Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 5, fol. 68v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 67r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. sive supponantur
  2. Perlicentur jam, Rotaoe Multiplicandae Rotis Addinonis
  3. ant ultima ultimae, penultima penultimae, antepenultima
  4. integenultimae, seu seu 5. et 1. item 6. et 10. item 3. et 100
  5. respondeant.
  6. In ipsa autem listula Addi
  7. tionis numerus positus, per foraminula eminens sit 0. 0. 0.
  8. ete seu nil nisi dero
  9. Hac applicatione facta, si 365. multiplicari supponan
  10. tur per unitatem, ciruumagantur Rotae: 3. 6. 5. seme
  11. etdentes earum nunc eminentes totidem dentes immobiles in
  12. Rotis 100. 10. 1. circumagent, proinde, numerus 365. trans
  13. feretur in Cistulam additionis.
  14. Ad ponatur Numerus 365. multiplicandus per Sumerum
  15. quemcunque 124) multiplicantem. Opus nunc est tertio Rota-
  16. rum genere seu Potis Multiplicantibus. Hae Rotae
  17. sunto novem. Et ut Rotae multiplicande sunt variabites ita
  18. ut eadem diverso tempore modo unitatem modo novenarium
  19. repraesentare possit, prout plures pauciorés ve dentes eminen;
  20. a contra Rotae multislicantes sunt ad certam cyphram deter-
  21. hinatae, alia ad novenarium, aliae ad unitatem etc.
  22. Hoc itafiet. Rota quaelibet Multiplicans cum trocdlea
  23. uadam exigua, quae Rotae multiplicandae ad multiplicantem
  24. espondenti implantata est, chorda quadam aut catena
  25. communicet. Quo facto rota multislicans tot cyphras re-
  26. ansentabit, quot vicibus trochleam respomentem continet.
  27. totias enim continet Trochleam circumagit, ipsa licet
  28. circumecta tantum semel. Unde si Rotae diameter uater
  29. Pamerrum rochlea contineat, tota restraesentabit 4.
  30. Hinc circumacta semel rota multiplicante, cui
  31. espondet Trochlea quantam ejus partem continens, Troch-
  32. id interea quater circumagetur et cum ea rota quoque
  33. multiplicanda cui drochlea implantata est Rota autem
  34. multiplicanda quater circumacta, ejus dentes quoque quater s
  35. eotam additionis respondentem redibunt ac pro inde numerqs
  36. unidatum ejus toties incistula additionis repetetur
  37. Exemplo proposito res clarissime apparebit:
  38. 365. multiplicanda sunt per 124. ac primum totum 365.
  39. multiplicandium est sprimum per 4. Circumagatur munu
  40. semel rota multiplicans 4. eodemque tempore circumagetur
  41. rohe quoque 5. cui ea trochlea implantata est, quater
  42. quater soplicat
  43. circumagetur. Cumque pota 5. dentes quogeminentes
  44. abeat 5. Qualibet circumactione dentes quoque 5
  45. otae additionis respondentis 1. circumaget, atque proinde
  46. dnes incistula Additionis Unitates quoque producet
  47. quater quinque seu 20 unitates,
  48. Rota Multiplicanda 6. Teta multiplicandae
  49. F. alia chorda sive catena connexa est, et rota
  50. multiplicanda 3, rotae multiplicandae 6. Ergo cum
  51. sint aequales, quando pata S. circumagetur quater eodem
  52. tempore Rota 6. equater circumacta dabit 24. decades
  53. inipingit enim in rotam additionis decadicam 10) Et Rota
  54. 3. infingens in rotam additionis 100) centurias duodecno,
  55. producerurque in summa 1460
  56. (ungautem cirnimacta circumagentur omne
  57. quia aequales chordisque connexae sunt
  58. ut clarius infra patebit

Cite

Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 5, fol. 68v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 25). https://leibnizlegible.com/page/00051018:0136?run=25