Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 5, 7, fol. 5r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

  1. Decima est Scientia qualitatum sensibilium sensibilium, quam vocare soleo
  2. Qualitates
  3. quaec quoad licet difiniendae sint, distinguendae ins per varietates, disticg et
  4. gradus enumerandaque subjecta in quibus existunt
  5. et a quibus fiunt, denique quae ex ipsis consequuntur
  6. Hae qualitates sunt, Lux color, senus, odor,
  7. sapor, et qualitates tactiles nempe Calor, frigus
  8. humiditas, corrosivitas tum quae agunt, ut calor
  9. frigus hamectara solvere, Harum qualitatum
  10. effectus vele vel explicari possunt, quales sunt
  11. esse firmum, fluidum molle. Hae qualitates vet sunt autem istae vel sunt
  12. primitivae, sive explicari nomp non possunt uti
  13. sensibiles tantum, quae solo sensu discerni possunt
  14. cog immediate cognoscuntur non vero effectu
  15. tales sin simplices quae describi non possunt,
  16. Sed ut cognoscantur sentiri debent, quales
  17. sunt: Lux, Color, sonus, odor, sapor, calor, frigas,
  18. vel sunt compositae ut firmitas, fluiditas, mollities,
  19. tissi tenacitas, friabilitas, fissilitas, aliaeque
  20. id genus item, volatile, fixum, solvens, congulans
  21. praecipitans. Et vero qualitates illae simplices
  22. praecedentes non possunt ratiocinationi subjici
  23. nisi quatenus cum sequentibus compositis illis istis. item cum superioribus illis communribus
  24. cohrent copulatae esse sotent. itaque suffice
  25. simplices illae tractandae sunt hnstorice, sid est
  26. enumerandum est, em quibusuam intelligi et quomodo inter se
  27. et quomodo cum e aliis intelligibilibus soleant esse
  28. copulatae. Qualitates vero intelligibiles aut mixtae
  29. sub Geometrieam et Mechanicam considirationem
  30. cadunt, et ita theoremata erui possunt, circa
  31. earum causas atque effectus, unde etiam de causis et
  32. effectibus mere sensibilium judicium aliquod facere licebit
  33. Totius ergo physicae cardo vertitur, in accurata
  34. enumeratione harum qualitatum earumque per gradus
  35. distinctione, et quomodo inter se in eodem subjecto diversove in hae agente
  36. copulatae esse soleant diversisve inse invicem
  37. agentibus, sed vicim simul Simili convenientiam
  38. quandam aut connexionem commerciumve habentibus
  39. 2
  40. saltem in speciem
  41. copulari soleant
  42. Undecima est scientia subjectorum Similarium, seu Homoeagraphia
  43. ut saltem in speciem, ubi incipiendum ab illis
  44. quae revera quam maxime sunt similares,
  45. maximeque communes ut quatuor illa corpora
  46. quae vulgo vocant Elementa; inde ad ea
  47. pergendum quae minus sunt communia, sed magis
  48. sunt variis qualitatibus dotata, ut salia, succi, metalla lapides metalla.
  49. Horum corporum enumerandae sunt qualitates supra dictae secundum
  50. quae praecesserunt suos Deinde eaque um quae gradus et differentiasque suas
  51. disserentias tum eas quae in corpore per sentrcta rudi neque nec arte sponte sensui
  52. prmtato se offerunt, tum quae in eo persetractato
  53. vel aliis corporibus commixto prodeunt ubi notandum est
  54. a spontandis inchoandum esse corpora etiam variis modis tractanda esse per se
  55. 25 Juni 1679. plagula 3.
  56. Poeogniphi
  57. et descriptione explicari
  58. possunt adeoque sunt quodam
  59. modo intelligibiles
  60. magnitudine situ ac mutatione.

Cite

Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 5, 7, fol. 5r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068620:0009?run=74