Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Medizin LH 3, 4, 5b, fol. 2r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.94.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. Vertigo, a terore vectione similibusque externis, quia agitatis spiritibus pauci
  2. sunt, qui in cerebro recte moveantur. oculum largiis et meracius inter causas
  3. externas numero. A causis extenis vertigo oriens longe difficilius ciriatur. partes culbum
  4. Non sunt immediatum sed mediatum vertiginis subjectum Cum enim grteriae
  5. crassae ferantur in cerebrum, ibique infinitas arteribeas spargant, portio sanguinis
  6. subtilissima poresta permeare hosce subtilissimos ductus et spiritus nomine
  7. venit. Intra spinalem medullam eodem modo se res habet. Net puto ullum sanquinem
  8. ex Capillaribus illis vasis rexehi invenas, sed merum esse spiritum animalem. Ventriculi
  9. vero auterises cerebri non spiritus secernunt, sed merum spirituum amimalium slenna
  10. Et haec vasa minutissima cerebri sunt causa, vertigim, dum a quavis spiritus
  11. in illis non naturaliter sed ingyssum feruntur. Novi exempla nonnulla, quod
  12. vertigo orta sit ab annatis partibitis arteriolarum in cerebro, quo annaslente vasa
  13. sint compressa ut spirituad ea cum impetu ex corde delatus debperit regredi, atque ita imagi-
  14. nationem turbarit. idem a gelatina pituitosa in cerebro collecta et vasa premente.
  15. Fernelius a Caxiae (tan tariet () verliginem ortam refert.
  16. verse. Indicationes sunt
  17. Thienitis qualenus denotat inflammationem est vel idio pathica vel sympathica
  18. vel dentero pathica. Idiopathita primaria, vel secundaria. Illa febris mater haec
  19. filia. duplex est idiopathica daive sedis, alia ex cerebris alia ex menyngis ipflammave
  20. quidam decerebri inflammatione dubitunt, sed illi ignorant Anatomen, plurimae enim
  21. ibi sunt aiteriae quae possunt inflammationem efuso sanquine parere. Si praeternaam
  22. effunditur sanguis inporos, pars non potest illum imbibere sed statgnare facit. Tunc
  23. Sanguis putrescit, et eo modo in meninge fit inflammad. Sanguis affunditur, quando
  24. vasa sanguine nimio furgent, et quando sairguis nimis subtalis est. Vas enim extreme
  25. distenditur, pori nimia distensione fiunt laxiores, ex his veluti sirmentis effluit sanguis
  26. pedententim, et haec est dimpedesis.
  27. Erexin magnari bidit frenisidem magnam
  28. induxisse, mors enim praeoccupat. Erexis est erosio vasorum quae crosio ab ipso
  29. sangome fit
  30. Triplex est delirium a mentale, verbales reale.
  31. In Grenitide juval venaesectio, quia sanguinem nimietate suae stagnantem
  32. motui reddit, solis radiis sienitis inducitur quin porces pasorum ponatim aperit, et
  33. sanguis penetrat; si jam ex sole quispiam sabit in loum prigidum secedit, aperti
  34. pori frigiditate cerum clauduntur, sanquis conclusus intra menuagis poros
  35. non potest egredi, unde inflammatio
  36. Est affectris periculosissus
  37. et peraculus, nam ztio quartoque terminatur die. Hercules saxonia refert
  38. exemplum de Grenitide suppurata, quod est rarissimum, mois enim plerum prorvenit
  39. Nemo convulsus phrehitide laborans evadit
  40. phrenitide laborante somno
  41. expirare solent. Dosis modica Laudani pieniticos non puvat, nimsa in
  42. veternum praecipitat. Laudanum est culidum inflammat, et magis delirium
  43. inducit pleuriticis. Longe satirs dneo ut aeher sit maniacus, quam ut in mvitem
  44. inducatur.
  45. qvideam rigent primo, de inde substrident dentibus, oculos
  46. habent atroces, nullam surinam. salivam emittunt. Unguibus se infestantur absurda
  47. proferunt.
  48. somno truditi non obligrscuntur aeque ac Grenitici;
  49. imo novi, qui peroctiduum immemor omnium rerum fuisis, tamnen respiravit et
  50. phrenitici non ideo non mingunt, quia rerligunt, sed a
  51. sphincteribus contractis et absumto madore. Egreniam foret celebrare venaesationem
  52. ad se rediis
  53. menarum ratu raninarum ervenae fiontis. Verum impossibile est propemodum
  54. ob vim qua phienitius renititur, etsi a multis teneatur, unus alias debilis in trot
  55. statu facite tres robustos superat viros. Haud pridem his locit medicus quidam
  56. venam voluit secare raminam, sed adeoligaturam circacollum plinnit, e cergr expiraverit.
  57. spha cel ocerebri est rarm, ut et cerbri abscessis putemus autores deceptos cum pitnita
  58. verte
  59. saepe sit puriformis. Non diffiteor tamen cerebruum abscessus pati et ab illis spacelum, sed est latalis
  60. quia gangrana inducitur serpens per totam cerebri mola; fitque ab extravasatione sanguinis. sed
  61. putem mortem praeocuxare, antequam gangraena superveniat. Si multum sanguinus saffundibur, est
  62. Apoplexia, si parcior frenitis. Hihil potest praestare Medicu quam proprosin etali tatis
  63. aidit inaxime aleisu velus cupsu cecebri, affectio haec saepius accidit, eranio, fracto, vel depressi
  64. vel fixofisso, vel fastigium teli infigitur, unde dicitur sedes, fissura, et m contrafissura.
  65. dixomaxocs vel cauledon vocant fracituram rerebis, si instartestudinis vel vitri vel glaciei, vel
  66. uueis frangitur. si in infante ranium deprimitur, calva abradenda est emplastrum calvor
  67. impanendum, et ita sensim emplastro illo, quodeuti valde adharet elevandum si hochonsuccedis habent elevatorium
  68. plaga est contusa caesim facta est periculosissima, itaque quaerendum de instrumento plagae, aetate aegri, infligente
  69. Ramedium detonso lapillitio s V. cum sp. absunth. vel decoctum extrse facimus et tunc iterum affundimysp. vini,
  70. quia f sprrius vini coctione plurimum evaporat, est tamen melius ut decoctio in sp. v. fiat, vel ed saurta
  71. vel anisi, cerae ovorum, trceni, vel bass. sulpho Kerebiniti anisati. In honm defectu ex sp. V. vec etiam
  72. simplex vinum et dilue theriaea vel mithridatico; sum zi. et tantum vini ut =ifiat, vel aquam vitae Matthioli
  73. postea ubi tremon videtur discussus, Emplastrum debethon vel baccilaui vel oxychocim vel tucamatiaca
  74. per octiduum parti admovendum, ut ea roboretur. Interdum plaga est aperta, sive est punctim
  75. et crisinfacta, si omnia
  76. Losarmm Y admodentur ex albamine uniue ovi: vel Bx var. (farin. + hord. et bab. aa Mi. excipet rosarum et
  77. tet alb. oeorum , subinde parti ipsi est digestiouem apponendum ut X, ut R 00 Therebiath. Zi. ad hysperi 2 Ever 31. alb. ov. i. M.
  78. optimo
  79. ex
  80. di et admoveatur ex luimnculo cupto, vel implastram paratur ex Althaea curde et. Sed qui nimio madore cadent, in
  81. dhionem
  82. ga
  83. ubi his digestivi ad topi
  84. onamha inducunt partem. Farina omnes Kajaginatici dicti, es bonum
  85. den est pors, ilendum est detersivre ut suympo rosrm, sifortius exselunus meleritarum, si med ium byt abtynti vee vels
  86. vulnus capitis

Cite

Leibniz-Handschriften zur Medizin LH 3, 4, 5b, fol. 2r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068481:0003?run=74