Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 7B, 2, fol. 22r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

  1. signis
  2. Omnis humana ratiocinatio quibusdam sive characteribus perficitur
  3. Non tantum enim res ipsae, sed et rerum ideae semper animo non distincte obterscuri
  4. neque possunt neque debent, quoties de rebus cogiture necesse est. Et postquam ex attenta
  5. ideae consideratione aliquod praedicatum vel aliquam consequentiam elicumus eo postquam postea
  6. tanquam principio utimur ad nova indaganda si inter loquendum de virtute, fustitia
  7. et itaque compendii causa signa pro ipsis adhibentur. si enim Geometra semper
  8. Quoties paracor Hyperbolam aut ,spiralem aut Quadratricem, o
  9. inter demonstrandum nominat, semper earum definitiones sive generationes, et
  10. vursus terminorum eas ingredientium definitiones sibi dis raefigurare
  11. rvenire
  12. cogeretur tardissime ad nova detegenda progrederetur; si Artmeticus inter
  13. calculandum omnium: eren t notarum sive cophrarum quos scribit, valores unitatumque multitudinem
  14. continuo cogitaret, nunquam prolixos calculos absolveret; sunt enim aliqui numeri
  15. tam vastr et ic communi quoque vita et ictus aliquis quotres actiones alquas
  16. aut exceptiones, aut juris beneficia memorat, paoriva m requisita
  17. harum rerum essentialia saese prolixa temper iccaitus mente percurrere
  18. non potest, neque opus est. Hinc factum est, ut nomina contractibus, figuris
  19. variisque rerum speciebis; nota autem numeris, signa, quoque nuueris
  20. sint assignata, quae pro rebus ipsis inter demonstrandum ad hiberi non possint
  21. signaque numeris in Arithmetica, magnitudinibus in Algebra sint assignata
  22. de rebus
  23. Ut quae semel vel experiundo vel ratiocinando, comperta sunt eorum
  24. signa rerum signis tuto imposterum conjungantur. Signorum igitur
  25. illarum
  26. notas figuras chemicas, Astronomicas, Chinenses
  27. numero comprehendo Nomina Vocabula, literas, characteres umerorum
  28. charaderes themicas t Musicas steganographicas, notus arithmeticas
  29. aliasque omnes, quibus inter cogitandum, pro rebus utimur
  30. figuras
  31. algebraicasque, literas quibus tristoleles aliique Lagici breviter quicquid
  32. signa autem scripta vel delineata ex vel sculpta Characteres appellantur
  33. Sed illic tancus anguis Dorro et tanto utilora sunt signa, quanto
  34. magis notionem rei signatae exprimunt, ita ut non tantum memori rei
  35. significandae repraesentationi, sed et ratiocinationi indervire passionte Tale
  36. nihil praestant characteres chemicorum aut Astronomorum, nisi quis cum Johanne
  37. Dee Londinensi autore Monadis Hieroglyphicae mysteria nescio quae in illis
  38. venari posse speret Nec puto chinensium figuras, aut Aegyptiorum rat
  39. inveniendis veritatibus multum prodesse posse. Lingua Adamica, vel certe
  40. ab Adamo impositis rerum
  41. vis ejus, quam quidam se nosse ferunt, et in nominibus omnes essentias, intueri
  42. passe contendunt, nobis certe ignota est. Linguae vulgares etsi
  43. Purimum prosint ad ratiocinandum attamen innumeris aequivocationibus sunt
  44. nempe
  45. facere
  46. obnoxiae nec officium calcoli prestare possunt; ita ut errores ratiocinationis
  47. ex ipsa o vocabulorum formatione et constructione detegi possint, tanquam soloecismie
  48. A Quod unum denique solae praestant quod sane admirabile beneficium hactenus
  49. solae praestant notae Arithmeticorum Algetrissarum, ut ubi ratiocinatio omnis in usu
  50. characterum consistit, et error non alius quam calculi et idem est error animi quicalculi
  51. Mihi vero rem altius agitanti dudum manifeste apparuit
  52. omnes humanas cogitationes in paucas admodum resolvi tanquam primitivas,
  53. quibus si characteres aliqui assiguentur, deinde quod si jam his characteres
  54. assignentur, posse inde formari characteres notionum co derivativalum
  55. in ex quibus semper omnia earum requisita, notionesque primitivae ingredientes
  56. et ut verbo dicam de finitione, sive valores, etui possint. Hoc uno autem praestito
  57. quisquis characteribus hujusmodi inter ratiocinandum scribendumque uteretur,
  58. aut punquam laberetur, aut lapsus suos ipse non minus atque alii semper
  59. facillimis examinibus deprehenderent, inveniret praeterea veritatem,
  60. quantum ex datis licet, at et sicubi data ad inveniendum quaesitum non
  61. essent sufficientia, videret quibus nam adhuc experimentis, vel notitiis esset opus
  62. opus, et quid saltem ex datis quin saltem accedere posset veritati, quantum
  63. ex datis possibile est, sive appropinquando, sive gradum majoris probabilitatis
  64. determinando; sophismata autem et paralogisini nihil hic aliud forent,
  65. quam quod errores calculi in arithmeticis, et soloecismi vel barbarismi
  66. in linguis.
  67. F perinde ac
  68. totidem
  69. lapillis uti
  70. vellet
  71. Hieroglyphicas
  72. Cbarbarismi
  73. =et proinde
  74. et affectiones
  75. ex
  76. initio-
  77. nibus demon-
  78. Mabiles

Cite

Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 7B, 2, fol. 22r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068646:0043?run=74