Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 5, fol. 4r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.91.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. proindeque nuneus 365. transferetur in ci-
  2. stutam additionis.
  3. impingens in rotum additionis 10
  4. Sed ponatur Numerus 365. multiplicandus
  5. per numerum quemcunque 124. multiplicantem
  6. Cpus nunc est fertio Rotarum ordine, seu Rotis
  7. Multiplicantibus. Hae notae
  8. Earum ngic
  9. se inaequales singulis implantata sit Trochlea
  10. exigua concentrica Alia Et ut nuneri Rotae
  11. multiplicandie sunt variabiles ita ut eadem
  12. dverso tempore modo unitatem, modopovena
  13. simpiagens in potam aoditioms
  14. Rota multiplicanda Rotu
  15. rium repraesentare possit, prout plures pauliorese
  16. dentes eminent. ita contra Rotis numeri
  17. multiplicantis sunt ad certam natuium
  18. determinatae, aliae ad novenatium aliae
  19. gra et
  20. multiplicandae 5. alr chorda sive ca
  21. tens rota 5. et connexa est est rota
  22. ins pas aeguales Rotaae multiplicandae
  23. 6. Ergo quando Rota 5 crcumagetur
  24. quater, eodem tempore Rota quoque b. et rota
  25. ippriap enu m
  26. 3) quader crcume
  27. 24 decades insistura additionis
  28. rota 3. + centurias duodecim pro
  29. duceturque in summa 14b 3 Tam
  30. 4. multiplicata sunt, ut jam per
  31. quoque seu potius 20) multiplicentur
  32. ota opus est it tota nachunamult
  33. plicatiois promoventur ut 5 et 4
  34. multipercanscollocentur sub Rota additionis
  35. cum ante fuerint sub 1.
  36. Trochlea implantata cogibetur quarum unaus in diamcte
  37. s, alterius septima
  38. soptres, alterius sextes, ala quintares, alta quater quarta
  39. alter tertia alter bis major rota diundra pars Rotae suae
  40. alia sit ittat alii denique sit ipsi rota coincidens
  41. seu aequadis equalitet, Trocsalesas sit Rotae
  42. Hae Trochleae is chopisseu potius catenulis
  43. exignis ferreis cum potis multiplicandi (una scilicet
  44. cirmonunitent
  45. Trocblea uni estae, coltigentur: ita fiet, ut
  46. omnes rotae multiplicandae sibi similes, nec
  47. nisi dentibus modo eminentibus, modo inclinatis
  48. hch trochlea derimam e enam ejus partem,
  49. continens, trochlea interea circumagetur
  50. et cum ea rota quoque multiplicanda, cui trochlea
  51. implantata est. Rota quoqu autem enultisolicanda quater
  52. decies circumacta, etiam ejus dentes decie in
  53. Rotam additionis correspon deutem reperedibunt
  54. ac proinde numerus unitatum ejus toties in cipula
  55. additionis repetetur
  56. Exxemplo proposito ds clarissime apparebit. 365.
  57. multiplicanda sunt per
  58. 124. ac primum tolum
  59. 365. multiplicandum est 4 Circumagatur
  60. manu semet rota Tralea Rota multiplicans 4
  61. eodemtempore circumagetur quater trochlea respondens
  62. et cum ea rota 5. cui ea hrochlea implantata est quater
  63. circumagetur Cumue rota 5. dertes eminentes habeat E
  64. et ac 3. et l. subta
  65. sub 1000. Quo posito circumagatu
  66. sex millenarios dubunsacipr
  67. aut delebtu
  68. Hinc Circumacta semel rota multiplicante cui correspondent
  69. quartum, nenum
  70. E
  71. qualibe circumactione dentes Rotae additionis respondentis 1.
  72. im hotanis
  73. ipsa prioribus
  74. productio 1460. addita sunt
  75. est, sint potis Multiplicandiae concentrice implantata
  76. diea referta quae oscai
  77. implicatae, una uni, sine deserimine sunt enim
  78. differun
  79. 5 per
  80. acproidedemb et 2
  81. differentra ino consistit u curlibet rotae perchordam vel potius calenulam ferream
  82. commundrare
  83. exta alteri
  84. arius
  85. cnamaset, atae prante untelos inerstuta aobatinm prdices soenus quatir quiu seu 2
  86. quaetcum Troculla quadam exigna k olaemultipercantes circum adta ota cujus troculea pars ipsius decima
  87. urot
  88. Etsmpinatas olum adiet
  89. et 5 in 10 olcemdeladis
  90. Tota multiplicans 2 etiam
  91. entur
  92. 100 duedecim centurias, 3 in 1000.
  93. Baistreaat
  94. Jam ut Ut ergo lentia
  95. quoque operatio fiat
  96. promoveatur Machina
  97. multiplicationis
  98. loceturque 3 sub tota
  99. 100 ac proinde
  100. 6 et 2. sub, 1000 et
  101. 3. cum 1. sub 10000.
  102. Rotae 3. s. semel circum
  103. mutatum, id est 36500 istulae
  104. Circumagatur loca I. etiam
  105. agentur, ac proinde tantundem
  106. additionum addent. Habebiturque
  107. productum
  108. Annotandum hic est, commoditatis majoris
  109. eausa Trochleas notis Multiplicandis 36.5
  110. implanta
  111. landa esse accommodantas ut
  112. Roto non posint non moveri motis Pro chleg
  113. vero Trochleae non moveri motis Rolu
  114. a fir curantur rota
  115. multiplicams drilam quoque et
  116. escircumagi necesse
  117. sit, quod augeret tantum dnus, perturbaret
  118. totasque mutt plicandas oes movet

Cite

Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 5, fol. 4r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 19). https://leibnizlegible.com/page/00051018:0007?run=19