Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 8, fol. 8r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.95.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 9v); this page is its right half.

The machine reads it as

1. Ad Ethicam B. de
2. pars prima de DEo
3. Definitio I. Causa sui est id cujus Essentia in volvit existentiam
4. Definitio 2. Obscura est. quod res sit finita quae alia sui generis terminari
5. potest. quid est enim cogitationem cogitatione terminari? An quadatur alia
6. major? uti corpus terminari ait quo aliud majus concipi potest. Adde infra prop. 8.
7. difin. 3.. Substantia est quod in se est et per se concipitur. F Etiam haec
8. obscura. Quid enim in se esse. Deindi quaerendum est cumulative an disjun-
9. ctive inter se corjungat, in se esse, et per se concipi. Id est au
10. huc velit: substantia est id quod in se est. v substantia est id quod
11. per se concipitur. An vero velit substantiam esse id in quo utrumque
12. hoc concurrit, ut nempe et in se sit, et perose concipiatur. Aut necesse
13. erit ut demonstret, qui unum habeat etiam alterum habere, cum contra
14. vidiatur potius, esse aliqua quae sint in se, etsi non per se concipiantur
15. p
16. ae
17. Et ita vulgo homines substantias concipiunt.
18. substantia est cujus concepti
19. yet o concextu aquo firmari
20. defin. 4. etiam obscura est, quod attributum sit id quod intellectus de substantia
21. percipit, ut essentiam ejus constituens. Quaeritur enim an per attributum
22. intelligat omne praedicatum reciprocum, an tantum omne praedicatum
23. essentiale sive reciprocum sive non; an denique omne praedicatum essentia
24. primum se seu indemonstrabil. di substantia vide defins.
25. Defin. 5. Modus est quod in alio est, et per aliud concipitur. Videt. ergo
26. in eo differre ab attributo, quod attributum est quidem in substantia, uttamen
27. pr per se concipitur. Et haec explicatione adjecta cessat obscuritas
28. defin. 6. Deum defius inquit definio, Ens absolute infinitum vel
29. definitionis 4.
30. Defin. R. res libera C ubstantiam constantem infinitis attributis, quorum unumquodque aeternam
31. et infinitam essentiam exprimit. Ostendere debebat has duas definitiones
32. esse aequipollentes; quod tam demum alioqui unam in alterius locum oubstituere
33. non potest. Erunt autem aequipollentes, ubi ostensum erit plura esse in rerum
34. natura attributa, seu praedicata per se concipiuntur; item ubi ostensum
35. erit ea plura praedicata posse stare inter se.
36. Praetrrea omnis
37. definitio imperfecta est (tametsi vera et clara esse possit) qua
38. intellecta dubitari potest an res definita sit possibilis. Talis autem
39. ista est, dubitari enim adhuc potest an Ens infinita habens attributa, non
40. implicet. Pae Dden vel ideo quia dubitari potest, an essentia
41. simplex pluribus diversis modis attributis semmodis exprimi potest. Equidem
42. plures sunt definitiones rerum compositarum, sed rei simplicis non nis
43. unica est,
44. ejus essentia nisi unico modo exprimi posse videtur
45. Tantum primum obscurum est, quamdiu non
46. constat quid sit esse in se. Secundum et septimuum annotari nihil
47. Axiomatia nata
48. necesse erat
49. sextum narum congruum videtur; omnis enim idea
50. cum suo ideato convenit, nec video quid sit Idea falsa
51. quintum demonstrari posse arbitror.
52. Tertium, quartum
53. Propositio 1. substantia est natura prior suis affectionibus.
54. id est modis nam ad defin. 5. dixit se per substantiae affectiones indel
55. ligere modes. Caeterum non explicuit quid sit esse natura prius. ideoque
56. nec potest haec propositio ex praecedentibus demonstrari. videtur autem
57. per natura prius a intelligere id per quod aliud concipitur. Ceterum
58. ax 5. quae nihil commudalior et in hoc aliquam esse difficultatem
59. videntur enim non
60. tantum pere per posteriora, sed et posteriora concipi posse.
61. posteriora
62. Licebittamen ipsi natura prius hoc modo definire, quod concipi potest
63. cum suo idealo condeninon concepto alio; ita ut contra alterum concipi non possit nisi concepto
64. ven dicm qud tes est rotira quo purte latis
65. Fsed in hoc quoque
66. difficultas nam
67. in sequenti defin
68. ait attributum
69. ab intellectu
70. substantia percipi
71. tanquam ejus essen
72. tiam constituurs. Ergo
73. attributi conceptus
74. necessarius est ad for
75. mandum conceptum
76. substantiae Si dicas
77. attributum non esse rem
78. te vero requirere
79. paltem ut substat
80. non indigeat conce
81. alterit rei; respont
82. explicandum est erus
83. quid vocetur re
84. ut intelligamus defin
85. tionem, et quomod
86. attributum non sit
87. quae ex suae naturae
88. necessitate existit
89. et ad agendum
90. determinatur
91. res coacta qua
92. ab alio deternun
93. tur ad existendum
94. et operandum
95. defin. 6. per at
96. nitatem intelligo
97. ipsam existentia
98. quat. ex rei
99. aeternae necegitat
100. sequi concinitur
101. concipitur
102. Has defini. Circa
103. tiones probo
104. Axiom. 1. omnia qua
105. sunt vel in se vel
106. in alio sunt
107. Ax. 2. id quod per
108. aliud non potest
109. concipi per se con-
110. sip 3 ex data deter
111. minata causa sequitur
112. effectus, si non detur
113. non sequitur
114. an
115. dependet et e
116. secum invicem haben
117. etiam per se invicem
118. intelligi non possunt
119. idea vera debe
120. a. 7 quicquid ut non
121. existens potest concipi
122. essentia non involui

Cite

Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 8, fol. 8r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068703:0015?run=74