Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 2, fol. 99v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.94.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 98r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. Gerick. lib. 3. c. 4 Kucherus lib 2. magnet
  2. per 1. proggum prop. 5. pragm. 3 pags. 157
  3. modum invenit sphaeulam exacte librandi
  4. in media sphaeravitea aqua fontana vel
  5. alioliquore longa decoctume a faece turbida
  6. separato, inde hetrogeneo immiscibili sed
  7. concolori ut e vino, therebint, baccis
  8. been vel simili superfuso. Ego inquit kircheu
  9. spiritum tartari spciritui vinrui misceri nequt
  10. cojungere soleo Magnetem a. findo vel
  11. deficio vasis ita aptat ut polierus torzonli
  12. aaequidistent, ita sphaerula ex magnete
  13. sacta a magnete jam memoratil semp
  14. in medium vasis centra trahitur ut
  15. poti conforment, at Gerichuus alium
  16. invent modum sno scopo aptiorem, ut osten–
  17. Gerrk. lib. 2. c. 7 virtus magnetica peraltutio
  18. nem exulari potest in quovis ferro. Accipe.
  19. filum ferreum longitudine digat, et concuse eu
  20. termnos malleo super mende secundum linca
  21. meridianam, ita ut unus fili termnus septentione
  22. alius austrum versus dirigatur, et videbis illum
  23. se dissonere ut acum seutingulum magnetica.
  24. Unde armamentula ista chalybea, quabus fa
  25. bri perforant terrum et vulgo hordei grana
  26. Germadice orosten korrn vocantur ob
  27. durum istum attritum saepius iteratum
  28. hanc quoque virtulem acquirunt, et limaturas
  29. terreas copiose attrahunt. cipe
  30. ex horolosio aliquo solari acum vel lingular
  31. magneticam, impone super aciculam ut libere
  32. hossit vagari et apulla ad Lapidem cujus
  33. dret Telluns lationem annuam circatuna plolos quaeris tunc pars septentrionalis aeue
  34. primum aqua a autredine praeservanda quod
  35. fit si solium seu vas aquare fertum pluvia,
  36. soli exoonatu pertotur aestatem ut pritescut
  37. una del altera vel tertia vice, ita ut in eo
  38. Vermiculi multi et varii senerentur demiege
  39. me in cella degelutata cnservata, secunda aestoie
  40. iterum soli exsonitur. andemqus per papcussrum
  41. in vitien aliquod vas quod pharimacopolia
  42. recipientem vocant infanditur debet vihet
  43. hoc vas inferiori parte cum agglutinata lamina
  44. unet enssi deferrea ita esse insructum, ut
  45. super cussidem tanquam axem medianlibus
  46. a superiore parte) aliquibus rotis horolosia
  47. hus quasi possit cente rostari. Postea sphaera
  48. sneam vel vitream magnitudine dimodii ovi
  49. recommoda in aequali pondere cum aqua; quod
  50. fieri pt, quando in phaerulam aliquid aque
  51. calidae infunditur, et deinde comphaedabene
  52. clauditur, tandem haec cera aliquibus plumbi
  53. fructulis oneratur, ita ut sphaerula ipsi aquae
  54. gravitati sit adaequata neco ullam
  55. en aqua habeat fravitatem vel levitatem
  56. sed libere pendeat. Sed certa temperies
  57. ostitutio est observanda, nam quando calido
  58. tempore id perficis, phraera facile tundum
  59. petit, tempore fricidiori innatabit, unde quando
  60. fanitat et in locum calidiorem fertur sphaerati
  61. lente descendet ad mediium, aut secundum aquae
  62. temperamentum itgum ascendet vel venique fundum
  63. petet quando vero fundum pelit debet vitrum
  64. in frigidiore locum reportari, tunc ascendet.
  65. sphaerula, quando jam in ascensu aut de-
  66. scensa, vel quod melius in tenta statione est,
  67. huc potest vas lente in gyrum moveri, et sphae-
  68. ruta tandem se fert ad ampliorem locum id
  69. est mediam circumferentiam, et quanquam
  70. propter acceptum rmpulsum vel supra vel infra
  71. aequatorem ad quisi Tropicos decliet
  72. tamen cogitur rediie propter angustiorem locum
  73. quia versus arcm vel polos virtus afcdaretur
  74. Excedunt eianes qu
  75. ditendet potum australem capidis et contra
  76. postea per colem ex acuatur justa suos polos
  77. in formam ovalem, et aptus erit imbuendis
  78. aliis reuus cap 9. vittule verlerte Telluris
  79. circumagitur e Luna, et quia remotior, non
  80. eodem tempore sed qquod terra in Zghoris,
  81. Lima m 2qu diebi. hoc conferatur cum
  82. distantia terae a sole, et cnsideretur an scori
  83. sit et suit possit rolationis solaris vertiginis
  84. aquam demissi audrunt sonos verementes Echo
  85. putat non a viatate sed figura loci, sed quali
  86. ase sem pendere, uti lapis bonomensis luc em bibit
  87. et reddit, it a Echo, ait, sonum certum petrae
  88. genus forte ad id aptum esse. Hunc ancum forte pe
  89. gso rutern, quaes nuncquam sibi visqus
  90. aersis pente oritur ex nigio et albo; ubi enim aer
  91. a 2arissmis aguosis humoribius desunt vel omnino purus
  92. fia, ubi deficit ulbum ut incissit ingrum. Nam
  93. purus aer lumen liberrime transmittit seu mger
  94. est. Hinc gulta luctis et aestrament ad invice
  95. posito in loco intirmedio seB ita alii coloris sibi
  96. sine coumicxtione tantum admoveri possunt
  97. ut appareat quis olor ex eorum umbris, ita
  98. lux pen diversa coloratua in eunde locum trajici
  99. et ita colores misceri) caeraleum efficiunt colore
  100. (d an forse e cretri en nngro et albo, nam exflivo
  101. talibus visus ibi Gerickus de distantia ex dia
  102. metro apparente cognoscenda. Sed distaae
  103. ad haberi potest non ad u absoluta

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 2, fol. 99v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068202:0198?run=74