Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 10, 6, fol. 5v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 6r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. baculi
  2. exem antrum
  3. geobi in liquido circa suumfacti, et tamen totum liquidum
  4. innumeris subtilius mo motus comminuentis, etsi
  5. ex loco suo ipsem non egrediatur: Eodem moto solem
  6. circa suum rentrum motum omnem materiam per
  7. vastissimum inter terram solemque spatium diffusam
  8. a se rejicere conari. Unde sumunt omnes quic
  9. quid circulariter moveatur conari a centro recedere
  10. pertangentem. Sed recte questus est ingeniosissum,
  11. ingeniosus Nulancius neminem hadtenus ex natura motus
  12. circularis tanti momenti in optica et statica propo-
  13. sitionem demonstrasse. Unde à me quoque duui de
  14. ea dubitatum est, donec demonstrationem reperi
  15. qua conficio: motum circularem compositum ex recti-
  16. lineis intelligi tam aliis modis, tum praecipue ex his tribus.
  17. conatiusin sagitta, secante, et tangente diametro,
  18. radio, secante, et tangente, qui si in idem punctum
  19. eodem momento concurrant, no id circulariter
  20. (7) Ex his sequitur omne Lumen (seu Lucis actionem)
  21. motum iri.
  22. conari dividere corpus crassum in partes subtiliores,
  23. Est enim cor Crassum quod constat partibus solidis magnis.
  24. Solidum cujus partes quod resistit dividenti (quod ut alibi
  25. ostendetur fit ob motum partium conspirantem). Iam conatus
  26. lumdinis et impressus est partibus Materiae per medium fusae
  27. subtilibus, ergo partibus quoque subtilibus datae partis Crassa seu
  28. solidae magnae. Idem conatus est a centro ad circumferen
  29. tiam ac proinde in lineis divaricantibus ergo partes subtiles
  30. datae crassae discedere a se invicem conabuntur. Lumen
  31. ergo conatur dividere quod ostendendum erat.
  32. (8) Cum antemumen Hinc facile intelligi potest
  33. Lumen X calorem sola ad sensum relatione differre
  34. constat enim ecunt calorem esse conatum divisionis im
  35. pressum sanguini, lumen vero conatum divitionis oculo
  36. sentibiliter in merum utrobique esse conatum divisionis,
  37. sed eum qui in eculo est sola oculitextura subtilissima
  38. at qui calore continetur crassioribus etiam cutis filami-
  39. nibus percipi. Et experimur pler omnia valde lucida esse
  40. calida, et contra omnia calida p ideo a luce prohi-
  41. beri, quod actionem ob impedimenta per lineas rectas
  42. rensibiliter diffundere non possint. Hinc colligo si quis esset quantum satis est
  43. cnve subtiliore, eam uticunque lumen est sensurum esse calorem,
  44. et si quis esset oculi structura exquisitiore, cumuibu calor
  45. sensurum esse lucem.
  46. )) cum ergo Lumen vel quod Ostensum est porro
  47. Lumen vel quod idem est Calorem conari dividere
  48. solida magna, id est corpora crassa. Solida autem qualis terra est,
  49. unita ac velut fornicata)
  50. geniti alib ostentum est. Extris duobus conatibus oppositis
  51. proprio motu, conspiran
  52. divisionis et uniom necesse est oriri tertium compositum
  53. motum i quo partes manente unione ag a seabeunt vel continuitate
  54. invicem discedunt, id est flectuntur, manenteque contiuitate nexu
  55. mutant angulum inclinationis. Cumque agat calor in partes
  56. crassas omnes, ubique flexio erit, Flexio autem universalis
  57. in corpore dato est Fusjo seu fluxus. Lumen ergo seu
  58. calor corpora sibi obstantia fundet,
  59. nostram seu Globum, quinunc apparet, Terr aqu. aereum, redeamus
  60. 10.) Ut ergo ad Globum Felluri redeamu Ponemusm, ut clarior sit demonstratio
  61. imitio cum primum Luc ingrueret, fuipe Homogeneum, fuisse homogeneum et unius
  62. totumque istud qu Terr aq. aereum unus loquo quodam cujusdam haugnei
  63. liquoris aquae similis forma app eruisse seu intra terram
  64. aerem medii forma comparuisse: Consequens erit hunc liquolem
  65. ingruente calore lucis coelestis in formas inemerabiles provaria
  66. conatibus
  67. quemponamus, esse ciria eorum centra)
  68. nam et Genesi teste spioiius nemini
  69. auit

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 10, 6, fol. 5v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068159:0010?run=74