Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 9, 2, fol. 48r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.95.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 47v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. Esto igitur (fig. 3) Corpos magnum centrale velus sol
  2. Circulans directione AB simulque explodens corpusculum A,
  3. dabit ei duplicem impetum unum rectum AC explosionis,
  4. alterum ad hunc normalem, excussionis et AD, in tangente globi ad A
  5. et ad easdem cum circulatione globi partes, itaque idem corpusculum
  6. qui planetam aut Latelitem reprasentabit
  7. perveniuni ad alium globum E, dg in diagonali AE; nom tanti
  8. imprimet ei non tantum directionem in recta DE, sed et in reca CE
  9. parallela ad partes Ad, et in easdem partes. Unde aliquae
  10. inclinatio habetur cur corporum in systemate magni corporis
  11. centralis positorum, ad easdem partes gyrandiam u
  12. D inclinat Et licet impressio in DE, effectum ix habeat,
  13. dum materia miputior densiorqu globum E potius versus A depottet
  14. ictum est
  15. aragrapho
  16. depeslis t depellet ipsa tamen impressio CE
  17. non inutilis erit, longiqus temporis tractu Gglobo A
  18. et multitudine simul impingentiam, crebraque resetitione per longissimos
  19. longi temporis tractus impetum ei tandem satis magnum dabit ) impinu
  20. habit. Ed qnquis Et quamvis fluidum planetarium
  21. deferens maneret, ab hac ipsa, tamen causa vel deduci posset
  22. t qetoveui. Nam ut veram fateur si fluidum sustenatis
  23. lacut Circulatur, malim communem utriusque drignem credere, quam aleru
  24. poset, ejus circulatio, vel ceri
  25. cum corpore ejus centrali in easdem parte
  26. Et habemus hinc. etiam aliquid vortices novis inpressionibus
  27. novis impressionibus animan.
  28. animans, quamdiu vis ex exp explosiva in magno centrali
  29. hujus mod
  30. corpore illibata persistit aliturque ad instar ignis nostri. Interim
  31. Nec sane putem nos in natura efugere posse
  32. corp causarum plurium ad idem conspirantium
  33. complicationes, aut ad Mathematicam per omnia
  34. aspirare puritatem? Ita licet corpo planetae
  35. trajiciendi impe ex postquam liberum motum in suo nacti orbe nacti
  36. sunt, trajectio suo impetu trajectorio gravitateque contenti
  37. videri possint, tamen ipsa materiae Toircumfasae circulatione
  38. harmonica possent animari juvari adjuvari quo major sit
  39. constantia . et lices ipsa natura projectionis efficiat ut durante globi motu axis ejus
  40. durante motu axs maneat sibi semper parallelus; fieri,
  41. systema perradens, eti globum sibi accommodans seque globo, viis sibi perejis interiora ut par est factis,
  42. tamen potest ut dimul materu quaedam magneticae analiga
  43. resti cns ad conservandam hanc ejus directionem conspiret;
  44. conferat; usque adeo ut si qua vi externa da directione globus ab directione ea directione
  45. polorum dimeveretur hac ipsa magneticae adinstar
  46. moteriae ad ipsam e instar terrellae alicujus restituendus esset.
  47. itaque Vortices variosque fluidorum per systemata motus.
  48. prorsus eliminandos nondum pato apparet ige modo
  49. emendate concipiantur. Nam Cartesianos quidem fatendum
  50. est, nisi ut Hugenio aliisque emendati sunt, sustineri pon posse.
  51. correcti
  52. (20) ( Nolim ni duo a melioribus philosophis nostri tempori
  53. Vetiam
  54. magna si qui recte meo judicio proscripta postliminio
  55. reduci, vacuum et actionem corporum immediatam in corpus distans per
  56. species quasdam incorporeasve virtutes. Nam quod prius
  57. ad Vacuum attinet, non putem Baenomenis distingui posse, vacuumne
  58. ru sit intra corpus an materia quae motum ejus parum
  59. impediat, quod facit quae facillime interlabitur, et cujus ratione corpus ita perforatum est
  60. quanquam rigidis
  61. cop propemodum ex filis reticularibus laxissimis, quatitus tenuissimisque
  62. contextum corpus,
  63. constare videatur, quibus Vulcanus cinjuriam ultrs est. Ita, ila tantum obstat fluida materiae
  64. cujus partes reticularibus inter stitiis sunt majores. Cum ergo vacuum nalta necessitate defendatur, plenitudine
  65. urdum est quam sae aeo serim odo pa sesera tatus venia von sus erta in ese artigiata petus pecesiaiteas
  66. Si vero Cometae ad nostrum systema
  67. pertinerent, cum in diversas plane
  68. partes ferantur, pessent impetum
  69. nacti esse ex privata causa; velatisi
  70. nagnum aliqua corpus magna
  71. varie in partes dissiluissent, quaelibet accedent
  72. ad impetum trajectorium attractione
  73. solari re diversi planetam consti-
  74. tueret suae privatae directionis. vicissim
  75. fingi posset plunetas nostros a sole
  76. fuisse emissos in eodem fere plano, tunc
  77. solari propulsa
  78. explosione fuat
  79. cum ipse adhuc in motu
  80. esset ita non in ipsum
  81. recidisse: Multaque alia
  82. comminisci licet. t Sed quod
  83. de corpusculis et corpore
  84. centrali enessis projectis, impress
  85. oneme qusi directionis
  86. etsentis deneis
  87. commento haberios
  88. circulationis
  89. is dictum est, pro
  90. matum su circulationem syste
  91. matis a solius corporis cen-
  92. tralis circulatione derivare
  93. ambientia
  94. flunda etrim et sonda fluidatis
  95. cums paulatim ita redduntur
  96. conspirantia, ut ad eundem
  97. effectum conferant
  98. =qualiscunque circumfusa eocum
  99. a
  100. motui accommodata
  101. B conferendi
  102. Axium in diverge
  103. pitea se drectionus

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 9, 2, fol. 48r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73). https://leibnizlegible.com/page/00068126:0095?run=73