Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 3, fol. 55r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 56v); this page is its right half.
The machine reads it as
- De Jurisdictione
- Materia est ex difficullimis in toto jure, quia judicanda
- ex jure publico, seu statu reipublicae, qui saepe est mutatus fuit
- entiu Regiusus politicus, eligarchicus, remocraticus, Tyrannicus,
- et hodie ex oligardria et Monarchia Mixtus. Iiti autem
- veers in digestis imaginem ve veteris reipublicae servantes,
- ita loquuntur sab imperatoribus, ac si in libera Rep. viverent
- Magistratus duo habet officium seu obligationem, et potestarem
- agendi ea ad quae obligatus, fingendique officio; hinc Magistratus
- etiam vocari solent potestates.
- Erant autem duo Magistratuum
- genera, Majores et Minores. Minores exercebant partem muneris
- Regii. Regibus enim exactis duo Consules annm Regum officium
- facebant; sed cum consules, in expeditionibus essent Censui praefuere
- censores, velut domesticae disciplinae; poterant Reges lutos instituere
- hoc aedilium curulium postea mgnus fint, unde ab aedilibus plebis distin-
- quebantur. His accessere praetores qui loco Regis jus dicebant.
- sub imperatoribus hi Magistratus potestatem paulatim amisere,
- ita ut Constantinus M. etiam relictam ab aliis imaginem
- sustulerit. Unde saepe suspicatus sum, roligionem ab eo
- mutatam, non amore aeterna vitae, sed ut liberius mutaret
- Rempublicam. Sed Dhus omnia in optimum finem direxit
- s sit ratione officii
- etdendum mihifuit
- quod majores Magistratus habebant in ordine ad jus seu
- leges. Habebant, enim facultatem leges explicandi, ampliandi
- restringendi, et si opus esset corrigendi. Itaque paucis definiri potest
- Furisdictio, potestas libera administrandi leges prout bonum publicum
- exigit Honc praetores Administratores legum vide Lic. 1. lib. 1. de LL
- et Aristot. 1. 3. polit. passim. Sed hanc potestatem Regiam
- circa Leges, populus in avilitus tantum causis sive ex contractu
- vel quasi contractu, sive ex delicto, vel quasi delicto ageretur
- Magistratibus concesserat; n cum vero de capite et salute civis
- Ex his apparet quid
- Romani ageretur, sibi servaverat.
- sit jmrisdictio, jam ut intelligatur quoque quid sit imperium
- cogitandum est praetorem circa causas civiles pro suo arbitrio subere
- atque imperare potuisse civibus, itaque pot estas praetoris in libera
- republica consistebat in quadam Majestate poterat enim
- pro suo arbitria et prudentia jubere aliquid fieri: nam jurisdictio
- respectaum habet ad leges; imperium vero ad ipsum Magistratus
- arbitrium. Ita conciliabimus duo loca Utriani, (3. ch. t. cum
- . 12. de jadic. nam in l. 5. dicitur potestatem judicis dandi esse
- jurisdictionis quia in statu Monarchico ex praescripto legum
- praetores dabant judices; at l. 12. respicit ad liberam Rempublicam
- ubi praetores non jussi a legibus, sid ex suo arbitrio judices dabant.
- Hudierna jurisdictio,
- si scilicet ipsi judicare nollent.
- quam Territorialem vocant, alterius plane naturae est, nam
- inter jura incorporalia haberi potest, et cum territorio ad haeredes
- transmittitur, quin et alienari potest Adhaeret enu jurisdictio territorio, ut servitus praedio
- jam ut intelligatur quid apud Romanos merum, quid mixtum
- imperium smerit. Scienum est imperium esse facultatem
- jubendi et (quae huic cohaeret) contumaces coercendi, quam cum
- abso hanc absolutam et nullis limitibus coercitam sibi resi
- retinuit populus. Magistratibus tantum dedit juris dictioni mixtam
- seu jurisdictionis limitibus cvercitam, quartum scilicet satis esset
- le
- ad tuendam junsdictionem. Et cum jurisdictionem capitatem sibi
- reservasset populas, et hinc factum est ut tautatim merum imperium
- sumi cospent pro imidictiore crinnali. Quonum tumbn
Cite
Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 3, fol. 55r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068400:0109?run=74