Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 8, 4, fol. 1r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.84.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
The machine reads it as
- Reperiduo maxima Geometriae Problemata reduci ad summatuhuius ceriei Numerorum rationalium decrescentis in infinitum productae, ponendo Z. esse indeterminatam
- Germetico progressione Aritumetica crescentem, sive primanam, 1. 2. 2. 4. 5. etc. vel 1. 3. 5. 7. etc. vel 2. 5. 8. 11. etc. et β esse 2 Z hujus Arithmeticae progressionis
- intervallum, ac proinde quantitatem eandem perpetuo et constantem.
- Ut autem appareat, an hac series sit summabilis, nullam hactenus aliam novi methodum, qua
- ut omnium perierum summanitium, ipsi seriei datae, aut ejus Multiplae similium, fiat enumeratio. Reperta enim ratio est, si quis laborem calculi subire velit
- enumerandi series summabiles omnes. Nimirum series sunt summabiles, quae sunt disferentiae Seriecum
- series puras, atque rationales
- quibus quantitas indeterminata non ingreditur ullam radicem, enumerare incipiemus, earumque differentras investigare. Quod si hac methodo res non succedit, vitendum
- est, quibus casibus effiri potest, ut serierum irrationalium non purarum, differentiae tamen fiant rationales et parce.
- Iu
- ex quibis simplicissima () V + d. e, diffenia f y + qua roduta f 5)
- quod s. abinitro posupenus yud
- furga racuran. + eds + gea
- ex terminis ultimis collatis natam, fiet
- 2 rsag yag
- n (47) 83) + gc
- neg
- pucore
- Incipiemus a rationalitus puris,
- et destudir destrandi
- nedum fruacrenis sei. =
- (12) + 3d + gB
- her ess b. 4b(2 +B bB 4 e sive (1 b
- uitui
- rd unde collatis formulis ( E et , ob terminos uttinmi, fiet secundus, fiet: b p, 4d + , siae
- differentia, inter duos ipso
- V + egY +gr
- formula ejus conferri cum hac,
- parit issis et
- s b- feca. destrtagin et ipsa per divisionem evanescente f et ponendo b. aps d (quanta
- muis, cujus series summatrix pura et rationalis, non assungit ultra primanos, ad hanc reduci potest
- i itaque Formula omois, cuius series, summatrix, pura et rationalis, poterit reduci ad hanc
- suisse mutilem. jam cum hac serie inventa , conferri non potest data
- ex formula 3. fier D.
- fiet alius valor,
- .Ex hoc calculo appmet, etiamf
- segons in a eser est b
- 16d2 + 8dB+ B, sed ob terminas m, fiet.
- ipsius b, nempe 4d + 2Bd + contradictio ergo, sive differentia inter hos duos valores est 3. Eadem autem erat supra contradictio sive
- b2, valirs nempe B et B Patet ergo explicationem
- impossibilitati nn mederi
- plarimum enim calculos contrahit haec observatio. Demonptabitur auem optime conferendo formu
- alia indeterminata.
- Hoc modo: sit formula:
- generaliter demonstrari operae pretium foret.
- expsi inteterminatam, modo explicutam,
- bV tac Y + ad. conferenda cum formula alia simit
- hel
- odo non explicatam, cum quadat
- substitu ipsius y in posteriore substituatur y +h., ita enim non desinet esse similis: sed ita ajo si collatio inter non explicatas impossibilis, fore et inter explicatas;
- non explicatas conferas, literae fiunt eaedem, erit enim br e. et cHF. et d (in x quibus valoribus continetur impossibilitas:) idtem ergo est conferre aequationem non explicatam cu
- d conferre cum se ipsa non- explicata; explicatius ergo mufat nnihil. Nempe Hpro Z +B Z H. ponas Z. + Z + ac. et Conscras um ( y + by + b=po
- sine ini 5 + 2dV + conferas, sive conferascum.
- formula
- ly +am itaque avtea conferas has duas novissimas formulas
- am (4) + ld, - ed + ac. Unde y
- put si puoque ponctno vocebileirve tune feri possu, ut postea
- odtiorem aessurgamus HD
- 3 + An Y +a p. et differentia ent:
- assurgi altius quam si l. et n fuissent ppo. 4y2 + ry +as nempe etsi
- lo, aleoque V leb.sc. Sed nota si Explicatio continem paeterta
- ac succedat collatio. Sed haec obiter.
- V + An Y ale
- ass assurgit ad quadatiquadratum, tamen quadraloquodrato, et cubo destructis restatii tantum a quadiatu
- quadratum assurg et. Facta ergo multiplicatione percrucem, fiet Namierator (( Bqu
- 12 collutis temeri priacis 4up oper qu
- collationis investigabimus literas, +ja
- ut 1000 sunt ipsiaum sominatore communes, nencs d ra ad a
- 2. s et ob terminos utimos, f nqpate - 9B ad β 4.454sB,
- aeliquam artitariam multiplicare .
- (1912).
- +ed. +rB
- 48 quam in Nominatore, assumi arbitrarii
- Sser do Eq usi se
- 3366 u 2t et YH 8- 4 9348 Quos valores substitend
- den eouu modo mn,, s na ae
- Uno jam gradu attius assurgamus ad
- +V Qua formuta reducta apparebique non
- nominator hujus differentiae reductae
- Radice. Nominator vero utique ad quadrato
- quem conferimus cum alia formula, ad y + aC) +. Hinc
- ase asa spisi iumeratori proprias, n. et p. nam reliquae, g..
- 29at ettut muntm. a acu tatus BEoqu reneque +.54
- Calualus cumeo quem alibi inii consentit. Superest ut hanc
- comra
- LV +aely +aem. Nam ceriatuum summaedimensionis per
- lago JB a. Enticula jam collatione en terminis abis ent gr e ex termns perris fet
- BDer msge
- Aatius - 93 (sa) 18
- ergo entindum
- 26 (mt. nsaB ses ti temino s samalis, PB +a C 4 ade ( fras e +r
- 14
- oomimbe vi formle vm, eut () v a rar gr 2s 1 a 3y s (. naes
- 62s a us s quoque formulam X, cum alia
- 23B , C.
- sive sp Tah - g- 2β9 +13
- a is e 2s qat rato sx) eaeil i
- aequatione ex terminis quartis collatis nata, l,parsar + aeasrbr, fiet:
- 29) g + ( D B) na, sive ls aaha -9e
- 6+8CC
- inguie ios set
- fiet H ibahi. falgi C van (q an B, g2 C ABqe g B. p 9) H B, 4 so Bang C, aBg. (- D a Bh 9 (B 3 at) (S (9 64 a
- 32E13Z odeoque m B 16a h-Bahg gtB +9316B4 EC29264a. Formula erga, cujus summatri x ascendit ad Quadratum, ad hane semper fractionem dduci pothrit.
- 328 656 dY ac Y ex
- dy + aey +aef
- C V +973 rahy + a ly + am, modo explicentur, m, l, f. per solas a, β, d, e, g, h. Valores autem ipsarum m, et l, ita
- habemus inventos per has solas. Tantum ergo opus est, ut in valore ipsius f, ipsae Y. et s. explicentur
- q quoque explicanda est per a. Habeoimergo hunc aliremipsius f
- Fri_ e, +4gae (8, βa e, C 8 aβ d, C 9a βd , 8Bad ( (7 245B+ 2a58)= 8a dh + 2ad9 4 4 ad 39) 2ad ba, adeoqe desmcti destrmendi, et deprimendo per 2c
- fiet fH ra eg. aad + ag- pd, 8a. Itaque formula quaelibet E
- abilis per aliam seriem que vadraticem ad quadratum assurgentem, reduci poterit
- ad formulam hanc V + acy + 2a(9, 40h + 39. βd, 2, 34 +V + at +2a3, 93 3B9 + ba h - 8a h + 6a β h 60292 + 94 -β+. Proposita autem formula
- cuju seriei cujus sumtuntrix quaeritur, ante omnia reddenda est hnc formulae similis, ideoque necesse est dimensione
- nmertor divisibilis esse, sive debet Numerator et nominator habere communem mensuram. Sin infra numerum um subsidat data; impleri poterit ille, vel multipli catione
- vel adjectione; Multiplicatione, multiplicando datam per quandam arbitraliam formutam; adjectione, addendo ei aut subtrahendo aliam cujus summatrix nota est: nam
- si productae summaterix inveniri poterit, eo ipso etiam propositae summatrix reperietur; aauferendo vel addendo summatricem adjectae a summatrice productae.
- de ubi jam formula proposita formulae summabili, nempe XD similis reddita est, instituenda est collatio, quae sit succedit, habemus inventam seriem
- propositae summatricem. Sin vero collatio nos ducat ad impossibile, sequitur neque seriem propositae aut eju t (aut productae ex proposita cum alia dognitae summatricis
- summatricem Qua
- Haec jam in formula data
- rabus-gadhads Tiet tumarntor productu, idem cum Numentore formulae proim
- u summatris proposite, nempe hoc loco q
- experiamur; ac primu
- frmdae Z +Z X) hujus, _, est L. Ergo superest, at Nominatorem formulae Z, multiplicando per Numeratorem formulae XI. conferamus productumcum Nomnatre ormlae
- protudum eutaus a V +
- +ac.. +aes
- Collatis quartis trabebitur jue
- Quaeformula conferatur Nominatori Formulae X I. per d. multiplicato, dy V tadhV etc etc. Unde sanferendo Terminis priomes iicti
- sequitur esse daEt conferendo secundos, e, 29 Bd. Et et collatis tertiis fiet:
- irieo nohids d.. raco B cadhier d s P ) X + - 24e3 249 f 4 2) - gadh + dgr - . , -Sadh Y) 0. 1 suve fiet
- d nempe fiet, gat poterunt omnius, dividi per 3 39e
- suartis, altra ex colatis ilfinis sive squinti Term
- noine ipsa d. est inutilis
- potuissem loco formnle B adhibere formalum, s calatus eut plisirus, essestue vnd quantum judicar il empe
- Itaq ad alteram Methodi partem recurrendum est, et
- quae formula XI. conferenda cum formula XI., Numerator
- t ad denda formula by F b
- sumeratore, ubi conferendo ter minos primos
- fier: m ei asaunsi et eu secundis ras rasseg B 2ac., ue gr 2ae + 44
- ex lecundis collats fier, ep rdsab
- sepsint aequationes, una
- sit mudilis pate outim
- a
- . ery
- insab +aen, 2a; et extertis fier: adsabus-Ens bus +aeeng, - 2adh +dag-ad + 2d sab-rus b + edsaB= 2ns B. (XID)
- Inte qua aequatione num XIH. sunt arbitrariae d, s, n, b, 9, h, et cujgsnam autem valorem ejus ope inveniri satis sit, patebit ex progresssi. Nam si isius Nominatoris literae
- Nam existis 6. literis arbitrariis alicujus quae et in
- Nominatorem
- si hae 4 literae in no
- tore reperitur quaerendus est valor; nempe exhis, f. b. g. h.
- ant; sin illis careri potest, interest ad calculi compendium, ipsas in Nominatorem non
- exstentiendum est. Srum e es igsius Nommatiris, sib Ba ngas, adeoque be 2gas Ba 22. et b 129 as 1gas + a est unde inter
- ut scilicet hoc modo, et reliquae
- es Endis fet: 29 a s - agase + Ba, Aas B + 8 asgas paseae, ieas ati, cuy iquationo ope quari potest valor ipsiq ( per extationem cudiau eu li cae
- et quoniam duae quae restant Aequationes collatitiae, ex terminis penultimis et ultimis sipsam s. non amplius continent. Missa ergo tantisper hac aequatione, reliquas duas
- exentiamus, et penultima quidem dabit, sequentem valorem ipsius h, nempe h + 45293 + 1254 3g
- +49aB- 49a) B + βat - 4 s(2, 27 16a9)4. Et denique ex altims
- fiet: 16a h2 -vagh +8a β h - 6β2g +g2 = B H0. quarum nium aequationum ope inveniri potent vacor trium incognitarum, nempe, t
- quod si nulla haum aequationum impossibilis habebimus desideratum. Quod si alitrrem instituamus, et ope XIV quaeramus h. tunc omnes reliquae, d. n. S. g. B ingredientur o a
- Nominatorem, et had cum aequationes collatitiae in Nominatore futurae sint tantum quatuor; erunt indeterminatae quinque, ac prointe una supernumeratio
- et se licet pura, quo facto et reliquae omnes literae pure habebuntur. Sed antequam absolvendi ejus caculi sic satis prolii laborem suam
- perae pretium erat investigare in numeris veritatem formulurum 7 et XI. Et quidem quod ad formulam 3, quae coincidit formalae 1V. illud reperimus, si qua data sit series cujus formula
- quamd simplicissime
- ioterit ultima aequatio re
- reducta ad, vel sumto Numeratore ex VV, Nominatore ex 7, ad hanc, =Bd = 9b, y + bV + b2 , vel fro g substituendo eius valorem supra inventum, fb-sB:) ad hanc
- 70d + fb F seb Z +by +b.
- el explicando 9i) (V + d V + fb - fB). Eodem modo referim
- perici summande formula sit redcibis od hauc (XB (d yiaey g rattr. rd g. Bd, V 292 ratis. 9 e yi a. egt val t. b. 5. C)
- formulam seriei q summatricis fore Vit
- +ny + ap ∞ V + rV
- en Frad +9B- 22B. et es 4a e Y 4adB + 4Bah -B92- 2βg +β sac
- trimem ergo ut vexitatem velationis inter duas fduas formulas D et V. in numeris explorems,
- +30 V, 48-4 +0 2
- ponendo Vi
- ium. 43, 4 16 + 8, ∞2 n 45+ 4 quia 4
- ed
- fiet: 8∞ +7n 8, ponendo va
- 2β, C2, et S1 4ah -9 - 269 + B, 8a)
- an 3 fr 4. ar 1. en et ex forma
- quarum differentia
- (12). Numerator ergo 1. Nomenator verd 25 10 + 4 -l in
- concernentem resumere fcheda sequente, adjectis statim numeris. calculus verus fuit sed eror
- de mlum p peogula serquentis, ubi et calculum, sequentem et Q non feri nisi in uno in locu comperitas corrplum, at restitui
- li fiet
- it error necesse erit
- numeris positarb non 2. sed 5 res successit
- DE SEnIEBUS SuMmABilB,
- nspenehic. Zur e
- aem
- no frustaa efficiemus ut
- iterae numeratoris intrent
- nore quolicet sulstituto
Cite
Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 8, 4, fol. 1r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73). https://leibnizlegible.com/page/00068099:0001?run=73