Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 115r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.92.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 116v); this page is its right half.
The machine reads it as
- locum aere communi exhaustum depreheusa, et
- in aere libero pressionem a cylindio aeris crassi ortam
- longe superante
- Veteres cum observarent aquam ex vase pleno angusti oris non
- adhuc
- item
- quoque
- sequi embolum ascendentem; follem foramine carentem magna licet vi
- adhibita non posse aperiri, ventosa chirgefact ius er cari
- id ajebant fieri ob fugam vacui, quod natura abhorreat.
- Nam embolo ascendente si 4 aqua non sequeretur, mansuram intra
- embolum et aquam locum vacuum. Sed Galilaens didicit ab Hydrantis
- italis hanc naturae resistentiam posse vinci a pondere
- aquae altitudinis circiter 35 pedum sive aquam in antliis cospirantibus
- dudum
- ultra hanc attitudinem elevari non posse, quod etiam in fodinis, experti
- sunt Germani. postea Torricellius pro pondere 35 pedum aquae invenit
- nostri
- pondus 27 pollicum Mercurii Hydrargyri cujus altitudo tanto minor
- sufficit, quanto ipsum est aqua ponderosius unde judicavit
- Totricellius pondus aeris externi circumfusi et in locum aere vacuum habelattem Hrdra
- sentitur
- tota sua vi intrare nitentis causam esse difficultatis quae situr in embolis
- quippe–
- extrahendis, et exaltationis aquae, quae non tam attrahitur, quam ab aere
- incumbente sursum premitur. Et hocates eris pondus aeris telluri
- exprimitur
- incumbentis aequari circiter ponderi
- aqua
- aut 27 pollicles
- pondus aquae, si 35 estis pedes superficiem globi telluris M, Hydrarggri
- aquae
- globum telluris tegerent. Cumque hinc sequeretur in altissimis
- montibus minorem debere essa altitudinem, Mercurii in Tubo Torricelliani
- quia aercintra montem possti cum pondus detrahendum este
- suspensi, hoc expertus pascatias verum deprehendit. Et jam pro indubi
- dato habuit, i praecise pondere 35 pedum aquae basin latitudini follis
- 4
- aut ninimae ex duabus L pund aperini posse follem ctausum, aut
- mot
- strahi posse divelli posse duas labulas politas sibi impositas, pondere
- cyli quod aequivaleat cylindro 35 pedum aquae, bagis vero seu
- altitudinis
- crassitiei tantae quanta est latitudo follis, aut tabulae minoris avellendae
- Verum haec licet pulchre conclusa viderentur, turbarunt Experi
- menta posterora nam Brounckerus in Anglia observavit aliquando
- Mercurium ab aere jam purgatum ad 70 et ultra pollices in aere
- leviter tanten concusso tubo facile decidisse manente tantum communi 27 pollicum altitudine
- libero suspensum mansisse. Hugenius quoque notavit, aquam quod aqua
- aere purgata
- ex vase exhauriri possit ope siphonis inbersi bicruri, cicet durante vidit aquam aere
- eflux effluxu aer ex Recipiente Magdeburgico extraheretur, tubulo vitreo
- atum tamen exhausto prope omni aere ratio quae secundum Torricellianas nacuo
- aquam fatigr
- nati de prehendit Volderus marmora duo bene polita sevoque Caut partem
- terratharere, et ut avella a eosu
- bi eson ed
- FNam tubum
- qui unum
- aperi
- guro imple-
- vit, et inver
- tit, quo facto
- non obssapertus et
- uga
- vacuiercurium
- essluere e
- fluere
- ex tubo no
- p
- obstante
- curiu
- onem
- exceptis
- 27 pollicib
- qui in eoc
- tubo suspensi
- manent
- locum supra
- se vacuum
- relinquen
- tes quan
- tum sensu
- judicar
- potest
- rlinquen
- tes
- etiam
- Gerickius quod
- purgatam in
- icet partim
- e
- exrremitatibu
- unamaquae
- alterdtiomi
Cite
Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 115r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0225?run=74