Leibniz-Handschriften zur Nachträge LH 37, 7, fol. 11v
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 12r); this page is its left half.
The machine reads it as
- gemna adeo Durui, ut inter se collisae, medum am ferro scintillas edant. Capides
- fragiles vel ob mollitiem, ut firabiles velut tophus; vel ob ninium duritiem, ut smiris
- sunt lapidum affectiones in facultate ejusque privatione positae, quidam in soli
- durecunt, nempe densi, ubi solis ardo, hamorem ex ipsis extamiens effecent siccos,
- at rari eodem solis calore exiceati adeo mollescunt, ut alii prorsus fiant imitiles ad
- aedificandum, nisi rursum madefiant, aliqui multo fraguliores, nonnili dilapsi abeant
- in terram. Sunt lapides praeter modumduri qui ob meatus strictos respuunt
- ferrum sed poliuntur tantum cum matuo confricantur, ut lapis lapidem terie. Paulo
- minus duri quidam, non tamen sunt ractabiles fero, sed eo percussi dissiliunt. Sune
- etiam nodosi, qui licet adeo duri non sint, tamen quia meatus oidinatos non habent
- ad regulam caedi nequeunt. Nodi vero ex diversae miteriae permstione, ut in stirpibus
- Lapices non ninis duri neque modosi luneis dividuntur, serra secantur, scalpuntur.
- Marmor ad muros extruendos aptius silice, tum quia tanti meutus, quanti satis
- caleis capere possint, tum quod ferro secari queat. At silici, nimis stricti meatus, et
- ferm frangitur non dividitur. Aptius etiam marmore saxum, inprimus arenarium
- quia meatus ampliores habet, minusque est durum. Mottissima saxa ad aedificam
- dum non sunt apta, eorumenim partes quas tenacitas caleis distraxit non congluti–
- Qui ex
- nantur, ideo tales inuri ad longum tempus stabiles non sunt
- succis concretis constant lapides in fornaces ardentes injecti liquescunt, fluuntque
- ob humorem qui ipsis inest. qui vrro igni ad moto dissiliunt, tantum humoris quenta
- priores non habent. Quod si is fuerit salsus vel introsus cum magnosonitu dissiliunt,
- ut interdum noster silex quem spatum nominamus. Quos ex luto genuit calor, eos
- ignis redigit in pulverem propter terrenam siccitatem. Qui ex birumine, igne consumunta
- ut agathes (+an gagates) Adamas et atrrianthus igni non cedunt, ob fortissimu
- humorem intertorem. Quia etiam saxa ex quibus vasa parantur in quibus aquae cale
- fiunt et cibi parantur consimilem ob causam ignis nec in pulverem rodigit, nec
- lique facit Possilis aliqua cadmia ex acri materia est, unde manus pedesque
- fossorum udos exedit. Astroites in aceto positus vertitur nonnilut in vibem
- et movetur quia stellae ejus sunt rarae, intermedium vero densum earum igitur meatus
- cum combiberint acetum expellunt aerem, qui lapidem commovet.
- Coticula vel ut
- quidam vocant Lapis lydins suae siccitate, laevore, nigrore examinat aurum et argen
- sum, et maxime pars ejus superior, nam, ut xheophrastus, admonet, ficcior est. Hinc
- in solis ardolibus peius experimentum, quia lapis tunc humorem exudat, quo fit
- lubricus. (os ferrum tritu acuit, utriusque detrimento
- Lapides illi potissimum
- cum cote atteruntur, succum reddunt, qui facti ex sedimine quod aqua abrasit ex
- succis et terris, ut haematites et schistos, quorum parens rubrica, aut similis coloris saxum,
- item galactites et meletites, quos parit saxum calcarium. dequo et supra.
- differunt quoque Lapides figuris quas ipsis dat locus vel causa vel materia et
- materia quidem ut in coticulus, se lapide lydio, seu co siculasnam fractus articulati oni
- ossium similis videtur, et trochitae in rotae figuram formantur
- Lapides quidam
- quasi gravidi lapillum, vel argillam vel liquorem intra se habent. Nam materiae pars
- interior ab exteriori aut calore cocta mox divititur, aut aliquo post temporis opatio
- discedit ut arefactae nucis avellanae uulleus a putamine. Si latu quod si intu
- succus vel lutum tenax vertitur etiam in lapidem. si lutum non tenax in terrum
- algillaceam, ut cernere licet in geode (+de hoc supmabi de odore lapidum) sin suecu
- tennis vel aqua liquor manet interdum, ut in entrydro, in quo ne pliniusait fluctuat
- Metalla aliaque fossilia non a mundi ortu fuise, set vulgus putat, sed generari
- ut in ovo.
- vel ex cuniculis patet, qui adeo interdum memoria huminum in angustum venere, ut aliqua
- s parte nullum aut difficilem praebeant transitum. Ferram in Ilxae metallis renasci
- proditum plumbeae tegulae aliquot post annis ita pondere aucae sunt ut aliquando propter
- Metalla ab hali
- nnmiam gravitatem eoreis permutandae essent (+ hoc nihil est +)
- tibus generari parum probabile: quantum enim halituum densario portet ut fiat argentum
- purum altitudine pedum 6c longitudine pedum viginti lasitudine dedrantis sibi
- ipsi conjunctum et continens. Opinio Chymicorum decrigine metallorum ex sulphare
- et Mercurio: Si pauca portio sulphuris quod est clarum purum, firmum, rubedinis sincerae
- cum multa argenti vivi subtilissimi portione permiscetur fit aurum. Si sulphur puram
- clarum firmum, album, cum aequa portione argentirivi miscetur fit argentum. Si firmitas
- sulphuris minor, et albedo non pura miscetur argento vivo satim firmo et puro, partim
- infirmo et impuro, fit plumbum candidum seustannum. Si eadem crassiora, alio qui ejusde–
- rationis, nsi quod sulphu firmius, sit plumbum nogrum, si sulphur impurum crassum rubedine
- sulphur fidumnlat terenum cum agtuo bivo terreno misetu aubo ivida, ex plus est sutmos sittermu) pyrites aliquis est lapis cinistacequs ex quo excoquitur sulitur. Mtund geners
- liventi majori ex parte firmum aequis portionibus jungitur argento vivocrasso, fit as;
Cite
Leibniz-Handschriften zur Nachträge LH 37, 7, fol. 11v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068536:0022?run=74