Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 57v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 48r); this page is its left half.

The machine reads it as

1. Propositio 3+. Lamen ita gereratum ut prop. 52
2. exposiimus, calefacit eum locum in quo cretico,
3. ribus radiis concurrit.
4. prop 35 Frigus sola caloris defectu explicari potest.
5. Tumen fitcum corpus comppressum disploditur.
6. ergo materia medii qua tanto rarior erat
7. quanto corpus in ea fuerat compressius, tantum
8. dem condensatur, quare ubi plurimum luminis
9. colligitur, major estdensitas seu fortion motus
10. Jam ubi fortioc motus, indemateria hetero,
11. genea repellitur, perprop. Serem ergo
12. quantum fieri potest ex loco dato expelli, ac
13. proinde rarefieri Geudilatari necesse est ut
14. materiae densiori, seu fortuus mota, minus an
15. plurim. Cum enim ostensum sit radium lucis esse
16. gastiarum obijccatur. Sed notandum est, etsi
17. hac dilatatione particula aeris a seinuicem
18. remoneantur, non tamen ipsas particulas aeris
19. rarefieri, ita enim angustias inter ceptas
20. rursus complerent sed potias si expelli non point
21. comprimi. EAt ergo in calore aeris earitas
22. intoto, compressio inpantibus; aer ergo inter
23. spersos cuius antea partes in materia rarioce
24. propius ad se inuicem accesserant de Elaterio
25. suo se magis explicauerant nunc in densiore
26. e comprimuntur, et a se invicem disiciuntur
27. densum enim aditus angustos si potest reddit
28. lavos. Lueod ergo dicitur caloce aerem rare
29. fieri, id ita intelligendum est ejus partes ase
30. inuicem remoueri; ac proinde totum majus
31. quam ante spatium occupare etsi partiailae aeris
32. reuera potius complimantur.
33. Propositio 35. (am lumen minus est, aer ipse
34. firgefacit.
35. Hac facile intelligitur ex intellecta proposi
36. tione praecedente, cuius asypraesenti contrarius
37. erat. Namlumine illo denso extindto seu aetheris
38. motu hic quam alibi fortiore cesante, cessat
39. aeris expalsio ac dilatatio, seu partium ejus à se
40. inuicem remotio, partium singularum com
41. pressio; quae omnia ad viam laecorem, lumi,
42. lucis, caloris, frigoris causas; sed nullas
43. alias existere posse earundem qualitatum
44. turam excitat, hinc . Qui proinde et frictio
45. ut fucile exicaatur Quare frictione quoque calor
46. Pabulum sibi tcasit flamma loco replendo, et discut
47. ipse redditur rarioc, seu minus fortiter movet,
48. duare ab alis lous magis fortiter motis, aut aequa
49. liter quidem, aut tardius motis, sed matercae,
50. et dictu ignis, in aispositis seu deplosioni maturis fa-
51. cile excitatur. contagium autem viciniae, dum et
52. ni densiori seufortius moto dandam concurretant
53. Igitur redit res in statum priorem. aether
54. quod si in materiam displosioni ma-
55. advectum. Loco inquam replendo, nam plamma
56. ninis utasolet fieri quoties libere agit natura,
57. in
58. Ita oservatum est a docto quodam viro flamma
59. in furnis calcariis nunc subito emori vineri, sumo
60. pensi ob aeris manis affluxum suffocalai
61. nunc rursus per vices emicantem repellere cum
62. aere fumm; ac nox iterum poenitentem, quas
63. nimium egisset, cundem arem aeres pabulum
64. revocare: illus glegantut
65. Hfoc motu autem varic
66. reddi patet; quae si motus cesst, a ille
67. qua cosasionem prop. 24 expliemmus latione
68. constergun est e rigore sccon stringuntar
69. circumjectum se distribuato, necesse est radis
70. per refractionem aut reflexionem ita collectis, ut
71. fetissimo collecto velut oneratum quim rursus
72. dispergere conatur. Hinc caloris vis, hinc
73. ignis apud nis ex radiis solaribus generatio. Contr
74. actionem materiae Elasticae displosae per spatium
75. plures distributiones in unum punctum concurrant
76. id ipsum punctum malu reddi Elasticum seu motu
77. frigus hujus motus cessatio intelligi potest.
78. Caeterum annotandum est, ex his demonstratum
79. est, has quas dixi necessario esse aliquando
80. causas, asserere non possum.
81. ut ips ultra mensuram agat ac multis sese
82. diocattombus cotrigat, ut pendulis apparet. Et
83. respirationis.
84. agitari id est corpora id est liquida
85. particularis cessat, a generali illocus
86. coorsinem corporum aprissimus supra; ea

Cite

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 57v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0110?run=74