Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4, fol. 43r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
The machine reads it as
- eectante Reciprentum Magoesuru estum excmplo pubamipotest.
- vod ut clarius pateat
- chectumce combinatione Recipientis Magdeburgici X Sclo
- Peti ventanei, ostendi potest. Cum enim ex corporibus
- quae supere sensibilibus nullum sit ae quae capere
- et tractare possumus nullum est aere subtilius,
- et ex Violentio Actionibus Vehementibus a gravitate
- non pendentibus nulla sit tum efficacior, ium nobisniam
- manifestior iis quae aeris ope exercentur. Nam
- tranc solam sumtis principiis suis producere est
- in nostra poteota iisque claris, primis primis sim-
- plicibus et immediatis, id est ipso aere sine ullo
- alio addito ubilibet et quando libet prodlucere,
- administrationem ejus observare, et omnia ejus
- phaenomena clare distincteque explicare possumus
- quod neque in pulvere pyrio, neque in chorda aut arcu
- tensis perinde praestari potest, ubi effectum quidem
- sentimus, sed modum atque administrationem non sentimus, cocet
- sed conjecturis variis uti possumus; neque etiam in po-
- restate nostra est Materiom quandam univerbatem sumere,
- unde quovis loci et tempore parare possimus chordas
- tensas aut arcu tensos, aut pulverem pyrium sed
- praeparatis a natura materiis, usque variis necdum ad
- communem aliquam causam reductis utendum est
- Unde qui phaenumena naturae similitudine pulveris pyrii
- explat aut arcus chordaeque tensae explicat, ut solent
- passim viri docti, is nondum ad nechanicam clarita.
- tem ea reduxisse censendus est. cum praesertim diffi-
- cilior hic sit similitudinis applicatio neque enim facile
- apparet quemodo in rerum natura ubique productae
- ossint chordae tensae aut pulvis
- omnia diffusus est, et manifeste in corpora omnia
- agit facile intelligi potest, sola similitudine vitri,
- simplicissimi artificialium in fonnace fluentis, quomodo
- Tellus nostra ab aetheris motu in innumera bullarum
- aut aliorum vasorum subtilium genera, aere vai
- subtilitate laterum, figura, et capacitate variantia,
- et aerem variis copiae gradibus intercipientia, et aetherem
- proportione excludentia aut contra um aere
- magis destituta, atque aethere repletiora, fusa con-
- quadam fusione conflata; distincta dissipataque esse
- intelligi possit, imo debent forsan necessario debeat
- Idque tanto magis, quoniam ipsa illa reactio vis chor-
- darum tensarum, aut liquorum pulverumque reagentium
- ex aeris exhausti et compressi ope explicari potest;
- si s uun contra vis aeris exhaustiet compressi ex
- Bordis tensis, aut pulvere prrio, vel acido et alcali tam
- commode explicari profecto non potest. Cur enim ressubtiles
- et simplices, per crastes et compositas fieri dicamus 2 contra
- (Subtiliter conglomerabila
- B inaginemur hobis in hac tam fari varia telluris
- partium fusione innumera vasa tenuia in longum ducta
- seu fiamenta qualia etiam in operationibus vitrariis flexilia utique et elastica, et in duros nec rumpendos facile nodus
- prid acuntur, necessario oriri debuisse, facile in cognemus
- cogitatumque ea silamenta tensa mox aesi dimissa resilire
- debere, ob aerem inclusum distensione rarefactum, ac proinde
- aetherem nimia copia intrantem, atque inde quicquid in natura
- corporum velit netile est ac tenax derivari posse.
- verba Hypothesdum seu theoriam
- non sunt inferenda narrationi
- papenmentorum
- vel communem vel minus vulgarem passim a chymitis
- variis modis confectum
- (posum enim arcu tenso chordave utuntur, tobbius
- et Honoratus Fabri Q et pulvere pyrio sylvius
- Willisius gra alisve reactionibus vulgaribus
- ad explicandas sensibilioribus ad explrcandas
- a se suppositas insensibiles, sylvius, Woillitius
- Tachenius, quales sunt acidorum et alcaliza-
- torum ad explicandas a se suppositas in-
- sensibiles, Sylvius, Willisius, Tachenius; Graesius
- a sole inprimu
- seu lice calorea
- sta culoreque coelessi, orte
- cui propria irculatione obtititur
- saepen
Cite
Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4, fol. 43r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068606:0085?run=74