Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 2, fol. 146r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.94.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

  1. Hon. Fab. Phys. Tract. 2. lib. 2. Aef. 1.
  2. fugus est qualitas conensativa. prop.B2.
  3. fugus destinit frigefacit dividendo partis
  4. calidi seu igneas. Unde corpus frigefactivum ejus
  5. naturae esse debet, ut vel subtilia evibiet corpu
  6. scula vel constet illis partibus, quae facile se insinu
  7. ent. Eas partes seu id corpusvocat humo-
  8. rem purum, seu aquam puram, quae cum sit gra
  9. vel omo fugido implet, quia talitus ambilus
  10. frigore concrescit fut sudat marmor afflante
  11. Aqua calida mixta calidae aequali gradi austro qui multum voporem vehit, itemque vitrei
  12. vior igne eum elidit et dividit e expilut
  13. nec magis nec minus incalescit, mixta frigue seu speculares concelli qui renest rus mummit, quoque
  14. vel minus calidae figescit, et illam i fri
  15. gefacit ( par videsur rao esse, si duo
  16. aeres compressi misceantur, item si ex compressus di–
  17. latato et si copressus minus copresso. Sed hoc in
  18. sagendo discrimen est, quod totum compressum uno
  19. imipetu in unum punctum agu ca lor non
  20. agnt 13 +) In qua proportione agat cali–
  21. dum in frigidtum et contra fuse dicemus tra-
  22. ctatu gi est enim res scitu digu issima quam
  23. vix ullus hactenus delibavit, ne dum demon
  24. stravit. Aer est frigid quinsubtitis et gravior i
  25. (a debent utiam subtilor esse. Y) frigidior est
  26. cum a partibus igneis liberor. Unde aer apsla
  27. pigefacit. Sed ille Mercurius tamen seu sub
  28. tilis nunor majorem ipso aere ad insinuam
  29. eum se vim habet. Hinc imbecula hgeme
  30. frigidlissima sentitur imnumeris nmmoris subtitis
  31. particulis ostat contra aestate halitibus igneis
  32. undes dissipata pomeridianum aestum facit
  33. majorem. Unde bigeme saevit firgus, quia tunc
  34. ob obliquamsolis actioeno plus humoris subtilis
  35. quam halitus ii educitu. Quia ad pinguiorem
  36. partem seu galitum igneum educendum
  37. nutoforsissimo calore opus ut in distillave
  38. patet. Aestate summa aeris regro frigidissima
  39. est, quia pingoedo silem igneae particulae
  40. aqueas sulphm mercurium) sursum ex
  41. pellunt exn hinc et major hic aeste
  42. et illie frigus, hinc in inferiore fulgura et toni-
  43. tuia dum aestate foris pluis intusfervet
  44. aestus, quia aer pluviis densatus attrahit sub
  45. aili trumaris particulas ex coclavibus. unde
  46. magis cntus colliguntur pingues pluvia tempend
  47. aestu hoca halitum igneum dividit. Aqua cum ni
  48. retu apslata plurimum frigoris conciliat, hinc exsi
  49. r
  50. qodient trigidior sentitu
  51. phone itruso embolo evibrata
  52. cotra interna superficies a frigore externo sidat
  53. nec enum per medium vitrum ex libero aere
  54. humor subit unde in cubiculis ubi nemoha–
  55. bitat hoc o sentitur. Hyeme cocrescit is halitus
  56. non modo in rorem sed ingelio in levigata
  57. fortri superficie, at in asperiore cartaeq
  58. ex filaminibus constadt, concrescit in niveni Unde
  59. Cx analograr habes in brumali nutecmta
  60. cujus filamma aliis corporibus implexa in
  61. nivem concrescunt, unde et antrelitus in barbae
  62. pilis ocresiit in miem Nitrum emultit pluuim
  63. frinidi 8. Aqua calida agitata ciliius frogescit
  64. quia dividantu ita et exhatant ignis particulae
  65. quod leviores, si densiores x pinquiores et quod
  66. sic rarefacium 1a) Irigant vici et onclavia adtem
  67. perandum aestum. At modica irriguo magis pro
  68. movet aestum quia solum non penetrat, ider superio
  69. rem superficiem quae magis adusta est tantum selvit
  70. ejusque partes igueas seuu elevat. Solum irrique
  71. tum exiccatur Scit propter humoris itriguntis a
  72. sole elevaionem, et quia inde sentitur odor quispra e
  73. parum gratus (a cuo qualis cretae, sato gratusa) Aque
  74. pote alirae state frigidior est, quia hyeme calidior
  75. quia fryberno frigore constricta terra o avolat igeo
  76. talitus, aestate avolat. Marmor frigidum, quia
  77. in eo ut aliis perfectae mnulis particulae
  78. ignis X Mumoris valde divesae, unde hrae
  79. non potius humidae expellunt ignem, quinpe
  80. graviores e subtiliores. Constat a. marmor
  81. prae aliis lapidibus salco lapidescente pote
  82. et ideo magis ad ignem extinuvendum ad hibetr. carto
  83. accensus aeri exposityalirus in parte superiore extin–
  84. quitur, quia facilius eo aer rectaquam in inferiori
  85. percoluto. Idem de metallis poertum est frigidius
  86. quia tunc pori minus obstructi. Hinc glacies
  87. oblique peultrat, cinere obtectus diu accensus ma-
  88. net, quia cinis drium retinet et exugit. carbo acien
  89. citiquse ligeme quam aestate extin quito sub dio.
  90. in cleus agunt, et cas expellunt sateur
  91. frigidior nive. Imo in ferro polito e ma-
  92. sed. tamen semi accensus a patulo aere meu
  93. inde levigato, e electio frictr vi puiccino
  94. lacca, etc. frictis vis major. Charta marmm
  95. rileviguto imposita tantulum cundectata reperite
  96. per noctem Aedes enlevigatomanuore frigio
  97. tres. (+ si qualibet nocte sensibilis emittitu tumor
  98. cu possit ponderari, necesse est anno emitti dimni-
  99. diam et altra mariuoris partem. Ergo rectius
  100. aer per poros transit, quasi per angiportus,
  101. hinc et immiditati obnoxiae, et frigicisti
  102. maaura ad lunen opfertus intranti de
  103. frigus humidum est sal hyeme liquescit, uno
  104. Aglutem congulum, succuero gorta, imo et
  105. cuseu hyeme mollioi (a ud quia aer abit den–
  106. salive in aquam tela. si duas laeviga
  107. accenditur sb venti appulsum. Nix est frigidati marmioris laminas, alteras candidi alte–
  108. quia multu Q.e semper emittit auptis cat ba. aas frigidi aestivo soli per aliquod tempus ex–
  109. tini mnis actione bullis. Unde ver u e montibus
  110. inve tectis frigidissus. Hac emissioe nix aquam
  111. vinu fructus refiigerat. Hinc vitret scypti
  112. sutus in suserficie ex terna du aqua frugida
  113. pones, x utiamque manu attrectabis mgrum
  114. sintres calidissimum, randidum frigidiom, nec recte
  115. dicetur omnia candida temperamenti
  116. fugdi esse

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 2, fol. 146r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068202:0291?run=74