Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Nachträge LH 37, 7, fol. 5r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.98.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

  1. cognitionem nostram praesentem comparare soleo
  2. cum amplissima quadam Caberna mercium plurimarum
  3. ac diversissimarum, quae per negligentiam Domini ordine atque
  4. inventario destituatur. Cer tum sane est, nostro praesertim
  5. seculo magnum nos habere doctrinae solidioris apparatum, sed
  6. ita per homines et perlibros dispersum, ut neque noscere satis facul.
  7. tates nostras, neque iis uti possimus. Cum igitur maxima sit
  8. eem ipdicis et Repertorii, mehitilitas Duo autem
  9. genera sunt Repertoriorum, alia enim Alphabetico ordine disponuntur
  10. alia reali, utraque suos habent usus, sed illa potissimum ad utendum
  11. jam cognitis, atque haec vero magis ad ponoeria scientiae proferenda,
  12. rerumque analogias et causas intelligendas.
  13. Porro duorum generum sunt veritates utiles, aliae enim certa
  14. quadam rationis analysi inveniri possunt, ut propositiones Logicae
  15. et Metaphysicae, et Theologiae jurisprudentiaeque naturalis, et politicae
  16. e Getueciae et Mathematicae, quatenus a materiae conditione
  17. abstrahuntur. Sunt tamen et in his aliquae tam pulchrae et reconditae,
  18. ut et usui aptae ut in Aliae non nisi per observationem Historiae
  19. sive civilis sive naturalis disci confirmarique possunt, quallae sunt
  20. in Theologia nevelationes in Jurisprudentia leges arbitrio sumano
  21. constituta, Medicinae maxima tomererum natura majorque
  22. plysicae et Medicinae pars.
  23. Nos missis nunc aliis solius Historiae Naturalis
  24. rationem habetimus, cogitu abimusque qua potissimum ratione
  25. velut Tabulae quaedam observationes hominum ita digeri possint, ut
  26. omnia quasi in Tabulis quibusdam in conspectu habebantur. Nam
  27. si rerum proprietates apte intabulentur, ut analogia m apparere
  28. possint, ordinem, cognationem et harmoniam erum earum
  29. tunc uti
  30. inter se, atque adeo et originem earum et usus detegere licebit,
  31. quemadmodum enim ex Tabulis numerorum apte collocatorum
  32. pulchrae proprietates nullo negotio s eruuntur. ita
  33. si ordine collocentur numeri quadrati, statim apparet eorum
  34. differentias esse impares ordine sumtos, unde jam appares ratio
  35. Quadratos numeros sola additione construendi
  36. 0 1 4 9 16 25 36 49 64 81 100
  37. 11
  38. 13
  39. 15
  40. 17 19
  41. Et, si quis a me postulet dari sibi duos quadratos inter se proximos
  42. quorum differentia sint quadratus, statim ex Tabula ei dare possum
  43. 16 et 25 quorum differentia est 9. Similiter in natura, si aapte in
  44. Tabulas redigantur declinationes Magneticae vix dubito, quin mox
  45. inventuri simus vel causam, vel certe usum ejus maximum
  46. ad locorum longitudines inveniendas, si enim per Europam passimubique
  47. ab Astronomis obfer quotannis observaretur declinatio, collatis
  48. observationibus possemus pro quovis anno velut Meridianos catalogum
  49. conficere locorum quae eandem, habent declinationem, tum gradus
  50. varietalis pro variante longitudine et latitudine, tam vero tum
  51. tum eorum quae eandem habent longitudinem vel latitudinem, declinationes
  52. autem gradatim diversas, denique quae sit cujusque loci
  53. anuua mutatio. Quae sisatis constans observetur, ut credibile est,
  54. poterimus ex observationibus terrestribus procedere ad marinas et
  55. praesentibus declinationibus ex neariorum nauticorum collatione habitis
  56. praevidere quae dato anno dati loci futura sit declinatio, et
  57. contra ex cognita declinatione et llevatione poli aliisque circumstantiis
  58. exacte satis definire ubi terrarum mariumve simus.
  59. Ex quo uno examplo intelligi potest, quantis bonis negligentia
  60. nostra careamus, tantae enim rei constitutio certissimus unius
  61. devennii putus foret
  62. + ex quo
  63. viri docti
  64. certatim in
  65. experimenta
  66. incubuere
  67. aut ordinata
  68. =ad usum suffectura

Cite

Leibniz-Handschriften zur Nachträge LH 37, 7, fol. 5r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068536:0009?run=74