Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 6, fol. 8r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.92.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 3v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. a quovis quod ad se quocunque modo spectit certam sontitur denominaoem oparatinum d
  2. in secit relatum a quo quod est quocunque modo dicetur principium causa, alterum principiata
  3. essectus. id vero quo casu producit effectum, principium quo dicitur potentia vel potestas et
  4. prant ad effectum tendit actio- Contra in causa qualenus producibilis potentia passila quatemus
  5. ad actionem causae sustinendam res quasi effective astrictaes, obergatio
  6. Effectus
  7. prater mentis operaoem jam fuent extra sausas velut abactione jam exereita denominatur infactu
  8. et verbaliter Eeiptere alioqui Ens polentia. si referatur ad totam rerum naturam existere dicitur
  9. ubi, alicubi, ubique, un ubicationi substratum recepistium ultimum dicitur spetium; vel quando
  10. vels
  11. sais relata ad id quod circa
  12. aliquando semper, et receptorium ultimum dicitur tempus
  13. se est rave numeri dicitur primum secundum tertium ratione temporis, antecedens conse-
  14. queas connexum rave loci praueedens sequens collaterale dextrua sinstrum. Ita ratione
  15. ifficii collega, expeditionis socius, habitationis vicinus, id quo antecedens est ante consequens
  16. dextrum e regione sinistri secundum post primum dicitur situs, status, ordo quatenus quid hom
  17. denominatio num aliquam deserit dicitur dudtari
  18. Veniamus ad specialia rerm genera et bi compariioes intuermur. Ita in rebus Chysicis
  19. corps ratione partium habiti simul respectuad spatium (cujus notio videtur intellectiu congenita)
  20. en
  21. imperfecto
  22. primo statim occunt Extensum hoc est partibus extra
  23. hac
  24. Longitudo, ad huic transversalem latdo ad plagam transverso transversam profunditas.
  25. si corporis aliquid tantum in longum non in tatum id dicitur linea Ec. His sespondetur ad quae-
  26. stione quale sit corpus, non vero u ad g. quantum seu qua profundum quamlasu. Re laoe
  27. partium ad extrema vel superficiem, diciturfiguratum sea terminatum certo modo. Retatum ad vicina
  28. in eode spatio corpora vel universaliter adea inter quae costistit corpuss opositum dicitur locabile, situale
  29. aliud
  30. unie dextrum sinistrur propingua remotum, divaricatum, parallelum. Qualenus propositum cors
  31. sibi vicinum quasi deserere, et alii cuidam remotiori appropinquare posse scipit intellectus deMobile
  32. coparnioe ad ea quae moto Eoc simul debent moveri, est quae ipsum corpus movet, et quidem
  33. vel a se denominat tiudens, vel expellens vel ad se trahens alliciens comparnioe ad ea quibus
  34. molis transitum pemubtit vel non dicitur pervium, durum opacum, comparaione certispopi ad quodem
  35. aut a quo dicitur grave leve Manifestior relatio et comparao in sensibitibus palibilibus
  36. qualibalibus, in quibus lactum scabrlies laevitas calor frigus humiditas.
  37. H notiones supra dictae
  38. denominativae ad horologium upplicantur seu ad instrumentum chronodicticum actomm
  39. qualis grex, respondeatur: talis qualis A ex
  40. sectio 1I de principtis aestimativa cognitionio: cap. 1 de principiis slimatias
  41. non specificativa
  42. Cognitionis quibus res de terminale cognoscitur determinatione
  43. sed aestimativa, non concepto inter majuset iminus vago, sed certo. Huit cognitioni ex-
  44. pediendae ad hiberi solet suriosorum quomodo su caera, sub quo modo et mensura u
  45. quam cui respondet tam spaeir stareet, so starct. Malhesis penem
  46. quantibatis seu cognitionis opimativae, die caeistrunst, se neistus a raeie ipse derival
  47. a vaecr s . Quaritur ergo an quid sit summe an renisse tale, an aequo plivel minus
  48. Magisot minus non competit substantus et qua Extonsini denominaliae, sed tamen
  49. ostivuative, seu a magnitudine sola differente mnireariantur Extensiomunet substientiarum
  50. denominationes. Sed d idem dici potest de qualitalibus, qua quodsi qualitas reciit, magis
  51. et minus, etiam substaa et quantitas hoc recipiet nempe sensu aestimativo. Certo sensu
  52. tamen dici pt substaam non rempere incigis ininus, qquatenus ultimum ispositu seu subjectii ipsii
  53. de quantitate verum et eam non reupere matsis et mnus, vig. Numeri squaulotates
  54. . uc tripedalitates, uende patet cur qualitas recipiat majus de cuinque, quin inde terminatam
  55. ex primit formalitatem Majus et magis non ia dafferunt quam abstractum
  56. Et hinc tamen recte
  57. ita numerus est major,
  58. a ynclo ita diciluqu major pretiositas, sed magis pretiosum.
  59. dicitur quantitatem recipcere majus et minus seu anm anu-
  60. Cap. 2 dequantitate
  61. Quanlibas est affectio magis Mebasysica
  62. alion hrumerus alio, sed non magis numerus alio..
  63. quam physica, quia rerum quarumvis, inest qualieatibes easqu decerminat, et neressictatus durationi,
  64. Scholastici quatenus
  65. reali ejus, concepen subjectivo
  66. mulbitudini, mexlivni, potentiae, mretigsi ptronuntrationi
  67. in cathedia Lombardi sedent quantita Luneam faciunt quantitatem, non quantam,
  68. sed ipsi in vite communi bene quantitatema quarto discernunt, inprimis pecuniam.
  69. est determinata rad cujusque praedicati
  70. nes vinum
  71. pecificative determinatum it vig. Venanum, nihil tamen ec petere possum nisi
  72. deformaliq vantitalis cav
  73. Icti silosoesorum antiquorum pliigenuimi tum demun certum aliquid
  74. C3
  75. 14 de verb obl. rectus infinita in se aliquid determinatum es includens sumum
  76. cons
  77. de Mesum.
  78. coagitudinem (tugo t gelix circa cylindium infinitum est longior ) Quantitas
  79. ta Christumdicuntue aequalem patu, miramur quanta sitder sapientia
  80. an toruno, peviem ous.
  81. aeta
  82. non pendet a partibi
  83. Est quanti etiam in Transcendenibus
  84. quae a rebris naturalibus notionatibus et moralibus abstratantur. Est a Unibus quae
  85. quantitatem essent arsiu rarius aestimanius.
  86. pars est dimidia binaris.
  87. Contru Quancum formaliter estd screcum

Cite

Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 6, fol. 8r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068514:0015?run=74