Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 5, fol. 68r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 67v); this page is its right half.
The machine reads it as
- Si ACHLN A ARITHMEFIC A
- in qua non additio tancum et subtractio,
- sed et Multiplicatio, nullo: Divisio vero
- pene nullo animi labore peragantur.
- un aliquot abhinc annis onstrumentum, quoddam, quod qui portat
- passus ipse suos ne cogitans quidem primum vidissem, statim
- subiit animum cogitatio, posse toti Arithmeticae simili machinament
- genere subvenin, ut non numeratio tantum, sed et additio cum
- subtractione, et multiplicatio cum divisione, homine successus secu
- ro, ab ipsa machina, recte disposita, facile promteque peragerentur
- Nondum Pascalii Cistula tunc mihi innotuerat, credo nec publice satis
- notam fuisse. Sed ubi primum in praefatione cogitationum ejus posthu
- marum (: Triangulum enim Arithmeticum ejus Parisiis demum vidi:) Machina
- Numericae solum nomen animadrerti, statim amicum Parisiensem perliteras ega
- vi, quid hoc rei esset. quo cum didicissem Machinam ejusmodi hcex
- tare, ab Amplissimo Carcavio per literas petii explicationem Effectus salt
- quem praestaret; qui respondit, Additionem et Subtractionem recta
- caetera per consequentias tantum, additione et subtractione repetitis, calcuro
- alio accedente, in ea perfici.
- Rescripsi, me aliquid amplius promitiere audere, ut scilicet multiplicat
- non minus quam additio, in machina, summa celeritate ac certitudine
- ficiantur.
- Id ille ut non ingratum fore respondit, ita
- ad Institutum meum hoc loco apud Illustrem Academiam R
- exponendum, animos fecit
- onte omnia sciendum est, duas potissimum Medehinae partes esse, aliam Aeditioni (siltra
- aliam Multiplicationi (divisioni) destinatam; alteramque in alteram duci debere
- Machina Additionis (subtractionis) cum Pascaliana, in summa congruit. Sed adjiciend
- tamen est aliquid, Multiplicationis apsilicandae gratia, ut scilicet plures, imo omnes, Rotae additionis,
- sint circumagi eodem tempore, nulla alteram perturbante, nec ideo minus, praecedente qualibet, ubi to
- seme circumacta est, unitatem in proximam sequentem transferente. Hoc si in cistula
- liana nondum praestitum est, non difficulter ei adjicietur
- otastodid qu
- rum inaequalium: tota ergo machina Tria Rotarum genera habebit: Ratas Numeri Multis
- Rotas numeri Multiplicantis
- Rotae Additionis seu Decadicae sunt, quae jam nunc in Cistula Additionis Pascaliana visum
- et repraesentantur in figua adjecta numeris: 1. 10. 100. etc. harum quaelibet decem den
- Rotae Numerum Multisolicandum restraesentantes sunt tum inter se tum Rotis add
- iisque immobilibus instructa est.
- nis aequales, decemue itidem dentibus instructae, sediis motilibus ut scilicet modo emineant dento
- modo 6. ete. prout scilicet numeus Multis licandus innis repraesentandus est quinanus seu
- Harum Rotarum tot esse debent, quot ciphiris constare potest multiplicandus, ononime
- impraesentianat
- riusve etc..
- multiplicanda 365. constat cyphris tribus: 3. et B. et 5. Ergo adhibendae sunt rotae totion
- His rotis numen multiplicandus implantabitur, si efficietur, ut ex reta dextra emi-
- meant dentes 5 ex sstra 6. ex simstra 3. quod ut subito facileque peragi possit, industria
- Medra
- peculiari opus est, quam hic exponere longum foret
Cite
Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 5, fol. 68r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 25). https://leibnizlegible.com/page/00051018:0135?run=25