Leibniz-Handschriften zur Medizin LH 3, 2, fol. 1r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2v); this page is its right half.
The machine reads it as
- dissertationes pathologicae.
- Galeans de differentiis morborum et symptorantum antecellit omnes tam
- velere, quam recentiores, qua pro estque accuralissimus in illa doctrim, quare
- a multis creditur libios e alen ta differentiis et causis morborum et sypiptom esse librum
- Aristotilis de samterte et morbo conscriptum, cujus hodie fraginenta tactum extant
- Duo sint a quilus homo se bene aut male habere dicitur constitutio partium et functiones
- haec quomodo se habeant secundum intiram explicatur in physiologicis, quomodo ter se male habeant
- inpathologicis; viliata partium constitutio est morbus, vrtiata tantum functio est su ptoma.
- Aramque qui bene explicavit hacterus nondum repertus est ullus Medicus.
- Actiones sunt aut animae tantum, aut animae, et corporis. Animae tantum sunt intellectus
- et voluntatis actiones propriae. Animae et corporis sensiones internae et externae, appe-
- aitiones sensitivae, tum functimes membrorum. Quandocunque laesa est actio corpores raesa
- est aliqua pars, itaque qui novit causam proximam functionis bonae aut malte, novit
- partis bonam vel malam constitutionem (+ quomodo ergo distingui potest tinctatio
- ee conpinttione partium a tractatione de functionibus.+) Actio secundum
- naturam. (nam non est quaesio de actione praeter naturam, ut quod quis non cncoquit lapides)
- laesa est vel abolita vel diminuta, vel corrupta (+peciat vel quantitate vel qualitate, potest
- ergo et esse nimis aucta +) Actiones sunt naturales vitales animales. Naturales
- e
- sevoiunt ad geaerationem et uutritionem, il vitales appellant respirationem, motum
- gadis et motum arteriarum, Animales omnes operationes sensuum internomu et externorum.
- sed peripatelici ita non loquuntur forte Galenus primus haec nomina imposunt, bene an
- male mox videbumus, licet de terminis litigare non sit nostrum
- Requisita actionis causa efficiens, materia disposita quia omniis actro est simul passio)3 circunstantiae
- loci et temporis commodi, ut materia sit proximacaae efficienti. Causa efficiens vulgo dicitur
- facultas. Haec duplexactiva et passiva et profecto multae actione, quae nobis videntur sunt
- passiones, ut visio non est actio sed passio (+ ino sensus est reactio +) per facultalem tsam
- intelligere debemus non utaliqui facultatem animae, sed animae et corporis simul, et
- ita et Galenus intellexit vocabulum facultatis, ita cilharoedus non solus est causasoni sed et
- cithara unvigationis et nanta et tavigium. Animae laesiones non curat Mredicus, sed
- corporis, itaque facullas laesa de qua tractat medicus, est maldis constitutio corporis seu
- morbus, cumque a facultate caesa pendent laesio sunctionis, patet functionem laesam
- noscere volentem debere nosse morbum. partes corporis aliae similares alio dissi-
- milares. Similarium natura consistit in temperamento. Dissimilariam in figura et
- constitutione. Quaedam actiones ex parte pendent a similaribus ex alia parte a dissimi-
- laribus, ut consoctio in ventriculo ratione similaris fit virtute caloris ratione dissi milaris
- pendet a figura ventriculi, capacitate orificio, prorsus ut coctio in illa pendet a culore
- ignis in fluentis quo est similaris, et a figura ollae quae est dissimilaris X. Hinc Gallans
- dixit tria esse morborum genera, unum en proprium partibus dissimilaribus nempe
- malam conformationem, alteruma propria diffio simitaribus nempe intemperiemus
- tertium commune nempe solutionem unitatis, quamvis et possit referri ad morbos
- Actiones sunt vel compositiae
- vel simplices at enim domus comprehendit et tectum et parietes, ita genermtio vel
- partibus dissimilaribus proprios. Actines
- alia actio composita multa comprehendit Actionis simplicis unum est instrumentum, jom
- positarum multa saepe tamen ab una parte marance pendent actiones
- ampositae, andle Galenum cib. 1. de locis laffectis. plerumque in morbo
- uesa labotant, nec ultam credo esse nurbum simplicem
Cite
Leibniz-Handschriften zur Medizin LH 3, 2, fol. 1r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068454:0001?run=74