Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 84r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 85v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. Athanor seu Fornax
  2. Philosophorum.
  3. in prascriptum caloris gradum se sua sponte restituems.
  4. Diu multumque ab omni memoria Philosophi Chemici
  5. fornacis tale genus quaesivere, quod praescriptas semel
  6. ab Artifice Leges servaret, jussumque caloris gradum con-
  7. stanter teneret, aut si quo casu metas excessisset, in
  8. viam a seipso revocaretur
  9. Hoc inter Thilosophorum Veterum arcana fuisse
  10. narrant: sed certior fama est cornelium drebelium
  11. Alcmariensem Batavum inter caetera praeclara inven-
  12. ta hunc quoque ignis moderatorem assecutumfuisse.
  13. Qui regere et certas sciret dare jussus habenas.
  14. Nullum dubiuum est maximansus utilitatis
  15. Nec dubium est maximae utilitatis fore, si quando
  16. penitus detegeretur, et in usum revocarter
  17. insigne
  18. Fornacis maximas fore constat.
  19. certi caloris
  20. Hactenus enim definitum gnis gradum nemo Cheuricorum
  21. aut sibi potuit praestituer nec definiri potuere a Che.
  22. micis, nec servari.
  23. Non definiri, etsi enim alii quatuor, alii octo gradus
  24. numerent, et intermedios alii rursus accuratius subdistin-
  25. quant. Nemo tamen Chemicorum unquam dicere tali
  26. potuit: ego tanto caloris gradu, tantum peregi, ex tantoqu corpore tantum talis spiritus tanto tempore eticur
  27. Nunc enim decrescit, nunc crescit calor. Nam datus
  28. semel caloris gradus crescit ob ipsam durationem, non
  29. sine aliquo accblerationis genre quadam. Quare etsi
  30. eandem Registri aperturam relinquas, etsi tantundem
  31. alimenti subministres igni, calor tamen idem non erit, sed major
  32. quemadmodum enim in motu gravium impetus prior
  33. novo in quolibet momento accedente continue augetur
  34. ita calor quoque prior cum nondum penitus evaporaverit,
  35. cum novo succedente in um conjunqus unam summam
  36. Hac facillusit hactenus im-
  37. conjungendus est:
  38. possibile fuerit, etiam scientissimo caudidissimoque Chemico
  39. experimentum aliquod suum ita tradere, ut alius eum
  40. possit imitari, imo ut semper ipse se quare
  41. quia licet materiam uasaque accuratissime annotet, restabit
  42. tamen aliis omnibus efficacius Regimen ignes, quod nec
  43. alios docere, nec sibi ipsi satis retinere potest. Unde
  44. tot praeclara veraque experimenta intercidere, et
  45. viri veraces etiam scriptores in imposturae suspicionem
  46. adducti sunt, aliis eorum formulas sive processus frustra
  47. tentantibus, donec honnunquam aliquis sive felicior sive
  48. diligentior aliis repertus est, qui eorum famam vindicavit,
  49. quemadmodum Basilii Kerckringius, Helmontii hoylius
  50. Sed multo minus servari hactenus a quoquam certum
  51. quoddam sanis Regimen potuit, quis enim illa calorum incre.
  52. menta illas caloris primi secundi tertiique agglomeratio-
  53. aut decienen
  54. nes aut evaporationes ad calculos revicet. Neque enim, ut dixi,
  55. sufficit, tantundem materic aperturaeque igni dare, ita
  56. Y
  57. enim infallibiliter non idem inis servabitur, sed con-
  58. tinue augebitur.
  59. Omna Maximam autem Artis
  60. partem in Regimine ignis sitam esse, summi artifices
  61. ubique ingeminant. Et constati pro diverso ignis gradu ex
  62. eodem cospore imume tatilia rerum gerura, volatilitate
  63. tar mon
  64. Contra si nihil addas non idem manebit, sed
  65. contimue decrescet calor, ob exaporationem

Cite

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 84r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0163?run=74