Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 1, fol. 58r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.94.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 57v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. jus inquo versamur
  2. Junecadentia
  3. tus est ars aequi et boni, hoc est scientia
  4. efficiendi ut omnes aequalitem
  5. tractentur, nisi cum bonum commune aliter
  6. justram dicitur est quod regulis scientiae pitis congruat justum est quod reguli halius scientiae contratiem
  7. Contravium non est
  8. Vir Bonus est qui erga omnes bene affectus
  9. est, ma eo tamen magis quo quisque ad commune
  10. bonum aptior est.
  11. Itaque justitia est caritas sapientis est.
  12. et justus etsi ipse sapiens nonesset, in regendo bene atque
  13. in medioeritate continendo hominis prudenti continendo
  14. commorctendit hominem affectu, sapientem imitatur. Uade fit ut quae regula
  15. comprehend; omnia non possunt boni prudentisque viri arbitrio committantur
  16. Porro quemadmodum in agendo quaedam impossibilia quaedam possibilia, et ex his nonnulla) mum otom
  17. quaeram media, alia deniq necessaria sunt; ita
  18. quae recte, atque ut virum bonum decet facturo impossibilia conqui possimus
  19. sunt, haec injusta dicunur; contra, possibilia ipsi, licita sive justa; neces
  20. justanam am quae facta contra bonos mores
  21. sunt, ea in jure nec facere nos posse credendum
  22. est; jus itaque facultas quaedam est sive
  23. potentia moralisi et obligatio est necessitas
  24. quadam moralis, et quorum necessitas viro
  25. bono imposita est, a debita dicuntu appellantur
  26. Regulae juris generales sunt
  27. Honeste vivere, neminem laedere suum cujustribum
  28. tribuere. Est autem honeste vivere, idem quod virtutem sequi, vitia fugere, hoc est eterate
  29. mirtules calere, quae societali nihil agere, quo
  30. quod animum indices vitio corruptum quod societatir
  31. laedere possit+
  32. N Societati autem actu
  33. ipso laditur vel ausere de cu immina singulorum
  34. laedendo, vel bona minuendo. vel eos qui in ea
  35. vivunt laden offendendo, quod prohibetur altero
  36. paecepto quo jubemur neminem laedere; vel bona malaque
  37. a communia non ita distribuendo, quemadmodum
  38. i re est societatis interest, id est pro cujusque merito
  39. hoc est secundum cujusque merita et virtutes,
  40. interest autem societatis fini unumquemque
  41. communibus bonis proportione meritorum in
  42. Societatem aut virtutum; et quia
  43. mala evitari mala quorundam evitari
  44. nequeunt, nocentes potius quam alios religuos innocentes
  45. affligi. qui sensus est praecepti quo jubenur
  46. suum cuius tribuere suum, id est quod ad ipsum
  47. pervenire communiter in publice refert
  48. Mnde sequitur etiam commune bonum procurandum
  49. esse matum averruncandum. Tres itaque habemus
  50. Justitiae partas Unioatalem, particularum in
  51. partes jurisprudentiae de justitia universali sive virtutibus societati utilibus
  52. de justitia particulari circa Publica et privata et
  53. et publica quae in jure privato publico apparet,
  54. et de j pri pariter et prinato in jure
  55. mente et recte
  56. sunt etiam tempora ubi minores virtates sunt majoribus ut sunt
  57. nunc tes sunt hamanae a Republica suppleri possunt. Et saepe minus vinosi magis
  58. unta putica nsaepe nim virtnte preocto sunt infelices, uti crimina eorum in mervum ermmpantu ctu pruniriue eos nec assie, exempli causa.
  59. s felisasitus majdibus sacie culibus li tuendie causa regulis
  60. cirilia natuite
  61. esse constat
  62. a prudentibus praescriptas publica
  63. justitia vero virtus Jus A in quo versamur est scientia caritalis
  64. quae asscitum
  65. hominis erga
  66. et justitia caritas sapientis
  67. Est enim caritas
  68. hubitus amandi omnes, et qui ita affectus est vir bon
  69. vocatur: F (l. 1. 8. 1. de I. I. 7 Sapientia anta
  70. est scientia felicitatis. Felicitas autem nostraa
  71. aderua, in eo posita est, ut in Dei gratia sinus
  72. potentia et pulch per fectio summa est. cumque
  73. idim sapientissimu. sit perfectionem rerum genera
  74. lam, et maxime, praestantissimarum creatiram
  75. non est quae scilicet ratione utuntur sibi propo
  76. sitam habe bit. Itaque qui Deumamati
  77. id est qui sapit commne loum omnes
  78. amabit, sed in unumquemque eo magis
  79. quo expressiona in eo divinae virtutis
  80. vestigia lucebunt, et quo procatiorem
  81. validicremque in communi bono, vel
  82. quod eodem redit t
  83. gloria Dei procuranda
  84. socium habebit
  85. + quod recta educatione
  86. Si jam omnes ita animati
  87. citati essent, ineque opagi
  88. strorum prreceptis, neq
  89. um netorit potestate
  90. et; jum vero plerique sapis
  91. +quad habemus inent ut ipsi perse ne
  92. ipsi per se intelligunt vera
  93. ti injustique causas; nec facile ad om
  94. species factodum spedies generalis juris r
  95. Nam qui commine bonum
  96. quaerit dabit operam, tum
  97. utum se rediat ad agendum bene
  98. umque virtutis comparet, tum et
  99. etum ico vd vitu extiopes
  100. Aloqui etsi non laeseris, suspectun
  101. te facies et cavendum, fiduciamque
  102. et tranquillitatem tolles: ets
  103. et satis jam laesisti, si
  104. + aut non procurando avertendoque
  105. a quibus scilicet merita sperari pro sunt
  106. accommodare possunt: in horum
  107. eatiam de offiriis jus demonstran
  108. dum est, institium, non ut quidam
  109. velerum dlicibat, stultitiam sed
  110. potius sapientiam esse: exera
  111. in quibus maxima
  112. esten atque et enumeratis potissimis
  113. causarum figuris ostendet
  114. radmonendum
  115. l’hutu
  116. leiue est bona
  117. agendi voluntate
  118. ali autem virtutis uer larent facileque aste
  119. magis necessariae)
  120. necesse fuit societatis
  121. potestate armari, unde legosnatus

Cite

Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 1, fol. 58r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068398:0115?run=74