Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Militaria LH 36, fol. 137r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The same scan as fol. 136v (00068529:0274), where its text is given.

The machine reads it as

  1. uu
  2. puteus aliquando tit in medio operum, undique
  3. versus ipsum inclinatorum, eo consiti
  4. ignes artificiales injecti in puteum ruant
  5. ubique fiustra desaviant
  6. Mnnitionem satisfortem censebo, in quaparios decuplo
  7. hostium numero resistere possunt obsessi
  8. Transversae utiles ad evitandam cladem a malis punicis seu
  9. granatis, nam ubi plures sunt trans versae, granato illut
  10. incidente diffugiuat milites, poet post transversas latentu dum
  11. dissiluerit sed ad hoc sufficient corbes +)
  12. solant loricis infigi pali horizontales quercini, ascensum
  13. impedientes, periculum tamen est ne si trans versim verberentur
  14. sictu in plures directo) loricae iladem inferant.
  15. Dum castra in unicam tantum noctem statuuntur,
  16. sufficiet vallata fossa altitudinis pedum sex, et latitudinis
  17. 3 pedum
  18. Hodie fiunt tuguria militum ex paleis, quae melius pluviis
  19. resistunt quam alia materies
  20. si urbs obsideatur, circum vallatio fieri solet; ubi loricae
  21. altitudo exterior saltem erit 5 pedum interna sex. ima crassities
  22. saltem erit pedum 7 et in scmmitate 4 pedum, quia saltem debet
  23. esse patiens ictus Monsquetre, margo Arbel esse triumpedum, fossu
  24. uit latitudinis duarum hexapedarum, profunditatis 5 aut 6
  25. pedum, cum Erismate convenienti. Si timetur hostis, hassities
  26. ima loricae erit saltem gedum est in summitate pedum
  27. pedum 12 aut 34 additis tribus suppedaneis quorum quod libet
  28. erit trium pedum latitudinis, una cum dimidios altitudinis. Altihdi
  29. loricae uaut 10 pedum, fossa lata. 15 aut c6 pedum, pro funda
  30. 7aut 8 pedum
  31. Turcae in obsidione Caudice aliud genus loricae nos dociere
  32. ex faccis laneis et terra coustans, quod opus brevi tepore
  33. absclvitur liaet impensae non sint ex iguae
  34. erra arcursa cepitibus vestienda, si cespites desint,
  35. vimineis cratibus opas est, hoc est in terram, nali infigua
  36. tur sexto quoque pede; tum rami infertexuntur saligni
  37. et longiores optimi censentur, terra huter utramque
  38. cratem interjicitur, unde formatur lorica
  39. Fiunt etiam in locis palustribus aggreres et circumvallatione
  40. ex hamis sed fundamenta debent esse latora aliquando ad
  41. 6 aut 8 Rrexa pedas.
  42. q noveripossent subjectis rotulis, posente in foraundis suggestis tormentorum ibalteries) communiter
  43. ni simplices quibus appenderentur Moraces ictus monsquetae patien. adhibent orbes terra suffartos, quorum diameter 6 antu pedum altituto
  44. 7aut st fiunt ex palis siclignis ramis longioribus intettantis
  45. in quincuncem. digeruntur in tribus saltem ordinibus. Dicitur tert
  46. arenosa fimo inixta esse optima, eo quod durescat (a forte calx
  47. adhiberi poterit +) Incommoda multa, praesertim impletio corben
  48. tantae alticudinis. Aliae mineres anta fenestras collocantur
  49. Ad perrumpendam alam et ruinam convenientem tria suugresta
  50. sunt necessaria, et in singulis 5 aut b tormenta unicum
  51. tantum sungestum nlam mediocriter vicinam quatere posset, sed
  52. tugc deberet esse valde vicinum apici propugnaculi oppositi et pra
  53. plerea loricis altioribus tegi
  54. dumagitur tantum de disjiciendis loricis satius est id
  55. vicfieri tormentis non nimis vicins quia non tanta
  56. vi opus, et globi a vicinioribus facilius supervolant et ictus
  57. vicini nimis obliqui et ieflexioni obnoxii
  58. Nonnulli in lineis accessuum fossutam ducunt imedium, in quam
  59. derivetur aqua. Habent et accessuum lineae toricam cum sipeda
  60. interdum tolas tendant, ut hostis nesciat, quid faciant
  61. operam, et quidem tendunt in pluribus locis ad fuliend
  62. In obsidione Caudiae Turcai profundos ducebant luniculas
  63. sub fossa, et ita poterat invadi propugnacul salvis atis
  64. defendentibus; nec opus habebant vinea
  65. Vinca fit communiter liguea nempe ex tignis quorum crassities cirater
  66. sex digitorum invicem coagmentatis et copulatis ad modum portae, altitu
  67. dinis 7 aut 8 pedum, tosidemque latitud inis, removentum ab
  68. invicem 4 aut 5 pedibus, asserculi clavis affiguntur ex
  69. utraque parte, spatium interjectum terra impletur, ut si
  70. patiens ictus sclopeti Linitio cum vinea componitur ut tu
  71. sint operarii undique terra et falces comportantur, ut fiat monticulus qui
  72. hinc inde ita dividitur, ut in medio sensim fiat locus vineae collocandae, terrae
  73. e timetur. It aec materi
  74. autem in eam partem egeritur, ex qua maxi–
  75. per ipsam vineam asportatur, ita enim teguatur operari a fronte
  76. o
  77. nnsititio tormento, igne injecto. tegitur a nonnullis pellibus recertit
  78. olim Cuniculi adhibebantur aditus in urbem invenipudi
  79. causa. Suporioribus annis labe tormentis facta, vi irrumpebant
  80. obsessores; ideimque hodie fit in opentius externis minoris momenti. Sed
  81. si propugnaculum sit validius, transmittitur fossa ope vineae et
  82. cunicularius fossor admovesur, qui cuniculum non ingentem effodit,
  83. ut eo partem propaguaculi disjiciat. Huic obsepsores insident, alioque
  84. puniculo novas hostium munitiones oppugnant, ita paulatim totum
  85. capitur propugnaculum. posset Cuniculus imhoari ante vineam,
  86. Modusis estset. Effoditur puteus obliquus uttra loricam viaetectae
  87. qui descendendo sub fossa producitur, tum cunicutus recta ad faciem
  88. propugnaculi continuatur, ubi alius ducitur faciei propugnaculi paralletus
  89. ubiplures. possunt simul formari cuniculi. Etfoditur puteus nonnihuil
  90. obliquus baut pedum, exindo fit aliqua statio et alius maeterea puteus
  91. effoditur; ibi cubiculum formatur, sed ulsima porticus ad hoc cubiculum
  92. ferens sit angustior quam primae, quae ideo capaciores erant, ut
  93. commodius humus efferrebur, nonnunquam unicum tantum fit loculamentu
  94. aliquando plura. Nonnulli unicam porticum effodiunt, sed anfra-
  95. ctuosam tum loculamentum efformant. Notandum autem satius esse
  96. disponere loculamenta pulveris porii in longum in uno eodemque
  97. loculamento, quam pluces habere ramos, eo quod fere impossibile
  98. sit efficere ut simul iguem concipiant (+ imo ope fuins divisii
  99. plures, si omnes simul ignera intiue scintillam seu materia
  100. gliscentem pulveri intingant: Loculamentum fit paulo maius
  101. quam ut tantum contineat doliola et dum plua disponuntur oliola
  102. aperiantur singula alicubi, sic totus simul pulvis accetditur obstiinitur
  103. deuique ingressus lapidibus relica tantum botulo pulveris pytii, est
  104. autem botulus, sacculus oblongus pulvere pytio eximio plenus.
  105. De ville ait effici posse ut ruinae in partem determinatum
  106. decidant, si scilicet ex ea parte relinquatur vacuum locutamentum,
  107. dicit enim experientia compertum, pulverem pistium eo maximi
  108. Nonnulli volunt etiam fossam aqua plenam transmitri
  109. vim convertere
  110. posse sub ipsa aqua modo cuniculus sit valde profundus. deberet
  111. ergo fieri pateus profundior extra loricam vici tectae. Cuniculus autem
  112. continuo antlis exhaurietur, si profundior sit volunt quidam
  113. aquam non penetraeturam in caniculum. sed puto maximum subesse
  114. Occupata praetentara seu opere externo vallum
  115. periculum
  116. ajus quippe primario humilius tecto muniendum est, alioqui
  117. igne et globis pyriis desaevient ob sessi
  118. pali seu vacerrae in vallo sublorica horjuutal ter infixi
  119. Scalas longius removent, et ascensum difficilem reddunt,
  120. vacerrae item quae saeperfiunt in crepidinibus non sunt inutiles
  121. quia non sine fragore perrumpi possunt, promumalia item et
  122. speculae item jaculatoriae in castellis, maceria supra murum excilata
  123. quae in aciumtntes decidit. furcae, harpagones, nc quibus scalae a
  124. contra insititium Tormentum Petarde, haec observanda, paua
  125. muris removentur
  126. vel cpspitibus vel ad duos ant trus pedes terra pinguiore, alii vellent
  127. cissimi sint aditus in singulis 4 aut 5 portae aut clathra, arrectarii
  128. portes, catarihactae seu clates ferreadendua aut lignen sed ferro armata
  129. Han catatrhacta inseritur cavitali lapidis retinetum rudenti axi in
  130. pertrochio anrexo in superioribus equae attolli non possit nisi eodem axe
  131. ut dimittatur, amputatur rudens. Orgemum itam vocant
  132. ingentes trabes pariter annexas quae separatim docidunt, ita
  133. ut etiam si unius casum prohibeas, aliaetamen perpendicularile,
  134. cadent (a similutidine oryani pnemmitici) Deminus de ville
  135. nonnulla affertartificia, quibus cataracta ita aptatur, ut insililio
  136. tormento perrumpi non possint fores, quius decidat. quod facilliia
  137. est, sinempe Rudens pluribus spiris circa fores cirum ducatur, non
  138. poterunt dissilire fores quin alicubi tudenslatarractam sustinens
  139. incidatur Aliam item profert Machinam, necuae Murum rotulis
  140. impositum, qui licet gravissimus ope denticulatarum rotarum
  141. moveri potest, et singulis noctibus p postibus admoveri. item
  142. ex speculis jaculatoriis dejecti saxa irgentia petardam
  143. perfriagere possunt et disjicere.
  144. Ubi hostiam tormenta habemus, nec auferic possumus solent
  145. lavi chalybei identidem incisi in lumina adigi, frangique ut nihil
  146. restet, quo exellantur, possunt tamen denique evelli aut terebella
  147. tegere crate crassiori, aut laminis ferreis tennibus. Ut tegatur persorari, unde nonnulli malunt adigere silices si intra fossam prae–
  148. contra tormenta bellica indigebit lorica aut vallo
  149. si fossa sit plena et aqua derivari nonpossit; imiplenda est fascibus
  150. et terra, pass suxis praegrandibus onerantur, ut mergantur, fit igat
  151. Hager satis latus, qui vineai et loricae sit capat. Hic aguor multa
  152. terra ineratur, quo operatisigipossint, t formiari lorica. inde
  153. fit vinea, ut paulo aute, nis.
  154. quid la periculosior, quia extent supra aqua
  155. vel alis dis supra dictus
  156. pitaretur melius foret; posset idem tormentum bellicum triplici
  157. rodula pulvens purii impleri, et explodi ore interram inverso
  158. ed haec supponunt tempus sufficiens concedi ab hostibus. Pariter
  159. intra os formenti inseritur obturamentum ligncum undique
  160. clavis ferreis instructum, vel cuncus globum Detinens ut facile
  161. emilti non possit, prima explosione tormentum disrumpitur
  162. vidam rates adhibere volunt, ex trrebibus simul junctis, sed verendum
  163. ponnulli sugsgestoium loricos des batteries ex saccis laneis compenda
  164. ensent asseruntque globum tribus perrumperdit esse imparem. Turca eos
  165. adhibent, terramque immiscent, quod opus brevi absol vit
  166. Turcae in landiensi obsidione lineas accessuum recta ad vurbem duveda
  167. quaeidentidem saltem tectae erant, tum alias multiis cortinis paralla
  168. los duerbant. Non dubito quia si fascibus vimineis tegerentur, et
  169. sacci anei immiserentur et togerentur lapidibus, saltem in aliquo
  170. distantia tormento bellico resisterent. At s Certe Musque t
  171. ictum refanderent, quod in lineis accessuum sufficit
  172. Asserunt nonnulli duas culcitras lineas ita suspensas ut aliquo
  173. spati inter utrumque restet, resistere glandi plumbea
  174. Adhibent et in ducendis lineis accesuum Pluteos smuntalets)
  175. ossent fieri ex duobus asserculis, relicto spatio interutrum gassere
  176. quod terra impleotu
  177. tes possent et achitem sacii lanei vel capsae terra pienae
  178. Ailii adhibent pluteos ligneos coopertos rudentibus seu funibnariti
  179. ne viul onere peptimantur. Lorica vinaae fieci posset corbibus

Cite

Leibniz-Handschriften zur Militaria LH 36, fol. 137r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068529:0275?run=74