Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 41v
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 44r); this page is its left half.
The machine reads it as
- geneatis
- Broposio gria. Matercaccum lumine ciram
- eriguo
- acta a corpore interposito, molum proxrium ha
- otubiliter
- bente non abripitur, sed aut ab eo deseritur, aut
- ipsum deserit.
- In eadem figura prima corpore ln. ex i tendente
- in m. citius quam d’annulus materiae à lumine cir
- cumactae, lintma; non est putandum corpus ln:
- hunc materiae luminosaannulum ante se propelle
- Ia enim aut totum quoque globum secum propellet
- seu celerius solito mouebit, quod est atsurdum .
- nam sic a re exiqua totum solis cursum de systema
- tis statum mutari sequeretur: aut hunc annulum
- materia a reliquis divcellet, Sed nec hoc poterit. puia
- tota materia pressione luminis connexa dicullio
- ni quantum potes resistit. (xempli gratia
- pars 0.g. reliquis partibus radii pb. connera est
- quia ob luminis pressionem pars po. innititur
- impartem g. e pars oq in partem ob. si
- ouiescerent nullus esset conatus penetrationis,
- ac proinde nec unio seu cohasio. um vero
- nihilominus aliquam duuilsionem fceri neasse
- sit, quea aliter corpus ex 1. in m. perae
- nire non potest ante aimulum lintmn. nis.
- annulum istum findat;
- minimum potest, aditu scilicet tantum sibi aperto
- non vero materia ipsa secum abrepta. Quemad
- modum si supponas, corpus ln. esse globum ferrie
- um; matercam totam egfb. esse tenacem, nec ex
- toto vel parte moveri, altamen findi posse
- fissaram autem causa findente discendente
- rursas collabi, qualis materia est pra aul gela
- materiam
- fina; Et extra magnetem applicari, qui materia
- in media licet materia Pon
- inuiolata globum ferreum moneat. ex l. in m:
- necesse erit matercam comprehensam annulo
- Lintmn. findi in partes duas, superiorem e
- inferiorem, annulum scil: superiorem lilm
- & inferiorem inmn. &t perinde esse suve glo
- tum dicas ire et 1. versus m. celicta post
- materia annuli, suve dicasmateriam annuli
- ire ex 1. intr. relido post se globo atrobia
- enim materia annuli totius fendetur ante
- seu inter L& m. B recollabetar seu cortit
- post 1
- situm sive distantiam ad alia punctamutare, et
- in relictis quae prius contigerat, in novorum viciniam
- transire.
- At vero constat omne corpus
- motum, id quod ei quod immediate contingit, seu
- radit, imprimere motum suum, sive quod idem est,
- id secum abripere conari. quod tum generaliter de-
- monstrari, tum vero innumeris phaenomenis in non expero
- mentis in omni genere corporum liquidorum solidorum
- et in omni genere motuum, rectilineorum aut curvi–
- lineorum firmari potest. Etsi impressia illa, sit
- longe debilior, si corpus motum aliud tantum radat,
- quam si in ipsum directe feratur. Ita sentimus,
- corpus in liquido utcunque motum, tot aut partem liqui
- Etiamsi corpus in liquido motum tantum circa suum
- centrum feratur, ac proinde Liquidum circumjectum
- non nisi radat. similiter si quid feratur in Liquido
- Linea recta, facit liquid moveri, imumeris quibusdam
- lineis inse redeuntibus, quibus partes anteriores locopulsa
- locum posteriorum corpus motum sequentium, implere
- conantur. Quod sit a fieri non posset, nsi curditieos
- Linea Conalus in Linea recta contineret etiam circulares
- sed compensalo teu imsectas, ut a e est demonstra–
- tum quemadmodum omnis turvilincus continet recdileos
- sed impeditos in tangentibus, ut observavit Cartesius
- Et quemadmodum Conatus rectilineus in motu Curvilineo
- experimentis illis evincitur,
- oterogenei corporis motu privato sive Eccentri–
- cismo, inferri debere, sed quae tuto haberi
- possit pro nulla, quantum ad institutum
- Equo illuo quoque sequitur naturam
- rejicere in tangente; ita Motus i Conatus curbita
- in motu rectilineo inclusus, ostenditur experimenti
- solidi in Liquido, linea recta moti. Et vero
- quicquid etiam a veteribus aut novitiis philosophis
- circa motum in pleno possibilem dictum fueri
- mihi certe non fuit satisfacdum, neque enim a quo–
- quam erat explicatum, ac ne ab ipso quidem Carteso
- vel tactum, qua ratione corpus motum in linea
- quo modontus rectilineus possit producere conatum
- curvilineum. Ideo din mihi impossibile visum est
- corpus in Liquido circumfago linea recta ove alia
- in se non redeunte, ut serpentina aut spirali, aut
- hyperbolica vel parabolica moveri posse, nisi vac
- bile illud
- saltem intersperso admisso, donec mirat
- Theorema reperi ac demonstravi, n
- linea qualibet genere lineae quolibet, nonalus
- in omni alio lineae genere messe, qui pron
- res postulat, caeteris impeditis, sensibiles reddantur
- Ex hac autem propositione sequitur omne corpus motum
- in cincum impressionem quandam in vicina pro-
- pagare, eaque si possit secum abripere conari.
- Hnc Ergo ut ad Propositionem nostram redeamu
- a necessaria in Generalia motus, excurscuncula
- redeamus, necesse est corpus quantulumcunque in massa
- uno commum motu acta, motu privato praeditum
- vicina (et haec rursus sibi vicina, in infinitum,) secum
- Cum ea ne abripi quidem possims, nisi ab ipsis, quibu antea colari, vel ideo necesse est, quia ab alia nova
- ve impressioni generali adhibita,
- fieri nerops a
- Esi hatendum sit quandam et si exiguam et
- in indensibile evanescentem perturbationem
- tatiomassae motui, a quocunque quanteliunque
- praesend.
- (quibus ostensum est, mota circa proprium centrum
- abripere conari, ac proinde motum generalem perturba
- motu conspirante (ea enim ume coraesious causa est,
- cnohaerebant, abrumpantur quod nisi vi conatui
Cite
Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 41v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0078?run=74