Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 5, fol. 57r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.95.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
The machine reads it as
- 1000000
- 100000
- 1000.
- Muchina Arithmetica.
- Rotae additionis sunt quae cistulae Pascalianae sunt implantatae, possunt et appellari
- Decadicae, quia quae sequitur sinistrorsum, decuplo amplius valet, quam quae praece
- dit dextrorsum.
- Machina Multiplicationis constat ex Rotis multiplicaniset Rotis Multiplicantibus.
- Rotae Multiplicatae vel Multiplicandae sunt, quibus numerus multiplicandus exprimitur
- Hae Rotae habent dentes mobiles, ut scilicet modo plures modo pauciores emineant
- quot scilicet sunt unitates numeri multiplicandi. Et Rota quae unitates in multi-
- plicando exprimit poniturim prim a operatione sub Rota additionis 1. quae
- decades sub Rota additionis 10. quae centurias sub rota add. 100. ita ut
- rotae multiplicandaedentes inter circum agen circumagant dentes apprehen-
- s relae additimis superpositae. Ita si numera multiplicandus sit 365.
- Pota Multiplicanda ii qua eminent dentes prima operatione, ponetur
- sub 1. in qua eminent dentes 6. ponetur sub 10. in qua eminent dentes
- 3. ponetur sub 100.
- si numerus alius sit. v.g. 364. facili negotio effi-
- S
- cietur, ut in Rota ubi nunc eminent dentes 5. emineant tantum 4.
- Numerus sit Major, v.g. 1365. Quatuor Rotae multiplicandae adhibebuntur
- Et peures quidem semper in promtu erunt, sed eae quibus opus non est
- etsi mactinae affixae sint, poterunt tamen ita locari et in axe suo huc
- illuc moveri, ut quando non adhibentur extra caeterarum attactum sint
- Praeter dentes mobiles habeant
- positae.
- eaedem rotae alium ordinem dentium immobilium, quabus sibi invicem impli-
- cantur: ut una notacircumacta circumagantur eodem tempore omnes; quia
- et Rotae inter se et num erus dentium cujuslibet est idem.
- Rotae multiplicantes sunt inaequalis. Alia est ut 1. alia ut 2. alia ut 3. 4. 5. b. 7. 8.9.
- in comparatione ad aliam quandam Rotam exiguam concentricam Rotae mul.
- tiplicandae primae seu unitates continenti (hoc loco 5.) implantatam, dentibusque immobilibus
- me
- instructam. Cumque et rotae multiplicantes sint dentibus instructae, hinc si
- Rota multiplicans, v. g. 4. (seu quae Rotae concentricae quadrupla est) Rotae con-
- centricae applicetur, Rota multiplicante seme circumacta. Rota concentrica
- eodem tempore circumagetur quater, et cum ea RRota quoque Multiplicanda u cui
- haec Concentrica implicata esst, quater circumagetur; et Rota una multiplicanda
- quater circumacta faciet quater circumagit caeteras multiplicandas adhibitas omnes,
- quia dentibus sibi invicem implicantur. Eae autem quater circumacae, quater
- quoque singulis suis dentibus agent in dentes Rotae additionis, ac proinde uni-
- tates suas quater in cistulam additionis trans ferent. Orientur ergo sub
- in cistula additionis 365. quater, seu 460
- Atque daec prima ope.
- Done jam totum numerum Multiplicantem fuisse 24. et ita post multiplicatio-
- ratio est
- nemper 4. restare multiplicationem per 2. seu potius per 20. Aufer Rotame
- Multiplicantem 4. Et ejus loco suppone Rotae Concentricae Rotam multiplicantem Z
- Et quia 2. numerus est non unitatum, sed decadum Tota multiplicationis Machina
- promoveatur uno passu sive gradu ita ut acta Mussiplicationis 5. ponatur sub rota
- additionis 10. et 6. sub 100. et 3. sub 1000, ita Rotam Multiplicantem 2. circum
- age. Circumagentur bis Rotae multiplicantes omnes, ac proinde prioribus 1460 addent:
- E
- 7300. Quae cum 1460. faciunt 8760
- quae incistula Additionis eminebunt
- (pete) Divis 10
Cite
Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 5, fol. 57r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 25). https://leibnizlegible.com/page/00051018:0113?run=25