Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 7, 15, fol. 3v
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.91.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
The same scan is also registered as fol. 4r; its text is given once, here.
The machine reads it as
- Sed reversus in Galliam sum Geometri extrecto interm functo
- Gminentissimo Electore Moguntino, cujus gratia
- Moguntiaru affobhaeserat, jam libemior hortante Hugenio
- coepit tractare Analysin Cartesii (antea vix eminus
- salutatam) et P in Geometriam quadraturarum nonul
- no nihil introduceretur Gregonium a S. Vincentio,
- et detonvillai (id est pascalii) libellum conculuit.
- porro ex uno quodam enxemplo dettonvillaei lux ei subito oborta est,
- quam ipse pascalius (quod mireris) inde non hauserat.
- Nam dum ille demonstrat Theorema Archimedeum de.
- dimensione superficiet sphaerae aut ejus partium mensuranda,
- utitur methodo, ex qua omnis figura pigurae solidi solidi
- rolatione circa axem aliquem descripti superficies ad proportionalem
- quadraturam figuraer plana, revocari potest. NTal enim sibi paravit
- theorema generale
- inter od curvans interceptae inter axem et curvan,, ordinatim et normaliter.
- ad axem orcinatin normaliter ondinatim applicatae ad axem,
- dant figuram momentis curvae ex axe proportionalem
- Id cum monstrassetu Hugenio, valde sobavit, fassusque est, hujus ipsius theorematis
- se ope superficiem. Convidis parabolici, aliurumque figuaarum,
- hujusmodi superficierum in opere deHforlogio seoscellatorio
- sine demonstratione positarum, reperisse. His
- noster excitatus, animadversa foecunditate harum
- meditationum, cum antea infinite parvu tantum
- ut intervalla ordinatarum favalleriano more considerasset,
- si opus productae
- semper posse Triungula assigna bilia. Itaque magnam
- His ita in chartam necep repertis magnam vim
- tunc vili fheorematum (ex quibus multa erant non inebyantia)
- in chartam conjecil, dugrum classium. Sam enim pendebatb
- issignabilibus x quantitatibus assignabilivus, ad nodum Gregorii a SVi
- Geometriam provehebat, sed haec postea prosequi neglexit, postquam
- ducere ex vertice ducere perpendiculares ducere in tangentes punctorum,
- solebant Germetrae fguras resolvere per parat in rectangula per
- parallelas ordinatim ductas. ipse oblata forte occasione cogitavit resolvet
- hos tangens ipsius cumae in Y, secet in T et B. et in eam ex A agatur
- normalis AN, manifestum est snto triangulum Elementare A1Y2Y, aequari
- dimidio rectangulo sub elemento curoa 1Y2Y, et sub ipsa AN. ducatur.
- jam triangulum characterissicum supra dictum 1YD2Y cujus hypotenusa sit
- portio fungentis vel elementum arcus, latera sint parallela axi et coaxi
- patet ob triangula similia ANB et iYD 2Y fore Y2Y: 1Yd = AB: A N
- s seu AF AB. 1YD vel AB. 1XEX = AN. 1Y LY = (per supradicta) duplo triangulo
- A1YAY. Itaque si AB tra quaevis AB transtata intelligatur XY, ussi opus
- productam, ita ut in hac sumatur AZ, fiet inde Triloreum AX Z A, aequale
- duplo segmenti ArtiFA. AYVA, comprehensi recta AY, et arco AVY.
- Atque ita habentur quas vocaverat, figuras segmentorum, se segmentis
- proportionales. idem similis methodus procedit, cum punctum A
- sumitur extra curram, et tunc hac methodo, habetur Milineum sectoribus
- propsitionalia ex puncto illo concursus abscissis. Quin etsi rectae
- concurrant, non eo minus hac ratione utilia Theoremata formabuntur
- Figuram segmentorum et in circulo quidem. Quae quidem circulum secat
- indecprditlinea quaecG ubi si punctam A ponatur in initio quadrantis AYq curva AZZZ
- 1 4 ph. F1fZh Curva sucabit circulum in Z in extrema fine quadrantis Z, atque inde descendens
- fiet basi is alterum extrem tiameter torma diametra basi BP (normali ad diametrum
- In Triangula per rectas in unum punctum concurrentes, dispexitque quomodo aliquid novi
- pmicntum, seu at hodre
- et curvan Asymptodam Aq AZ QZ et c. comprehensa aequabitur circulo circadiametrum AB. Sed ut ad rem veniamus
- longitudinis, nter anem AB basin BD et asymptotam lineam et
- YX, YZ, tangens TBY perpendicularis PYA
- Exponiere tamen hoc loco, non inutile t, ut appareat, quibus gradibus
- cui litulum fecerat. Haec nova nobis in quo quadraturam Circuli, sectionem
- de prehendit, sed observavit autorem expuncto quodam in Axe dato
- aliquid inde commode duci posset. Sit fig. 2. Licea AY
- idem eticm aisselulus est Mettrodo transcmtationum quum atris m nisi
- qram tuus tua disaburgio transarisibum
- rigentes normales, coabscisae AX, AG: coorduatae
- animadvertit eandem Methodum non tantum ab Hugenio Wallisio rorenno
- javenes qui vellent afsurgere qui adhuc tirones in recondita Geometria,
- Parisis egit Seibnitius. Sed _Anno 1674 incidit in Arithmeticum
- Ilum celebrem detragonismum. quod qua ratione factum sit expmere
- operae pretium erit. Erat quidam semigeometra parisiis, qui libellum ediderat
- Aeguli, aliaque hujusmodi reperisse sibi videbatur, judiciumque nostri
- postulabat. Examinans ille Cibellum facile quidem paratdgismum
- non in lineam sed in curvam ntquam ordinatim tangunt)
- = ponantur sunto enim AX AZ pondi–
- Filis _ triangula simulia 1Y D2Y,
- et Heuratio sed etiam a jacobo Gregorio, et Barrovio usur pata fuesse
- ad majora sit perventum, es ut e etiam velut manu ducantur, Ectum
- setue haec Anno domini 1673 et parte, Anni
- oalntes AY quot lobit, ducatus et Axis quicuue AC, ejque nomalysA
- AB in altero ext.emo B) asymptota et tamen tota figura infinita latitudia
- duratur, AX1 AX parallula EF, eui tangens
- subtangentia les XT, ZC
- er Htonorat fabrii
- more non cavallerii tantum sed et Gregorii a s. Vincentio, et dettonvilla Guldini et dettonvillaei,
- fraactatis, pars vero pendebat ab inassignabilibus, multoque longius
- altius assurgere optant
- sed persequi hujus loci non est. Sufficit nostro sscopo considerare
- 1Y D .Y, cujus latera D. Y, D2Y aequalia phi s 1XIX, 1Z Z
- cujus tatera essent portiones coordinatarum,, et portio tangentis eaque tertium latus Y 2Y esset portio tangentis
- commentus est driangulum, quod volavit chargeterissisum
- e imassignabili (seu infinite parvo) exhibari posse
- quantum re
- subnornales XP
- Ariti id agiturut eiu
- t fiat e
- FAB, YZB YXP, NZY FAP; FHS
- Hinc verbigratia ob Triangula similia
- 1YD2Y, 1Y 2XB ft RY. (Yd = 2Y2X2Y.V
- id est perperdicularis P2Y applintaum
- lum trilines AXZY
- omnes li- Xp) = con sumtuentur
- diniu ducatur EF praleta normalis 51 H.
- aliaque hujus modiptura si lubet:
- tauid est complemea
- quod duple segmenso hausam
- inde 1- Xx = 1 X (rZ
- uode rursus CK gt YZ.
- Api Ax equ Tangens C
- XY YZD TAB;
- YDseu 1X2X elementum
- axis, aequoituor ipsi oihatae 2Y. V app ordi ductae in 1Y2Y
- est momento elemem
- estendimus aequale
- fiet Y2Y: 2Yd = TSI: SIH, seu 5IH. Y2Y = T5I. 2Y D. id est
- constans s dacta in Elementum lurae 1Y2Y aequatur ipsi 75I ductae
- plana orta ex ipsis F5) ordinatim applicatis ad AZ in Z, aequatur
- unde fit X = 2Z:, 1+ 23
- t y L23:9 ZZ+
- Ha taenum opus est san
- ita rursius d tantum opus est
- ummari rationales. Nova haec
- i
- posito radio _ et AX et A vel BZ, X. nt AB el XE
- fiet 27Z X = 2YZ4:, 1r + ZZ X = 272. 1+ 23
- rectangulo sub curva in rectam extenta et constante HSI. Sic etiam
- ob triangula similia 1Yd 2Y et LY2X P, sit IYDNY NB. DY = 2Y2X: 2XP
- atque adeo 2X P. 1YD = 2YX. D2Y, seu subperpendiculares 27 P, ordinatin
- applicatae ad axem seu ad 1Yd vel 1X2X, aequantur ordinatis 2X X 272X
- ld suas dis insuas ti in sua Elementa deV ordinatim ductis, sed summa
- Rectar e inde a nihilo crescentem in sua Elementa ducta es conficiunt
- rectangulum, ut si ponaturEG trinnea triangulum esto enim
- semper AZ = ZL, fiet rellangulum AZL. et quod est dimidium quadrati AZ
- itaque summa ipsarum supperpendicularium axi p ita, figura orta
- ex per subperpendicularibus ordinatim, et perpendiculariter axi applicalis
- semper aequatur dimidio quadrato ordinatae. Et proinde, data figura quadranda
- meditatione habemus, reductionem ad quadraturas planas superficierum rotatione
- genilarum, et extens rectificationer curvarum; seds et simul ipsas
- spuo guatro vies erea porertat
- utins
- statius apparuit qua methodo s Nicolans Mercator dederat
- Aritm Arithmeticum Hyperbolae setragonismum, per seuem
- infinitam, etiam circuli dari dividendo per 11ZZ, _
- ille divisit per 1 + Z sollata asguimetria et dividendo per
- 1+ZZ, ut ille diviserat per 1+G. Ita sugrestio illa puta
- qua Et mox invenitetheorem generale pro dimensione
- figurae conicae centrum habentis. Nempe sector comprehensus
- arcu sectionis conicae a vertice incipiente, et rectis excentio
- ad estis extrema ductis, aequatur rectangulo sub recta
- sub semilatere transverso, et recta + FL F+ : C + L, (7+ etc
- posito t esse portionem tangentis in vertice, interceptam
- domert et uniatem esse quadratum a semiaxe conjugato esse untatem (seu
- quaeritur figura cujus subperperdiculares aequentur ordinatis, figurae dalae,
- ea erit summetrix figuraess datae quadratiix. Atque ita exhas fucillima,
- summa autem ipsarum X + est triliacum ABZA
- verticent tangentem alterius extremi interceptam, et rectangulum
- Pceterum patis hinc etiam
- pesiabesne orote
- proinde planum figura
- fiat y = +1 + XZ
- Herotone
- restangulum sub dimidiis lateribus recto et transverso pisse
- itat, et + significare + in Hyperbola, sed
- circulo et Ellipsi. Unde etiam posito quadrato diametri
- fielat Circulus ( 1 - + = - L + 1 = 1 4 etc. Hoc
- indentum cum noster Hugenio monstrasset et demonstra
- sum demonstrativne ostendisset maifice ille applansit
- atquee et literis et cum remitteret dissertationem, literes
- adjunctus dixit, id inventum semper memorabile apud Geometras
- futurum, et spem inde nasci, posse aliquando ad solutionem
- generalem perveniri; nempe aut exhibendo verum vatorem
- aut e demonstrando impossibilitatem in quantitatibus receptis
- Nempe et e et omnes tins neque ipse, nec invenlor
- neque alius quisquam parisus, quod constet aliquud deiebus
- ta
- magnitudinem Circuli exhibente, (quas Nerotono et Gregorio
- quipotennt Y cogitatas possea constililip qui quam fando autterat. Certe,
- epatessiat. Itaque hac puna vice Circulum serei, quantitatum
- non Augenius ejus Epistola...
- rationalium exacte aequalem demonstratum credidit. Idem
- (vel ipsius Hugenii harum rerum peritissimi festimani fretus)
- credidis inventor atque ideo Epistoram illam ad oldenturgum
- senit, quasu adtersunt ipsi coidere, aqu r paerus
- ponentum hisurae laceide
- Hnorati Fabri synopsin Geometricam
- = +1 472 4225 1I2
- Tante multos antos l.Nax
- in 27G seu 1Z 2Z elementum con coubscissa
- pendie e HS
- TADN TA IX
- =YD (ex natura circulis est
- Ex natura circuli etAB = YB, et AN= YA
- AX. Ea sines similia sunt triangula
- =AANB et YXB, et fiet
- AD: AN Z YC: YX seu AD
- fiet AD pX: sElX - XX)
- qu AB 7 9 H, 2a -X = Z
- aax = 297Z- x
- louitiru a can t
Cite
Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 7, 15, fol. 3v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73). https://leibnizlegible.com/page/00068086:0006?run=73