Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4, fol. 162r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.95.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 163v); this page is its right half.
The machine reads it as
- M. (P. per Thermom. Barometr. Hygro metr. pars scheda 2
- .10 Motore i imperceptibili, perpetuo, forti, nihil
- commodius reperio quam aerem compressum fortiter, r
- in spatio exiguo, et postea superveniente calore ad huc dilatatum.
- Nam si rarefacl aer communis calore rarefactus spatium novum quaerit
- quid faciet compressus. Nimirum ita arbitror aerem eadem vim
- ejadem caloris pro portione suae densitatis suscipere. Ita si in vila
- subo sit aer rarefectus, aut ad tum maxime rarefactus, quemadmodum
- Tubit
- vate
- sxtent
- Contingit cum antlia extrahitur. videmus tamen ips calore ad
- adhuc amplius rarefactum, vim tamen thermometri non habere, qc vix
- sensibiliter tvix tamen sensibilem v exercere, alioqui omne barometrum
- thermometri visibilis loco foret, quod non fit, si aere probe sit purgatum
- id est, si in eo residuus aer sit rarissimus, qui hic pro nullo habetur
- Unde ita pronuntiandum arbitror aerem calore. dilatatum, tantam vim
- habere quantam haberet, si hic se dilatandi conatus a proprio
- aeris elastro, compoessione scilicet antea acta veniret. Quod
- ite mechanice explico, ponam fingamus aerem esse lanam lauae similem
- calore amem unum quodque ejus filum se extendere atque explicare (ut lana
- humore) patet quo compressir est lana, hoc magis humore dilatari
- quia quo compressiti est, hoc plura in eodem loco sunt fila, quorum
- tunumquodus dilatationem suscisit eodem modo quo compressior est aer
- hoc fortius se rarefactione explicabit. Eb quoniam mimimum decuplum
- aeris prioris intrudi potest, patet et vim demplicari, vis autem et tanta
- quae pondus aeris imminentis elevatu aeris ortinarii eolore rare factit
- est tanta ut pondus aeris incupsentis elevet, id est si unius pedis sit dianeter
- follis librarum uniter 12. Adeoque rarefacto aere saltem ita, ut quadruplur
- pra prioris quintuplum insit erit vis librarum sexaginta. quae
- Elastro ferreo moderanda
- objecto fortissimo Eb rigidissimoque
- est sed ponamus esse multo minorem nihil refert, quia etiam
- aucta compressione compensabitur, quod calculo deest, sed etsi non
- nisi ex ordinarius id est 60 b 12 librarum esset aer, nec compressio
- adderet quicquam, nihilo minus fetforet duplicatir diametro libraru
- F48 seu prope 50. si scilicet diamerer sit 2 pollitum. Quae omnia
- plusquam abunde sufficere videntur, prosertim tanta muleam
Cite
Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4, fol. 162r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068606:0327?run=74