Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

[Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta, fol. 158

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.93.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

  1. PAZSTCAE TRACTATVS V.
  2. rimum dx cendi porest; calis c( RCF;
  3. e ve est aliud, quod nihil cendi, sed
  4. Force canculum comprimi porest, ca-
  5. tis estignis; ica, ne de(IE quarta COn-
  6. insatio opposita, datur aliud, quod
  7. nihil comprimi sed eanculum Forre
  8. cendi possititalis est aqua licet enim
  9. aqua tanculum comprimi rideatur,
  10. ve constat experientia, de qua infra;
  11. id camen quanculum cunque com.
  12. prectionis est, alterius elementi ad-
  13. nixti particulis accedere dicendum
  14. est, non vero particulis aquae: Ilinc
  15. 2qua pura nullatenus comprimi pol-
  16. sec: qua vero arte aqua comprimi
  17. polte, licet aliqui hoc heri posse ne-
  18. sene, mox dicam; sic ras aqua ple-
  19. num; in quod aliquid aqua, adhibita
  20. etiam potentia mechanica iniiciatur,
  21. clauso deinde epistomio; certe vbi
  22. deinde aperietur maxima ri inde
  23. aqua crumpet; isitur perspicuum (I-
  24. snum est, ex cuidens argumentum
  25. impressa coprestionis, alia ria longe
  26. Facilior esse potest; sic enim vas plum-
  27. beum, aqua plenum, et probe clau-
  28. Tum, quod ica deinde malleo extrin-
  29. secus cundatur, ve aliquor fortulae
  30. (ub ictibus depriIANTuE; quO pOII -
  31. co, si aperiatur epistomium aqua in-
  32. de, cum aliqua vi crumpet; igitur
  33. tanculum compressa FuIE, dE CONETa-
  34. cta; nempe ras illud minus capit,
  35. quam ance; igicur aqua noltra, quae
  36. impura est, comprimi pocest, non
  37. quidem ratione partium aquae, sed
  38. parcium ignis admixti; Inde retelles
  39. Raphaelem Magioetum, qui aquam
  40. nostram nullo modo comprimi pol-
  41. Se Racuic, his praelertim rationibus.
  42. Primo SC vas, inquit, aqua ple-
  43. rinsa heri Colet, cum inde aqua grm.
  44. AMIM, In QuaM IIIMEETUI (IE Colidu
  45. quodlibet tanculo ipla aqua grauius,
  46. tand dubie, si aqua comprimi pos-
  47. lec, per iniectionem alterius, ve sy.
  48. vior cuaderet, praetatum solidum
  49. emerseret, aeque innataret.
  50. Respondeo, aquam parum ad.
  51. modum comprimi polte, idquerario.
  52. ne parcium ignis, quae aqua inlunt;
  53. quare vix inde aqua gravior euadit;
  54. quamquam, li maxima ri compressio
  55. Aac adhibica scil. pocentia mechani-
  56. ca, modo praedictum Colidum nullo
  57. modo muretur, vel alceretur, dubio
  58. procul emerget, sed nelcio an tale
  59. Tolidum vilum inveniri possic, tantu-
  60. 1o Scilicet aqua granius, quod per ve-
  61. hementem comprestionem nullo
  62. modo iimmuretur; vel enim est ain-
  63. Dulla vierea, partim aere, partim aqua
  64. plena, vel pila cerea, cui aspertum
  65. estranculum scobis ferri, vel arenae;
  66. led veraque per compressionem ral-
  67. de HEaEuE; nempe aer in portione
  68. ampullae inclulus, vel in poris cera,
  69. comprimitur; de cum per compres-
  70. Ronem Epatii vel loci parrem relin-
  71. quat, illico aqua, ob vacui fugam (u-
  72. Bic, aeque ab aëre contracto adduci-
  73. cur de exugitur; hinc cum pila, tum
  74. ampulla graviores euadune: hinc
  75. non mirum est, (I non emergant;ica.
  76. que cum in maiore proportione prae
  77. dictus aer comprimatur, quam aqua;
  78. certe praedictum Colidum Cemper
  79. grauius remanet: igitur praedicta
  80. PALIO CONETA COPreIOneM aQuX
  81. nostra adducta nulla est: Pi tamen
  82. alTumirur ampulla cantuloa qua gra-
  83. uior, hermetice Cigillata, haud du-
  84. bie post compretionem aquxe emer-
  85. get.
  86. Sccundo, sic ras cxlindricum, in
  87. quie, plenum aqua, cui intatet ain-
  88. pulla vicrea, partim aëre, partim a-
  89. qua plena, eaque sic tanculo levior
  90. aqua, si vel ipso digico suprema lun
  91. perficies aquei exlindri comprima-
  92. ME.

Cite

[Physica, Id Est, Scientia Rerum Corporearum, In Decem Tractatus Distributa] Physica, Id Est, Scientia Rervm Corporearvm, In Decem Tractatvs Distribvta, fol. 158. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/779785770:0200?run=74