Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Militaria LH 36, fol. 55v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.90.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 54r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. oncipiat ante tempus probatur si granata in pruns candentibous ignescat tota
  2. fuerit finidam in ejus concaritatem infundito et destucsto foramme neacqua offluat effluat
  3. cum aqua calida ujus superficiem illinitos. Si habuerit rimulas, supertis exurgeut bui
  4. stylos ferreosunt pllu beos anfiges atque ita obturabis. Pndus granulohiabebis tratina
  5. alibrae, in sphaericis, si a pondere totius solidi debu
  6. totem Adiendum pulveris pirii incladendi pondus, pro quo posset peculiaris haberi linea in regulatati
  7. pondus pulveris ajicientis pro majoribus, Bombis supra 100 b sit uncia in singulas tebras. in minoribus po
  8. ita ut perinde ponatur ac si pro g0 libris essent 98r et 90 pro 80, et 80 pro 70. Et ita consequem
  9. debet tamen minui copia palveris cum ad parvam distantiam mittitur ut cum deturbanda est et difficiendum
  10. vicim inea Gallerie) Cum accidit ut Camero Morturis majorem quam opus pulveris topiam cupiat infandato
  11. pulvis necessirius tratiqu vacui itabunt altitudinem cylindri lignei violenter in orificium lamerae adigendi que
  12. convenienter pulverem comprimat? Si vero pulvis debitus adaequet aut superet totam cameram addendus est
  13. alius cylinder qui toti cavitati mortarii ipsius respondeat. Hi cylindri varii pro ut varie projicitur bomba. nam
  14. duobus ignibus ejicitur solidus est cylindeis pulverem comprimens. Sed si unico igne ejiciatur, tunc orificium boque
  15. obverti debet ad partes inferiores, apponiturque Cylinder versus limbum Atriatus, aut pluribus foraminibus in uni
  16. tibus multoque pulvere trito plenis, perforatus, imo et pulveris farina super cylindrum effundi debet, ut eodem ign
  17. quo ejicitur accendatur bomiba, hoc est pulvis etmaa in ejus artificio posita (ut scilicet cindro intermet
  18. ute flammra a pulveres maturium oneratur ad bombam perveniat +,
  19. Gunatae coeca quae orificio vel lumine carent darins tnallum sall amsent vide signe pau pra
  20. varie incisa, huic obvertuntur duo unei silicibus
  21. ellitur contia lupides igniarios ortisantue
  22. exprimit. Oibis autem primo ad terram appellit quia sunt chordae et parmi in sclpiori parte multum ad id conferente
  23. sunt Granatae quae Tormentibellico adiguntur
  24. ernant.. Hinc orificium quo accenduntur
  25. abus hric serbiret nihil ominus
  26. ut disictentes id ad modum cunia
  27. is ita lecti, uttria mitaingro
  28. deinde unico igne biccendantur, q
  29. ntus ut frangerentur, sed nomse
  30. b longitu dinem tormenti, non facile gra
  31. nem admoventi per stuppast orificio
  32. vid in stuppa. Heic concludo tunc odum
  33. cendentes tunc non fuisse in usu +) Bario habentur (pecies
  34. lormento bellico ejici solitarum Haubiqu paulo major mortario minor torment
  35. ex taminaferrca compactis instructum hab E adjurctum it tubus insertur vdileae ferreae in
  36. icientiagranatam, quae foramin
  37. forte orificio+) insertae plurima item foramina habat
  38. positio supra volunt nonmullitubum esse ita longul
  39. Memisphaerium in supiori parte cylindui
  40. renlatatu semoe l ser
  41. curplimd hamissorim pertulu sungiturcilindio ut in pyproibu
  42. ametro brmenti et acci
  43. ganatae spectat cylindium, in quo sunt plurima forumaria ad illud pertinentia et foramina pulveris pusrii pleni
  44. cupem diminit analat nadtem et ticum perreum, quocompum
  45. imo et pulvere necessario ad eam dicienda
  46. uc per foramen tormenti perf
  47. ecies constendit granatam sine ullis in volueris et additamentis es
  48. e facillus et aperus ommnia in tormentum bellicum
  49. ectis ea pars prima incedit, quae gravior est eo quod reliquae partes nonu
  50. ab aere retineantur. Quamvis nonnilli asserant impossibile esse ut non accendatur farina pulveris pystis
  51. indus maiorem habere erassitiem, nam in
  52. aut stuppa pyrotedhuica in granatae drificio collocata, ob ygros quos Aranata in tormento peragit
  53. intequam egcediatur, tamen tuttus ad pulverem pustium obvertetur.
  54. quod habegt duo lumma ad idem foramen pertinentia, uno
  55. panulatum in camera contentum. Quinta species
  56. unt ex uno mortario aut tormento vellico ejiciantur
  57. pulliplex si inferatur in duo peri
  58. dese acud at somertota
  59. elepipeda et ita in medhios hostes demittatur, naximm
  60. clepipedi partibus dissilientibus stragem edet.
  61. a caoius anem a ute
  62. ad stando coperetur est cylinder intus cavus mnumero forami
  63. pyro techuicusconstat pluriue mortam
  64. um inseratur salco extelaossecto
  65. aetereaaris
  66. iculis ferreis vi
  67. ts congo liseranotur transverstalia suatuo
  68. aa tenta bene fartysfuerit funicili optrui tut
  69. sereansn santi b sintelem eferu
  70. iotus etiam lubjores; vel ictu
  71. obsidione S. Audreaein scotia dolio uno boo mulites oumeratos. possunt et do lia inaxemrotis aptatum inseri;
  72. udtbot oiuis iaten naun ve es etutoeu vediquar
  73. causa jaciuntur, ut Cartuches grando pys rotodinic
  74. penrcie ve antertamenei aitidu tormen cs oronoi
  75. etis possunt quandinis partes congmentari in
  76. in pyxidibus ligueis aut ferreis, vel formandi
  77. constanifles fereiscebet
  78. antum licet rocuntat cr potest, et
  79. picis nigrae partes 4 cologoniae p. 1. Cerae 1. Ar. Therebint. pusiti
  80. claterum partes qlai seobis ferreae
  81. es vel glandes et compone globos mortariis congudentes Alii conjunguunt gus
  82. lobicandentes ita tormento esiei possunt, supra pulverem cylinder ligneus, exacte alto
  83. iti aequalis potest item eidem (pulver
  84. paminis aut stuppaemadefactae, tum tota vacuitas deligenter verienda
  85. cavitati tormenti respondens cujus diaraesesaltem ejus altitudo sallemdia
  86. posito simutus globus candens indatur ldment
  87. for pobus fereis ex igne non proculpo
  88. deret accuratius sumat diamem et dividat in portes
  89. na regonitur pantos
  90. rament fem Y. serraginis (Segan abie
  91. ineae in agua sa loctae et siccatae 2. carbonum betulaei. pu
  92. maae, ut scintillae sint majores. Experimentam bonitatis, si maa
  93. Tamma alta sit uno palino crepitantesque parsent flaumas
  94. in tymnani corit secidentes ieud s ad pero adant et tubus semipatinaris arserit per tempus itendquo recitaretur seme
  95. sic praeparata oncraveris, tubum, cujus diameter
  96. non festinandi scubocum Apostolorum. poterit et haec maa oleis quibusda conspergi, ut melius comprimatur prma
  97. recies globi ex succo lineo dictis mais contrato, comprimendo materiam variis ictibus ut duritiem quand
  98. acquirat quam maximem Addendum orificium ligneum, et duo annuli ferrei AB. CD, quorum diam. sit diamet
  99. annulos religetur ut in globo Geographico maridiani et paralleli, fast
  100. onnica melius corareant.
  101. tis ectus majores capient globos unius uneiae et habent hon
  102. imo et duarum dractmarum. Mossunt ictus habere qua in
  103. inem quartam partem (+ quadruptum potius +) globi cui aptantur+) perforantur terebra globi in se
  104. suo orificiorum minorum cglandes sermunciae
  105. niculis ralidequ adiguatur ictus varieque disponuntur, ut alternis vicibus foramina nccensoria modo sursum modo d
  106. et iis imponitur glans plumbea. Globus pice operiendus tali
  107. tum remove maami
  108. sistili ostou uidi etes.
  109. eitem aci mn lobum
  110. ai
  111. bitur ballena et incen-separatum inis admovetur
  112. adet boc fertim crmenti in ejus profunditatem
  113. ponistibe terra operiientur
  114. Redacto osus in praeliis contiaque
  115. lobi sucentes incendiaria
  116. tro globe der, et arcus celtus
  117. veus quidem subticiter teritu
  118. globi. Sumatur funiculus benetor
  119. un concursu ( quovis nod

Cite

Leibniz-Handschriften zur Militaria LH 36, fol. 55v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068529:0110?run=74