Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 117r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
The machine reads it as
- pro pressione aeris contrn Funiculum
- irca naturam aeris du disceptatum est inter hactenus inter Patres
- Societatis, Teanuscum bena Albimes doctos e societate Torricellium
- Pascalium, Gerickium et Boylium ab una; parte, et doctos quosiam
- e societate jesu Viros, quibus astipulantur Franciscus Linus et Thomas
- Albius ab altera parte. Illi statuunt aerem habere vim sese
- quam vocant Elasticam
- dilatandi quantum possit, his contra videtur aerem habere
- vim sese contrahendi instar funiculi segechorda tensae. et
- intra vastuaccurate clausum suspenso,
- ideo Mercurium AB in tubo CBr ad alsitudinem 27 et ultra pollicum
- in vase cantenti
- suspensum teneri putant illi a vi aeris etestica in Descententi
- elastica; hi ab aeris cA intra tubum residui funiculo. ponamus
- Mercuriia
- corciter prope
- totum tubum CAB fuisse Mercurio plenum, et digito remoro partendi
- effluente in vasis DE capacitatem, partem tube CA reman
- parte
- sisse aere prope vacuam; dicent illi qui Elastrum defendunt,
- ideo Quae diversitas maxime quparet in explicando experimento
- Torricelliano. Tuibus CB clausus inc apertus in A. impleatur
- Mercurio deinde invertatur, effluet pars Mercurii, residuaque tantum
- manebit pars ejus AB altitudinis plus minus 27 pollicum, et
- pars tubi CA manebit aere itaa propemodum vacua
- Tubus hoc modo inversus cum Mercurio in eo suspenso, suspendatur
- intra alium tubum vel vas DE a, idque jam
- accuratissime claudatur, qui vim Elasticam defendunt, statuent
- aerem DE elastro suo se dilatare conantem Mercur conari Mercurium
- AB. intra tubum AA pellere idque facturum esse nisi pondus Mercuri
- supra
- 27 pollicum Mercurii cum ejus elastro esset in aequilibrio. Contra
- autores funiculi dicent Mercurium effluere conantem secum extendere
- aerem quantulumcunque inclusum intra tubum residuum CA, et omnino
- effluxurum esse nisi a funiculo aeris velut pondus a chordatensa,
- retineretur. Verum in Hypothesi funiculi reddenda est ratio
- determinatae altitudinis Mercurii, quae in Hypothesi Elastri est manifesta
- imo in Hypothesi funiculi determinata hujus modi altitudo servari non potest,
- nam aeris in e Mercurio vel intratubum et Mercurium
- l
- latentis provaria tubi superficie concava (quae capacitati minime
- proportionalis est) varia esse potest quantitas; et ita effici poterit
- ut aer tantillus intra CA residuus duplo fiat dilatatior, unde duplo
- pondere dilatante, seu duplicilMercurii altitudine opus esset. Accedit
- quod diversi liquores, servant altitudinem ponderibus recipirae proportiona
- in tube
- cum tamen ratione aeris contenti variare debeant. Itaque licet tita
- aliquem in tubo superesse non sit negandum tantillantamen ejus quantitate adoportet
- majoris minorisque ejus dilatationis rationem haberi non sit opus, unde faniculus locum habere
- non potest, idqu quod imposterum habendum erit pro demonstrato
- tet simelarum
- in uno casu quam
- in alio
- et ex ipsa societate
- agnitum est a chalesio
- viro maxime inqu
- uno et judicioso
Cite
Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 117r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0229?run=74