Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 2, fol. 148r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.94.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
The machine reads it as
- HoncF ab. Tract. Gys. 1. lib. 7. append. nc
- lucundissum est experimentum Belgicae cdanbitulae
- sic enim duocare liceat solidum vitrum huus fere figurae
- longioris sal. ad inster olivae, cujus
- pecticulus in longum didcntr abliqua senturo
- tractu vel ut propius acedam ad instar
- cujusdam ampullae, quam chamici retor
- Ham appllant. Porro Bullulae sunt
- per totum vitrum disseminatae liberciliter quas
- Itali puliche vocant quarum aliae majores at.
- miores seusum etiam fugientes quod si jatu
- cucurbitulae rostrum vel levi disito frangas vel
- forfice scindas totum illieo vitrum in pollinem
- minutissimium cum modico creplin abit, sed
- si glandem cucurbitutae pricto interim pugno
- teneas retinebis put vere in manu. Constar
- ex dudissimo vitro, quo Belgae utuntur, videtuns
- ntus dilutum, et multa filix admixta non mo–
- dieam oiriditatem iciliatdurites tanta, ut vix
- adamantem ad nuttat aut sentiat, na
- frari curaverim selleto smysi ad sectioeuo adhi-
- bito post aliquot horas segruta vix ad latum
- unguem penetravit, vidi aliquot lagenas vitreai
- ex hioc vitri genere conflatas, quamvis autem pulvis
- lunquem crembituta abieiat iine mollitssit
- immisso tancem antielitu inflario potiit,
- licet in massum compactus fuerit. Cuinibitutam inve
- diu sepultam, comperi ptrepitu ederet et explosio–
- nisum, longe majore. Aquae immersa cu
- curbitula more solito crepuit, ac repetitis expe–
- armentis observatum a me est aqua a vitro
- exugi quod praesertim ab ea rastro possive
- fieri videt, quae intr digitos restat, dicer
- annam exucto humore concresam, nisi enim
- aqua subiret omnes partieculia facile distra
- herentu tanta vi explosionis dum secta est cucum
- biluta crepiit. Ubi tamen se eruta ad propiorem
- bullutam affigit, vitrum cEllico in pulverem vit
- remansit tarten grumus quidam vitreus qui
- digilor affricta tenti, instar pumicis imu–
- peris foraminibus pervii. ubi rostrum paulo
- longius est, licet frangater, si non attingato bulta–
- vitium non crepat. MrNoscopio videbis bullam
- obtero qui in aliqua baillutas sumim caloris
- in fere expunctas. Ii frangendo rostro sentito
- magna resistentia, quae videt non anitro
- ed arcu quasi tenso se redulenst. sae pe vitra
- suasponte frangunt, ut mihi retulit Enstachius
- dibini, sibi nocte tentem in aliquor partes
- magno crepitu abiisst.. Non raro evenit; duu
- infusa calida dolia purgunti, et abluuntur, ut ob
- turamentum dolii post aliquot tempus non sine
- aliquo bomibo evulsum aductumqe avolet; et ne
- quis existime ab nalitu intus opressoextrudis, si do–
- num sabulaperforetur; non quidem halitum erum-
- pentem, sed exteriorem aera exuctum cum solito sono
- extris patet effectum esse bullulis ascribendae
- In bullutis autem esse humorem tensum seu dua
- tatum hinc humoram exugit hinc resistentia um
- frangendo sentitur, hicc suctus sonum aemulatur hinc
- calor ag minuit, frigus anget impelum
- Nam compossio frigore, tensio calore imminuitur, Bulli
- las esse meatibus inter se conmmissas hinc consensum, seu
- una rupla rumpi oes, aere celerisu cirumpente
- Adde analogum quiddam ut vis appareat aeris
- gravantis Enstachrius divinus ex canna seu sistula
- catapultae longioris, cujus crovitas accurate et diligerit
- tormata erat et immissae glandi prorsus aequalis
- adducto anscelitu, pilam prius immissam cum ad
- ducere velle, talito cum impetu adducta est
- ut dentem fregerit (a ulihil hoc novi, vide dio
- baeum. sid haec Honoratus (nipsit, anno 1656
- Ratio est, quia ubi antelitu aero aliquid
- adductum est, quod incanna remanet, tensum
- , et ditatatur et proinde levius, ergo per ilsud
- fohanun, quod focum vidio vocant, totus aeris in indi
- lujus basip ori fistulae aequalis est suo pondere summa
- vim exerit, et pulam ex toudit vihi durities
- porro in ex perimento nostro ad re ofacit, qua
- quam eam aliqua stibii admixtro i giaere
- campano condliare possit. Adde temperatura
- ud inferro. (+ rad cui rarescentia raritas mi–
- nunt cope databatione ftensivem, densitas
- compressidem, est B. hraec quod ex statum violento
- faciunt nantem a Fractio vitrox subitanen
- forte ab aliqua latente bulla tandem longo
- aeris motimm aperto ocedit. Infuso calidu
- aer dotio contentus rarescit, abs obstructo fo-
- ramme aer adduici nequit hucc adducto paritati
- perrimas tandem operculum ejicituer. modum
- patet sibi igndtum esse, quo ab artificibus
- talia vitra parentr (a ostat hodie esse
- vitrum instileat aquae ex ignea) vale scril
- bebam 10. F al. Jun. 1656.
- Hon. Fab. tractachi si2 lib. 1 hyposh. 2.
- extrncto subito igne, non sentit mille sima
- pars illius caloris quae prius.
- pujus cinis luculento igni admotus, vix tantulum
- majorem in minore contineri. nostrum vero non esse
- perforatum. Turmmi caloris opera cocuibituta ean
- descens noncres d quamois refriheret pul
- adstantes audiunt. Igitur eoduatr obturamentim
- ab aere per rimas seu marginem foramines exucto
- sic corpus utiginosum inter digitos pressum v. q. meler
- certsi procul emittit. Extedius igitui bult porto
- extis
- p. 14
- incalescit.
- ep. 20
- singa
- agere actioni communi voco, ata agere
- totus effectus a singuulis cansis dependcat, et ita agit
- ignis curefaciens
- ex 34.
- ignis est caa primaria caloris, is hinc calsi secur
- darius statini exfinguitur igne extincto. At cur
- in ine dutat calor inaaqua, saxo, p. quin iniis
- multus calor primarius intrusus; unde scaliger agnoscit
- in aqua fervente ignem, ut et sennertus Minuit
- calor dum divisione particularagnis allapsis
- frigidis, tum avolaione eaxcum galitur. Corporu
- sentiunt calidiora inter quae plnus ignis olemo
- culidius quam servetsaqua auru li qualum quam
- aes, aes quam plumbum. Eductio prop. 40. calor
- e potentia materiae est collectio partium. Calo
- et lumen eodem modo diffundunti est n. tamen
- quida calor modifoat. Cator ita dasfunditu prae
- tertim in sublananibus, ut cum eo multus halitus igneque
- dimu sit idem ait P. Aquillonius lib. 5 opti. def
- si vel subtibissimum velum luculento igniculerponas vig
- ialore sentres. Hinc calor nostest oagit per resia
- ctioem et reflexioemins coelestis flamma
- verte
Cite
Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 2, fol. 148r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068202:0295?run=74