Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 109v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.95.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 110r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. aere interno cmp dilatato externus
  2. eum introrsum pellet; utrumque fiet donec
  3. eousque donec atitd tensio compressiove
  4. seu status aeris interni reductus sit ad statum
  5. aeris ordinarii seu externi. Nec referet Tubu
  6. quo in situ recto, an perpendiculari, hori zontali
  7. an inclinato tubus statuatur. Ratio manifesta
  8. etiam
  9. est ex dictis. Nec referet quanta sit altitudo
  10. Mercurii, dummodo sit minor pollicibus dictis, 27, (30)
  11. idem enim eveniet, sive unius p duorum triumve
  12. sive viginti po decem aut viginti pollicum
  13. sit Mercurius, dimmodo ille pol altitudinquae aeri
  14. externo aequiponderare potest, non ascendatur
  15. Experim. VII. Si si Tibus per Mercurium
  16. Ex dictis sequitur etiam praxis construendi Instrumenti
  17. inclinationum, cujus ope scilicet sine calculo ac di
  18. mensuratione ex aspectu disci possit, quis sit angulus
  19. quanta
  20. inclinationis; et quis quaevis inclinati in compari
  21. si recto comparetur. Communis Baroscopium
  22. conc hoc tantum habet sundatur Tu Inseratur
  23. Mercurius in Tubum utrinque clausum sumatur
  24. Tubus ab implendus aere dilatato, et utrinque clandendus
  25. quod ita commode fiet si ad sum lampadem summe
  26. Calefiat ratius claudatur, dummodo ea sit
  27. vitri fortitudo ut ab aeris externi compressione
  28. non rumpatur si ruplurae metus est aer non
  29. nimis calefiat. potest instrumentum fieri aere
  30. non dilatato, sed ita major plus mercurii
  31. adhibendum est, quod tubi usum reddit incommo-
  32. diorem. Tubus quanto longioi est tanto accuratius
  33. subdividi potest, tantoque plus Mercurii est
  34. adhibendum etsi usue aque commodus n Instrumentum
  35. ita fe fiat minus portatile. Instrmento Mercurius
  36. instrumento inserendus est antequam claudatur, cd
  37. percuri po Instrumento erecto Mercurius insummitale Tubi A positus
  38. Ast aerem subjectum, com-
  39. primet, qui cum parum resistat, est enim dilatatus
  40. ac proinde facile fert compressionem; ideo
  41. Mercurius pene descendet ad fandum usque b seiusue ad e
  42. Tubo. quo istu
  43. Noletur maximius Mircdrii descenisus pervenit. atetur
  44. is repraesentat situm machinae perpendicularem; noletur
  45. descensus ejus minimus, seu locus summus, in quex qua descendere
  46. incipit it idem est cum altitudine Mercurii Tubi a.
  47. Notetur seu in quem pedit o Tubo Horizontaliter
  48. posito, non scilicet perveniet usue ad a. etsi primo
  49. cere
  50. delapsus sit ex a. quia cum purgatus non fuerit, ideo
  51. ut descendere possit aerem ex substantia su corpore
  52. suo exprimet dilatabitque, qui non redibit i facile
  53. in Mercurium ac proinde Mercurius non ascendet; usque
  54. spatium hoc aere plenum semper aere
  55. in pleo
  56. posito non dilatatus neque compressus imprimet spatium af
  57. inter Mercurium ccdd et summitatem a. Nota ergo
  58. r Tubi Horizontalis erit F. Adhibito quadrante
  59. jam
  60. l.90
  61. perpendiculariter
  62. exhausto
  63. aquam
  64. ut in Recipiente Magdeburgico aerem
  65. aguta
  66. un
  67. esta
  68. onso
  69. Mercuriumque ex Tubo descendere videmus,
  70. quippe aeris dilatati pressione eum
  71. minus sustinente

Cite

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 109v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0214?run=74