Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 85r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.94.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 84v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. refactio quoque. Cum ergo non possit anger, calor, quin
  2. ntundem mindatur nanebit in statio priore
  3. Montra si ponamus calorem dimnui, aere condensato, liquor ascendet
  4. ultra G in T. in canna, ac proinde descendet Vase ita
  5. Ergo et corpus minatans H. ergo et baculus H1. attolleturterqu deprasso ergolaminae spachii L N. elevabitur oppositu
  6. lomina seu operentum NM. ergo plus aeris admittetur;
  7. angebitur ego calor. Ergo quantum diminuetur Calor, tan
  8. tum eo ipso angebitur, seu quod idem manebit
  9. su d umum
  10. semper idem. Sem potius continua vibratione nunc amittet nunc recushrabit statum priorem)
  11. Praxis ergo Machinao haec est Ubi primum eum calorem
  12. nactus es, quem desideras, quemque conservari cupis, tum
  13. alimento igniss ap praebito, tum apertura constituta,
  14. baculum ei aperturae, quam tunc habes, alliga seu laminae
  15. ed in statu positae alliga. Quia enim baculus pluribus uncis
  16. sibi supposits constare potest, et laminae brachium operculoAm.
  17. oppositum LN agnulos habet, potes quem velis uncum baculi
  18. in quem vis annulund, Laminae immittere. Et quanto majoi apertura est
  19. tanto quoque inferior baculiunque annulo laminae innectetur
  20. inseretur
  21. Notandum quoque est plurima hic contemperari posse. Nam
  22. quanto amplius est vas DF. tanto minus ascendit in eo liquor
  23. ex canna depressus, quippe se per tolam vasis amplitudinem diffin-
  24. dens. Ergo eo casu q debet baculus HI innecti parti laminae ad
  25. centrius N. propiori ita enim exigua elevatione vel depressione,
  26. plurimum Operculi aperiet vel clandet, contra quanto si
  27. vas est angustius, baculus innectetur parti laminae magis qa
  28. N. remotae seu
  29. L
  30. og
  31. craspities quoque vasis A et lon-
  32. BC, et magnitudo Registri atque
  33. operculi, distantiaque operculi M. a centro N. Quae omniava
  34. moint effectum variant) justa proportione (opsa experien-
  35. tiamue de terminanda) caeteris accommodari debent. Quanto
  36. enim major est inclinatio Cannae BC. tanto minor opus est
  37. altitudone mencurii etiam cufimi infimi; percurus in infi-
  38. mum locum U. subsidentis. Nam Mercurius ungo liquor in vase DE cunqu maxime subsidens
  39. nunquam infra horizontem liquoris in canna ulcunque maxime
  40. ascendentis descendere debet. Nota quoque esse debet
  41. capacitas vas A et Vasis DE in udine comparatione ad
  42. capacitatem cannae; Ut quantitas aeris aut liquoris intrantis
  43. in cannam aut ex ea exeuntis in calculum venire possit.
  44. Sed et ad summam exactitudinem opus est ut c aer,
  45. in canna eundem caloris gradum percipiat, quem aer
  46. in Ampulla A. alioqui rarefactio aeris in canna non
  47. determiniabit exacte calorem aeris in ampulla; Denique
  48. vel
  49. ea proportio danda est, ut quando exempli causa duplicatur (triplicatur) calor
  50. ascentio quoque corporis H. seu baculi HI, ac proinde angulus M NP.
  51. aperturae operculi, atque ita sector aeris admissi, duplicetur aut
  52. triplicetur
  53. Et poterunt subdivisiones fieri tanto, accura-
  54. tiores quanto foramen N P. Operculum NM. sunt longiora
  55. No
  56. ( donec scilice signis ita debilis de venerit
  57. ut ne maxima quidemapertura data
  58. gradum atoric desideratum onrequeat.,
  59. Haec in summae hanoris nostri Ratio
  60. est: sed in quo exacte sed in praxi
  61. circa proportiones partium inter
  62. se recte contempliandas nulla consi
  63. multiplici consideratione opuse
  64. quam alias cum imperi obsoaculis
  65. remedisque fus exponam.)
  66. () posret
  67. N postet et Tale artificum adhiberi ut
  68. pe occlusio semel facta maneat, etsi rede-
  69. scendat liquor in vase, cun corpore baculo
  70. et itc angeri possit non vero minua tur
  71. nisi quando descendit infra gradum
  72. datum.
  73. momenit
  74. sordem
  75. 0
  76. Haec abservad magni
  77. q a drebilio
  78. in mentem veniti
  79. fangulo comprehensus.
  80. Etiam ignis lampadum mirarum mutavum
  81. capax ab ipsa anni tempestate
  82. ab
  83. aerus statu, qui crassor tampides facit
  84. copiosius mereo, ut in hoie lampndem
  85. vitalem hyeme. Ut ergo, hocc quod
  86. in ordinem redigati res rhum
  87. regi pt, tum aeris admissi, tum blei
  88. tum vero fortasse rectius, ellichui
  89. inclinave.

Cite

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 85r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0165?run=74