Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 4k, fol. 10v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.95.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 11r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. H quod si non est bonitas
  2. in ipsis ideas certe nec
  3. in Deo sapientia est, quae
  4. nisi scientia ap nil insi
  5. Scientia boni est. Imo
  6. si naturae rerum atque veritates
  7. a Do a dei arbitrio pendent
  8. non video quemodo quomodo
  9. illi scientia attribuatur.
  10. verit ater or
  11. possit nt Itaque non
  12. tribui
  13. cret
  14. Deiscientia quam causidici
  15. quod improbarem nisi scirem,
  16. ex solae aeternorum cognitione
  17. perfecta, sine ulta peculiari-
  18. Ut vero eror erronem trahit
  19. mea sententia est essentiae rerum pona a non a Dei arbitrio
  20. sed essentia pendent, manifestum est ipsam boni ideum atque
  21. justi ideam quoque non a Dei arbitrio pendere; se quanquam rerum
  22. bonarum atque perfectarum creatio a Dei arbitrio sit perfecta:
  23. Quanquam enim Deus Neque enim essentiae sed res creantur
  24. Res autem creavit Deu quas creari bonum esse vidit, quae rerum
  25. bonilas sine potius idearum bonitas non magis libertati ejus, obest
  26. quam sapientia quae facit, ut nisi bene agere non possit Caetermus
  27. conditon
  28. trium redixisset, quod scilicet nullis rationibus interetur, mirum non
  29. est, si cum ipsae rationes arbitrariae sunt, nullis utique rationibus niti
  30. A quo errore plato et Aristoteles
  31. suspienti sunt DEe cognitionem non
  32. nisi aeternorum esse. Quanquam
  33. rerum
  34. natura sustulisset Cartesius, omniaque ad. Caecum quodium atois arbi–
  35. causae causarum species novit
  36. longissime abfuere, qui cntra
  37. Si vero quemadmodum
  38. error errorem trahit, cum bonitatem ac perfectionem
  39. qui hn univer salias jinis regulas
  40. sed Angulares tantum cefus
  41. poterat con se quens erats ut non non midum mirum non est
  42. si periculesam supta quam credi potest sententiam asseveratit
  43. materiam omnes successive formas recipers, sequitur man
  44. omnia possibilia aliquando existere, neque quicquam tam inepte
  45. ac mirifice fingi posse, quin aliquando existat in mundo: neque
  46. quare omnes illi qui fabulas Milesias sive ut hace vocant, romanas
  47. fingunt, non historiam quandam verissimam per omnes arcumstan-
  48. tiaqe trad verissimam, sine praeteritam sive futuram, sine etiam
  49. in spatiis longe dissitis, praesentem tradere censendi sunt. Quod
  50. falsum esse, demonstrari in fallor potest. Eo vero admisso mirum
  51. poteo
  52. non est, si Deus bonum non elegit, sive si nihil sua natura
  53. bonum est, su omnia tandem aliquando futura sunt, nec forte nisi
  54. sine ulla alia perceptione sequi peculiari apprehentm sequi temporis praerogativa discenuntur.
  55. per cognitionem rerum singularium
  56. quod Quarquam forte non omnes
  57. videant, qua id ratione fieit
  58. possit saererum subtata
  59. si rerum
  60. Quomodo autem
  61. Det Dei scientia ab ejus voluntate
  62. sit indesendens non video, si rerum
  63. naturas qu pro arbitrio fecit, an
  64. aut antequam enim id faceret,
  65. non habebat quod intelligeret,
  66. quod rursus con alsurdum est,
  67. nam voluntas sine intellectu, et
  68. quae non fiat subratione boni,
  69. nulla est. Quae faciunt ut
  70. verear ne sartesius prope dicta
  71. cognitiomnem deo negaverit, et
  72. ne DEus cartesio fuerit res
  73. longe alia quam haberi solet
  74. Nam intelligere voluntas utique
  75. intellectum aliquem requirit, neque
  76. enim velle quisquam potest, nisi
  77. sub ratione boni. At intelligi
  78. nullius ei n nihilo pot scientioantem
  79. re intellectus autem requirit
  80. aliquid intelligibile, aliquam scilicet
  81. naturam. Quod si ergo naturae omnes
  82. sunt a voluntate, etiam intellectus
  83. De Logica vetemen quoque etiam et in universum de receptis
  84. studiis mihi contemtius videtur sensisse Cartesius quam par erat
  85. In Geometria quoque tametsi res maxemas gesserit, abfuit tamen
  86. ab ea perfectisne quam prae se ferebat, lin quo non ingenium
  87. ejus quod maximum erat, sed pronuntiandi audaciam culpo. Videbatur
  88. enim sibi determinare posse in Geometria quicquid ab homine fieri
  89. potest, a quo unde quantum abfuerit eventus ostendit. Est enim
  90. ejus geometria i Apolloni non nisi rectilinearis, neque ad problemata
  91. servit, nisi quae magnitudinem quarundam rectarum per alias rectas
  92. determinatam quaerunt; ea enim sola ad aequationes revocantur,
  93. et a locis pendent. Tantum ergo Cartesius Apollonium ad altiores
  94. gradus promavit, praeclare quidem, sed non ut propterea omnesque
  95. Veteron
  96. nci
  97. Curr quaestionem ingredifut incipis Georetria illa cujus vim nullus
  98. porum magnituda
  99. opinor vererum prateo Archimedem intellexit. Cinqs non nisi mime
  100. obvia m s eleganta licet Cavalerius, et Torricellius attigere.
  101. Gn Ego et duobus e societate vestra viris Guldinum et Sanvincentiu
  102. plurimum debere arbitror Geometriam. Sed nunc longius in faller eo
  103. ni fallor prorecti sumus ut tantum ab illis absimus, quantum illi
  104. ab antec ess a prioribus. Hugeri opis in ex Quod si nihil
  105. aliud Hugenis certe opus ostendit de sendulis, in quo sublimis
  106. cujusdam atque arcanae Geometriae specimina eduntur. Quod si dicam
  107. etric
  108. aliquid addi posse fortasse non indignum seculo, rem neque
  109. Higenus neque aliorum amicorum sententia fet absurdissi assetuero
  110. agenii
  111. possumus enim quae Cartesius a se praestari non posse fassus est
  112. et singulari quodam analyseos genele tribus lineis praestaum, quae
  113. tota sua sun aatibusfnstra aggressum alicubi Epistota ostendunt.
  114. e
  115. t
  116. aec ut res ipsa tulis de Cartesio digi, nunc atua vestigia sequar
  117. a voluntate erit. Quomodo ergo
  118. voluntas intellectum requirit?
  119. Haec faciunt ut vereor ne Dey
  120. faerit Cartesio res longe alia
  121. quam haberi solet

Cite

Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 4k, fol. 10v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068511:0020?run=74