Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 11, 18A, fol. 267

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.93.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

  1. aperta et intellectae, cum gravitatis natura non sit
  2. certa demonstratione cognita. Unde etiam viri docti
  3. nct dubitarunt an per omnes inter medios ara dus
  4. transentur in gravitate, de quo non possunt dubitare
  5. in motu centrifugo, si modus tubus rigidus et motus
  6. continums esse ponatur. Vis etiam Elatre
  7. in Elastro sustinendi aliquod pondus est mortua, et
  8. similiter vis in ponder coercendi Elastrum,
  9. de qua diximus prop. 22) Sed vis ponderis carendi quam habet ad
  10. Etastrum reue comprimendum verbi gratia aerem
  11. ex statu ordinario redigendisat intra aliquod
  12. spatiam arctius, viva est. Opus enim est descensu ex altqua altitudine, concesto
  13. prop. 29.
  14. nec solum pondus Mortuum sufficit.
  15. Gravitas et conatus centrifugus sunt
  16. comparabiles inter se, et catur conatus
  17. ex laifugus gravitati aequalis aes imo et saplrier
  18. Nempe circa Axem AB roletur
  19. tubus inclinatus Cd supra infragi
  20. apertus, et infra in aquam immersus;
  21. ve cum ergo vi rotandi rotatione continuata
  22. aqua impetum concipiat, ascendet aliquousque
  23. et si tubus satis alus sit brevis sit an motus
  24. satus validus per totum tubum attollerum quia
  25. tamen lisas est quidam dat altitudinis pro certa
  26. ceberitate notationis in ea altitudine suspensa
  27. aqua intra tubum vi cele conalus centrifugi
  28. sustinebitur Me porperr autem ingra
  29. ajo poratur autem inferior, pars Tubi CE recta horicontalis
  30. uo
  31. uti in ea vim concipere potest aqua tantam, si satis
  32. magna sit longitudi CE, et relocitas rotationis, ut exiliat per D
  33. se posilo Ed paltem inclinatam non nimis longa ese sive alta sit
  34. mod
  35. Vicissim potest tanta esse vis longundo ipsius Ed, ut
  36. 2qua assurgens s impetus concepti perveniat usque in F non
  37. cum ad F
  38. minen usque in D. ei itaque trspensa manebit aqua
  39. se
  40. FEC. vi gravit c conatus centrifugi. et ita erit conatus
  41. tali
  42. centrifugus tatis celeritatis gravitati in tan obliquitate aequa
  43. ei inclinatione aequalis quae ipsio tubi agealis.
  44. etiamsi pars
  45. exste aequalis. Ex hic etiam manifestum est e pars
  46. tubi inferior recta abessetvis centrifugn conatus centrifagus
  47. gravitatem in tubi semel vincat, semper vimere eadem manente
  48. tubi inclinatione, et proinde continuata circulatione aquam
  49. ineodematubo aequaliter circulatione aquam in eodem tubo
  50. elevatum iri ad altitudinem quantam cunque cumquaevis
  51. pars aquae majorem habeat ascendendi quem descendendi conalum
  52. Unde non refert quanta ejus sit altitudo in tubo
  53. seu impetu
  54. qui non su sanie tantum seu
  55. altollere gravia potest
  56. altitudinem
  57. quantam
  58. cunque
  59. a tali
  60. circula
  61. tionis
  62. case
  63. dis
  64. F
  65. ortus
  66. Nrop. 30
  67. =prius aequae deusa; mox
  68. facta e fieret
  69. +
  70. prop. 23
  71. Posito calorem habere eandem
  72. corpere
  73. vim dilatandi, quam dea conden-
  74. satio Elastrum sdes et conden
  75. ha
  76. et
  77. sationem Eleestici Elastrum
  78. e condensationis, pondera materius
  79. aequalium s condensationum coercentia
  80. erunt ut calores
  81. st Nam si duae sint portiones aeris
  82. exempli gratia, eaeque aequaliter densae, una
  83. Calidior altera perinde esset (ex hypothesi)
  84. ac si und esset altera densior in ea ratione
  85. in qua est revera calidior. In qua ratione
  86. autem esset densior in ea ratione augeri debet pondus
  87. coercens (per praecedentem) pondera ergo coer
  88. centra sunt ut calores
  89. prop. 24
  90. Eodem posito pondera coercentia sunt
  91. in ratione composita densitatum t calorum
  92. demonstratur ex prop. 23. et 24. eode-
  93. prorus modo ut prop. 15 demonstrata est
  94. ex prop. 13. et 14
  95. in quo vis di-
  96. latandi est minor ordinaria. Nam quid aqua
  97. gelascente dilatationem fieri et vasa etiam
  98. rumpi videmus, aliam causam habet, et siri
  99. admodum partes, divisi, et valde compressi jam, cum
  100. videtur ideo quod
  101. t
  102. (magis quam frigus ipsum poss efficere possest) i
  103. vi
  104. aqua latet, qui dilatare se a motu aquae intestino
  105. dum fluida est prohibetur remittente autem
  106. myti in congelatione se aperiens magnam
  107. paro esque majoves minorum conjunction
  108. aer ille
  109. componens
  110. compresus magnamum exercet
  111. prop. 25
  112. In eadem Hypothesi calores sunt in ratione
  113. composta ponderum spatiorum, et ponderum
  114. aequalem matpriae quantitatem intra illa spatia
  115. Nam calores sunt in directa ponderum ratione
  116. everlentium
  117. et recipioca densitatum compositis per prop. 2.
  118. At spatia in casu molium aequalium seu aequaliau
  119. quantitatum ponde materiae sunt reciproce
  120. ut densitates. Ergo reciproca densitatum
  121. est diresta ssatiorum. Et proinde calores sunt
  122. vi. ra
  123. t spatiorum.
  124. fere ut motus aeris guttas aquae
  125. minoris decidere prohibet quod
  126. in exiguis superficies compressi
  127. are al molus aeris (atque adeo et
  128. risistentia quam in veniunt)
  129. pro pondera aut vi
  130. contenta, niavis
  131. magna est ilamsciliaet quae
  132. ipsi primva met
  133. fluidi intestieo
  134. aliisve causis
  135. erat data
  136. comprimendo;
  137. similisue vis videtur
  138. et in nitro esse

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 11, 18A, fol. 267. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068191:0267?run=74