Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 4a, fol. 3v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.95.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 4r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. essentiam constituentia, sed pluribus substantiis non solo numero disse
  2. rentibus communia; adeoque incons incompleta. Quod autem extensio
  3. constituat sa substantiae corporeae naturam communem pronuntiatum
  4. video a multis magna considentia, um nusquam probatum
  5. nusquam, certe nec motus sive actio, nec resistentia sive passio inde
  6. derivantur; nec leges datune quae in corporum motu concursuque observantur
  7. quemadmodum aliu a me ostensum est sola notione extensionis nascuntur
  8. quemadmodum alibi a me ostensum est. N Et vero extensienis notio
  9. non primitiva est, sed resolubilis, nam in extenso requiritur, ut sit
  10. 2
  11. totum continuum
  12. lura simul existantio, et ut ampluis
  13. dicam, ad extensionem queritu requiritur aliquid quod extenditur
  14. seu contincatur, ut in lacte albede, in corpore id ipsum quod ejus essen-
  15. tiam facit; hujus (qualecunque sit) repetitio, extensio est. Unde recte ab
  16. Angenis Et plane assentior Hugenio, eundem esse vacui et solius
  17. extensionis nationem eet conceptum. Ccujus judicio ego in his rebus
  18. muttum tribuo. (cujus judicio in rebuis naturalibus et mathematicis.
  19. magna apud me est atas) eundem esse loci vacui, et solius.
  20. extensionis conceptum; nec meo judicio motus aut concursus
  21. ipsa exs mobilitas aut aer r17 vi ia, ex sola extensione intelligi
  22. potest sed ex re subjecto extensionis, non faciente tantum locum,
  23. sed et implente a quo non constituatur tantum locus, sed et impleatur
  24. 54) Ne hor quidem satis demonstratum est, substantiam
  25. cogitantem omni extensione carere Nontun demonstratum est
  26. abantere substantiam cogitantem extensione, aut extensam cogitatione
  27. carere. Nam nec materiae entensae nec cogitationis notiones
  28. vel perfecte sunt exploratae, ut scimmus ut constet alteram
  29. ad alteram non requiri in eodem subjecto; imo nec cum ea
  30. consistere posse.
  31. Ad (54) Nondum perfecte demonstratum memini vel ab autore
  32. postro vel ab ejus sectatoribus, substantiam cogitantem extensione
  33. aut extensam cogitatione carere, et ut inde constet alterum
  34. attributum ad alteram non requiri in eodem requiti, uno nec cum ea consistere
  35. posse. Neque id mirum est, recte enim animadvertit
  36. autor de inquivenda veritate (a quo nonnulla egregia monentur)
  37. nondum cousta nullam a cartesianis afferri distinctam cogitationis
  38. n notionem; itaque nihil mirum est si quid in ea lateat, ipsis non
  39. estrat. Interim verissimum est toto genere diversa Anima et materiam, ut
  40. aliquam
  41. +d (60. 61) Distinctionem inter modos realem negare, non
  42. necessaria est usus verborum recepti mutatio. Hactenus enim
  43. et modi habiti sunt inter res, et realiter diferre at oisspaa
  44. figura cerae sphaerica a quadrata, etreabis mutatio qua scata
  45. ex uno statu in alium transif. cerse vera est mutatio ex una
  46. figura in aliam, adeoque reale fundamentum habet
  47. Ad (63) Cogitationem et extensionem concipere ut ipsam
  48. substantiam cogitantem aut extensam, mihi nec rectum videtur
  49. nec possibile, Machinatio s asti videtur Suspecta ei illi
  50. similis, qua dabia pro falsis haberi jubebantur. Praeparantur
  51. animi his rerum detorsionibus ad pertinaciam et
  52. sed (65ad68) (4) L Utilem Cartesius operam navavit inerodicando
  53. paralogismos
  54. post veteres, in eradicando hoc praejudicio quo calores a
  55. colores, aliaque phaenomena ut res quasdam spectamus
  56. extra nos cum constet eandem manum aliter praeparatam
  57. eadem manue aliter praeparatae, quod valde calidum videbatur
  58. mox tepidum sentim; et qui viridem colorem animadvertit
  59. in mistura pulverea armato mox oculo non virorem amplius
  60. sed misturam flagi et caerulei deprehendere; et fortasse meliore
  61. armatura et horum ausas deprehendi posse, ex quibus appareat
  62. nullam talem rem esse extranos rem extra nos consistere, qualis
  63. imaginationi nostrae cujus phantasma imaginationi nostrae a olversa
  64. tur similes pueris sumus vulgo sumus quibus persuasum est
  65. reperiri patellam auream sle exit in ipso extremo arcus
  66. coelessis, quo scilicet terram attingit; quam frustra currendo
  67. vingene cottur invenire conantur inferim recte dicimas colbus et calores et
  68. a
  69. esensus uni nationis
  70. vel ut certis experimentis
  71. =vet alis et fermentis aut rationibus

Cite

Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 4a, fol. 3v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068502:0006?run=74