Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 2, fol. 148r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.94.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

  1. HoncF ab. Tract. Gys. 1. lib. 7. append. nc
  2. lucundissum est experimentum Belgicae cdanbitulae
  3. sic enim duocare liceat solidum vitrum huus fere figurae
  4. longioris sal. ad inster olivae, cujus
  5. pecticulus in longum didcntr abliqua senturo
  6. tractu vel ut propius acedam ad instar
  7. cujusdam ampullae, quam chamici retor
  8. Ham appllant. Porro Bullulae sunt
  9. per totum vitrum disseminatae liberciliter quas
  10. Itali puliche vocant quarum aliae majores at.
  11. miores seusum etiam fugientes quod si jatu
  12. cucurbitulae rostrum vel levi disito frangas vel
  13. forfice scindas totum illieo vitrum in pollinem
  14. minutissimium cum modico creplin abit, sed
  15. si glandem cucurbitutae pricto interim pugno
  16. teneas retinebis put vere in manu. Constar
  17. ex dudissimo vitro, quo Belgae utuntur, videtuns
  18. ntus dilutum, et multa filix admixta non mo–
  19. dieam oiriditatem iciliatdurites tanta, ut vix
  20. adamantem ad nuttat aut sentiat, na
  21. frari curaverim selleto smysi ad sectioeuo adhi-
  22. bito post aliquot horas segruta vix ad latum
  23. unguem penetravit, vidi aliquot lagenas vitreai
  24. ex hioc vitri genere conflatas, quamvis autem pulvis
  25. lunquem crembituta abieiat iine mollitssit
  26. immisso tancem antielitu inflario potiit,
  27. licet in massum compactus fuerit. Cuinibitutam inve
  28. diu sepultam, comperi ptrepitu ederet et explosio–
  29. nisum, longe majore. Aquae immersa cu
  30. curbitula more solito crepuit, ac repetitis expe–
  31. armentis observatum a me est aqua a vitro
  32. exugi quod praesertim ab ea rastro possive
  33. fieri videt, quae intr digitos restat, dicer
  34. annam exucto humore concresam, nisi enim
  35. aqua subiret omnes partieculia facile distra
  36. herentu tanta vi explosionis dum secta est cucum
  37. biluta crepiit. Ubi tamen se eruta ad propiorem
  38. bullutam affigit, vitrum cEllico in pulverem vit
  39. remansit tarten grumus quidam vitreus qui
  40. digilor affricta tenti, instar pumicis imu–
  41. peris foraminibus pervii. ubi rostrum paulo
  42. longius est, licet frangater, si non attingato bulta–
  43. vitium non crepat. MrNoscopio videbis bullam
  44. obtero qui in aliqua baillutas sumim caloris
  45. in fere expunctas. Ii frangendo rostro sentito
  46. magna resistentia, quae videt non anitro
  47. ed arcu quasi tenso se redulenst. sae pe vitra
  48. suasponte frangunt, ut mihi retulit Enstachius
  49. dibini, sibi nocte tentem in aliquor partes
  50. magno crepitu abiisst.. Non raro evenit; duu
  51. infusa calida dolia purgunti, et abluuntur, ut ob
  52. turamentum dolii post aliquot tempus non sine
  53. aliquo bomibo evulsum aductumqe avolet; et ne
  54. quis existime ab nalitu intus opressoextrudis, si do–
  55. num sabulaperforetur; non quidem halitum erum-
  56. pentem, sed exteriorem aera exuctum cum solito sono
  57. extris patet effectum esse bullulis ascribendae
  58. In bullutis autem esse humorem tensum seu dua
  59. tatum hinc humoram exugit hinc resistentia um
  60. frangendo sentitur, hicc suctus sonum aemulatur hinc
  61. calor ag minuit, frigus anget impelum
  62. Nam compossio frigore, tensio calore imminuitur, Bulli
  63. las esse meatibus inter se conmmissas hinc consensum, seu
  64. una rupla rumpi oes, aere celerisu cirumpente
  65. Adde analogum quiddam ut vis appareat aeris
  66. gravantis Enstachrius divinus ex canna seu sistula
  67. catapultae longioris, cujus crovitas accurate et diligerit
  68. tormata erat et immissae glandi prorsus aequalis
  69. adducto anscelitu, pilam prius immissam cum ad
  70. ducere velle, talito cum impetu adducta est
  71. ut dentem fregerit (a ulihil hoc novi, vide dio
  72. baeum. sid haec Honoratus (nipsit, anno 1656
  73. Ratio est, quia ubi antelitu aero aliquid
  74. adductum est, quod incanna remanet, tensum
  75. , et ditatatur et proinde levius, ergo per ilsud
  76. fohanun, quod focum vidio vocant, totus aeris in indi
  77. lujus basip ori fistulae aequalis est suo pondere summa
  78. vim exerit, et pulam ex toudit vihi durities
  79. porro in ex perimento nostro ad re ofacit, qua
  80. quam eam aliqua stibii admixtro i giaere
  81. campano condliare possit. Adde temperatura
  82. ud inferro. (+ rad cui rarescentia raritas mi–
  83. nunt cope databatione ftensivem, densitas
  84. compressidem, est B. hraec quod ex statum violento
  85. faciunt nantem a Fractio vitrox subitanen
  86. forte ab aliqua latente bulla tandem longo
  87. aeris motimm aperto ocedit. Infuso calidu
  88. aer dotio contentus rarescit, abs obstructo fo-
  89. ramme aer adduici nequit hucc adducto paritati
  90. perrimas tandem operculum ejicituer. modum
  91. patet sibi igndtum esse, quo ab artificibus
  92. talia vitra parentr (a ostat hodie esse
  93. vitrum instileat aquae ex ignea) vale scril
  94. bebam 10. F al. Jun. 1656.
  95. Hon. Fab. tractachi si2 lib. 1 hyposh. 2.
  96. extrncto subito igne, non sentit mille sima
  97. pars illius caloris quae prius.
  98. pujus cinis luculento igni admotus, vix tantulum
  99. majorem in minore contineri. nostrum vero non esse
  100. perforatum. Turmmi caloris opera cocuibituta ean
  101. descens noncres d quamois refriheret pul
  102. adstantes audiunt. Igitur eoduatr obturamentim
  103. ab aere per rimas seu marginem foramines exucto
  104. sic corpus utiginosum inter digitos pressum v. q. meler
  105. certsi procul emittit. Extedius igitui bult porto
  106. extis
  107. p. 14
  108. incalescit.
  109. ep. 20
  110. singa
  111. agere actioni communi voco, ata agere
  112. totus effectus a singuulis cansis dependcat, et ita agit
  113. ignis curefaciens
  114. ex 34.
  115. ignis est caa primaria caloris, is hinc calsi secur
  116. darius statini exfinguitur igne extincto. At cur
  117. in ine dutat calor inaaqua, saxo, p. quin iniis
  118. multus calor primarius intrusus; unde scaliger agnoscit
  119. in aqua fervente ignem, ut et sennertus Minuit
  120. calor dum divisione particularagnis allapsis
  121. frigidis, tum avolaione eaxcum galitur. Corporu
  122. sentiunt calidiora inter quae plnus ignis olemo
  123. culidius quam servetsaqua auru li qualum quam
  124. aes, aes quam plumbum. Eductio prop. 40. calor
  125. e potentia materiae est collectio partium. Calo
  126. et lumen eodem modo diffundunti est n. tamen
  127. quida calor modifoat. Cator ita dasfunditu prae
  128. tertim in sublananibus, ut cum eo multus halitus igneque
  129. dimu sit idem ait P. Aquillonius lib. 5 opti. def
  130. si vel subtibissimum velum luculento igniculerponas vig
  131. ialore sentres. Hinc calor nostest oagit per resia
  132. ctioem et reflexioemins coelestis flamma
  133. verte

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 2, fol. 148r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068202:0295?run=74