Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 2, fol. 138r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.93.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 139v); this page is its right half.
The machine reads it as
- eter non gravitat nisi vel habeat corpus
- non pt compromiquaecunque vipnechantra applicetir
- si intra vas aeneum aquam compumere tente
- rarius infra seue vel diversis partibus ejusdem pani per intrusioem aeris ut fieri solet, firgidiorem
- aquae naequaliter incumbat. Nam si plano ague senties, extruss mercuratibus evipasculi
- aer incumbat agrior e proinde maorminor
- hic reliqua descendens aquam deprimet huc
- faciet altolli hic et deprimi illic Luna a.
- aerem rarefcucit (2 1. posset hoc experi
- mento quodamdclarari.)
- Hon. Fabi. Tract. sys. 2. append. ca p. 2.
- Nuper quaedam experimenta inventa, de quibus et timo
- Lociensis id ext Thomae sormelii consentini pisto
- Cam legi. Est is calaber, aredieus arte sed aliquam
- tum matedicus produt et quoddam Raph. Magioti
- scriptum Experimenta linc redeunt, si am-
- pulea aere plena inerso situ immerguter aquae
- aer indlusus comprimitur. Hinc quo altius rescendit
- mojor copressio Xt plus aquae merat Hrncsi vel di
- gilo vel alio modo post intinsioem aquae forame
- obstruatu ediotoque globulo aperiatu ab aere compresso
- aqua foras extruditr, ut et Timaeu observavit porro
- in trusa aqua X compresso incluso aere, si foramen ob
- stinat, inde gravior globulus efficitur (B3 N2)
- et globus pose hunc comnpressioem gravior fundum pe
- l
- crideorsu fergat, x allegar debet, ut in ve situ teneo
- ur frustuluri tammae plumbeae vel aeris observante
- Magiotto. debet hic globus esse pauto leroior aquas
- ut parva accessione deprimatur, unde vel vitrum
- debet esse crassius vel prumbo alligato ad
- oleum gradus temperarm, vel aqua inmitsi,que
- sine vrechrudi non possit, quod fiat si globus in
- calescens in fiigndam mittatur sit jam cavus cylinder
- aqu. plenus sit globulus emmisus levior aqua, sed
- qui minima ponderis accesione gratior faltus fundum
- petat, sigilletur cylinder hermetice Patida cylindio
- admoventerr, descendet globis quida ravem rediunt
- quod aqua calore larefacta levior. Sed hoc nihil, quia
- rarefactum fit levius quando rarescens explicati
- quod lia non. (a mala objectio. it levius quia
- ignis exilbosionibus attollit) tit ergo graviorus lobus
- quia aqua calore rarefacta plus et intavas compressa
- plus aquae intrudit, unde globus levior gravior (a et
- at ipse fassus si non firmetr non descndge. Imo ctium
- non firmatum descendit videti utraque rao eodem re-
- cidere) Atqua rstituta extensioni prioni resumit
- tlpaque rad gecurrit, quod scit. tantum exciudato
- aqua quantum intraditur globo. Porro non esse
- in causa quod solo aqua sit rarefacta patet, quim
- elausus globus non ideo descendit (.) contra si
- globus tabtulo sit brevior, ut minmo frigore pon
- deris detractione emergat, corpore fiigdo admo
- to, ascendet, ob rande caum. sed sonx vel glacies
- lindir admoventur etiam descendet, ut dictio supra
- ob emissioem uercuru frigidi. mox iuisum a
- cendet, inde rursum descendet durant diufri-
- gore, si Tubus sit apertus, aqua plenus inmuseu
- toto, qui recte cum gravitate tubi quemat vin–
- pumali aqua, globulus descendet, quia facilius conprimit
- aer globulo in clusus quam aqua, unde aqua in glo
- vulum intruditi. Unde globus gravior. Idem si vel
- dogito aquam premas aut si os admoveasori cana
- ris, quasi edictum globulo D ut deorsum eat, modico
- antientum, aut si superioritubi pars utqu ateigatasit
- quem eviter premas vel stringas. At quia alio
- purase quim pur st aqul en
- probat tractio prajectioem v per poros vetr
- porro contra educto emboro et facta rare factiones
- somiliter globus descendit
- si comprmas aerem Qui est in vase clauso
- si non ut in priore casu est totum aqua plenum
- otra si detates ascendir. si sit tubus aqua pleni
- sint supra et infrndrio exigua foramina a
- acrcula obstin cbclranatet globus instar exigneam pullae
- partim aere partimaquaptenus, ita tempatus ut tam
- tum non supernatet, ac proinde descendat volo nempe
- temmssimo relicuto retineri, ne devisum ear. Ulioque
- fortmna obstructo globulus emimotus manet Aperto
- foramme superiori fit gravior, erat enim ago
- prius supra attixa melulat vacin, nunc devisu
- gravitat, aperto infenore, cerrat compressio
- aeris inclusio Globuli et tervror evadit, ideoque
- scendit. Quia si. alcorsum jam aqua gravisut
- ad est n foramen aere subjectam.
- forumen aperiatur, subsistet, ubi erat, ncillu
- sequetu mutud; Maleam a. esse basin vitrea
- quam coriacea. Si Tubus sit tantum infra
- obstructus rarescetis calore faciet ascendere
- n descendere, etsi mercuri
- quia aer iuclusus densatusque aquam exigit (M.
- cirgo aer potius exugit aquam quam illa aerem
- aterq ergo est subjectum copaessivissx rarefactio
- nis ut in thermornefso.
- Agiouse admovent nil iulat tu, zucu exire cursus
- per forameu pt durobus globulis mmussis ranefa
- ctive apertus atiendit, claussu manet. Et olan
- sive clausum sit vas sive non At in refrigeruoe per
- superiora distinque si vas supra apertum firgido
- admoto ille, qui descendit quia aqua aer inclusi
- convensatu hnc clausque ascendit, quia aqua densatur
- demfatio levat, non rale factus
- denuttit si vas sit obstructum, et uterque
- globus supernate admoto calido uljus descendet
- apertus ob intrusam aquam clausus b medium
- tactum rariu. Admotofrigido fieri pt ut apertus
- descendut, clauso innatante, gi illud frigidri
- mercurium quendam enuttitaquam intrinsioc su
- comprimentem Globus supernatans aegre percus
- valide vase descendet, quin aereictu ex globuli
- eliso, aqua succedet. compresso ore tubi apertus
- numergetur, non obstractus ( quia hianc impedit po
- duro globulierant
- tius aquae densud a H3d
- in scyptio, aqua pleno, alter firgescente aqua emergebat
- calescente immurgebatii alter frigescente immergetate
- calescente emergebat. Primus erut obstractus sed ita ut
- estet aqua rarescente gravior, et condensala levior paulo
- ecundus exiguo foramme patebat, itacopositunt per
- accestione modico gravitatis immergeretu detractio
- rem amergeret
- de palutis lereis fera a siobrtemperatis vid. tr. de Elernentis de liquore
- pr libellum per canaliculum atrinque ppertum ascendente vu. dict
- tr. et. deal. he globis aquers et
- de ampuillis, figura flammat
- dictis locis. ad de Y in Tubo libratum talia quae exransumtum in appen
- dice ad metasyticum devacuo, tum in dialigis, item vim
- et ipsa a tensive it copressive pendet Faleoroesidera quandam an
- ptromessivem illox motuum pertium
- equantu. Et plena intergia tractuo dees de hordar arcum re
- ductive de Biilibravibus, et multis aliis quaeu singulare tractat
- an locali corporrm egerimplurima ta
- tronsuero astracteus expe
- magnam parte prestitum
- rensa, comensn. Id P). X
- tmona impelctu irpri volume de ciis an fere passe
- ctum habemus, quod sysica saequetr. Unde salius dixi hnversa
- ve motu tit ctntioem in nimi ggerere quam imetibralu
Cite
Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 2, fol. 138r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068202:0275?run=74