Leibniz-Handschriften zur Militaria LH 36, fol. 137r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
The same scan as fol. 136v (00068529:0274), where its text is given.
The machine reads it as
- uu
- puteus aliquando tit in medio operum, undique
- versus ipsum inclinatorum, eo consiti
- ignes artificiales injecti in puteum ruant
- ubique fiustra desaviant
- Mnnitionem satisfortem censebo, in quaparios decuplo
- hostium numero resistere possunt obsessi
- Transversae utiles ad evitandam cladem a malis punicis seu
- granatis, nam ubi plures sunt trans versae, granato illut
- incidente diffugiuat milites, poet post transversas latentu dum
- dissiluerit sed ad hoc sufficient corbes +)
- solant loricis infigi pali horizontales quercini, ascensum
- impedientes, periculum tamen est ne si trans versim verberentur
- sictu in plures directo) loricae iladem inferant.
- Dum castra in unicam tantum noctem statuuntur,
- sufficiet vallata fossa altitudinis pedum sex, et latitudinis
- 3 pedum
- Hodie fiunt tuguria militum ex paleis, quae melius pluviis
- resistunt quam alia materies
- si urbs obsideatur, circum vallatio fieri solet; ubi loricae
- altitudo exterior saltem erit 5 pedum interna sex. ima crassities
- saltem erit pedum 7 et in scmmitate 4 pedum, quia saltem debet
- esse patiens ictus Monsquetre, margo Arbel esse triumpedum, fossu
- uit latitudinis duarum hexapedarum, profunditatis 5 aut 6
- pedum, cum Erismate convenienti. Si timetur hostis, hassities
- ima loricae erit saltem gedum est in summitate pedum
- pedum 12 aut 34 additis tribus suppedaneis quorum quod libet
- erit trium pedum latitudinis, una cum dimidios altitudinis. Altihdi
- loricae uaut 10 pedum, fossa lata. 15 aut c6 pedum, pro funda
- 7aut 8 pedum
- Turcae in obsidione Caudice aliud genus loricae nos dociere
- ex faccis laneis et terra coustans, quod opus brevi tepore
- absclvitur liaet impensae non sint ex iguae
- erra arcursa cepitibus vestienda, si cespites desint,
- vimineis cratibus opas est, hoc est in terram, nali infigua
- tur sexto quoque pede; tum rami infertexuntur saligni
- et longiores optimi censentur, terra huter utramque
- cratem interjicitur, unde formatur lorica
- Fiunt etiam in locis palustribus aggreres et circumvallatione
- ex hamis sed fundamenta debent esse latora aliquando ad
- 6 aut 8 Rrexa pedas.
- q noveripossent subjectis rotulis, posente in foraundis suggestis tormentorum ibalteries) communiter
- ni simplices quibus appenderentur Moraces ictus monsquetae patien. adhibent orbes terra suffartos, quorum diameter 6 antu pedum altituto
- 7aut st fiunt ex palis siclignis ramis longioribus intettantis
- in quincuncem. digeruntur in tribus saltem ordinibus. Dicitur tert
- arenosa fimo inixta esse optima, eo quod durescat (a forte calx
- adhiberi poterit +) Incommoda multa, praesertim impletio corben
- tantae alticudinis. Aliae mineres anta fenestras collocantur
- Ad perrumpendam alam et ruinam convenientem tria suugresta
- sunt necessaria, et in singulis 5 aut b tormenta unicum
- tantum sungestum nlam mediocriter vicinam quatere posset, sed
- tugc deberet esse valde vicinum apici propugnaculi oppositi et pra
- plerea loricis altioribus tegi
- dumagitur tantum de disjiciendis loricis satius est id
- vicfieri tormentis non nimis vicins quia non tanta
- vi opus, et globi a vicinioribus facilius supervolant et ictus
- vicini nimis obliqui et ieflexioni obnoxii
- Nonnulli in lineis accessuum fossutam ducunt imedium, in quam
- derivetur aqua. Habent et accessuum lineae toricam cum sipeda
- interdum tolas tendant, ut hostis nesciat, quid faciant
- operam, et quidem tendunt in pluribus locis ad fuliend
- In obsidione Caudiae Turcai profundos ducebant luniculas
- sub fossa, et ita poterat invadi propugnacul salvis atis
- defendentibus; nec opus habebant vinea
- Vinca fit communiter liguea nempe ex tignis quorum crassities cirater
- sex digitorum invicem coagmentatis et copulatis ad modum portae, altitu
- dinis 7 aut 8 pedum, tosidemque latitud inis, removentum ab
- invicem 4 aut 5 pedibus, asserculi clavis affiguntur ex
- utraque parte, spatium interjectum terra impletur, ut si
- patiens ictus sclopeti Linitio cum vinea componitur ut tu
- sint operarii undique terra et falces comportantur, ut fiat monticulus qui
- hinc inde ita dividitur, ut in medio sensim fiat locus vineae collocandae, terrae
- e timetur. It aec materi
- autem in eam partem egeritur, ex qua maxi–
- per ipsam vineam asportatur, ita enim teguatur operari a fronte
- o
- nnsititio tormento, igne injecto. tegitur a nonnullis pellibus recertit
- olim Cuniculi adhibebantur aditus in urbem invenipudi
- causa. Suporioribus annis labe tormentis facta, vi irrumpebant
- obsessores; ideimque hodie fit in opentius externis minoris momenti. Sed
- si propugnaculum sit validius, transmittitur fossa ope vineae et
- cunicularius fossor admovesur, qui cuniculum non ingentem effodit,
- ut eo partem propaguaculi disjiciat. Huic obsepsores insident, alioque
- puniculo novas hostium munitiones oppugnant, ita paulatim totum
- capitur propugnaculum. posset Cuniculus imhoari ante vineam,
- Modusis estset. Effoditur puteus obliquus uttra loricam viaetectae
- qui descendendo sub fossa producitur, tum cunicutus recta ad faciem
- propugnaculi continuatur, ubi alius ducitur faciei propugnaculi paralletus
- ubiplures. possunt simul formari cuniculi. Etfoditur puteus nonnihuil
- obliquus baut pedum, exindo fit aliqua statio et alius maeterea puteus
- effoditur; ibi cubiculum formatur, sed ulsima porticus ad hoc cubiculum
- ferens sit angustior quam primae, quae ideo capaciores erant, ut
- commodius humus efferrebur, nonnunquam unicum tantum fit loculamentu
- aliquando plura. Nonnulli unicam porticum effodiunt, sed anfra-
- ctuosam tum loculamentum efformant. Notandum autem satius esse
- disponere loculamenta pulveris porii in longum in uno eodemque
- loculamento, quam pluces habere ramos, eo quod fere impossibile
- sit efficere ut simul iguem concipiant (+ imo ope fuins divisii
- plures, si omnes simul ignera intiue scintillam seu materia
- gliscentem pulveri intingant: Loculamentum fit paulo maius
- quam ut tantum contineat doliola et dum plua disponuntur oliola
- aperiantur singula alicubi, sic totus simul pulvis accetditur obstiinitur
- deuique ingressus lapidibus relica tantum botulo pulveris pytii, est
- autem botulus, sacculus oblongus pulvere pytio eximio plenus.
- De ville ait effici posse ut ruinae in partem determinatum
- decidant, si scilicet ex ea parte relinquatur vacuum locutamentum,
- dicit enim experientia compertum, pulverem pistium eo maximi
- Nonnulli volunt etiam fossam aqua plenam transmitri
- vim convertere
- posse sub ipsa aqua modo cuniculus sit valde profundus. deberet
- ergo fieri pateus profundior extra loricam vici tectae. Cuniculus autem
- continuo antlis exhaurietur, si profundior sit volunt quidam
- aquam non penetraeturam in caniculum. sed puto maximum subesse
- Occupata praetentara seu opere externo vallum
- periculum
- ajus quippe primario humilius tecto muniendum est, alioqui
- igne et globis pyriis desaevient ob sessi
- pali seu vacerrae in vallo sublorica horjuutal ter infixi
- Scalas longius removent, et ascensum difficilem reddunt,
- vacerrae item quae saeperfiunt in crepidinibus non sunt inutiles
- quia non sine fragore perrumpi possunt, promumalia item et
- speculae item jaculatoriae in castellis, maceria supra murum excilata
- quae in aciumtntes decidit. furcae, harpagones, nc quibus scalae a
- contra insititium Tormentum Petarde, haec observanda, paua
- muris removentur
- vel cpspitibus vel ad duos ant trus pedes terra pinguiore, alii vellent
- cissimi sint aditus in singulis 4 aut 5 portae aut clathra, arrectarii
- portes, catarihactae seu clates ferreadendua aut lignen sed ferro armata
- Han catatrhacta inseritur cavitali lapidis retinetum rudenti axi in
- pertrochio anrexo in superioribus equae attolli non possit nisi eodem axe
- ut dimittatur, amputatur rudens. Orgemum itam vocant
- ingentes trabes pariter annexas quae separatim docidunt, ita
- ut etiam si unius casum prohibeas, aliaetamen perpendicularile,
- cadent (a similutidine oryani pnemmitici) Deminus de ville
- nonnulla affertartificia, quibus cataracta ita aptatur, ut insililio
- tormento perrumpi non possint fores, quius decidat. quod facilliia
- est, sinempe Rudens pluribus spiris circa fores cirum ducatur, non
- poterunt dissilire fores quin alicubi tudenslatarractam sustinens
- incidatur Aliam item profert Machinam, necuae Murum rotulis
- impositum, qui licet gravissimus ope denticulatarum rotarum
- moveri potest, et singulis noctibus p postibus admoveri. item
- ex speculis jaculatoriis dejecti saxa irgentia petardam
- perfriagere possunt et disjicere.
- Ubi hostiam tormenta habemus, nec auferic possumus solent
- lavi chalybei identidem incisi in lumina adigi, frangique ut nihil
- restet, quo exellantur, possunt tamen denique evelli aut terebella
- tegere crate crassiori, aut laminis ferreis tennibus. Ut tegatur persorari, unde nonnulli malunt adigere silices si intra fossam prae–
- contra tormenta bellica indigebit lorica aut vallo
- si fossa sit plena et aqua derivari nonpossit; imiplenda est fascibus
- et terra, pass suxis praegrandibus onerantur, ut mergantur, fit igat
- Hager satis latus, qui vineai et loricae sit capat. Hic aguor multa
- terra ineratur, quo operatisigipossint, t formiari lorica. inde
- fit vinea, ut paulo aute, nis.
- quid la periculosior, quia extent supra aqua
- vel alis dis supra dictus
- pitaretur melius foret; posset idem tormentum bellicum triplici
- rodula pulvens purii impleri, et explodi ore interram inverso
- ed haec supponunt tempus sufficiens concedi ab hostibus. Pariter
- intra os formenti inseritur obturamentum ligncum undique
- clavis ferreis instructum, vel cuncus globum Detinens ut facile
- emilti non possit, prima explosione tormentum disrumpitur
- vidam rates adhibere volunt, ex trrebibus simul junctis, sed verendum
- ponnulli sugsgestoium loricos des batteries ex saccis laneis compenda
- ensent asseruntque globum tribus perrumperdit esse imparem. Turca eos
- adhibent, terramque immiscent, quod opus brevi absol vit
- Turcae in landiensi obsidione lineas accessuum recta ad vurbem duveda
- quaeidentidem saltem tectae erant, tum alias multiis cortinis paralla
- los duerbant. Non dubito quia si fascibus vimineis tegerentur, et
- sacci anei immiserentur et togerentur lapidibus, saltem in aliquo
- distantia tormento bellico resisterent. At s Certe Musque t
- ictum refanderent, quod in lineis accessuum sufficit
- Asserunt nonnulli duas culcitras lineas ita suspensas ut aliquo
- spati inter utrumque restet, resistere glandi plumbea
- Adhibent et in ducendis lineis accesuum Pluteos smuntalets)
- ossent fieri ex duobus asserculis, relicto spatio interutrum gassere
- quod terra impleotu
- tes possent et achitem sacii lanei vel capsae terra pienae
- Ailii adhibent pluteos ligneos coopertos rudentibus seu funibnariti
- ne viul onere peptimantur. Lorica vinaae fieci posset corbibus
Cite
Leibniz-Handschriften zur Militaria LH 36, fol. 137r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068529:0275?run=74