Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Medizin LH 3, 2, fol. 1r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. dissertationes pathologicae.
  2. Galeans de differentiis morborum et symptorantum antecellit omnes tam
  3. velere, quam recentiores, qua pro estque accuralissimus in illa doctrim, quare
  4. a multis creditur libios e alen ta differentiis et causis morborum et sypiptom esse librum
  5. Aristotilis de samterte et morbo conscriptum, cujus hodie fraginenta tactum extant
  6. Duo sint a quilus homo se bene aut male habere dicitur constitutio partium et functiones
  7. haec quomodo se habeant secundum intiram explicatur in physiologicis, quomodo ter se male habeant
  8. inpathologicis; viliata partium constitutio est morbus, vrtiata tantum functio est su ptoma.
  9. Aramque qui bene explicavit hacterus nondum repertus est ullus Medicus.
  10. Actiones sunt aut animae tantum, aut animae, et corporis. Animae tantum sunt intellectus
  11. et voluntatis actiones propriae. Animae et corporis sensiones internae et externae, appe-
  12. aitiones sensitivae, tum functimes membrorum. Quandocunque laesa est actio corpores raesa
  13. est aliqua pars, itaque qui novit causam proximam functionis bonae aut malte, novit
  14. partis bonam vel malam constitutionem (+ quomodo ergo distingui potest tinctatio
  15. ee conpinttione partium a tractatione de functionibus.+) Actio secundum
  16. naturam. (nam non est quaesio de actione praeter naturam, ut quod quis non cncoquit lapides)
  17. laesa est vel abolita vel diminuta, vel corrupta (+peciat vel quantitate vel qualitate, potest
  18. ergo et esse nimis aucta +) Actiones sunt naturales vitales animales. Naturales
  19. e
  20. sevoiunt ad geaerationem et uutritionem, il vitales appellant respirationem, motum
  21. gadis et motum arteriarum, Animales omnes operationes sensuum internomu et externorum.
  22. sed peripatelici ita non loquuntur forte Galenus primus haec nomina imposunt, bene an
  23. male mox videbumus, licet de terminis litigare non sit nostrum
  24. Requisita actionis causa efficiens, materia disposita quia omniis actro est simul passio)3 circunstantiae
  25. loci et temporis commodi, ut materia sit proximacaae efficienti. Causa efficiens vulgo dicitur
  26. facultas. Haec duplexactiva et passiva et profecto multae actione, quae nobis videntur sunt
  27. passiones, ut visio non est actio sed passio (+ ino sensus est reactio +) per facultalem tsam
  28. intelligere debemus non utaliqui facultatem animae, sed animae et corporis simul, et
  29. ita et Galenus intellexit vocabulum facultatis, ita cilharoedus non solus est causasoni sed et
  30. cithara unvigationis et nanta et tavigium. Animae laesiones non curat Mredicus, sed
  31. corporis, itaque facullas laesa de qua tractat medicus, est maldis constitutio corporis seu
  32. morbus, cumque a facultate caesa pendent laesio sunctionis, patet functionem laesam
  33. noscere volentem debere nosse morbum. partes corporis aliae similares alio dissi-
  34. milares. Similarium natura consistit in temperamento. Dissimilariam in figura et
  35. constitutione. Quaedam actiones ex parte pendent a similaribus ex alia parte a dissimi-
  36. laribus, ut consoctio in ventriculo ratione similaris fit virtute caloris ratione dissi milaris
  37. pendet a figura ventriculi, capacitate orificio, prorsus ut coctio in illa pendet a culore
  38. ignis in fluentis quo est similaris, et a figura ollae quae est dissimilaris X. Hinc Gallans
  39. dixit tria esse morborum genera, unum en proprium partibus dissimilaribus nempe
  40. malam conformationem, alteruma propria diffio simitaribus nempe intemperiemus
  41. tertium commune nempe solutionem unitatis, quamvis et possit referri ad morbos
  42. Actiones sunt vel compositiae
  43. vel simplices at enim domus comprehendit et tectum et parietes, ita genermtio vel
  44. partibus dissimilaribus proprios. Actines
  45. alia actio composita multa comprehendit Actionis simplicis unum est instrumentum, jom
  46. positarum multa saepe tamen ab una parte marance pendent actiones
  47. ampositae, andle Galenum cib. 1. de locis laffectis. plerumque in morbo
  48. uesa labotant, nec ultam credo esse nurbum simplicem

Cite

Leibniz-Handschriften zur Medizin LH 3, 2, fol. 1r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068454:0001?run=74