Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 7, 15, fol. 3v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.91.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The same scan is also registered as fol. 4r; its text is given once, here.

The machine reads it as

  1. Sed reversus in Galliam sum Geometri extrecto interm functo
  2. Gminentissimo Electore Moguntino, cujus gratia
  3. Moguntiaru affobhaeserat, jam libemior hortante Hugenio
  4. coepit tractare Analysin Cartesii (antea vix eminus
  5. salutatam) et P in Geometriam quadraturarum nonul
  6. no nihil introduceretur Gregonium a S. Vincentio,
  7. et detonvillai (id est pascalii) libellum conculuit.
  8. porro ex uno quodam enxemplo dettonvillaei lux ei subito oborta est,
  9. quam ipse pascalius (quod mireris) inde non hauserat.
  10. Nam dum ille demonstrat Theorema Archimedeum de.
  11. dimensione superficiet sphaerae aut ejus partium mensuranda,
  12. utitur methodo, ex qua omnis figura pigurae solidi solidi
  13. rolatione circa axem aliquem descripti superficies ad proportionalem
  14. quadraturam figuraer plana, revocari potest. NTal enim sibi paravit
  15. theorema generale
  16. inter od curvans interceptae inter axem et curvan,, ordinatim et normaliter.
  17. ad axem orcinatin normaliter ondinatim applicatae ad axem,
  18. dant figuram momentis curvae ex axe proportionalem
  19. Id cum monstrassetu Hugenio, valde sobavit, fassusque est, hujus ipsius theorematis
  20. se ope superficiem. Convidis parabolici, aliurumque figuaarum,
  21. hujusmodi superficierum in opere deHforlogio seoscellatorio
  22. sine demonstratione positarum, reperisse. His
  23. noster excitatus, animadversa foecunditate harum
  24. meditationum, cum antea infinite parvu tantum
  25. ut intervalla ordinatarum favalleriano more considerasset,
  26. si opus productae
  27. semper posse Triungula assigna bilia. Itaque magnam
  28. His ita in chartam necep repertis magnam vim
  29. tunc vili fheorematum (ex quibus multa erant non inebyantia)
  30. in chartam conjecil, dugrum classium. Sam enim pendebatb
  31. issignabilibus x quantitatibus assignabilivus, ad nodum Gregorii a SVi
  32. Geometriam provehebat, sed haec postea prosequi neglexit, postquam
  33. ducere ex vertice ducere perpendiculares ducere in tangentes punctorum,
  34. solebant Germetrae fguras resolvere per parat in rectangula per
  35. parallelas ordinatim ductas. ipse oblata forte occasione cogitavit resolvet
  36. hos tangens ipsius cumae in Y, secet in T et B. et in eam ex A agatur
  37. normalis AN, manifestum est snto triangulum Elementare A1Y2Y, aequari
  38. dimidio rectangulo sub elemento curoa 1Y2Y, et sub ipsa AN. ducatur.
  39. jam triangulum characterissicum supra dictum 1YD2Y cujus hypotenusa sit
  40. portio fungentis vel elementum arcus, latera sint parallela axi et coaxi
  41. patet ob triangula similia ANB et iYD 2Y fore Y2Y: 1Yd = AB: A N
  42. s seu AF AB. 1YD vel AB. 1XEX = AN. 1Y LY = (per supradicta) duplo triangulo
  43. A1YAY. Itaque si AB tra quaevis AB transtata intelligatur XY, ussi opus
  44. productam, ita ut in hac sumatur AZ, fiet inde Triloreum AX Z A, aequale
  45. duplo segmenti ArtiFA. AYVA, comprehensi recta AY, et arco AVY.
  46. Atque ita habentur quas vocaverat, figuras segmentorum, se segmentis
  47. proportionales. idem similis methodus procedit, cum punctum A
  48. sumitur extra curram, et tunc hac methodo, habetur Milineum sectoribus
  49. propsitionalia ex puncto illo concursus abscissis. Quin etsi rectae
  50. concurrant, non eo minus hac ratione utilia Theoremata formabuntur
  51. Figuram segmentorum et in circulo quidem. Quae quidem circulum secat
  52. indecprditlinea quaecG ubi si punctam A ponatur in initio quadrantis AYq curva AZZZ
  53. 1 4 ph. F1fZh Curva sucabit circulum in Z in extrema fine quadrantis Z, atque inde descendens
  54. fiet basi is alterum extrem tiameter torma diametra basi BP (normali ad diametrum
  55. In Triangula per rectas in unum punctum concurrentes, dispexitque quomodo aliquid novi
  56. pmicntum, seu at hodre
  57. et curvan Asymptodam Aq AZ QZ et c. comprehensa aequabitur circulo circadiametrum AB. Sed ut ad rem veniamus
  58. longitudinis, nter anem AB basin BD et asymptotam lineam et
  59. YX, YZ, tangens TBY perpendicularis PYA
  60. Exponiere tamen hoc loco, non inutile t, ut appareat, quibus gradibus
  61. cui litulum fecerat. Haec nova nobis in quo quadraturam Circuli, sectionem
  62. de prehendit, sed observavit autorem expuncto quodam in Axe dato
  63. aliquid inde commode duci posset. Sit fig. 2. Licea AY
  64. idem eticm aisselulus est Mettrodo transcmtationum quum atris m nisi
  65. qram tuus tua disaburgio transarisibum
  66. rigentes normales, coabscisae AX, AG: coorduatae
  67. animadvertit eandem Methodum non tantum ab Hugenio Wallisio rorenno
  68. javenes qui vellent afsurgere qui adhuc tirones in recondita Geometria,
  69. Parisis egit Seibnitius. Sed _Anno 1674 incidit in Arithmeticum
  70. Ilum celebrem detragonismum. quod qua ratione factum sit expmere
  71. operae pretium erit. Erat quidam semigeometra parisiis, qui libellum ediderat
  72. Aeguli, aliaque hujusmodi reperisse sibi videbatur, judiciumque nostri
  73. postulabat. Examinans ille Cibellum facile quidem paratdgismum
  74. non in lineam sed in curvam ntquam ordinatim tangunt)
  75. = ponantur sunto enim AX AZ pondi–
  76. Filis _ triangula simulia 1Y D2Y,
  77. et Heuratio sed etiam a jacobo Gregorio, et Barrovio usur pata fuesse
  78. ad majora sit perventum, es ut e etiam velut manu ducantur, Ectum
  79. setue haec Anno domini 1673 et parte, Anni
  80. oalntes AY quot lobit, ducatus et Axis quicuue AC, ejque nomalysA
  81. AB in altero ext.emo B) asymptota et tamen tota figura infinita latitudia
  82. duratur, AX1 AX parallula EF, eui tangens
  83. subtangentia les XT, ZC
  84. er Htonorat fabrii
  85. more non cavallerii tantum sed et Gregorii a s. Vincentio, et dettonvilla Guldini et dettonvillaei,
  86. fraactatis, pars vero pendebat ab inassignabilibus, multoque longius
  87. altius assurgere optant
  88. sed persequi hujus loci non est. Sufficit nostro sscopo considerare
  89. 1Y D .Y, cujus latera D. Y, D2Y aequalia phi s 1XIX, 1Z Z
  90. cujus tatera essent portiones coordinatarum,, et portio tangentis eaque tertium latus Y 2Y esset portio tangentis
  91. commentus est driangulum, quod volavit chargeterissisum
  92. e imassignabili (seu infinite parvo) exhibari posse
  93. quantum re
  94. subnornales XP
  95. Ariti id agiturut eiu
  96. t fiat e
  97. FAB, YZB YXP, NZY FAP; FHS
  98. Hinc verbigratia ob Triangula similia
  99. 1YD2Y, 1Y 2XB ft RY. (Yd = 2Y2X2Y.V
  100. id est perperdicularis P2Y applintaum
  101. lum trilines AXZY
  102. omnes li- Xp) = con sumtuentur
  103. diniu ducatur EF praleta normalis 51 H.
  104. aliaque hujus modiptura si lubet:
  105. tauid est complemea
  106. quod duple segmenso hausam
  107. inde 1- Xx = 1 X (rZ
  108. uode rursus CK gt YZ.
  109. Api Ax equ Tangens C
  110. XY YZD TAB;
  111. YDseu 1X2X elementum
  112. axis, aequoituor ipsi oihatae 2Y. V app ordi ductae in 1Y2Y
  113. est momento elemem
  114. estendimus aequale
  115. fiet Y2Y: 2Yd = TSI: SIH, seu 5IH. Y2Y = T5I. 2Y D. id est
  116. constans s dacta in Elementum lurae 1Y2Y aequatur ipsi 75I ductae
  117. plana orta ex ipsis F5) ordinatim applicatis ad AZ in Z, aequatur
  118. unde fit X = 2Z:, 1+ 23
  119. t y L23:9 ZZ+
  120. Ha taenum opus est san
  121. ita rursius d tantum opus est
  122. ummari rationales. Nova haec
  123. i
  124. posito radio _ et AX et A vel BZ, X. nt AB el XE
  125. fiet 27Z X = 2YZ4:, 1r + ZZ X = 272. 1+ 23
  126. rectangulo sub curva in rectam extenta et constante HSI. Sic etiam
  127. ob triangula similia 1Yd 2Y et LY2X P, sit IYDNY NB. DY = 2Y2X: 2XP
  128. atque adeo 2X P. 1YD = 2YX. D2Y, seu subperpendiculares 27 P, ordinatin
  129. applicatae ad axem seu ad 1Yd vel 1X2X, aequantur ordinatis 2X X 272X
  130. ld suas dis insuas ti in sua Elementa deV ordinatim ductis, sed summa
  131. Rectar e inde a nihilo crescentem in sua Elementa ducta es conficiunt
  132. rectangulum, ut si ponaturEG trinnea triangulum esto enim
  133. semper AZ = ZL, fiet rellangulum AZL. et quod est dimidium quadrati AZ
  134. itaque summa ipsarum supperpendicularium axi p ita, figura orta
  135. ex per subperpendicularibus ordinatim, et perpendiculariter axi applicalis
  136. semper aequatur dimidio quadrato ordinatae. Et proinde, data figura quadranda
  137. meditatione habemus, reductionem ad quadraturas planas superficierum rotatione
  138. genilarum, et extens rectificationer curvarum; seds et simul ipsas
  139. spuo guatro vies erea porertat
  140. utins
  141. statius apparuit qua methodo s Nicolans Mercator dederat
  142. Aritm Arithmeticum Hyperbolae setragonismum, per seuem
  143. infinitam, etiam circuli dari dividendo per 11ZZ, _
  144. ille divisit per 1 + Z sollata asguimetria et dividendo per
  145. 1+ZZ, ut ille diviserat per 1+G. Ita sugrestio illa puta
  146. qua Et mox invenitetheorem generale pro dimensione
  147. figurae conicae centrum habentis. Nempe sector comprehensus
  148. arcu sectionis conicae a vertice incipiente, et rectis excentio
  149. ad estis extrema ductis, aequatur rectangulo sub recta
  150. sub semilatere transverso, et recta + FL F+ : C + L, (7+ etc
  151. posito t esse portionem tangentis in vertice, interceptam
  152. domert et uniatem esse quadratum a semiaxe conjugato esse untatem (seu
  153. quaeritur figura cujus subperperdiculares aequentur ordinatis, figurae dalae,
  154. ea erit summetrix figuraess datae quadratiix. Atque ita exhas fucillima,
  155. summa autem ipsarum X + est triliacum ABZA
  156. verticent tangentem alterius extremi interceptam, et rectangulum
  157. Pceterum patis hinc etiam
  158. pesiabesne orote
  159. proinde planum figura
  160. fiat y = +1 + XZ
  161. Herotone
  162. restangulum sub dimidiis lateribus recto et transverso pisse
  163. itat, et + significare + in Hyperbola, sed
  164. circulo et Ellipsi. Unde etiam posito quadrato diametri
  165. fielat Circulus ( 1 - + = - L + 1 = 1 4 etc. Hoc
  166. indentum cum noster Hugenio monstrasset et demonstra
  167. sum demonstrativne ostendisset maifice ille applansit
  168. atquee et literis et cum remitteret dissertationem, literes
  169. adjunctus dixit, id inventum semper memorabile apud Geometras
  170. futurum, et spem inde nasci, posse aliquando ad solutionem
  171. generalem perveniri; nempe aut exhibendo verum vatorem
  172. aut e demonstrando impossibilitatem in quantitatibus receptis
  173. Nempe et e et omnes tins neque ipse, nec invenlor
  174. neque alius quisquam parisus, quod constet aliquud deiebus
  175. ta
  176. magnitudinem Circuli exhibente, (quas Nerotono et Gregorio
  177. quipotennt Y cogitatas possea constililip qui quam fando autterat. Certe,
  178. epatessiat. Itaque hac puna vice Circulum serei, quantitatum
  179. non Augenius ejus Epistola...
  180. rationalium exacte aequalem demonstratum credidit. Idem
  181. (vel ipsius Hugenii harum rerum peritissimi festimani fretus)
  182. credidis inventor atque ideo Epistoram illam ad oldenturgum
  183. senit, quasu adtersunt ipsi coidere, aqu r paerus
  184. ponentum hisurae laceide
  185. Hnorati Fabri synopsin Geometricam
  186. = +1 472 4225 1I2
  187. Tante multos antos l.Nax
  188. in 27G seu 1Z 2Z elementum con coubscissa
  189. pendie e HS
  190. TADN TA IX
  191. =YD (ex natura circulis est
  192. Ex natura circuli etAB = YB, et AN= YA
  193. AX. Ea sines similia sunt triangula
  194. =AANB et YXB, et fiet
  195. AD: AN Z YC: YX seu AD
  196. fiet AD pX: sElX - XX)
  197. qu AB 7 9 H, 2a -X = Z
  198. aax = 297Z- x
  199. louitiru a can t

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 7, 15, fol. 3v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73). https://leibnizlegible.com/page/00068086:0006?run=73