LBr. 886 · Spinoza, fol. 5v
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 6r); this page is its left half.
The machine reads it as
- Ex quo oritur Differentia inter aefernitatem et Durationem.
- Per Durationem enim modorum enim tantum existentiam
- explicane possumus; substantiae vero per aeternitatem, hoc
- est nifinitam existendi, s infta Latinitate, essendi fruitionem.
- Ex quibus clare constat, nos modorum existentiam et
- durationem, ubi, ut saepissime fit, ad solam eorum essentiam
- non vero ordinem naturae attendimus, ad libitum, quin ideo,
- ansque pourcela, quanquam non ideo ) quem eorum habemus
- Conc conceptum destruamus, determinare, majorem minoremque
- concipere, atque in partes dividere posse. Anternitatem vero
- et substantiam, quando quidem non nisi infinita concipi
- possunt, nihil horum pati posse, quin simul eorum conceptum
- destruamus.
- (X)
- Quare ii prorsus garriunt, ne dicam insaniunt, qui
- Substantiam extensam ex partibus siv corporibus ab
- invicem realiter distinctis conflari putant. Idem enim est,
- ac si quis ex sola additione aut coalitione Circulorum, qua
- dratum aut Triangulum, aut quid aliud tota essentia-
- diversum conflare studeat. Quare omnis illa farrago argu-
- mentorum, quibus substantia corpoream finitam esse
- ostendere motiuntur, sua sponte ruunt. Omnia enim
- illa argumenta substantiam corpoream ex partibus
- conflatam supponunt. Ut etiam alii, qui post quam
- sibi persuaferunt, lineam ex punctis componi, multa
- invenire potuerunt argumenta, quibus ostenderent, lineamne
- esse in infinitum divisibilem.
- Si autem quaeras cur nos naturae impulsu adeo propensi
- Sumus ad dividendam substantiam extensam? Ad id
- respondeo, quod quantitas duobus modis a nobis concipitur;
- abstracte scilicet sive superficialiter, prout ope sensuum
- eam in imaginatione habemus, vel ut subst antia, quod
- a solo intellectu fit. itaque si ad quantitatem prout est
- in imaginatione attendimus, quod saepissime et facilius fit,
- ea finita, divisibilis, ex partibus composita, et multiplex
- reperitur, si vero ad solum intellectum attendamus, et
- res ut in se est percipiatur, quod difficillime fit, tum ut
- satis antehac Tibi demonstravi, infinita, indivisibilis et unica
- reter reperietur.
- Porro ex eo quod Durationem et quantitatem protubitu
- determiniare possumus, ubi scilicet hanc a substantia abstractam
- concipimus, et illam a modo quo a rebus aeternis fluit, se paramus
- oritur tempus et mensura. Tempus nempe ad durationem,
- mensura vero ad quantitatem tati modo determinandam,
- ut quoad fieri possit, eas facile imaginemur
- Deinde ex eo quod affectiones substantiae ab ipsa substantia
- Separamus, et ad classes, ut eas quoad fieripotest, facule
- imaginemur redigimus oritur numerus, quo ipsas determinamus,
- ex quibus clare videre est, mensuram tempus, et
- nmmerum nihil esse nisi cogitandi seu potius imaginandi modos.
- quare non mirum est, quod omnes qui similibus notionibus,
- et quidem male intellectis progressum naturae inbelligere
- conati sunt, adeo mirifice se intricarint, ut tandem se
- extricare nequiverint, inisi omnia perrumpendo, et a nullo
- atsurdo, quantumvis turpissimo cavendo.
- (X) satis congruit cum definitione aetcruitatis
- hoetiana.
- ) nondum hic probatum substantiam non nisi infinitam
- concipi posse.
- () pantordurius, cumdae et in veteraest Cartescrum
- torqueri possent
- (4) partes non existere in totis fuse probare conati
- sunt Digbaeus et Thom. Anglus.
- e
Cite
LBr. 886 · Spinoza, fol. 5v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 79). https://leibnizlegible.com/page/DE-611-HS-866795:0010?run=79