Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 5, 11, fol. 3r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.90.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

  1. Theorema generalissimum molior: via centri gravitatis ducta
  2. in mobile, aequatur loco mobilis successivo. Cujus
  3. rei ratio est, quia tanta vopus est quantus est effectus. Et
  4. quan tantus est effectus, cum de motu agitur, quantus est motus;
  5. tantus autem est motus quanta est via mobilis successiva, seu quanta
  6. est summa omnium locorum quos occpavit mobile successive. Ergo et vis
  7. tanta est quantus est locus mobilis successivus. Porro tanta vis
  8. est necessaria ad movendum corpus qua quomodocunque dispositum, quanta
  9. vi apus ad ipsum movendum excentro gravitatis libere suspensum
  10. tunc autem locus ejus successivus aequatur viae centri gravitatis ductae
  11. in corpus. Ergo qui cum eadem semper t vidu, idem semper erit locus
  12. succexsivus Etiam locus successivus aequioalebit. Ergo aequabitur via
  13. centri gravitaris ducta in mobile, loco mobilis successivo, seu
  14. viae mobilis. Sed obitis Cum Ade jam ad Geometriam
  15. produci possunt, ut Nimirum si nullum mobilis punctum durante
  16. motu succesit in locum alterius, via mobitis, seu locus mobilis suc–
  17. cessivus aequatur spatio percurso Ut fig. 1. si AD. transferatur
  18. in LG motu ad AD. perpendiculari, et centrum gravitatis, sit punctum A
  19. ejusmedium E. quod feretur in H. erit EH via centri gravitatis in
  20. mobile AD aqualis viae mobilis DALG. Eodem modo in fig. Z
  21. si cirta Entrum A Moveatur radius AB in AC. sector BACFB
  22. aequabitur ipsi arcui D DGE. viae centri gravitatis ipsius AB.
  23. ductae in AB. quod verua esse constat. Idem eoustat de
  24. curvis aut spatus quae cica quendam axem immobilem ferunti
  25. exius quae dixit Guldinus. Opus autem est directionem motus esse
  26. ipsi mobili perpendicularein, (lineae planove) quod fit tam
  27. in motu directo per perpendicularem, quam in motu rotationis crca
  28. quendam axem. dEt Ut in fig. 1. si AD oblique
  29. transferatur in BH; spatium ABC Dann aequaturipsi AD in EF
  30. viam centri, quia Hujus rei vere ratio in dictis pundet, quia
  31. motus AD in BC ex duobus compositus uno iex A D in ZG secundum
  32. quem mobile locum novum acquint, quodlibet mobilis punctum locum
  33. norum acquirit; altero ex Ad in M N. ubi semper punctum unum
  34. in alteriu locum succedit. Solergo perpendicularis directio
  35. considerari debet Hinc jam novat quaedam ac memoranda posse
  36. bior, quibus ut viam sternam; hoc considerabo si quaddam obi quis in aliquo sit motus secundum partem
  37. tantum inhilominus spatium percursum aequatur facte viae centri gravitatis totius durante motu, in totum
  38. Ut sit angulus rectus AAB. sit HA aequalis AB. et immobili manente HA moveatur AB circa p A ita ut descri–
  39. bat quadnem BA F(16. vidcamusre quae si durante motu futum sit via centri gravitatis totius HA B
  40. cotorem ad
  41. n
  42. centrum gravitatis HA est L. medium, et AB est B medium. juncta LB. punctum medium M. utique ert
  43. centrum gravitatis rectae utriqque HAA, AB eo quo initio positae sunt situ. Translato AB in AF centrum
  44. gravitatis ipsius AB. venit in G. ipsius HA manet in L. mugaatur LG. medium Ejus N. erit aovus locus centri
  45. gravitatis totius HAF. eodemue modo ex punctis L. (G). (F). invenietur punctum N. aveoque
  46. an
  47. via centrigravitatis erijurcus circuli M N(N) A. quem patet esse dimidium DGF) et quartam partem
  48. prgipsius BF BF(F). Nam angulus DZ (G) dinridius anguli DA(G). et idem angulus DHGvel A= (N) dumidius anguli M P N.
  49. anguli ergo MO(NI et D A (G) aequalis, ergo arius ut diametri jam LA diameter dimidia ipsius LE ergo et arcus
  50. MN(N) dimidius crcus DG(G) et quarta pars arcus BF(F). Ergo ucto Ergo s n jam sector BA(Y) FB ae quatur
  51. semiarmi BF(F) in AB, id est DG(G) in AB id est dimidiae DG(G) sivi ipsi M+ ()M N (A) in duplam AB, seu in
  52. HA + AB. ergo v cn apparet hoc hic viam centri gravitatis Totius AB HBA, nempe MN() ductam in totum
  53. H A + AB. etsi tantum pars ejus is mota fuerit, aequari spatio percurso.
  54. Hinc jam praclarum quiddam ducemus; sit curva ABC cujus evolutione describatur curva CDE, aag ajo
  55. viam contri gravitatis curvam ABC, seu rectam AE, ductam in locum centri gravitatis, seu cuvvam
  56. quam fitu fili ipsi ABC ciram plicati, et in A fixi manentis, ab altera autem parte extensi
  57. continuo magis magisque extensi aequari figurae CD AE D CBA. quod priorum tantum corollarium
  58. est redeta nam directio motus partium fili, semper est perpendicularis, scilicet fixa circa aliquod centrum
  59. sed antequam hoc ita pronuntiemus unum ad hac examinandum est figura 4
  60. Nempe
  61. diMetro LE. sit circulus LZ DGZ. In diametro, producta si placet sumaetur punctum S. jungantuq SE
  62. SG. Sd. Sg. SL. ex. et ducantur ordinatae) GB. DA. ZR quae bise untur junctae BCSE etc
  63. ipsecentur in punctis N. C. F. H. A. quaeritur horum punctorum locus. sit EBp X. et AE+a. eut
  64. GBF2a X - X. et SEY e. erir SB,(x + C et SM X + C. et EM X +e f ex
  65. ergo erit eM X + e sit EApZ erit X(, 1Z4 e.
  66. erit
  67. aZue +2ac 4Z 4 4Z _ e p, CM vel CM p SaX - X
  68. et dimidia ipsius GB, CM
  69. NNEp SM
  70. Exet
  71. ergo NEB X y. erit CMB say- gr ergo locus est ad circulum cuus radius a Unde generaliter
  72. ex rectae ex puncto dato ad circulum ductae propertiontila sec in endem ratione secentur, locu p
  73. locus sectionum erit ad circumferentiam circuli, cujus, radiis diam eter, ad priorem in eadem ratione
  74. tione erit, qua portio nosecta ad totam rectam. Hinc sequitur poro etiam arcuntD ese aducum HF ut ys ad HC
  75. seu ut diamete ut diameter ad L E addiametrum PN. Namsi x V certrum ciculi PFs trans feratur in A entrum
  76. circuli LQE, erit H in (H). et f in (F) et arcy (H) (F) idem arciui HF is autem, est ad ZD ut Atid t A(H) ad AZ.
  77. seunt pN ad CE. Hinc jam porro demonstratur geveralissime quod suscepimu,s sit enim non tantum recta
  78. su erum totum ex rectis pluribus compositum fig. 2. nempe AZ AB. sitque tantam linea AB mobilis circacentrum A reliquae
  79. linea quotiunque Ht g. gA. maneunt inmota. Inveniatur reliquarm centa
  80. i
  81. paritatis R jungunturque semper RG. seu ex R, ad locaG
  82. dgatilinearum immotarum H9+ 3A _ B B. itantu
  83. erit caa W Btacentri gravitatis totius HZ AB. porror ex ib quae demonstrata sunt ad fig. 4. erit vi ad DG(G) ut RTad Rd. seu ex constructione
  84. e
  85. verte
  86. in quibus erit D. cenerum rectae, AB. ducatur rectae, quae secentur in
  87. iro imn salitiue eronstuto herum cra quse eia t d s m 3
  88. na centra gravitatis
  89. nava
  90. ec aliuo schedi
  91. diei
  92. u
  93. et 676.
  94. sic fhimno rambcheristito

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 5, 11, fol. 3r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73). https://leibnizlegible.com/page/00068029:0005?run=73