Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 3v
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 4r); this page is its left half.
The machine reads it as
- avendum est ne analogus abutamur, possunt
- amen egregiei servire ad faciendas praedictiones
- ductiones, et ex inductionibus pd condendos
- aphorismos de his etiam quae nondum experti
- sumus quorum auxilio de his etiam quae nondum
- experti sumus, praedictiones instituamus.
- quod etiam ad causas investigandas utile est, semper
- enim facilius est causam investigare phaenomeni
- quod pluribus commune est; perinde ac facilius
- est cryptographemata solvere, si plures literas f occultato e
- secundum eandem clavem erculte scriptas sensu scriptas
- nanciscamur. Deinde causa in uno subjecto
- facilius investigatur quam in altero; quod anatomici
- diversa animalia secantes, experiuntur
- Superest Methodus certa ratiocinandi
- ab experimentis ad causas, quam ego maxime
- colendam censeo; et majore quam hactemus factum
- est cura. Plerumque enim homines sibi satis factum contenti sunt
- ptant analogiis, quia imaginationem afficiunt,
- cum tamen menti non illustrent, hec non
- satisfaciant. Vera autem methodus ab experimentis
- ratiocinandi in eo consistit, ut cujus libet qualitatis
- a phanomeni investigemus rationem seu
- formalem seu causam proximan phaenomenon
- qu unumquodque resolvamus in omnes suas
- circumstantias, sive singularia considerando
- separatim, colorem, odorem, saporem,, calorem
- frigus, et qualitates tactiles, at denique attributa
- communia magnitudinem figuram motum.
- quod si jam cujusque horum attributorum per se
- causam invenerimus vel unam, vel possibilis
- plures; habebimus utique causam phaenomen integri
- si vero fortasse cujustibet attribut alicujus
- attributorum quorundam non causam reciprocam perpetuam
- sed plur plures causas possibiles invenerimus;
- it ta has causas
- poterimus jungenda ha
- attributorum ejusdem subjecti, exoludere
- excludere illas quae huc non pertinent
- sint exempli causa duo ejusdem phaenondem
- attributa a e bn A et L. sidque i sintque
- duae ipsius A causae possibiles, nempe b et c
- duae autem ipsius L, nempe b et n et n.
- quod si jam constet causam b neque cum
- causa m neque cum causa n posse con consistere;
- causam veri necesse est causam ipsius A
- esse C. Et, si porro constet m non posse
- in neqon posse cunb neque cum c consester stare
- tunc causa ipsius B erit n. quod si non
- sit in potestate integram causarum
- possibilium enumerationem instituere;
- methodus haec exclusiva ad sum summum
- probabilis erit. Idem est si phaenomeni
- non causae sed effectus quaerantur, examinandi
- nim et singulorum attributorum effectus erunt
- + ejusdem phaenomeni.
- Methodus ratiocinandi ab
- experimentis resolvit
- phaenomenon in sua attributa
- et cujusque attributi tausa
- quaerit aq singulatim
- causas atque effectus quaerit
- singulatim
Cite
Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 3v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0006?run=74