Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mechanik: Dynamika LH 37, 5, fol. 17r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.90.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

  1. altitudinem tantillo minorem
  2. perpetuum
  3. A) corpus. P
  4. um
  5. ad extremctatentaum paterae
  6. ut Globus
  7. Corpus (A) 4 librarum positum in Horizonte HN
  8. habet velocitatem ec
  9. im
  10. unius gradus. Ponatur tota ejus potentia transferri
  11. ptobum
  12. in cilupus
  13. ita ut quiescat A et solum moveatur
  14. unius librae quaeritur quam Velocitatem
  15. vel quod cism est ponatur ot
  16. qusritus
  17. accipiat corpus B quidscent
  18. ju
  19. Vulgaris
  20. sententia est, (quae a Cartesianis eaudem quantitatem
  21. motus servari volentibus, maxime inculcatur)
  22. velocitates debere esse corporibus reciproce proportionales, ut
  23. sit eadem potentia, et proinde velocitatem quam acciperet
  24. corpus B fore graduum 4.
  25. Ego vero sentio hinc oriri
  26. absurdum, nec majorem esse debere gradibus 2
  27. ponamus A+ decer esse primo etertum in elevatione
  28. unius pedis suprulorizontem; inde descendendo in horizon
  29. tem acquisisse velocitatem quam habet, quae est ut 1. Ergo
  30. (per demonstrata Galilaei) corpus B, velocitate ut 4
  31. ascendere pot
  32. +
  33. pedes
  34. aecquis. Eiopo tatu corpus B adi
  35. quia velocitates a ac
  36. nie
  37. qu
  38. seugu
  39. uescendento vecieis
  40. emustis modis
  41. id
  42. dis
  43. demonstrani abfurdum. Nam primo initio cum
  44. A esset in L erant quatuor librae elevatae ad unum pedem,
  45. quod idem est ac unam libram esse elevatam ad 4 pedes.
  46. nunc vero eubt una libra est elevata ad 16 pedes
  47. Secundo hinc habet
  48. et effectus est potentior rausa.
  49. motus perpetuus. Firgatur statera corpus (B) elevatum
  50. ad 16 pedes MN, in M. incidere in stateram (DA) eamque
  51. sectam secatami intelligi in (C) hypomochlio (C) inratione sic ut
  52. CB) (C sit tantallo major quadruplo ipsius A) jam (B) posito in
  53. et A) in P. descendet (B) H usque in horizontem ad ((B) et
  54. certio ide facillima quoque haec (transferendo (A)B) in (AD (C) ABH attollet (A) in (A
  55. ratio occurrit probandi absurdum et erit reperietur (A) globus A elevatus ad
  56. altitudine 4 pedum id est prope
  57. quadruplo majorem ea ex qua
  58. descenderat. Et habemus motum
  59. Si loco ips
  60. librarum paulo
  61. 16 aibris fuisset
  62. in horizonte alligatum, et
  63. P(C) ad B) C ut V 1 ad 16.
  64. fuisset p tunc altimdo corpus
  65. fuisset elevatum ad (P) nitu
  66. tudinem unius pedis et
  67. cum initio solum A 4 libratum
  68. haberimus elevatum ad
  69. unum, nunc cornus P,
  70. ginus quam 16 librarum, v
  71. cibraram 15 erit eleva
  72. altituo
  73. per
  74. tum ad
  75. eandem lnderursus motus
  76. perpetuu habetur
  77. an
  78. quiescat corpus B
  79. t via ipsius A, sit A2A3A
  80. erit via
  81. arullata
  82. ceteritas
  83. 2c.
  84. A3s
  85. iutri
  86. crleritatem corporis
  87. e
  88. 1C3C
  89. A3A, seu et BC ad BA
  90. ad A + B
  91. odatur in 3 ama
  92. sdistanto
  93. ere corpus A et moveri
  94. Corpus B erit celericas
  95. via cenri
  96. eadem quae anteid ses celaritas
  97. s
  98. nempe 3B5B est ad velocitatem ipsius A nem
  99. f3A, incompositaratione A+B ad B, cele
  100. ipsia
  101. poti essistente A
  102. in ipsius B celeritas
  103. et potentia
  104. on potis
  105. B
  106. sa
  107. erit
  108. :
  109. B
  110. B BB se BAA Bv. B eru. 1
  111. uer
  112. i
  113. peou
  114. vllorita
  115. poter
  116. Martii 1677
  117. Experimentis cognoscendum est quod dudum rationibus conjicio, vim in obstaculim
  118. solum agere cum potest non in id quod ei connexnem est, modo vis conrectens vi impellentis cedat e. q
  119. sint duae tabulae planae sibi perfecte applilatae AB. horizonti parallalae inferior A megse litere
  120. e se
  121. inferiore intacta.
  122. aposita. superior, ei circumbens B. patet mediocri vi non posse elevari tabula
  123. B quim suuil erevelur tabula. A
  124. s vero C. sitipondus angens, quale scilicet agmaa
  125. triginte pedum crassitici suae pondet aequal tunc superabit, vim tabulos
  126. connectentem 5adeoque eo casu ajo solam superiorem tabulam levatum in
  127. Hoc ut faciliore alio ex implo benlemus sit libra DE. in aequipondio ita con
  128. tctura et brachium FG instructum trochlea H. circa quam onerata ponderibus
  129. IK sitque libra ita oneruta, ud si ponderi in te lance E posito addatur pondus
  130. 2 pendens ex H. fiat aequilibrium cum pondere lancis D. Hoc facto Ao
  131. ajo si pondus K praevaleat ponderi L non nisi pondus 2, quippe minus considera
  132. deberes velut ex trachio H ponderans, ac proinde manere aequitibrium, si vero ponde
  133. HetK et i aa aequilibrio essent, utrumque pondus adjungendum esset ad pondus E
  134. atque ideo ipsum praevaleret, si vero pondus X esset minue quam pondus 2 tunc pondus H solum
  135. intelligitur
  136. addendum esset ponderi E, non vero pondu D ende L, adeoque praevaleret lanx D
  137. dem bram brachium FG non mullum frictione chordae KHi affici. si vero frictio metueretur
  138. in pomtu esset remedium elegans, scilicet si trocilea ita H, non esset in brachio, sed in ligno
  139. quod natarea in aqua, qua vas bractio sstn HG sustentatum, plennu et. Qui mod videtio
  140. perelegans efficiendi ne res subjecta scrtiat frctionem
  141. oetelum videtur oc expe
  142. tudius experimenti successus jam ex alio faite faciliore dijudicari posse; sit libra bilam
  143. agoilibrata, en uno ejus brachis suspensum vas aqua plenum. jam adjiciatur pondu novum, quod
  144. i aqua submergi potest, ajo non ante ponderis curjus adjectionem vim suam exerturum, itque aequi
  145. liserum mutaturam, quam ubi fundum attinget; atque ita medio temsiore non se suciet sentum
  146. quod eta evenire debere jam aliiude concludo ex familiari atque indubitati, experimento, si
  147. lolicet seus fieret, quonium scilicet aquae in inse incumbit,, tunc eodem jure etiam lapis
  148. qui soli aeri incumbit stantem inferaus lancem premeret etiam antequam lapsu ad eam perveni
  149. quod non est. Ergo nec aqua lancem inclinabit si aquae incumbat. Ratio autem est quia
  150. attollit aquam paris polunimus quae minus ponderat quam
  151. ase, minus argo nempe quia id non descendit, sed sustentatur solum ponderabit. ac proinde idem
  152. duus dum se descendit lapis, in aqua,
  153. et in libra sicem eveniet, eodem modo enim pondus R majus descendit, minus ascendit, solum eris
  154. abilance sustentatur
  155. M MN
  156. vilumine aequales
  157. ponderis
  158. Duo globi (M. N. sint in ratione dupla, seu
  159. M aequ. 2 N. erit cor ambo collocata
  160. in extremis rectae AB., nempe M in A et N in
  161. eorum centrum gravitatis erit C, posito AC aequ AB
  162. ponantur sibi directe occurrere in eadem recta AB, erit punctum concursus D, medium
  163. sciicet rectae AB. quod sijam secundum alibi explicata fingamus, concursum hunci
  164. ita explicari, ut perinde sit ac si ferantur in navi quae feratur celeritate
  165. CD. ita ut M feratur celeritate AC et N celeritate Benitale et centro caleaet
  166. gravitatis seu navi porro progrediente ex Dm E, tunc cCD appellata X
  167. teretur corpus M celeritateZX. et corpus N celeritate ut BC seu 4X
  168. quae cum sit ipsis corporibus reciproca, utique aequali vi concurrent, adeoque
  169. ea quae venere celeritate repereutientur. Nam navi seu centro gravibatus
  170. progiod progediente in E, interim corpus M ex D regredietur ex E celeritare
  171. EF quae sit aequalis ipsi AC, quae ab A retro sumta est EC, ergo hoc loco
  172. coincidunt E et F, at corpus N ab E repelletur celeritate aequali ipsi
  173. EC, adeoque ea erit EG, et ita hoc loco erit BG aequ. EB.
  174. Haet quidem optime procedunt in speciem;, sed intus latet difficultas ingens
  175. Nam si celeritates in pondera ducantur habebimus vimi vis autem seu
  176. potentia nec crescere nec minui potest. Quorum tamen alterutium hon
  177. loco contingit. Nempe corpus M aequ. 2N. ergo et celeritas ejus
  178. EC aequo 2x Et revera reperiturs hoc modo regressum esse a D in F
  179. ergo ejus celeritas est Cx ergo vis ejus 2N(). Corpus autem N aequ. N.
  180. et celeritas ejus DG, aequ. 5(X) ergo vis ejus aequ. 5NX), summa ergo
  181. virium 2 N() + SN(X) aequ. 7 N) At qualis ante concursum fuerit sit
  182. apparet AD aequ. BD. aequ. 3X 3CD. ergo celeritas concursus utrobige
  183. aequalis serit 3X ducta in corpus M seu 2N dat 6NX. ducta in corpus
  184. N. seu dat 3NX, summa virium est DNX, supra erat 7 NX. pus
  185. X scubaum Y, frei 8NX aqu. 7N se E, ( aequ. dX ita enim
  186. 18 X + 45 X aequ. 67 X aequ. 9X.
  187. videamus an idem prodeat, si statim ab initio instituaum aequationem,
  188. nempe quando fingitur corpus M moveri celeritate AC et corpus Mceleritate
  189. BC tunc vis corporis M est AX 2N in () seu 4N. vis corporis est qua
  190. seu utraque vis est aequalis. fit summa harmm duarum BN(), quibus si addatur
  191. vis competens toti navi (a cujus vi abstrahemus ob motum communem cD, fiet
  192. vis per per CD, seu 1k) summae corporum 2N et 1N seu 3N, fiet
  193. vis hinc orta 3N() quae priori 8 NX addita dat 11 A(X), cum debeat esse
  194. not quo u eet ep 3 m ver t ate 3 t ur e

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mechanik: Dynamika LH 37, 5, fol. 17r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068534:0033?run=74