Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 7B, 5, fol. 22v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 21r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. De Potentia Intellectus seu libertate
  2. Coercere affectus possumus, absolutum in eos imperium
  3. non habemus. Cartesius putat motus spirituum quostibet
  4. quibus libet nostris ppseo cogitationibus per habitum
  5. jungi posse, art. 50. p. 1. de pass. animae, adeoque nullam
  6. esse tam imbecillem animam quae non possit absolutam
  7. acquirere imperium in passiones, cum sint ommotiones,
  8. animae quae ad eam speciatim referuntur, et pendent ab
  9. aliquo motu sporituum. Sed explibaae de assunsit rm
  10. obscuram explicare voluit per occultam qualitatem
  11. nullus enim clarus et distinctus habetur conceptus, M cogitationus
  12. unitae cum parte quantitatis. Et vellem hujus anionis
  13. causam proximam explicuisset. Sed illi recurrendum funt
  14. ad universalem. Nec apparet, quomodo an motus passionu
  15. quos firmie judiciis arcte junximus non possint ab iisdem iterum
  16. corporeis causisdisiurgi, nec ulla datur comparater inte
  17. mentis et corporis potentiam ut nec inter cogitationem
  18. et motum. Cum igitur mentis potentia sola intelligenti
  19. definiatur, ab hac petenda sunt affectuum remedia et quae
  20. prout cogitationes rerumque ideae ordinantur in mente, sic
  21. corporis affectiones en rerum inummes in corpore
  22. cessante causae externae cogitatione, cessat affectus, exer
  23. pli gratia amor aut odrum erga causam externam
  24. Affectus desinit esse passio formata clara distinctaque idea
  25. itaque nam Patenus non patimur sed agimus quatenus ideacadae–
  26. quatas habemus. ESiffectus ergo eo magis in potestate
  27. omntis corporis affectio, adeoque omnis affectus a re externa
  28. aliquid habet cujus clarum distinctumque possumus formare con-
  29. ceptum, scil. id quod commune est. itaque affectus separetur
  30. a cogitatione causae extemia, et veris jungatur logitatio
  31. nibus. itaque interdum eadem vol cupiemus, sed ex ratione
  32. Mapr Mejer est affecte, inre quam uteliberam ani
  33. pimus. Affectus erga rem quam aberam esse imaginamu
  34. major est quam erga necessaliam, et ad huc major quam
  35. erga possibilem vel concisientem quae caltant contingentem
  36. et si rem simpliciter consideremus ut liberam consideramus
  37. Major in itaque in affectus potentia si res extemas necessar
  38. cogitemus, videmus enim necessitatis considerationem consolari
  39. et neminem misereri infantis quod loqui non potest, sed adultu
  40. quia hoc non ut rem naturalem et necessariam, sed ut
  41. extraordinariam, et quasi naburae vitium concipimus
  42. Iatile etiam est ad affectum moderandum cogitare ebjecti
  43. absentiam, seu ea quae ejus existentiam sectudunt. Hinc
  44. effectus ex ratione orti, potentiores ortis ex imaginatione,
  45. quia quae rationis ductu cogitamus sub necessitatis specie
  46. concipimus adeoque existentiam eorum secludere non possumus
  47. A affect qui ad pia
  48. referatur (quia ita una cansa liberior est, quam plures,
  49. magis autent una causa magis adaequata seu libera est
  50. quam eae quibus aliae concurrunt; libe magipantem afficit
  51. quod liberum cogitamus) F idem mens distinctius rem con-
  52. cipit, si plures causas concurrentes concipit) Quia mens plura
  53. cogitars pot majorem operationem exercet, adeoque minus
  54. patitur. Deinde idem eiffectus erga plures causas, erga unam-
  55. qvamdiu affectibus qui nostrae naturae sunt contrarii
  56. non conflictamur, possumus ordinare corporis affectiones
  57. secundus intellestum seu claras distinctasque ideas formandi
  58. et alias ex aliis deducendi, quia tamdim potentia mentis
  59. Major autem uis requiritur ad
  60. affectus ratione ordinatos coercendos quam vagos (quia
  61. javant 7. itaque quamdin affectuum cognitionem non habemis
  62. inteum rectam vivendi rationem seu vi certa vitae
  63. dogmata concipiemus, et memoriae mandabimus, rebusque par
  64. ticularibus continue appli abimus, ut imaginatio iis afficia
  65. tur sempetque in promto sint. Ex gr. odium amure vincendum ess
  66. In omni re quid bonum sit consideremus ut ita laetitiae poti
  67. affectu ad agendum determinemut. ita qui vanans
  68. gl oriam se nimis sectari videt, de recto gloriae usu cigitet
  69. honde ejus banitate, de quibus nemo nisi ex animi aegritudit
  70. cogitat: talibus enim cogitationibus se ambitiosi afflictant
  71. cum de aliquo honore deperant, et dum iram evomunt
  72. pientes videri volunt. Itaque illi nuxime gloriae cupidi
  73. sunt, qui de mundi vanitate maxime clamant. ut paupe
  74. qui de divituur vituis non cessat loqui ostendit se non solum
  75. paupertatem suam, sed et aliorum divitias iniquo anis
  76. terte in Ale capiens ortules contemplari et animum
  77. Omnis irmago quae ad plures res refertur, sepius excitatu
  78. adeoque magis viget. quae autem clare distincteque
  79. concipiuntur ea cum pluribus communia sunt, aut ex communi
  80. bu deducantur, ideo ad plures res referuntur adeoque
  81. saepius occurrunt adeoque ectum imagines magis vigent
  82. cum siturium aliarum rerum ideis jungantur
  83. Hinc mens efficere potest, ut omnes Ment imagines
  84. ad Deum referantur, quia de omnibus corporis affectio
  85. nibusclarus distinctusque formari potest concepitus. quod
  86. autem per se concipitur est attributum dei
  87. qui se suosque affectus distincte intelligit deum amat
  88. eo magis quo se suosque affectus magis intelligit, quia
  89. dum clare dipincteque aliquid intelligit laetatur, duntero
  90. ad Deum refert, laetitam comitatur ideam Dei, cujusantem
  91. ideam laetitia comitatur, id amamus.
  92. Hic erga Deum amor mentem maxime occupare
  93. debet, quia omnibus corporis affectionibus seu mentis
  94. Nalla dari potest tristitia congilantu idea dhi, seu
  95. dei odium, quia quatenus det on ideam habemus
  96. ideam ad aequatam habemus, seu agimus non patimur
  97. Et si enim deumm ut tristitiae causam considereuu, tamen
  98. dum tristitiae causam intelligunus laetamur
  99. Dei amor invidiae ac te lotyprae misceri nequit, neque affectrus
  100. hic ullo alio affectu destrini potest, nec nisi cum ipssorpore
  101. quomodo etiam et ultra corpus supersit mox dicetur
  102. no Potentia igitur mentis in sequentibus consistit:
  103. P in affectuum cognitione. IIn se paratione anagita
  104. affectus a cogitatione causae externae. II in tempor
  105. seu majori durabilitate earum quas intelligimus quamt
  106. H IV. in multitudine causarum
  107. quibus adaeqoatae ideae quae ad communes remm proprie
  108. tates ac Deum referuntur) foventur. V. in ordine
  109. quo mens affectio disponere potest
  110. Mentis impotentia definitur igniratione seu
  111. ideis incedaequatis, itaque magispatitur. quam agit
  112. itaque cogitemus potius de his quae adaeqvate cognoscere
  113. itaque in omnibus rationem quaeramus
  114. himu aegritudo oritur ex affectu erga res muta
  115. tionibus obnoxias vertamus ergo mentem ad DEum seum
  116. ideas aedaequalas, quia objectum hoc est aeternum et nmmute
  117. Mens nihil imaginari potest nisi durante corpore
  118. quia alias actualem corporis existentiam non exprimit.
  119. nec corporis affectiones ut actuales concipit, adeoque nullum
  120. in Deo necessario datur idea, quae hujus et illiushumn esse, pietatem tamen et religionem, et quaecunque
  121. corpus ut actu existens concipit
  122. corporis essentiam sub aeternitatis specie exprimit
  123. Mens humana cum corpore absolute destini non potest
  124. sed manet quod aeternum est, id tellicet quod aetema
  125. quadam necessitate per ipsam dei essentiam concipitur. Non
  126. possumus recordari nos ante corpus extitisse, quia aeternum
  127. nullam ad tempus relationnem habet. Experinuir tamen nos aefernos
  128. esse, quia non minus illa sertimus quae intelligendo concipimus
  129. quam quae in memori, habemus. Mentis enim oculi sunt de
  130. monstrationes. Mentis itaque existentia eatenus tantum potest
  131. dici durare et tempore definiri, quatenus actualem corporis
  132. existentiam involvit. F difficultas cum aliad semper sit corprinis
  133. corpus quomodo eadem ejus idea seu mens)
  134. o plura. Particularia intelligimus hoc magis Deum
  135. tertio logitationis genere, procedendo scil ab adaequata ipsa virtus consistit enim in amore Dei intellectuali
  136. sumnus mentis conatus, ummaq vortus est, intelligere res
  137. idea quorundam Dei attributorum, ad ad aequat cogni, qui est vera hominis potentia seu virtus.
  138. tionem estentiae rerum Hinc et summa laetitia est

Cite

Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 7B, 5, fol. 22v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068649:0044?run=74