Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 2, fol. 97v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.94.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 96r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. Gerik. lib. 3. cap. 15. de Sono in vacuo. Nullus est
  2. in vacuo Tinnitus est tamen strepitus, et strepitus
  3. nil differt a communi. Suspenso eum in eo Ho-
  4. rologio sonante, quod ita composito ut malleoli pulsu
  5. in tintinnabulo sonum certis distinctum intervallis
  6. per semihoram ederet; sonus extrahendo evanut
  7. tinnitus, sed aure vitro abmota, auditus tantum
  8. est strepitus oblusus de gampanula malleoli pulsu
  9. silus velut si quis NB. campanulam manutan
  10. gat, et ita pulset. Redilto aere auditus est tn–
  11. nitus. Ita alterus pistilli in crotatum sonus, seu
  12. ictus ita auditus est versato vase, ut nec differre
  13. ab eo qui auditur in recipiente pleno. srepitus
  14. ergo a viltule sonante, tinnitus ab ipso aere.
  15. explorandum an in vacuo augeatur sonu
  16. est quidam fragor, quia iaso aere efficilui
  17. ut dum Lagenca quadratia frunguntur et fragor ve-
  18. gemens inde causatur aere circumstante in spatium
  19. illud vacuum cum impetu confluente. Unde sonus
  20. ex ipso aerum concursu quae causa fragons tom–
  21. tium et bombardarum Nam quando ignis 2a
  22. pidissimus aerem celerrime dilatat, et puncto
  23. temporis extinevitur, spatium rehictum aer velemen
  24. ti gcursu replet Alioquin certissime screndum
  25. d si horolosiu sonans vitreo seu cupreo globe
  26. inclusum pursus ini reciprente susfendatur et
  27. aer eliciatur ex recipiente oinnilum tame
  28. aeris in globo illo minore inclusi extra uuditum
  29. iri sed se experimentum facere notursse, qu
  30. nullum sit dubium globum esse rumpendum (+ego
  31. puto posse esse sutis firmum ut si sit cupreus
  32. non facile lumpetr.+Et dubito an an
  33. pos poenterris sit tinnctus. Si per venit
  34. emonstratur aerem ne tinnitus quidem ve
  35. sioeter in abite sipan prdimi iltis
  36. species, sed evanesi tit omnis sapor, quem atra
  37. xit recipiens (+ experiendum an aqua inmo
  38. sa id quod exhalavit capi possit, aut alio modo col–
  39. ligi in spiritu, quodam quasi discillaiois gre. +)
  40. aeris sibilus aes diu durans gratus us, erumpentis vel ir
  41. rumpentis in locum variu aut edprae peno, constrnt
  42. non ascendit nisi ad altitudinem 19 ulnarum
  43. Magdeburgicarum et tantum scilicet ponderat
  44. quovis tempore deprehendenda exigut e ligno
  45. virunculi specie efficta statula digito costendit
  46. certa puncta. pro aeris gravitate. Artificium in
  47. inferiori vitri parte non apparet, superior de-
  48. tecta est (in imaegine sed non reapse apud
  49. dn dalance ). Justum vi truncdat. globus eva–
  50. pnatus suscenderetur, globum dum aer gravior evadat
  51. deddi lleviorem (t sed hoc fit et calore frgore +)
  52. non est Thermoscopium quod calore quoque et frigore
  53. alteretur. S apertu sit Epistomium vasis proca–
  54. lore et frigore variat pondus. Nam frigore gravius
  55. es, tatyenim atris est in ipso, calrelebius
  56. Gerick. lib B. cap. 2t non posse ponderari det
  57. minari aeris proportionem specificam ad aqua
  58. ob differentem ejus compressionem. mo
  59. potest fortasse designato loco et tempore. vel
  60. rectius sic pt: aer qui tantum Elaterii seu
  61. habet in altitudine in diametro 1 ulnae
  62. Magdeburgicae, aqua qua capit ponderat
  63. quque libras seu 2du numeros decimales 4, 125(
  64. tucrebintina pommmxta inuuctum aer non
  65. transit. duae phiala diametrum simmo
  66. constituentes 3 ulna Magdeburgicae non pote–
  67. dant divellit a 16 equis, 16 equi antem
  68. non poterant elevare pondus aeris quodes hc
  69. 28 2686 obrarum Et possint cumu Totli
  70. pulot quos ex his 16 equis 8. tunhere
  71. onerari 2686 libris et altros g. itidem
  72. goputo, quoqvis dimidio tantu) Etsi apequi
  73. possint trahere currum tot librs vaustum, tum
  74. bi facilior tractio cap. 24. pon duohae
  75. inisphaeria diametri Jutnae non potue
  76. distrabi 24 eqe; imo non nisi la34.
  77. Nota ubi fit distractio auditur sonus
  78. quasi sclopeti dissosi, aere irruente et
  79. fluxu sunum edente (+ usus mechanicus horum
  80. cap. 24. Ratisbonae in semitiis vas 1654
  81. novum attrget, longitudo proportionata esse
  82. debet observavi euam eamalem ulnam
  83. ejaculuri sapius potes uno Recipient pisto
  84. mium vertendo ut aere intret sed subito
  85. ut Epistomium rursus claudatur, intica fit
  86. Macbilan posit eocte quia semp
  87. gravius contntus, qua contentum, quiglevius continens
  88. sed quia hoc modo ponderatio difficulter insti–
  89. tui exacta, ideo adhibui inquit virimeatum
  90. ila ea arten vitro sussentum, ut in aere
  91. inferius ferretu, et ex eo Bro diversa aeri
  92. gravitate ascenderet et descenderet digito
  93. etia suo in obusdam punctis variaum mon–
  94. saret (t ex his necesseest constructioem irea
  95. et ipsius coincidee. Ulitur bis hac coparaione
  96. etm in litis ad P. Scholtum 1) sciobjectio
  97. ei fieri posset, ita aerem continentem fieri evrore
  98. calore. Respondebit fortasse non fieti, ob compressi
  99. ventaneo, ad spatium cogitur quinsuplo minus
  100. noviu Magdeburgeum in ceginia cxii su deserntu
  101. Biffuite ndcei donn manuaded ut

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 2, fol. 97v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068202:0194?run=74