Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4, fol. 179r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

  1. perpendicular
  2. propo2o. terrum extinctum
  3. Ctum vim magneticam acquirit, ita ut vetremdnem infer
  4. proximo, superiorem opposito obvertat
  5. Hujus phaenomeni tam insiguis, quod ipsam magnetisui
  6. ginem nobis exhibet ad oculum exhibet, rationem nemo reddidit
  7. Esto in fig. 7. ferrum perpendiculare ab. potus arcticus
  8. c autarcticus d. Ait Cartesius materiam magneticam ex
  9. polo arctico venientem in nostro laterosentis intra potum
  10. act arcticum et aequatorem tendert sinsum, et ita eam ferrum
  11. ingredi per b. sed ita non tam perpendicuctari, quam potius
  12. inclinato quantulumunque in se quomodocunque in septentiionem
  13. situ v. g. a bb ferrum rectissime mbuetur, ita en patet enim
  14. potet materiam magneticam ex c. veientem facilius in bb quam in b intrare
  15. iutrare. Et certe planto difficilius intrabit in Abbb. quam b, qua in prae b si nulta est majoi difficultas intrandi per
  16. pro b quam in put bb. Omnis ergo situs ferri utcunque
  17. ad horizontem inclinatus sufficeret, aut certe perpendi-
  18. cularis utilissimus non esset. Vera ergo ratio longe
  19. alia est, quia necessaria ex praedemonstratis. Constat eam
  20. ex dictis eandem esse causam gravitatis et directionis,
  21. magneticae, corpus scilicet turbans molum generalem aut
  22. rejici persus cemtrum aut si aliter nequeat versus polum.
  23. Eadem ergo materia quae impellitur versus potum, impelleretur
  24. potius versus centrum, si spt illuc ine per obstacula posset. Quare fortur est nisus versu centiua
  25. Quicquid ergo congruit materiae tendenti versus centrum, id
  26. multo magis congruit materiae tendenti versus potum. Quare
  27. ferrum ass factum materiae tendenti versus centrum fortus
  28. penet rabitur rectiusque imbuetur, quam si materiae versus
  29. potum tendenti expositum fuisset. Satis patet ex hoc phaenomeno directionem versus centrum et versus solum, ab eadem causa oriris
  30. prop. 21 Declinatio Magnetica oritur a
  31. canca regulari universali pro sitie partium globi continue in-
  32. crescente aut diminuta.
  33. Mimine vero a mineris seu fodinis ferreis
  34. Hujus po rei indicia certa duo habeo, (1) si quis
  35. si quis longissimum licet iter suscipiat, ut ex Europa
  36. in indiam Orientalem; sentiet declinationem
  37. nunquam per gradus saltus crescere aut deminui
  38. tout a coup) sed temper per gradus, (peu a peu)
  39. Hoc mihi ex diariis quibusdam nauticis constat. Quod
  40. si vero declinatio non penderet a situ locorum in
  41. globo seu relatione ad causam quandam regularem
  42. ceder
  43. tiam ingens declinationis diversitas sentiretur
  44. quod relationibus nauticis repugnat.
  45. Alterum indicium hoc est: s cum constet decli.
  46. nationem annuatim mutari, observatum est
  47. quando mutatur, versu ortum in loco uno toto
  48. penterdntari,. Ita ponc duo
  49. in
  50. esse loca, auterum declinare versus occasum
  51. quoque globo acum
  52. a septentuiore gradu uno, alterum nullo carere
  53. declinatione, ponamus declinationem unius mutari,
  54. versus ortum, ejus scilicet, qui antea declinatione caruit
  55. ita pone in fig. 8. loca esse duo a esse sepeen-
  56. trionem b. occi
  57. utem c orientero meridiem d.
  58. in diversis locis diverse
  59. potum respicerem acum ea. non declinare a
  60. meridrano suo ac. at aliam acum ef. declinare
  61. a meridiano suo ac gradibus duobus. Pone fieri
  62. mutationem derlinationis versus occasum in acu
  63. ea. Unius gradus eamque jam declinabit versus occa-
  64. sum uno gradu peu habebit situm eg. Eodem
  65. tempore et altra acus ef etsi non quidemanerss
  66. occasum, minus tamen quam ante versus ortum
  67. do luabit vis. in C3. Nom dio variatu nem selina
  68. bb Elb
  69. Et certe
  70. b quam bb, nulla erit major difficulta
  71. intrandi per llib quam bb
  72. quod experientiae adversatur
  73. loco continue mutato
  74. +diligenter confectis
  75. scio quidem altegari locum quendam esse Loudino vicinum, in quo tamen alca
  76. sit quam Londini declinatio, sed opus est nobu d
  77. ejus observationis circumstantiis exactius erudia
  78. distinctius erudiri.

Cite

Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4, fol. 179r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068606:0403?run=74