Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 5, fol. 16v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.93.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 15r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. Instrumentum Mlireticum
  2. Novum et admirandum oibus
  3. dactenus inventis perfectius
  4. Cujus ope additio subtractio et multi-
  5. plicatione nullo, divisio et radicum
  6. extractio minimo animi labore, sed
  7. sponte machinae semel rite dispositae
  8. celrinefiant nullo erroris metus.
  9. ita novem cyphrarum numeri in sputarem venire
  10. Sunto 9rotae orion del annuli horitonti possunt,
  11. perpendiculares diam etra, axe paralleli,
  12. ejusdem magnitudinis sibique paralleli,
  13. ita ut centra srit omnium sint in uno
  14. axea communi eoque ad diumqe dia-
  15. metrum perpendiculari. divisae sint in
  16. has partes: 0, 1. 2. 3. 4. 5, 67, 8.9
  17. nempe 10. sil. 0- 1. -2- 3- 4-5-6-
  18. 7= 8∞ 9= 0. Numeri cuilibet parti
  19. fuit ascripti. Rota quae tota circum voluta
  20. est efficiat sequentem sinict vicinam sini-
  21. strorsum converti unom gradu progi con-
  22. verti uno gradu, sed dextram non contingat
  23. cuilibet rotae superius immineat qui sugum
  24. quoddam. Esto rota A Ingum bc. pori-
  25. conti paraleclum at axi rotae diamatro
  26. proinde perpendiculare. Sit jugum post
  27. rotam, versus competantem,
  28. ex eo exeant duo styli serrati de df
  29. alter super altrae infra rotam, alter
  30. progredi alter regredi faciens Ex opposita
  31. jugi parte qua rotae non obvertit sit
  32. linea descensus pro ponderibus divisa in
  33. partes, ita ut quod descendere vult primo
  34. ldum 1 gradum rotae couertit movendo
  35. meam servatam inclinatione sua vel accli
  36. natione (inclinatioe eam quae ascendge
  37. inelinade, quae descendhe facit, ut
  38. vel contra ut hubet pro ut in rota signas
  39. rotae admsam applicatam impiagit
  40. movere cogiti uiciam 1. si duos
  41. intidet in aliam unciam, di ita porro,
  42. quolibet gradu in novam, eamque
  43. secum, quippe ex globulo seu trocet
  44. peud monospasto pendentem deprimet
  45. Haec constructio jam sufficiens est ad addi-
  46. tionem subtractionemue. In numtis utcunque
  47. magnis, cum nec Can sinuum soleat
  48. ultra raduum 10000000 progredi
  49. idemque sufficiat, et in Logari chmis. possunt
  50. td facile pro Lagari hunis eoy qui alsius
  51. ascendere addi duae ad huc aliae rotae.
  52. iquodam sconimus
  53. procul a centro lingae descensuuet propiaque
  54. ad ipsum prout debet multum ponderare
  55. pro. oponimus ubi o pondeat, quae opa
  56. jam ibi numeris vese bent esse notata
  57. cum in finem luiea de scensus debet esse
  58. curvus, ut et ascensu in contrarium pon
  59. dens de quolibet dente, non ergo in
  60. rochlea monospasto. Ita quantum
  61. operis est, eum numerum collocabit
  62. su in rota sint in rota collo
  63. Cauda 19. iter 8 circu
  64. imponatur aesimae 9. pondus, penul
  65. timae 1. Et sic de caetris. Impo-
  66. nendum sit ultimae 9. et. 8.
  67. imponatur Primo 9. mox ubi resur
  68. erit et d. sed ut res commode. fieri
  69. queat sint in promtu duo plura
  70. pondera ne expectari nenesse
  71. sit unius descensum, ita descendent
  72. smul, sed linta arcus descensutanto
  73. dibet esse longior ut simul possit
  74. imponi gust 9. debet esse q0
  75. 10 mase 9. debet esse 9 grad.
  76. quilibet gradus pro unitate. Quanque
  77. haro hoc opus sit in additioe, ubi
  78. transversim imponitur, X ita ex pectam
  79. potet vig. dum summi numen in
  80. reliquis columnis imponuntur inte
  81. descendit pumue. Est etlea in follibus
  82. Est tamen entile plura pondea habere
  83. E
  84. dent et cinumagent rotam semel
  85. et ad huc per novem gradus, sed semel
  86. circumacta unum gradum promovet
  87. in nota sequente prorsus ut in numen
  88. si quicquid netra den novenarium est
  89. numerus sinister rejicitu in idumuarb
  90. sequentem Atque ita sine ullo
  91. labore meo, dum pondera tantum
  92. colloeo, summa quantumcumque magna
  93. Totae quer sive perforaminuta eta-
  94. cense collecta ex gibebit. Subtractio
  95. facilor, quia non nsi numgor duor
  96. plures n subtrahendi prius addiossunt
  97. ut proinde vex exicausi vexare madhi–
  98. t ates
  99. si mens aspliaem, varimi
  100. un pnrabetitea

Cite

Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 5, fol. 16v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 25). https://leibnizlegible.com/page/00051018:0032?run=25