dux moritue
Aerius HxrericuS 82, 37. cius inceri
Arrianorum improbicas
Arnultus Brixienls erceodiddonana
460, 53. Pecro Abailardo praece
proverlus 461, 4. Romcignecte
Arraxerxes idem qui ANIerS
alcadlus Anex hilius albam condie
Aldrubat Laumibalis sracer 2 Paenis
in auxILU Ci mistuS. ROmanoruN
inbans praevenitur 43, 3. EiUSCa
puctracri ante castraproliciur ibis
Asinum ad Itam VOCarE 387, 16
Alta cinicas in subaspinis, cremaur
aSoC er de Terreum Aliipectus 38928
AAtrolosia Ecelimi ranistima compro.
achaulphus volhorum rex, locorem
12.4, 53
uccediE
ANACTACUS DAPL MOTITUF, cut ROIIa
anacolius Conttanctvoalus epi
(copuS
AnCONAVEDS IFaLIX OBAUTOMLLIDSICuE
AnCUS MarriuS AvenEnum monEem
Andronicus Ephelae civicaris conditor Apulia in sidem ab impexac. Friderice
Anenoapertiaia
2.16, 42
Anolix red abrsa persoluro cuadi
AodituE
Anhaldini ducacu Saxonico poriuneur
Anicius ManliusBocriuS 201, 32. cius-
quc Ceripra
Anmaiulti ledes Capiencix 177,3
Annius Pacicus imperator in P’onto
RECaTUE
annulorum ires modii a Kom 21O
rum incertectorum nobilium ma
mibus decracti
aunuum rectigal hilci regu auetum
Anseditius ab Ecelino auuneuloduri-
CeF, PadUa CapEa, CACLatUL 60C
24. Padua Fugacus, Viceciam pro
Antelnus lucentis ecclesiae exilcopus
MOTITUE
Anselinus lavennae merropolicanu
ance Mediolanum detunctus est
Anlelmus mediolanetis episcopusmon
Anselmus R avennarenAs archiepisco
460, 4c
Antelmus Eamelburgentis comes le-
rrus.
ad Orxciae Im Perat. 451, 43
Ancenor Pacauii conditor
Ancheros Rom. pontitex 161, 29
Anchemius haerericus
ancichristus divino ialtinctu uuate
etrina de vica
Anriochia Syrie metropolis a Christia-
Anticlaudianus
Anciiacum
FICOCuOCAII
Apollo cuura cu axque inven-
apostolorum in omnes gencesdiuilio
nuS succCdiE, in ordine cencetimus
61, 40, 41, 42
Apostolicus qui omnes in periculam
mpulerac, omnes in peludele
Aprius Claudus cxcus Roma clarus
habecur, qui aquam Claudiam in
duxie de riam APPa AraviC 242,
ec laniculum Vebiaddidic 27, 22.
KOIANOTUMLeK
260,4C
Andrex Vngalix regis hupia Cui
Beacrice Marchionis Estentis hlia
Auele princeps a suis capirur, et cu
eushorrendus
arssericaria in lralia
accipitur
Apulix exulas retta am recixiur
Apulia regnum C alolo Provincix
comicia pontihceeraditur 620, 4
runE 426, 30. Mantredo, a deuo
conc Romana ceclelix disceden
res humiliter adHXreME
Aquila ciuiras
590,16
quileia Veneciarum mecropolis, in
Rariarico snu polica obsidionc ab
allur Nocvepos
dem+8
455, 5:
Allatt acocuns Principis Elia 616,
Apuliapud Cracosarmacircumte
arila Gorhorum rege cingitur 35,
Aquilciets parriarena da Celeu
les exhorcauo de paceomponenda
543,39
AralIUS AAyrIOTUMFCX
Arbogastes Fuxenium cyrannum im
Perac. constiruie
Arcadius, Theodobi Elins elacor
eficitur
Arcus Romanus curris in ciuitate MC.
diolanen
argencum castellum
Argushlius Apis regis, unde Argiui di.
Ai 15, 51. eo regnanre lacob pa
TrIaTCHA, anHOrUM CXLVLY mori
Argiuorum regnum 14, 37. ad Mice.
nas cranctatum
proiui cur Danai rocirati 17, 12
Arclacum civicas 472, 4 4. Sedesregot
Burgundia
Arelacensereonum
Arecha rex Arabia
207,45
Aremulus Syluius Lacinorum rex an
te Vrbem condicam
in marrimonium aucit 32, 4
Accalus in C allia exrannidem exercet
266, 18. Tex Flunuetum 94, 47
FOF 38. MOrs
AIIaS PromethCIEratEE
allanris ciuirasin insulac eacta
aehenarum destructio Suis
Achenienses quod honecum non
esser id ne riile quidem pucant
Auctoricaces quibus morruorum re.
Currectio probatur
Avencinus syluius, Lacinorum ret ad.
ec Vibem condicam
Sclltalto mouS 22, 31. rac d
ALLCHEHE CtIHOH 100, 3I. 40. Arnaldus de Salehoten, submorotsen- AVCTONZ
nis expugnata 141, 24. Christia-
rico sedem MOGUME. OCCUPat 570,
10. a Cediriolis civibus mactacus
niseripicur 625, 25. olim Reblaca Aenalelis Moguninentis archiepiseo.
Antoninus coonomentoDius 67,33
sintonius monachus clarus haberur
260, 43. Mors
261,42
Anconius Octauia CaeParis (OKOrE re
pudiara in ASyPtum SCFFANSFCEE, I.
bigi Cleopatram Aorpri reginam
Aucic 54, 26. Eius exercicus ealus
ibid. 32. Oelarem dum cernerec ap.
probinguaie, Heraaulia es auio te
incerticie
469,36. 470, 40
213. S1 Armaldus abbas Cancta lutinae 185.
Ancipape ad liris cognicionem aFcide.
Amcorinus Cacacalla Roman. impe.
Fat. 261, 24. dictus Caracalla pro
pres Genus relis quod RONIL CtO
254, 26
Armaldi abbalis 5. lusinX mor5 596,
3r. hzna morrem praecedencia i.
Bid. 3F. quinquapinta dies ab cius
Augulta Viodelicoru 353, 31. aClau.
dio Drulo xediticara
Augustae Vindelicorum generati
conventus habetuT
augultus nunquam se dominum pal
lus eAt vocari 56, 45. LIBctuma
Aorippain Alios adoptavic 247, 7
huxulri nomen sols lesibuskoma
is deberur
Auguttodunum
obitu tracribus Minoribus Fuie vi. Augustinimors
Aenaldus Colonientis archiepicéopus,
ad omnia ccclehiastica ec secularia
auoustentes episcopum quem Hen
ricusillis dedic expellune 36d, st
Aurea Caecula in Iralia
negoria inucilis, moricur 445, 44 Aurelia Callievibs ab Aurcliano con.
Aricia cinicas ab Henrico V solo equa
aries nummorendirus
Arnisperc, vill.
Arius ANyrioruM FeX
armamitres AAyriorum re
246. 28 Aurelianus Romani imperiicerminos
arveniorum dd poueilee tesvie
instaurat 33. 49. Eus resseta in
Bid. 50,51, 52,53
Aurelius Alexander CXLAF X XL 71.t
puri Tacra Fames quid non mottallo
coxis rectora, 220, 4 l. 363, 6). 408.
17.6035
Hlonorii Placidiam, Capta Koma
cius clades 93, L2. Pecllaliam tu
Aeleua a Ccccope rege condica 16.
Ldhiat

## Folio  -  — 886285755:0645
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000645.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 199 lines, status machine
N D E Z
dultria ducacus cirulo decoratur 198, B. Marrini caenobin prope Ferrartam Bertolduscomes S. Perihdetill. miles
Rusrii pEOPCPOTOBIHCKH +26, 1_ Bedxobitus
b atCH1 Palct dueis Welphonis
110,50
Bexxelentieim castellum capirur 325
Belus Nini Elius 20, 7, F2, 10. Orien.
cem corum pene imperio luo sub
recie, ibidem. primus bella exrusio
Beluo PrimusrexAsyriorum 23, 2
cla Lex rnsaria 560, 24. bellur
contrarerem Boemis consangu
neunsluum de Austrie ee Scyrix du
Cacu gerit 613, 53. cius exerciu
habenbersentis ecclelia ex bonis AL. Belsica prouincia juris imperii 127,
berricomiris locupletara 125, 43
Babenbergels exiscopi de electio. Bellepares AAyriorumrex
ne Victoris papae epistola 553, 43 Bellochus APyriorum reX
Babeleurris
Babploniciregni ad Medostrancta.
2.2,50, 55
Babylovis ex Orolio deleriprio 28,
48, 49, 50 _ deinccps
Babylonia a Cyeo denructa 25,5
Babylonnona
Baldalchvrbs ad Pigrim
Baldach, ciuiras supra Pigrim sira in
uaditura Sulcano
625, 30
Baldeinus rex Liero Colymorumo-
Balduinns IMPETALOF CapEA VEBCC ON
stantinopolicum paruulis emulie
ribusnaves alcendie
Baleorex Asyriorum
615, 2.3
Balha, Gochior un lingua quid signik.
Bamberex convencus imperii habe.
252, 18
Barra ribsa Christianis Capta a42, 9
Barum castrum
chagorieum, quinquemo hlere, A-
demque Christipersecurionisrem-
porenecondam alterus ibid. 6
Bellum incer Creceoses et Arheni-
Bella Romanorum cum samniei
Belli sacri sub Vrbano papa Succes.
Belli Puniciexordium
Belli Punici primisinis
BelliPunici lecundi Anis
Bellacimilia per traliam
Bautanum
427, 15
40, 20
43, 47
255,3C
Bella subica Forrissimos quoque mi
603,43
Benedictus sexcuS papa 136, 24. PoI
primum annum a Crelcentiorele.
cacus ee srangulacus cAt
317,5
Benna, crux quedam ecclesix Mogun
Bencuencum
Beneuenti concilium colligicur
364, 28
Benienus P oly carpi discipulus marry.
riDCOTOnatuE
Bauarus Friderico Sueuorum duci bel. Bcorg
Bauariprope Potonium Fus 427,
Bavaria Flenrico Saxonix duci ad-
ilBICacIE
atdtt
bech oppidu ttbum tiss
Bellisacti inirium 140, 32. eius du. BobaLOIAMIa resalIS
Bellum Burgundicum 133, 44, 5C
Bellum Romanorum concra Pa.
renrinos ec Pyrrhum
lires perturbane
civenbs
vablea ab Vazaris desruicur 3IE,52 Beneticiumonde dictum
dabas Alexandeas HatCcicus 67
lectarores suos ad lorem Py
n monct
416, 30
41, 44
569, 6
tricio rictus inceriie
Bernardus Tcalix rex
68,40
176, 2
Bernhardus abbas Clareuallensis mo.
298, 38
452, 6 Bernacdus Augix abbasmoritur 329,
Bauliavxor Constantii ab iploincerti. Berengarius Furoniin conciliogene.
60, 23
Baybx curris 598, 36, 0b4di0 583,
rali damnatur 342, 24. Palino.
diam canit 349, 34. obirus 352,
151,)L Berengarius de Sulerbach moritur
11213+
Bavarix mOxitur 370, 19. abEcC
lino a Monaiculis veton elickue
58T34. mors 582, 40. Siheri sC
Aeonis Marchionis LIentis mori
bundi ad RCPOTCMHCLCACL CXHOE.
lado or3, 0. ciuummors ibi
583, 37
ibidem.
Bercolhi de Arxaba vireus
Bertha ducilta Lobdorum
rcolptn a auX 1OCI
Berra CL ratZacta  AC_IS C
Bechosacicontseecluato Chri
BiasPrieneusrnus ex seprem
lianos syriaciie
piencibu
Biblinsen coenobium comiru Kircts
bergentium opus
Bituntium
200, 2. 480, 2
dem 55
pitb snld titbeno
Bearicudo sanctorum
23,29 Laspacla iccua c
nacoris Per Cuc
Bochtcum Coacado Mota
mice conspiran
boemia regniciculo decorata 484,
Boemix rex de Vgarixe de ducatu
Seyriae ee AuH BCHBI
61353. Pacemincunt
Bolezlaus dux Polonix quomodo ac
dedirionem venerie 478, 34. CX
Parireconciliarus
ibid. 50
Boullactus cercius papa a Phoca un-
Peracore impetrac ve Romana cc.
dlesia capur omnium reliquarum di
Bonitacius quarius Romanus ponci
Bonitacius nonus Romanus pomilex
Bodilaciuscomes rex Constantinopon
leooSCreatuK
Bonclalertus socex Eceliniab eocum
Aliiscapicur, e in carcere greuisi
motamis cruciaru perimicur 597,
BonUSHCMOM DcuS, 443, 40
Besciendo sanctorum, vibocollal.
IDrISTI
DotuM In BacutatiBUS LULAIIPHCiEEK
Ar, aur sccundum accidens + 43, 42.
Bochius Colomannus rexis Vngarix
quondam Alius +24, 2F. a Scycha
lasieracranstixusnecatur 473, 2D
Bosan castrumregis rneala quou
Bresbure
bolon de Boaria, ciuis Cremonensis
Ecclinum e medio collere cogicae
604, 36. primogenicus Satanx
Bossicto apud Rurenos cempore Belle
sacrivenditus
Bolteld locusin saxonin
BOTZEK
Braxancium obsestum
736, 23
Brenno Senonentis exercitum contra
Romammouce
Aodrcarese Vngarorum oblideru
333, 37, 42. 4. 50
opiegoBuoz rOAdCI SmEODISA
263, 4.
880,30 Berroldus de Cunesberch in Apulia
morieur
resalibus obsequiis sepelitur 220, Bercoldus Zeringentis dux oblaram Brexisburs rel Bresburs castrum a
imperialem electionem respuit
223, 3. Sucuix ducacum abdica.
reconctus + L2, 35. eius Forritudo BrIC AA LKIS Ca Cu
ibid. 50
Bercoldiprimi Zeringenuis ducisobi. Brilacum condicur
849, 25
eerxor quondam Berroldinus Berrholdi secundi Zeringen As mors
363, 40
Beauis, aconisma,  Belholai de Velinbere existola 223,
Beuvinaronis hilio motbalio pia 618. Becoldus comes de Nuviueca 176.
B. Anconii, de ordine FrarcuMinorum
266, 26
Bentrix imperarrix moritur, Spiraque
0. 549, 3
Balia Aldcenandini Marchionis F.
scentis hilia, andrex regi Vnga
rixe copulacur 587, 9. etus Fusa
Beatria, Coror Priderici Marchionis.
nalis deuoca
noritur
Briconum in Francia lacrocinia 229,
Prixia in dedicionem pactionisrece.
Pta 492, 4. civili dilcordia Per
curbaca 597, 30. incredibilicerte
ramoru quaslata 584, 47. ab Im
vecati terta ertata 308, al. B

## Folio  -  — 886285755:0646
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000646.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 199 lines, status machine
eclinorelicuieur
LN R E R. LG E R M. YO M.
Brixienses comirarum Cremonen
ira a LLCCLSCCCMac 4513
sium depraedationis et latrocinandi C. tulius Cxtax a senatu Salllas domi.
caula ingrediutur 528, eF Medio.
latiesibus amicicia et locierareiun.
cti, ibid. 32. Corum clades 24. in-
urus micticur 49, 26. Bide Calar
C. Caligula rir sceleFaLHEHU 60,28
ROm imPCTALOF
ter le pacem Faciune 621, 33. 2d0. Calauni in Mantredi exercieu
minlo l’alavicini e Cremonensu
vid. 34
Calcitrare contrastimulum Omnipo. Carolingorum aulpicia
centis durum
407, 19 Caleph ciuicas
20. populam Komanum protliis
bid. 24
622, 3
5629 16
Calones, meretrices, lixxe ab exercitu
Fridericiregis amori
Calices et patenx ecclesX Mogunei.
Calippus a Sarracenis culcus re ponci
Fex Romanus a Christianis 625, 35.
a Farcaris incerficitur ibid. 32
Caliphsummus sacerdos  L4 1, 20
Calixeus L ponritex Romanus 16L, 25
recedune
Brixinora ciuicas Baioallas in ip(oPy
tina Cica
Brunchildis Burgualodum regina 105.
30. SCelEFUM AICLUI PCBMASILIIE
05,45
BEVEHS PTImUS CONLII KOM AnOTEI 28
adoprasse dicitur
vruno deFsistieim, poncula Loma.
Bruncrrich cinicas obsdetur 210, 2
Buchauoiense caenobium incendio Ha
Durchardus HlalBersacensis exiscopus
Burdinus Fispanus exilc. Romaux le.
diab Henrico r violencer imponi.
Calumniatores nunqua de sunE, (I eA
cuipersuadeatur
Cambium incer lapala e Imperato
Cambyles Cyrirexis Alius nonaM B2.
byloniam instaurauie 30, 49. se-
Bylanciu rebs Craecla a PhilippoMa
cedoneobldioemicue 34. 46
Caldinalium super electione non
Cardus LCx, CapitanEUS exexciruS CON
Carmeneis nymphia L.acinas licerasre.
Cathorolusmiles Veronenlis 504 28
Carolus Pipini AliuS XTT, L2. ciusti
eres, Carlemanvus, Pipinus et Cri.
Carolomannus ticmonachus TII, 28
Carolus magnus orbis occidui impe
Lutox 115, 20. obicus et prolapia
46, res gecta, ibid amplicudoimpe.
Carolimaioris Francise domusres ee.
Carolus Prouincia comes, perpecue
Senacor a Romanis eligitur 62i
54. Apuliam occupaturus RLoman
venic ibidem 8. PILAROS ManUV.
lida aggredieur 622, 53. Qualice
regnum Sicilix obcinuie 621, 42
cius victoria
Carolus rex Nauarrae in syriam prot.
cilcieur
Carpoceates hxeretieus
cudus Nabuchodonotor dictus 30. Cactidonius Manuanus exilcopus
2.9. 240, 43
Burgundia qua occationezerineent. Camerinus dueatus
Balyrisimanicas
incelligendum
Caro cum languine pluie
Calixcus LL ponritex Komanus 264, Cacolus CralTISIMPETAL. 122, 30
PETAtOELaGiCEIS COXICaL aICIM OBIL
255. 13
527, 43
130, 37 Carchaso rocius AFriCR CapuE 39, 48.
4723F Cadetada a B 
Burgundix reguum ad Imperium
133, 6. apcldo
Busca, marchia
ponriticis conventio
600, 26 Carolus C aluUS IPCKaTOF
Butones cum piscibus e cxlo cadune Caloiannes Constamcinopolicanus Im
Burchardus Hlerbipolenlio cpiscopus
Lcuricorum sehcenmecet acla.
Kavie 34 4, 21. in Saconia occidi.
bus concesta
Pari praectane
+84, 2. L
341, 12
Sepcuaginca duos anvosanteKone
ab Flista condira ibiil. qualuer in
regnis gloriola, opuleneissimaqui
labicaeperic ibid. 50, 40, 1, 2, 5. por.
Iud AETICA, ec SarracenOrum prall
dium Cingulare 625,55. a Chcilla
HISCXPUENaEUF
CaxchagimissItuS
Caraulius quidam ignobilis genete
manurero ac conulio non iguobi
lis dum Maximino suspectus habe
recur Briranniam inuadens, purpu.
tam altumie 47, 42. ab Alecto (0-
ce luo traudulenter occidicur ibi.
dem 52
Carto larbonenis Caelar 74, 27.
victor de Parchis Cupex Pigriden
tulmmeinterie
Cactius ludaa capta remplum spolia
Siculo corrupii
Siruieur
renao, haud procularalle Lriden.
Calaonis caltrum in expusnabile 599,
47F, 40 CaniculX CxOrEUS
465, 2. 1
roundix principeshomagiu Ca. Caviclinus, rnus de seruis palacii prin
83, 30
cipisuo Manueli Constantinoxoli
cano imperatori insidias olicur
505,19. oRolisoculis, lingua per
foraco guccuri ceausimilta moricue
inAicta
Cexeranisumen
+70, 45
Cadmus GrRCarUI Mletacum inven. Capecus Syluius, L atinorum rex ante
Vrbemcondiram
Calum de cerra tanlibune quomodo Capis AIBanOrUM rEX
271, 20. 272, 17
Casar a cluibus Dictaror ec consulro.
CaCUE 5O, SF. monarcha R omX HE
ibid. 47. Augustus CalucaeuE 55.
4. mO
Capica Tamiliarum ab Adam vsque ac
Capiris Elua burgum
Capirolium a ducc FTerbonioritosa
binoincenditur
32, 25. 253,40
Casaris quinea in traliam expedicio Capciuiras decemcribuum IIrac l 34 51
Cxlar. Catabris ec ACuribuS FOrriI
simis Elispaniae genribus devictis Capur Asdrabalis Fcalhi tlanibali anee Caltellaerex cum sarracenis praelium
secundo lanum clausIE
Cxlaris aliquorturmarum cemera
rI2 exCUTHO
495, 44
Cxlara Brixiensum acie in Fugam
axicur 209,19. in Germaniamre.
ibid. 4
Calarianorum pars Brixix oppri.
602, 17
caltra proiicitur
Capys Syluius Lacta OTuII LCA ABCCVF.
bemcondicam
Caracalla Cae (aF 70, 30. ac
nus Caracalla
Carausius ab Alecto socio suo Fraudu.
lenter occiditur
Carcanum, opidum
Catar Senacorum sladiis contoltus Carcerum pectdi Ecelini deleriprio
Cdelarianoruclades insens in Fran.
Cxsarum Tcaliam ingredierium iu-
Caelarianorum asTultus in portam
Mediolanensum
Calilea Balation eadiicane 103.
Caedlnales Romane ccclella indiena
cur ixis inconsultis Factam in R-
deinesorio determinationem 4 4 1
20. eorum contra papam Fugeniu
oratio ibid. 23. conciliantur ibid.
45. inter se deponrisCatI CerFanE
St4, 38. cumulcus causa apud Mo.
Sunciaentes 57F, 3. a Wilhcimo
celini Marchioniredditur 6013
Caltrum sancti Bonitacii destruieue
590, 35
Castrum montis silicis a custodib.
Ecclini Marchionireddirur 601, 6
Castrum Maluasae Palxol090 a C
reddieur
2. 4 4, 4e
Canisporcacipcena paciscurbacoribus
extimere PTOPCraC
Committie
Castorchronoeraphus
Caltra metatotacto
Capuani NOREmAnNOS C apuA expelluE Caltella rex Sarracenorum impecum
Castrum Calaonis a cdrodibous F.
Castrum Fusculanum demolicum
214, 16
Burous Esenlis Lelino rradicur 395, 12
ed ditite
Caurum Montis lalICIS LCelInOL.
Caltrum Orctum cerrucoriobllaA.
liclmo PritCIC Lsba et Rchaie

## Folio  -  — 886285755:0647
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000647.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 199 lines, status machine
N D F Z
Castrum PodiiBonici 622,5
Cacalosus principuia conventuRon
Caco Vricae eoccidie 506. 51. 56. 507, L
50, 44
Causa belli inter Cremonam e Cre.
Celestinus papa Mediolamentisnacio
590, 10
Cenrauri 18, 7. eorum bellum cum
Lapichis
Cerdonisharerici dogma
235,53
Cerinchus hxeretiCUS 66, 26. Terre.
ium Christi regnum afteueraba
ibid. primogenicus satanx a Poly.
carponominarus
66, 27
Cechim insula quX BuNE CyPrUS I7,
Ecctius
Cilcernaleronis
Civicas noua c exlo descendens qui
Ciuirares super quas Fcctinus y
rannidem exercMiE
607,4
Clades Romanorum ac Cantas 42
24. Parmenlium
Claravallentis abbas Tudxos ob scele
rum suorum excessis non esse occt
dendos octendie
42.9, 2
Clarom ontana generalis (ynodu5 374
40. 375,7
ClaudianuS POCFAClaTeF 264, 26
Claudius Nero consu
Elaudius Cxsar apud Syrmium bo
Chadelo Parmensis epileopus 342, S) Clauterum Eberbact ordinis Cister.
Chalcedonentis synodus
Choldui a quo orixinem duxerine
571, 1E
Clauam de manu Herculis eripere
163, 17
Chaldaici de Romanirconicompa. ClemenS papa a CacOLOLCBC FCUOCA
Chararabii adversus Phoroneum Ar. ClemENS LIZ CTuCeM COnEa Sarrace.
hiuorum resem bellum serunE
Chasma anre pellem
Chelmunez cactrum
enachoppidum
erinehus bode Cerinehus
Chiliarchi
32, 12
204, 46
nos praedicaricurat
212, 33
Clemensr= Fpapa POAVrbanLi quar
cum eligicur 620, T2. Vicerbis
moxitur
62. 4, 4
432, 27 Cleobulus Lydius ex seprem Cracia
sapiencibusrnus
27, 28
496, 36 Cleopatra Alexandrix, apposiris act
Chriltus cur sexra mundi xcace valei
olverie
mamillas secpencibus, nioricur 54.
Christicum aurichvilto compaca. Olcelia virgo Fyberim FanCaataC
170,4
Christiani Syria eiiciuntur 625, 25
Christianorum demulario regnum
Cieri Fecdonentios miterabilis cuppli.
458, 30, 459, 3
Hiecololymicanum pellundat 212, Clerus Romanus ponritex
Christiani contuxienres ad Barra.
cenosa Carolorese incerticiunrur
625. 40
Chihianoru prima pertecurio Tubo
Nerone 62.50. Secunda suh D0.
miriano LIIFratre 65, 27. cerria
sab Fraiano 66, 6. quarra Tub N
Anconino Vero 68, 32. quinca sub
Seuero, vatione AEO 69, 36. TCX
ea Sub Maximino C~PaFC 71, 22.
septima sub Decio 72, 3. Octaus
sub Valeriano e Calieno Caelare
93, 4. nona sub Aureliano 74, L
decima (ub Deocleltano 74,53
Christianoru in cerram sanctam
metals expedicio 375, 25. in Sy-
tiam expedicio 432, 44. 625, 51.
Christianus comes de Buche, archie.
iscopus Mogunctus
Christianus e2 archiepiscopus Mogun
Chitortorus rRomanus pontilen
Chronicorum vichoristinis 10+5
262, 10
Caelibacus lacceclorum approbacue
Christianus Moxuncinentis exilcopus
Coloniena liberando le accinsir
Codrus rex Achenientium
Caenohium S. Pecri in Niera Glu2=
Berroldo duce a Fundamentis ex
truitur
369, 16
Canobium nouuad montem Ce.
mulae
Ccenobiorum nouoriplaurationes
Caenobium S. Matcini PrOPC Fer.
rariam
Caenobiriea vira
COlOMannUS VHSATOrUM LExEratrem Concantlegis in Syria expeditio 197,
Almum persequieur
Colonix ribis deleriprio
246,2
Colovia opere munitur 391, 4. 0b
Sidecur ab Elenricohlio
ibid. LL
Colonieles maximis sudiis ec sum
pribus civicacem tuam muniune
Colonienlis ccclesia schilona pro
prer electionem Erideriei et GeCat.
Colostus crectus habesalricudinis pe
249, 2E
oloquiu polticioru prODe Wit
burs
Cicero Arxininaleicur, macreHeluia Comes de Panico ciuis Veronenlis
Padux decollatur
Cidnus amnis Facto conriguus 225. Commendacoria Friderie Impecale
rispro electo prasule Rauemment
Eortum Papac at celebran. Comitatus deForningen 207,4
46, 25
42. cunctis incommodus in do
mo Vectiliani Cransulacur 253,4
Commodianae ThCFHIX R OMX
quuncur incommoda secuniu
curam est
Condiciones pacis cum Cremensibu.
Conccrratio de Colonientiponcitica.
Conciliû Papix prosedando schilirra
ceincer P’apacum habecur (202, L
Concordia inter l’apam ee Siculum
Concordiares parux crescunt, di(cor.
ameximae dilabunEUE
581, 23
Conculcatio principum ruina regH
Conteltio episcoporum Callix, de my
sterio adorandae Friadis 440, 52,
Contirmacio Rauennarensis exicco
pi a ponritice AdrianO reCULATUE
17, 40
Conttuenria 396, 47. Callix oxpi.
Cohina arx super Mosella Cica 445, 53
Coniugiumincer Ortonem Cxlarer
_ Philixei Blian
Cona Francorum dux moritur 134,
Cononterlarum instructus copiista.
cedxmoniorum agcos populatur
Conquestio Friderici imperatoris ad
imperii ordines de ponciticisarron
Conquestio Aadriani paxe de iniuria
legaris illara
ConraduS L LIMPCTAT. COENOMETOSA-
Conradus cerrius RLOMAnOTUIM FEX
Conradusrex belli sacri cesseram ac-
cipir 429, 27. Flierololymam ve
nic 442, 4 4. ad PFOPTIA reVExSUS
618,54 Contadi regis ex pontiticis colloquiu
Clades e Fugac ledicione Rutacha
desCYTY
ooca Cuutq; red cum sequi auett
Conradus imperatorcerius 132, 45.
Conradus Croarie aeq. Dalmacie dux
nacione Noricus de castro Dacho
a oriudus, apud Pergamummo-
Conradirexismons
Conradus L. Serensis exiscopus 536
52. Imperaroris in Cortca ee SaX
diniam legatus
Conradinus, Conradi regis silius, in
Traliam suscipir expe dicione 023, d.
Neapolipublice decollatur 624, 4
Conradus salexbursentis archiepileo
Conradus Cx sax Babenberex mori-
Cinclus quidam Romanus cuis Gre.
tem comprehendic
Circe Cocios VyNis murauie in bc-
Citterua, castrum
Coradus Sueuus rexrenunciaeur 4 +8,
26. Eius ad Craecorum Impera
epistola 479, 7. Gracorum im-
peratori, fauorem, auxilium e ova
naexiarpolliceeu
Contallus FTenriCI ImpeCalOLIS Iu
ContrapaEreM rex KLOMAN. Creat
id fia ae operited
Comitatus tractus lunerniiurildi
453,43
ctioni subeicti
o Colimodus Cololli capire lublato, ue
18
Masinis capue uticimponi 253.

## Folio  -  — 886285755:0648
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000648.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 199 lines, status machine
ciliaiae Matrimonium ducir 374. Contentus Moguntiae celeberrimus
2.+0, 20
IN R ER. GF R MI. F OM. Y
Conradus Palacinus de WicetspaChat. Corduba Lucani poerx patria 586,
chiepiscopus MoguminUS 572, 51
Conradielecti Preuiren As Farum 343,
Cornelia virgo Vectalis ob stuprum
riur deFodiur
Corrigiola
50b. 3
Conradus silius Friderici ab Henrico Corinehusomnium opiticum osficina
Thurinsix Lancgrauio Fueatur
592. 33. ab Vusuiae rege Tulcixitur
deletur
Crcs hapleibus a euichlibus
Cxchisintula Cypri
Corinehiaralarndenomen sum e. Dagobertustex magnus, slius Lorha.
ibid. 2F
riimoritur
Conrailus Palarinus comes de Rheno Corona Moguntinx ecclelia aurea DX
Conradus a Dachou comes capitur Corpus omne ex corporibus. constat
42. F, 50
Contoluroria Eugenii Papx exiscopi
episcopun
IIL, 5. Impietas
prinatur
1or
Coc
Alemannia
De
Consules Romaniqui
Consuerudo mala nunquam aur rix
collieur
Corporaa resurrectione spiricualia
186, 46
CotdronsPextarumrex
Cocerichcanobium
106, 27
Crastigralaciones de mOrS
Cremaobadione claula 530, 35. F 115
deleriprio ibid. 4r. arctius obsesa
532, 24. per machinas expugnara
Ctcmae generalis asperrimaque op.
pugnatio
Crementes imperii hosles indienn
520,25. quoruconsilio depacetra.
Ctaverine 543. 30. ad paceminui.
CrEMENLIUM ExTRemaconUMacia
Epemenisiu ad extorrationem Aqui-
leiensis parriarchaxe responlio 544, F
Cremonenses Icalixe hostesiudicaneur
249, 53. cum Palavicino in Eceli.
num conspirane 634, 37. comiri
Caroloicer ad Vibem impediune
621, 2. ad obedienciam RomanX
CcClChAreVErEUNEUE 622, 39. mu
nicissima castra Brixiensum iuxca
Aumen Olei consticura (c. C ancum
Poncem Vicum, Ouincianum e
Veccos tundicus TubVCHTuNE 621,
Cremonentium contra exercicum
Friderici callidicas 542, 2. crudeti.
tas 543,7. ConcraMediolanentes
crudelitas
500, 20
Crementium de Placentinorum in
Danielsprophera locus quomodoin-
Cxprianus Cachaginenis exiceopus
2O. MaLEyTIOCOTONATUIE 73,4
Cypriuscerraemotus
ObrUTUS
culeaoccDalto o Cctpccio pat
us per quas ratio opcrari soler,
nencem hominis obtulcar, cernen.
duinque oculos rchXc purene, oc.
culris machinametis ac abdirisna-
curae seminibus Falcinane 20, 37.
adiquitare cemporis ec experiencia
reru pelcam scire ac pose di.
Damiata ciuiras municiltima a Chri
Rianis obldetur 584, 6. Capicur i.
bid. amiccitur 36. ciuicas Aoy
Dei, qua apud prophetas Memphis
dicitur, a Ludonicorese Fracorum
Capitur 592,54. 593, 2 quibuscon
dirionibus a Ludonico regC Fran.
cixe Sarracenis reddita sIC 593, 17
Dalmarius Caesare escirur 260, 46
Occidicur
Danausrex ad AreOSFugit, e a Stene.
hab eplorum humane luscipi.
Danaliminsiiae
Dania Imperii Fa(cesagnolcit L49, 4Y
Danic ducacus in regnum commu
Danix regnuEmperi ceudum 431.
20. de Danorum regnoincet auos
consanguineos conrouerlia 448,
ad Coriraduta LComanorun tegem
ob ititaustum Belli Cacri cuCnEumm
Conspiratio in ceclinum 604, +0
ConspitaLIOTaCIBIOTHMMLOZanE.
COnSTaNEMUSIM PEFATOF
104, 5T
Constantinus Leonis Elius imperatot
Constaninus Leonis FXIF Elius C X
Car 114, 26. Oculis a maere Trenc
Cohancus imperacorreligiolus 75
5. Liusconverto ibid. 7. Callias
occupans; Constancem sliu exmo.
nacho Caelarem Facie 92, 44. bcl.
lum Cracri Constanciointerens, iux.
ea Aquileia occidieur X6L, L. non
uium occiditur
Conllaulta, Constantini POrOK, VEOL
Liciniimoriens, arianum quédam
Presbycerum Fracri commendans
Constancientis couentus ordinum
Conslans, Constantini Eilius Caetat et
Acieur: 260, 40. haud longe ab
Elispania interBcitur
261, 20
Constannus Alemannis bellum indi-
cIF 75, 36. Bauliamrxorem luam
interAcie 260, 23. Ariana haereM
arianum presbyrerum de Fusc.
bium Nicomedieosem. polluitur, et
Christianos persequitur 260,50.
in Parchos Dellum PaFaE 26F, 5I.
concra lulianum arma sumensmo.
Constantius episcopus Ravennxmo.
mum aucta
276, IY Crescenricurris
Contanrinopolis corius Oriencis ca. Ccecentes cum Acheniensibus vellige
Duc 34, 48. NVEOTOMA VOCAta 82,
8. a LatinIS OCCUPaTUT 225, 30.
spoliatur ibid. 2 Lacinis amieritur
Constancinopolicanus noue RomX
Imperatot
Constiru Friderici de pace renenda
etrmanda
Concrouctua de Colennieare pascharis
Controvertia in MagdeburgenA
ccclesia orra, quomodo compolica
443, 16. inter duos rasallos quo.
modocerminanda  510, 23
Cruxecclestae Mogumrinenas quaha.
bec sexcentas auri libras
Crudelicas Ecelini cum audiuie ladu-
am esecapram 599, 55. 600,
20. omnium cyranorum (xuiciem
SUPCrAE
609, 30
Cruxconta tcelinum publicata 508, 
Caitum alcto a atcubus conti.
Suria apud Ronealias celebraca
DATiuS COBNOMEREO NOchUS 3I,4
Darius rex Medorum Cyri auumeums
25,6. Babylonios iurum domina-
cionis Pertarum exeurere volentes
reprimit 31, 79. regi Scyiharum An-
evrobellum indicie ibid. 20. Con
era Achenienses procinctum mo.
vet ibid. 23. MorS 33, I. eius fli
CyTUS_E ArEaXerRIS
Dacius Maceao atinis rictus
DaUIA PEIMUS M aCMa abL 21,
corebellat
Defectiones ex anathemate 382, 35
Delbora prophetM
Demenutus cum de Cacrisicio Ared
dum gustaltet, in luxum muracus
decimo eandem anno in propri
am Eixuram reversus et 20, l
Derciles AAyrIORUM Fex II 23, 40
Vertona ciuiras
Cyri rexis clades ad uniea Ararim Delcriprio divertorum ordinum reli-
iolorum
e 1. 1838
celligendus. Lapidem excisum de
moncesine manibus ptatua inpe-
dibus, qui ex parre ferres ex parte
sictoles erant 137, 53,54, 55. 138, 5
Danicl Pragen p 50D, 1L
540, 25. moritul
DaresChryeius
leconouea hEL 3L. VircuSplurI.
Decius imperii sui anno certio cum
Alio suo incex Barbaresincerteitmr
Dedo Marchio Saxonieusrexibleuri.
(ra el 18, 5C
Cletcens Ccus puttoropaus lucti
no philolopho pertecutione cont
moner, in quaille pro Chrilto occu
desiat
Corenciode exiscoparu Constantiensi Cumo comes de Wultelineen mori-
Conrrâ audaces non est audacia cura Cunradus dux sueuix
Cunradi exiscopi Ferbipolenhs cla
 apecina scyehacum decolla
604, 18 Deucalionis diluniura

## Folio  -  — 886285755:0649
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000649.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 200 lines, status machine
Deus cur ecclehiam uam in hoc mun
lo cam miserabiliter aA
163,38 olcionu dominus
vamobrem genribus riam caluet
non PatetCCerI
Deus dedirexiscopus Rom.
Deus c archiepiscopus moric
exercirum vali
Eccliniensto
Dianx cemplum ab Amaronibus con
ducir 597, 22
cattra legatc
Exadune593, 42. Veronaciiciuncur
Ecelinus certius VerONX dOMLII
inuadic
Ecelini auologi
Ecclinus Medio
303112
um perir prodico
rie eam occupaturIS 605, 40 lau
Diapolita AgypriorumEex
Distinitio omnis alcerius est.
convenie
Post Diluuium quomodo genus hu-
marum a Eliis Noc mulciplicari
quibusque in cerris primo dispergi
DimosalezbursenAs exile.
367,2
Dioclerianus C ae Car 7 4, 36 eius gesta
TereDeum adorariiultic258
Diomedis Pocii in aues mutari 20, 30
Diomedeainsule
Diony lus AreoPZSIIZ
Dilcepratio Cremonentu et Placenr.
Discordia lhcer Christianos 216, 16,3
Domitiabus se deum ee dominum co
dellarbs
radagellances
iselippus hlICOrICUS
cius in praelio capi
08, 46 cur
ester septuaginta annorum morir
es quaenunc Robad du
Exercirus Frideriei imperatoris Cabet
nacutorum disposicio
Exhorratio abbaris Clar
capestendam sacram milicia 430.
Exhorratio azonis moribudiadne
Pocemlcredem
Expedirio concra Mediolan
Expedicio in cerram sanctam anne
AL. C. ZCYL. 574,
Expostulacoria ob non vindicata con
uscliam poncitriislegacis illatal
5.13. 42737
Lnterminacio seculi perienem 171, 30
Edictum de pacc castrent
Edictum Mantcedi es alavieinic
Edillridus ret cum Edilbereo resc Re
Dionplus Siculus
Laltlo traathtuo daleaem vetu
Edvinusrex ASIO L C Caada de PE. Factioh in reguo sicilix gravidini
B, 2 Fckhardus contes a LeHCHDuB 345, Falones sens beluina, carnibus equio
EberbarduS BACLHBLHSCHNS CpIKLOVUIS
466, 40 ejus auctoricas
Labriliacractene tabri
uxpliciis afticiuneur
Eberbach clacctu cacto CMerCA.
nis e carinis relcens
ExcbercuS comes deBurinEON ZOL, H2 Fama malum, omnibus morabilibus
Flissa Carrhaginis condicor
Eberhardi Salerbursensis exisc. mors Embrico (Terbipolensis exiscopus 4re
d aCracorunmperacore mul
Emicho comes lecale lalieratus vu
ous, hhus federici,
relocius
Fames in Aeypro sub quorum princi
bumcemporetuerie
Lacteo, peno e aquarum munda
cionesin lcalia
Fames in Christianerum exercier
temporebellilacri 142,
durum celum 500, 44 cuncta cL
PuonaE
Familia de Romanodelera
Favenria obsidetur 589, 55 capitur
Fauianis oxridum, nune vienna dicta
246, 2
Federicus imperator in Apulia mori.
Fur 539, 40 Vide Frederieus.
Felix qui porviererui cognolcere cau-
Felerentis epilcopus
Fenestella historioeraphus et Poera
morieur
Ferraria 489, 36 obudetur
Ferrarienses obldes Friderico dare
imperat
Ducum ek lacroni princixem cribura
pertoluere
arictus pugna occ200, 
Fogehardus abbas Augien(IS 362, 4
gectas Facile Anc damno habetur
Fetiidusrex cum Dictos ineaurepete
Msinceriie 291.
Ftebertus comes deBurene, virnobi
animi ins
licace, diviriis
Bnis 495, 44 in praelio caetus
Eleucherius Rom. ponritex 161, 22
Camesinsens invrbeROn
Ebion haerericus, Christum solum ho-
minem esse asseveraba
Eeberrimarchionis obitus
Ecclehra a regibus dirara
Eccletiae duo gladii
139, 39
Ecclesiae miliraneis condirio 267, 16.
iolane
Eeclelalici chelauri per angliam
phauriuntur ad regem capriuu
iberandum
Ecclehasticae exactiones damnaca
Ecclesia Moxuncinensis ornacuS et
167, 32,40,50
Feclinus cum Palauicino exereicuium.
603, 34 lupus rapacissimus
85,5F a Paduanis Fugatur 586, 2. 4
in Marchia Faruilina poreria 607
cum exercitu concra Paduam
proticilcicur 600,50 contraMan
EUANOSCXETCITUM PEXPaTAE 598, 12
yranniingenium _ mOres 6O9, 20
Ecclinus de Fgno, F. Pororis Fcel in car.
cereconiicicur 597, 25 curbulentu
noenium sO5,5 in Paduanos Ve.
rona inventos, crudelitas 600, 6
in Imperii desertores crudelicas
594, 28, 30, 40, 50 retugiu omniu
ellimorum 587, 20 Cracrem Tui
Ciramoncem variis cormentis e
Tameperimie
ereoccumbit
Encrarirarum Hatcas
Ecelini carcerum delcriprio 595, 28,
rochtlius Sect
Exiptis
Eiuslanctim
Eraco Sieyoniorum rex
cremicarum vica
Fridanus AuVIuS CCIEDTIS
AO EXVIEUF 593, 12 arx 2 Paduis
Obsecta 583,9 Bide A2O Esten (IS.
Euaristus Rom ponctct
Ecclinus Brixia ciuili discordiaver. Fugeninsponriler de lalia expedicie
LurBaE 597, 30 TOCerUM In CaECerE
eremicibid.
necontulitur
Fupales AAyriOrUMFEX
Ecelini carceres capta Padua aperi. Fxactiones ecclenalicx damnata
rccinus ad opprimendos Pareliaos nchraitedoa hptetatem
Lotcunanulla lode
Forcunxris 5OI, 16 cunctasre
potbicumadis quampcoreron
lebrare ica risrue
eis xeniis honoratur, ibid. 55 A
quileix moricur, ibid. Romam ab.
Encius, rex bel
capicura Bononienlibus
Ephesus ab Anacb Conata L8
COBUnEUL
Epilcoporum invellicurae P’apxe con
pistola canonteorum sancti Perri, pro
Feudi alienatio prohibila 503, 4
Feudu amitrir qui requilirus serui-
eium non praestat
Finis veriusque civitaris
Flagellanciurieus ee supertc
Flaminibus gencilium episeopi (ucces
Flebile principium melior Fortuna se-
rentinicum Lucensibus et Senen
El
sibus belligerancur 155, 28
Elorianus apud Thartum vica priuarur
Exiphonema de Facinoris indignitare
arte victoris
Feudorum iura
Lluctuatione rariae pel cocum culla
rum orbem
Pud Moguncinos perperrata 572,
ipistola impelatoneo a vieta Cre
Frichehonius Sicy oniorum rex 18,4
Erntridus Augix Abbas, e Constanci
iscopus ordinatur
Fodrumte al
Folco FsieroTolymOru FCX
Fonshumanis rbus nacitis reddicu
261,13 Formula lactamenhdelum umpeti
Fonieano spiiualis
Fstingx convencuo  audur
Estenus marchio dirione sua ab Fceli

## Folio  -  — 886285755:0650
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000650.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 199 lines, status machine
N R E R. C L K M. LOM.
FOrtunX incbuica Caempla
Forumulus
Francus Romans insenultale Ct
162,4
Franci Merouingi dictiano C1
dis Merouc0 98, 44 Chriltonome
PridericiBarbarolla criocimia 42F, Lalala l Coca dicu
Fridetieus Contadi Cx S. F. Bladio ac.
Francorum regnum in duoscillum Fridericus ab innocentio papa exau-
117, 25
etOraTUS
Francorumreeni de Cermanorum Fridericus Colonienlis archiexilcopus,
comparatio 130, 26 gensinstabi
lis de levissima
12F, 28
cerrio poriticatus sui anno moricur
Calerius _e Constantius Calates .
perium dividune
Lralienuo Lalat
Crallicalynodus
Callix diuine
Callix episcoporum de mysterio
Friadis confeltio
Callicanae milicix audacta 621,4
Callique mala Romanisinculerine
Franeorum exercicus in valiam Priderici imperacoris iusticia ee equi. Cambace castrum
621, 27
cas collaudara
Franci a Rcinoldo Burgundix co. Priderieus a Daile archiexileopus
miceFugantur
+19, 5
Francorum rexab obhdione ACca.
rovia discedie
Francia ciuili discordia laborac
Franceinture curiahabetur 216, 26
Francoturcum, quan raau LaliL:
Fridericimnioris slebix ducis coiunx
ex liberi
215, 4C
perii accipie
206, 5.
Frider
Colonienlis
Fridericus Imperacor lesarionem. A.
driani papxe oravirer Ferr 482, 5Y
Canges A. raus de quacuor. paradib
Ruminibus
Canymedes Fcoixregis flius a. Lan.
calo Phrysiorum rese lub nomine
dei lui louiscapitur
Friderici lmperac. aduersus Cracos. Carnherus Marchio, Anconx occidia
sarosindionacio
+78, EC
Fridericus Extar in tcaliam mouens
nonnulla lacta loca ob penuriam
Priderieus LL Cxlac alcendic in Ale.
582, 4F
Cacdatiunnorumrer
Carda castrum regale
Carcabanus eques, legatus ad impe.
Fac. ictitur
Caerae, machinae
Carara, civiras in tinibus L’alastinae
625,7
Gcbehardus Schathutientis quondam
abbas, tic cultos Domini sepuleri
Constantiensis
Fxidericus Imperar iura Imperij inIra. Geberhardus luuanienss archiepilco.
ponciticis in Cermania lexacus
cerac 585, 47 cum exercim in tra. Cebehardus de saxonis, nuncius Im
conrramediolanenles tulcipic 472, Geisericus Wandaloum rex Arrianus
164, 33
Coris, eumque inetonizauie 55o, 12 Genuinu quid dicatur 406, 55. 409, )
5093 nouiiuris condendiporestas Gercon Colonix Agrippina incertici
Cerualius epilcopus de Caltro Tetteo
in Sermania quacuor canrum epileo.
picacholiei 362, 35 ciuile bellum
223,.7
Germania pacata
+77,2
Cermanix principum colloquium
de exringuendo publico rconi in-
cendio
Cermaniexe copis laudibus et mu
neribus ornacae dimictuntur 556, 23
Cermanix proceres in lraliam re.
vocari
523, 16
Cermanorum in syriam certia ex.
Dedicio
Cermanici regui ad Rhenum ris
elaerula
Fridericus balharolla Bercholdum
uencum impeci milli
Earinxentem vello persequirur Callarda caltium Mediolanentum
rematur
na
603,39
Adtiter sis
Frgncorumonus  79, 12, 15, 17
Fridelte  Cecendtes acorscacle
535,3
rum, eo quod Carolus ad debellan.
dos saxones, cum Francis pronci.
scens radum ibi reperisse dicirur
Fridericus Sucuorum dux morirus
manniam
in curia Koncalix habita 507, 16
Feldericus ee Cibestinorum et Cuel.
Forum languinis con(ors 447, 45
quiserani inauguratuE
Fridericus dux Sucuorum ad imperiu Frideriei ad Imperii ordines de ponri. Gebhardus de Zeringea exileopus
eligicur 447, 20 electionis caus
ibid. 34 quomodoinhidias Flenrici
ducis Bauarixe evalerie 416,50,
Friderici sueuixe ducisliberi 413,3
resgeltae 424, 20 AlberroMoeun.
hensi archiepiscopo bellum indi.
cic 413, 33 Limburs castrum ab
obsidione liberac
415, IF
Fridericus 11 rex Sicilix et Apuliae RO.
ficis arrogancia conqueW 482, 33
liarenouat
02,50
Eridericus rex quibus occationibus in Cebhacdus Constantientis exilcopus
Mediolanenses arma converterie
455, 7 Elium cuum in Apulia incaE.
liam venit 587, 25 expedirionem
Papiae coronatur
460, 38
me ab Flonorio papacoronam ln. Friderici apud Currem nouam ricto. Gelalius secundus Roman. ponritex
CIaetCuSL IE, Sueuixe dux, moricur, et Friderieus Imperator qualicer ranita. Generariolaree accepra quid sieniti.
in monacterio S. W alpurois incer-
minis AlCarixe Sto, sepelicuF 42 3, 42
Frlactleus dux de Rocinbure. Wello.
neminsequitur 204, 55 moritur
Frideric in traliam secunda expedicio
49r, 40 quarra in lcaliam prote.
4i0205, 20 periculum 207, 9 A.
liis cerras suas distribuie 207, 53
pacruu suum horcatur ad cranligen.
dum cum duce Saxovix 469, 13
Cexra Friderici in Icaliam expedicio
birione cohrmauie electionem Vi.
Friderieus iura sisei regis vindicans Genuenles imperacori male Hdi 512, 8
cirribura 508, 26 sengulis dicece.
sanis singulos iudices prx ponic508,
49 in Lombacdiam aduencus 585.
20 pacis inter ipsum de Ecelinum
compolicio 586, 42 ad Roma.
norum postulata exremporancum
responsum 462, 38, 463, 1, 2, dc. R0.
mxconsecratur
212, 22 de Mediolanenlibus Ecedi. Fridericus ab Hohenstansten sueuix
Fragisconquestio
521,30
FxidericuScomes Faurinen(IS 367, YF
Fxloctlensnuprias cum Bcarrice Kei.
naldicomitis Elia celebraL. 47 L, 29
20040 aliam superinducie ibid.
3. liber
Fridericus in miliciam Caeram proti.
CiscituF 213, 25 Tubmergitur 215, 25
Fridericus Impetator quo ordine. et
quoclesionibus contra Mediolanu
tranciuerie
Fridericus comesde Sarburg 418, 15
Exlacrici imperatoris relpontum ad Fridericus de Huolicra moricur 561, 18
onciticis postulara 525, 48 erave Frisingentis moncis Fopographia n2,
periculum 528, 40 corporis Forma
556, 45 virtus 557, 3 pictas, ibid.
dexteritas 557, 22 remperancia
e comitas, ibid
Frideriens rBarharOTArex Romano.
rum 1663 expedicionem con.
40 civiratis conttagrario 515, 26
Froneo oracor insgnis
Fruecuarientemonacterium 367,26
Fuldensec ccenobium in salru Bucho.
nia a Carcto Bonitacio archiexisco.
potundacum est
ia Lonsobardosmovec 266, 15 Fundibularii
SueuOru duX Y97, 25 rexCrCacuP
298, 37 cius inauguratio 199, 2.
252,36
196, 4
573it0 Ccairae rexis Vugurix lexari aet con
GiselA LM PCFAEKIX
CCaLOu I Certam lanctam et
pedicio z 43, 3F caltra graui cempe-
Caceiactata
Cermantaladvanis oues occnonton
Germanis Conllancal
religionis locus ConcedITuE + 19, 54
Siblberti Pictavens ctipla septobal.
Friderici impers concio per incerpreté
mels

## Folio  -  — 886285755:0651
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000651.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 200 lines, status machine
Fenricus XXI L
eiusres gestxe 44 Ouithe
Calliarum nobilictimi princixis A
tiam ducirinvxoren
FTenricuS LLEL LMPEF.
cam Orconis lcaliei Marchionis A
iam duci
Flenricus LIXX
Cxsares a Rom. P’onrifice excom.
municatus
Tlenrico + C xelari P. rebellis 243, 46
Herieus + Caesar in regia villa NONE
hulen convencum exilcoporu habet
243, 5F a Ailio imperiali dignitare
privacur 245, 26 exul, a Colovieab
regio appatacu sulcipicur 145
mors x46, 8 cum Liomanis consi
ctio +47, 8 ejus a pontitce corona
pio, ibid. 28 Reginaldum comi
cem bello petir, ibid. 35 Henrici
regisAngloruF. Machildam in ma.
crimonium Moguvrix ducie
capriuitas 307, 25 denuoexcom-
muvicatur 348, 47 Sucuium de
Povulacur 344, 2Y puer a matre
abstractus, omnia ad aliorum prae.
Scriptum 2gic38T, 26 corrumpieur
nimia capracoru indulgentia, ibid.
20 adolescentix peccaca corrigie,
ibid. 24 rocatur in odium 382, 8
Saxonesarma concra eum capiune
ibid. exercicum in Vusariam mo
ver 343, 16 Pohrificireconciliaeur
347, 12 traliam cum exerciu in
predicur 350, 45 imperiali dia
demace Roma intignicur 354,
a duce Calabrix prodixatur, ibid
35 ab xemulorum OcCaluI ICCrUI
Dapae acculatur 385, 38 clades et Fu.
2 C Thuringia 365, 48 in SaxO
Bia bella 383,34 milires moriuneur
2. a Conrado filio deserirue
368, 45 icerum in lcaliam prosiei.
Scirur 352, 20 in Germaniam reuer.
sus Sueuos adorieur 354, 50 Ra-
risponam reverticur
Hlenriei Imper. Adeles excommu-
nicaneuE
Flenrico pacis Formula ofertur
Fhenricusimp. in lalia armacircu.
Fert 363. 55 lralia pellicur 376, 2C
acculAEUFGFEGOTIOVLT PaPX 382
30 eius ad papam profectio e ex
Piatio382, 43 Imper. de parriciusre.
nunciacur 385, 34 Fructra in sidiispe.
cicur, ibid. 42 rebus compolicis in
Germaniam regreditut, ibid
Tlenriciparris ob tuorum defectiones
Fuxx 388, 19 benigniras in hoste.
ibid. 2. 4 ex Imper. captiuus 389)
spoliatur insignibus et Forrunis, ib.
B3 abdicat se imperio, ibid.
Elenricipaeris ad Eliu legario 390,
imperium iubecur repetere 392, 45
ciusprudentia ex modestia, ibid.
Hlenrici pacris prudens contlium
392, 20 mors, ibid.
Thenricuszxrx cogicur le abdicare im-
Perio 397, 45 exagiratura legaio p
Da ibid. 49 exuicur parrimonio et
Forrunis 398, 8 prxemonicus inidia
Fu PFUSIE, ib. I2 COCTA SAXONES CXCK
cirum ducic 358, 10 obirus 413, 28
24 4, r Flenricus FridericiE. rCx CreaTUTZ14, 1
Siculam dueit vXOrem ZII, 6 im
pielaozso, A2 pertidia e 1n poesou
impieras
Cisulphus dux L. ongobardorum Bene.
venti, Campaniam ractai
Ologonia castrum Poloniae Forcilsim
78, 23 Cremacur
Clorix comesinuidia
Godigo castrum Ecelini a Paduanis
destruieu
GoiZOrex VnSArIX MOTIEUE 558, 32
Cordianus Caelar l’archis bellum in.
GoMarien es Fodine
1239. 167,30
meneligitur
elmUS COM
Frisonibus intet ectus
1372 Culielmus de Campo S. Perri instu F.
Cortridiadresem Baby lonicum lega-
1or+L,5O, 242, 10 HIOES
Corhi Arrianilinum amplexantur 88,
2 Alarico rege mortuo Achaul.
TUM CFCARE 92, 53 rege Achaulpho
GalliasineranE 92, 23, 266, 15 R0.
maminuadune 92, 40 Pororem
Honorijinter aliam praedam capi.
une, quam postea Achaultus eorum
rex inmatrimoniu ducir, 1b. 42, 42
Gorhorum regni tnis
Mediolan.L
ori ualOL
Corrilo dux Lorhar. moritur 32.4, 48
Granarae rex Castella regis rribura.
Cracarum lirerarum inVenTOF C a.
Oraeam alluia Hom. porentia eer
manicagi Forricudo vincie 213, 52
Graecia sub quibus resibuseiudici
busprimum legib. inFOrmaTA FC.
ric 24, 39 primu inFormacur iudiciis
ec lesib. quam abun der panibus 15, 2
Craecie rececis in Felicita5 615, 42, 45
Graecorum monarchia ab Alexan.
dromagno ccepie, desirque 23, 26
cenrimunecatriderico impecatori
Cracilralia armis dolog: inundune
Terkeitur
Culielmi Flirlauslen lis abbaris mor.
EPraeclare Facta
am expugnat
ilCopuS
72, 4 Craecoruinlidix in Marchia Flarelis Nicolarica
loconirana 488,50 legari graviter Flagenoix convencus imperii habicus
increpari domu miccuncur 489, 20
CONETA EEAETEM PCTIE
Cregorius seprimus ab Vebe pellitur
Cibercusq: Kovennacenls exisc. in
locueins substieuicur 138, 16. 407, 39
Cregorii ponciticis mOrs 357, 37
Cregorianae dirae in Hlenricum re
dendumidoneus 500, 53 eius ad
lele dedancimpe
Cvidorus Maneuanus exisc. ab aduo
is crudelirer interticitur 587, 2)
olinus ciuis Brixiensis ad patriere
de trollandra Ro
nan. Imperacor eligitur 592,50
celini in plarea Paduxe crudelicerio.
helmustrancisena princeps bicur
ix e Achaix eraui praelio supers
EuE _ Capitur STS, L liberaCUT6I6,
Culielmi de Carcurio, nepores ec hli
atu Ecelinie aduc incerfecti 594, 2)
Cuithelmus Norrmannia Comes AN
Cuithelmus Mlarchio de Monte Fer
Cuillelmus Campellensis Catalaun
Ouithelmus Ravennatents, cogno
menco MaleraverCar
Onoscardus, quali bercacor vet erra
Cunerannus Elius F. ocharii Burgundio
rexpius, obito  I
Cunziolech, conclo legu lOcuS 222
Curtol Forciltintum Cracla Caluu
Flabicus d relellalenta Monachorum
nibalis pacer 42, 12 ab Iispanisoc
Flannibalisres gestae 42, 13, 14, 15, 16
7, 18, 19, 43.30 oculum ex nimie
Usbreperdidic 42, 23 Fiusin lra
liam redicus 43, 3F veneno sumre
Cregorius Feuronicus  ul. Poull. Tlarchebus Fraiectess exiscopus mo.
Tlareuicus episc. Rarisponensis mul
Craecus Imperacor a L. arino auxitiui Familear dux Carchasinenlum, IPar
Cregorius nonus papa Fridericu Im. Flalimannus de sibeneick 207, 11
Cregorius de Moncelongo sedis APO-
Aolicx legacu5 589, 49. 592, 25 P2.
eriareha Aquilcientis
Crexorii Pacriarclx Aquileientisma. Flart vici BremenEsbona abiudicata
ranimicas
Critollinus Brixix porectas 501, 25 ca. Hlarcungus Magideburgels archiepi
ieur, e in vincula conicitur 602, 23
Guccillus de Camino Ecclini contce. Flarrrbure caserum
Euelloru de Aledortio Pamilia in Ser.
mavianobilistima
Cuelpho Sardiniae princeps 529,53
Ouibaldus Corbeiensislegatusin Cre
166, 19. 471,5
Hlecaconearchi
Cuibereis Ravennas episcopus anti. Fleimerardus Frater de ordine praed
pap2 350, 19 ancipapa in sedem 10.
acur 35I, 40 Roma discederecogi. Helena raptus
Ac 357, 48 Roma recipitur 364, 23
Guibercina Factio Romxe extincta
Hlelena Constancini AIateF S. CTUI
cem Hierololymisinuenir 8l, 47
Hellesponriacum mare
Sucmannus CicenAs exilo. 450, 3 4 Feluia marer Ciceronis
in exilCopaTUCONAIEMaTUE 452, 32
Cuidocomes Blanderaren(s, vie pru-
deno dicenidi pericuo, e ad pertua.
Hlenricus Auceps Imperat
Hlenricus 22 Imperat. que e lanctus
pec. excommunicar 585, 27.588,53 Hlaremannus Brixinorentis episcopus
Cxlaris conteHOr
Hlaxilimus babemda
447, 37 Flebiones haererici Chrictum Colur
hominem ete allerune 66, 10 vide
131, 30 MOIS

## Folio  -  — 886285755:0652
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000652.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 200 lines, status machine
Henricus Exlar regnum non per iu. Fletoipolisciviras
sticiam sed per riolentiam obrinete
cogirat
Elenrici F. Simularum obsequium Heredeltus Coloniensis archiexisco.
FlenriciF. Fuga e defectio 387, 40
bItUF152, 26 mors
Fenricus sFlenrici 4 Elius cedere co-
pellicur 146,6 Coloniam oblidio.
necingipatre morruo, ibidem 13
ponciticem Komanum capie, Viri.
Rodiendum commisit 246, 48 in
Iraliam expeditio r46, 30 anathe.
mace poritcioictus 147, 50 ad Or-
dines imperii querimonia 39+, 23
Flenricus a Rudolphoin fugam agicur
350, 10 a ponritice anathemariza.
Fenricus r alter AbCalon 396,39
Cxetar 4 23, 33 obicus
425, 35
tlenrici vr secunda in Icaliam expe.
Pac 218, 26 Factiolos Sicilix suppli-
eiis afticie, ibid. 4x certia in lca-
liam expedicio 22, 1, 30 MOrS 222
morieur
Eenricus alcer LlenriciAlius 380, 26
Flenricus Saxonix ee Bavarix dux 2
09,50
lectus
eriumphat.
Ftenricide Rudolsbellum cinilc3 83, 18 Hilarius Pictaniensis exiscopus 84, 10
PN R E R. G E R H. ZOM. 1
479,33 Hloctiolia, cattrum vetonentum de
Hlerbipoli convencus regalis connu.
elcalariorum caltra Forcullima 
UIEANO ExPUSNanEuE
320,6 Hugo Polarinus de Purir
Elenrici Cxlar. roxinsolens, 408,34 Hleremanous comes Palarinus mori. Flugo de campo Aorido cestis actet-
358, 1Y
35551 rita 230, 50 calculator e
HenrieusvrtridericiE.
rix coniugiocopulat
conieum miliare porrare coxicur.
Pclaus Veldenis exisc. 517, 25
Hermannus Kudolto Turrocarus 38:
345, 48
Hlermannus Merenlis exiscopusmori.
363, 40
58, 4, 10, 20
288, 46
eta 55, 76, 64, 43 a Chrictianis ca
Henricuscognomeneo Felix Mogun.
57I, 20
lus Porrecanum productus 436, 43
Flugocomes de Fsenstreim AIlarian
Eluso OAientis, dc Vellerrensis epilco.
Hlugo Waidemoncentis comes 43I, 55
Flumilitas vircurum cultos 563, 20
Aypostalis a substando dicta 138, 15
tacob quandomoreuus
lacobus Thepolus dux Saliniguerram
racobus Fcacex Domini MarrytiEaur
lacobus de Carraira capiur in caleo
Aonxe a TibaldoFrancilco 590,
lacobus de Mora Faruisio ab Ecelini
contaederatis Fugaeur
lacobi episcopi Paduavi mOrS 589, 27
lacobi de Dalelmanino eres silii capi
uncur abEcelino, rariisquecormen.
cisatiguncur 593, 10 in platea Pa.
lanuen ses subacti 512, 19 a Veveris
TUPCTANEUT6O3, 20 VenetOrumA.
muli, Caedus quod cum Veneris, pe-
pigerant, rumpunc, Cocieraremque
cum Palxologo contra Venerosin.
CUnE625, 3F, 32 Eide Cenua
vocari rule 135, 20. Side Orcgo. lani porrx lecundo a Numa claula
tius VTI.
Fildebrandi ponriticis ad Cxtarem
legario 345, 40 cyrannis in ordi.
nem ecclehiacticum
Frildchrandicainsania
395, 4Y
Fhilcebrandus qua occatione ab Im.
peratore abiectus, ee Ouibertus in
locum eius subrosarus sic 407, 70
icorum de Cucibelinea famitia Fildebercus rex Francorum moritur,
Henricus de L. andsbers moritur 205, E
ee Parisis in bahlica S. Vincentii (e.
pelicur
279,2
Henricus ab episcopacu amovecur Fildericus rex Vandalorum exiscopos
ab exilio iubetreverri
275, 27
Henricus daxitex de Wralpurs rulne. Tilinus Preveren As episcopus 448, 38
226, 25 Flindrarstiusin castrum
204, 4
Hlenricus abbas Cluniacen sIS 398, 48 Lllena Imperaerix Constancinopoli.
infectus
duxe crucidantur
Fu L42, 13 a Sarracenis occupatur lanua civitas in navalibus praeliis exer.
Hierololyuorum rex de Sacracenis
559, 55
imperatore in lcaliam proficiscirur Hildebrandus se Cregoriu seprimum
dum Friderici Emper. Alium pralio
rincie, ibid. 34 MOTIEUIE 592, 26
nobilissima
ereacur
cula coniicitur
Hermannus Lucelburgensis contra Flani hiunt Christiani
FtENFICUM FCKCrCaTS 350,50
morsborrenda
Hlenricus dux uutiae cum Calerico Hildesardis Faridica
Henricus Bauarixe de Saxonix dux
Henricus Thcringix Landcerauius
Roh. Lexeligicur 591, 22. Conra
tiouspraetul
2.2, 42
62, 38
Fermanuus rex contra Flenricum e. Flugo Fubingentis a Cxlare invin.
469, 36. 470, 40 CanCS PEF TCU
cluldem milerabilis incericus
166, 2Y Fermes Tex maximus philosophus
Hlenricus Gauatus Ce lari auxilium de.
431, 40
Flens
nuadie
Sius 369, 43 moricur in AI. Hugo comesinEsenstieim ivgulatur
coqueaquilciensium parriarehecu. Hermannus Rheni Palatinus comes
cur, ibic
529,36
citata
tlilpaniae resum de Sarracenis victo.
585, 54
Flispattorum Lesis nuncii a Con
Lado rese Contuenrix dimiste
4F, 48 duodecim annis ab Aususto
ClauIX ApCrIUNEUE
lanusrex Larinorum anterrbem col.
dicam
Iconium capur Cicilix 213, 26 501.
daniarchicolium 224, 48 capicur.
ibid. Colonix maxairudinexqua-
relus quorum principum cempore
OrcuuS AE
Parisdunius
Imola
Imbrico Augustensis exisc. Feorico
regiadbaerec 348, 23 mol5.
Immanicaris exempla
369, 28
Imperarores Craei 161, 49, 262, l, 10,
20 Franci
lium concra sarracenos implorae
37313
Imperacor Orientis Lacinorum auni-
bii caussa habetur
pus ooiie
Flenrieus Sax. ec Bauarix dux proseri. Hermanni Concractimatris epicaphiu
io 218, 16 Sicilia regnum occu. Hermannus Zeringentis Bertoldirh
us, moritur
28 Exlar Panormi sulcipitur 219, Herodisdira immanicas 57, 54 eius
Henricus Calar Thuringix Lancora. Hierarchiarum exlestium nomina et
Henricus dux Eliam suam regi Vng2. Fierulalem a Fico Vespahano de seru-
Casare exauctoratur
209, 10 HTilamacer S. Viri
Nenricus Trarecti Frisixmorieur, cor-
pulque Spiram deportatur 248, 35
Hlenricus comes de WOlFrateSHMen
Henricus Conradi E. rex Romanorum
Henricus de Fonanepos Ecclini Prxe.
Eispalios civicas
Fectus Veronentiscapite gravicer a Distoria schotaltiea Perri Lombardi
milire vinctorulneratur
Felttels Moguncinae ledis archiepi.
(COPUIS CxAUTOTALE
2O1, 51
Hrictoria ab isoecir dicta 468, 47
Fictorix Priparcicx
Elenricus Castella regis frarer Carolo Elistrus ciuicas in Ponto codira 238, 50
23, 48
Flochieim, villa
Flenrici comitis Palatinimors 375.4 Flomines sub Nini cempore agcettes
Henriciregis Anglix legati, ec corum
munera ad Fridericum imperac. Honorius Tolus imperae
92,18
133+ ciuldem ad tmmper spillote Honorius ir poncitex laldiculo
morruo succedie
cuperacoris officium oborco depon.
riticatu aiuuicio
Machationis cauIX
Imperaroris ad querelas pontitieias
respontum
42X, 28
Imperacoris auctoricus in concilio co.
Imperacor a solo Deoiudicari debet
Imperacorix conera Pontisicem Ao-
imperialesteeni ad Cracos destinari
Imperium Occid scillum ee confutum
motobe
osqueadOrconem

## Folio  -  — 886285755:0653
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000653.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 199 lines, status machine
Y D E Z
improborum est EOS per quosprote
ceris deprimere
incendiarii a Mediolanen tibus subor
Incubus
529, 4
Indi de Iberi esticiuneur Christiani NaaC Facta estrepromissio 24, 36 que
inaiuiduum ee Angulare no sune ad se
converrentia 438, 2 aliud perso.
nale, aliudnor
nduleentixe ee immunicares milibus
belii sacri ab Lusenio papa conce
intanciave de axpellara
egelliei
oia nominum ad labricandaote.
reses schismarum que percurvalio
Lelyporemorruus
Ilauri, occilo Cilinge duce eorum ab
bastalorictirrucidaneur 272, 5.
l a LBaCML 14, 40 Siceras AB
prinsimmenii
V0d 139 9,udOd eL So3IPMT LBIIBEAA
acriarehias
Iea Marchionia de MOnEE FerraLO Lalcaris GraCorUprincipis Eilia 6HC, 2C
rraliaa Germanis cubacta
caliex ribes quo iure impetio subline
 2.4
Trene imperaMIA CBMIILAHHLOBOMIS
4. 45 in monacterium erud
abertone dur noctois
Labezlaus duxBoemox
Laceda oeSL tECI
pidissimi 33, 48 29. Flaminio rin
Lacus Comentis insula 2c
LacuS CumanuS
Lrenaus exiscopus, discipulus Polycar.
472, 4
Icara Auuius
Tadorihistorix Anis
Pares, vel la su
Laosthenes AAyriOruM Lex 23, 4
Lapictae cum PheNalisbellum gerune
18, 6. 235.
in Ferpromoritur
sotephii de Cbristo restimonium
losua post morrem MogIIS LCCCOFPO.
puli israclicici constiruitur
louinianus vacione Pannonius, rir
Chrictianis.
ab loueprincixium
rix morieur
Tulianus ad bellum Parchicum prote
ctus de Christianoru sanguinem diis
uisrovens, Derndicio a quodam
hoste occiditmr
Turamons
lulateudorum
Jurameneum quale Eriderico impera
corifacere promilerint exiscopi ac
que alixe ciuiracesIcalia
ariscosulti imperiales quatuor 508, 4
dusimperatoris oborra de exilcop
cu concertatione
us creandi magistracus vrbium
509, 20
Luctinianus Barbari Elius CcFar 108,
ustinianus imperacor Christianit
103,3 crigesimonono imperii an.
nomorrem obie
Iustinus philosophus pro Christianis
Apolosericon Anconino Ccriplie
luvania civiras, nunc Salcreburga di-
eta, Baivarixe meropolitana ledes
443, 28. 47T, 53 proprer Alexan
drum ab imperaoreproseripra. cce
BaCuE
Catinus Syluins, Larinorur
Vrbem condicam
Lacinorum reges ance Vrbem condi
am qui ee quod
Larimi Constancinop. Occupz
Lauda noua inter Mediolanum et Pla
centiam ab Imper. Friderico a Fun
damenris a diAcatuE 203, 34. 505.
Lauden leshoctibus imperii contce.
deratirebellane
Laurentius mater.
Laurencum reguun
Leges Salic
Leges Justinianexe
Legescastrenlesa Friderics
tore Costitura 492, 13. 493,
de Legibus non iudicandum, Ced se
cundum cae
Lexib. ance quti artllo decerrandum
Lexaci paxae male in aula imperiale
cractaneur
Lexaciqualiter se erganunciosKoma-
niponcisicishabuerine
Legae papae ab Ecelino capitur
Legatuspa
icino ir
coniecus, per fenestram, 
nibus apprcheso, ad cerram descet
LemannusA.
Lomniadum A
Leo natione Sytus imperate
rabilo 32, 42 mor
Leodium Belgix rrs 249, 18, 390,
Lcodiensis et Heurietnde
Réoninavibs cremal
Leoninum castrum
Lcopaldo AustriacO ducaru
559, 2.4
COnFeRTUF 152, 47 mOrituL 253, 5
Leopoldus dux Baivariae
Leuig ildus GOtHORUM REX ArTIanUS
Furminoildum Alium, ob Adem ca
cholicam securi iussic occidi 281.
Lex luliamaiestatis
Lex iusticix rnicuique quod luun
estresiruie
liber paree 10, 23 libidinitous polluir
Liberricxe quid
Liber Sencenciaru P. Lombardi 201, 
Lobricccteta Moxuncina
568, 27
nesprona 461,7 nouarum rerum
loscuum de mores peltui lcclini
609, 20, 2 4, 22, 2.3,30
criminis
innocentius papa lelllus apud l’erulie
innocencius papaquarrus 5006 2
innocentii papae in ApuliL inerOir
596, 3 mors, ibid.
inlula Diomedeanon proculamones
Carganolira
Iatecrovatio (piriruum
189 4
invectiua conrra Mediolanenles 522,
loannes Bapricta 59, 10 ab Herode
cecrarcha decollatur
toannis Chrysocomi severicas 90, 36.
Tomimes Chryloctomus in exitiun
lomones Cationus monachus ee e
toannes tLxCLrinS LTROmanuS pon
loanves de Romano
lomnnes Domicanus Lonsobardis pa
cemlitadet
loannes ex Fliero lolymiranus 584, 1
peiis pocaculla
toelis locus in valle losaphar dund
abo eos quomodo inrelligenaus
Lorduniepiscopi Paduani mors 585, 40
Chronicorum tinis
Tordavus ab Ecelino incarcetalut
rorduries paricius Romanus 156. 4
ITaIIE FerMINI 452, 5F LLacIrAS
453, 4 Icalia diuilio, ibid
Icalorum erea Cxlares conculra
ralus rex Lacinorum ante Vebem eo
Tudaicum ec Samararicum bellu mo.
udxi  PaLTMCL 3)1, 45 iniur
ludxorum post rempora Macha
BXOrum RaEUS
hudices icactillei p0st partiarentao st
uaerum lea quomodoeliee
dum 277, 15 rbi her
Lulianus Cracus Imperat.
ZelO HECAL
LuaICeS FaIM PUMIE
570, 42
Iudicium vlrimum de cerror leu For
maiudicantis
Indinta rxor ducis velphonis Baioa.
161,43
rulianus Apoctato
rulii Cre sacto exuetra MOIS CLL a
559. 10
ceta a Caltee dymphain
LeopapanR om.male tractacur.
Cconidae ad milices suos dictu memo
17, 3 Kadolus idehis et Baloalla Bebalut Liberrasresinastimabilis
85.55 Lelbam, Orconiscomitis palarinica. Liberras religionis sancica
Arum a Conrado rese obldclu Liberius Komanus episc. exulat 84, 10
446, 28
Muinriaim legaos tlenricire gis 304 12
intuctam paci seealis, reddere
loannis de Scamarolla mira Aupen-
laque audacia 592,7 a lacellicibus
Porectatis occiditur.
toannes exiscopus Paduanus a sis ho.
NOLADMIEEF TUICIPIEuE
10 tnachi silta, pnIs dicta ab
tomiahlio laphee lano orii 20, 12
rolaphat, lacineindicium, 178, 18
losexhcencum e decem habensannos
Posas a lagiccaris Pharaonis occitus
Touismons

## Folio  -  — 886285755:0654
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000654.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 196 lines, status machine
Licearia exeutandi accutaro in Vnga.
Limpure castrum in cerritorio Spiren
Linguarum contulio
Loculta lehas habensalas
Locusin Daniele quomodo incellise
dus, Capidem excisum de m
sinemanibus, staruam inpedibus,
c. 137,50, 138, F,10, 20
(F4, 8 lIMPCTatOreS
LoDataia curica dicta 4)5,37
corum auxilio destiturus 588, 5
cum Ferrarien bbus ee Bononienli.
bus Maneuanis auxiliu FerE 598, 35
de Imperat. desciseir
Marchioni EstenA quae beneticia
Deus conculerit 617, 10
Marchio Opicius, cordomento HIa-
Mareeonticum
TN R E R. EE R H. FOV.
rianulla clacur
Lieus A.
EseuM
Lindausia concremata est
Linsud llesprincipales
Lycaomaintula
Cycaeus arcadum dous
Longobardia Francis lub iugum acti Machabei e Scipiones contempora-
Lotanna
Machaciuseremica
Macrinus
625,55 Macrinus Rom Imperat.
Locharineia a Lochacio revé dieta
Locharius repudiaca lesicma coniuse
Masi Cambylis regnum inuadun M. Varroa BeliregiscemporeRoma-
Magirres Coloniam ex Mediolano ci. MaTacho Sicy OnIORUMFEX 16,43
pucace lcaliae, deporcancur 204, 10
concubinam exorem ducic 129, 40 M. lohelinus Suectionetium epilcopus
a poncitice communione priuaeur
2207 Placencia diem obie
Locharius dux saxonum nudis pedi.
buslago indurus Flenrico 5 regi se
eradic 247, 4 L CxlaF creatur 148,
+4 inlcaliam movet 149, 26 lca.
liam domacibid. 50 rex Roman.
415, 47 Fcarrem Henricum _ Con.
radum perlequieur, ibid.
Masnenrius 84, 30 res SCltX 32
Mataomniaa bonis orra etse 519, 19
Mamolin
Mammilus, secundum Fusebium Ma
nytas ASyriOruM FCX
Mamicus Assyriorum rex
Manchaleus AAyrIOTUMFCX 23, 42
Lohariiimperator. in Boemiam ex. Mandra Ruuius
Dedicio 417, 40 ibique Tulus ibid. Manes harericus, vade Manichai
Cocharii Casaris gella quanca 1509 Manes oldus abbas S. Oeorsii interti.
obicus, ibid
Finus Bomanus ponritex 161, 2 Mantredus princeps Farenei, slus F0.
Lis de B
+
15
Iis de ponritieam ab ecclestasticis
diiudicanda
Lices quomodo disceptandX 510, 1E
lia
Tuicollus comes de Achalm, tué de
W ul
Lucanavebs
Lucascastellum capitur
377. 55
ucania Conradino superacur 623, 4
L. Aurelius Commodus Roman. Iw p.
Fucius Fuluius iasabres, Boios e Ce
derici luvocencio paxx subiectio
nemin omnibus defexr596, 6 ma.
nam strasem milirum ccclelix a.
pud Fogiamm Perpetrac
M
recludicur
Mantredus Carolo comini inlidias Mecenacianacurris
Atruic 627, 12 Romanam ecctella Medicina sero paratur, cum mala per
eiusque tideles in cora lcalia gravi.
cer aFixir 62O, 40 Apulie PrinCepS
occumbic
Manca, cormentum bellicum 533, 31
Manicera, castrum
Manictaus haerecicus in synodo Con
Stancinopolicana damnatus 435, 2
nomanos grauistimo bello superae Mancua Fcelini aemis perira 578, 13
Fuciuis papa a ciuibussuis epprimicur
756, 15 moriu, CGuC MIVAHUS LEY
succedie
210, 48
Lucreria atilio larquinii olpetbi co.
precta atus LbLInIICIE
Duicus FranCOrU Fex Lytu renir
442, 5 Damiaca SarractHo Leda
ractaca, ibid
Mancuane
varis Flerico le dedunc 364,
Manuel Comnenus imperacor Orien.
Manvel Constancin opolicanus limPC
racor quomodo insidias tuorum e
418,57. 505, F7
593, 17 Aneliaeresem ex principes Marhach caenobium in Allaria luxe
incer se repacem ineane adhoreatur
620, 20 MOTiTUE
Seauta Macea e teica A Vuenriae de nutuia
Ludonicus Fraveix rex carholicus ex.
pedirione  slam Cuscipic. 625,
O FiuSMOTS
limicanei
425, 42. 426, 18
Marcellus papa Caii Succetor 75,9
Marchia Weruheri
 201, 28
Eudonicus de Helfenstein 562,30 Marchia Austrix ducarus rirulo in.
Lusdunent Conoilium
Lunollus comes de Wulelneen Macchia anconirana
CapitUE
Turae dua cimulorrae
139, 51
Marchia Fcelino morcuo, pace truirur
608, 52
Marchia Faruisina Boreus rolupratis
Lunellum opbidum imperiate 459, 38 Marchio de AnedehIe 226, IF proscri.
bicur, ibid.
o Macctuo tllentiol celino letcadicamii. CNiam recipivarcul, tnes Golnar
Luperci Romanorum rndenomé du
54, 53 Lucer monasterium in Saxonia 150
+8, 253,36
313.54 Lucre, monalterium
laspina 456, 44  capclutate eri.
Longobacili Crxcorum spoliis di
Tundonenis cxiseopus in Bureundia
aBicdiolonentibous Eeae dileatur
MI. Anconinus VerusR oman. Imperat.
Luerense palarium
LUTHEFUS FEX CADCHIATIOEUI MOXITUI
M. AuretiuSCXCaE
MLAAnconius C ommodus 68, 5 4 cius
Obsceniras, ibid. WOrS
24,34 M. Curriusmiles
M. Livius SalinatOF
M. Regulus rigilandonecarur 41, 15
namhistoriam ordiri caepit 12, 20
Mlarachonii campi
Maroacormenei vellicigenus 457, 16
Macharica acchipicaca in sicilia oculis
Maria Maxdalenae o Ta Vercelaci re.
conduneur
Marnicavilla resia
Macquardus dapiser de annevit
Marra vrbs a Christianis capra 142, 9
Marrinoxolis Saxonix ciuiras + + 8, 43
Marcinus abbas, ordinis Cistercienis
in Peris AICatiX
Macrinus de Lacuro populi Meciola.
nevAS capiraneus
MatEInUSIEEPapaKOM.
Machildis lcalia comirissa Wrelphoni
ABauariae ducinubic
MauriciuS marEYE
Mauricius Caxpadocus Cae (ax 105, 26
MaximinuS CR (aF7 T, 19 WOrS
Maximianus C xlar
lonons convaluere mOras 434, 49
Medi a Elio Iapher Madeo orti IT IC
Medorum reges qui
25, 16, 17
Mediolanum oblidetur 201, 3 Fride.
ricolmper. sele dac, ibid. 30 atide
Fcid. Imperac. descileie
Mediolanensu clades, ibid. 16 le.
cundo obsiderur 203, 47 Solo x.
quacur 204, 4 incer Padum de Py.
renaum Ca 45+. 8 vnde dicta. 1b.
Mediolamentium superbia 454, 18
Oblidetur 496, 55 nouo cumuleu
ab imperio deficie
Mediolonen esireru Calari retisuE
209, 3 Lunellum rexditicant
473,5 ad dicendam caullam cicat
494, 17 holtes indicati 434, 3L in
geniicurbulenei 497, 14 dextras
DCCUnE, SEVE SbI PAECAtUT OrahE500
23 variis modis accriti luadente
Cuidone comite, tractane de pa
ce 500, 50 quomodo in gratiam
ANE RCCEPII
Mediolanenaibus pacisconditiones
dictae 502, 3, 20, 30, 40, 50. 503, 1
Mediolanenles sapplices renia pe.
cunc503, 4Y pbi ad conspectum
principis admiss sint, de qualicer
ibid. 28 pace contirmaca in ora.

## Folio  -  — 886285755:0655
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000655.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 200 lines, status machine
do de opido Manerbe fugaei sune
534, 12. cicaci Fciderici iram mas
corum insipidare.
ponsio ibid. 12. laesae majectaris
sei 52.4, 50. Frerium castrum ex
ougnane 526, 48. Fundicus destru
nE 527, 15. intesto exercitu a Fri
lerico Imperat. petici. ibid. 23. c0
am clades 528, 3
tracagemare
clade a Friderico affecti 531, 30.
conera vica principis cum quodan
consilium incune 528, 23. n0
Laudam per quoldam incendere
condHeur 529, 3. a
NCUNEuE 583,
elesiae ad recipiedum  C0.
irem Carolum (C PrS
Mediolanensium cum LLCMOpV
Plediolanesis archiepiseopi ad exI
derici imperatoris orationem Le
Ponlo 507, 55. 508, E, 2, 20, 20.
miliiiscemeritas 499, 16. prodirio
Pleciolanetium obsides suspendun.
in 207, 5. Ferocia 472, 53. cru
orio 497, 34. cruprio conera Hlen
ricum ducem Austrix 498, 45. per-
sidia gravistimeinculata
Mediolanen (b. primicix hellico
Era tridericu im per. LMLaut
Meleiodes Rom. poncitex
Melichmas ut Soldari Elius
Melius ad lumanum est quam in sum
Memphis in AoreiO ab Api AreiuC
berracibus ac pt
cxdé perperuo
Moguminus archreplicopus aledi
ciolscilibus mactatus
Moguriaiceru
Monasteriue
eheletla de sucluala utea
Monicoria ad Sopiendas el
incendiiscinilla
Nons Caudi
Monstouis
MonsBardonis
Monssemula
MOnS ROmarICUS 105, 3
MonsBiliardi
Monstra quadrupedia de nocte rit
amicis ec
Narses patricius Forilam C0
em rictum occidie
Narleus P’ertarum rex Orienrem de
Naciuum non porest essenon compo.
Nacura non idem est quod naturx res
in Nacuris nullum cimplex indiui
duum esse poret
Neapolis oblidione cingitur
Necesticas praeliandi exprae
orum milicem reddic e
Neimerius AlIS Petri L OlanrodcISVe-
crilegatus
Moguncini omnibus iuribus, ec li-
iis ob Arnola
Privari 572, 4
Orbala 113.
Mosuncini summi rempli consta
aelibatus 159, 2
Nonasterium cavonicorum resular
ulluconstruir
ceria S. Calli, e S. Bonitac
Nemetis divina in Fallosindices570, 4
Nero Cxlarrir omnium nequil
Genecam occidir, ibid
Nerorehmilicudine C archaginisac
dentis rideret magna Parrem
maincendie
Heroniscilterna
haerelin condieslanctam q.
Deoroxov nega
Neuhaule
piscoposdenegorio licis Masde
Mons clarus Cul
Mons S. Toannis, C
423, 13. 471,37
Tomnis risto 49, caedes misera
Monsquidam se in Danubiu
Montagnana ab Ecelino obsideru
585, 44 diuinoiudicio con
CUUIDE 523, 6.
MinocauruS
Mincianus Auuius
um resecondira
Menander haerericus
Merciorutt gens Chrana CAcirur
Merleburgieus conveneus 4
Mechodus a Genere ad aCHLUC
ecieraler ad construend
estiva audacia
Moriannae vallis
Monstrosan Lelurrecturi
HEOIHILANAL CapTNEUF582,
Morimundente
Aorimundenlis abba
Morsliberrace anim.
Miles iultobello sariguinem
62,33 eiusluxuria smagistru luum
Neronis domus aurea Fulmine con-
Nestorius C onstamrinoxoliranus
Dicalius episcopus Remis mareyrio
Nicephorus Orientis Imper. a Bulg2
Nicolaus taerericus, Einc vlla reueren
cia de pudore promiscuos ec illicico.
oncubicus licere affirmac
Nicolaus de Lendenaria de pro
Nieriponeisinus
Ecelinum accusaruE
Nilusa Moyse in Cenck Gconvocatus
citu, tue cruiras a tino ree
Milirum incolulca cemericasa La
sare reprehensa
Milicis cuiusda spectara vire 458, 10
Minerbium opidun
Minerua cur Friconiadicta
Minerux cur dicacae AchenX 16, 32
Mlinorum tracrum origo
Moerui qua aecace, lexu rel torma
Cnereturrecturi
Moseburke castrum
Mos peiseus Caelare apud RC
caltrametance
MosFeredicruce apud tralo
583, 43 Morles quando nacus 16, 5 quorum
Miracula in Rom. ccclela Facta 257, 22
Miracula Volconis Cacerdoris 223.
30, 40, 50. 224, 10, 20, 30, 40,50
principum cempore silios IIrael de
Aorpro eduxerir 16, 43 quoc an.
ospopuli Dei ductortuct
Munima castrum Mediolavensiur
siex arrisepellotem, inertecierz
40 quinquaseluocgmannoi
Vivissa ciuiras, idè quod Ninive 12, 3
Nico Fritins enlis ext 33 33 
nnamocitur.
Noc bibens vinumr Meonacur Lle
ius in Comnisrilic
146, 6. 390, 51
Ninus rex Asyrioru Zoronlrem ma
oxpuena to Cucltta 1
Noemicicius rex Briconum 119. 23 e
Nomina regum A
Micheus, vel Miereus AAyriorumrex Mulierum Moguntinentium in ac.
Michridares Ponri Armenixgi FCx 73.
7. Tiusres geltae 40, 41, 42,5C
Modcelta opidum resticurum 504, 15
Modaeria regni Tralici sedesimpe.
iorindicat
Mosulla aDrulo Cundaca pechibe.
Mogunrix conuentus imperii 388,
descripeio 4F4, 43. Mogunris
seditioorieur
Mosumrinae synodus Henricianoru
Mundus malorum illecebris replerus
Mundirresparres
Muluhaulen oxpidur
MUAZUM AEX BUES
Muscae morientes perdune luauiracer
MuscipuIX d OcCUIEX FOVCX Oppu
nancibus Cremam Aructae 542, 3
Mmrinentes, accesticare copulao.
poniensium dominio (erradurs93
Mosuncinensium clades +13, 24. Mysterium iniquiraris
OrnatuS X Opes 567, 32. FaCraTE
ectium precium
Mogunrinx ccclelix rudcranex o.
hoeaninentum ciuium selis
Nomina corum qui in electione vi
Ctoris consen (exinE 513, 10,
Noribersa a Lochacto
Norinberchcastellu obudet
Noniustainiulle pece cunet
Norrmannorum graltacione
per Callia rabies 122, 34 Apulian
Robereo Cuiscardo duce inuadune
136, 19 in Calabria Et altaltuL 54. L, 1
Noremanniciimpey Apulia Or-
Naba R. in Danubium illabitur 469,33 Nouaris Ligurix ciuiras ab Ftenrico.
Nar Ruuius
Harracio de perieulis acque laboribus
 conis aecicatad trga.
rege capra d cremara
Nouaria civiras Italix, eiusq; come
Ouido Blanderatenlis
560, 23 Noniomae
vg; ad Sardanapalum 23,
UCCSAXOnUE
niexiscoxum morcuuseu
oblidetur 415, 55 obsidione libers

## Folio  -  — 886285755:0656
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000656.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 198 lines, status machine
in Saxonia arsenri e eriorenas pil. Lacunribanum poncitex ollgi
musinuenic 13E, 2 eius in scaltal
LN R E R. dC L X At. 1 LO M.
hinburs calcrum
Numa Capicolium a Cuticta L.
dificauie
129, 20 Paltorisboniestrondere pecus, node.
Numanrinorum intericus 46, 20 Orto Cxlar im lcaliam mover 217, 35
eiusde cocatI d Coroalo, ib. 53
Obertus P alanicinus in rectorem Pla. Ouorqui et MagnuS 127, 40. 314. 4
cenrini populielioieur
Obicus illustrium rirorum
593, 49
OuoL Magni Ocrons AluS L31, 12
allidamors sarracenoru dictus 3 F
Obizo, Aconis marchionis RePOS OHO LEF Imperacor ob ferociam et
BizonisEsensnuprix 616, 46
Octauianus AugustusR Om. IMP. X6T, 2
Octavianus rir. S. Cecilix presbyter
carcinalis
OatoanimX in ArCANOCSCrUaTE 1O, 10
Odera Auvius
477, T3. 478, IY
Odiiincer Saxones e Boemosinirium
Aoltarem Mirabiliamundi di
Oreo Saxo a quibuldam rex eligicu
Ouo dux Baioarix ab Henrico rese
OucHloraniae comes Boemiam e.
OAtracicus, vel secundum Fusebium Orcis icels pachus ChCoI 400,
OrphateuS ABy LIOTUIECL 25,44
Olybriusimpetacot
Omneesle ex Forina est
603,34, 623
Onariana Familia, Bastani comirum
Ontuurhumen
Opera Trinicaris in separabilia 440, 42
Ophiusa insula, quae e Rhodus 14, 52
B conventas pCt)
Orcadesinsulae
Aaci relictie
ymam ve
Pacauium in Fuseniis condicum ioe
Parriarcha lexololy micanus in papar
electus, Vrbanusque a nominacus
624, 41
Pauli locus xxThestalonie. et explica
lioobiie
COTONaTUE 582, 12 ab eodem vin. Paulus cremita
15 a Francix rege luperarus, ib id. 30
ducaru privatur 344, 35 regitien.
ricohie supplex, ibid.
Odoacer Scirentis Marchio 466, 4F Orrostrasburgens Schismatieus, mo.
Odoardus Anglix regis sIliuS 625, 52
2d porcum Carchaginis approxin.
Oleum Aumen
ipsum ett
lubere
168, 37. 2
31,32 Paulinus Freuirorum exilcopusin exi
Occo TITF Calar ab Innocencio papa
culo anachematis innodatus, ibic.
223, 10 in regem Roman. rngitur,
Odo Comes imperacori in Calliare. Ouo Nouariens epilcopus 336, 40
Odoacer Phcebam regem Rugorum
vincie e capie
Od
O
Paulus Frauersarius, dominus Rauen.
nX, MOTIEUT
PALInEET PErCAS et ROMANOS rumBI.
Tur 104, 20 L’ax Christianorum
Cum SarraCenIS 279, 43 PAXACOR
radimorre edicto lancieur 380, 42
Reccorarins, vir Capiens ee policiea lei-
encia decoratus
Decenarisens immanis, equinis e ca
rinis carnibus rescieur
Pecunix obediunc omnia
Pecunia regia a Placemrinis interce
Petues MSuminae eccletix 568, 30
Lereum baerericus damnatur 439, 28
Percgrinus Aquileienlis parriacela
Perterch, id est collis ex morcuorun
otibus compactus
Peremeorium edictum
Periander Corinchius rnus c lepret
Craecix sapienribus
Perillus Faberxcarius caurum eneum
Fecit, quo nocencesinromist, igni.
Busappolieiscorguerencur 26, +4
currem obsident 583, 20 alcethco. Persarum Monarchia Anis 35, 53
Perteo rege dicti
583, 9 Paduanorum rictoria con. Persecuclo Chrictianorum prima 62
54 Esde Christianorum persecurio
erusa quotee rocari
Nuceria arege Carolo capra 625137 Ouo imper. iurra civirate Collariam Parthenopeuspictus
expectao
magnanimicas
Oconispalatii comiris de Baivariavir
543, 14
(71, 22
Ousia, esseneia
Ouide poeta in exilio morieur 2 47, 31
MEaNONIS
Ailio tercule à Calsalt de u
Sodoincerimitur
37, 25, 26
ALO, 4 Laci duminis exundatio 357, 2F
346, 24
PeriunEuT 599, 3L LaltuaBdsCX
micis Fstenas obltalone cingunt
era Ecelinum
OphratanES AyRIOTUMrEx 23, 45 Palarium Templarior 442,43 CC quacritaria 168, 26
Oppenheimus conogui habetur 354, PallaZolipons
346,52 Lalacemus  Bala altecuc,
doomnium habicacorum conspirac
ad dereriora consensus 1. 543, 42
Orario Imperac. ad milices 493, 42
Ecclini restigiaimiratur 610, 20 PertonaBoctioquid
alpirat 625, 4 collus Grxcix prin.
ciparum obcinet 614, 55 corrupris
custodibus auro Coustancinopolin
capir 615, 20 eius MOIS 472,5
Orcicalum cerrirorioBrixich605, 22 Palentinus campus
Ordines quacuor iudicancium e
judicandorum
Ordoagminumilicarium 436, 3)
Palermum civitas Sicl 218,50 Si.
Pericospannos cexere lolcucaRogc.
rio collocantur, suosqi altem illam
cdocere praecepie
Orchoxolis sicroniorum rex, sub quo Pamatusmons
Mloylesnatus
426,39
16. 6 Parrivas secundum Pulebium Pannias
Orilibus Bahliensis episcopus Hlierolo-
Ohille calrum a Mancuanis cundicus
destructum
90,40
AssyriOTUM LeK
Papienles Calarianorum iugu excu.
tiUnE60T, 34 Papienlium concra
Mediolanenses crudelicas 500, 20
OAtrogochi Thraciam inhabitanez 4, Paradisus in cerra Fden creara 9, 20
reluleuare molcu
Pecrus Damianiprel OAtienlo 34 4, L
MoritmE
Fectus Polanus dux Venerusintet.
Perri Lombardi mors
Perrus cancor Parihen AS
OAr aldus rex Anglorum pro pacria napaircors pacerna ad Flium 395, 43 Phaechonris Fabula
pugnanis, a Penda reseMerciorum Parcere prostraris et debellare super. Phalaris siculuscyrannus
Occiditur
Ouotriliogenis exiscopus, et Flemri. Paris,monsin Armenia
cus dux Austrix incer se dissidentes,
Parma Parchenopei picta
478, 4x Phaleia castrum
20, 20 Phartalicum bellum
277, 22
inpristinam pacem de concordiam Parma civiras qualitex capta 592, 23
ab Imperacore revocaneur 485, 4
MOrSSF2, 49. 51, 5. 514, 18 cius8C.
nus ec cognari, ibid. 13 virae religio-
es ipeircnenr, tbsd.
cremata est 134, 25 Parmenles a
Cremonensibus vincuneur 593, 28
153, 39, 50
Phegius Fracer Phoronei a Gracis n
Ocus adoratus est
Philipeus Macedo Amyare Aliu53 4, 33
Philippus Cxsar Christianus
Vicoriam oridum atriderico 1. phil proroio ceililae pia engueo
per condicu, capiune, comburunrq.
192rat
434, 20
Ouoioore, cubsictentia, ibid.
Olympiamacer Alexandei Magni cu
Omnicompolio allud et ele, alua
Padua ab Fcelino de Romano oblecta
600,55 cradira 587,54 a legaro
ponriticis capra Ecclini carceres a
605, 37 Perternum quid (c
Lalaouo ndomumuo eruedcum, Pellimum est, prasenre Imperatorel
RCFECLORE DUGNaTE
Palaologus adimperium Romanix Pestis Cauistima
Leltis nulla ellcacior ad nocendum
quam familiaris inimicus 534,3
Pecriapostolilocus de excermination
laeculi explicatus
Perri et Pauli apostolorum marcy.
cilie metropolis, in qua opthces u Celrus AbelardusBricann 433 35 eius
error de Prinirare clamnacur 434,
Perrus Baiulardus haeresin Arrianan
cosca Pacto al CH
Opporcunicas odntuada in omni ne.
ex Oppoltis nuc scherationes 409, 6
Oracio lupeluacua est dereilibus, qua
Ordinacioni divinx relstie qui pore.

## Folio  -  — 886285755:0657
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000657.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 200 lines, status machine
Philippiregis eades
PontitexModun
Sidiole acculari
cum erium in
Poncisicis in Fenticum anathems
in Germania diuul alu 3, 1, 23 20
Germanis epilcops epistola 485, 5:
legari cum indiguactole dimitt
182, 24 gcauistima postulara ab
Paduam extpr
papamin.
Tentio 135, 1
lliopi Cclatis vecs rsset
B10. 23 0. a 
esta 39, 10, 20 vine
vellie s td as uaya tuse
Philipus alurex caco
Philippus dux ALCMAMI L. LL, 4 CUI
periculo lcaliam euadic 2
mperii curorem eligirur, ibia
enppustex Callixe in pr
nunionem recipitur 375,
Cacolo resC Navatta Lul
hilippus exiseopus F’errarienlis el
ostolicae legatus 597, 36 ciudall.
dacia d Sagacicas, ibid
PhilipxoR auennari archiexis. qualiver
iciu legationis comistur 597, 43
Philo ludxus
Chocas imPerAOT 106, 16 mot
Phoconcus suachi Filius, Argivorurex
thulendoricomicacus
Picus Sacurnihlius
Pilacus suo le gladio incerticie 60, 4
Piligrinus Acrippinensis archiexileo
dipinus L. onGobardoS domat I13, 13
Pilani cum Lucenibus Bellum gerune
155. 27 Pilana Cedes archiepiscopali
lignitare aucta 372, 44 PilanI
orxcepta Ponrilicis et regis Carol
COntEMBURE6Z2, 43 PiIanUSPOE.
Pilenria 603 35 obsidetur
Pivacus Mirplineus vuus c s
Craecix Capiencibi
Placenria (olo X quaFa 203,30 Placen
tina synodus 373, 9 cius acta e Aa
ura, ibid. 28 Placencini holces de-
clarati 534, 35 Placencinorum et
Cremonentium disceptario 512, 31
Placentini Cremonensium auxilii
implorane 593, 4) muletacis12,
Calarianorum iugum excuriune
Mtacidia Toror Fonori capitur 92, 42.
a naercr orreriesi vinur racrcaret
Plonsnundi abditis nacura racio
nibus, aqua prius, postignepurena
dum acteris
Dlebecula rilis ingenium bellicarem.
estate inGEVenEE
Paenx xternae an peccanribus cempo.
aliter iureirrogenEuE
Pana in Mogumcinos perduelles
Peeairencia duplex
Paenus tlannib al
Pola, tliAtrixe ciuica
430, 51. 43L, C eiusc Maca 436, 2C
Porus tex Indix mirx magnicudin.
ee Forricudinisrir 36, 24 domum
auream, vineam quoqi arsence
ee auream, racemisque la S
pretiohishabuie
Posonium cactrum V.
arixe 146, 2)
Porentioribus cedendum
Praga Boemixmerropolis
Praedicarorum Frarrum origo 583, 4
Pralium inter Thelscisces, C
so5, Phoroneum, de Pharphalios 14,
49 Pralium ad Thermopy laS3
Prxelia diversa per expeattione
HieroColymicanam Copira 423,4c
Pralii incer Vngalos
Ceripeio 624, 25 etalium inter
Conradinum ee Carolum andioui.
ducem Icalix Fuga
Pxesbycer Loanstet 157)
stianus sed Nestorianus,  et
sas in fugam verrir, ibid
Primirix belli Mediol. in FauAtx 495, 16
Principes inMediolanensesvindictam
Principes quidam georiu canquam
Principum quorunda Fecdus contr:
Fenricum Imperat.
Principiurvu, de rni ClCLIM 43O, L
Principalia Fcuda sumutu)
Procas rex Albanorum
Procas Spluius, Latinorum rex.
sibem condicam
Prodigiain Vngaria 367 33 Pro
ux Frilingenlis rebis conttaora.
tionem prxcesterine
143, 26 Prognes ec Philomelae parricidir
Polonix deleriprio a37, 1r Imperii
belli cau(a 477,30 Poloniaa Fri.
derico lmper. vactata 478, 20 P0.
loniadeo desperatione correpri p.
priam pacriam suis mavibusincen
lio vactane 478, 22 Fatmis tem-
Porc (e devoranr 477, 18 piraricum
Polscarpus Smyrneorum exilc. 48, 13
Compeius Magnus in Aliam cum ex.
ercicu ablegacur, cocumqi Oriente
ene Romanorum imperio breui
subiccir 48, I3 iMOTS
dogmatis sui discultionem rocatu
Portus S. Simeonis
ascesagnolcie r49, 4F imperiorri
Duraria 132, 20. 199,5 Polonic
exercenc, ibid
nouimorus
decernune
Pons Fremulus, oppidum nacura loci
Prometheus quoremporerixerier
Proponcicum mare 432, 23 cur ira di
ctum, ibid.
Peoemaeno Lapisiius
Pugnx acris descripeio 532, 29 Puon
inter Mantredum ee Carolum An
diovinum 622, 16, 20, 30, 31, 32, 35
inter Feclinum monachum et Mar.
chionem Estensem 58Y, 43 incer
Ecelinum e Mediolanen (C5608, 37
Punici belliexordium 40, 20. 45, 25
Purgatorium an (
Puro diaconus eolatii in ludaitnuL.
Pyrehus haereticus crular
nncua ab tectico Vress as Extatus tpicotaeome rer 38. M, cuo
Ouicquid componitur
ainecentarium et
Lalcaacdatia
es adluIeuS
Ouicaceclatislaudar
ampliaca 124, 3 Racispo
dam resum, Mododuc
35 Ratisponx crmon
69, 35 c0
vccusimperii habetur 469, 30, 484.
Recapirulacio de Schismate R
ceclelix, e quando
sir, de dehocepistola eius
RegaliU ErADCHAOKUITE
Reges Pertarum qu
Regesnon per sanguin
descendune, (cd pex F
etionem creaneur
Rcginalau LaS COIC
Rcginoduuius
Rexisofticium
oona quacu
cione comnii Nabuchodone
dix 29, 33 RegnaCorhorum duo
Wiligorhoru e OArog orhora 88
3 Resaume Ale ad  o. 47 13.
xeclara sencentia 39,
Cyririades, vel Triciades Alyrioru rex
eychaesoras ex malleorum ictit
crepancibus MI
discrimina rocum invenie
Quadi Pannoniss Armata Manu In=
Duxestio, num ceclehasticis rempors
licer dominari liceat 37,3
aismaiox est, caneo summis
Ovendelburgentis lynodus contr
(leuricum a pocificiisir
Ouerela de huius temporis
Duicquia est, senvinum elt, vel na
Ouinorianu castrum obhdetur
actrum Mediolanenles
dicus cuerrun
Ouincius Cincinnatus ab axac
O. Flaminius consul Philippo Macc
donipacem dat 44, 6 Lacedamo
iocomponic
Duodreuerenria dienum est
millia ad accipiendam et
Raimudierovincie coirisliberi 620, 2
Rainaldus Alius March
Apulia moritur
imperatore 525, 2Y lesarus Fcelinc
Raporo Palatinus comes de Baioari
Facio incerprecante bypostasia perto.
Racispona Baivarix metropolis muris
Gcallata 371, 29 Baioarioru quon
opilia virgo retals ob uput vu.
eopio Aquileientum patriaectia 155.
Popro Frcuirori acchiepilcopus mo
Correranus Pictanienbs episcopus a
Praliesis Romani inernecio indeque
Praxedis imperarricis ad ds clptonem
Reginaldus Cumanus episcopus me

## Folio  -  — 886285755:0658
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000658.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 200 lines, status machine
Resmun Crecorum On
N R E R. G F R M. 1T OM.
RepniCCmanorum e Franeorum
Regnus A. in Danubium in Auic 469, 3
Rcgulikomamt consulis rircus 40, 4)
aldus Antiochelis princepsa SaE.
racenis Damalci decoltatur 212, 10
Reinalius Burgundix cones 471, 79
lis cancellarii encomium 488, 3
Respontiua Latlami papa adImpc.
Respontio priucipum ad conquezi.
nem LIId. Imper. de Mediolanen.
Relurrectio morcuoru quibus autua.
riracibus probetur 173, 30 bitaria,
animae ec corporis
ReSOTRCIX deleripER, 36, 7. 37, 0
Resmundanx cum lnc eranscorix
Rexrbi nod CA GubernATOE non po.
cellapopulo paxhaberi 574, 22
Rex Caltella in Koman. regem eligi-
cuc 601.53 lexacos ad ponciticem
Rbenus nobilils. A. ex erium Luropa
nontacllimorum Auvioru ruus
Verona capitur 586, 16 liberatur
cum Cuis, ibid. 33 mors l1594, 16
condica L2 quorempore codita agibid. mors, ibid.
25, 43 post Alexandrutanguam a. RutachrillL
millopaeda BoBo crescere ccepit 37, Ruodbellus Wiscardus dux Calabri
27 Dei colilio orbis domina 53,37
a Gochis capta 92, 29 Babyloni 1.
milis 40 ab Odoncroinvala 97, 2.9
Babylonismilisimperio50 ri ca.
picur 206, 26 cupidiracis ancilla
385,  ab Flenrico imper. obsiderur
385,7 expugnatur, ib. 23 cur mo.
do Fuscia rocetur 453, 9 PrO Ar2.
Richardus de Scerre comes paribulo
Richardus rex Anglorum a Leopaldo
Richaredus extlirmingildis Frater, cu
colasence Corhoruad Catholicam
dlelixe precium
Bico auro Feuconicum accipic Eer. Sacerdorib. coniugiuinterdicetu 343.
164, 48 Saladinus, beac Soldanus.
Romx pestis adeo delauie, ve dice.
bacur, quod mulieres mariris ridua-
exe, ab exceris civicaribus expetere
connubia COGCFeNEUF559, 36 genC.
ralis synodus habica 377, 43 (ub p2
Da lmnOcentio5 83, 38 ROmAnX CC
clelix ius inregna Occideris 80, 45
Romana rirtus indomira cuncta
perdomuir 462, 13 Romanisedem
mucare coacti3 3, 38 a samniribus Saltzburiscls exilcopi rica 553,30, 4e
ricti 37, 40 Samnicibus Edem dacâ
non seruant39, +8 bellumq. Papy.
rio Coc inslaurane, ibid. Carchasi.
nem Cundicus delene 45, 29 Chri.
sum recipere nolunt 60, 13 ponci.
Eicis habenas cxeuriume 156, 45 po.
cifcire concilianeur 158, 16 aduer
sus suum pontiAcem concitancur, et
senatoriam dignitarem instaurare
molitieur 422, 21 Imperatores qui
REGVIOLI6I, P. 162, 2, 10, 20,30, 40,
50. 264, 165 poncitices 161, l. 162
reses 27, 10 Komanorum bellum
Contra Paremeinos ec Pyrrhu Epiro.
carum regem 38, 54 ingens clades
4052 reonum Babylonico limile
Samia Sibylla
Sanbalsan, caleum
nemhabeane
S. Benedictus
sBenediCL
S. Corbinianimiracula 112, 54. 13, 1, 2
55. Dominicus L Llanelleus tracrur
Prxdicacorum ee Minorum aucte
S. Germanicivicas d C at o ocuteta
Fugatis miliribus, OBCHCTUF 621, 40
129, 40 exercirus a Mocumino c. S. Georgiicaenobium
pilcopo Fundicur 206, 5 Komano.
rum Ermillia occila, ibid. 22 ab.
surda de intolentia a Calare postu. S. lacobicaenobium
laca 4 62 53 contraimper. Frid. in. S. lullina caenobium
Cursenciu clades 464, 37 Romanu
imperiurorius orbis alylum 484, 17
Romadiola olim Amilia diet a 453, 29
Richardus regis Anglix fcacet Kom. Romanen sesindionaneur iphisincon.
rexelisitur 6Or, 52 capicur 620, 16
Austrix duce capitur
AdeM COnHCKTIEUE
sultis Factam in Adeinesocio deter.
minationem +4F, 20 EoruM COn
era paxam Fuxenium oracio, ibid.
23 conciliantur, ibid.
Roncalix quibuldam exiscopis bona
abiudicantur
Roncaliense placicum
S. Maternus
. Zenoniscastrum
Sansuinus Flalaxenlis Syrixe ac Melo
pocamixe princeps
Sanguis de panibus prope Danubiul
ad aquam duplicem eMuere risus
SaPOT Tex PertaLM HCLOPCAmIAN
ractac ec Christianos persequirur
281,25 Rolarum oppidum 455, 20 cremarur Sarcalm inpleudoastrol0g05 602, 3
Rinecca arx in Rheni litus polica, 2 Rorardus Moginc. exisc. multa Rom.
ConradOTeSC exPUONaTuE 445, 53
Rivalta ciureas sup eF Achelim 587, 3F
Riuus in S. Tustinxe caenobio ductus
ccclesix contraria condemnac 143,
4 sedisux recicuicur 144, 54
Rubeacurris a Farguinio Suxbo olim
Facta 456, 36 bsde Tarquiniicurris.
Rudoltus comes de PhulledorF207, 54
Roberrus Ouiscardus quomodo cum RudoltusR in Feldetis RROM. Lex 347, 2
Komanis Camponiam se apuliam
occupaverie
Saliex cG
. Pirminius
Roberrus comes, Fracer Ludouiciregis
Francix ab Ecelino capicur 593, 2
Rogerius ApulIA FCCUPETALZ52, 33 eius
in Reginaldu ducem ec Brunonem
exiscopum orcuos, Caevicia, ibid. 38
eriremes in Craecia destinac, capris
acq. expugnatis quibusdam civica.
tibus ac arcibus, capriuos abducie
Rohaie suetdesa ciuiras 5prie + 27, 3)
Rolandus quadocolecracus SIC 535. 4 4
Rudoltus Sueuori dux adversus Hen.
ricum CasaF renanCIaCUS 4TL, 54
necaeur, et in ecclesia Merlebure se.
Rudolh de Henrici bellu ciuile 349, 1Y.
83, 18 MOTS
Rudoitus peciurus dexreram ee vitam
Rudollus Letingiusa ciuibusMoeun.
cinensibus occiso Arnoldo arctie.
Discopo, (ucceHOr datur 572, 16 a
Sardanapalus regni Babylonicirex rl.
timus ec corruprissimus 22,50, 51
inter scortorum oreges colum ha.
bicu muliebrieractac
Sarraceniin imperio eralsacur 107, 15
Sarracenorum ad Codetridu ducem
lexacio 242, 22 ingensCtades 42.
+ religic
Patracem Auinione vebem capiun
e circumquaqi regiones devastan
296, C Damiaram Fundicus diruil
593.25 concca trancie nasrebet
Sarracenorum concra Chriltianon
exercicus collectio 584, 13 ex AE
cain Iralia eran SCUNE62O, 35 cum
Tarraris Bellum pCrunE 624, 5
Sacepra oppidum Sidoniorum 442,
Sacurni aurea secula
Ponciscerepudiatur, ibid. 30 bra. Sacurminus harerieu.
chiumacruce illa que Bennaroca.
bacue adt vlus neceilacios ampuca.
Sugui ure conleernionum aediet
Ceillosentionulii
_ Apuliae 353, 48 Romam
manuinuadic cam g. 1p0llac 31437
Sabinx rapex in Salibus ludis 25, 50.
Sacrarum rectium MoguntinenASCe.
Saladiniregis Sacracenorum retota
de succetus in V’alaesina
Saliniguerra in Ferraria obsidet, 84, J2
a Paduanis fugacur586, 24 Ferra-
rie cyrannus capicus. Vevecilquei
arcere custodicur
Salomon auidis Alius
Salomonis cemplum
Sanetiqualia corporaposreturedlio
S. Blatius insione monalterium ordi
96,36. 371, 4
comparario
BC
Keinaldi comnis d Dassele imperia
Rcinoldus. Bursunala Cblbes capi.
Rcginoldi episc. Colon. IOrS 206, 44
Remaclus Traiectentium episcopus
Remus et Komulusrrbis Romx con
sibus Ccedittagis
spernence
Rhemense concilium
Euspendicur
Richinza im peracrix
RivolaarX
cia de discrerione hactenus Roruie
Rexuum accipere facile, diRticile
Rlioius incula olim Optiusa diera
Ricacdus comes S. Bonilaciitub specie
dacis comprehendicur 584, 5Y in
S. Bonitacius marcyrio coronau
S. Bonitacii easru destruitur 590, 36
Sanctus Crexorius paxa Colummbanus
Roa adtetio ee Ronuto taccioue

## Folio  -  — 886285755:0659
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000659.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 199 lines, status machine
Saxonia ciuililaborae discordia 34
cgitlenricorebellat 345, 30. 408
7. cum Hlenrico duce Bauarix bel
um gerune 559, 6. Saxonum acie.
adHlenricorrer Imp. ricta, non
tinario 382, 52. corum inte
lirio ibid. 18. in Saxonia ma
Scanziainsula
Schachullanum monacterium
Schismaponeisicum 249, 14. 2
53G,SI. Schismaricorum (a
anum AinceFHIcacIA 305, 10. SCH
sina in imperio e porcacuMto
Schirenmonasterium
Scipio AFicanuS 42, 54. e
edicur 43, 44. CuF AEEH
Au5 43. 45. Procosul Factus qu
eaenosdenicerie 42,55. apud Lin
cernum oppidum, Vebe a ciuibus
ngraris pulsus, vicam Ainic 44, 31
Scirenss Comes pertidia sux pena
Seuraduo caveminem ladacune aut
Scycharum reguum quando exorium
34, 7. ad Velorem regem A 
iridiculosum responsum 18, 1
Sedes pacriarchales guX
iles adene in  ub
erIXZZ,3, 21), 8. LC
ibi. 20. Siculli
cut inuidia efferari
Sicyon oru
dragenur
Getcidus 12+ al
Smaraeausinoct
EC Teuronicam
in turopa qua
inco anno Beli caepie
nitinis 21,5
setridus Mosuncinensis, exiscopus
vitcoruro
Subini adectosis eremeiute
Sucinum ca teumr
Summis regatum Rared
bide Soldanus
Sulcanus Iconii Caesari sese dat 215, 18.
Sulanus Aoyprius Scychas Syriapet
ic 625, 9. dololeincertcutur 1b1d. 2
apertuum est rolunrario debico, et
debirae roluncari sacramencum ap
Suxpurario divertaa Hoersq: ad con
Fusionem linouarum 11, 20. acon
Futione linguarii vsg; ad NinueA
bratam, ec annalium inchoatio IY
Sulaciuiras sicaia inerestu alvil 207
Funditus euers
Subilla civicas nobilitine
sare codica, FTispalis nominata 586, 3
Synodus in Apulia a PapA VrbAnOCON
Komana 346, J. Cupernegorioreou
regAEUT, 369, 4. Epheli
in Syllae s convencus tabetur 4 43. 2
Lanaus primus Scycharum rex 234,
Lancredus siculus Flenricum Cal. le
enum inireprohibec 217, 8. Fan
ppensteia, aesie
ocinus 57 4, 54. POB
untino pottur 574, 3
ischardus Aquileientis pacriarchain
amenriam rapirur
ignumincaelot
rummirabilé.
2.3. Signa adueorum Dominipra
Silla C. Marium efFoltis oculis, mem.
brisqi cruncaris
vira privauic 47, 2
Simeon de Moncehlice, canonicusP.
aectixicur 624. +
Sevinaquan doprius in craciam de.
imuleas et  aa
Sindonlaus viendonum tex sulpendis
Socius inpeena qui fuiclocius in male.
Socraces vevéno le nécalle curpecti.
veacur 32. 53. lo dictum memo
Sodomapeccacorum civicas 153, 50. c
Selbinanoui d. Cidii sparta incer AdrI.
auum paxam dc Fridericumim e
sentatisvxor Nini, muliexricoi
nanior, Achiopiam ee lndiam le
ro domitas lubiccie 13, 20. Baby
lonlam in taurauic ibid. 21. af10
Winoincertcicur
Senacorius ordo Romx instauracul
Seneales pracepraponisicis et Cacoli
rexisconcemnune
Sennanecampus in quo ullto babste
lica condica
SeptimusmonsRherix, ex quo RhC.
uS ec Anus Auvii oriuncur 148,
Sepulerum Elii Henriciriolatur
Sepcuaginca Bibliorum incerpreces
Prolemao Philadelpho incticuri
Serapis Rexptiorum idolum 15, 33
cur non apissed serapis dictum i
ees pieios emplum Alexandtiaeu
Serxinsrrexilcop. Romanus
sermoillorusvicam Rapiciosam con
Serpensmirx magnieudinis, cuius cb
cium cencum rixinci pedum fuie
Serralonga castellum
Sact nue adte 3, 20. cius c to
Seuecus verinat, 69, 34. Pinsresee
Sol minor parmae vilus
Sexmundixraces 231, 10. Eide Aras.
Sibiliarxor Taocredi, Eiliag: in cceno
bio Hohenbuse culodie manci
Sibylla Erychrxa 26, 9. Sibyllae au.
ctoricas decurre Babylonica 1I, 20
Sicambri 29, 13. Franci dicti. 98, 15
jus subuerso
Soraxis ea
ora. rsario
SparCTS ANyEIOTUMTEX
Lima Cmilieiao 431 Y). non de
scendicin omnis
ivorum condirs
polecani excidii caulx
licecetis Avou
sibus in prxelio cadie
Scacus imperii posmone tlenrici L2
EprInCIPISPERUTAREUE 619, 17
Scephavus V RoM. poneIFCK. 26335
Scephianuononus papa
rephanus Viennenlis aechiep. 4 83, 2
Sceptanus abbas S. Iustina moricur
cig; succedic Arnaldu5 abb25 582, 3
Scephanus sliusrexis Vugarie ducirin
exorem Traversariam, hliam Cu
liclni, Eilii vauli Fraverlarii, ciuis
Ravennaris
Tecipta TubRea,  CH.
conttructa, hominesq; prodiisado.
raci dicuntur
Templatiorum castra torristuma aSi
tano expugnanti
Fempus Anuchristicyra
Ferdonxcivicaris lcus
Ferdona obsella 456, 45iené dele
cur 460, 30. Ferdonentes a Fride
nicoproleripri 456, 20. Ferdoven-
ssclerimilerabilis supplicario 458
30. 459, 2. Ferdonenles aquarione
prohibiri 457, 2.4. ex desperarione
auclaciam sumune 457, 1. mulris
malisatriri de pace cogicac 460, 10
Scerces, qui de Picus Saturni silius 28, FerrXmoruS Aharieus 63, 27. ingen
Seicopericius locre Honori BE,1s
hiella eixancum dt cycannorum uu. Soempaecua
48, T. mulcas rrbes obruie 26
ingesin Vngaria 367, 33. circa Sch.
hullam 368, 10. in tealia 584, 44
credi F. in castro Amiso carcerima
ciparur 220, 10. rxor _ Alius a CE
Fanera, amnis
Larena rrbis cno
Pare capiuneu
Capiumc3 8, 50. ex lacedaxmoniisee
rentini ex Lacedaemoniis
54. Caccuu sC alXIIICI I
Bicane 39, 4r. classem ROI
Larquinius Priscus Romanorumrek
Larquinius Supetous CHtean Caea
nic numerumque lenacoeum aux
27, 19. Hlecrulcorum rexis Porte
na auxilio Lomam per eriennium
Farcari Vnpariam valtane
Paruilium, ciuiras
oldanus rex leonii Fcidericiimpet
coris hliam in vxorem perir 210, 1
Chiristianos Accaron obsideres ob.
Soliduni, meccenariimilices 488,5
Sophares, Eusebio solares Ayciorum
15, 40. vide serapi
50lac vel 5optac, cunen vanau
Soculepia tceliniranitima 593, 4+
eccies estForma indis
Sparca a Sparto hlio Phoroncireis. A
Sphecus, secundu Luseb. Sphereus 23,
spiren lis eccletiae exuctio
rum dicionem concedis
Farvilini se ac sua Ecelini domivie
Faurinum vibstralixe a Fochario Im-
Feloniu in
perar in provinciaredixicur 150, 4
Fauranes ACyriorum rex
oearia excepcoregene.
staineaden caenobiu ord. Praemon
Scatius poctaclarus habetur 248, 50
Scarius nobilis quidam e Mediolanen
CxI. 387, 4. Statusregionum mor-

## Folio  -  — 886285755:0660
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000660.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 196 lines, status machine
cerramocus maximus
N R E R. C E R HI.
Letemonia ex parte Victoris 547.
40, 50. 547, 1, 2, 3, _Ec
TeuroMct IImperac. 164, F.
accimiliris Forrirudo 21.
marum suarum et corporum Aoli
distimi venditores
ales nembraus e seprem epecia
Chelxion, Slcyoniorumnumen 14, 13
Theobatdus BIClenHSCOMES 25L, 19
Theobalaus de ReggecarE
Cobaldus Francilcus Imp. vicarius
rucodemntm Valamidi rexio taliue
pulctaneur
Coricace lcals aprria persuala
Trapaniporius
exilium mile
Ereuiris, vrbscondica
OM. 
Forolocabre
raiectenses 2 Cx Pare
legem dediere monachi milicarée
volences, tustibus iultir incertici
Valerianus Calat
Telles aduetuo a Bodu
Tex
Capienribus
SExznNa corruptelX
2n
in Maremra Faruitins
Themuccactrum
Thebdolus lunior
a
cius disipacie
Ficinus Auuius
Fonit
episcopos ad sardimam intulam in
Frecium castrum Mediolanentu ox
PuGNATuE 495, 29. ExPuEnatuE
ibid. 30. a Meciolanen sbuS expU.
Eu Lb, 48. Cundicus dectrui.
contercitima 13, 24. cius exorai
allis MOrLaHM
Vansiohes milere obttenrico Y rese
Variecas cemporum murationem in.
ducic animorum
Vatalli silius dominum otendens sio
18. Valallorum duorum inter le
conrrouertia quomodo decidendo
Vacicinia in Babyionem de impiselte
Vavastores milices
Yvercus Palauicinus vic alturus e cal
lidus, Ecelini (Ocius 598, 30. Eide
Polavicinus.
Vdatrici auxustentis exilopi mors
13F,5. 315, 48
Vdalticus comes de Lerebure 483. 41
Vdalricus Golcexchim
Vdalricus de Haustein
Vdo Kiburxenlls, abbas Sancroblalta.
Vdo, Conradomonuo, prasul Preue.
renlis constimieur
Trica castrum btediolanentium expu vectieal annuum hlei regi auctum
Tndemini conraxcelinum rebellaut Veneticus imperacoris rica insidias
Frinieatis opera inlepacabilia sune
Friconislacus, il quo Minerma vicei.
Fropusnullius estproprietatis +1O, 2
Fubanouisima quid AFZ75, 43, 176,
ibid. 19
573155.574,
Veneri cum Rauennacesibus vellee
rantuT 155, 25. Venctorum inma.
Re POrenLIA 625, 36. inter VenetOS
_ Pacaninosinimiciria 583, 39. Cre.
cati 615, 55. lanuen
ses navali praelio superanE 603, 20.
Post Eeclinimorcem rindictam in-
iuriarum ejusmoliuneur 608, LF
Veca lana pluuis mixca de nubitrus Au-
Vermis corumnonmorietur, quonio.
doincelligendum
Veconxumulcus conra S. Bonilacis
comirem 586, 16. imperiale col.
loquium celebratux 501, 12. VerO
nenles rebellane 558, 35. Veron
Calari reconciliaca 470, 31. Ve
ronentium purgatio 470, 7. dolus
adponcem super Achelim 467, 
indix in claustris Imperacori stru-
ax ibid. 20. Veronenses de Vin-
centini cum Paduanis ee Farvisien-
sbus bellum gerune 255, 26. de
Paduanis rictoria 154. 49. qui
damhostes a Friderico iudicancue
504, 32. insidiacorum lacibula ex.
uacula
vocanres, maietarisrei 446, 13.
de Traiectenti exiscopatu concro
vecbx 445, 40. componuntur
Transmarina expedicio quomodo au
26,30,441
Trantire quormodis dicatur 172, 8
Tralimundus Gensericiflius, Wr anda
lorurex, ob cacholicam AdE CCX L
Frebecapriuignus semiramidis aquo
Fresangelorum hierarcbix 188,9
Theodericas Gochorum rex, Clodo
nei tradtorumresis Gliam invro
naccipit
ThCodoricUS FZ IIMPCTALOK
Pheodoba vireo patitur
Occoniscegis, anno nonoviduiraris
Scoorbaa verus Deiculeus 17
Fherma Commodiana Koma EactX
253,38. Eide Commodus.
Thermxe Scucriana Anciochix Fa
Aa 254, 8. Therma Neroniana
Alexandrinae rocata
Thetavcus ecclelX MogutinL 56B, 10.
naliarare apparuie
Thellccus, et Lauccus astyriorum tex Fcoise decennalis obudio 13, 17
Freuirisribs Aorenrissima opibusque
GnaTUE exemacuTq
Friucls aerarium publicum auxecur
Fhinelo, vel gcus Allyriorum re
Thonolconcolerus Ayriorum rexvl.
cimus qui de Sacdanapalus 23, 47,
Thralamundus Tex Vandalorum, ca.
chiolicas ecelehas clausie, ec cenrum
isimri exiscopos exilioin Sardinis
milie, quos symmachus papainibi
Turboprodigiolus
Furibndus civis Veconenlis 504, 28
Furncimentum
Furres oppugnatorix
Turris Parguinii, que de R ub ea 457, 3C
Thuribula e Accrra cccleha Mosun Fuconentissynodus
Thurmera Hlerico resirebellat 345, 30
Tiberis A. alucum suum corestus, mul.
ca Komae lubucttt  aula 2 5 4, 4
Fusculanense castrum 205, 27. de
Lyberii Cxlaris de duxendis criburis
ad praesdes dictum
Picus eincius barbator in pactiam Tyberinus Syluius Latinorum rexan.
redire compulie
P. Vespatianus Imperat. Delicia homi
num vocacus 65, 1Y. amphicheatrie
Romae adihcauic r4. mors 15
Fixode capo S. Perri MOTimIE 597, 12
Fololae rbi sedes regni Gorhorume.
rac, in medio civitacis Panguiscter-
ra prorumpens cora dic proRuxie
27C, 17. T9locanune concilium
Fon siiorepina Csum euim coco suo
exercieu deleur
pomavattun
ce Vrbemcondiram
Tyburcum opidum 465, (2, 32. Ty.
burcini ab innocentiorapa 2d de-
dirionem coguneur
Tyrrhenum mare
Vacrarenes, secundum Eusebium A. Viccor LRom ponritex, 161, 22
cracapes, asyriorum rex, 23, 46
Valens Auoustus harCH ArrianX pol.
luieur 87, 46. monachosadmili
riam cogit 88, 4. quis post se re.
Snacurus necromantica arrC Per-
Eecutatue ibi d. 6. crammatur. 11. 47
Victorsecundus papa
VictOE certiUS Papa 359, 44. et
derico conditu 592, 3l. a Cremo.
Fullus Hoctilius primus ex Romanis
ourpura de Fascibusrsus est 27, 20
Fumulcuscerrorque in exerciru lcean
Fonccum AErica 586,7. a Chrictia
vis obsestum 626, TI. Funicentis
rexcum Christianis pacc inic 626.
Furcxum nobilistimum Sucua OpP
416, 19. 571, 36
Fursoch ciurras Famotistima 562, 2
Verroca, castellum
exrelacum Caltia oppidum, rbiB.
Maria Masdalenx octa recondica
Velontium Burxundiae
Veloresrex AEypri Seyehis velluin-
ViceHera ciulras a Frrderico de Fcelino
Vialulii caario
cobuluu
VictOrinUS RHCEOL LoL clarus b2.
Vicotia opidum prope Prmam atii
Tyberisa Fyberinorese dieta 22. 2
Thien opratul enquiuis upplicioat
Tlicealia A. per eriduum Canguinous Ru
Xhorias Cancuarien ls apchiepile. Bc.
nemebuo capnie oeamqs reoi

## Folio  -  — 886285755:0661
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000661.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 182 lines, status machine
rictoria non in multicudine Bellato-
ex Seythia reniune 123, 4I. regeM
Cuum Perrum oculis priuane 327
6. Vngarix regniamulus Henrie
CaeL IOrOriuS 353, 40. rex bellum
movet GExcorum imperacori 559
16. Vogarix registracer ad Impe
FAE. PTOFUGHS 484, 16. eius e Hen
rici ducispuona 425, 40. 426, 1. VF
Sari ab Flenrico duce Fusaeur 426,
ZI. Vngarorum prope Auguctar
tian
VnctruOEA
rolcolacerdosin Francia, eius
idocomes Alcalonis
Culielmus.
usmoriems
irceburgum a POr
ab hoste re
vircriburgence praetium
33
rils ochi Callias inhabicane 93, 54
Elispanias occupane
Nolthere filie
cum erca
omatia ab Henrico Vimpe.
dionecingitur
viborada ab Vagaris mariyrixaca
idocomes Blanderarentis 203,1
2XI, 4
D2,
rixoldus Augustess exiscopuS
albaldus abbas scupulentis
rilhelmus Hollandus conta Fride
ricum designacus 575, 25. Eide
Willigisus Moguntinens archiepilco
W insberu castrum obhdetur
endani rex Mercio
et
500, 18
Vicini in Mediolanenles luam odna-
CerbirateN CHMauM
Vincere sinc praecepco ducis intamix
ut
Vindicta violata pacis
Vienna, olim a Komanis inhabicata
Fauianis dicta
Viscuenum opidum
Viroilius Cremonx lcudus etuauult
riruelt _ Loruet A. Vngala L2), +C
Vilcha A. Vngacta
Viea corporisanima vica anim e Deus Volunrasprincipis in Vngaria apudo.
Vicalianus de Arelda Burgum Estelem
Vicerbium
Vima poncticiorum conleus la
clades 128, 29. Vugari hune Chri
31, 4
racula 223, 30, 31,32, 38. 224, 10, 20
nnesprorationehabetur
Vola
Vrbanus eiecto Ciberto sede propris
recipir 242, 50. Parisis morieur
YTOISFFIUngenUS conHaGFaHO5L4, L)
cum de Facali constellarione, sed di
vina roluntacis axbirrio disponieur
00, 2C
16, 2C
4
2
Vica et doctrina AnrichrtII 170, 8
ticelinoeradie
Vicererumqi comunioinresuo eu
conico non solum inter clericos sed
303,0
460,45
Veinusmonsiuata Aquileiam
Viccormmcaulrum
Verum qui viui reperianeur in ille
e incex laicos
Xanchus A. Troi
XanmIS ciui
2912
nis deltru
ata 29, 20. a Chrictianis rexedis
76,39
Viicus de Lenaburs comes Bernar.
um abbacem Roma protciscen
CM Ca
VIIcus de Forningen 415, 25 eius
cum castri Limpurq obsidione ce
nerecur dictum
l. 16
Vricithaiberstacensis bonaabiudica
Viyispericula
152, 42
viysibona vibs tispaniae ab vigee
it
20, 10. 455,52
Vnoaria deiureregnidecCxtat 15L, 30.
Vngaria mulca prodigia Facta
367 32. Vngaria ScuS 424, 4L. Vn.
Bari barbari 425, 2. COruM COK.
oris habirus ibid. 4. nullamrem
magnam line crebra de lonsacon-
Sulrarione ggrediuncuribid. 8. Ter-
ex culcus ibid. policia ibid. 13. mili-
candimosibid. 25. in Pannoriam
norietur, redenvoletur al 175, l3
Vulgiinconstancis
Vulpes e lepores ofticinas canonice
am ingret
N al A. F22,34. LBCMOachm
andali Romam capiunt 3
Roma Neapolim de Nolam ex
es elph CalueuaLMOricuE 336,
L, 342, 10
NCFeNZA A.
Wernherus
piscopus monr
ecri Augientis monachus in spiric
3, 18
piscopuS
Lemiacclaclto lae
nelix mista
Xerxes bellum p2r
31, 34. eiusexercitus ibi. 37.
ctusnavali praelio ibi. 47. ab AxEa
banopraetecro suo Olaiur
Lameis
Semiramidis rex Aly
Zenogenere Iaurusimpe
3i.
phyrinus papa xrrI, sedic annis
12
Ceringentibus rnde
L
13, 13. bide Luuoiphu
ori a regina
bu.
32
inosuo
335
2IK, 25
i et
et
N
59
cur
erin
vi
Racu obuiam Christorapieneur, vet
20,
6, E
5, 2C
raitarius dux aquiranix
vello duxseniormoricur 220. 2
relisa magni Codetridi ducis Alia
Merteburgenis cccleta
8, 2
Zacharias Rom. pontilex
Zoroalres maxicx artisinuet
es cencum vertuum millia condi
Vlricus comes Brigantix moritur
raxtus, admirabilem vidieritionem
Zuendebaldus dux Boemorum 4 1Y, 4 F
Wictimannus Magdeburs enhs archi. Zuitalenmonalterium
553.10 Z Witatien canobium Sucuie 167, 42.
eagina L4v. 8, legeprincipum. P. 15, 1. 27, dittinguc Baleo, api. P. 37, V. 20, defensando. P. 38, Y. 3, Pos conspirane
runc pone distinctionem periodicam. ibidem 53, lege ferroque. P. 41, V. 17, parria. ibid. Y. 20, perrurus. P. 46.
. 44. susurchinum. P. 55, V. SI, porrtus. P. 58, V. 27. dicicur. P. 61, r. 43. Flierapolim. P. 70, Y. 7. fratres. P. 85, V. 2,
ecentar. ibid. v. 15, Naz ianz enus. P. 88, V. 30, quodam. ibid. V. 36, regeneraturu. P. 94, Y. 48, Ostrozorho.
rum. ibid. 5I. forricudmis. P. 97, V. 43, inuenitur. P. 2OY, v. 26, poK cerramine, pone distinctione comaricam.
P. 108, V. 6, legeirer. P. 112, Y. 39, seribe Benedicti, B maiulcula. ibid. in margine Fopographia. P. 115, V. 55, Fran-
orum. P. L23, r. 37. in marginocreans. P. 145, Y. 29, in margine plectirur. P. X28, V. 55, lege birprovix. P. 129
. 20 regnum. P. 133, V. 30, Comara. P. 135, V. 24, Benedictus, Bmaiuscula. P. 140, V. 2, opere. P. 142, V. 46, ster.
246, inmaroine 3L, proS leges. ibid. r. SL, aurem. P. 249, V. 2 consummarunt. ibid. Y. 2, regni. P. 150, 1. 47, An
enstam, maiuscula. P. 152, V. 3. surrepeionem. P. 181, V. B, delehxc verba, (5) quasiee. rlque ad Auctuances. ibid.
5. 18, dele qu. P. 203,Y. 3, lege ralium. P. 22F, V. 12, ondustriam. ibid. dele n. ibid. r. 16, lege quarentes regionem
maricimam qua ferrilisima est, propterrerum Ebertatem eancum obtinere delectantur. Lerusalem sepul
erumque Domini parui pendentes: ideoque tanco rempore rancis exerenibus, Terus. _C. P. 348, V. 30, armata
549, 1. 14. brringue. P. 382, Y. 8, 61 4. P. 436, 1. 55. efi scopa. P. 528, 1. 20, inierint. P. 562, 1. u1, movenses. P. 607
139, estc.

## Folio  -  — 886285755:0662
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000662.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 7 lines, status machine
7 4 4 N 1
e ent e
e
uon dleent dus
la
l..
cit ree

## Folio  -  — 886285755:0663
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000663.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 6 lines, status machine
1
ttit a d tti ao ei ta Mdi
MMttti
i
uare in carene
20 22

## Folio  -  — 886285755:0664
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 886285755:0665
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000665.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
is ntidsidis itaisiudretu
sro
 it
20

## Folio  -  — 886285755:0666
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000666.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
K HS

## Folio  -  — 886285755:0667
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000667.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 8 lines, status machine
50)
Niodetom siscio
Conbstlutionhet
 obet
r
Gposri
tu  t mm
I

## Folio  -  — 886285755:0668
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000668.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 6 lines, status machine
I. Mint lli111)toIt
HIIII
tssisot itiisiesi, tst tit sutoiisiisii1 di11t11 (1. 11IIt isi  iisstt1it111111 t111l1. 1 1181. 8i.11
11
loy retrvis di
(1 15 16 17 18 1d 20 21 22 23 24 25 26 27

## Folio  -  — 886285755:0669
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/886285755/jpgs/default/00000669.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
d
a
e