Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38, fol. 108r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.92.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 109v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. Frictio in Axe A, vocetur a. at fintio quam efficie volumus vocetur f
  2. fit autem frictio minor explinibus causis, primum quia quanto rota B major quam rotas
  3. absolvitur frictione super axe N, itaque N rotae A semi
  4. e
  5. diameter vocetur , solae verd B, b. erit frictio in N ad fuctionem quae fuisset in A
  6. eo minor arcscircuti
  7. angulus frictionis in N, ad argulum frictionis in A, recipiocus radiorum
  8. seu ut e ad. b. praeterea frictia quoque in axe N. fit minor quam esset si axis foret A in
  9. quantum circulus N est minor quam circculus radius BN est minor quam rodius. qui radius
  10. cum sit y. erit fractio eatenus ad frictionem a, ut y ad e. Has ergo duus rationes
  11. componendo erit frictio in axe N ad frictionum quae foret in a, in ratione composita
  12. et y ad e hoc est in ratione y ad b. quae multiplicata per numerum
  13. extio rotarum dobit frictionem novam totam f, entque fila faequ. A ay: b
  14. sed debet dis esse talis ut resistentia ipsius Y multiplicata per. sed y debet esse tatis
  15. ut colinder RN salis habeat firmitatis ad sustinendum cum aliis totidem quol geminis sit
  16. polindris, tantundem quantum sustinere poterat cylinder A, samt autem cylindiorum
  17. in resistentiae, ut uubi ex radiorum vel diamltiorum numerus autem cu lindiorum est r
  18. ny aeque seu y aequ e C Zn
  19. .Habemus ergo tandem.
  20. faqu. nac: bet. seu f: a:: n: Unde patet f, frictionem
  21. nunc enistentem, fore minorem, quam frictionem quae communi modo existit, si
  22. quadratum numeri rolarum minus est
  23. quam qu cubus rationis sb ad e. Hinc sinumerus rotarum
  24. sit etiam 2, (posita rota B esse rota A duplas
  25. utique quadralum ipsius 3 quod est 4. minus est quam cubus, qui est g. ae patet etiam
  26. sit 2, et ratio bld e, seu b
  27. funtiliter imo damnose pluces quam duas rotas assumtum iri; at quanto major assumatum
  28. eb minorem in axe fore frictionem ubi in meli etiam
  29. aliquo opus limite nam se si illud tamen considerandum non plane negligendum, aliquid
  30. itiam frrctionis fieri, in ipso contactu, quo axis A rotis B et C incumbit, ut in
  31. aauto mnnjorem, quanto major est rota B. seu radisus BE in pluribus enim esse punctis contirus an.
  32. apta B vel C
  33. Porsiderandum etiam est frictionem in axibus Afieri minorem, si axis sit minor modiola
  34. ita enim contactus est quasi in linea, tantum
  35. e
  36. ( sit axis immobilis , modiolus n
  37. axim autem a modiolo in linea
  38. en ducumbit, eo latior fit haec linea corporibusipsa vi magis adse accedentibus atque pene
  39. aliqua hic etumnascitur
  40. sectione modioli tantum in puncti contine
  41. stentaculorum pluralitate utilitias, quod ntmnorum eo minus singulae lineae in singulis
  42. xattingit commoditates, quae quem ad-
  43. utet sectionem apo
  44. tantibus + es ratiociuationes priores omnes mu
  45. dum et frictionis diminutio properie quidem ad eiem Machinalem, quadenus ineo consideratu
  46. linea cop actus fit erassa.
  47. Himinatio tresistentiae auctioque vorium, non spectet, quemandmodum dici non pt frictiones diminu
  48. tonem ope antuc eixunsiae factam esse, rem mecani per machinam per machinam
  49. Qois landere aliquid pertinax in morfario vescit ulu
  50. vel Deorsum nitendo ope cont ab altera ex remplate
  51. decidut Tripau
  52. si o (mobilcentr librae existente in medio), quam brachiis ipsum attollendo, qui
  53. efficere ut poute
  54. gran corpere annexo, quam eum tanta bi deprimere, ita enim possumus eum lente abtillere
  55. are ut melrus faciet ut pistillum
  56. Corpuserigeo, quam erectum inclinare. simuiter meb
  57. n ita si quid alternis ciendum motibus sic disponitur, ut cum primum quidem movetur corpus
  58. allud vicissim moveali
  59. aut elegantim dentispar
  60. aliud vi flectatur quod postmodum facultate clasticu se restituem
  61. aculas in toremmala elaborant, primum enim artifex pede sibus ectam vectem premens toreuma
  62. in gorum ducit hastulamque superiore in loco positam parilec eflectit, quae sibi mox suam reparam
  63. Eens illud ille. hum sua per vestigia
  64. versat iut accurate tornetur sic aliquid subtiliter et delicate secturus, ut serrulam recta addueas B
  65. hac enim adducta magis
  66. rectitudinem, funiculumque cytindentu versatili complicatum retra
  67. Unde videmus quae compendia
  68. educasuircum ex adverso statuito, ac medio nervo serulam allius at
  69. Aufeisacomate nascantur. Ita alternam operam nobis praestat potentiae
  70. Rectetu arcus qui se moxtrestituens illam, vicissinreducit
  71. cum plana vitra expolientes in specula, intea ipsa et lacunar
  72. acillum inflectunt qui se restituere sentans viElastica speculum valide quantum opss
  73. pus est applicat ad subjectum planum, ita ut ad artificem pressu immunem nihil alium spectet,
  74. Elasimate vet
  75. vale quid etiam continsi
  76. cap. 2. Impetus est causus motus proxima. Hinc fossam praettio cursu faciliu transsilimus
  77. hinc gravia ut in fure pendulo impetu concepto rursus assergunt. Cam Adde quod motus non est
  78. rem corjendum sit. Sic ferrae ae ausae cubiculi
  79. uam steculum urgere retruhere contoru vere
  80. ostio infixae magnetem almatum applicui (p. 14() et siquidem vaulo velocius magne
  81. repagnat motui si ceterius in
  82. tem t traherem disingebatur ab ausa, at lentius trahentem substequebatur ostium. Hinc
  83. Tenerrimus nascentis b pugis cauliculus incum
  84. si moles tanta
  85. causa motus cum in fluxu con
  86. idem corpus magis
  87. moles ita raptetur, ut aequali tempore triplum spatii conficiat quod
  88. eutem glebum diseutit fohissima marmora scindens caprificus loco modet
  89. quae linte ficut, plui maximam vim habent.
  90. majsri binopus eut. (+ sed hoc erroulum, causaque cerroris paucis nota 1) viu entus
  91. rgo et ut verba ejus sunt, erit reciproce ratio tarditatis and vebertatem, 40e est minoris
  92. in poptetur ut
  93. p. 144. Fmi est ex leuissimis lini aut Capnabini corti
  94. centrae ad maiorem icolentiam
  95. Consa maceratione et plurima
  96. Galusculis in sprvam panter
  97. conflantur quodsi dissolvatur, omnis spira non
  98. junsioe extennati particulis, in spivam contortis filum chaeret. E
  99. sili partes spira dissolvitur facta in contrarium revoluoe, quo autem laxioribus
  100. contortis funiculus ex pluribus funiculis crassiores rudente
  101. oris flectitur eo facilius villi singuli es caeters quibus implicantur extratantur
  102. colerent fumicalian
  103. et uno ab aliorum
  104. cto amalitudo spatii fuciliorem exitum proximus relinquit ex quo fit facilius
  105. filo enim ngorupto aut extracto facirior est in contrarium revolutro et
  106. autem non tagtum in contrarium saepe
  107. laxiores, paulatu
  108. pe et Flius pill fit anreu
  109. olliqua fita facilius extraruntur; su
  110. revolvit spivus, sed vu educit, oritures
  111. oe suti pra

Cite

Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38, fol. 108r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068537:0215?run=74