LBr. 56 · Bernoulli, Jac., fol. 36r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.94.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
The machine reads it as
- jam maximam Libri partem, sed deest adhuc praecipua, qua artis conjulandi prin
- cipia etiam ad civilia, moralia et aeconomica applicare doceo, soluto cum in finem
- i
- singula quodam Problemate, quod difficultatis comendationem non parvam, uti
- G
- litatis lonse maxinam habet, et de quo jam altia duodecenium fratii constilit,
- etsi hic de eodem olim interrogatus a D. Marchione Hlospitalio, pro suo mea depre
- tiandi Audio veritatem dissimularit. Breviter libi aperio, quid sit. Notum
- est, quod probabilitas cujusvis eventus dependent à numero casuum, quibus ille
- contingere aut non contingere possit; itaque natio, uur ex. gr. sciamus, quanto sit
- probabilius, ut in duabus tesseris, quam 8 puncta cadant: nesciamus vero,
- quantio sit verisimilius, invenem no anorum supervicturum seni sexagenario, quam
- hunc illi; haec unica est, quod cogniti nobis sint numeri casuum, quibus 7 quibus
- 8 puncta n tesseris evenire possunt: ignoti vero numeri eorum, qui juveni prae
- sere, de huic prae illo mortem auersere valent. Hlinc caeju cogitare, annon for,
- te quod a priorinos latet, saltem nobis inotescere possit à posteriori, ex eventu
- in similibus exemplis multoties observato, puta huc, facto experimento in plurimis
- senum juvenumque binarus: nam si deprehenderem, millies verbi gn. contigisse, ut ju
- venis suo respestive seni supervixerit, et quingenties tantum aliter auidisse, satis
- tuto colligere possem, duplo probabilius esse, ut invenis seni supervivat quam
- ut hic illi. Quanquam autem, quod mirabile est, etiam sucidissimus quisque nescuo
- quo naturae inslinctu per se et nullà praevia institutione norit, quod quo plures
- observationes fiunt, hoc minus a scopo aberrandi periculum sit; hoc ipsum tamen
- accurate de geomcerice demonstrare minime vulgaris indaginis est. Sed negus
- hoc totum est quod volo: ouaerendum insuper es, an crescente numero obseru
- tionum ita contincio crescat probabilitas, ut tandem datâ quavis quant probabus
- litate probabilius mihi fiat, me veram rationem inter numeros casuum, quam
- aliam a vera diversam, invenisse: un vero problema suam, ut sic dicam; habeat
- asymptoto, id est, an perveniam tandem ad aliquem probabilitatis gradum, ut
- tra quem probabilius mihi fieri non possit, me veram rationem delexisse. Nam
- si hoc sit, actum erit de ne nostro conatu explorandi numeros casuum por expes
- rimenta: sin illud, aeque certo rationem illorum a posteriori indagabimus,
- atque ii nobis a priori cognita esset. Et hoc quidem modo reperi serem habere;
- a unde jan
- adeo quid ut determinare posuva, quot obserontiones instituendae, ut centies
- millies, deciesmillies verisinilius (adeaque tandem ut moraliter certum) sit
Cite
LBr. 56 · Bernoulli, Jac., fol. 36r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 152). https://leibnizlegible.com/page/DE-611-HS-958800:0071?run=152