Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 84r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 85v); this page is its right half.
The machine reads it as
- Athanor seu Fornax
- Philosophorum.
- in prascriptum caloris gradum se sua sponte restituems.
- Diu multumque ab omni memoria Philosophi Chemici
- fornacis tale genus quaesivere, quod praescriptas semel
- ab Artifice Leges servaret, jussumque caloris gradum con-
- stanter teneret, aut si quo casu metas excessisset, in
- viam a seipso revocaretur
- Hoc inter Thilosophorum Veterum arcana fuisse
- narrant: sed certior fama est cornelium drebelium
- Alcmariensem Batavum inter caetera praeclara inven-
- ta hunc quoque ignis moderatorem assecutumfuisse.
- Qui regere et certas sciret dare jussus habenas.
- Nullum dubiuum est maximansus utilitatis
- Nec dubium est maximae utilitatis fore, si quando
- penitus detegeretur, et in usum revocarter
- insigne
- Fornacis maximas fore constat.
- certi caloris
- Hactenus enim definitum gnis gradum nemo Cheuricorum
- aut sibi potuit praestituer nec definiri potuere a Che.
- micis, nec servari.
- Non definiri, etsi enim alii quatuor, alii octo gradus
- numerent, et intermedios alii rursus accuratius subdistin-
- quant. Nemo tamen Chemicorum unquam dicere tali
- potuit: ego tanto caloris gradu, tantum peregi, ex tantoqu corpore tantum talis spiritus tanto tempore eticur
- Nunc enim decrescit, nunc crescit calor. Nam datus
- semel caloris gradus crescit ob ipsam durationem, non
- sine aliquo accblerationis genre quadam. Quare etsi
- eandem Registri aperturam relinquas, etsi tantundem
- alimenti subministres igni, calor tamen idem non erit, sed major
- quemadmodum enim in motu gravium impetus prior
- novo in quolibet momento accedente continue augetur
- ita calor quoque prior cum nondum penitus evaporaverit,
- cum novo succedente in um conjunqus unam summam
- Hac facillusit hactenus im-
- conjungendus est:
- possibile fuerit, etiam scientissimo caudidissimoque Chemico
- experimentum aliquod suum ita tradere, ut alius eum
- possit imitari, imo ut semper ipse se quare
- quia licet materiam uasaque accuratissime annotet, restabit
- tamen aliis omnibus efficacius Regimen ignes, quod nec
- alios docere, nec sibi ipsi satis retinere potest. Unde
- tot praeclara veraque experimenta intercidere, et
- viri veraces etiam scriptores in imposturae suspicionem
- adducti sunt, aliis eorum formulas sive processus frustra
- tentantibus, donec honnunquam aliquis sive felicior sive
- diligentior aliis repertus est, qui eorum famam vindicavit,
- quemadmodum Basilii Kerckringius, Helmontii hoylius
- Sed multo minus servari hactenus a quoquam certum
- quoddam sanis Regimen potuit, quis enim illa calorum incre.
- menta illas caloris primi secundi tertiique agglomeratio-
- aut decienen
- nes aut evaporationes ad calculos revicet. Neque enim, ut dixi,
- sufficit, tantundem materic aperturaeque igni dare, ita
- Y
- enim infallibiliter non idem inis servabitur, sed con-
- tinue augebitur.
- Omna Maximam autem Artis
- partem in Regimine ignis sitam esse, summi artifices
- ubique ingeminant. Et constati pro diverso ignis gradu ex
- eodem cospore imume tatilia rerum gerura, volatilitate
- tar mon
- Contra si nihil addas non idem manebit, sed
- contimue decrescet calor, ob exaporationem
Cite
Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 84r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0163?run=74