Search the Nachlass

LBr. 886 · Spinoza, fol. 5v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 6r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. Ex quo oritur Differentia inter aefernitatem et Durationem.
  2. Per Durationem enim modorum enim tantum existentiam
  3. explicane possumus; substantiae vero per aeternitatem, hoc
  4. est nifinitam existendi, s infta Latinitate, essendi fruitionem.
  5. Ex quibus clare constat, nos modorum existentiam et
  6. durationem, ubi, ut saepissime fit, ad solam eorum essentiam
  7. non vero ordinem naturae attendimus, ad libitum, quin ideo,
  8. ansque pourcela, quanquam non ideo ) quem eorum habemus
  9. Conc conceptum destruamus, determinare, majorem minoremque
  10. concipere, atque in partes dividere posse. Anternitatem vero
  11. et substantiam, quando quidem non nisi infinita concipi
  12. possunt, nihil horum pati posse, quin simul eorum conceptum
  13. destruamus.
  14. (X)
  15. Quare ii prorsus garriunt, ne dicam insaniunt, qui
  16. Substantiam extensam ex partibus siv corporibus ab
  17. invicem realiter distinctis conflari putant. Idem enim est,
  18. ac si quis ex sola additione aut coalitione Circulorum, qua
  19. dratum aut Triangulum, aut quid aliud tota essentia-
  20. diversum conflare studeat. Quare omnis illa farrago argu-
  21. mentorum, quibus substantia corpoream finitam esse
  22. ostendere motiuntur, sua sponte ruunt. Omnia enim
  23. illa argumenta substantiam corpoream ex partibus
  24. conflatam supponunt. Ut etiam alii, qui post quam
  25. sibi persuaferunt, lineam ex punctis componi, multa
  26. invenire potuerunt argumenta, quibus ostenderent, lineamne
  27. esse in infinitum divisibilem.
  28. Si autem quaeras cur nos naturae impulsu adeo propensi
  29. Sumus ad dividendam substantiam extensam? Ad id
  30. respondeo, quod quantitas duobus modis a nobis concipitur;
  31. abstracte scilicet sive superficialiter, prout ope sensuum
  32. eam in imaginatione habemus, vel ut subst antia, quod
  33. a solo intellectu fit. itaque si ad quantitatem prout est
  34. in imaginatione attendimus, quod saepissime et facilius fit,
  35. ea finita, divisibilis, ex partibus composita, et multiplex
  36. reperitur, si vero ad solum intellectum attendamus, et
  37. res ut in se est percipiatur, quod difficillime fit, tum ut
  38. satis antehac Tibi demonstravi, infinita, indivisibilis et unica
  39. reter reperietur.
  40. Porro ex eo quod Durationem et quantitatem protubitu
  41. determiniare possumus, ubi scilicet hanc a substantia abstractam
  42. concipimus, et illam a modo quo a rebus aeternis fluit, se paramus
  43. oritur tempus et mensura. Tempus nempe ad durationem,
  44. mensura vero ad quantitatem tati modo determinandam,
  45. ut quoad fieri possit, eas facile imaginemur
  46. Deinde ex eo quod affectiones substantiae ab ipsa substantia
  47. Separamus, et ad classes, ut eas quoad fieripotest, facule
  48. imaginemur redigimus oritur numerus, quo ipsas determinamus,
  49. ex quibus clare videre est, mensuram tempus, et
  50. nmmerum nihil esse nisi cogitandi seu potius imaginandi modos.
  51. quare non mirum est, quod omnes qui similibus notionibus,
  52. et quidem male intellectis progressum naturae inbelligere
  53. conati sunt, adeo mirifice se intricarint, ut tandem se
  54. extricare nequiverint, inisi omnia perrumpendo, et a nullo
  55. atsurdo, quantumvis turpissimo cavendo.
  56. (X) satis congruit cum definitione aetcruitatis
  57. hoetiana.
  58. ) nondum hic probatum substantiam non nisi infinitam
  59. concipi posse.
  60. () pantordurius, cumdae et in veteraest Cartescrum
  61. torqueri possent
  62. (4) partes non existere in totis fuse probare conati
  63. sunt Digbaeus et Thom. Anglus.
  64. e

Cite

LBr. 886 · Spinoza, fol. 5v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 79). https://leibnizlegible.com/page/DE-611-HS-866795:0010?run=79