Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 9, 25, fol. 1r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.92.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. De Aestimatione virium quas per aeris compressionem
  2. acquirere
  3. licet.
  4. Aer apud nos compressus tenetur per pondus aeris aequale pondepi aquae triginta
  5. cieciter pedum itaque pes cubicus aeris con communis in vacuo sustinet pondus
  6. circiter 2100 librarum, posito pedem cubicum aquae esse Do pedum. sit enim in
  7. vacuo pes cubicus AI aeris AB eique su vacuo prisma erectum orthogonium bcujus
  8. basis Des quadcatus, altitud CB in qua inde ab uno B, sumatur altitudo, pedis
  9. eritus portio cylipdri AB pes cubicus aere plenus, qui ne se in vacuo aperiat
  10. superfuso Hydrargyro vercentur AC voerceatur, erit pondus Hydrargyri
  11. reliquam prismatis portionem AC riplentis, tanti ponderis quanti sunt 2100 librae
  12. i
  13. idem est si loco Hydrargus ri pondus Cembolo AD exacte intra prisma quadrans
  14. superponatur. Si aer intra decimum sui spatium esset compressus sustineret libras 21000
  15. Verum si aer pondus 12 quod aerem continere potest intra DB cadere
  16. ponatur ex altitudine quantacunque ED, non tantum continebit eum in DB, sed ulterius
  17. descendens usue ad aliquod punctum F. rediget ipsum intra FD quanquam non durabiliter
  18. restituet enim sese ac vocibabit dare qa cum iterumque affollet pondus et non quidem
  19. plane ad Dem E Tamen supro D, quaeo unde clerum descendet pondus infra D non
  20. tamen usque ad F continuabique vacillatio, donec quiescatur in D.
  21. quaentur l dato pondere quanta debeat esse altitudo casus vel
  22. data altitudine casus quantum debeat esse pondus, ut aer in datum
  23. gradum comprimatur, verbi gralia dato pondere H et altitudine casus E
  24. ait
  25. quaeritur quanta sit DF, ut aer ex statu communi DB comprimatur
  26. in FB per hunc casum.
  27. Si pondus H positum super Embolo D majus sit quam opus est ad aerem in DB posit
  28. comprimendum continendum, deprimet eum aliquousque in F. Et sde sinus
  29. ultra scilicet locum e, in quo eum sine i imipetu per descensum De concepto
  30. posset retinere
  31. si circa centum N Esint in aequilibrio + et e et ipsi Z addatur pondo
  32. quotiunue 7 ut descendere possit, descendet quide B et ascendet 2 sed nulla hoc
  33. motu vis acquiretur similiter si pondus H compresserit aerem a Dusus ad e ubi
  34. cum ejus elastrovim suam consumsit, angeri vero pondus ut semper ad huc descendere possit manifistu
  35. est pondus quod sa fuit affiit, eo ipso quod elateriuam uttra cqriantasi per se vim nullam novam
  36. nonumus pondus 11I continete aerem in Bid sed ut amplius eum comprimere possit augeri
  37. ne nec elaterium amplius comprimere
  38. amplius quam opus est et pergendum quaeritur ad quam magnitudinem
  39. crescat pondus ut aerem ex B id comprimere possit in datum spacium BF et quae sunt
  40. us ex hoc determinatio solutio quaestionis haberi potest
  41. torum 6d
  42. cotimne, no ubi
  43. it pantus sit B. D vel B ad Exc = X pondus vis Elstica ris in BD sit E. x
  44. ulsiu proportiones incremes
  45. Sed optimum erit considerare quantum labenti ponderi et ex impetu gravitatis
  46. continue accedat, et ex resistentia clastri. Constat pondere aliquo labente
  47. spat Velocitates in quovis temporis momento acquiri uniformum aequalem ergo
  48. fates
  49. esse quovis temporis moudent
  50. quaesitas esse ut tempora insumta. sunt autem incrementa spatiorum ut velocitates
  51. velocitatis incrementa
  52. quaesitaeergo ut tempora insumta; tique spatia percursa sunt ut quadrata
  53. temporum, seu ut quadra ta velocitatum in quovis loco spatii que sitarum, vel quo
  54. idem ppatia velocitates, quaesitae sunt in subtuplicata ratione spatiorum
  55. percuriorum et unde concluditur denique incrementa velocitatum esse in
  56. ratione subduplicata spatiorum per cursorum reciproca: et nvires
  57. sunt porro vires sunt ut quadrata velocitatum, ergo vires sunt ut
  58. vires quaesitae sunt ut spatia percursa et incrementa virium, in
  59. spatio sunt ubique uniformia, seu spatio descecusus uniformiver crescente
  60. etiam vires uniformiter rescunt.
  61. sit ergo pondus F majus quam ut ab aeris B. D elastro sustineri possit
  62. hoc labetur, et aequalia inter labendum in quovis loco spatii acquiret virium
  63. incrementa a causa gravitatis; sed unde oritur triangulum repraesentans vires
  64. quaesitas; verum rursus in quovis loco spatii diminuuntur vires, et
  65. quamvis initio resistentia sit minor vi seu plus virium accedat, quam
  66. absumatur, tamen manentibus incrementis aequalibus semper crescunt
  67. decrementa, idque tamdiu donec vim omnem contingat absumi. Nempe cD. FIV
  68. ajus est quam F PV, etc utque ad 6F6V sunt aequales et sculginter pro movetur
  69. semper V, uniformi scalaritate sed rerp, r, ecc minus est sed
  70. licet autem e+ R seu idiR miner s quam iFIY, tamem quia ipsae 1EIR 232R etc
  71. V
  72. tinne qsenescunt, tandem fissint
  73. ett
  74. scalaniter procedens, assequatur
  75. it amolus assiutar saalum ergo quae endum est abi A asequatur ipsum
  76. e
  77. t
  78. e+V

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 9, 25, fol. 1r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068150:0001?run=74