Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 42v
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 43r); this page is its left half.
The machine reads it as
- Ibit ergo L in eam partem, in quam minorem
- resistentiam sentit, de in quam ab altera magis
- resistente repellitur, id est versus centrum d. Nimirum) lobos(:Cubos scilicet innumerabiles circa
- laterqus circulus, tum lx0. remotip a centro, tum
- ny4. propior à centro, corpus un motumeorum
- motu suo proprio perturbans repellere conatur-
- sed fortius superior inferiou. Aequilibrio ergo
- pressionis cessante, ebit corpus ln un eampar
- tem ubi pressio minor est seu versas certram.
- Ut rem distinctius tibi imagineris, ita cogita
- corpus ln: in annulo solido inter circulos. seu
- potius superficies Sphaericas: ) Xors. ny4
- n. comprehenso positum, ob proprium suum
- motum annulo resistere, nec ab eo ita abripi
- ut abriperetur si nullum proprium motum
- haberet. per dicta prop. 9. sequitur ergolucta
- inter corpus ln. annulum dictum. Ut taceam
- pressionem scu perturbationem in annulos conti-
- quos superiores inferioresque propapari. Sed fortior inpresio) ex tubo longissimo, protrusue, unde etiam
- erit al annuli parte superioce premente in li
- dimidiam partem corporis superiorem seu ab annula
- Exorliusm, quam a parte inferiore premente
- in in dimidiam partem corporis inferiorem, sed
- ab annulo jusm hygtn. quod ita demonstra,
- tur; annulus superior laorliusm tumfortius no
- vetur quam inferior iusmnyqtn. estenim
- remotior a centro tum vero major ent. Nam
- annulus solidus totus Ixorlnygtn. duploalti
- annulo solido iusmayatn. est plus quam duplo
- major ut ex Geometria constat (: sphaera
- enim crescunt non in eadem sed triplicata
- ratione dcametrorum:) ergo annulus solidus
- laorsliusm est plus quam aequalis annulo so
- do jusmnygtn. Seu major (. nam si aequalis esset
- totum ex duobus annulis aequalibus, la orsuliusm
- e jusmnygen compositum, id est annulus
- Ixorlnygtn. alterius annuli jusmnyqtn
- duplum foret contra id quod diximus.) Ergo
- pars superior corporis turbantis Ln. nempe l
- e cum fortiore seu velociis mota, & cum majo
- re materiae parte luctatur quam inferior in
- Exea enim sequitur alia circulatio Materiae in Meridianis,
- pariteli sraita
- su sive terrae, sive Luminis in aequatore et parallelis gra- ab omni parte solidatam, quot inea tum
- er est hac propositione, matiriam crassiorem, Luminis motu deprimi versus axem telluris,
- si ab pe telluris jam soliaatae punitate, verdus avem ire prohibeatur, ituram verus solos in meridianis
- a doctissimo Rohaultre sunt explicata. Sed
- ut taceam globulos istos esse penito suppositos aut si
- mavis supposititios nullo certe vel miumo tio confir
- matos. Et principium unde efformata dicuntur,
- proprium centrum motos, et angulis in materiam
- subtilem abrasis, in globorum formam tornatos:) esse
- penitus a ratione et harmonia rerum alienumque cui
- minime congruit infinitas motus primos propria centre
- a se invicem et a communi causa indepen-
- dentes comminisci: cum contra rationi magis consenta
- neum videatur globulos particulares et generalium mo–
- tuum, ut turbines ex duorum ventorum concurtu
- aeum
- explicandae naturae consilium
- a ianquam ut nun taream, vent genera
- liora, et suo tempore locupletius tractanda,
- non video quomddo privilegium solidi, id est difficul,
- ter divisibilis, sit fortius rejici. Hydrargyrum vesica in-
- clusum longius ego projicietur quam globus ligneus, licet soli-
- dior. Globus omnia qua tangit a se rejicit, aequali ergo
- vi; jam in ipsis rejiciendis resistenti a nulla, est ergo reje
- ctio aequalis. Nec est cur dicamus solidum catera facilius fin.
- dere, nam non opus habet findat, dum idem L cum caetera
- aeque celeriter recedant. At corpus solidum ictum im–
- pressum fortius excipit? Error est sumtus ab experimentis
- crassiusculis, ad intima rerum male applicatis. Nam idea
- longius plumbum quam lignum projicitur, quia omne diutu
- resistens potentiae cuidam continue reparatae, continud.
- tosque diu conatus excipiens, omnium conatuum aggregato
- rationem deduco, cur Refractio in medio densiore
- fiat ad perpendicularem, ut suo loco demoostendam
- At vero solidum ejismodi, ut globulis Cartesiand
- nihil resistit motui telluris rejicienti, est enim ad omnem
- motum indifferens. Sed quod rationibus ou Sed ponamus
- globulos rejici, cur non et globe majores corporaque soli-
- da sensibilia eodem mt rejiciuntur a tellure circulam
- cum contrarium experiamur. At inquies, rejici non
- posse ob aeris incumbentis pondus. Ergo non seipso
- sed aere sustentato ponderabunt, ac proinde Tabula
- lignea aequi ponderabit plumbeae aeque latae; seqece
- tur etiam fapillos a tellure rejectum iri, si
- Recipienti exhausto immittantur,ubi aer
- non incumbit. Tobbius ut Cartesi; cogitata in terpolis
- turus, animadversis hc difficultatibus ita medem
- voluit: Globum terrae rejicere.
- recte. Solidiora aut crassiora magis
- su: crassiora ergo a tenuioribus deprimi-
- ratio reddenda est, cur crassiora difficilius rejiciantur,
- certum contra enim omnia ab eadem vi aequaliter ove
- possum rejici possunt, tam tenuia quam crassa, nisi
- sit in ipsis diversitatis resistentia, cujus ratio
- in primis naturae principiis nulla apparet. At cir
- nifestum est, den a rejectione raTelluris,
- nunquam explicabitur Motus materiae in meridianis
- at ex cujus gratia Cartesius ad supposititia quaedam
- confugere coactus, qui cum tamen ut Magneti satis
- laceret. Cum contra ex Luminis motu, sine ulla
- Hypothesi, ed omnia Magnetis phaenomena
- manifesta claritate consequantur. Denique Cartesius
- peculiaria pro Gravitate, pro Magnete pro Elaterio
- Hnprothesi opus est umo nulla. Superest Ergo ut
- difficultati latisfaciam, quae scilicet eos premit, qui a mo-
- vitatem repetunt, ostendamque unde in tanta Paralletorum
- maequalitate, aequalitas Gravitatis oriatur. Hoc Gravitate
- ad Rejectionem Tellaris relata, impossitu
- duminis advocata nihil manifectius. estens
- cros
Cite
Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 42v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0080?run=74